Explanatio Apocalypsis
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/beda672-735" aria-label="More works by Beda">
—
⋯
Original / primary: 8490 Expapo
4.1
LIBER SECUNDUS.
4.1
Et vidi septem angelos stantes in conspectu Dei, etc. Ecclesia septenario saepe numero commendata praedicationis officio mancipatur, cujus prima tuba communem impiorum in igne et grandine designat interitum; secunda propulsum de Ecclesia diabolum, mare saeculi ardentius incendentem; tertia haereticos Ecclesia decidentes, sanctae Scripturae flumina corrumpentes; quarta falsorum fratrum in siderum obscuratione defectum; quinta majorem haereticorum infestationem tempus Antichristi praecurrentium; sexta apertum Antichristi et suorum contra Ecclesiam bellum, et recapitulatione ab adventu Domini, intersertam ejusdem adversarii destructionem; septima, diem judicii, quo mercedem Dominus suis redditurus, et exterminaturus est eos qui corruperunt terram.
4.2
Et alius angelus venit. Non dixit, Postea venit, sed angelos tubas accepisse proponens, redit exponere qualiter acceperint. Quoniam etsi ante adventum Domini praedicabat Ecclesia, sed non ubique, donec ejus esset confirmata Spiritu.
4.3
Et stetit ante altare habens thuribulum aureum. In conspectu scilicet apparuit Ecclesiae, factus ipse thuribulum, ex quo Deus odorem suavitatis accepit, et propitius factus est mundo. Alia Editio habet Super aram, quod super altare crucis thuribulum suum aureum, id est, corpus suum immaculatum et Spiritu sancto conceptum, obtulerit Patri pro nobis.
4.4
Et data sunt illi incensa multa, etc. De orationibus sanctorum obtulit incensa. Ipsi enim delegavit Ecclesia preces suas dicens: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. Accepisse de orationibus sanctorum idem dicitur et obtulisse, quia per ipsum omnium possunt preces ad Deum suaviter pervenire.
4.5
Et ascendit fumus incensorum de orationibus sanctorum, etc. Christo Domino se hostiam suavitatis offerente compunctio cordis sanctorum acceptabilis facta est, quae ab igne nascens intimo, sicut fumus solet excitare lacrymas.
4.6
Et accepit angelus thuribulum, etc. Bene thuribulum igne impletum inducit. Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum. Quod proprie de Christi humanitate novimus adimpletum, in quo habitat omnis plenitudo Divinitatis corporaliter.
4.7
Et misit in terram. Sic et Dominus in Evangelio: Ignem, inquit, veni mittere in terram.
4.8
Et facta sunt tonitrua, et voces, et fulgura, et terraemotus. Tonitruo comminationis supernae, et voce exhortationis, et fulgure miraculorum terram movit, quibusdam insequentibus, quibusdam vero sequentibus, his dicentibus: Bonus est, illis autem; Non, sed seducit turbas.
4.9
Et septem angeli, qui habebant septem tubas, paraverunt se ut tuba canerent. Ecclesia, septiformi spiritu inflammata, se ad praedicandum fiducialiter praeparavit, gloriam saeculi tubis coelestibus quasi muros Jericho dejectura. Nam et illa septem dierum circumitio, totum Ecclesiae tempus insinuat.
4.10
Et primus angelus tuba cecinit. Recte praedicatio plagarum tubae, quae signum belli est, comparatur. Exalta enim, inquit, sicut tuba vocem tuam et annuntia populo meo scelera eorum. Et alibi, tuba sit in gutture tuo, quasi aquila super domum Domini, id est grandi voce praedica Nabuchodonosor ad destructionem templi venturum.
4.11
Et facta est grando et ignis, mixta sanguine, etc. Poenam gehennae sanguinolentis operibus deberi, praedicatorum voce refertur dicentium: Ad calorem nimium, transibunt ab aquis nivium. Potest etiam nomine sanguinis, ipsa mors animae spiritualis intelligi. Hunc versum Tychonius sic exponit:« facta est ira Dei, quae haberet in se multorum necem.»
4.12
Et tertia pars terrae combusta est, etc. Vita bonorum in doctoribus consistit et auditoribus. Beatus enim qui legit( inquit) et qui audit verba prophetiae. Tertia vero pars malorum hoc utroque caret. Terra enim bona, fructum proferens in patientia, benedictionem accipit a Domino. Mala autem spinas et tribulos generat, cujus consummatio in combustionem. Sic et arborem fructiferam agricola Pater excolit, sterilem vero excidens, igni pabulum praebet.
4.13
Et omne fenum viride combustum est. Omnis caro fenum, quae nunc luxus mollitie saginata, sole judicii fervente, florem decoris amittit, et, ut Dominus ait, hodie in agro est, et cras in clibanum mittitur. Tychonius de tertia parte sic in hoc loco inquit. Tertiam hostes intestinos dicit. Caeterum quidquid praeter Ecclesiam est, tertia pars dicta est, et Ecclesia tertia, quae contra geminum malum pugnet.
4.14
Et tanquam mons magnus igni ardens, missus est in mare, etc. Crescente religione Christiana, diabolus superbia tumidus, et igne sui furoris ardens, in mare saeculi missus est, dicente Domino: Si monti huic dixeritis: Tollere, et jacta te in mare, fiet. Non quod ante ibi non fuerit, sed quod de Ecclesia projectus, amplius in suos insanire coeperit, fastu prudentiae carnalis mortem illis infligens spiritualem. Sapere enim secundum carnem, mors est. Non autem apostolos caro et sanguis docuit, sed Pater qui est in coelis. In illo enim mari navem fidei regebant quod plantis Domini se calcabilem praebuit.
4.15
Et mortua est tertia pars eorum, quae habebant animas in mari. Quae habent animas dixit, ut ostenderet vivos spiritualiter mortuos. Sicut Apostolus de vidua deliciosa: Vivens, inquit, mortua est.
4.16
Et tertia pars navium interiit. Alia Editio dicendo:« Et tertiam partem navium corruperunt,» significat quod tertia, quae mortua est, aliam tertiam, id est, succedentem sibi, occiderit noxia traditione, et inutilis imitatione doctrinae.
4.17
Et cecidit de coelo stella magna, ardens tanquam facula, etc. Haeretici, quos Judas apostolus sidera seductionis appellat, de culmine cadentes Ecclesiae flamma suae nequitiae fontes divinarum conantur inficere Scripturarum. Quarum non sensus tantum, sed et verba saepius infalsare non timent. Absinthii nomine digni, cujus immistio modica, magnam solet amaricare dulcedinem.
4.18
Et multi homines mortui sunt de aquis. Multi enim( ut ait Apostolus) sequuntur eorum luxurias, per quos via veritatis blasphematur, tamen populo Dei, Moyse docente, omnis aquarum unda potabilis est.
4.19
Et percussa est tertia pars solis, et tertia pars lunae, etc. Ecclesiae decus, instar sideris relucentis per falsos fratres saepe obscuratur, qui vel in prosperis, vel in adversis saeculi, minus eam fulgere sua defectione faciunt.
4.20
Et diei non luceret pars tertia, et noctis similiter. Alia Editio sic habet: Et diei tertia pars appareret, et noctis similiter. Id est, ad hoc percussa est ut appareret tertia pars diei et tertia noctis, quae Christi et quae diaboli. Ad hoc, inquam, percussa est, id est suis voluntatibus tradita, ut, redundantibus et insolescentibus peccatis, in suo tempore revelaretur.
4.21
Et vidi et audivi vocem unius aquilae volantis per medium coeli, etc. Hujus aquilae vox per eximiorum in Ecclesia quotidie pervolat ora doctorum, cum nequitiam haereticorum, Antichristi saevitiam, diemque judicii, amatoribus terrae praedicant graviter adfuturum, dicentes: In novissimis diebus instabunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes; et infra: Homines corrupti mente, reprobi circa fidem, et alibi: Tunc revelabitur ille iniquus qui adversatur et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. Et item: Dies Domini sicut fur in nocte, ita veniet. Cum enim dixerint: Pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus.
4.22
De caeteris vocibus trium angelorum. Non quod angelorum tubae plagas inferant mundo, sed venientes vel venturas suo quique tempore praedicent.
4.1.1
LIBER SECUNDUS. CAPUT IX.
4.1.1
Et vidi stellam de coelo cecidisse in terram, etc. Flamma haereticorum, de qua paucis memoraverat, quo fomite adoleverit exponit: antiquus quippe hostis, quem Dominus vidit quasi fulgur de coelo cadentem, blasphemo dogmate corda suorum aperuit, eosque quasi fumum alta petere, iniquitatem in excelsum loqui, perdocuit.
