Reader

7. De ultimis syllabis verborum et adverbiorum.

In verbis primae conjugationis producuntur a et as, ut ama, amas; in secundae e et es, ut sede, sedes; in tertiae productae i et is, ut nutri, nutris; in tertiae correptae breviantur e et is, ut cerne, cernis. In omnibus o corripitur, ut amo, sedeo, cerno, nutrio, tametsi auctoritas variet. Eadem in infinitivo modo penultimas syllabas a, e, et i productas habent, ut amare, sedere, nutrire. Item e correptam, ut cernere. Similiter in aliis modis productis ejusdem vocalibus, ut amarem, amares, amaret, et caetera ad suam formam; e correpta in verbis tertiae conjugationis correptae, ut cernerem, cerneres, et caetera. Item es corripitur, ut sum, es, et quae ex his componi possunt, ut adsum, ades, possum, potes; item faxis, velis, adsis longas, quia pluralis numerus ea producit, cum dicimus, producta media adsitis, velitis, faxitis. Omnes in verbis novissimae syllabae, quae sunt hujusmodi, ut res et ses, longae sunt, quia producit eas numerus pluralis, ut amares, amaretis, amasses, amassetis. Item producenda sunt quae in c terminantur, ut fac, dic, duc, induc; aut i, ut amavi, amari; aut in u, ut amatu. Corripiuntur autem quae in m aut in es, ut amem, ames; vel in us, ut amamus; vel in t, ut amat; vel in re, ut amare; vel in tis, ut amatis.

Adverbia quae in a terminantur, productione gaudent, ut una; quae vero in e, ex nomine veniunt, et comparationis gradus servant, ut docte, doctius, doctissime, producuntur; si autem a se nascuntur, ut saepe, aut non comparantur, ut rite; aut in comparatione deficiunt, ut bene, male, breviantur. I finita, praeter quasi, ibi et ubi, vel quae ex ipsis fiunt, ut sicubi, producuntur, ut heri. O indifferenter accipitur, ut falso. U producitur, ut noctu. L et r breviantur, ut semel, pariter; ul, ut simul, m, ut tam. N vero, excepto non, en, an, ubique breviatur, ut forsan. S breviatur, ut magis, funditus, excepto cum a praecessit, ut alias. C producitur, ut hic, illic, adhuc. Monosyllaba producuntur, ut cur, plus, exceptis his, bis et ter. Verum ne dupliciter profertur; nam producitur, cum prohibendo dicitur: Scrutari ne cura procax abstrusa laboret;

Vel cum ponitur pro ut non, ut idem Prosper ait: Et vindicta brevis sic noxia crimina finit, Ne sine fine habeat debita poena reos. Corripitur autem, cum interrogando vel increpando ponitur, ut: Tune, cruente, ferox, audax, insane, rebellis. S in numeris corripitur, ut toties, quoties, septies, decies.