Reader

MEDITATIO XIII. De Christo.

Verbum secretum mihi est ad te, Domine mi, Rex saeculorum, Christe Jesu. Ausu charitatis alloqui te praesumit factura manus tuae, concupiscens decorem tuum, et audire te gestiens. Desiderate cordis mei, usquequo sustinebo absentiam tuam? Usquequo ingemiscam, et stillabit post te oculus meus? Amabilis Domine, ubi habitas? Ubi est diversorium tuum, in quo laetus recumbis inter charissimos tuos, et satias eos manifestatione gloriae tuae? Quam felix, quam illustris, quam sanctus, quanta appetendus aviditate locus ille deificae voluptatis, locus perennium deliciarum! Non accessit oculus meus, neque appropinquavit cor meum usque ad multitudinem dulcedinis tuae, quam intrinsecus abscondisti filiis tuis. Solo ejus odore foris utcunque sustentor. Spiramentum suavitatis tuae de longinquo venit ad me, quae est mihi super odorem balsami et fragrantiam thuris ac myrrhae, omnisque generis suavia odoramenta. Concupiscentias mundas parit in me, quarum est adustio dulcis, vix portabilis tamen. Quid enim mihi est in coelo? Quis est thesaurus meus in illa coelica cella? quae est haereditas mea in terra viventium? Nonne Christus Dominus meus, unica salus mea, totum bonum meum, plenum gaudium meum? Et quomodo potero continere cor meum, Domine, ut non amet te? Si non amavero te, quid amabo? Si transtulero amorem meum a te, ubi ipsum digne collocabo? Desiderabilis Domine, ubi extra te requiescerent desideria mea? Si uspiam extra te pedem extendat amor meus, pollutus erit; si a te declinaverint desideria mea, vana erunt. Nonne tu amabilis et desiderabilis es super omnia quae amari possunt et desiderari? abs te habet quidquid habet omnis creatura decoris et pretii. Et quid mirum, si omnia solus praecellis? Tu inter astra excellenti solem claritate vestisti, et clarior sole tu es. Imo quid est sol, quid est omnis creata lux ad tui comparationem, nisi tenebrae? Ornasti coelum sideribus, empyreum angelis, aera volucribus, aquas piscibus, terras herbis, floribus virgulta. Sed non est species ultra, neque decor omnibus iis, in tui comparatione, o fons universae pulchritudinis, Domine Jesu. Melli dulcedinem suam praestitisti, et dulcior melle tu es. Oleo suavitatem suam dedisti, et suavior oleo tu es. Aromatibus cunctis odores suos tribuisti, et est, o Jesu, odor tuus super omnia aromata suavis et gratus. Aurum inter omnia metalla pretiosum et pulchrum in singulari excellentia a te conditum est. Et hoc quid est, comparatum impretiabili Domino, et immensae claritati, in quam desiderant angeli prospicere? Opus manuum tuarum est omnis lapis pretiosus, et desiderabilis ad videndum, sardius, topazius, jaspis, chrysolitus, onyx, beryllus, amethystus, saphirus, carbunculus, smaragdus. Et haec quid sunt, nisi festucae, ad tui comparationem, o Rex decorus nimis et multum amande? Tuae operationis sunt gemmae vigae et immortales, quibus, o sapiens Architecte, in exordio saeculorum aulam superaetheream pulchre distinxisti, ad laudem et gloriam Patris.

Per te millia millium, ad complenda Patris mysteria, alacri discursu jugiter meant inter coelum et terram, quasi apes negotiosae inter alvearia et flores disponentes omnia suaviter; populus accinctus, nesciens labem vel inobedientiae moram. Per te centena decies millies millena assistunt in sanctuario uranici templi, intendentes in vultum majestatis claro et inflexibili visu, ac personantes harmoniam incessabilis hymni, in gloriam trinae et simplae divinitatis. Per te seraphim ardet, per te cherubim lucet, per te throni judicant.

Tu Dominus noster, ignis es innocue ardens, et a tuae divinitatis immediata approximatione totus charitate ignitur, et flammea coruscatione vestitur sacer ordo seraphim, qui et sui suavis incendii exuberantiam spargit in caeteras tibi militantes phalangas, de quarum plenitudine gustamus et non. Tu Deus noster, vera lux es, et suscipiunt montes populo tuo lucem, dum thesauros sapientiae et scientiae in de reconditos ad intuentes te e vicino oculos cherubim, per te ipsum large effundis, et derivari facis ad illuminandas subordinatas illis electas lampades admirabilis tabernaculi tui, quae ante faciem tuam, Domine, inexstinguibiliter lucent. Tu Rex regum, et Judex judicum magne et metuende, excelsos insides thronos, solam super se habentes celsitudinem tuam, sedes vivas et suaves, pacatissimas, summaeque tranquillitatis uniformitate compactas, per te discernentes vias veritatis, per te judicantes judicia aequitatis. Dominator Domine, te dominationum sublimitas sancta adorat, singulari liberalitate animum in divina extendens, atque inter praenobiles aulae tuae heroes, per te primatum agens alti dominii sine altitudine fastus. Nobile decus principum, per te, Domine Deus meus, celsus ordo principatuum sine invidiosa praecellentia principatur super militiam coeli, cui ad explenda divina mysteria, juxta perceptam intrinsecus cordis tui dispositionem, dulcis magisterii praebet ducatum. Tua est potentia, potestatum Domine, prementium in flammeo telo colla tartaricorum principum, et te in illis metuunt ne, quantum volunt, valeant perficere malum ob perniciem nostram. Tua est, o virtus Patris, omnis mirificentia beatarum virtutum, quarum agitur ministerio, ut te miretur omne saeculum, et obmutescens in mirabilibus tuis exclamet et dicat: Omnia quaecunque voluit Dominus, fecit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis. Tua est, o dulcis Jesu, magnificentia archangelorum, in quibus multae dignationis opus operatur benignitas tua, dum tam gloriosos palatii tui Satrapas destinare non spernis in haec mundi infirma, ad suffragandum parvitati nostrae, qui comparati sumus luto, et assimilati favillae et cineri. Per hos quippe tuo jussu summa nostrae salutis administrantur negotia, summaque 226 superni consilii ad nos deferuntur arcana; per hos sanitates mortalium procreantur; per hos consistunt regna et imperia mundi. Inter quos praecipuum novimus tuum Michaelem, signiferum nobilem, coeli civem, qui stat pro acie Dei viventis extendens romphaeam propugnationis, ac voce terrifica intonans, quis ut Deus? super eos qui ex adverso sunt. Sed et illa felicium angelorum amabilis innocentia, nonne pretiosum opus digitorum tuorum est, o Dei sapientia? Unde exornasti eos quasi incorruptibili vestitura in die qua condidisti eos, in opus sacri ministerii tui. Hi sunt viva sidera superioris coeli, lilia interioris paradisi, rosae plantatae super aquam Siloe, quae fluit cum silentio, tibi mentium radicibus immobiliter haerent. O flumen pacis, o deliciarum agri odor, o sapientia sola gyrum coeli circuiens, ex te lucent, candent, rubent in sapient a multa, in castitate virginea, in charitatis ardoribus sempiternis. Florida haec juventus, Domine, fideliter tibi in nostra infirmitate deservit, dum in his tenebris mundi gressus nostros paedagogica manuductione dirigit, dum hostiles incursus a nobis repellit, dum voluntatis tuae secreta nobis nuntiat, dum ad bona quaeque mentes dissolutas roborat, dum orationum nostrarum thymiamata ad aram auream transfert, et faciem pii Patris pro nobis semper exorat. Ita, pie Pater, de nobis longe adhuc agentibus aliqua tibi cura est. Et si quid pretii habet drachma decima olim e sinu tuo elapsa, et nunc tandem in laboribus tuis requisita, hoc tui, bone Jesu, pii est muneris. Si quid dulcisonae vocis habet haec decima chorda divinae laudationis, hoc tuus in ea suavis contactus operatur, dum in psalterio decachordo psallis gloriam Patris. Psalle ut psallis, Domine, modulare dulce melos Patri velocibus articulis multiformium gratiarum. Tange novem illas purissimas chordas in coelo, quae nihil triste unquam sonuerunt. Tange et istam decimam gravem, cujus superior quidem portio jam pertracta ad te laetitiam sonat, inferior adhuc terrae astricta moestos novit roboare sonos.

Cuncta virtutis tuae opera, o Dei Unigenite, dum attenta mente considero, stupens expavesco, quia multum per omnem modum in eis gloriosus appares. Magna enim, pulchra et bona sunt valde, sed ad tui comparationem, quasi nihilum et inane reputantur. Coeli et terra, et omnis ornatus eorum, te auctore et gubernatore subsistunt, et te potentem et metuendum, sapientem et pulchrum, bonum et amabilem omnia praedicant, et quantum lux tenebras, tantum cuncta solus praecedis. Et tu in coelo servatus es, Deus meus, merces servi tui, ipse dator et donum salutis, quam a te exspectat anima mea. Et a te quid voluit super terram? Quid volvor de coelo in centrum? Quid melius, quid amabilius te existimavi super terram, ut abstraherem cor meum a te, ad concupiscendum quidquam in mundo absque te? Cur amavi, quare concupivi in omni vita mea quidquam, praeter te Jesum Deum meum? Quare distuli, cur intermisi ullo tempore te, Jesu, versare in corde, te tota mente amplecti, et delectare in tua dulcedine omnia interiora spiritus mei? Ubi eram, quando tecum mente non eram? Quo defluxerunt, quando non te solum habuerunt desideria mea?

Deus vitae meae, quam vane consumpta sunt, quam infructose elapsa sunt tempora mea, quae dedisti mihi ut facerem voluntatem tuam in eis, et non feci? Quanti anni, quot horae perierunt apud me, in quibus sine fructu vixi coram te? Et quomodo subsistam? Quomodo levare potero oculos meos in faciem tuam in illo magno examine tuo, si rememorari jusseris omnia peccata mea, vel tempora mea, et fructum requisieris singulorum? Patientissime Pater, non fiat hoc, sed sint in oblivione coram te, quae perdidi tempora, heu! multa nimis. Et si quae te juvante utiliter servavi, quorum, o Domine, numerus brevis est, in memoria aeterna fac permanere; fiat, amande Pater, saltem hoc residuum temporis mei fructuosum et sanctificatum in gratia tua, ut in diebus aeternitatis inveniat locum, et computabile sit ante te. Jam ex hoc nunc omnia desideria mea incalescite, et effluite in Dominum Jesum; currite, satis hactenus tardastis? properate quo pergitis, quaerite quem quaeritis. Jesum quaeritis Nazarenum crucifixum. Ascendit in coelum, non est hic. Non est ubi erat; non est ubi nobile caput suum reclinare non poterat; non est ubi ambulavit in medio tribulationis, repletus despectione; non est ubi stetit judicandus ante faciem Pilati; non est ubi stetit spretus et illusus coram Herode; non est ubi pependit consputus, caesus, vulneratus, et cruore perfusus in medio sceleratorum; non est ubi jacuit lapide clausus, et gentium militia custoditus. Ubi vero est amantissimus Domini? habitat confidenter et flagellum non appropinquat tabernaculo ejus. Super altitudinem coelorum, super omnem excellentiam angelorum, propria virtute ascendit, super solium singularis gloriae in dextra Patris, cui coaeternus et consubstantialis sedet, et divino amictus lumine, coronatus gloria et honore, ut decet Unigenitum Dei, serenus in laetitia, plenus omnipotentatu, Dominus in coelo et in terra. Ibi adorant eum omnes angeli Dei, et universa multitudo civium coelestis Sion. In ipso unanimiter laetantur omnium corda, in ejus desiderabili facie pascuntur omnium oculi bonorum. In ipsum undique confluunt desideria omnium sanctorum, ipsi jubilat, ipsi applaudit, ipsum magnificat tota uranica civitas, gloriosa per omnem modum in splendoribus ejus.

Exsulta et lauda, habitatio Sion, quia magnus in medio tui sanctus Israel. Exsultate in nobili filio vestro, vos illustres patriarchae, quia impleta est in eo omnis exspectatio vestra, et ipse sublimis est valde, et benedicentur in ipso, vestro videlicet semine, omnes gentes; sic enim pollicitus est sermo divinus. Gaudete in Jesu propheta magno, vos prophetae viri veraces, quia mirifice et gloriose impleta videtis omnia, quae de ipso annuntiastis in Spiritu sancto, et fideles inventi estis per ipsum in cunctis sermonibus vestris. Gaudete in Domino Jesu magistro vestro, vos inclyti proceres coeli, beati apostoli, gaudete in ipso, et iterum dico, gaudete cum Christo familiari laetitia. Ecce enim quem vidistis in medio vestri esurientem et sitientem, fatigatum, et iis similia carnis infirma tolerantem ab omnibus reprobari, et cum sceleratis reputari, quomodo vicit, quomodo regnat, quomodo ei omnia sub pedibus sunt, quam gloriosus in suo dominio lumine fulget, et sui gaudii; suae ineffabilisque gloriae nunc vos socios habet, qui olim permansistis cum ipso in tentationibus suis, et vexationum ejus consortes fuistis. Adorate nunc dulcia illa genua quae se curvaverunt ante vos usque ad terram, sedentibus vobis ad sanctissimam coenam. Adorate nunc sacrosanctas illas manus, quibus pulverem pedum vestrorum Rex regum lavare et extergere dignatus est. Gaudete in Jesu, principe militiae vestrae, vos martyres victoriosi, qui ipsum pro quo tradidistis in mortem animas vestras, ipsum, inquam, Jesum, Filium Dei, possidetis praemium certaminis vestri. Gaudete in Jesu summo doctore veritatis, o venerandi confessores et doctores, quia quem olim doctrinis sacris et operibus justis confessi estis coram hominibus, nunc confitetur vos coram Patre suo et sanctis angelis ejus. Gaudete in Jesu virgine et virginum sanctificatore, vos paradisicolae virgines, vos angelis similes, quia ecce quem amastis, quem optastis, quem ardentibus desideriis expetistis, pro cujus amore terrenos sponsos et omnem ornatum saeculi contempsistis, summi Regis Filium nunc videtis, nunc 227 tenetis, nunc in ejus castis amplexibus quiescitis, et divelli a vobis nulla insidiatoris fraudulentia potest.

Verum inter omnes coelicolas uberrimum tibi gaudium sit, o Maria, virginum virgo singularis, rosa coelicae amoenitatis, praelucidum sidus inter primaevas lucernas divini luminis susceptivas. In tuo Jesu filio dulcissimo sola prae omnibus gaude gaudio magno, quia quem ut hominem peperisti, et propriis uberibus enutristi, ipsum cum angelis et universis civibus coeli adoras ut Deum vivum et verum. Gaude, felix mater, quia quem vidisti in ligno crucis pendentem, vides in coelo regnantem cum gloria magna, vides omnem altitudinem coelestium, terrestrium, et infernorum majestati ejus inclinatam, et omne robur inimicorum ejus attritum. Gaudia gaudiorum sunt tibi, omnis plenitudo sanctorum, beata Hierusalem mater nostra, quae sursum es: festivitatem age laetabundam, et indesinentem in visione pacifica tui Jesu libertatis tuae auctoris.

Et tu nunc rursum elevare, anima mea, quali potes conatu, et sanctis te ingere millibus laetantium in Domino Jesu. Illuc fidei et spei vehiculo perge, ibi per charitatis ardorem conversare, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Intende mentis oculum in lumine vultus ejus. Lustra ac deosculare gratulabunda devotione singula loca felicium plagarum ejus, de quibus egressi sunt pretiosi illi liquores sanguinis sancti, quo te appretiavit unigenitus Dei, et sanctificavit in vitam aeternam. Jesu, qui non amat te, anathema sit. Qui te non amat, amaritudinibus repleatur. Castus est amor tuus, Domine, et nihil impuritatis admittit. Sobrius est sapor amoris tui, et nullam mentem alienat a recto. Suavis est amor tuus, et nihil habet amari: nam et quae amara sunt mundi, indulcat; et dulcia ejus, reddit amara. Inter angustias non coarctatur, inter pressuras non comprimitur; non perit sub inopia, non moerore contrahitur. In laboribus manuum aequanimis, inter minas securus, inter blandimenta incorruptus, inter tormenta perseverat invictus, in morte semper est vivus. Sicut in thesauro cupidus gaudet, et sicut in amore unici filii delectatur mater; ita gaudium et delectatio est grata in charitate tua, dulcis Jesu, animae amanti te. Dulcedo mellis, suavitas lactis, vini inebrians sapor, cunctaeque deliciae non sic oblectant fauces gustantium se, ut tuus amor mentes diligentium te.