4.1.2
Et ascendit fumus putei, sicut fumus fornacis magnae, etc. Praenuntia magnae fornacis, id est, novissimae persecutionis, haeretica fervet insania, non imbecilliores tantum, qui, aeris instar, terrae quodammodo coelique confinia tangunt, sed excelsorum quoque lumen obscurare laborans, non tamen exstinguere valens. In errorem enim inducentur, si fieri potest, etiam electi.
4.1.3
Et de fumo exierunt locustae in terram. Sicut sancti corpus sunt Christi, et membra de membro, sic et membra carnium draconis cohaerentia sibi alia nascuntur ex aliis, fumusque haereticae caecitatis ore laedentem pravorum generat superbiam. Qui vero elationis excussi, terrena tamen non deserunt. Nam et fumus de quo gignuntur, alta licet appetens, in seipso semper deficit.
4.1.4
Et data est illis potestas, etc. Adversariis potestatibus haeretici comparantur, in facie velut innocui, sed in posterioribus venena servantes.
4.1.5
Et praeceptum est illis ne laederent fenum terrae neque omne viride. Ostendit locustas homines esse, quae non ad fenum, sed ad homines mittuntur. Fenum enim hoc loco simpliciter accipimus.
4.1.6
Nisi tantum homines qui non habent signum Dei in frontibus suis. Signum Dei in frontibus suis illi habere dicuntur, a quibus ut oportet habetur. Quorum supra numerum angelus qui ab ortu solis signum Dei vivi attulit, inviolabilem fixumque recensuit. Illo enim hic locutionis genere uti voluit, quo dicitur: Nemo dicit Dominum Jesum nisi in Spiritu sancto, id est, perfecte et vere.
4.1.7
Et dictum est illis ne occiderent eos, etc. Quamlibet haeretici saeculari potestate fuiti temporaliter in bonos grassari permittantur, animam tamen, ut Dominus ait, occidere non possunt. Tempus quippe saeculi quinque mensibus, propter quinque partitum sensum quo in hac vita utimur, significat. Quod vero alia translatio sex menses continet, eidem sensui propter sex aetates saeculi congruit.
4.1.8
Et cruciatus eorum ut cruciatus scorpii cum percutit hominem. Sicut scorpius a posterioribus venena diffundit, sic impietas malorum a posterioribus nocet, cum anterioribus, id est, aeternis bonis temporalia, quae retro sunt, praeferri minis blandimentisve compellit. Hunc scorpionem contra Evangelii parabolam generatio viperarum suae soboli tradit.
4.1.9
Et in diebus illis quaerent homines mortem, et non invenient eam. Miseram vitam cita morte finiri malentes. Sicut beatus Cyprianus sub Deciana contigisse tempestate conquestus:« Volentibus, inquit, mori, non permittebatur occidi.»
4.1.10
Et similitudines locustarum similes equis paratis in praelium. Id est, similes novissimis persecutoribus. In novissimo enim bello, quod descripturus est in sequente angelo, equos dicit pugnare. Vel simpliciter sicut equi non propria ratione, sed impetu praesidentis, aguntur in praelium, ita mali doctores daemonico acti Spiritu Ecclesiam impugnant.
4.1.11
Et super capita earum tanquam coronae similes auro. Seniores viginti quatuor, qui sunt Ecclesia, coronas aureas habent. Isti autem similes auro falsos sibi fingentes de victoria stulta triumphos.
4.1.12
Et facies earum sicut facies hominum, etc. In facie humana simulationem rationis; in capillis mulierum, fluxos et effeminatos mores; in dentibus leonum, qui et laniare, et naturalem solent afferre putorem, mentis ferocitatem famamque doctrinae malae; in ferreis vero loricis obdurata contra veritatem praecordia, notat. Qui habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes, veniunt in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces.
4.1.13
Et vox alarum earum sicut vox curruum equorum multorum currentium in bellum. Expavescendum magis quam exponendum est, quod tantum huic exercitui vires accrescunt. Primo fumus ascendit. Deinde locustas effert, quae et prius scorpionibus, et mox equis leonibusque comparantur. Quarum et virtus sufficeret, si non etiam loricatae venirent. Nunc vero volatiles, et curribus dicuntur similes esse bellantibus.
4.1.14
Et habebant caudas similes scorpionum, etc. Sicut scorpius palpando incedit, sed cauda ferit, ita fraudulenta pernicies malorum blanda et innoxia in facie videtur, sed dum occulte perimit, quasi latenter mortem trahit.
4.1.15
Potest earum nocere hominibus mensibus sex. Hanc vitam rursus insinuat, ubi potest valere mendacium vel ad capiendum inutiles, vel ad cruciandum temporaliter spirituales.
4.1.16
Et habebant super se regem angelum abyssi. Deus summe bonus licet occultis, justis tamen judiciis congruum talibus angelum praeesse permisit.
4.1.17
Vae unum abiit, et ecce veniunt adhuc duo vae. Quoniam tria vae ventura praedixerat, horum nunc unum in haeretica fraude jam venisse, duo autem restare, memorat, quae in tempore Antichristi et in die judicii sunt futura perversis.
4.1.18
Et sextus angelus tuba cecinit, etc. Sextus angelus praedicatores novissimi certaminis exprimit, qui monente Evangelio, fraudes detegunt Antichristi. Cornua quippe altaris aurei Evangelia sunt Ecclesiae praeeminentia.
4.1.19
Solve quatuor angelos, etc. Quantum hostis antiquus cum satellitibus suis in fine mundi sit Ecclesiam persecuturus, indicat, qui a tempore dominicae passionis in corde reclusus impiorum, ne hanc quantum velit noceat, divina potentia refrenatur. Euphrates enim, qui fluvius est Babyloniae, mundani regni potentiam et persecutorum indicat undas. Iste est mons magnus, quem igne ardente in mare missum praedixerat.
4.1.20
Et soluti sunt quatuor angeli. More prophetiae, quae nobis ventura designat, ipse facta videt in spiritu. Quatuor vero dixit angelos, eo quod in quatuor mundi partibus illa persecutio sit saevitura. Hi sunt enim quos superius vidit in quatuor angulis terrae stantes, et propter consignandos Dei servos a terrae marisque laesione prohibitos.
4.1.21
Qui parati erant in horam, et diem, et mensem, etc. Maligni spiritus, qui singulis horarum et temporum momentis humanam esuriunt mortem, tunc ad exercendam Ecclesiam opportune perdendi liberius saevire permittuntur. Quid autem putas soluti facient, qui tantum nunc nocent ligati?
4.1.22
Et numerus equestris exercitus vicies millies dena millia. Hic numerus duplicitatem dolosam perversi designat exercitus. Quod alia translatione, quae dicit bis myriades myriadum, facilius sentiri potest; hunc autem numerum evangelica quoque parabola opponit regi habenti decem millia, tanquam malorum duplicitas simplici fidei Christi resistat, cui millia millium ministrant, et decies millies centena millia assistunt.
4.1.23
Et ita vidi equos in visione, et qui sedebant super eos, etc. Spiritus maligni quorum cordibus praesident, eorum sunt poenis amicti. Legimus enim adorantes bestiam igne et sulphure torquendos, et fumum tormentorum eorum in saecula saeculorum ascendere. Nota quod in plaga locustarum non se dixit equites, sed equos tantum vidisse. Hic enim magnitudo persecutionum apertam contrariae virtutis ostendit praesentiam. Denique hic capita leonum, illic vero facies quidem humana, sed dentes tantum sunt bestiales. Quia saepe haeretici aliquid humanitatis ostentant, ministri vero novissimae tempestatis, quod dictis et signis suadent, hoc etiam poenis extorquent.
4.1.24
Et de ore ipsorum procedit ignis et fumus et sulphur. Ostendit quod pro fumo hyacinthum dixerat. Non autem perspicue ista exeunt de ore ipsorum, sed noxia praedicatione poenam sibi suisque generant auditoribus. Producam enim, inquit, ignem de medio tui, qui comedat te..
4.1.25
Potestas enim equorum in ore, et in caudis eorum. Id est, in sermone et officio; propheta enim docens mendacium, ipse est cauda. Qui partem quodammodo caecam et immundam linguae blandientis volubilitate contegit, dicens impio: Bonus es.
4.1.26
Nam et caudae eorum similes serpentibus, etc. Falsi doctores antiqui serpentis, qui hominem decepit, similes, principum patrocinio fulti, amplius nocent quam si solo sermone suaderent. Sedet, inquit, in insidiis cum divitibus.
4.1.27
Et caeteri homines qui non sunt occisi in his plagis, etc. Quia falsos Christianos et haereticos descripserat, nunc, ut corpus omne diaboli circumscribat, gentilium quoque commemorat errorem, quibus nihil prodest his plagis non occidi, cum constet eos in gentili tunc quoque perdurare malitia. Neque enim in illa persecutione cogentur gentiles supradictis consentire sed in sua incredulitate morientur.
