Meditationes et orationes
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/anselmus-cantuariensis1033-1109" aria-label="More works by Anselmus Cantuariensis">
—
⋯
Original / primary: 10626 Meetor
15.1
MEDITATIO XIV.
15.1
PROLOGUS.-- Quoniam in medio laqueorum positi sumus, facile a coelesti desiderio frigescimus. Quapropter assiduo indigemus monimento[ al., munimento], ut expergefacti ad Deum nostrum verum et summum bonum, cum defluimus, recurramus. Idcirco non praesumptionis temeritate, sed magna Dei mei dilectione huic opusculo ad laudem ejus operam dedi, ut ex elegantioribus dictis sanctorum Patrum breve et manuale verbum de Deo meo mecum semper haberem; ex cujus lectionis[ al., dilectionis] igne, quoties tepesco, in ejus accendar amorem.
15.1
Nunc adesto mihi, Deus meus, quem quaero, quem diligo, quem corde et ore confiteor, et qua valeo virtute laudo atque adoro. Mens mea devota tibi, tui amore succensa, tibi spirans, tibi inhians, te solum videre desiderans nihil habet dulce nisi de te loqui, de te audire, de te scribere, de te conferre, tuam gloriam frequenter sub corde revolvere, ut tui suavis memoria sit inter hos turbines aliqua repausatio mea. Te ergo invoco, desideratissime, ad te clamo clamore magno in toto corde meo. Et cum te invoco, utique in meipso invoco; quoniam omnino non essem, nisi tu esses in me; et nisi ego essem in te, non esses in me. In me es, quoniam in memoria mea manes; ex ea cognovi te, et in ea invenio te, cum reminiscor tui, et delector in te de te, ex quo omnia, per quem omnia, et in quo omnia.
15.2
Tu, Domine, coelum et terram imples, omnia portans sine onere, omnia implens sine inclusione. Semper agens, semper quietus. Colligens et non egens. Quaerens cum nihil desit tibi. Amans, nec aestuans; zelans, et securus es. Poenitet te, et non doles. Irasceris, tranquillus es. Opera mutas, sed non mutas consilium. Recipis quod invenis, et nunquam amisisti. Nunquam inops, et gaudes lucris. Nunquam 228 avarus, et usuras exigis. Supererogas cui non debes, vel semper supererogatur tibi ut debeas. Et quis habet quidquam non tuum? Reddis debita, nulli debens. Donas debita, nihil perdens. Qui ubique es, et ubique totus. Qui sentiri potes, et videri non potes. Qui nusquam dees, et tamen ab iniquorum cogitationibus longe es. Qui nec ibi dees, ubi longe es; quia ubi non es per gratiam, ades per vindictam. Qui ubique praesens es, et vix inveniri potes. Quem stantem sequimur, et apprehendere non valemus. Qui tenes omnia, imples omnia, circumplecteris omnia, superexcedis omnia, sustines omnia. Qui corda fidelium doces sine strepitu verborum. Qui locis non distenderis, nec temporibus variaris, nec habes accessus et recessus. Qui habitas lucem inaccessibilem, quem nullus hominum vidit nec videre potest. In te manens quietus, ubique circuis totum. Non enim scindi et dividi potes, quia vere unus es; nec in partes efficeris, sed totus totum tenes, totum imples, totum illustras et possides.