O dulcis Jesu, vive panis nimis concupiscibilis, botre suavis, oleum mistum, mitis agne, fortis leo, formosa panthera, simplex columba, velox aquila, stella matutina, sol aeterne, angele pacis, fontale lumen sempiternorum luminum, te amet, in te delectetur, te admiretur omnis sensus bonus tuae conveniens laudi, Deus cordis mei, et pars mea Christe Jesu, deficiat cor meum spiritu suo, et caro a concupiscentiis suis, et vivas tu in me, et concalescat in spiritu meo vivus carbo amoris tui, et excrescat in ignem perfectum. Foveat et enutriat illum in me gratia tua, ut ardeat jugiter in ara cordis mei: ferveat in medullis meis, flagret in absconditis animae, in die consummationis meae consummatus inveniatur apud te. In die qua erui me videbis a tunica ista mortali quam nunc circumfero, circumdet me dilectio tua, sit animae meae quasi vestimentum decoris, ut non nuda sed vestita inveniatur, et habeat unde abscondantur infirma ejus ab oculis tuis. Ignem alienum, ignem qui per adversarios tuos ardeat, Dilelectionis tuae fervor elonget a me: animam meam ad te Creatorem suum attollat; et quantum satis est, tuo divino lumine eam immergat. Domine Jesu, omnes qui te diligunt, repleantur benedictionibus tuis. Accedentes ad te, in coelo scribantur, ut sit pax eis in velamento alarum tuarum per aevum. Tibi autem, unice Dei, sit cum aeterno Patre et sancto Spiritu laus indeficiens, inviolabile decus, et solidum regnum, permanens in saecula saeculorum. Amen.

MEDITATIO XIV.

PROLOGUS.-- Quoniam in medio laqueorum positi sumus, facile a coelesti desiderio frigescimus. Quapropter assiduo indigemus monimento[ al., munimento], ut expergefacti ad Deum nostrum verum et summum bonum, cum defluimus, recurramus. Idcirco non praesumptionis temeritate, sed magna Dei mei dilectione huic opusculo ad laudem ejus operam dedi, ut ex elegantioribus dictis sanctorum Patrum breve et manuale verbum de Deo meo mecum semper haberem; ex cujus lectionis[ al., dilectionis] igne, quoties tepesco, in ejus accendar amorem.

Nunc adesto mihi, Deus meus, quem quaero, quem diligo, quem corde et ore confiteor, et qua valeo virtute laudo atque adoro. Mens mea devota tibi, tui amore succensa, tibi spirans, tibi inhians, te solum videre desiderans nihil habet dulce nisi de te loqui, de te audire, de te scribere, de te conferre, tuam gloriam frequenter sub corde revolvere, ut tui suavis memoria sit inter hos turbines aliqua repausatio mea. Te ergo invoco, desideratissime, ad te clamo clamore magno in toto corde meo. Et cum te invoco, utique in meipso invoco; quoniam omnino non essem, nisi tu esses in me; et nisi ego essem in te, non esses in me. In me es, quoniam in memoria mea manes; ex ea cognovi te, et in ea invenio te, cum reminiscor tui, et delector in te de te, ex quo omnia, per quem omnia, et in quo omnia.

Tu, Domine, coelum et terram imples, omnia portans sine onere, omnia implens sine inclusione. Semper agens, semper quietus. Colligens et non egens. Quaerens cum nihil desit tibi. Amans, nec aestuans; zelans, et securus es. Poenitet te, et non doles. Irasceris, tranquillus es. Opera mutas, sed non mutas consilium. Recipis quod invenis, et nunquam amisisti. Nunquam inops, et gaudes lucris. Nunquam 228 avarus, et usuras exigis. Supererogas cui non debes, vel semper supererogatur tibi ut debeas. Et quis habet quidquam non tuum? Reddis debita, nulli debens. Donas debita, nihil perdens. Qui ubique es, et ubique totus. Qui sentiri potes, et videri non potes. Qui nusquam dees, et tamen ab iniquorum cogitationibus longe es. Qui nec ibi dees, ubi longe es; quia ubi non es per gratiam, ades per vindictam. Qui ubique praesens es, et vix inveniri potes. Quem stantem sequimur, et apprehendere non valemus. Qui tenes omnia, imples omnia, circumplecteris omnia, superexcedis omnia, sustines omnia. Qui corda fidelium doces sine strepitu verborum. Qui locis non distenderis, nec temporibus variaris, nec habes accessus et recessus. Qui habitas lucem inaccessibilem, quem nullus hominum vidit nec videre potest. In te manens quietus, ubique circuis totum. Non enim scindi et dividi potes, quia vere unus es; nec in partes efficeris, sed totus totum tenes, totum imples, totum illustras et possides.

Si totum mundum libri repleant, tua scientia inenarrabilis non potest enarrari. Quoniam vero indicibilis es, nullo modo scribi poteris, nec concludi. Tu es fons lucis divinae, et sol claritatis aeternae. Magnus es sine quantitate, et ideo immensus. Bonus sine qualitate, et ideo vere et summe bonus; et nemo bonus nisi tu solus. Cujus voluntas opus est, cujus velle posse est. Qui omnia quae ex nihilo creasti, sola voluntate fecisti. Qui omnem creaturam tuam absque indigentia aliqua possides, et sine labore gubernas, et absque taedio regis, et nihil est quod conturbet ordinem imperii tui, vel in summis, vel in imis. Qui in omnibus locis sine loco haberis, et omnia contines sine ambitu, et ubique praesens es sine situ et motu. Qui nec mali auctor es, quod facere non potes. Qui nihil non potes, nec unquam quidquam te fecisse poenituit. Cujus bonitate facti sumus, et justitia poenas luimus, et clementia liberamur. Cujus omnipotentia omnia gubernat, regit et implet quae creavit. Nec ideo te implere omnia dicimus, ut te contineant; sed ipsa potius a te contineantur. Nec particulatim imples omnia, nec ullatenus ita putandum est, ut unaquaeque res pro magnitudine suae portionis capiat te, id est maxima majus, minima minus, cum sis potius ipse totus in omnibus, et omnia in te. Cujus omnipotentia omnia concludit, nec evadendi potentiam tuam quis aditum invenire poterit. Qui enim te non habet placatum, nequaquam evadet iratum.

Te igitur, clementissime Deus, invoco in animam meam, quam praeparas ad capiendum te, ex desiderio quod inspiras ei. Intra, rogo, in eam, et coapta eam tibi, ut possideas illam quam fecisti et refecisti; ut habeam te velut signaculum super cor meum. Quaeso, piissime, invocantem te non deseras; quia priusquam te invocarem, me vocasti et quaesisti, ut ego servus tuus te quaererem, quaerendo invenirem, et inventum amarem. Quaesivi et inveni te, Domine, et amare desidero. Auge desiderium meum, et da quod peto; quoniam si cuncta quae fecisti mihi dederis, non sufficit servo tuo, nisi teipsum dederis. Da ergo teipsum mihi, Deus meus; redde te mihi. En amo te; et si parum est, amem validius. Tui ergo amore teneor, tui desiderio flagro, tui dulci memoria delector. Ecce dum tibi mens mea suspirat, et tuam ineffabilem pietatem meditatur, ipsa carnis sarcina minus gravat, cogitationum tumultus cessat, pondus mortalitatis et miseriarum more solito non hebetat, silent cuncta, tranquilla sunt omnia. Cor ardet, animus gaudet, memoria viget, intellectus lucet, et totus spiritus ex desiderio visionis tuae accensus, invisibilium amore rapi se videt. Assumat spiritus meus pennas ut aquilae, volet et non deficiat; volet, et perveniat usque ad decorem domus tuae, et thronum gloriae tuae: et ibi super mensam refectionis civium supernorum pascatur de oculis tuis in loco pascuae juxta fluenta plenissima. Tu esto exsultatio nostra, qui es spes nostra, salus atque redemptio. Tu esto nostrum gaudium, qui es futurus praemium. Te semper quaerat anima mea, et tu praesta ut quaerendo non deficiat.

Vae miserae animae! quae Christum non quaerit nec amat, arida manet et misera. Perdit quod vivit, qui te Deum non diligit. Qui curat vivere non propter te, Domine, nihil est, et pro nihilo est. Qui tibi vivere recusat, mortuus est. Qui tibi non sapit, desipit. Misericordissime, tibi me commendo, reddo et concedo, per quem sum, vivo et sapio. In te confido, spero et totam spem meam pono, per quem resurgam, vivam et requiescam. Te cupio, diligo et adoro; cum quo manebo, regnabo et beatus ero. Anima quae te non quaerit nec diligit, mundum diligit, peccatis servit et vitiis subjecta est, nunquam quiescit, nunquam secura est. Famuletur tibi semper mens mea, piissime. Suspiret tibi semper peregrinatio mea, ardeat in amore tui cor meum. Requiescat in te, Deus meus, anima mea, contempletur te in mentis excessu, cantet laudes tuas jubilatione, et haec sit in hoc exsilio meo consolatio mea. Confugiat mens mea sub umbra alarum tuarum ab aestibus cogitationum saeculi hujus. Repauset in te cor meum, cor mare magnum, tumens fluctibus. O dives omnium bonarum dapum, supernae satietatis opulentissime largitor Deus, da lasso cibum, collige dispersum, libera captivum et redintegra scissum. En stat ad ostium et pulsat. Obsecro per viscera misericordiae tuae, quibus visitasti nos oriens ex alto, jube pulsanti misero aperiri, ut liberis gressibus ingrediatur ad te, et requiescat in te, et reficiatur de te pane coelesti: tu enim es panis et fons vitae, tu lumen claritatis aeternae, tu omnia ex quibus vivunt recti qui diligunt te.

Deus lumen cordium te videntium, et vita animarum te amantium, et virtus cogitationum te quaerentium, da ut sancto tuo amori inhaeream. Veni, rogo, in cor meum, et ab ubertate voluptatis tuae inebria illud, ut obliviscar ista temporalia. Pudet ac piget me talia pati, qualia mundus iste agit. Triste est mihi quod video, grave est omne quod de transitoriis audio. Adjuva me, Domine Deus meus, et da laetitiam in corde meo, veni ad me ut videam te. Sed angusta est mihi domus animae meae, quousque venias ad eam, et dilatetur a te. Ruinosa est, refice eam. Habet plurima quae offendant oculos tuos, fateor et scio; sed quis mundabit eam, aut cui alteri praeter te clamabo? Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Fac me, dulcis Christe, bone Jesu, fac me, rogo, amore et desiderio tui deponere onus carnalium desideriorum, et terrenarum concupiscentiarum. Dominetur carni anima, animae ratio, rationi gratia tua, et tuae me interius et exterius subde voluntati. Tribue mihi ut laudet te cor meum, et lingua mea, et omnia ossa mea. Dilata mentem meam, et attolle intuitum cordis mei, ut vel rapida cogitatione spiritus meus attingat te aeternam sapientiam super omnia manentem. Dissolve me, oro, a vinculis quibus constrictus teneor, ut relinquens omnia ista tibi festinem, tibi soli inhaeream, tibi soli intendam. 229

Felix anima, quae terreno resoluta carcere libera coelum petit, quae te dulcissimum Dominum facie ad faciem cernit, quae nullo metu mortis afficitur, sed de incorruptione perpetuae gloriae laetatur. Tranquilla est et secura, jam non timet hostem nec mortem. Habet te pium Dominum, quem diu quaesivit, semperque amavit, hymnidicis sociata choris, melliflua perpetuae festivitatis carmina ad laudem gloriae tuae, Rex Christe bone Jesu, in aeternum concinit. Inebriatur enim ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potas eam. Felix societas supernorum civium, et gloriosa solemnitas omnium ad te redeuntium ab hujus nostrae peregrinationis tristi labore ad amoenitatem pulchritudinis, ad formositatem totius splendoris, atque dignitatem totius elegantiae, ubi te jugiter, Domine, tui cives cernunt. Nihil omnino quod conturbet n entem, ibidem auribus audire datur. Quae cantica? Quae organa? Quae cantilenae? Quae melodiae ibi sine fine decantantur? Sonant ibi semper melliflua hymnorum organa, suavissima angelorum melodia, cantica canticorum mira, quae ad laudem et gloriam tuam a supernis civibus decantantur. Amaritudo et omnis fellis asperitas in regione tua locum non habent. Non enim est ibi malus neque malitia. Non adversarius et impugnans, nec est ulla peccati illecebra. Nulla est ibi indigentia, dedecus nullum, rixa nulla, nullum improperium, causatio nulla, nullus timor, nulla inquietudo, nulla poena, nulla dubietas, nulla violentia, nulla discordia; sed est ibi pax summa, charitas plena, jubilatio et laus Dei aeterna, sine fine secura requies, et gaudium semper in Spiritu sancto. O quam fortunatus ero, si audivero jucundissimas civium tuorum cantilenas, carmina melliflua laudes summae Trinitati debito honore promentia. Sed et nimium felix, si ego ipse meruero cantare canticum Domino Jesu Christo, de dulcibus canticis Sion.

O vita vitalis, vita sempiterna et sempiterne beata! ubi gaudium sine moerore, requies sine labore, dignitas sine tremore, opes sine amissione, sanitas sine languore, abundantia sine defectione, vita sine morte, perpetuitas sine corruptione, beatitudo sine calamitate, ubi omnia bona in charitate perfecta, ubi species et visio facie ad faciem, ubi plena scientia in omnibus et per omnia, ubi summa Dei bonitas cernitur et lumen illuminans a sanctis glorificatur, ubi praesens majestas Dei conspicitur, et hoc vitae cibo sine defectu mens intuentium satiatur; vident semper, et videre desiderant, sine anxietate desiderant, et sine fastidio satiantur; ubi verus Sol justitiae mira suae pulchritudinis visione omnes reficit, et ita universos coelestis patriae cives illuminat ut luceant ipsi, lumen videlicet illuminatum per Deum, lumen illuminans ultra omnem solis nostri splendorem, atque cunctarum stellarum claritatem immortali adhaerentes deitati, ac per hoc immortales et incorruptibiles facti, juxta promissionem Domini Salvatoris: Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum: ut videant claritatem meam, ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, et ipsi in nobis unum sint.

Regnum coelorum, regnum felicissimum, regnum carens morte, et vacans fine, cui nulla tempora succedunt per aevum, ubi continuus sine nocte dies nescit habere tempus, ubi victor miles post laborem donis ineffabilibus cumulatur.

Nobile perpetua caput amplectente corona. Utinam remissa peccatorum mole, me ultimum servorum Christi juberet divina pietas hanc carnis sarcinam deponere, ut in suae civitatis gaudia aeterna repausandus transirem, sanctissimis supernorum choris interessem, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris assisterem, praesentem Dei vultum cernerem, nullo mortis metu tangerer, de perpetuae immortalitatis incorruptione securus gauderem, et scienti omnia conjunctus omnem ignorantiae caecitatem amitterem, terrena cuncta parvipenderem, convallem lacrymarum istam intueri vel reminisci ulterius non dignarer, ubi vita laboriosa, vita corruptibilis, vita omni amaritudine plena, vita domina malorum, ancilla infernorum, quam humores tumidant, dolores extenuant, ardores exsiccant, aera morbidant, escae influant, jejunia macerant, joci solvunt, tristitiae consumunt, sollicitudo coarctat. securitas hebetat, divitiae jactant, paupertas dejicit, juventus extollit, senectus incurvat, infirmitas frangit, moeror deprimit, diabolus insidiatur, mundus adulatur, caro delectatur, anima excaecatur, totus homo conturbatur! Et his tot et tantis malis mors furibunda succedit, vanisque gaudiis ita finem imponit, ut cum esse desierint, nec fuisse putentur.