4.1.28
Et non egerunt poenitentiam ab homicidiis suis, etc. Impiae religioni improbos etiam mores adjungunt. Descripta Antichristi saevitia, ad ostendendam ejusdem ruinam more suo exordium nativitatis Christi et gloriam recapitulat Ecclesiae.
4.2.1
LIBER SECUNDUS. CAPUT X.
4.2.1
Et vidi alium angelum fortem, descendentem de coelo, amictum nube. Dominus magni consilii angelus descendit de coelo, nube carnis amictus. Sicut et Isaias ait: Ecce Dominus ascendit super nubem levem, et ingredietur Aegyptum, et iris in capite ejus. Circa bonos propitiationis promissio perseverans.
4.2.2
Et facies ejus erat ut sol, etc. Facie Domini clarescente, id est, ejus notitia per resurrectionis gloriam manifestata, pedes illius super montes evangelizaturi et annuntiaturi pacem, igne sunt Spiritus sancti illustrati, et instar columnae firmati. Jacobus enim et Cephas et Joannes columnae videbantur Ecclesiae esse.
4.2.3
Et habebat in manu sua libellum apertum. Hic est liber supra memoratus, quem, diutino tegmine clausum, Domini tandem gratia reseravit, ut, juxta prophetam surdi etiam verba libri audirent. Et merito facies ejus ut sol, quia librum jam gestat apertum.
4.2.4
Et posuit pedem suum dexterum super mare, sinistrum autem super terram. Praedicatio fidei Christianae terra marique propagatur. Sed, allegorice, fortiora membra in majoribus periculis, altera in competentibus sistuntur. Non enim patitur nos Deus tentari super id quod possumus.
4.2.5
Et cum clamasset, locuta sunt septem tonitrua voces suas. Domino fortiter praedicante, Ecclesia quoque, septiformi gratia plena, suas ad praedicandum voces elevat. Leo enim rugiet, quis non timebit? Dominus Deus locutus est, quis non prophetabit? Septem quippe tonitrua idem sunt quod septem tubae de quibus sermo est.
4.2.6
Et cum locuta sunt septem tonitrua, ego scripturus eram. Superius enim audivit: Quod vides, scribe in libro.
4.2.7
Signa quae locuta sunt septem tonitrua, noli ea scribere. Mysteria fidei Christianae nec passim cunctis ostenta, ne vilescant, nec probis claude, ne in totum lateant. Propter quod inferius audivit: Ne signaveris verba prophetiae hujus. Quod utrumque apud Danielem uno versiculo comprehenditur, cui per angelum dicitur: Signa librum et claude sermonem usque ad tempus statutum.
4.2.8
Et angelus quem vidi stantem supra mare et supra terram, levavit manum suam ad coelum, et juravit, etc. Angelus per viventem in saecula jurat, dum Christus, in nomine Patris veniens, incommutabili sua dicta veritate confirmat: Coelum, inquiens, et terra transibunt, verba autem mea non transibunt.
4.2.9
Qui creavit coelum et ea quae in illo sunt, etc. Qui, mari terraque consistens, coelo palmam tendit, congrue per coeli, terrae marisque, Creatorem jurat.
4.2.10
Quia tempus amplius non erit. Erit utique, ut psalmus ait, tempus impiorum in aeternum, sed mutabilis saecularium temporum varietas in novissima tuba cessabit. Canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti, et haereditas eorum in aeternum erit.
4.2.11
Consummabitur mysterium Dei, etc. Mysterium quod nunc evangelizatur, tunc consummabitur, quando ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam.
4.2.12
Et vox quam audivi de coelo iterum loquentem mecum, etc. Domino futuri temporis mysteria pandente, ac dicente: Appropinquavit enim regnum coelorum, Ecclesia quoque monetur eumdem praedicandi percipere librum. Quamvis et eidem Joanni possint haec dicta congruere post exsilium ad praedicandum reversuro.
4.2.13
Et abii ad angelum, dicens ei ut daret mihi librum. Accedat ad Dominum qui velit docendi percipere sacramenta.
4.2.14
Et dixit mihi: Accipe librum, et devora illum. Id est, insere tuis visceribus, et describe in latitudine cordis tui.
4.2.15
Et faciet amaricari ventrem tuum, etc. Cum perceperis, oblectaberis divini eloquii dulcedine, sed amaritudinem senties, cum praedicare et operari coeperis quod intellexeris. Vel certe juxta Ezechielem intelligendum, qui cum librum se devorasse diceret, adjecit, Et abii amarus in indignatione spiritus mei.
4.2.16
Et dixit mihi: Oportet te iterum prophetare populis et gentibus. Quid liber comestus, et amaritudini mista dulcedo significaret, exprimit, quod, videlicet, ereptus exsilio, gentibus esset Evangelium praedicaturus, amore quidem dulce, sed tolerandis persecutionibus amarum.
4.3.1
LIBER SECUNDUS. CAPUT XI.
4.3.1
Et datus est mihi calamus similis virgae. In calamo, ministerium scribendi Evangelii percepit, qui non inani nitore supervacuus, sed similis est virgae aequitatis, virgae regni Dei. Regnum enim Christi describit aeternum.
4.3.2
Surge et metire templum Dei et altare. Surge dixit, non quia haec Joannes sedibundus audiebat, sed quia hoc verbo excitantur corda singulorum evangelicam Scripturam actusque metiri. Ibi enim quantum singuli proficiant, quantumque regulae divinae concordent, inveniunt.
4.3.3
Et adorantes in eo. Quia non omnes qui videntur, in eo adorant, sicut qui confessus fuerit in me. Partem denique jubet non recenseri, dicens:
4.3.4
Atrium autem quod est extra templum, ejice foras, etc. Hi qui nomine tenus Ecclesiae junguntur, et nec altari nec sanctis sanctorum appropiant, a regula Evangelii projecti gentibus sociantur. Omnis enim gloria ejus filiae regum ab intus.
4.3.5
Et civitatem sanctam calcabunt mensibus quadraginta duobus. Non solum de Ecclesia pelluntur, sed et eamdem Ecclesiam sociis gentilibus tribus semis annis impugnant. Non quod illo tantum hanc, id est, Antichristi tempore conculcent, sed quod omne malorum corpus illo quasi ad proprium caput pertineat, in quibus jam nunc ministerium operatur iniquitatis.
4.3.6
Et dabo duobus testibus meis, etc. Ne sevitia pravorum terreret audientem, Ecclesiam quoque duobus ex populis unitam, gratia commemorat illustrandam esse virtutum. Quae et ipsa caput suum, Christum videlicet in carne docentem, semper intuens, tribus semis annis prophetatura narratur. Menses enim trium semis annorum, id est, tricies quadrageni et bini, mille ducentos sexaginta dies efficiunt. Daniel autem scribit dies mille ducentos nonaginta temporis ejusdem, quo ponenda sit abominatio in desolationem.
4.3.7
Saccis amicti. Id est, in exomologesi constituti. Sicut propheta: Ego autem, ait, dum mihi molesti essent, induebam me cilicio.
4.3.8
Hi sunt duae olivae, etc. Ecclesia duorum Testamentorum lumine radiata, Domini semper jussis assistit. Nam et propheta Zacharias unum candelabrum vidit septiforme, et has duas olivas, id est, testamenta, infundere oleum candelabro. Haec est Ecclesia cum oleo suo indeficiente, quod eam facit in lumine orbis ardere.
4.3.9
Et si quis eos voluerit nocere, ignis exiet de ore illorum, etc. Si quis Ecclesiam laedit, ejusdem laesionis reciprocante judicio igne consumitur condemnatus. Omnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt. Unde et Chaldaica flamma, quae pueris Dei ingerebatur, ipsos ministros impietatis absumpsit. Sive in bono precibus oris Ecclesiae igne spiritualiter consumitur in melius cummutandus. Carbones, inquit, ignis congeres super caput ejus.
4.3.10
Hi habent potestatem claudendi coelum, ne pluat, etc. Data est Ecclesiae in Christo omnis potestas in coelo et in terra, clavibus ei ligandi atque solvendi dimissis. Sed et spiritualiter coelum clauditur, ne imbrem pluat, ne super terram sterilem de Ecclesia benedictio descendat. Sicut Dominus de Patre vineae suae: Nubibus, inquit, mandabo, ne pluant super eam imbrem.
4.3.11
Et potestatem habent super aquas, etc. Non solum aquas suspendunt, sed etiam quae descenderant inutiles faciunt, quod est vertere aquas in sanguinem. Bonus enim Christi odor de Ecclesia fragrans, aliis odor mortis in mortem, aliis odor est vitae in vitam.