15.3
Si totum mundum libri repleant, tua scientia inenarrabilis non potest enarrari. Quoniam vero indicibilis es, nullo modo scribi poteris, nec concludi. Tu es fons lucis divinae, et sol claritatis aeternae. Magnus es sine quantitate, et ideo immensus. Bonus sine qualitate, et ideo vere et summe bonus; et nemo bonus nisi tu solus. Cujus voluntas opus est, cujus velle posse est. Qui omnia quae ex nihilo creasti, sola voluntate fecisti. Qui omnem creaturam tuam absque indigentia aliqua possides, et sine labore gubernas, et absque taedio regis, et nihil est quod conturbet ordinem imperii tui, vel in summis, vel in imis. Qui in omnibus locis sine loco haberis, et omnia contines sine ambitu, et ubique praesens es sine situ et motu. Qui nec mali auctor es, quod facere non potes. Qui nihil non potes, nec unquam quidquam te fecisse poenituit. Cujus bonitate facti sumus, et justitia poenas luimus, et clementia liberamur. Cujus omnipotentia omnia gubernat, regit et implet quae creavit. Nec ideo te implere omnia dicimus, ut te contineant; sed ipsa potius a te contineantur. Nec particulatim imples omnia, nec ullatenus ita putandum est, ut unaquaeque res pro magnitudine suae portionis capiat te, id est maxima majus, minima minus, cum sis potius ipse totus in omnibus, et omnia in te. Cujus omnipotentia omnia concludit, nec evadendi potentiam tuam quis aditum invenire poterit. Qui enim te non habet placatum, nequaquam evadet iratum.
15.2
Te igitur, clementissime Deus, invoco in animam meam, quam praeparas ad capiendum te, ex desiderio quod inspiras ei. Intra, rogo, in eam, et coapta eam tibi, ut possideas illam quam fecisti et refecisti; ut habeam te velut signaculum super cor meum. Quaeso, piissime, invocantem te non deseras; quia priusquam te invocarem, me vocasti et quaesisti, ut ego servus tuus te quaererem, quaerendo invenirem, et inventum amarem. Quaesivi et inveni te, Domine, et amare desidero. Auge desiderium meum, et da quod peto; quoniam si cuncta quae fecisti mihi dederis, non sufficit servo tuo, nisi teipsum dederis. Da ergo teipsum mihi, Deus meus; redde te mihi. En amo te; et si parum est, amem validius. Tui ergo amore teneor, tui desiderio flagro, tui dulci memoria delector. Ecce dum tibi mens mea suspirat, et tuam ineffabilem pietatem meditatur, ipsa carnis sarcina minus gravat, cogitationum tumultus cessat, pondus mortalitatis et miseriarum more solito non hebetat, silent cuncta, tranquilla sunt omnia. Cor ardet, animus gaudet, memoria viget, intellectus lucet, et totus spiritus ex desiderio visionis tuae accensus, invisibilium amore rapi se videt. Assumat spiritus meus pennas ut aquilae, volet et non deficiat; volet, et perveniat usque ad decorem domus tuae, et thronum gloriae tuae: et ibi super mensam refectionis civium supernorum pascatur de oculis tuis in loco pascuae juxta fluenta plenissima. Tu esto exsultatio nostra, qui es spes nostra, salus atque redemptio. Tu esto nostrum gaudium, qui es futurus praemium. Te semper quaerat anima mea, et tu praesta ut quaerendo non deficiat.
15.3
Vae miserae animae! quae Christum non quaerit nec amat, arida manet et misera. Perdit quod vivit, qui te Deum non diligit. Qui curat vivere non propter te, Domine, nihil est, et pro nihilo est. Qui tibi vivere recusat, mortuus est. Qui tibi non sapit, desipit. Misericordissime, tibi me commendo, reddo et concedo, per quem sum, vivo et sapio. In te confido, spero et totam spem meam pono, per quem resurgam, vivam et requiescam. Te cupio, diligo et adoro; cum quo manebo, regnabo et beatus ero. Anima quae te non quaerit nec diligit, mundum diligit, peccatis servit et vitiis subjecta est, nunquam quiescit, nunquam secura est. Famuletur tibi semper mens mea, piissime. Suspiret tibi semper peregrinatio mea, ardeat in amore tui cor meum. Requiescat in te, Deus meus, anima mea, contempletur te in mentis excessu, cantet laudes tuas jubilatione, et haec sit in hoc exsilio meo consolatio mea. Confugiat mens mea sub umbra alarum tuarum ab aestibus cogitationum saeculi hujus. Repauset in te cor meum, cor mare magnum, tumens fluctibus. O dives omnium bonarum dapum, supernae satietatis opulentissime largitor Deus, da lasso cibum, collige dispersum, libera captivum et redintegra scissum. En stat ad ostium et pulsat. Obsecro per viscera misericordiae tuae, quibus visitasti nos oriens ex alto, jube pulsanti misero aperiri, ut liberis gressibus ingrediatur ad te, et requiescat in te, et reficiatur de te pane coelesti: tu enim es panis et fons vitae, tu lumen claritatis aeternae, tu omnia ex quibus vivunt recti qui diligunt te.