Sed quas laudes, quasve gratiarum actiones tibi referre valeamus, Deus noster, qui nos etiam inter has tantas mortalitatis nostrae aerumnas non desinis consolari mira visitatione gratiae tuae! Ecce me miserum multis moeroribus plenum, dum vitae meae finem timeo, dum peccata mea considero, dum judicium tuum formido, dum mortis horam cogito, dum supplicia tartari horreo, dum opera mea qua districtione et discussione a te pensentur ignoro, dum quo fine illa clausurus sim penitus nescio, dumque haec et alia multa mecum sub corde retracto, consolaturus ades solita pietate, Domine Deus, et inter has querelas, nimiosque ploratus ac profunda cordis suspiria, assumis moestam et anxiam mentem super alta juga montium ad areolas usque aromatum, et collocas me in loco pascuae secus rivulos dulcium aquarum, ubi praeparas in conspectu meo mensam multiplicis apparatus, quae fatigatum spiritum repauset, et cor triste laetificet, quibus tandem refocillatus deliciis, et multarum miseriarum mearum oblitus, levatus super altitudinem terrae, in te vera pace quiesco.

MEDITATIO XV. De praeteritorum beneficiorum Christi memoria, de praesentium experientia, et exspectatione futurorum.

230 Quae ad dilectionem Dei excitant, nullum ut audiat taedere debet; legitur autem in Evangelio quod duae sorores vehementi amore dilexerunt Dominum, et licet utraque Deum proximumque dilexerit, specialiter tamen circa obsequium proximorum occupabatur Martha, ex divino vero fonte dilectionis hauriebat Maria. Ad Dei vero dilectionem duo pertinent: affectus mentis, et affectus operis. Et hoc opus, in virtutum exercitatione; affectus vero mentis, in spiritualis gustus dulcedine. Exercitatio virtutum in certo vivendi modo, in jejuniis, in vigiliis, in opere, in lectione, in oratione, in silentio, in paupertate, et caeteris hujusmodi commendatur; affectus salutari meditatione nutritur. Itaque ut ille dulcissimus amor Jesu in tuo crescat affectu, triplici meditatione opus habes, de praeteritis scilicet, praesentibus et futuris, id est de praeteritorum recordatione, de experientia praesentium, de consideratione futurorum. Cum ergo mens tua fuerit absque cogitationum tumultu, virtutum exercitatione purgata, jam oculos defaecatos ad posteriora retorque, ac primum cum beata Maria ingressa cubiculum libros, quibus Virginis partus et Christi prophetatur adventus, evolve. Ibi adventum angeli praestolare, ut videas intrantem, audias salutantem, ut sic repleta stupore et exstasi dulcissimam Mariam dominam tuam cum angelo salutante salutes, clamans et dicens: Ave, Maria, etc. Hoc crebrius repetens quae sit haec gratiae plenitudo de qua totus mundus mutuavit gratiam, quodnam Verbum caro factum est contemplare et admirare Dominum, qui terram implet et coelum, intra unius puellae viscera claudi, quam Pater sanctificavit, Filius fecundavit, Spiritus sanctus obumbravit. O dulcis domina, quanta inebriebaris dulcedine, quo amoris igne succendebaris, cum sentires in mente et in ventre tantae majestatis praesentiam, cum de tua carne sibi carnem assumeret, et membra in quibus corporaliter omnis plenitudo divinitatis inhabitaret, de tuis sanctis membris aptaret! Haec omnia propter te, o virgo, ut Virginem, quam imitari proposuisti, diligas, et Virginis Filium, cui nupsisti.

Jam nunc cum dulcissima Domina tua in montana conscende, sterilis et Virginis intuere complexum, et salutationis officium, in quo servulus Dominum, praeco Judicem, vox Verbum, intus anilia viscera conclusus in Virginis utero clausum et agnovit, et indicibili gaudio salutavit. Beati ventres, in quibus totius mundi Salvator exoritur, pulsisque tristitiae tenebris sempiterna laetitia prophetatur. Accurre, quaeso, accurre, tantis gaudiis admiscere, prosternere ad pedes utriusque, et in unius ventre sponsum tuum amplectere, amicum vero ejus in alterius utero venerare. Hinc Matrem cum omni devotione in Bethlehem prosequere, et in hospitium divertens cum illa assiste, et obsequere parienti; locatoque in praesepio parvulo, erumpe in vocem exsultationis, clamans cum Isaia: Parvulus natus est nobis, et filius datus est nobis, et amplectere illud dulce praesepium. Mitiget verecundiam amor, timorem depellat affectus, ut sanctissimis pedibus figas labia, et oscula genibus. Exinde pastorum excubias mente pertracta, angelorum exercitum admirare, coelesti melodiae tuas interpone preces, simul corde et ore decantans: Gloria in excelsis Deo.

Noli in tua meditatione Magorum munera praeterire, nec fugientem in Aegyptum relinquere incomitatum. Inspiciat oculus devotionis parvulum Jesum dulces mammillas gloriosae Virginis matris dulciter sugentem, et mammas maternas filiali more tractantem, matri arridentem. Quid visu jucundius? Quid delectabilius? Cerne illum, qui immensus est, parvulis brachiis ad materna colla pendentem, et dicas: Felix sum, feliciorque, dum illum video quem reges optaverunt videre, et non viderunt. Dignus est visu qui speciosus est forma prae filiis hominum.

Cogita, et recogita quo animo et qua cogitatione tenebatur illa dulcissima Mater ejus, cum illum Dominun tantum ac tantillum in brachiis suis exsultans ac laeta teneret, cum ei ut infantulo gestienti osculis frequentibus congauderet, cum eum lacrymantem super genua sua, quibus potuit modulis, consolaretur, cum denique aliis atque aliis studiis, ad quae ipsa materna pietas informabat eum, pro qualitatum vicissitudinibus, sedula blandiretur. Opinare verum esse quod dicitur eum a latronibus deprehensum in via, et adolescentuli cujusdam beneficio ereptum. Erat is, ut dicunt, principis latronum filius, qui praeda potitus cum parvulum in matris gremio conspexisset, tanta in ejus speciosissimo vultu splendoris majestas apparuit ut eum supra hominem esse non ambigens, incalescens amore amplexatus sit eum et, o, inquit, beatissime parvulorum, si aliud se tempus obtulerit mihi miserendi, tunc memento mei, et hujus temporis noli oblivisci. Ferunt hunc fuisse latronem, qui ad dexteram Dei crucifixus alterum blasphemantem corripuit dicens: Neque tu times Deum, etc., conversus vero ad Dominum, eum in illa quae in parvulo apparuit intuens majestate pacti sui non immemor, Memento, inquit, mei, dum veneris in regnum tuum. Itaque ad incentivum amoris hac non inutile arbitror uti opinione, remota omni affirmandi temeritate.

Praeterea nihilne suavitatis aestimes tibi accessurum, si eum apud Nazareth puerum apud pueros contempleris, si obsequentem matri, si operanti nutritio assistentem intuearis? Quid, si duodennem cum parentibus Jerosolymam ascendentem, et illis redeuntibus et nescientibus in urbe manentem per triduum cum matre quaesieris? O quanta copia fluent lacrymae, cum audieris Matrem dulci quadam increpatione Filium verberantem: Fili, quid fecisti nobis sic?

Si autem sequi Sponsum virginem quocunque ierit delectet altiora ejus et secretiora scrutare, ut in Jordanis flumine audias in voce Patrem, in carne Filium, in columba videas Spiritum sanctum. Ibi ad spirituales nuptias invitata Sponsum suscipis datum a Patre, purgationem a Filio, pignus amoris a Spiritu sancto. Exinde dilectissimus Jesus solitudinis tibi secreta dicavit, et sanctificavit tibi jejunium subeundum, docens cum callido hoste conflictum. Haec ibi facta, pro te facta, et quonam modo facta sunt diligenter attendas. Dilige eum a quo facta sunt et imitare quae facta sunt.

Occurrat jam nunc memoriae mulier illa in adulterio deprehensa, et Jesus rogatus ad sententiam quid egerit, quidve dixerit, recordare. In terram oculos jecit, ne forte accusatam respiciens nimis confunderet. Cum enim scribens in terra, terrenos eos non coelestes prodidisset, qui sine peccato est vestrum, inquit, primus in illam lapidem mittat. O mira et inexstinguibilis Christi benignitas! Quam condemnare juste potuit, adverte quam pie et quam caute liberavit. Cum enim omnes sententia trivisset et expulisset e templo, imaginare 231 quam pios oculos in illam levaverit, quam dulci et suavi voce sententiam absolutionis ejus protulerit? Puta quod suspiravit, quod lacrymatus fuerit, cum diceret: Nemo te condemnavit mulier, etc. Felix, ut ita dicam, haec adultera mulier, quae de praeteritis absolvitur, secura efficitur de futuris. Jesu bone, te dicente, nec ego te condemnabo, quis condemnabit? Deus est qui justificat, quis est qui condemnet? Audiatur de caetero vox tua, Vade, et jam amplius noli peccare.

Jam nunc ingredere domum Pharisaei, recumbentem ibi Dominum tuum attende, accede cum beatissima peccatrice ad pedes ejus, lava lacrymis, terge capillis, demulce osculis, fove unguentis. Nonne jam sacro liquoris illius odore perfunderis? Si tibi adhuc suos negat pedes, insta, ora, et gravidos lacrymis oculos attolle, tuisque suspiriis, inenarrabilibusque gemitibus extorque quod petis. Luctare cum eo, sicut Jacob, ut ipse se gaudeat superari. Videbitur tibi aliquando quod avertat oculos, quod aures claudat, quod desideratos pedes abscondat. Tu nihilominus insta opportune, importune, clama: Usquequo clamabo, et non exaudies? Redde mihi, Jesu bone, laetitiam salutaris tui; quia tibi dixit cor meum, quaesivi faciem tuam, faciem tuam requiram. Certe non negabit pedes suos virgini, quos osculandos praebuit peccatrici.

Sed et domum illam non praeteribis, ubi per tegulas paralyticus ante pedes ejus submittitur, ubi pietas et potestas obviaverunt sibi. Fili, inquit, remittuntur tibi peccata tua. O mira clementia! o indicibilis misericordia! Accepit felix remissionem peccatorum suorum quam non petebat, quam non praecesserat confessio, nec meruerat satisfactio, non exigebat contritio. Corporis salutem petebat, non animae, et salutem corporis et animae recepit. Vere, Domine, vita in voluntate tua, si decreveris salvare nos, neme poterit prohibere. Si aliud decreveris, non est qui audeat dicere: Cur ita facis? Pharisaee, quid murmuras? An oculus tuus nequam est, quia ipse bonus est? Certe miseretur cui voluerit; ploremus et oremus ut velit. Bonis etiam operibus pinguescat oratio, augeatur devotio, excitetur dilectio. Leventur purae manus in oratione, quas non sanguis immunditiae maculavit, tactus illicitus non foedavit, avaritia non exasperavit, levetur et cor sine ira et disceptatione, quod tranquillitas sedavit, et pax composuit puritas conscientiae lavit. Sed nihil horum paralyticus iste legitur praemisisse, qui tamen legitur remissionem omnium peccatorum meruisse. Haec est autem ineffabilis misericordiae ejus virtus, cui sicut blasphemum est derogare, ita et hoc sibi praesumere, stultissimum. Potest cuicunque vult hoc ipsum efficaciter dicere quod dixit paralytico: Dimittuntur tibi peccata tua. Sed quicunque sine suo labore, vel contritione, vel confessione, vel etiam oratione, sibi hoc dicendum exspectat, nunquam ei remittuntur peccata.

Sed exeundum est hinc, et ad Bethaniam veniendum, ubi sacratissima foedera amicitiae auctoritate Domini consecrantur. Diligebat enim Jesus Martham, Mariam et Lazarum. Quod ob speciale amicitiae privilegium, quo illi familiariori adhaerebant affectu dictum nemo est qui ambigat. Testes sunt lacrymae illae dulces, quibus collacrymatus est lacrymantibus quas totus populus interpretabatur amoris indicium. Videte, inquiens, quomodo amabat eum. Et ecce faciunt ei coenam ibi, et Martha ministrabat; Lazarus autem unus erat ex discumbentibus. Maria sumpsit alabastrum unguenti, etc. Gaude, quaeso, huic interesse convivio. Singulorum distingue officia. Martha ministrabat, discumbebat Lazarus, ungit Maria. Hoc ultimum tuum est; frange ibi alabastrum cordis, et quidquid habes devotionis, quidquid amoris, quidquid desiderii, quidquid affectionis, totum effunde super caput Sponsi tui, adorans in homine Deum, et hominem in Deo. Si fremit, si murmurat, si invidet proditor, si perditionem vocat devotionem, non sit tibi curae. Ut quid, ait, perditio haec? poterat hoc unguentum venundari multo, etc. Pharisaeus murmurat invidens poenitenti, murmurat Judas invidens effusioni unguenti. Sed Judex accusationem non recipit, accusatam absolvit. Sinite, inquit, illam; bonum enim opus, etc. Laboret Martha, ministret, paret hospitium peregrino, esurienti cibum, sitienti potum, vestem algenti. Ego solus Mariae et illa mihi. Totum praestat quod habet; a me quidquid optat, exspectet. Quid enim? Tunc Mariae consulis, relinquendo pedes quos dulciter osculatur, avertendo oculos ab illa speciosissima facie quam contemplatur, amovendo auditum ab ejus suavi sermone quo reficitur?

Sed jam surgentes eamus hinc. Quo? inquis. Certe ut insidentem asello coeli terraeque Dominum comiteris, tanta que fieri pro te obstupescens, parvorum laudibus tuas inseras, clamans et dicens: Hosanna filio David, etc.

Jam nunc ascende cum eo in coenaculum grande, stratum, et salutaris coenae interesse deliciis gratulare. Vincat verecundiam amor, timorem excludat affectus, ut saltem de micis mensae illius eleemosynam praebeat mendicanti. Vel a longe sta, et quasi pauper attendens in divitem, ut aliquid accipias extende manum, famem lacrymis prode. Cum autem surgens a coena linteo se praecinxerit, miseritque aquam in pelvim, cogita quae majestas, quae potestas hominum pedes abluit et extergit, quae benignitas proditoris vestigia sacris manibus tangit. Specta, et exspecta, et ultimo omnium tuos ei praebe pedes abluendos, quia quem ipse non laverit, non habebit partem cum eo. Quid modo festinas exire? Sustine paululum. Videsne quisnam ille est, rogo te, qui super pectus ejus recubuit, et in sinum ejus caput reclinat? Felix, quicunque est ille. O certe ecce jam video! Joannes est nomen ejus. O Joannes, quid tibi dulcedinis, quid gratiae et suavitatis, quid luminis et devotionis hauriebas ab illo fonte? Ibi certe omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi sunt. Ibi fons misericordiae, ibi domicilium pietatis, ibi favus aeternae suavitatis. Unde tibi, o Joannes, omnia ista? Nunquid tu sublimior Petro, Andrea sanctior, aut certe omnibus apostolis gratiosior? Speciale hoc virginitatis privilegium, quia virgo es, electus a Domino, atque inter caeteros magis dilectus. Jam nunc exsulta, virgo, accede propius, et aliquam hujus dulcedinis portionem vindicare non differas, si potiora non potes, dimitte Joanni pectus, ubi se cum vino laetitiae in divinitatis cogitatione inebriat; tu currens ad humanitatis ubera lac exprime, quo nutriaris. Inter haec, cum sanctissima illa oratione discipulos commendans Patri dixerit: Pater, serva eos in nomine tuo, inclina caput tuum, ut merearis audire: Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum.

Bonum est tibi hic esse, sed exeundum est. Praecedet ipse ad montem Oliveti, tu eum sequere. Et licet assumpto Petro et duobus filiis Zebedaei ad secreta secesserit, vel a longe intuere quomodo in se nostram transtulerit necessitatem. Vide quomodo ille cujus sunt omnia, pavere coepit et taedere. Tristis est, inquiens, anima mea, etc. Unde hoc, Deus meus? Ita compateris mihi exhibens hominem, ut quodammodo videaris nescire quod Deus es. Prostratus in faciem oras, et factus est sudor, etc. Quid stas accurre, et suavissimas illas guttas lambe, et pulverem pedum illius linge. Noli dormire cum Petro, ne merearis audire: Sic non potestis una hora vigilare mecum?