4.3.12
Et cum finierint testimonium suum, bestia, etc. Aperte ostendit omnia haec ante novissimam persecutionem fieri dicendo Cum finierint testimonium suum, utique illud quod perhibent usque ad revelationem bestiae, quae cordibus emersura est impiorum. Non quod tunc eodem testimonio non nitantur hosti fortiter resistendo, sed quod tunc Ecclesia virtutum gratia destituenda credatur, adversario palam signis mendacii coruscante. Nam faciem ejus praecedet egestas, ut Dominus ait.
4.3.13
Et vincet eos, et occidet illos. Vincet in eis qui succubuerint, occidet in eis qui pro Christi nomine laudabili patientia fuerint interempti. Aut si spiritualiter vincet et occidet, partem testium accipiemus. Sicut in Evangelio Dominus dicit: Tradent vos in pressuram, et occident vos. Quod Lucas evangelista pro parte dictum insinuat dicens: Occident ex vobis.
4.3.14
Et jacebunt corpora eorum in plateis civitatis magnae. Si me, inquit, persecuti sunt, et vos persequentur. Non est ergo mirum si civitas impiorum, quae Dominum crucifigere non timuit, servos quoque ipsius ludibrio habeat etiam occisos. Qualia saepe facta historia ecclesiastica refert.
4.3.15
Quae vocatur spiritualiter Sodoma, etc. Id est, muta et tenebrosa, nec lumen utique fidei, nec confessionis habens vocem. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem. Hae provinciae in signum poenae spiritualis visibiliter his plagis, id est, igne devorante, et aqua in sanguinem versa, percussae sunt.
4.3.16
Et videbunt de populis et tribubus, etc. Non dixit: Videbunt populi et tribus, sed multi de populis, qui aliis credentibus, sanctos palam irrident.
4.3.17
Et corpora eorum non sinent poni in monumentis. Votum eorum dixit et impugnationem. Non quod valeant facere ne sit Ecclesia in memoriam. Sicut: Nec vos intratis, nec alios sinitis intrare, cum intrent, illis impugnantibus. Facient autem perspicue de vivorum occisorumque corporibus, quia nec vivos sinent sacra celebrando in memoriam colligi, nec occisos in memoriam recitari, nec eorum corpora in memoriam Dei testium se peliri.
4.3.18
Et habitantes terram, gaudebunt super eos. Quoties affliguntur justi, exsultant injusti, et epulantur, sicut, dum superbit impius, incenditur pauper.
4.3.19
Quoniam hi duo prophetae cruciaverunt eos. Propter plagas quibus propter testamenta Dei humanum genus urgetur, etiam visus ipse justorum gravat injustos. Sicut ipsi dicunt: Gravis est nobis etiam ad videndum.
4.3.20
Et post tres dies et dimidium, Spiritus vitae a Deo, etc. Hucusque angelus futurum narravit, et nunc inducit factum quod futurum audit, regno Antichristi perdito, sanctos resurrexisse in gloriam.
4.3.21
Et timor magnus cecidit super eos qui viderunt eos. De omnibus vivis dixit, quia et justi superstites pertimescent in resurrectione dormientium.
4.3.22
Et ascenderunt in coelum in nube. Hoc est quod Apostolus dixit: Rapiemur in nubibus obviam Domino in aera.
4.3.23
Et viderunt illos inimici eorum. Hic separavit injustos ab his quos in commune dixerat timuisse.
4.3.24
Et illa hora factus est terrae motus magnus, etc. Incumbente terrore judicii, omnis diaboli civitas super arenam condita cum omnibus aedificatoribus suis corruet. Et denarius enim et septenarius numerus est perfectus. Quod si non esset, a parte totum intelligendum erat.
4.3.25
Et caeteri in timore sunt missi. Quis hominum gloriabitur castum se habere cor, cum virtutes coelorum commovebuntur?
4.3.26
Et dederunt gloriam Deo coeli. Isti sunt super petram aedificati, qui, aliis terrae motu ruentibus, de stabilitate sua, recta Dominum confessione clarificant. Laetabitur enim justus, cum viderit vindictam impiorum. Quidam duos prophetas Enoch et Eliam interpretantur, qui, tribus semis annis praedicantes, contra mox secuturam Antichristi perfidiam fidelium corda confirment, illisque occisis, tantumdem temporis saevitiam ejusdem grassaturam, et, reinstaurato demum certamine, a sanctis, qui latebrarum praesidio velut mortui credebantur, esse superandam; qui pro unius compage corporis idem prophetae resurgere dicantur, acriusque illis visis qui jam mortui putabantur, exaggerata persecutione multos eorum qui vel septenario vel denario numero digni credebantur esse casuros, dicente Daniele: Confirmabit pactum multis hebdomada una et in dimidio hebdomadis deficiet hostia, et sacrificium, et in templo erit abominatio desolationis. Et in subsequentibus: Et cum posita fuerit abominatio in desolationem, dies mille ducenti nonaginta. Qui numerus circa trium annorum et sex mensium curricula diversatur. Denique Elias igne quondam perdidit adversarios, et tres semis annos latitans imbres continuit, tandemque pseudoprophetis interfectis, per sacrificium quod ablatum fuerat convertit Israel ad Dominum.
4.3.27
Vae secundum abiit, et ecce vae tertium veniet cito. Hoc vae secundum non ad recapitulationem, sed ad praelium equorum, quod tuba sexti angeli commotum est, pertinet. Praedixerat enim aquila tria vae de trium voce ventura tubarum. Sed ibi non dixit, ne statim tertium sequi putaretur quod ad septimum angelum et ad finem pertinet.
4.3.28
Et septimus angelus tuba cecinit, etc. Sex tubae priores saeculi praesentis aetatibus comparatae varios bellorum Ecclesiae denuntiavere concursus. Septima vero, Sabbati aeterni nuntia, victoriam tantum et imperium veri regis indicat.
4.3.29
Et viginti quatuor seniores adoraverunt Deum, etc. Ecce, inquit, vae tertium veniet in voce septimi angeli. Et cum cecinisset, non nisi Ecclesiam dixit laudantem Deum et gratias agentem. Unde intelligimus bonorum retributionem non esse, nisi vae malorum.
4.3.30
Qui es, et qui eras, etc. Tu quidem, rebellantibus licet impiis, a saeculo regnasti, sed eorum nunc furor te judice pressus peribit. Dominus enim regnavit, irascantur populi.
4.3.31
Et tempus mortuorum judicari, et reddere mercedem, etc. Ordini congruit evangelicae lectionis, primo quidem omnes gentes ante Judicem congregandas, deinde dexteros in regno Patris per multas mansiones collocandos, impios vero extra terminos regni pulsos, flammis maledictionis esse torrendos.
4.3.32
Et exterminandi eos qui corruperunt terram. Hoc est vae novissimum. Hactenus de septem angelis tuba canentibus, nunc recapitulat a nativitate Domini, eadem aliter ac latius dicturus.
4.3.33
Et apertum est templum Dei in coelo, etc. Templum Domini quondam in terra positum, arcam testamenti sub velamine mystico clausam tegebat; nunc autem in Ecclesia, quae est templum Dei vivi, cujus conversatio in coelis est, velo templi veteris et medio pariete maceriae Domini sanguine discisso, arca Incarnationis ejus toto jam panditur orbi. Quasi enim manna coelestis in auro mundo, divinitas est in corpore sancto.
4.3.34
Et facta sunt fulgura et voces, etc. Haec omnia virtutes sunt coruscationis, et praedicationis, et bellorum Ecclesiae. Haec dixerat facta et in descriptione praedicationis septem angelorum ab adventu Domini, cum stetisset super aram, sed generaliter ab origine usque in finem. Deinde descripsit per partes, quemadmodum facta sint: ita et nunc, ut templum Dei in coelo apertum sit, et pugnae secutae, dicens:
4.4.1
LIBER SECUNDUS. CAPUT XII.
4.4.1
Et signum magnum apparuit in coelo. Quod nunc quoque apparet in Ecclesia, Deum ex homine fieri.
4.4.2
Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus. Ecclesia Christi lumine cincta, gloriam calcat temporalem: Orietur, inquit, in diebus ejus justitia, et abundantia pacis donec extollatur vel interficiatur luna. Id est, abundantia pacis in tantum crescet, donec omnem mutabilitatem mortalitatis absumet, cum novissima inimica destruetur mors. Sive quia eadem Ecclesia partim in coelo, sole Christo fruitur, partim in corpore peregrinatur a Domino. Potest hic intelligi quod ait: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me.