15.4
Deus lumen cordium te videntium, et vita animarum te amantium, et virtus cogitationum te quaerentium, da ut sancto tuo amori inhaeream. Veni, rogo, in cor meum, et ab ubertate voluptatis tuae inebria illud, ut obliviscar ista temporalia. Pudet ac piget me talia pati, qualia mundus iste agit. Triste est mihi quod video, grave est omne quod de transitoriis audio. Adjuva me, Domine Deus meus, et da laetitiam in corde meo, veni ad me ut videam te. Sed angusta est mihi domus animae meae, quousque venias ad eam, et dilatetur a te. Ruinosa est, refice eam. Habet plurima quae offendant oculos tuos, fateor et scio; sed quis mundabit eam, aut cui alteri praeter te clamabo? Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Fac me, dulcis Christe, bone Jesu, fac me, rogo, amore et desiderio tui deponere onus carnalium desideriorum, et terrenarum concupiscentiarum. Dominetur carni anima, animae ratio, rationi gratia tua, et tuae me interius et exterius subde voluntati. Tribue mihi ut laudet te cor meum, et lingua mea, et omnia ossa mea. Dilata mentem meam, et attolle intuitum cordis mei, ut vel rapida cogitatione spiritus meus attingat te aeternam sapientiam super omnia manentem. Dissolve me, oro, a vinculis quibus constrictus teneor, ut relinquens omnia ista tibi festinem, tibi soli inhaeream, tibi soli intendam. 229
15.5
Felix anima, quae terreno resoluta carcere libera coelum petit, quae te dulcissimum Dominum facie ad faciem cernit, quae nullo metu mortis afficitur, sed de incorruptione perpetuae gloriae laetatur. Tranquilla est et secura, jam non timet hostem nec mortem. Habet te pium Dominum, quem diu quaesivit, semperque amavit, hymnidicis sociata choris, melliflua perpetuae festivitatis carmina ad laudem gloriae tuae, Rex Christe bone Jesu, in aeternum concinit. Inebriatur enim ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potas eam. Felix societas supernorum civium, et gloriosa solemnitas omnium ad te redeuntium ab hujus nostrae peregrinationis tristi labore ad amoenitatem pulchritudinis, ad formositatem totius splendoris, atque dignitatem totius elegantiae, ubi te jugiter, Domine, tui cives cernunt. Nihil omnino quod conturbet n entem, ibidem auribus audire datur. Quae cantica? Quae organa? Quae cantilenae? Quae melodiae ibi sine fine decantantur? Sonant ibi semper melliflua hymnorum organa, suavissima angelorum melodia, cantica canticorum mira, quae ad laudem et gloriam tuam a supernis civibus decantantur. Amaritudo et omnis fellis asperitas in regione tua locum non habent. Non enim est ibi malus neque malitia. Non adversarius et impugnans, nec est ulla peccati illecebra. Nulla est ibi indigentia, dedecus nullum, rixa nulla, nullum improperium, causatio nulla, nullus timor, nulla inquietudo, nulla poena, nulla dubietas, nulla violentia, nulla discordia; sed est ibi pax summa, charitas plena, jubilatio et laus Dei aeterna, sine fine secura requies, et gaudium semper in Spiritu sancto. O quam fortunatus ero, si audivero jucundissimas civium tuorum cantilenas, carmina melliflua laudes summae Trinitati debito honore promentia. Sed et nimium felix, si ego ipse meruero cantare canticum Domino Jesu Christo, de dulcibus canticis Sion.