232 Sed ecce jam proditorem praeeuntem impiorum turba prosequitur, et osculum praebente Juda manus injiciunt in Jesum, Dominum suum tenent ligatum, et illas dulces manus vinculis stringunt. Quis ferat? Scio, occupat nunc cor tuum pietas, omnia viscera tua zelus inflammat. Sine, rogo, patiatur, qui pro te patitur. Quid optas gladium? quid irasceris? quid indignaris? Si instar Petri cujuslibet autem abscideris, si ferro brachium tuleris, si pedem truncaveris, ipse restituet omnia. Qui etiam si quem occideris, absque dubio suscitabit. Sequere potius eum usque ad atrium principis sacerdotum, et speciosissimam faciem ejus quam sputis illinunt, tu lacrymis lava. Intuere quam piis oculis, quam misericorditer, quam efficaciter tertio negantem respexerit Petrum, quando ille conversus et in se reversus flevit amare. Utinam, bone Jesu, tuus me dulcis oculus respiciat, qui te toties ad vocem ancillae procacis, carnis scilicet meae, pessimis operibus affectibusque negavi. Sed jam, mane facto, traditur Pilato, ibi accusatur, et tacet, quoniam tanquam ovis ad occisionem ductus est. Vide, attende quomodo stat ante praesidem inclinato capite, demissis oculis, vultu placido, sermone raro, paratus ad opprobria, promptus ad verbera. Scio, non poteris ulterius sustinere, nec dulcissimum dorsum ejus flagellis atteri, nec faciem alapis caedi, nec tenerum illud caput spinis coronari, nec dexteram, quae coelum regit et terram, arundine dehonestari, tuis oculis aspicere poteris. Ecce educitur, flagellatur portans spineam coronam et purpureum vestimentum, et Pilatus dicit: Ecce homo. Vere homo est, quis dubitet? Testes sunt plagae virgarum, livor vulnerum, foeditas sputorum. Jam nunc cognosce, Zabule, homo est. Vere homo est iste, inquis. Sed quid est iste, inquis. Sed quid est, quod in tot injuriis non irascitur ut homo, non movetur ut homo, non suis indignatur tortoribus ut homo? Ergo plus est quam homo. Sed quis cognoscit illum? Cognoscitur certe homo impiorum terrae judicia sustinens, sed cognoscetur Deus judicia faciens. Sero animadvertisti. Zabule. Quid tibi per mulierem agere visum est, ut dimittatur? Tarde locutus es. Sedet pro tribunali judex, prolata est sententia. Jam propriam portans crucem ducitur ad mortem. O spectaculum! Videsne? Ecce principatus ejus super humerum ejus. Haec est virga aequitatis, virga regni sui. Datur ei vinum felle mistum, exuitur vestimentis, et inter milites dividuntur. Tunica non scinditur, sed sorte transit ad unum. Dulces manus ejus et pedes clavis perforantur, et extensus in cruce inter latrones suspenditur. Mediator Dei et hominum, inter coelum et terram medius pendens, ima superis unit, coelestibus terrena conjungit. Stupet coelum, terra miseratur. Quid tu? Non mirum si, sole contristato, tu contristaris; si terra contremiscente, tu contremiscis: si scissis saxis, cor tuum scinditur; si flentibus juxta crucem mulieribus, tu conclamaris. Inde in omnibus iis considera illud dulcissimum pectus quam tranquillitatem servaverit pietatis. Non suam attendit injuriam, non poenam reputat, non sentit contumelias. Sed ipsis potius a quibus patitur, ille compatitur; a quibus vulneratur, ille medetur; ille vitam procurat, a quibus occiditur. Cum qua mentis dulcedine, cum qua spiritus devotione, cum qua charitatis plenitudine clamat: Pater, ignosce illis? Ecce ego, Domine, tuae majestatis adorator, non tui corporis interfector; tuae mortis venerator, non tuae passionis derisor; tuae misericordiae contemplator, non infirmitatis contemptor. Interpellet itaque pro me tua dulcis humanitas, commendet me Patri tuo tua ineffabilis pietas. Dic igitur, dulcis Domine: Pater, ignosce illi.

At tu, virgo, cui major est apud Virginis Filium confidentia quam mulieribus quae longe stant, cum matre Virgine et discipulo virgine accede ad crucem, et perfusum pallore vultum cominus intuere. Quid ergo? Tu sine lacrymis, amantissima, Dominae tuae lacrymas videbis? Tu siccis manes oculis, et ejus animam pertransit gladius doloris? Tu sine singultu audies dicentem Matri: Mulier, ecce filius tuus; et Joanni: Ecce mater tua?( Joan. XIX, 26, 27.) Similiter cum discipulo Matrem committeret, latroni paradisum promitteret, tunc unus ex militibus lancea latus ejus perforavit. Festina, ne tardaveris, comede favum tuum cum melle tuo. Bibe vinum tuum cum lacte tuo. Sanguis tibi in vinum convertitur, ut inebrieris. In lac aqua mutatur, ut nutriaris. Facta sunt tibi in petra flumina, in membris ejus vulnera, et in corporis ejus maceria, caverna. In quibus instar columbae latitans et deosculans singula, ex sanguine ejus fiant sicut vitta coccina labia tua, et eloquium tuum dulce.

Sed adhuc exspecta, donec nobilis ille decurio veniens extractis clavis manus pedesque dissolvat. Vide quomodo felicissimis brachiis corpus amplectitur, ac suo astringit pectori. Tunc potuit vir ille sanctissimus dicere: Fasciculus myrrhae dilectus meus, etc. Sequere tu pretiosissimum coeli terraeque thesaurum, et vel porta pedes, vel manus brachiaque sustenta, vel certe defluentes minutatim pretiosissimi sanguinis guttas curiosius collige, et pulverem pedum ejus linge. Cerne praeterea quam dulciter, quam diligenter beatissimus Nicodemus sanctissima ejus membra tractat digitis, fovet unguentis, et cum S. Joseph involutum sindone collocat in sepulcro.

Noli praeterea Mariae Magdalenae deserere comitatum, sed paratis aromatibus cum ea Dominicum sepulcrum visitare memento. O sicut illa oculis, tu in spiritu cernere merearis nunc super lapidem revolutum ab ostio monumenti angelum residentem; nunc intra monumentum unum ad caput, unum ad pedes resurrectionis gloriam praedicantes; nunc ipsum Christum Mariam flentem et tristem tam dulci reficientem oculo, tam suavi voce dicentem: Maria. Rumpuntur ad hanc vocem omnes capitis cataractae, ab ipsis medullis eliciuntur lacrymae, singultus et suspiria ab imis trahuntur visceribus. Maria. O beata, quid tibi mentis fuit, quid animi, cum ad hanc vocem te prosternens, et reddens vicem salutanti, clamares, Rabboni? Quo, rogo, affectu, quo desiderio, mentisque ardore clamasti, Rabboni? Nunc plura dicere lacrymae prohibent, cum vocem excludit affectus, omnesque animae corporisque sensus nimius amor absorbeat. Sed, o dulcis Jesu, cur a sacratis ac desideratissimis pedibus tuis sic arces amantem? Noli, inquis, me tangere. Ut quid, Domine? Quare non tangam illa desiderata vestigia tua pro me perforata clavis, perfusa sanguine, non tangam, nec deosculabor? An inimicitior solito, quia gloriosior? Ecce non dimittam te, nec recedam a te, non parcam lacrymis, pectus singultibus suspiriisque rumpetur, nisi tangam. Et ille inquit: Noli timere. Non auferetur tibi hoc bonum, si differtur; vade tamen, et nuntia fratribus meis quia surrexi. Cucurrit cito, cito volens redire. Redit; sed cum aliis mulieribus, quibus ipse Jesus occurrens blanda salutatione dejectas erigit, tristes consolatur. Adverte: tunc est datum quod fuit ante dilatum. Accesserunt enim, et tenuerunt pedes ejus Hic quandiu potes, virgo, morare. Non has delicias tuus somnus interpellet, nullus exterior tumultus impediat. Verum quia in hac vita misera nihil stabile, nihil aeternum est; nec unquam eodem statu permanet homo, necesse est ut anima nostra, dum vivimus, quadam varietate pascatur. Unde a praeteritorum recordatione, ad experientiam praesentium transeamus, ut ex his quoque, quantum a nobis diligendus sit Deus. intelligamus.

MEDITATIO XVI. Sive meditationis quintae decimae pars secunda.--De praesentibus beneficiis Dei.

233 Non parvum aestimo beneficium, quo Deus bene utens malo parentum nostrorum creavit nos de carne illorum, et inspiravit in nobis spiraculum vitae, discernens nos ab illis qui vel arbortivi projecti sunt ab utero, vel qui inter materna viscera suffocati poenae videntur concepti non vitae. Quod etiam integra nobis et sana membra creavit, ne essemus nostris dolori, alienis opprobrio. Magnum est hoc certe. Sed quomodo illud quantaeve bonitatis aestimabimus, quod eo tempore et inter tales nasci voluit, per quos ad fidem suam et sacramenta pervenimus? Videmus innumerabilibus hominibus hoc negatum, quod nobis gratulamur esse concessum, cum quibus una est et nobis conditio. Illi derelicti sunt per justitiam, nos vocati sumus per gratiam. Procedamus intuentes munus ejus fuisse, quod educati a parentibus fuimus Christianis. Quod nos flamma non laesit, quod aqua non absorbuit, quod non vorati a daemone, quod non percussi a bestiis, quod praecipitio non necati, quod usque ad congruam aetatem in ejus fide et bona voluntate nutriti. Huc usque ea percurrimus, soror, quibus fuit nobis una conditio, quos idem pater genuit, ac idem venter complexus est, eadem viscera profuderunt.

Jam nunc, soror, in me adverte quanta fecerit Deus animae tuae. Divisit enim inter me et te, quasi inter lucem et tenebras, sibi te servans, me mihi relinquens. Deus meus, quo abii? quo fugi? quo evasi? Ejectus a facie tua sicut Cain, habitavi in terra vagus et profugus, et quicunque invenerit me, occidet me. Quid enim ageret miserabilis creatura, a suo derelicta Creatore? Quo iret, quove lateret ovis erronea suo destituta pastore? O soror, fera pessima devoravit fratrem tuum. In me ergo cerne, quantum ibi contulerit qui te a tali bestia conservavit illaesam. Quam miser ego sum, qui meam pudicitiam perdidi; tam beata tu, cujus virginitatem misericordia divina protexit. Quoties tentata, quoties impetita tua tibi castitas est servata, cum ego libens in turpia quaeque progrediens, coacervavi mihi materiam ignis quo comburerer, materiam fetoris quo necarer, materiam vermium a quibus corroderer? Recole si placet illas foeditates meas pro quibus plangebas, et corripiebas saepe, puella parvulum, femina masculum. Sed non fallit Scriptura quae ait: Nemo potest corrigere, quem Deus despexit. O quam diligendus est a te, qui cum me repelleret, te attraxit; et cum aequa conditio foret utriusque, tamen me despexerit, te dilexerit. Recole nunc, ut dixi, corruptiones meas, cum exaltaretur nebula libidinis ex luxuriosa concupiscentia carnis, et non esset qui eriperet et salvum faceret. Verba enim iniquorum praevaluerunt super me, qui in suavi poculo amoris propinabant mihi venenum luxuriae. Convenientes in unum affectionis suavitas et cupiditatis impuritas, rapiebant imbecillem adhuc aetatem meam per abrupta vitiorum, atque mergebant gurgite flagitiorum. Venerunt super me ira et indignatio tua, Deus, et ego nesciebam. Ibam longius a te, et sinebas. Jactabar, et effundebar, et defluebar per immunditias meas, et tacebas. Eia, soror, diligenter attende omnia ista turpia et nefanda, in quae me praecipitavit meum arbitrium; et scito quod in haec corruisses, si te Christi misericordia non servasset. Non haec dico quasi nihil mihi contulerit boni, dum exceptis iis quae superius diximus utriusque collata, mira patientia meas sustinuerit iniquitates. Cui debeo quod terra non me absorbuit, noc fulminavit coelum, nec flumina submerserunt? Quomodo enim sustineret creatura tantam injuriam Creatoris sui, si non impetum ejus cohiberet ille ipse qui condidit, qui non vult mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat? Ad illud quantae fuit gratiae, quod fugientem persecutus est, metuenti blandiebatur, quod erexit in spem totius desperatum, quod suis obruit beneficiis ingratum, quod gustu interioris dulcedinis, immundis assuetum delectationibus attraxit et illexit, quod indissolubilia malae consuetudinis vincula dissolvit, et abstractum saeculo benigne suscepit? Taceo multa, et magnae misericordiae suae circa me opera, ne aliquid gloriae suae, quae tota illius est, ad me videatur transire. Ita etiam secundum hominum aestimationem sibi cohaeret gratia dantis et felicitas recipientis, ut non solum laudetur, quia solus laudandus esset ille qui dedit, sed etiam ille qui recipit. Quis enim habet aliquid quod non receperit? Si autem gratis accepit, quare laudatur velut promeruerit? Tibi igitur laus, Deus meus, tibi gloria, tibi gratiarum actio; mihi autem confusio faciei meae, qui tot mala feci, et tot bona recipi. Quid igitur( inquis) me minus accepisti? O soror, quia felicior est ille, cujus navem plenam mercibus et onustam divitiis flatus ventorum integram revexit ad portum, quam qui passus naufragium nudus evasit mortem. Tu ergo in his, quas tibi divina gratia conservavit, exsultas divitiis; mihi maximus labor incumbit ut fracta redintegrem, amissa recuperem, scissa resarciam. Verumtamen et me volo ut aemuleris, valdeque putes erubescendum, si post tot flagitia in illa vita tibi inventus fuero aequalis, cum saepe virginitatis gloriam intervenientia quaedam vitia minuant, et veteris conservationis opprobrium morum imitatio et succedentes vitiis virtutes oblitterent. Sed jam illa, in quibus tibi sola conscia es divinae bonitatis, inspice nunc munera, quam jucunda facie abrenuntianti saeculo Christus occurrerit, quibus esurientem deliciis pavit, quas miserationum suarum divitias ostendit, quos inspiravit affectus, quo te charitatis poculo ebriavit. Nam si fugitivum servum et rebellem sola sua miseratione revocatum spiritualium consolationum non reliquit inexpertum; quid dulcedinis crediderim eum virgini contulisse? Si tentabaris, ille sustentabat; si fluctuabas, ille solidabat. Quoties prae timore arescenti pius consolator astabat? Quoties aestuanti prae amore, ipse se tuis visceribus infundebat? Quoties psallentem vel legentem spiritualium sensuum lumine illustrabat? Quoties orantem in quoddam ineffabile desiderium suum rapiebat? Quoties mentem tuam a terrenis subtractam, ad coelestes delicias et paradisi amoenitates transportabat? Haec omnia revolve animo, ut in eum tuus totus revolvatur affectus. Vilescat tibi mundus, omnis amor carnalis sordeat, nescias te esse in mundo hoc; quoniam ad illos qui in coelo sunt et Deo vivunt, tuum transtulisti propositum. Ubi est thesaurus tuus, ibi sit et cor tuum. Noli cum argenteis simulacris vili marsupio tuo tuum includere animum; quia nunquam cum nummorum pondere poteris transvolare ad coelum. Puta te quotidie morituram, et de crastino non cogitabis. Non te 234 futuri temporis sterilitas terreat, non futurae famis timor mentem tuam dejiciat, sed ex ipso tota fiducia tua pendeat qui aves pascit, lilia vestit. Ipse sit horreum tuum, ipse apotheca, ipse marsupium tuum, ipse divitiae, ipse deliciae tuae; solus tibi sit omnia in omnibus. Haec interim de praesentibus satis sint.

MEDITATIO XVII. Sive meditationis quintae decimae pars tertia.--De futuris beneficiis Dei.