4.4.3
In capite ejus corona stellarum duodecim. Duodenario apostolorum numero caput ornatur Ecclesia, sive Christum intelligas, sive ipsum primordium ejusdem Ecclesiae nascentis, capitis nomine designatum. Posuisti, inquit, in capite ejus coronam de lapide pretioso.
4.4.4
Et in utero habens, et clamavit parturiens. Ecclesia spiritualiter et quos parturit parit, et jam genitos parturire non desinit. Sicut ipsa dicit: Filioli mei, quos iterum parturio donec formetur Christus in vobis.
4.4.5
Et cruciabatur ut pariat. Sic Dominus in Evangelio: Mulier, inquit, cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus; cum autem peperit puerum, jam non meminit pressurae propter gaudium. Quod ipse discipulis exponens adjunxit: Et vos igitur nunc quidem tristitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum.
4.4.6
Et ecce draco magnus rufus, etc. Diabolus saevitia cruentus contra Ecclesiam potentia terreni regni armatur. In septem enim capitibus omnes reges suos, et in decem cornibus omne regnum dicit.
4.4.7
Et cauda ejus trahebat tertiam partem stellarum coeli, etc. Vires et malitiam hostis indicat, quem Ecclesia Domino juvante devincit, qui innumeram partem angelorum, vel hominum, dolo fallente quasi cauda dejecerit. Cauda enim est pars caeca, pars immunda, suique velamine contegens immunda ne appareant. Tychonius more suo tertiam partem stellarum quae cecidit falsos fratres interpretatur, quod altera tertia Ecclesia sit, et hostes forinseci tertia.
4.4.8
Et draco stetit ante mulierem, ut cum peperisset, filium ejus devoraret. Insidiatur Ecclesiae diabolus, fidem Christi contendens in cordibus exstinguere credentium, ut quem illa docendo genuit ipse quasi occidat doctum. Cujus in Herode doli figura ostensa est, qui, sicut hostes intestini, Dominum ut perimat, adorare se velle simulat.
4.4.9
Et peperit puerum masculum. Semper Ecclesia, dracone licet adversante, Christum parit. Masculum autem dixit victorem diaboli qui feminam vicerat. Nam quis filius nisi masculus? Qui recturus est omnes gentes in virga ferrea, inflexibili justitia regit bonos, confringit malos. Quod in superioribus etiam Ecclesiae promittitur: Dabo ei potestatem super gentes, et reget eas in virga ferrea. Nam et Ecclesia quotidie gignit Ecclesiam, mundum in Christo regentem.
4.4.10
Et raptus est filius ejus ad Deum, etc. Ideo Christum spiritualiter in auditorum mente nascentem apprehendere non potest impietas, quia idem cum Patre regnat in coelis, qui nos quoque resuscitavit, et consedere fecit in coelestibus in Christo.
4.4.11
Et mulier fugit in solitudinem. Ecclesia sub spe vivens aeternorum peregrinatione praesentis eremi gaudet, accepta potestate calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem draconis rufi instar Israeliticae plebis, quae pane coelesti pasta in eremo, visu aenei serpentis, serpentes vicit ignitos.
4.4.12
Ubi habet locum paratum a Deo. Esto mihi, inquit, in Deum protectorem, et in locum refugii, ut salvum me facias.
4.4.13
Ut ibi pascant illam diebus mille ducentis sexaginta. Isto dierum numero, qui tres semis annos facit, omnia Christianitatis tempora complectitur, quia Christus, cujus haec corpus est, tantum in carne temporis praedicaverit.
4.4.14
Et factum est praelium magnum in coelo. Michael et angeli ejus, etc. Coelum Ecclesiam significat, in qua Michaelem cum angelis suis contra diabolum dicit pugnare, quia secundum Dei voluntatem pro peregrinante Ecclesia orando, et adjutoria ministrando, confligit. Quem et Daniel in novissima gravissimaque pressura in auxilium dixit Ecclesiae venturum, unde ab eo putant Antichristum esse perimendum. Ita vero angeli ejus esse dicuntur, quemadmodum et angeli nostri. Dominus ait: Angeli eorum semper vident faciem Patris mei, eorum scilicet quorum cives sunt.
4.4.15
Et draco pugnabat, et angeli ejus. Angeli Satanae non illi tantum qui ei natura sunt et voluntate similes, sed et homines eorum laqueis irretiti, sunt intelligendi.
4.4.16
Et non valuerunt. Silicet, toto tempore.
4.4.17
Neque locus inventus est eorum amplius in coelo. Id est, in hominibus sanctis, per ejectionem ejus coelum jam factis, qui credentes semel expulsum eum amplius non recipiunt.
4.4.18
Et projectus est draco ille magnus in terram. Antiquus hostis de spiritualibus expulsus, arctius in terrenis includitur. Hoc est de coelo praecipitari, et in terram mitti. Cui dicitur: Terram comedes cunctis diebus. In qua terra sanctorum pedibus conteritur, sicut scriptum est: Super aspidem et basiliscum ambulabis.
4.4.19
Nunc facta est salus et virtus et regnum Dei nostri, etc. Evidenter ostenditur in quo coelo ista fiant. In Ecclesia namque factam novimus victoria Christi salutem. Pro qua dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Non quam semper ipse habuit, sed quam in Ecclesia ex tempore quo ipse voluit, tanquam caput in membris habere coepit.
4.4.20
Quia projectus est accusator fratrum nostrorum. Congratulantur angeli saluti fratrum suorum, id est, civium futurorum, nunc autem peregrinorum.
4.4.21
Qui accusabat illos ante conspectum Dei nostri die ac nocte. Quos et prosperis male uti, et in adversis non habere patientiam suggillat.
4.4.22
Et non dilexerunt animas suas usque ad mortem. Merito animas pro Christo contemnunt, qui per sanguinem Christi tantum vicerunt adversarium.
4.4.23
Propterea laetamini, coeli, et qui habitatis in eis. Hic habitatores coeli, et angelos, et homines sanctos oportet intelligi, et utriusque convenit in Domino gratulari, cum et homines angelis sociantur, et angeli humanae in Christo substantiae famulantur.
4.4.24
Vae terrae et mari, quia descendit diabolus, etc. Sicut gaudium redemptis, sic pereuntibus planctum docuit exspectandum. Magnumque vae illis imminet, quos nequissimus hostis possidet iratus.
4.4.25
Et postquam vidit draco quod projectus est in terram, etc. Inextricabili astu diabolus Ecclesiam impugnans, quanto plus dejicitur, tanto magis persequitur.
4.4.26
Et datae sunt mulieri duae alae aquilae magnae, etc. Ecclesia duobus fulta testamentis, tumultuosa saeculi venena cavens, mentis affectu quotidie solitudinem quieti et modesti spiritus petit, ita gaudendo canens: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine. Nec dissonat quod ibi columbae quaerit, hic vero aquilae percipit alas. Sicut enim illa propter donum Spiritus sancti, sic et haec propter celsum volatum, aciemque sublimem, qua mundo corde Deum cernit, Ecclesia figurata est, cujus renovabitur sicut aquilae juventus.
4.4.27
Ubi alitur per tempus, et tempora, et dimidium temporis. Totum tempus Ecclesiae designatur, dierum numero superius comprehensum. Tempus enim annum significat, tempora duos, dimidium temporis sex menses.
4.4.28
Et misit serpens ex ore suo aquam tanquam flumen post mulierem, etc. Impetum persecutorum aqua significat. Unde dicitur: Forsitan velut aqua absorbuissent nos. Ecclesia ergo non solum verbo Dei sublevata, sed et vi persecutionum propulsa, festinat evolare de mundo.
4.4.29
Et aperuit terra os suum, et absorbuit flumen. Terra haec sancta Domini caro est, quae susceptam deglutiens mortem temporaliter sibi praevalentem, nos quoque deglutire docuit. Potest et Ecclesia intelligi, cujus monitis et precibus oris inimici caventur insidiae.
4.4.30
Et iratus est draco in mulierem, etc. Videns non posse continuari persecutiones quod ore sanctae terrae avertantur, magis se armavit mysterio facinoris insistere, quo possit jugiter insidiari.
4.4.31
Qui custodiunt mandata Dei, etc. Mandata Dei in fide Jesu Christi custodire, hoc est pugnare cum dracone, et ipsum provocare in praelium. Et gratias Deo, qui saevi draconis evacuavit incoeptus. Ecce enim, Dominum in carne natum exstinguere molitus, ejus resurrectione frustratur. Post apostolis fiduciam docendi refringere laborans, quasi mulierem, id est, totam Ecclesiam de rebus humanis auferre satagebat. Sed et hoc frustra nisus passim nunc singulas fidelium impugnat aetates. Unde et sequitur:
4.4.32
Et stetit super arenam maris. Id est, super multitudinem populi, quem projicit ventus a facie terrae. Illius, sine dubio, qui hostis machinas absorbere solet, idem hostis insidias et bella excitaturus insistit.
