Reader

180 HOMILIA X.

IN EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM: Cum intraret Jesus in domum cujusdam principis Pharisaeorum Sabbato manducare panem; et ipsi observabant eum. Et reliqua.

Haec, quae nunc secundum historiam mira referuntur, secundum spiritalem sensum plus admiranda noscuntur. Nam Pharisae, qui interpretantur divisi, significant Judaeos ab omnibus aliis gentibus circumcisione et lege divisos. Princeps Pharisaeorum mystice est pontifex olim Judaeorum. Domus principis hujus, Synagoga. In quam scilicet domum intravit Dominus, quando tanquam sponsus procedens de thalamo, natus est in plebe Judaeorum ex intemeratae Virginis utero; et hoc fecit Sabbato, id est cum jam cessarent juxta Dei voluntatem carnalia legis opera, et operum edicta; quia lex et prophetae usque ad Joannem. Nam secundum legem Sabbato cessabatur ab exteriori actione; et ideo Sabbati nomine designatur cessatio carnalium legis ipsius actionum. In hujusmodi Sabbato Dominus in domum praedictam intravit, et intravit manducare panem, id est ut caperet cibum, hoc est ut faceret Patris voluntatem. Ait enim: Meus cibus est; ut faciam voluntatem ejus qui me misit.

Et ipsi observabant eum, id est, etiam ipsi, ad quos venerat, insidiabantur ei. Significaverunt autem eam Judaeorum partem, in qua et ipsi erant, quae ei semper invidens insidiabatur, et quaerebat occasiones reprehendendi vel accusandi eum.

Et ecce homo quidam hydropicus erat ante illum. Hydropicus iste qui erat in domo principis Pharisaeorum, typus fuit populi, qui erat in Synagoga Judaeorum, avaritiae morbo laborans. Hydropicus enim, quo amplius bibit, eo amplius sitit. Sic et avarus quo magis pecuniam auget, eo magis pecuniae siti ardet; et ei crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. Talemque Dominus Synagogae populum invenit, qui solam legis litteram occidentem sectabatur, et spiritum vivificantem nesciebat; atque promissiones, quae secundum litteram ibi nonnisi carnales inveniuntur, exspectabat a Deo pro remuneratione laborum suorum, velut maxima bona: et ideo se totum in appetitu talium effuderat, solaque praesentis vitae bona sitiebat, quae in sola Dei lege promitti putabat; et sic eum littera male intellecta perimebat, et propter hujus languorem spiritualem Dominus insidiatoribus suis respondens, dixit ad legisperitos et Pharisaeos, qui se volebant reprehendere: Si licet Sabbato curare, id est si juste potest fieri ut cessantibus legis operibus, quorum otium appellatione Sabbati designatur, iste populus sanetur ab hoc avaritiae morbo, quo turgidus aestuat: et revera nonnisi Sabbato curari poterat, quia, nisi cessasset actio carnalium bonorum in lege promissorum[ al., promissiones], nec eorum cupiditas exstingueretur in corde Judaici populi. At illi, qui de hac re fuerant interrogati, tacuerunt; quia de abolitione carnalium observationum loqui noluerunt, quas jam debere secundum rationem stare nequibant ostendere. Nam ex illo tempore jam a confessione veritatis ora clauserant, ex quo de Salvatore conspirationem fecerant, ut si quis eum confiteretur Christum, extra Synagogam fieret. Quorum taciturnitas silentio Zachariae non credentis est designata. Dominus autem aegrotum apprehendit et sanavit; quia populum Judaeorum morbo avaritiae, sicut dictum est, laborantem apprehendit in his quos elegit, et ab omni terrena cupiditate liberavit; quando venditis omnibus quae possederant, et positis eorum pretiis ad pedes apostolorum, pauperem vitam communemque ducebant unanimes in charitate. Sic ergo per gratiam suam Christus eos ab omni illa peste insatiabilis avaritiae sanavit; et ita dimisit, id est a iugo legis solvit, et in libertate charitatis arbitrio suo relaxavit, ut non jam coacti, sed spontanei bona facerent. Quisquis enim charitate flagrat, non necesse est ut ei praecipiatur, nisi ut faciat quidquid voluerit. Dehinc aemulorum invidiam confutans Salvator, ait illis: Cujus vestrum asinus aut bos in puteum cadet, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Quae scilicet sententia et insidiatores convincit, et ad ipsum nostrae liberationis auctorem specialiter respicit. Ipse enim secundum carnis materiam unus Judaeorum erat, qui carnem ex eorum gente susceperat. Cujus asinus et bos in puteum cecidit; quia gentilis et Judaicus populus, quem utrumque ipse creaverat, in ima vitiorum corruit. Asinus enim gentilem designat populum brutum nimis et oneribus cunctis errorum substratum; bos vero, Judaicum jugo legis subditum. Non solum enim asinus, id est gentilis populus; sed et bos, id est Judaicus, est in profunditatem peccatorum delapsus, quia nec ipse justificari potuit ex legis operibus. Sed utrumque Dominus extraxit; quia per fidem suam utrumque justificans, ad libertatem charitatis eduxit. Et hoc fecit, continuo, id est sine dilatione; quia in baptismo delevit absque mora culpas eorum, et dedit eis innocentiam. Die Sabbati, id est clara luce fidei et scientiae, in operum legis cessatione. Et non poterant ad haec respondere illi; quia eductis de profundo malorum duobus populis, et ad lucem fidei convocatis, sic stultam fecit Deus sapientiam mundi, ut ejus sapientes, qui Ecclesiae Salvatoris invident, non inveniant quid respondeant econtra et rationabiliter dicant, sed clauso ore silentium teneant, et interno livore tabescant.