Qui autem praestat suis tanta in praesenti quanta illis servat in futuro? Principium futurorum et finis praesentium, mors est. Hanc cujus natura non abhorret? cujus non expavescit affectus? Nam bestiae fuga, latibulis, et aliis mille modis mortem cavent, vitam tuentur. Jam nunc diligenter attende quid tua tibi respondeat conscientia, quid praesumat fides, quid spes promittat, quid expetat affectus. Si vita tua tibi oneri est, si mundus fastidio, si caro dolori, profecto desiderio mors est tibi, quae jugum hujus oneris deponit, tollit fastidium, corporis dolorem assumit. Hoc unum dico omnibus hujus mundi praestare deliciis, honoribus atque divitiis, si ob conscientiae serenitatem, fidei firmitatem, spei certitudinem mortem non timeas. Quod ille poterit maxime experiri qui, aliquo tempore sub hac servitute suspirans, in liberiores conscientiae auras evasit. Haec sunt futurae beatitudinis tuae primitiae salutares, ut morte superveniente naturalem horrorem fides superet, spes temperet, conscientia pura repellat; et inde quodammodo mors est principium quietis, laborum meta, peremptoria vitiorum. Sic enim scriptum est: Beati mortui, qui in Domino moriuntur. Unde propheta reproborum mortem ab electorum morte discernens, Omnes, inquit, reges dormierunt in gloria, unusquisque in domo sua; tu autem projectus es de sepulcro tuo, quasi stirpis inutilis, pollutus et obvolutus. Dormierunt quippe in gloria quorum mortem commendat bona conscientia, quia pretiosa est in conspectu Domini mors sanctorum ejus. Dormierunt sane in gloria quorum dormitioni assistunt angeli, occurrunt sancti, concivi suo praebentes auxilium, et impartientes solatium; hostibus se opponunt, obsistentes repellunt, refellunt accusantes, et sic usque ad sinum Abrahae sanctam animam comitantes in loco pacis collocant et quietis. Non sic impii, non sic, quos de corpore quasi de fetenti sepulcro pessimi spiritus cum instrumentis infernalibus extrahentes, pollutos libidine, obvolutos cupiditate injiciunt ignibus exurendos, avibus lacerandos, aeternis fetoribus deputant suffocandos. Vere exspectatio justorum laetitia; spes autem impiorum peribit. Sane qualis sit illa requies, quae pax illa, quae jucunditas in sinu Abrahae, quae illis quiescentibus promittitur, et exspectatur laetitia, quia experientia non docuit, stylus explicare non poterit. Exspectant felices donec impleatur numerus fratrum suorum, ut in die resurrectionis duplici stola, scilicet corporis et animae perpetua felicitate fruantur.

Jam nunc intuere illius diei terrorem, quando coelorum virtutes movebuntur, elementa ignis calore solventur, patebunt inferi, occulta omnia nudabuntur; veniet desuper iratus Judex, ardens furor ejus, et ut tempestas currus ejus, ut reddat in ira vindictam et vastitatem in flamma ignis. Beatus est qui paratus est occurrere illi. Quid tunc miseris animabus erit? Quam tunc miseri erunt, quos nunc luxuria foedat, avaritia dissipat, extollit superbia. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, illos a dextris, illos a sinistris statuentes.

Cogita te nunc ante tribunal Christi inter utramque hanc societatem assistere, et necdum in alteram partem separatam. Deflecte oculos nunc ad sinistram Judicis, et miseram illam multitudinem contemplare. Qualis ibi horror, quis pudor, quis fetor, quis timor, quis dolor? Stant miseri et infelices, stridentes dentibus, nudo latere palpitantes, aspectu horribiles, vultu deformes, dejecti prae pudore, prae corporis turpitudine et nuditate confusi. Latere volunt, et non datur; fugere tentant, nec permittitur. Si oculos levant desuper, Judicis imminet furor; si deponunt, infernalis putei eis ingeritur horror. Non suppetit criminum excusatio, nec de iniquo judicio erga Deum aliqua poterit esse causatio, cum quidquid decretum fuerit, justum esse ipsam eorum conscientiam non latebit. Cerne nunc quam amandus tibi sit, qui te ab hac damnata societate praedestinando discrevit, vocando separavit, justificando purificavit.

Retorque nunc ad dexteram oculos, et quibus te glorificando sit inserturus adverte. Quis ibi decor, quis honor et quae felicitas, et quae securitas? Alii judiciaria sede sublimes, alii corona martyrii splendentes, alii flore virginitatis candidi, alii eleemosynarum largitione fecundi, alii doctrina et eruditione praeclari, in unum charitatis foedus copulantur. Lucet eis vultus Jesu, non terribilis, sed amabilis; non amarus, sed dulcis; non terrens, sed blandiens.

Sta nunc quasi in medio, nesciens quibus te Judicis sententia deputabit. O dura exspectatio! Timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae. Si me sinistris sociaverit, non causabor injustum; si dextris ascripserit, gratiae ejus hoc non meis meritis est imputandum. Vere, Domine, vita in voluntate tua. Vides ergo quantum in ejus amore tuus extendi debeat animus, qui, cum injustis posset in te prolatam retorquere sententiam, justis te maluit ad salvandum inserere. Jam te puta sanctae illi societati conjunctam vocis illius audire decretum: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Inde miseris audientibus verbum Domini plenum irae et furoris: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. Tunc ibunt ii inquit, in supplicium aeternum; justi autem in vitam aeternam. O dura separatio! o miserabilis conditio! Sublatis enim impiis ne videant gloriam Dei; de justis vero singulis secundum gradum suum et meritum angelicis ordinibus insertis, fiet illa gloriosa processio, Christo praecedente capite nostro, omnibusque suis membris sequentibus, et tradetur regnum Deo Patri, ut ipse regnet in eis, et ipsi in eo, regnum illud percipientes, quod paratum est illis ab origine mundi, cujus regni status ne cogitari quidem a nobis potest, multo minus dici vel scribi. Hoc scio quod nihil omnino aberit quod velis adesse.

Nullus igitur ibi luctus, nullus fletus, nullus dolor, nullus timor. Non tristitia, non discordia, non invidia, non tribulatio, non tentatio, non aeris mutatio vel corruptio, non suspicio, non ambitio, non adulatio, non detractio, non aegritudo, non senectus, non mors, non paupertas, non nox, non tenebrae, non edendi vel bibendi vel dormiendi ulla necessitas, fatigatio nulla. Quid ergo ibi boni est? Ubi neque luctus, 235 neque fletus, neque dolor, nec tristitia, quid potest esse nisi perfecta laetitia? Ubi nulla tentatio, vel tribulatio, nulla temporum mutatio, vel corruptio aeris, aestus vehementior, nec hiems asperior, quid potest esse nisi summa quaedam rerum temperies, et mentis et carnis vera et summa tranquillitas? Ubi nihil est quod timeas, quid potest esse nisi summa securitas? Ubi nulla discordia, nulla invidia, quid potest esse nisi summa et vera dilectio? Ubi nulla deformitas, quid potest esse nisi summa et vera pulchritudo? Ubi nulla paupertas, quid potest esse nisi omnis plenitudo? Ubi nullus labor vel defectio, quid erit nisi summa requies et fortitudo? Ubi nihil est quod gravet vel oneret, quid erit nisi summa felicitas? Ubi nec senectus exspectatur, nec morbus timetur, quid potest esse nisi vera sanitas? Ubi nec nox, nec tenebrae, quid est nisi lux perfecta? Ubi mors et mortalitas omnis absorpta, quid est nisi vita aeterna?

Quid est ultra quod quaeramus? Certe, quod iis omnibus excellentius est, scilicet visio, cognitio et dilectio Creatoris. Videbitur in se, videbitur in omnibus creaturis suis, regens omnia sine sollicitudine, sustentans omnia sine labore, impertiens quodammodo se singulis pro sua capacitate, sine diminutione vel divisione. Videbitur ille vultus amabilis et desiderabilis, in quem angeli desiderant prospicere: de cujus plenitudine, de cujus lumine, de cujus suavitate quis dicet? Videbitur Pater in Filio, et Filius in Patre, Spiritus sanctus in utroque. Videbitur enim sicuti est, impleta ejus promissione qua dicit: Qui diligit me, diligitur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Ex hac visione illa procedit cognitio, de qua ipse ait: Haec est vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum. Ex his tanta nascetur dilectio, tantus ardor pii amoris, tanta dulcedo charitatis, tanta fruendi copia, tanta desiderii vehementia, ut nec satietas desiderium, nec desiderium satietatem impediat. Quid est hoc? Certe quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit quae praeparavit Deus diligentibus se.

Haec tibi, soror, de praeteritorum beneficiorum Christi memoria, de praesentium experientia, de exspectatione futurorum, quaedam meditationum spiritualium semina proseminare curavi, ex quibus divini amoris fructibus uberior oriatur et crescat: ut meditatio affectum excitet, affectus desiderium pariat, lacrymas desiderium extorqueat: ut tibi sint lacrymae tuae panes die ac nocte, donec appareas in conspectu ejus, et suscipiaris ab amplexibus ejus, dicasque illud quod in Canticis scriptum est: Dilectus meus mihi, et ego illi; inter ubera mea commorabitur. Quod ipse tibi praestare dignetur, qui vivit et regnat Deus in saecula saeculorum. Amen.

MEDITATIO XVIII. Gratiarum actiones pro beneficiis divinae misericordiae et petitio divini adjutorii.

Tu es Deus meus vivus, Christus meus sanctus, Dominus meus pius, rex meus magnus, pastor meus bonus, magister meus verax, adjutor meus opportunus, dilectus meus pulcherrimus, panis meus vivus, sacerdos meus in aeternum, dux meus ad patriam, lux mea verax, dulcedo mea sancta, vita mea recta, sapientia mea praeclara, simplicitas mea pura, concordia mea pacifica, custodia mea tuta, portio mea bona, salus mea sempiterna, misericordia mea magna, patientia mea robustissima, victima mea immaculata, redemptio mea sancta, spes mea firma, charitas mea perfecta, resurrectio mea sancta, vita mea aeterna, exsultatio et vita mea beatissima sine fine mansura. Te deprecor, supplico et oro ut perficias in me opus coeptum misericordiae tuae: ego enim, ultimus servorum tuorum, non immemor beneficiorum miserationis tuae, quae mihi peccatori collata sunt, gratias tibi ago, quia me indignum pro tua sola clementia ex Christianis parentibus nasci fecisti, et per aquam sancti baptismatis et renovationem sancti Spiritus ab originalibus vinculis expedisti, et in tuos adoptionis filios aggregasti; quoniam mihi rectam fidem donasti, eamque in corde meo semper augere et confirmare dignatus es per illuminationem gratiae tuae, et per documenta sanctae matris Ecclesiae; obsecroque te, Domine, et suppliciter rogo, adauge semper in me hanc fidem, fidem veram et fidem sanctam, catholicam et orthodoxam, fidem prudentissimam et invictissimam, bonis omnibus cunctisque virtutibus adornatam, quae per dilectionem operetur in me quod tibi placet; quae nequeat vinci inter verba altercationis in tempore persecutionis, vel in die necessitatis et mortis. Cunctarum fons et origo, largitor et conservator virtutum, Deus, auge, quaeso, in me fidem rectam, spem inconcussam, charitatem perfectam, humilitatem profundam, patientiam invictissimam, corporis et animae castitatem perpetuam. Da mihi prudentiam, justitiam, fortitudinem et temperantiam, discretionem in omnibus, et sensum pervigilem, ut possim inter bona et mala, inter dextram et sinistram prudenter discernere. Fac me ergo divitem sacrarum virtutum, ex quibus tibi serviam, per quas tibi in veritate placeam: amator enim factus sum pulchritudinis earum per gratiam tuam. Da mihi eas propter honorem et gloriam nominis tui; conjunge illas fidei meae, ut sint ei individuae comites per omne tempus vitae meae; unde, rogo, fac me per gratiam tuam semper et in fide stabilem, et in omni opere efficacem, ut fidem tuam, quam lingua mea loquitur et manu mea scripta testantur, probabilis vita bonis moribus fateatur.

Gratias tibi ago, Domine, quia me vas vacuum, et inutilem idiotam replesti scientia, intelligentia; et dedisti semper hamilem scientiam, quae aedificet. Da mihi et mitissimam et sapientem eloquentiam, quae nesciat inflari, et de tuis bonis super fratres extolli. Pone, quaeso, in ore meo verbum consolationis et aedificationis et exhortationis per Spiritum sanctum tuum, ut et bonos valeam ad meliora exhortari, et eos, qui adverse gradiuntur, ad tuae rectitudinis lineam revocare verbo et exemplo. Sint verba, quae dederis servo tuo tanquam acutissima jacula, et ardentes sagittae, quae penetrent et incendant mentes audientium ad timorem et amorem tuum. Tu pastor et rector omnium, Christe Deus, qui nullis meis meritis, sed sola dignatione misericordiae tuae, vocasti parvitatem 236 meam ad hoc pastorale officium; propter te et nomen tuum fac me idoneum ad hoc ministerium, et sapienter domum tuam regam, et in omnibus secundum voluntatem tuam gregem tuum pascere valeam. Tribue pro pietate et bonitate tua, ut efficiar in domo tua lucerna ardens et lucens; concede propter honorem et gloriam nominis tui, ut cum multo bono fructu fraternae societatis, merear pervenire ad gloriam tuam: non est tibi enim quidquam difficile, non aliquid impossibile. Velle tuum, facere; voluntas tua, opus est. Et ideo corde credo, et ore confiteor quod tu potes et vis opus illud magnifice adimplere per me tantillum: scio, et certus sum quod tu vales fructus bonos et magnos facere de grege tuo per me exiguum et infirmum. Parvulus quippe sum, et nullius virtutis homuncio, nihil habens in me quod expediat, vel quod dignum sit tanti officii, idcirco desperans omnimodis de parvitate, non respiro nisi in sola misericordia tua.

Sed licet sis magnus in magnis, gloriosius tamen operaris magna in minimis. Erit certe tua laus dulcior, et copiosior in ore hominum, cum per me tantillum operari dignus fueris magna de grege tuo. Mitte ergo in auxilium meum sanctum angelum tuum de coelis, qui me adjuvans in omnibus, prosperari istud opus faciat in manu mea; ita ut glorificetur nomen tuum benedictum in me misero peccatore. Dives in misericordia, largus in muneribus, qui omnibus omnia tribuis et nihil perdis, da mihi coelestia et terrena subsidia ad omnem sufficientiam, ut habeam unde gregem tuum possim pascere et sustentare tam spiritualiter quam corporaliter, atque venientes in tuo nomine suscipere absque ulla haesitatione, simulque loca commissa ordinare et praeparare ad quietem et salutem fratrum, sicut decet et oportet. Omnia a te haec postulo, Domine Deus noster, quia cuncta bona nostra, dona tua sunt. Non enim aliunde possumus tibi servire neque placere, nisi de tuo munere.

At si non forte est in consilio aeternae voluntatis tuae, ut facias per me de ovibus tuis fructum bonum et magnum, obsecro et suppliciter rogo, dissolve me a nexu tanti officii, modis quibus tibi videtur, or dine quo tibi placet. Scis enim omnia, et potes omnia. Quid hic facio? Quid moror in his tumultibus, si facturus non sum per gratiam tuam aliquid boni de fratrum salute? Duo a te peto: unum horum pro tua clementia ne deneges mihi. Rogo te per omnes miserationes tuas, da mihi consolationem tuam coelestem in multis tribulationibus meis. Pondus enim istud gravissimum, quod impositum est super cervices meas, ferre non valeo, deponere timeo: angustiae mihi sunt undique, et quid eligam ignoro. Adjutor omnium in te sperantium Deus, ne me deserat pietas tua, ne me derelinquat gratia tua. In te sperantem Deus, et in tua misericordia solummodo confidentem adjuva me; quia sine te tibi placere non valeo. Quis unquam speravit in te, et derelictus est? Non est auditum a saeculo. Deus tu es optimus infinitae pietatis et immensae bonitatis, qui in te sperantes nunquam consuevisti relinquere. Ostende, quaeso, misericordiam tuam in me, quia ad te confugi, ut videant qui me oderunt, et confundantur; quoniam tu, Domine, adjuvisti me et consolatus es me.

Gratias tibi ago, Domine, quia me et a vano hujus mundi consortio separasti, et ad tuum sanctum officium perduxisti, nullis meis meritis, sed sola dignatione misericordiae tuae. Benedico te, Domine Deus noster, qui mihi das indigno servorum tuorum societate et charitate perfrui. Da mihi quietem, et salutem corporis et animae, simulque opportunam ad te vacationem. Libera me a vanissimis hujus mundi implicationibus ad profectum animae meae, propter honorem et gloriam nominis tui; et quia scriptum est: Nemo militans Deo implicat se saecularibus negotiis, et ab omnibus curarum tumultibus separas animas servientium tibi, ut tibi soli Domino vacent die ac nocte; da fructuosum et spiritale otium abrenuntiantibus mundo, ut ipso cordis palato gustent et sapiant quoniam dulcis et suavis es, Domine, sicut tua Scriptura admonet, dicens: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus. Et alibi: Sapientiam discite in tempore olii, et qui minoratur actu ipse percipiet eam. Sed et sacratissima sententia tua ore tuo pio prolata plenius informat nos, et a mundanis curis prorsus prohibet, dicens: Non potestis Deo servire et mammonae. Et rursum: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno coelorum. Et alibi nos evidenti exemplo retrahere dignaris, dicens: Mementote uxoris Lot.