4.5.1
LIBER SECUNDUS. CAPUT XIII.
4.5.1
Et vidi de mari bestiam ascendentem. Varias habet bestia pro ratione locorum intelligentias. Hic ergo corpus diaboli de populo nascens impiorum significat. Hoc etenim mare quod supra abyssus intelligitur. Unde et draco rex dicitur omnium quae in aquis sunt, et cujus in mari secundum David confringuntur capita.
4.5.2
Habentem capita septem et cornua decem, etc. Ostendit id esse septem capita quod decem cornua. Dixerat enim draconem septem diademata super septem capita gestare; nunc dicit bestiam decem diademata super decem habere cornua. Septem namque et decem, idem est sicuti septupla accipiet in isto saeculo. Et alius evangelista, centupla.
4.5.3
Et super capita ejus nomina blasphemiae. Reges enim suos deos appellant, tam mortuos, et velut in coelum atque inter deos translatos, quam etiam in terris Augustos, quod est nomen( ut volunt) deitatis. Alio autem loco totam ipsam bestiam plenam dicit nominibus blasphemiae.
4.5.4
Et bestia quam vidi, similis erat pardo, etc. Pardo, propter varietatem gentium; urso, propter malitiam et vesaniam; leoni, propter virtutem corporis et linguae superbiam similatur. Legimus in Daniele regnum Chaldaeorum leaenae, Persarum urso, Macedonum pardo comparatum.
4.5.5
Et dedit illi draco virtutem suam. Sic Apostolus, de diaboli corpore loquens: Cujus est, inquit, adventus secundum operationem Satanae in omni virtute, signis, et prodigiis mendacii his qui pereunt.
4.5.6
Et vidi unum de capitibus ejus quasi occisum in mortem, etc. Antichristus, ad capita regni terreni pertinens, imitatione veri capitis nostri se quasi occisum resurrexisse, et pro Christo qui hoc vere perfecit, se suscipiendum audet exhibere. Cujus commenti dicitur in Simone Mago praecessisse fallacia.
4.5.7
Et admirata est universa terra post eam. Genus ponit pro specie, dicens adorari bestiam, cum ipsum caput simulatitium sub nomine capitis vere occisi et viventis, terreni sint homines adoraturi.
4.5.8
Et adoraverunt draconem qui dedit potestatem bestiae. Illi dicunt adorare se Deum, qui dedit potestatem Christo.
4.5.9
Et adoraverunt bestiam dicentes: Quis similis bestiae? Ipsi dicunt: Quis similis Christo? Aut quis illum potest vincere?
4.5.10
Et datum est ei os, loquens magna et blaphemias. Qui extollitur, inquit, super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur.
4.5.11
Et data est illi potestas facere menses quadraginta duos, etc. Ante enim tres semis annos non aperto ore blasphemat, sed in mysterio facinoris, quod facta dissensione, et revelato homine peccati, nudabitur. Tunc enim dicet: Ego sum Christus; nunc vero: Ecce hic Christus, et ecce illic. Ad Deum autem significat, adversus Deum.
4.5.12
Blasphemare nomen ejus, et tabernaculum ejus. Dignitatem sibi nominis Dei impius usurpans, ecclesiam quoque suam nominare praesumet.
4.5.13
Et datum est illi bellum facere cum sanctis, etc. A toto partem. Quae vinci potest, cum violentia temporis, si fieri potest, etiam electi quatientur. Ut condemnentur Judaei, qui, non credentes veritati, susceperunt mendacium
4.5.14
Et adoraverunt eam omnes qui habitant terram. Omnes dixit, sed habitantes terram. Recedentes enim, inquit, a te, in terra scribentur.
4.5.15
Quorum non sunt scripta nomina in libro vitae Agni. Justum est eos qui mortis auctori serviunt in libro vitae non scribi, et qui simulatoria nece bestiae deluduntur Agni qui abstulit peccata mundi carere consortio. Agni, inquit,
4.5.16
Qui occisus est ab origine mundi. Agni, ut Petrus ait, immaculati, praecogniti quidem ante constitutionem mundi, manifestati autem novissimis temporibus. Alia enim Editio Agnum signatum ab origine mundi transtulit. Potest et per hyperbaton intelligi, quod sanctorum ab initio nomina sint in libro vitae conscripta.
4.5.17
Si quis habet aurem audiendi, audiat. Quoties Scriptura hoc dictum interponit, intentum prae obscuritate rei quaerit auditorem. Ne enim momentaneum diaboli regnum magni penderetur, cogitationibus humanis occurrit dicens: Qui in captivitatem duxerit, in captivitatem vadet, id est, diabolus et bestia, qui suis nunc retibus gentes captivare videtur, ipse erit cum suis cito captivus.
4.5.18
Qui gladio occiderit, oportet eum gladio occidi. Qui Ecclesiam nunc vel carnali vel etiam spirituali morte persequitur, hunc Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui.
4.5.19
Hic est patientia et fides sanctorum. Promiserat occidi homicidam, sed quia nemo coronatur nisi qui legitime certaverit, nunc animis opus esse dicit, nunc pectore firmo. Descripta generaliter bestia primo in hypocrisi, deinde aperto ore blasphemante, describit eamdem in solis praepositis, similiter in hypocrisi, deinde revelatam.
4.5.20
Et vidi aliam bestiam ascendentem de terra. Aliam dixit de officio. Alias una est. Quod est autem mare, hoc, teste Daniele, est terra. Cui quatuor bestias ascendere de mari cernenti per angelum dicitur: Hae quatuor bestiae magnae, quatuor regna consurgent de terra.
4.5.21
Et habebat cornua duo similia agni, et loquebatur ut draco. Agni cornua praefert, quo draconis venena latenter inserat. Quia, per hypocrisin sanctitatis, eam quam in se veraciter habuit Dominus, singularem sibi inesse et sapientiam mentitur et vitam. De hac bestia Dominus: Attendite, inquit, a pseudoprophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces.
4.5.22
Et omnem potestatem prioris bestiae faciebat. Discipuli miseri magistrum sequuntur in omnibus.
4.5.23
Et fecit terram, et inhabitantes in ea, adorare bestiam primam. Vim seductionis ostendit, et corpus sibi mancipasse, et animam quae habitat in ipso.
4.5.24
Cujus curata est plaga mortis. Id est, quae se simulavit mortem resurgendo vicisse. Hunc enim Scriptura non occisum, sed velut occisum, dixerat, sicut de Judaeis dictum est: Ipsi autem non intraverunt in praetorium, ne contaminarentur. Non enim affirmavit evangelista potuisse inquinatissimos inquinari, si praetorium intrassent; aut Judaei tantorum scelerum conscii vere inquinati timuerunt, sed quid simulassent quasi affirmans retulit.
4.5.25
Et fecit signa magna, ita ut etiam ignem faceret de coelo descendere in terram. Miraculum ignis, quasi maximum caeteris praetulit, ut quia Dominus Christus discipulis Spiritu sancto in igne veniente virtutum dedit gratiam, ipse quoque suos, quasi simili charismate, astu fallente decipiat.
4.5.26
Et seducit habitantes terram, etc. Adventus enim ejus erit, sicut dictum est, secundum operationem Satanae in omni virtute, et signis, et prodigiis mendacii. Quae solet ambigi utrum propterea dicta sint signa et prodigia mendacii, quoniam mortales sensus per phantasmata decepturus est, ut quod non facit, facere videatur; an quia illa ipsa etiam, si erunt vera prodigia, ad mendacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi divinitus fieri, virtutem diaboli nescientes, qui non phantastico, sed vero igni et turbine tantam familiam sancti Job cum tantis gregibus absumpsit. Sive autem hoc, sive illo modo signa mendacii dicantur, hoc est, sine dubio, in quo illa tentatio cunctis major apparebit, quando pius martyr et corpus tormentis subjicit, et tamen ante ejus oculos miracula tot facit.
4.5.27
Dicens habitantibus in terra, ut faciant imaginem bestiae, etc. Id est, esse ejus similes, et sic ei facere imaginem, ut alia Editio dicit: Sicut habet plagam de gladio et vixit. Id est, ea falsitate se dicant commortuos, et consurrexisse Antichristo, quasi ille et Deum mediatorem inter se suosque constituat, non enim sicut Dominus noster Jesus Christus habet alterum, inter quem suosque mediator sit.
4.5.28
Et datum est illi ut daret spiritum imagini bestiae. Id est, ipsi populo qui hanc falsitatem impleverit bestiae se constituendo imaginem, spiritum veritatis se dare simulavit.