15.6
O vita vitalis, vita sempiterna et sempiterne beata! ubi gaudium sine moerore, requies sine labore, dignitas sine tremore, opes sine amissione, sanitas sine languore, abundantia sine defectione, vita sine morte, perpetuitas sine corruptione, beatitudo sine calamitate, ubi omnia bona in charitate perfecta, ubi species et visio facie ad faciem, ubi plena scientia in omnibus et per omnia, ubi summa Dei bonitas cernitur et lumen illuminans a sanctis glorificatur, ubi praesens majestas Dei conspicitur, et hoc vitae cibo sine defectu mens intuentium satiatur; vident semper, et videre desiderant, sine anxietate desiderant, et sine fastidio satiantur; ubi verus Sol justitiae mira suae pulchritudinis visione omnes reficit, et ita universos coelestis patriae cives illuminat ut luceant ipsi, lumen videlicet illuminatum per Deum, lumen illuminans ultra omnem solis nostri splendorem, atque cunctarum stellarum claritatem immortali adhaerentes deitati, ac per hoc immortales et incorruptibiles facti, juxta promissionem Domini Salvatoris: Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum: ut videant claritatem meam, ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, et ipsi in nobis unum sint.
15.7.1
Regnum coelorum, regnum felicissimum, regnum carens morte, et vacans fine, cui nulla tempora succedunt per aevum, ubi continuus sine nocte dies nescit habere tempus, ubi victor miles post laborem donis ineffabilibus cumulatur.
15.7.2
Nobile perpetua caput amplectente corona. Utinam remissa peccatorum mole, me ultimum servorum Christi juberet divina pietas hanc carnis sarcinam deponere, ut in suae civitatis gaudia aeterna repausandus transirem, sanctissimis supernorum choris interessem, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris assisterem, praesentem Dei vultum cernerem, nullo mortis metu tangerer, de perpetuae immortalitatis incorruptione securus gauderem, et scienti omnia conjunctus omnem ignorantiae caecitatem amitterem, terrena cuncta parvipenderem, convallem lacrymarum istam intueri vel reminisci ulterius non dignarer, ubi vita laboriosa, vita corruptibilis, vita omni amaritudine plena, vita domina malorum, ancilla infernorum, quam humores tumidant, dolores extenuant, ardores exsiccant, aera morbidant, escae influant, jejunia macerant, joci solvunt, tristitiae consumunt, sollicitudo coarctat. securitas hebetat, divitiae jactant, paupertas dejicit, juventus extollit, senectus incurvat, infirmitas frangit, moeror deprimit, diabolus insidiatur, mundus adulatur, caro delectatur, anima excaecatur, totus homo conturbatur! Et his tot et tantis malis mors furibunda succedit, vanisque gaudiis ita finem imponit, ut cum esse desierint, nec fuisse putentur.
15.7.3
Sed quas laudes, quasve gratiarum actiones tibi referre valeamus, Deus noster, qui nos etiam inter has tantas mortalitatis nostrae aerumnas non desinis consolari mira visitatione gratiae tuae! Ecce me miserum multis moeroribus plenum, dum vitae meae finem timeo, dum peccata mea considero, dum judicium tuum formido, dum mortis horam cogito, dum supplicia tartari horreo, dum opera mea qua districtione et discussione a te pensentur ignoro, dum quo fine illa clausurus sim penitus nescio, dumque haec et alia multa mecum sub corde retracto, consolaturus ades solita pietate, Domine Deus, et inter has querelas, nimiosque ploratus ac profunda cordis suspiria, assumis moestam et anxiam mentem super alta juga montium ad areolas usque aromatum, et collocas me in loco pascuae secus rivulos dulcium aquarum, ubi praeparas in conspectu meo mensam multiplicis apparatus, quae fatigatum spiritum repauset, et cor triste laetificet, quibus tandem refocillatus deliciis, et multarum miseriarum mearum oblitus, levatus super altitudinem terrae, in te vera pace quiesco.