Gratias tibi ago, misericordissime Domine, qui me miserum multumque negligentem peccatorem a principio, et a cunabulis per universa pene vitia et peccata decurrentem, benigne et patienter adhuc ad poenitentiam exspectas, nolens me perdere cum peccatis, vitiis, culpis et negligentiis meis. Si enim mihi, Domine, secundum peccata mea facere voluisses, olim me terra vivum absorbere debuisset. Sed rogo, pie Domine, ne tua in me exspectatio sit vacua, sit quod absit, infructuosa. Tu qui non vis mortem peccatoris, da mihi de praeteritis malis meis indulgentiam; de praesentibus concede emendationem; de futuris vero largire jugiter custodiam atque cautelam. Da locum et spatium ad dignos poenitentiae fructus. Aperi oculos cordis mei per Spiritum sanctum tuum, ut videam et plangam omnia peccata mea. Domine, tempus est acceptabile, et dies sunt salutis. Miserere mei, Domine, et ne perdas me cum peccatis meis, ne reserves mala mea punienda in illa futura vita, in illis infernalibus suppliciis, in illo tremendo examine tuo. Propter magnam clementiam tuam solve omnium peccatorum meorum vincula, priusquam ab hac vita egrediar. Da mihi cor contritum et humiliatum, da mihi gratiam lacrymarum. Da lumen in corde, da vires in corpore, ut quae agenda sunt videam, et ad ea implenda, quae videro, fortiter convalescam cunctis diebus vitae meae. Miserere mei, Domine, miserere mei. Non permittas hanc animam peccatricem, pro qua et nasci de Virgine, et mori in cruce dignatus es; non jubeas, quaeso, separari eam ab hoc mortali corpore priusquam me facias plene et perfecte poenitere, et plangere omnia peccata mea quaecunque egi post baptismum ab ipsis cunabulis meis, sive scienter et nescienter, sive superbe, vel negligenter; ita ut in die exitus mei, emundatis dilectis omnibus et bene correctis moribus, securus et gaudens videam dulcissimam et pulcherrimam faciem tuam cum laetitia et exsultatione propter tuam nimiam misericordiam et bonitatem.

Gratias tibi ago iterum iterumque, omnipotens et misericors Christe, qui immeritam exiguitatem meam propter te, et nomen sanctum tuum, de multis angustiis, tribulationibus, calamitatibus et infirmitatibus; de multis foveis, laqueis, scandalo, et peccatis; de multis insidiis visibilium et invisibilium inimicorum; de multis malis, et gravissimis periculis hactenus liberare dignatus es, dirigens mirabiliter et misericorditer vitam meam inter adversa et prospera; ita ut nec adversa me dejicerent, nec prospera extollerent. Posuisti enim frenum tuum in maxillis meis, et non dereliquisti me penitus in manu arbitrii mei, habens curam mei paterna pietate, et non permittens amplius tentari supra id quod potero sustinere. Ubi locus fuit peccandi, quandoque non fuit voluntas; vel quando voluntas, non fuit locus.

Sit itaque tibi laus, sit benedictio, sit gratiarum actio, Domine Deus meus, pro universis tuis donis et datis, 237 et pro omnibus beneficiis tuis, quae animae et corpori meo largiris, et semper largitus es ab ipsis cunabulis, pro pietate tua, et bonitate, nullis meis meritis exigentibus, imo peccatis meis gravissimis non obstantibus. Sed rogo, Domine, rogo ne sinas me ingratum esse tantis beneficiis, et indignum tam multis miserationibus. Non mihi, non diabolo, non mundo, non alicui rerum, non cuilibet hominum liceat in me tua dona subvertere, quia totum est fragile quidquid tibi nititur obviare. Pone, quaeso, magis magisque frenum tuum in maxillis meis, et trahe me post te tanquam mansuetum animal, in nullo tuis jussionibus recalcitrantem, sed plano moderatoque incessu te Dominum meum portantem, et voluntati tuae in omnibus obtemperantem. Excita, Domine, torporem meum tuis stimulis, et fac me toto corde totaque virtute quaerere faciem tuam cunctis diebus vitae meae. Attrahe me ad te, virtus salutis nostrae, Deus, freno potentis gratiae tuae, et non sinas me propria voluntate in arbitrio proprio evagari. Imaginem tuam non sinas in me obscurari; quae si te praestante defendatur, semper egregia, nobilis et perspicua est. Miserere, Domine, mei miserrimi et indigni servi tui, quia non sum sicut innumeri et multiplices famuli tui, qui tibi ab ipsis cunabulis devotissime servierunt; non sicut illi qui post publica flagitia poenitendo, tibi meruerunt esse devoti. Non sum sicut nonnullae Christianae feminae viris conjunctae quae tibi serviunt in actibus misericordiae cum summa devotione. Non sum sicut et multi illorum qui in oculis hominum tanquam iniqui et perversi esse videntur, sed multo aliter se habent in conspectu tuo: Tu enim solus nosti corda filiorum hominum. Si quid tamen, Domine, boni facio, aut fecero, tua gratia largiente, quo fine hoc faciam, quave districtione a te pensetur, ignoro. Unde, Deus terribilis in consiliis super filios hominum, tuam sanctam et immensam supplex et multum tremens deprecor clementiam, ut qui neminem vis perire, sed omnes salvos facere, non me derelinquas in manu consilii mei, neque in judicio arbitrii mei, neque in potestate aut tentatione daemonum, neque in errante judicio aut noxio consilio hominum, sed pro bonitate ac pietate tua, juxta suam benignissimam, quae in sui dispositione falli non potest, providentiam, dispone hic et ubique, nunc et semper, dies vitae meae in beneplacito tuo, et dirige per Spiritum sanctum tuum cor, linguam, actusque meos secundum voluntatem tuam in tua misericordia ut te rectore, te duce illa semper studeam cogitare, loqui et agere quae tibi placent, per gratiam tuam in veritate; et me tandem ad vitam perducant aeternam, te miserante et donante, qui es largitor omnium bonorum, et qui es Deus benedictus cum Patre et Spiritu sancto in saecula saeculorum. Amen.

MEDITATIO XIX. De dulcedine divinae majestatis, et de aliis multis.

Admiratio de ineffabili bonitate Creatoris, et de magna miseria creati hominis.-- Dum considero quid sit Deus, quam dulcis natura, quam amabilis, quam bona, quam ineffabilis, quam admirabilis, quantum ab omni creatura veneranda et adoranda, et iterum video et intelligo quid sit homo, quem ipse Deus fecit ad imaginem et similitudinem suam, quemque praeterea talem creavit, ut sicut semper in se exprimeret imaginem Creatoris sui; sic semper in memoria haberet voluntatem ejus et dilectionem, qui eum talem creavit, miror multum et obstupesco et de inaestimabili bonitate Dei creatoris, et de magna miseria creati hominis.

De ineffabili bonitate Dei miror quod, cum sit ipse omnipotentissimus et justissimus, patitur hominem vel ad horamvivere, quem propterea voluit tam honorabilem creare ut sicut ipse homo honorabilior esset caeteris creaturis, honorabilius caeteris creaturis viveret semper secundum voluntatem sui Creatoris: et ipse miserrimus et infelicissimus per contrarium agit, quod, cum omnes aliae creaturae semper concordent cum voluntate Creatoris sui, ipse semper aut fere semper resistit illius voluntati. De immensa vero miseria hominis miror quomodo sensum sic perditum habeat, sic quasi pecus, quod sensum non habet, vivat, ut unquam obliviscatur Creatoris sui qui sui ipsius non potest oblivisci. Puto, nisi insanus sit, nunquam sui ipsius est immemor; ut non intelligat se esse, vivere et intelligere. Haec autem omnia homo se intelligens habere, mirandum est et multum obstupescendum quomodo unquam ipsius obliviscatur cui complacuit sibi omnia ista dare.

Quantum homo ab homine diligatur; et quare Deus plus debeat diligi, quam aliquis homo.-- Homo itaque, cui ab alio homine aliquod bonum in hoc saeculo datur, saepius tam ferventer illum solet diligere, qui sibi hoc bonum fecit, sicque jugiter se praesentare in ejus obsequium, ut si causa illius benefactoris suis exigat, mortem etiam saepius incurrere pro illo non metuat; et tamen nullum, quod unquam homo in hoc saeculo possit habere, vel quod alius alii possit dare, nullus est tam parvi sensus qui non intelligat se non in perpetuum retinere, sed, vel antequam finis ei eveniat, vel si non ante, saltem tunc cum finis ei advenerit, dimittere.

Quod vero Deus homini in hoc saeculo dat, aut tale est quod nunquam amittat, et nunquam ei aliquis auferat aut tale est, ut etiamsi homo illud perdat, per illud tamen promereri possit, finita praesenti vita, ut in aeternum sit cum Creatore suo in beata vita. Dat autem Deus homini saepius in hoc saeculo secundum rationem vivere et Creatorem suum, sicutipse praecipit et justum est, diligere, praeceptis ejus sine ulla contradictione per omnia obtemperare, et hoc bonum nullus hominum, nisi ipse sola sua voluntate dimittat, potest auferre. Pecuniam temporalem, velit nolit homo, necesse ei erit dimittere; sed, dum eam habet, si largitur eam sicut Deus suus praecepit, merebitur sic faciendo ad perpetuam vitam pervenire.

O immensa Creatoris nostri bonitas! o inaestimabilis misericordia! Ipse in nullo unquam egens homine, hominem tamen prosola bonitate sua creavit, creando rationalitate exornavit; ut felicitatis ejus et aeternitatis posset esse particeps, et sic cum eo gaudium 238 et laetitiam in perpetuum possidere. Adhuc etiam cum homo in multis contrarius ei existat, multa, quanquam ei displiceant, sciens volensque faciat; monet tamen eum ut redeat, et misericordiam Creatoris sui requirat, nec pro ullo commisso, tametsi gravi desperare praesumat. Est enim fons pietatis et misericordiae, et omnes, quacunque macula peccati sint foedati, desiderat mundare, mundatis perennis vitae laetitiam reddere.

Quod omnia bona Deus fecit, et quod solus ipse essentialiter bonus sit.-- Suavissime et dulcissime Jesu Christe, qui es pius amator hominum, ac benignissimus Redemptor peccatorum, te adoret anima mea, tibi serviat omnis vita mea, te desiderent omnia interiora mea. Vult, piissime Domine, vult mea misera anima cogitare de te, tua mirabilia inspicere, et quam bonus et misericors sis erga peccatores intelligere, ne propter mea peccata desperans, a bonitate tua( heu, miser!) me velim alienare, ut sic cogitans, et tibi, qui veritas es, credens, jam aliquando ab iniquitatibus possim cessare, et ad recta facienda animum meum malis operibus et peccatis incurvatum reformare.

Ecce scio, Domine, quia omnia quae sunt, de nihilo fecisti; id est, non erant, et ea fecisti; sed tu ipse qui ea fecisti, semper fuisti, et nunquam fuit quando fueris; fuisti vero semper bonus, et semper omnipotens, et propterea omnia quaecunque fecisti, bona fecisti. Tu ergo qui semper fuisti, et es et eris, et non qui de non esse ad esse venisti, sicut tibi semper esse fuit, ita tibi semper bonitas et omnipotentia fuit. Et propter hoc non tibi est aliud essentia quam bonitas et omnipotentia; sed quae est tibi essentia, eadem est bonitas et omnipotentia. Et ideo non potes esse, nisi bonus et omnipotens, et omnia illa quae similiter de te dicuntur et creduntur.

Tu vero vere es, et non est aliud nisi tu, et non est tibi nisi unum est, quia non quod modo es, modo non es, sed quod modo es, semper es. Creaturae autem, cui non semper esse fuit, sed quae de non esse ad esse venit per te et a te cui semper esse fuit, non est eadem essentia quae bonitas et quae potentia; sed quando bona est, et quando bona facere potest, a te bona est, et a te bona facere potest, qui essentialiter es bonus et omnipotens. Fecisti autem omnem creaturam bonam, sed tamen non omni creaturae, licet sit bona facta a te, dedisti rationem intelligendi te. Et quamvis omnis creatura te laudet, te Creatorem suum et gubernatorem esse reclamet; tamen non omnis creatura te intelligit, nisi tantummodo rationalis, et quam fecisti ad imaginem et similitudinem tuam.

Quod omnis creatura suum laudet Creatorem.-- Laudat te etiam illa creatura, cui donum intelligentiae non dedisti, quando rationalis creatura eam a te creatam bonam pulchreque ordinatam conspicit; et hoc est ab illa te laudari, a rationali creatura, scilicet intelligi te eam bonam fecisse pulchreque ordinasse. Humanam vero naturam quam rationalem fecisti, et illam naturam cui intelligentiae donum non dedisti, sic distinxisti ut humana natura, propter quam aliam creaturam fecisti, illam secundum tuam voluntatem disponeret, et ex ipsa, te concedente, alimentum unde se sustentaret, acciperet.

Sed quia homo ex duabus naturis constat, ex anima scilicet et carne, alimentum, unde secundum carnem vivit, accipit a creatura; unde vero secundum animam vivit, accipit a Creatore, sed tamen utrumque a Creatore. Vivit autem homo hic interim secundum carnem, dum alitur cibis humanis; vivit vero secundum animam, dum voluntatem et praecepta Creatoris sui custodit. Et sicut moritur secundum carnem, si non sustentatur cibis humanis, sic moritur secundum animam, quando non obtemperat praeceptis divinis. Homo itaque qui constat ex anima et carne, faciendo quae jubet Deus, vivit in carne et in anima, quia in hoc agendo promeretur ut feliciter vivat cum Creatore suo in vita aeterna. Si vero ab agendo quae jubet Creator suus, deviare conatur, et magis appetit secundum carnis desideria vivere, quod vere non est vivere, sed sibi infeliciter vitam auferre; si quis diligenter intueretur, videret in illo non figuram illius hominis qui factus est ad imaginem Dei, sed figuram pecudis, cujus et mores satagit imitari, et tunc vere potest asseri quia est mortuus, mortem aeternam sine dubio subiturus, si in hoc perseverans finiatur.

In quo similis est homo Creatori suo.-- Fecit autem Deus Creator hominem ad imaginem et similitudinem suam, quia fecit eum rationalem. Et sicut Deus voluntate bonus est, sic homo, ad ejus similitudinem factus, voluntate bonus est; in hoc similis Creatori, quia Creator voluntate bonus, homo voluntate bonus; sed in hoc differens, quia Creator aeternaliter a seipso est bonus et essentialiter homo: vero ideo bonus, quia imitatur eum qui aeternaliter et essentialiter a se ipso est bonus. Est autem, sicut dixi, Creator voluntate bonus, homo ad similitudinem Creatoris factus voluntate bonus, sed in hoc differens, quod Creator non vult nec potest esse vel velle aliud quam esse bonus; voluntas enim, et potentia est illi essentia. Homini vero est aliud voluntas et potentia quam essentia. Si tamen concordat cum voluntate Dei, et idem vult quod Deus, exprimit in se imaginem Dei. Et si in hoc usque in finem perseverat, meretur operante miseratione divina ut post in aeternum voluntati Creatoris sui adhaereat, nec jam amplius ab ea divelli queat. Et sicut postea semper erit quod erit, sic semper quodcunque voluerit erit. Et sicut Creatori non est aliud essentia quam voluntas, nec aliud voluntas quam essentia, sic homini in ipsa felicitate jam existenti, secundum suum modum, tam immutabilis erit dono Creatoris sui voluntas quam essentia, quae tam sine dubio poterit quidquid voluerit quam sine dubio feliciter existens felix essentia erit. Et tunc homo habebit liberum arbitrium vere ab omni malo ex toto liberatum, secundum quod hic interim, dum vivit, operante Dei gratia, vult quae Deus praecepit facere, quae vero prohibet dimittere.