4.5.29
Et ut loquatur imago bestiae. Non tantum vulgus miserum simulato per ignem spiritu deludet, verum etiam docendis aliis efficiet idoneum.
4.5.30
Et faciet ut quicunque non adoraverint imaginem bestiae, occidantur. Non illam imaginem quam se dicunt fieri, sed illam cui similem populum faciunt. Facit ergo ut imago bestiae adoret imaginem bestiae, id est, ut populus adoret diaboli inventionem.
4.5.31
Et faciet omnes pusillos et magnos, etc. Non omnes sine exceptione quasi et gentiles, sed qui ad hoc mysterium pertinent.
4.5.32
Habere characterem in dextera manu aut in frontibus. Character est mysterium iniquitatis, quod hypocritae sub nomine Christi in opere et professione accipiunt.
4.5.33
Et ne quis possit emere aut vendere. In hac vendendi et mercandi mentione docuit, quod sicut in bono symbolum Ecclesia tradidit profuturum nostrae saluti, ita illi in malo tali se definitione coarctent, ut nec mercandi aut vendendi licentia detur, sicut mercatores qui una navi portantur, uniformi signo tenentur.
4.5.34
Nisi qui habet characterem nominis bestiae, etc. Id est, qui communicat fraudi illius. Character enim, id est, nota, et nomen bestiae, et numerus nominis ejus unum est. Numerus enim hominis est, ne eum putemus, juxta quorumdam opinionem, vel diabolum esse vel daemonem, sed unum de hominibus, in quo totus Satanas habitaturus est corporaliter. Est enim homo peccati, filius perditionis.
4.5.35
Hic sapientia est. Qui habet intellectum, etc. Hic numerus apud Graecos in nomine Titanis, id est, gigantis, dicitur inveniri, hoc modo. Τ enim CCC, Ε V, Ι X, Τ CCC, Α I, Ν L. Et hoc sibi nomen Antichristus, quasi omnibus potentia antecellat, usurpatum ire putatur, et ipsum se esse jactans de quo scriptum est: Exsultavit ut gigas ad currendam viam, a summo coelo egressio ejus, etc.. Ponit autem Primasius et aliud nomen, eumdem numerum complectens, Α I, Ν L, Τ CCC, Ε V, Μ XL, Ο LXX, Σ CC, quod significat honori contrarium. Sed et verbum Α I, Ρ C, Ν L, Ο LXX, Υ CCCC, Μ XL, Ε V, id est, nego. Per quae et personae qualitas et operis Antichristi insinuetur asperitas. Sed operosa expositione indiget, quomodo se tantus appetitor laudis, tali velit charactere notari. Aliter senarium numerum, quo mundus factus est, perfectionem operis significare quis nesciat? Qui sive simplex, sive per decem centumve multiplicatus, ejusdem perfectionis, sexagesimum centesimumque fructum demonstrat. Erat autem pondus auri quod afferebatur Salomoni per singulos annos sexcentorum sexaginta sex millia talentorum. Quod ergo vero regi jure munus et debetur et solvitur, hoc etiam sibi seductor ille tyrannus exigere praesumet.
4.6.1
LIBER SECUNDUS. CAPUT XIV.
4.6.1
Et vidi, et ecce Agnus stabat super montem Sion. Id est, Dominus Jesus Christus, Ecclesiae suae certaminum fasce desudanti exemplo virtutis et protectionis munimine praestabat. Ostenso enim corpore, quod draconis et virtute confusum, et notatum est cauterio, ne corpus Agni bestiae timeres succubuisse furori, ostendit Ecclesiam solito fulgore numeroque gaudentem. Notaque bestiam in arena maris Agnum in monte Sion consistere.
4.6.2
Et cum illo centum quadraginta quatuor millia. Numerus hic finitus pro infinito debet intelligi, et secreti significatione mysterii, virginali aptus examini, quod Deum ex toto corde, tota anima, totaque mente diligens, corpori quoque quod ex quatuor qualitatibus subsistit, illi est integritate sacratum. Ter enim terni novem, et quater quaterni sedecim. Sedecies autem noveni centum quadraginta quatuor adimplent. Ut cum de his qui in carnalis vitae constituti merito in monte Sion cum Agno videntur, tam perfecta multitudo cernatur, de caeteris Ecclesiae membris non dubitetur.
4.6.3
Habentia nomen ejus et nomen Patris ejus scriptum in frontibus suis. Ostendit quae sit imitatio notae in fronte corporis bestiae, dum Deum et Christum dicit scriptos in frontibus Ecclesiae.
4.6.4
Et audivi vocem de coelo, tanquam vocem aquarum multarum. Magna vox sanctorum, magna est devotio charitatis, quam se de coelo audisse refert, cum eos qui vocem ediderunt in Sion monte stare praediceret. Ut ostendat se montem Sion non aliud dixisse quam Ecclesiam, quae, ad devincenda gravamina pressurarum, sublimi contemplationis erecta gaudio, Regis sui certamina laude simul et imitatione concelebrat. Hoc est enim veraciter Agno stanti psallere.
4.6.5
Et vox quam audivi sicut citharaedorum citharizantium in citharis. Cum citharistae Dei omnes sancti sint, qui carnem suam crucifigentes cum vitiis et concupiscentiis, laudant eum in psalterio et cithara, quanto amplius illi qui evangelicae privilegio castitatis totos se Domino faciunt holocaustum, singulariter abnegantes semetipsos, et tollentes crucem suam sequuntur Agnum quocunque vadit!
4.6.6
Et cantaban quasi canticum novum ante sedem. Vetus erat canticum: Beatus qui sedem in Sion et domesticos in Jerusalem habet. Novum vero est: Laetare, sterilis quae non paris. Et item, Dabo, inquit, eunuchis, dicit Dominus, in domo mea et in muris meis locum et nomen melius a filiis et filiabus.
4.6.7
Et nemo poterat dicere canticum, nisi, etc. Singulariter canticum Agno cantare est, cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de carnis incorruptione gaudere. Quod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeunt, quia per charitatem quidem de illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgunt.
4.6.8
Virgines enim sunt, etc. Haec pulchre beatus Augustinus virgines admonendo exposuit.« Pergite, inquiens, sancti Dei pueri et puellae, mares ac feminae, celibes et innuptae, pergite perseveranter in finem. Laudate Dominum dulcius, quem cogitatis uberius. Sperate felicius, cui servitis instantius. Amate ardentius, cui placetis attentius. Lumbis accinctis et lucernis ardentibus exspectate Dominum, quando veniat a nuptiis. Vos afferetis ad nuptias Agni canticum novum, quod cantabitis in citharis vestris, utique tale, quale nemo poterit dicere nisi vos. Sic enim vos vidit in Apocalypsi quidam prae caeteris dilectus Agno, qui discumbere super pectus ejus solitus erat, ipse vos vidit duodecies duodena millia sanctorum citharoedorum illibatae virginitatis in corpore, inviolatae veritatis in corde. Sequimini Agnum, quia et Agni caro utique virgo. Sequimini eum virginitate cordis et carnis quocunque ierit. Quid est enim sequi, nisi imitari? quia Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus».
4.6.9
Hi empti sunt ex omnibus primitiae Deo et Agno. De illo sancto et immaculato Ecclesiae grege quasi sanctiores purioresque hostiae pro voluntatis suae meritis a Spiritu sancto eliguntur: quod Apostolus de eis praeceptum Domini non habens, obsecrat ut exhibeant corpora sua hostiam vivam, sanctam, Deo placentem.
4.6.10
Et in ore ipsorum non est inventum mendacium. Non solius pudicitiae merito, divino comitatui virgines copulantur, nisi et ab omni contagione peccati immaculatam gesserint vitam. Hanc visionem Tychonius non de virginibus specialiter, sed de tota generaliter interpretatur Ecclesia, quam despondit apostolus uni viro virginem castam exhibere Christo, ita concludens: Non dixit, Non fuit in ore eorum mendacium, sed non est inventum. Sicut Apostolus dicit: Et haec quidem fuistis, sed abluti estis. Et iniquitas injusti non nocebit ei, qua die conversus fuerit ab iniquitate sua, et poterit esse virgo, et dolus in ore ejus non inveniri. Virgines enim castos dicit et pudicos.
4.6.11
Et vidi alterum angelum volantem per medium coelum, habentem evangelium aeternum. Quoniam ecclesiae peregrinantis in saeculo ancipitem variamque cum dracone pugnam descripserat, restat utrique militiae dignam rependere mercedem, et quae vel malos poenae, vel praemia bonos sequantur, ostendere. Praedicator ergo, per mediam discurrens Ecclesiam, Evangelium regni portat aeterni.
