Reader

PRAEFATIO.

Virorum adnotationem illorum quorum edictis atque doctrinis sancta Ecclesia toto terrarum orbe diffusa illustratur in bonis atque defenditur ex adversis, mox post ascensionem Christi ab apostolorum exordio vir beatus atque doctissimus Hieronymus presbyter plene dicitur adnotasse, qui singulatim nomina eorum, seriem temporum, monumenta librorum, diversitates opusculorum in laudabilem necessariamque memoriam usque ad seipsum stylo evidenti conscribens, et innotescendo monstravit, et retexendo posteris commendavit. Hunc secutus Gennadius, renotationis ordinem textu simili percucurrit. Deinceps vir prudentissimus Hispalensis sedis Isidorus episcopus eodem ductu quosque viros optimos reperit, in adnotationem subjunxit. Siquidem non omnia praescrutatus abscessit. Post hunc in nostris partibus incuria cunctos invasit, ita ut quaedam vetusta antiquitas operiret, et quam plurima nova neglectus oblivionis absconderet.

Ast ego procul valde impar et his quos adnotatio retinet, et illis quos renotatio delectavit, indignusque satis et absque substantia totius boni operis, successorque sanctae memoriae alterius Eugenii factus in sede illa gloriosa Toletanae urbis( quam non ex hominum immenso conventu gloriosam dico, cum hanc et gloriosorum illustret praesentia principum, sed ex hoc quod coram timentibus Dominum iniquis atque justis habetur locus terribilis, omnique veneratione sublimis) conatus sum, etsi non elegans studium, vel obsequelam voluntatis bonae illorum miscere memoriae gloriosae sedis; ne incurrerem ex silentio damnum, si tam gloriosae sedis tamque gloriosorum virorum clarescentem memoriae lucem tenebrosa nube silentii contexissem.

Fertur namque ex antiquitate veteri, quod potuisse fieri cernitur exemplo temporis novi. Nam Montanus sedis ejusdem beatissimus praesul, ut a se conjugalis conversationis infamiam propulsaret, tandiu assumptos veste candentes narratur tenuisse carbones, donec Domino consecrans oblationem, totius per semetipsum compleret missae celebritatem. Quo sacrificio expleto, prunarum ignis cum decore vestis adeo in concordiam venit, ut nec vestis vim exstingueret ignis nec vis ignis, statum laederet vestis.

Rursum cum Helladio episcopo sedis ejus Justus diaconus fastu superbiae insultaret, post mortem quidem sui pontificis vixit episcopus, et ipse tabefactus; sed in reprobum versus sensum, ob intemperantiam morum a ministris altaris sui dormiens strangulatus laqueo exspiravit.

Item, cum successori ejus Justo episcopo Gerontius presbyter, principis oblectamine fotus, contemptum adversitatemque deferret, tam repentino motu vim perdidit intellectus, ut multis medicorum curationibus acto, quidquid in medelam fieret, totum in pestis augmentum cresceret. Sicque perinvaluit commotio mentis, ut usque ad obitum suum horror esset homini ejus vel participatio visionis, vel colloquium oris.

Adhuc etiam successori in locum ejus Eugenio priori Lucidius diaconus suus, cum innexus amicitiae saeculari violenter honorem presbyterii et quaedam praedia extorsisset, tam in reprobum sensum, tamque in languoris supereminentem pervenit statum, ut cum vivere recusaret, tam mori esset quod viveret, quam vivere quod mori vellet.

Horum ergo bonorum studiis provocatus, quaeque vetera antiquorum relatu reperi, quaeque nova exhibitione temporis didici, orsu linguae quo potui subnotavi, ut illorum bonae memoriae jungar, a quibus prava operatione disjungor. Et qui cum illis in templo Dei non infero doctrinae copiam, offerentium commendem fideli obsequela memoriam, obsecrans omnes ut me divinae ingerant pietati. Quare illos humanae memoriae, ex qua labi poterant, tenaciter commendavi. Sane beatissimum Gregorium sanctae memoriae Isidorus adnotaverat: sed quia non tantum de operibus ejus dixit, quantum nos sumus experti, ideo renotationem illius submoventes, quaeque de illo novimus, stylo pleniore notamus. I. Gregorius papa Romanus. II. Asturius episcopus Toletanus. III. Montanus episcopus Toletanus. IV. Donatus monachus Afer[ Ms. Tolet., abbas Servitanus]. V. Aurasius episcopus Toletanus VI. Joannes episcopus Caesaraugustanus. VII. Helladius episcopus Toletanus. VIII. Justus episcopus Toletanus. IX. Isidorus episcopus Hispalensis. X. Nonnitus episcopus Gerundensis. XI. Conantius episcopus Palentinus. XII. Braulio episcopus Caesaraugustanus. XIII. Eugenius episcopus Toletanus. XIV. Eugenius alter episcopus Toletanus.