Quod homo existat in duabus naturis, quarum una erigitur ad summa, altera deprimitur ad ima.-- Constat autem homo ex duabus naturis: ex natura animae et ex natura carnis. Natura autem animae, quia anima spiritalis est, naturaliter tendit ad superiora; natura autem carnis, quia caro ex desiderio in carnales appetitus exit, quasi naturaliter ad infima tendit. Est vero inter has duas naturas, ex quibus homo constat, voluntas, quasi media habens liberum arbitrium. Quo libero arbitrio si se junxerit cum anima quae naturaliter tendit ad superiora, tunc anima 239 et voluntas( opitulante tamen divina gratia) carnem sursum ad excelsa secum elevant, et in aeterna felicitate sine fine victuram locant, ut jam amplius non sit inter carnem et animam ulla repugantia, sed semper idem amor, eademque voluntas. Et tunc erit una voluntas Creatoris, et creati hominis, quem creavit ad imaginem et similitudinem suam, cum Deus omnia in omnibus erit. Si vero eodem libero arbitrio se junxerit desideriis carnis, quae quasi naturaliter ad infima tendit, tunc voluntas, male utens libero arbitrio, et caro animam superno auxilio destitutam ad inferiora trahunt, et peccata hominis totum ipsum hominem, scilicet animam et carnem, in perditionem mergunt, ut jam amplius non habeat nisi malum, vel quod patiatur nisi tormentum.

. Hic orat homo Deum, ut non permittat eum male uti libero arbitrio.-- O dulcissime Domine, o piissime Deus meus, Creator meus, salus mea, vita mea, spes et consolatio mea, refugium meum, per gratiam tuam et per piissimam misericordiam tuam guberna et sustine liberum arbitrium meum, ne illo male utendo possim offendere te dulcissimum Creatorem meum, et quotiescunque malum mihi placet, antequam illud opere perficiam, destrue et confunde omne malum desiderium meum. Malo a te, dulcissime Pater, vel invitus trahi, vel etiam catenis ligatus in aliquo angulo domus tuae projici, quam a te separari, ubi etsi non piissimum vultum tuum possim propter peccata mea respicere, saltem laetitiam et gaudium illorum qui tibi famulantur valeam audire.

Quis, dulcissime Creator hominum, potest aestimare ineffabilem bonitatem tuam, qua in tantum humanam naturam dilexisti; ut non solum eam creares, cum non esset, sed tu ipsa, Creator, ejus, pro amore ejus creatura fieres? Cujus cor tam durum, tam ferreum, sciens et intelligens tantam dilectionem tuam erga hominem quem creasti, non potest emolliri, et totum liquefieri in gratiam et venerationem tuae dulcedinis? Vere, anima mea, vere cor meum, et omnia intima mea, mirum est si unquam tantae charitatis tantaeque pietatis Creatoris vestri potestis oblivisci. Ecce, miser homo, quid fecit Creator tuus, quid fecit Dominus tuus. Ipse, cui semper esse est, et semper esse fuit, immutabilis et invisibilis, inaestimabilis et incomprehensibilis, miro et ineffabili modo suum esse non dimittens, pro te se exinanivit, cum pro te creatura fieri voluit, ut te, qui de non esse ad esse venisti, ad se qui non de non esse ad esse venit, sed cui semper esse fuit, familiarius reconciliaret, reconciliatum et ex toto in pristinam dignitatem reformatum ad suum esse reduceret, uti felix semper et laetus in aeterna sua gloria secum in aeternum gauderes. Ecce, Deus meus, et Creator meus, ecce vides quo cogitando perveni; et tamen, hoc cogitando, quantis adhuc vanitatibus et stultitiis infelix anima mea subjecta sit. Si aliquando gratia tua respectus incipio cogitare quomodo pertineat ad aliquam utilitatem animae meae, instabilis mens mea, et fere ab omni bono vacua cito labitur ad inania et noxia, veluti palea quam levissimus flatus venti exsufflat de area.

Cernens ergo, Creator meus, tantam inconstantiam mentis meae, tam torpentem et desidiosam ad cogitandum ea quae sunt utilia, tam ferventem et studiosam ad ea quae sunt noxia, non respicias ad hoc quod peccator sum. Fateor, fateor, peccator sum, indignus sum, immundus sum, et tamen non recedo a te, dulcissime Jesu Christe, velis nolis, non dimitto te, etsi infirma manu tenebo te, nec recedes a me, donec ab omni cogitatione peccati absolvas me. Verbera me, emenda me, et corripe me, et tandiu castiga servum tuum, donec per ineffabilem bonitatem tuam perducas me ad gloriam tuae contemplationis.

MEDITATIO XX. Querimonia de absentia Dei.(Ex manuscripto codice n. 167 bibliothecae Thuanaeae.)

Non sufficit, Domine, non sufficit peccatrici animae meae quod ex abundantia ineffabilis clementiae tuae sua sibi sperat relaxari peccata, nisi dolorem suum, quem patitur de absentia vultus tui, querimoniam suam saltem coram te exponendo, quoquo modo studeat relaxari. Peregrinatur enim a te, et hoc propter iniquitates suas. Ubi ergo mihi caput sermonis occurretur, dolorem meum intendo consolari, et eum intueor acquisita consolatione augmentari. Ipsa enim inquisitio consolationis menti memoriam repraesentat doloris. Consolationem namque de dolore non quaererem, nisi me dolere meminissem, quia ex memoria doloris quaeritur refugium consolationis, et ex appetitu consolationis augetur memoria doloris, et quo saepius dolor menti repraesentatur, eo majori augmento cumulatur. Quid igitur facio? an ipsa expositio doloris qualecunque dat emolumentum consolationis? Expandam ergo, Domine, coram misericordia tua amaritudines animae meae, quibus circumdata est ex abundantia iniquitatum suarum: propter easdem enim iniquitates amaram patitur absentiam pulcherrimae faciei tuae. Hinc itaque, Deus meus, hinc est summa doloris mei, quia cognosco me clementiam tuam mea iniquitate graviter offendisse, et oculos cordis mei ob eamdem iniquitatem, ne desiderandae claritatis tuae lumen aspiciant, caecatos fuisse. Fecisti me, ut gauderem de te, et ego tam turpem me feci, ut erubescam apparere coram te. Iniquitates enim meae supergressae sunt caput meum, et sicut onus grave gravatae sunt super me; mens mea malitiae felle inebriata est, et anima mea pondere sceletum incurvata est, animus meus vitiorum luto faedatus est, et cor meum injustitiae tabe repletum est; anima mea peccatorum nexibus irretita est, et tota substantia mea mole criminum oppressa est. Quis ergo mihi in tanta miseriarum profunditate constituto subveniet? Quis manum porriget? An ego, quod verum est, tanta iniquitate Deum solus exacerbavi ut nec ipse, nec aliqua creatura sua me ulterius jure debeat intueri. Heu mihi! quare vel una hora postquam natus fui in hoc mundo manere debui, ut tanta a me mala contra Deum deberent exerceri? Quare mihi vita tam diu conceditur, quae tota vitiosis affectibus dissipatur? Sed dilationem vitae cur deploro, quando me per eam ad poenitentiam a Deo invitari cognosco? An ignoras, ait Apostolus, quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit: tu autem secundum duritiam tuam, et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei? Ad hoc ergo mihi vita praestatur ut eadem emendetur. Cur igitur non fiat ista? si propter poenitentiam vita differtur, quare poenitentia ipsa simulatur? Si Deus animae meae parcit, ad tempus subsistendo, quare ipsa sibi non parcit, peccata dimittendo? O insensibilis duritia cordis mei! ob hoc mors differtur, 240 ut vita melioretur, et dum vita prolongatur, mors deterior acquiritur. Utrobique angustia. Cum sum in corpore, peregrinor a Domino et ne mihi propter peccata mea extra corpus pejus sit, exire de corpore pertimesco, praesentia Dei privari doleo, et absentiam corruptibilis corporis, sine qua praesentiae Dei sociari non possum, subire pertimesco. Quid est, Domine, quid est quod cor hujus peccatoris intuetur, et verbis explicare non sufficit. Certe, bone Jesu, dissolvi et tecum esse multo magis optimum est. Quare ergo non desideratur quod optimum esse probatur. Dissolvi a mortali corpore et esse cum Christo, beatitudo est; ligari corpore, et abesse a Christo, miseria est. Ut quid igitur miseria timetur amitti, et beatitudo non desideratur haberi? Sed haec est causa quare a nobis a corpore dissolvi non appetitur, quia post dissolutionem utrum cum Christo esse contingat dubitatur. Ac per hoc commoratio in carne idcirco utilis esse judicatur, quia dum in ea vivitur, melioratio vitae speratur. Vae peccatis hominum, quorum merito agitur ut ipsa vitae humanae miseria utilis judicetur! Nonne tota praesens vita miseria? et tamen haec miseria nonnunquam ipsis etiam justis utilis est, propter boni meriti augmentum; injustis autem maxime necessaria propter poenitentiae medicamentum. Tunc vero haec eadem miseria praecipue bonis mentibus lugenda esse videtur, quando ab insipientibus nimis periculose amatur. Quia cum in ejus amore perseveratur, peripsam eamdem miseriam ad aeternam miseriam pervenitur, fitque modo miserabili per miseriam ad miseriam transitus, dum et praesens miseria expenditur in cupiditatum labore, et hinc succedens aeterna miseria sustinetur in sempiterno dolore. Sed et ipsa miseria aeterna eo utique erit acrior ad vindictam, quo praesentis vitae miseria a misericorde Christo diutius fuerit dilata propter poenitentiam. O Pater, qui vere es, quoniam summe es, quia tu ipse es et anni tui non deficient, succurre mihi miseria oppresso. Si ipsa quam patior miseria, disponente misericordia tua, propter majorem miseriam devitandam, quod poenitentiae studio fieri solet, differtur, quare vel ipsa miseria amatur? Quare amo quod me necesse est citius amittere, et illud non desidero quod me praesentis vitae finita miseria posset beatificare? Si beatitudinem, quam te diligentibus promittis, prout mihi expediret amare non valeo, quare saltem supplicia, quae contemptoribus tuis minaris, ex quibus, proh dolor! ego sum unus, non expavesco? Si enim ea expavescerem, aliqua ex parte me ipsum emendarem, fieretque, misericordia tua praestante, ut per timorem ac correptionem pervenirem aliquando ad amorem. Quare autem judicia tua non timeo, nisi quia de eis negligo cogitare? Ne vero de eis frequentius valeam cogitare, vitia mea lethiferis amoenitatibus et voluptatibus mihi blandientia me impedire non desinunt. O Domine, Domine, ecce ego servus tuus et filius ancillae tuae. Quia etsi peccator, tamen filius sanctae Ecclesiae tuae. Sed quid dixi, qua audacia praesumpsi nominare servum tuum cum servum me non ignorarem peccatorum? Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati; ego autem indesinenter peccare non desisto: servus ergo sum peccati; quomodo ergo me sum ausus nominare servum tuum? Non utique hoc dicerem, nisi quia de tua ineffabili miseratione praesumpsi ut haec dicere auderem, quia etsi servus peccati sum propter infirmitatem quam sustineo ex iniquitate, tamen servus tuus sum per desiderium quod mihi praestitum esse gaudeo ex tua venerabili bonitate. Servus ergo tuus sum, Domine, et si non opere et conversatione, certe affectu et voluntate. Sed in hoc miserabilis sum et valde deflendus quia, cum me servum tuum esse cognoscam, honorem Domini, sicut mihi expediret, tibi deferre non studeo. Si enim hoc agerem, nihil utique esset quod me a memoria tui, ac desiderio te intelligenti, a beata tui amoris dulcedine revocaret. Domine meus, Domine meus, quare, tu cum sis Dominus meus, non vivo sicut debet vivere servus tuus? Te Deum meum cognosco, et servus tuus esse desidero. Quare vitam servi tui veri conversatione tenere non valeo? Sed cur hujus miseriae meae causam quaero, quando meam iniquitatem hanc promeruisse non ambigo? Heu mihi! ut quid vivo? quare tandiu vivo, qui tam male vivo. Idcirco mihi vivere conceditur ut mors evadatur; et vita ipsa deterior morte invenitur. Concedis mihi, formator meus sapientissime, ut me ad contemplandam pulchritudinem tuam studeam praeparare, et ego me turpiorem non cesso quotidie exhibere. Quid, Deus meus, quid tua inenarrabili claritate pulchrius et quid mea iniquitate turpius! O totum cor meum, suspiriis delectare, quorum studio et tua pulchritudine illuminetur, et ad supernae lucis claritatem contemplandam tuus interior oculus facilius erigatur! O tota anima mea, jam omnes tuas depone vagationes, soli divino splendori intende, ex ejus desiderio opulentos lacrymarum imbres effunde, quarum inundatione et tui inenumerabiles coenosi reatus diluantur, et naturalis decor, quem tibi bonus universorum contulit artifex, ejus praesulante miseratione tibi repararetur! O, inquam, omnia intima mea, sumite vires, totum vestrum exerite conatum ad quaerendum illud sincerum, simplex, aeternum, et solum beatum bonum, cujus lux tenebras vestras repellat, cujus fons limpidissimus vestra contagia abluat, cujus libertas eos quibus sub vitiorum dominio constringimini vestros nexus absolvat, cujus fortitudo imbecillitatem vestram corroboret, cujus sapientia stultitiam vestram evacuet, cujus vita ab aeterna vos morte eripiat, et suae immortalitati consociet! O bonum quod superat omnia bona, quia a te et in te omnia bona; tu es enim omnia bona! Confiteor quia nimia sunt mala mea, quia nimis multa et gravia sunt peccata mea, et sine mensura multiplicata vitia mea, quia eis miserabiliter intenta hactenus exstitit anima mea. O mala mea, quare super me tam crudeliter irruistis ut me ab omni bono alienum efficeretis? O peccata mea, quomodo me tam immisericorditer nodis vestris irretitum tenetis, ut nullam justitiae libertatem me adire permittatis? O vitia mea, ut quid lethiferis illecebris, sicut gliris bastulam suam tenacitate infectam vincere solet, animum meum vobis agglutinatis, ut ullo constitutum itinere, vel rependo, me, incedere sinatis. Mens mea, angustiare; cor meum defice; anima mea, exhorresce; oculi mei, plorando deficite. Quid enim me in omni statu miserabilius inveniri potest? Omnia constitutum sibi ordinem inviolabiliter servant; ego quotidie violo. Sed qui peccantem tandiu tolerat, poenitentem non suscipiet? Hoc fieri non potest, nisi ut me vivere permittat. Adibo ergo patrem meum, tametsi indignus filius; adibo illum post dissipatam ab illo mihi datam innocentiam, post diuturnam coelestis eloquii, quam tolero, famem. Et dicam ei: Pater. jam non sum dignus vocari filius tuus; non cum filiis de dignitate praesumo certare, sed cum servis misericordiam quaero, et ideo fac me sicut unum ex mercenariis tuis. Praedicabitur inde, pie Pater, clementia tua, nec minuentur divitiae tuae, si mihi ad te cupienti redire occurras, si me misericordiae tuae brachiis amplectaris, si me fidei annulo et stola justitiae vestiri praecipias, si de me angelis tuis dicere digneris: Gaudere nos oportet, quoniam hic filius meus mortuus fuerat, et revixit; perierat, et inventus est. Sed quis, o Pater optime et admirabilis, quis dabit mihi de vitulo illo saginato digno fidei ac sanctitatis affectu comedere, quem pro mea redemptione in ara crucis immolari praecepisti? et quis iste vitulus tam 241 mitis ad immolandum, tam salubris ad comedendum, nisi ille tuus proprius unigenitus Filius, cui non pepercisti, sed pro nobis omnibus illum tradidisti? Iste est, Domine, iste est, cujus dulcedine refici desiderat cor meum; hic est, quem prae omnibus amare affectat mens mea. Iste est, a cujus absentia non sine magnis gemitibus separari conqueritur anima mea; sed dum Filium desidero, nunquid Patrem negligo? Absit! Hoc enim quomodo fieri potest, cum non sit aliud Pater qui genuit, quam qui genitus est Filius, sed hoc sit Pater quod Filius, licet non ipse sit Pater qui Filius? Sed quomodo possum desiderare Patrem et Filium, remoto amore Patris et Filii, qui non est aliud quam quod est Pater et Filius, tametsi alius sit quam Pater et Filius? Nulla utique ratione. Dic ergo, anima mea, dic factori tuo Patri et Filio et Spiritui sancto, uni Deo: Quaesivi vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram. Ecce, Domine, ecce quaero, peto et pulso. Quando inveniam, quando accipiam, quando mihi aperietur? Tibi, Domine, patent secreta cordis mei; tu vides quia sola praesentia vultus est spes consolationis meae. Heu mihi! quam longe sum projectus ab illo ineffabili gaudio praesentiae illius: quomodo ergo consolabor? Nunquid, nisi illa, Domine, pulchritudo vultus tui appareat, in qua spes universae consolationis meae suspenditur? Deficiant ergo, Deus meus, deficiant oculi mei in eloquium tuum, dicentes: Quando consolaberis me. Attende ergo, Deus meus, ad singulare desiderium animae meae; attende gemitum cordis mei, et pone lacrymas meas in conspectu tuo, quas fundo ex dolore quo afficitur anima mea propter absentiam vultus tui deficiens: Quoniam defecit in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus( Psal. XXX, 11) Miserere mei, Domine, miserere mei; opportune importune clamabo ad te, nec derelinquam te, donec de praesentia vultus tui laetificaveris me; omnem mihi negabo consolationem, solo de absentia vultus tui luctu me vindicabo. O vultus splendide! o facies Dei luminosa! quandiu non videbo te, manebit anima mea tenebrosa. O dura, o amara absentia vultus Dei, quandiu me cruciabis? O molesta vita hujus saeculi vani, quandiu infelicem tua inhabitatione animam meam in tuis vanitatibus, tanquam carcere inclusam tenebis? O anima mea, quid te in hac vita mortali delectat? Cur non festinas ad felicitatem divinae visionis pervenire, a qua culpae merito separaris? Quare non horres peregrinari a facie Dei, et vitae hujus luculentis vinculis irretiri? Quare non tanto affectu concupiscis illius beatae vitae gaudiis interesse et hujus obscenae vitae spurcitiis abesse? Cur non istam fugis, et in illam curris? Si tibi ista vita ad inducias praestatur, quare tardas. Quare Deo talem cito poenitentiam, ut peccatis tuis indulgeat et te misericorditer ad se assumat? Sed ad te conversio mea, ut me respiciat misericordia tua, et mentem meam in desiderio vultus tui confirmet, et perseverantem reddat clementia tua, credo enim quia a beatitudine non ero alienatus, si desiderando te non fuero fatigatus. Desideret gloriam vultus tui jugiter anima mea, amet eam mens mea, intendat in illam cogitatio mea, suspiret ad illam totus affectus cordis mei, loquatur de ea lingua mea, occupetur in amore illius tota substantia mea, tantummodo jubeat me pietas tua, dum hoc mortale corpus gero, et peregrinationis meae nexus sustineo, in timore esse tuo fundatum, in amore tuo magnanimum, in lege tua eruditum, in praeceptis tuis devotum, in promissis tuis desiderandi ferventissimum, vitiorum calcatorem et virtutum cultorem, quibus ornatus et tibi semper placere, et ad te quantocius feliciter pervenire valeam, ubi est tibi gloria sine fine, laus sine termino, honor in saecula. Amen.