4.6.12
Ut evangelizaret sedentibus super terram. Convenit eos qui coelesti attolluntur volatu, terrenas quoque mentes de sede sui torporis praedicando levare.
4.6.13
Et super omnem gentem, etc. Praedicabitur, inquit, hoc Evangelium in toto orbe, et tunc veniet consummatio.
4.6.14
Timete Deum, et date illi honorem, etc. Tanto magis, inquit, saluti vestrae prospicite, quanto vos citior exspectat retributio, quae in aeternum mutari non potest, Dominum mundi factorem, et non temporalem bestiae tyrannidem formidantes.
4.6.15
Et alius angelus secutus est, dicens: Cecidit, cecidit Babylon illa magna. Civitatem diaboli ruinosam jam cecidisse dicit. Sive more Scripturae, quae solet praeteritum ponere, quod novit inevitabiliter adimplendum. Sive quod superbi tunc a Domino dejecti, quando a diabolo sunt inflati, sicut Psalmista inquit: Dejecisti eos dum allevarentur.
4.6.16
Quae a vino irae fornicationis suae potavit omnes gentes. Civitas impiorum ex omnibus congregata gentibus, ipsa gentes, id est, sua membra vino debriat erroris. Domini vero civitas vineam Sorec exercens non vult inebriari vino in quo est luxuria, ne promisso vitae privetur denario.
4.6.17
Et angelus tertius: Si quis adoraverit bestiam et imaginem ejus. Id est, diabolum, et caput vituli occisum.
4.6.18
Et acceperit characterem in fronte sua, etc. In fronte aut in manu dicens, significat diabolum quosdam professione nefanda, quosdam vero tantum operatione notare.
4.6.19
Et hic bibet de vino irae Dei, etc. Dum dicit: Et hic bibet, ostendit esse et alium qui biberit, ne separet eum qui licet gentibus visibiliter non miscetur, eamdem tamen sub Christi nomine adorat bestiam. Juste autem qui calicem irae fornicationis propinant calice Domini sternuntur, non ut, juxta Jeremiam, malitiam cordis evomant mundandi, sed ut damnati pereant aeterna morte soporandi.
4.6.20
Et cruciabitur igni et sulphure, etc. Poenam malorum sancti cum Domino regnantes semper videre possunt, ut hinc majores ereptori suo gratias agentes, misericordias Domini in aeternum cantent. Non enim eos justo judici concordantes visa pravorum tormenta contristant, sicut nec divitem in flammis sepultum visa Lazari requies refrigerare valebat.
4.6.21
Nec habent requiem die ac nocte, etc. Leonem dicunt homini prostrato parcere, sed haec bestia leone ferocior, quo magis adoratur, eo majores irrogat poenas.
4.6.22
Et si quis acceperit characterem nominis ejus. Bestiam sanctus Augustinus impiam civitatem, imaginem vero ejus simulationem avis, id est, fallaci imagine Christianos, characterem autem notam criminis interpretatur, quam adorari, et subjici ei, et consentiri, dicit.
4.6.23
Hic patientia sanctorum est. Licet bestia saevierit, non tamen sanctos passio contristet temporalis, quae aeterna beatitudine remuneranda est, cum e contrario persecutores suos temporaliter superbientes aeternas cum bestia viderint lucre poenas.
4.6.24
Et audivi vocem de coelo dicentem: Scribe. Pulchra jam praedicatorum concordia. Ecce enim Domini hic regnum venire, ille civitatem diaboli cecidisse; iste flammas impiorum, alius beatorum praedicat requiem, qui suam vocem et de coelo emittit, et dignam memoria aeterna litteris mandari praecipit. Gaudent enim justi, quia nomina eorum scripta sunt in coelo; delentur vero impii de libro viventium.
4.6.25
Beati mortui qui in Domino moriuntur. Gratias tibi ago, Jesu, qui beatificas eos in coelo, qui in te moriuntur in terra. Quanto magis illos qui et in tua et pro tua fide felices ponunt animas!
4.6.26
Amodo jam, dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus suis, etc. Sicut impios dixerat perpetuo requiem non habere, sic e contrario fideles priscis adjutos operibus amodo jam, id est, a tempore mortis, requiescere docet. Cum enim dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini. Propter frigus autem piger arare noluit, mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei.
4.6.27
Et vidi, et ecce nubem candidam, etc. Hactenus praeconum voce praemissa, nunc personam restat ipsius demonstrare judicis. Qui ad judicium veniens, gloriam divinitatis nube carnis obumbrat, ut videant impii quem compunxerunt.
4.6.28
Habentem in capite suo coronam auream. Qualis sit haec corona, superius in mulieris habitu descripsit: Et in capite ejus corona stellarum duodecim. Quamvis et victoriam possit significare regnantis.
4.6.29
Et in manu sua falcem acutam. Judicialem scilicet dirimendi sententiam, quae nullatenus evitatur. Intra ipsam quippe sumus, quolibet fugere conemur. In falce enim quidquid includitur, intus cadit.
4.6.30
Et aliter angelus exivit de templo, clamans, etc. Angeli, quos terrae messores in Evangelio legimus, et qui omnes sunt in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis, singula pensantes Ecclesiae merita, quotidie Domino renarrant.
4.6.31
Mitte falcem tuam, et mete, etc. Ecce, inquit, abundante iniquitate, refrixit charitas multorum, et aestu malorum incumbente, messis mundi pene jam vivere cessavit. Ne ergo grana jam matura decidant, propter electos breviantur dies, et zizania quidem paleasque flammis, fructum vero coelestem horreis reconde felicibus.
4.6.32
Et alius angelus, etc., habens et ipse falcem acutam. Si Christus visus est in nube candida messor, quis est vindemiator, nisi idem propter geminum Ecclesiae fructum eleganter repetitus? Quia qui seminavit bonum semen in agro suo, ipse quoque vineam in loco uberi plantavit, sed utraque cultura custodum incuria degeneravit.
4.6.33
Et alius angelus exivit de altari, qui habet potestatem supra ignem, etc. Duplex est, ut Hieronymus ait, angelorum officium. Aliorum qui praemia justis tribuant, aliorum qui singulis praesunt cruciatibus. Sicut dicitur: Qui facit angelos suos spiritus, etc. Possunt duo angeli, qui aridam messem et maturam praedicant vineam, Ecclesiae preces intelligi, quae magna voce, id est, magno quotidie desiderio regnum Domini advenire precatur, dicens
4.6.34
Mitte falcem tuam acutam, etc. Sicut messis, sic et vindemia partim terrena, partim coelestis est. Utriusque autem maturitas finem indicat saeculi.
4.6.35
Quoniam maturae sunt uvae ejus. Id est, consummata sunt peccata. Quamvis et bonorum quoque perfectio maturitas dici possit. Nam, ut sanctus papa Gregorius ait,« quamlibet mundi finis ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, quia digne ruinis illius opprimantur, innotescit.»
4.6.36
Et misit angelus falcem suam in terram, etc. Qui habet falcem messoriam, ipse habet et vindemiatoriam. Unum est enim judicium et uno tempore fiet. Sed in messe et vindemia, initium ostendit, et finem ejusdem pressurae.
4.6.37
Et misit in lacum irae Dei magnum, etc. Si ad malos tantum messis haec, et de vindemia pertinet, torcular poenam significat. Si autem et ad bonos, calcatio torcularis et tribula areae inutilia conterit, utilia probat. Sicut ait Apostolus, pretiosa metalla igne probari, lignum vero, fenum stipulamque consumi. Quod utrumque extra coelestem Jerusalem agitur. Lacus autem irae eo loquendi genere nominatur quo dicitur: In die mala liberavit eum Dominus.
4.6.38
Et exiit sanguis de lacu, etc. Exiit ultio usque ad rectores populorum. Usque enim ad diabolum et ejus angelos novissimo certamine exiit ultio sanguinis sanctorum effusi. Sicut scriptum est: In sanguine peccasti, et sanguis te persequitur. Dictum est supra de equis:
4.6.39
Per stadia mille sexcenta. Id est, per omnes quatuor mundi partes. Quaternitas enim est conquaternata, sicut in quatuor faciebus quadriformibus et rotis. Quater enim quadringenteni, mille sexcenti. Tychonius messorem et vindemiatorem Ecclesiam interpretatur, post persecutionum flammas clarescentem, et potestatem ligandi solvendique tenentem. Angelus de templo vel altari rubentis imperium dicens Domini, non perspicua voce, sed suggestione Spiritus sancti, qui operatur in suo corpore, docens jam tempus esse malorum anathematizandorum, habens potestatem super ignem, utique illum qui exiit ex ore testium, et comedit inimicos eorum. Hucusque de conflictu Ecclesiae et utriusque maturo fine certaminis.