MEDITATIO XXI Excitans animam ad quaerendum et inveniendum Deum.

Fiat nunc, homuncio, fuge paululum occupationes terrenas, absconde te modicum a tumultuosis cogitationibus tuis, abjice nunc onerosas curas tuas, et postpone laboriosas distensiones tuas. Vaca aliquantulum Deo, et requiesce aliquantulum in eo. Intra in cubiculum mentis tuae, exclude omnia praeter Deum, et quae te juvant ad quaerendum eum, et clauso ostio quaere eum; et dic nunc, totum cor meum, dic nunc Deo: Quaero vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram.

Eia nunc ergo, Domine Deus meus, doce cor meum ubi et quomodo te quaerat, ubi et quomodo te inveniat. Domine, si hic non es, ubi te quaeram absentem! Si autem ubique es, cur non te video praesentem? Sed certe habitas lucem inaccessibilem. Et ubi est lux inaccessibilis? aut quomodo accedam ad lucem inaccessibilem? aut quis me ducet in illam, ut videam te in illa? Denique quibus signis, qua facie te quaeram? Nunquam te vidi, Domine Deus meus, non novi faciem tuam. Quid faciet, altissime Domine, quid faciet iste tuus longinquus exsul? Quid faciet servus tuus anxius amore tui, et longe projectus a facie tua? Anhelat videre te, et nimis abest illi facies tua. Accedere ad te desiderat, et inaccessibilis est habitatio tua. Invenire te cupit, et nescit locum tuum. Quaerere te affectat, et ignorat vultum tuum.

Domine, Deus meus es, et Dominus meus es, et nunquam te vidi. Tu me fecisti et refecisti, et omnia bona quae habeo tu mihi contulisti; et nondum novi te. Denique ad videndum te factus sum; et nondum feci propter quod factus sum. O misera sors hominis, cum hoc perdidit homo ad quod factus est! O durus, o dirus casus ille! Heu quid perdidit et quid invenit? Quid abscessit et quid remansit? Perdidit beatitudinem ad quam factus est, et invenit miseriam propter quam factus non est. Abscessit sine quo nihil felix est, et remansit quod per se non nisi miserum est. Manducabat tunc homo panem dolorum, quem tunc nesciebat.

Heu publicus luctus hominum, universalis planctus filiorum Adae! Ille eructabat saturitatem, nos suspiramus esuriem. Ille abundabat, nos mendicamus. Ille feliciter tenebat et misere deseruit, nos infeliciter egemus et miserabiliter desideramus; et heu vacui remanemus! Cur non nobis custodivit, cum facile posset, quo tam graviter caremus? Quare sic nobis obseravit lucem, et obduxit nos tenebris? Ut quid nobis abstulit vitam, et induxit 242 mortem? Aerumnosi, unde sumus expulsi, quo sumus impulsi? Unde praecipitati, quo sumus obruti? A patria, in exsilium; a visione Dei, in caecitatem nostram; a jucunditate immortalitatis, in amaritudinem et honorem mortis. Misera mutatio! De quanto bono in quantum malum!

Grave damnum, gravis dolor, grave totum. Sed heu me miserum, unum de aliis filiis Evae, miseris elongatis a Deo! Quid incoepi? quid feci? quo tendebam? quo deveni? ad quid aspirabam, et in quibus suspiro? Quaesivi bona, et ecce turbatio( Job XIV, 19). Tendebam in Deum, et offendi in me ipsum. Requiem quaerebam in secreto meo, et tribulationem, et dolorem inveni in intimis mei. Volebam redire a gaudio mentis meae, et cogor rugire a gemitu cordis mei. Sperabatur laetitia, et ecce condensantur suspiria. Et, o tu Domine, usquequo? Usquequo, Domine, oblivisceris me, usquequo avertis faciem tuam a me?. Quando respicies et exaudies me? Quando illuminabis oculos meos, et ostendes mihi faciem tuam? Quando restitues mihi?

Respice, Domine, et exaudi me, et illumina me: ostende mihi te ipsum. Restitue mihi te, ut bene sit mihi, sine quo tam male est mihi. Dirige, Domine, labores meos, et conatus meos ad te, quia nihil valeo sine te. Invitas me, adjuva me, obsecro, Domine, ne desperem suspirando; sed respirem sperando. Obsecro te, Domine, amaricatum est cor meum sua desolatione, indulca illud tua consolatione. Obsecro te, Domine, esuriens incoepi quaerere te, ne desistam jejunus de te; famelicus accessi, ne recedam impastus. Pauper veni ad divitem, miser ad misericordem, ne recedam vacuus et contemptus. Et si antequam comedam suspiro, da mihi post suspiria quod comedam.

Domine, incurvatus sum, non nisi deorsum aspicere valeo. Erige me, ut possim sursum intendere. Iniquitates meae supergressae sunt caput meum, et obvolvunt me, et sicut onus grave gravant me, evolve me, exonera me, ne urgeat puteus earum super me os suum. Liceat mihi de longe aspicere lucem tuam, vel de profundo. Doce me quaerere te, Domine, et ostende te quaerenti, quia nec quaerere te possum, nisi tu doceas me, nec invenire, nisi ostendas te mihi. Quaeram te desiderando, desiderem quaerendo, inveniam amando, amem inveniendo. Fateor, Domine, et gratias ago tibi, quia tu creasti me hanc imaginem tuam, ut tui memor te cogitem, te amem. Sed sic abolita est attritione vitiorum, sic offuscata fumo peccatorum ut non possit facere ad quod facta est, nisi tu renoves et reformes eam. Non tento, Domine, penetrare altitudinem tuam, quia nullatenus comparo illi intellectum meum, sed desidero aliquatenus intelligere veritatem tuam, quam credit et amat cor meum; neque enim quaero intelligere, ut credam, sed credo, ut intelligam.

Vere, Domine, haec lux est inaccessibilis in qua habitas. Vere enim non est aliquid, quod hanc penetret, ut ibi te videat. Vere hanc non video, quia nimia est, et tamen quidquid video, per hanc video, sicut infirmus oculus, qui quidquid videt per lucem solis videt, quam in ipso sole nequit aspicere. Non potest intellectus meus ad illam accedere; nimis enim fulget, ideo non capit illam, nec sufficit oculus animae meae diu intendere in illam. Reverberatur fulgore, vincitur amplitudine, obruitur immensitate, confunditur capacitate. O summa et inaccessibilis lux, o sancta et beata veritas, quae longe es a me, qui tam prope sum tibi! Quam remota es a conspectu meo, qui sic praesens sum conspectui tuo! Ubique es tota praesens, et non video te. In te moveor, et in te sum, et ad te non possum accedere. Intra me et circa me es, et non sentio te.

Adhuc lates, Domine, animam meam in luce et beatitudine tua, et idcirco versatur illa adhuc in tenebris et miseria sua; conspicit enim, et non videt pulchritudinem tuam. Auscultat, et non audit harmoniam tuam. Olfacit, et non percipit odorem tuum; palpat, et non sentit lenitatem tuam; gustat, et non agnoscit saporem tuum. Habes enim haec in te, Domine Deus meus, tuo ineffabili modo, quia ea dedit rebus creatis suo sensibili modo, sed obriguerunt et obstupuerunt, et obtusi sunt sensus animae meae vetusto languore peccati. Quid es, Domine, quid es, quid te intelligit os meum? Certe vita es, veritas es, bonitas es, beatitudo es, aeternitas es, et omne bonum es.

Excitare nunc, anima mea, et erige totum intellectum tuum, et cogita quantum, quale et quod sit illud bonum. Si enim singula bona delectabilia sunt, cogita intente quam delectabile sit illud bonum, quod continet omnia bona et jucunditatem omnium bonorum; non qualem experti sumus in rebus creatis, sed tanto differentem, quantum differt Creator a creatura. Si enim bona est vita creata, quam bona est vita creatrix. Si jucunda est salus facta, quam jucunda est salus, quae fecit omnem salutem. Si amabilis est sapientia in cognitione rerum conditarum, quam amabilis est sapientia, quae omnia condidit ex nihilo. Denique si multae et magnae delectationes in rebus delectabilibus sunt, qualis et quanta est delectatio in eo qui fecit delectabilia? O qui hoc bono fruetur, quid illi erit, et quid illi non erit? Certe quidquid volet, erit, et quidquid nolet, non erit; ibi quippe erunt bona corporis et animae, qualia nec auris audivit, nec oculus vidit, nec cor hominis cogitavit.

Cur ergo per multa vagaris, homuncio, quaerendo bona animae tuae et corporis tui? ama unum bonum, in quo sunt omnia bona, et sufficit. Desidera simplex bonum, quod est omne bonum, et satis est. Quid enim amas, caro mea? quid desideras, anima mea? ibi est quidquid amatis, quidquid desideratis. Si pulchritudo delectat, fulgebunt justi sicut sol. Si velocitas, aut fortitudo, aut libertas corporis, cui nihil obsistere possit, erunt similes angelis Dei, quia seminatur corpus animale, surget corpus spiritale, potestate utique, non natura. Si longa et salubris vita, ibi est sana aeternitas, et aeterna sanitas, quia justi in perpetuum vivent; et salus justorum a Domino. Si satietas, satiabuntur cum apparuerit gloria Dei. Si melodia, ibi angeli concinunt sine fine Deo. Si ebrietas, inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Si quaelibet non immunda, sed munda voluptas: De torrente voluptatis tuae potabis eos, Domine. Si sapientia, ipsa Dei sapientia ostendet eis semetipsam. Si amicitia, diligent Deum plusquam seipsos, et Deus illos plusquam illi seipsos, quia illi illum et se invicem per illum, et ille se et illos per seipsum. Si concordia, omnibus illis erit una voluntas, quia nulla erit illis, nisi sola Dei voluntas. Si potentia, omnipotentes erunt voluntatis suae, ut Deus suae. Nam sicut Deus poterit quod volet per se ipsum, ita illi per illum. Quia sicut non aliud volent quam ille, ita ille volet quidquid volent illi, et quod ille volet non poterit non esse. Si honor et divitiae, Deus servos suos bonos et fideles super multa constituet. Imo Filii Dei, et dii vocabuntur, et ubi erit Filius, tunc etiam illi, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi. Si vera securitas, certe certi erunt se sua sponte illud non amissuros; nec dilectorem Dominum dilectoribus suis illud ablaturum, nec aliquid Deo potentius invitos Deum et illos separaturum. Gaudium vero quale ac quantum est, 243 ubi tale ac tantum bonum est? Cor humanum, cor indigens, cor expertum aerumnas, imo obrutum aerumnis, quantum gauderes, si iis omnibus abundares! Interroga omnia intima tua, si capere possunt gaudium suum de tanta beatitudine sua. Sed certe, si quis alius, quem omnino sicut teipsum diligeres, eamdem beatitudinem haberet, duplicaretur gaudium tuum; quia non minus gauderes pro eo quam pro te ipso. Si vero duo, vel tres, vel multo plures id ipsum haberent, tantumdem pro singulis, quantum pro te ipso gauderes, si singulos sicut temetipsum amares. Ergo in illa perfecta charitate innumerabilium beatorum angelorum et hominum, ubi nullus alium diligit minus quam se ipsum, non aliter gaudebit unusquisque pro singulis aliis quam pro se ipso.

Si ergo cor hominis de tanto suo bono vix capiet gaudium suum, quomodo capax erit tot et tantorum gaudiorum? Et utique quantum quisque diligit aliquem, tantum gaudebit de suo bono. Sic et in illa perfecta felicitate, unusquisque plus amabit Deum sine comparatione, quam se et omnes alios secum. Itaque plus gaudebit absque aestimatione de felicitate Dei quam de sua et omnium aliorum secum. Sed si Deum sic diligent toto corde, tota mente, tota anima, ut totum cor, tota mens, tota anima non sufficiant dignitati dilectionis, profecto sic gaudebunt justi in illa superna felicitate toto corde, tota mente, tota anima, ut totum cor, tota mens, tota anima non sufficiant plenitudini gaudii.

Deus meus, et Dominus, spes mea et gaudium cordis mei, dic animae meae si hoc est gaudium de quo nobis dicis per Filium tuum: Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Inveni namque gaudium quoddam plenum, et plusquam plenum. Pleno quippe corde, plena vita, plena anima, pleno toto homine gaudio illo, adhuc supererit supra modum gaudium. Non enim totum illud gaudium intrabit in gaudentes, sed toti gaudentes intrabunt in illud gaudium.

Dic, Domine, dic servo tuo, intus in corde suo, si hoc est gaudium in quod intrabunt servi tui, qui intrabunt in gaudium Dei sui. Sed gaudium illud certe quo gaudebunt electi tui, nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit in hac vita. Nondum ergo dixi, Domine, aut cogitavi quantum gaudebunt illi beati tui. Utique tantum gaudebunt quantum amabunt, tantum amabunt quantum cognoscent. Quantum te cognoscent tunc, Domine, et quantum te amabunt. Certe nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit in hac vita quantum te cognoscent, et amabunt in illa vita sancti tui. Oro te, Deus meus, ut cognoscam te, amem te, gaudeamque de te; et si non possum in hac vita ad plenum, vel proficiam in dies, quousque veniat illud ad plenum. Proficiat hic in me notitia tua, et ibi fiat plena. Crescat hic amor tuus, et ibi fiat plenus; ut hic gaudium sit in spe magnum, et ibi sit in te plenum.

Domine, per Filium tuum jubes, imo consulis petere et promittis accipere, ut gaudium nostrum sit plenum. Peto, Domine, quod consulis per admirabilem consiliarium tuum, ut accipiam quod promittis per veritatem tuam, ut gaudium meum plenum sit. Meditetur interim in te mens mea, loquatur inde lingua mea, amet illud cor meum, sermocinetur de ipso os meum, esuriat illud anima mea, sitiat caro mea, desideret tota substantia mea, donec intrem in gaudium Domini mei, qui est trinus et unus Deus, benedictus in saecula saeculorum. Amen.