Prognosticon
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/julianus-toletanus642690" aria-label="More works by Julianus Toletanus">
—
⋯
Original / primary: 8592 Progno
1.1
PRAEFATIO.
1.1
Sanctissimo ac prae caeteris familiarissimo mihi in Domino Idalio, Barcinonensis sedis epis Julianus indignus Toletanae cathedrae episcopus.
1.2
Diem illum clara redemptorum omnium exceptione perspicuum, quo praesenti anno pariter in urbe regia positi passionis Dominicae festum festivo cordium ardore suscepimus, quis recolendum dignis valeat affectibus explicare? Illo tunc actum est, ut congrua tantae festivitatis silentia expetentes, remotiorem secreti locum intraremus. Illic divinae passionis compluendi imbribus, discretis ambo stratibus lectulorum excipimur, ubi dum aeternae lucis spiculo communius tangeremur, sacra lectio in manibus sumpta est. Lectum est in diurno silentio. Dominicae tunc passionis secreta, congestis Evangeliorum concordiis, scrutabamur. At ubi ventum est ad quemdam lectionis desiderabilem locum, quem nunc recordari non valeo, concutimur, gemimus, suspiramus. Sublime quoddam jubilum in nostris mentibus nascitur, et subito in quamdam contemplationis arcem pertrahimur. Obortae lacrymae conatum lectionis avertunt, communis moeror rejicit librum, et solius mutuae collationis fecundari munere opperitur. Quis ibi divinus sapor nostros animos attigerit, quae supernae charitatis dulcedo mentibus mortalium se illapsa diffuderit, quis aut scriptis explicet, aut relatu condignae vocis sufficiat explicare? Eras enim tunc( fateor, mi domine et frater sanctissime) podagrici doloris contortionibus tabidus, sed multo amplius spe divinae contemplationis erectus. Credo quod tunc omnis tibi dolor corporei cruciatus fugerit, cum divinum illud inter nos coepit colloquium agitari. Ibi tunc plenissime sensi quam bonum sit et quam jucundum habitare fratres in unum; quando illud sancti Spiritus unguentum quod a Deo capite nostro in oram vestimenti ejus( quae nos forsitan tunc eramus) descenderat, magnae necessariaeque perquisitionis nos accensione lustrabat. His ergo ferculorum dapibus invitati, coepimus inter nos quaerere quomodo se habeant animae defunctorum ante illam ultimam corporum resurrectionem, sicque collatione mutua nosceremus, quid futuri post hanc vitam essemus: ut vivaciter et veraciter de hoc negotio cogitantes, tanto certius praesentia fugeremus, quanto futura perscrutantes nosceremus avidius.
1.3
Ortae ergo ex hoc negotio quaedam quaestiunculae sunt, quae diversitate sui non leniter animos nostros attigerunt. Sed de his optimam solutionem vel definitionem sensus brevitate non valentes colligere, erectus est nostrorum pariter animus, ut quidquid nobis de hac re in quaestionem venisset, stylo percurrente annotari deberet; sicque quidquid ex hoc ipso respondendum ratio posceret, quidve catholicorum magistrorum sensu definitum existeret, memoria sacrae lectionis nobis exprimeret: nec librorum revolutione continua, sed vivae vocis id ageretur recordationis industria. Tunc ego, ni fallor, urgentibus vobis, accito notario, capitula de praemissis quaestiunculis eodem die in praesentia vestri, quanta potui brevitate, collegi. Sed in divinis rebus impatiens, ut assolet, tuae sanctitatis animus, tenuitatis meae vires suavissimo familiaritatis imperio coegit, et individuae societatis praecepto constrinxit, ut haec ipsa, quae superius in quaestionem venerant, et quae digesta titulorum nobis jam formatione placebant, mox ut datum mihi divinitus otium persensissem, et uno tota et brevi volumine complicanda congererem, et quid ex hoc majorum auctoritas senserit, appositis eorum sententiis demonstrarem; ut jam in perquisitione talium quaestionum, numerositas librorum quaerenti animae laboriosa non esset, sed multiplicem lectoris sitim haec collecta brevitas satiaret. Insuper quoque definitum est a nobis, alternae charitatis commercio, ut de resurrectione ultima corporum, quantae possent causae vel quaestiunculae memoriae nostrae se recolendae ingerere, simili titulorum stylo renotanda curarem. Extra hos ergo duos libros illud quoque socio moestificati cordis affectu fieri censuimus, ut his duobus praecedentibus libellis, primus liber conderetur de hujus corporis morte, qui titulorum simili distinctione conformatus praecederet, et legentis animum immoderato mortis metu perterritum, spe coelestium erigeret gaudiorum; sicque post depositionem vel receptionem corporis hujus, quis et quantus sit sanctis animabus aeternae beatitudinis fructus, sequentium librorum haberetur renotatione expressus. Haec igitur tota illa tunc desiderabili die acta vel definita mecum ipse cognoscis.
1.4
At modo, quia bellica profectio gloriosi principis ab urbe regia turbulentos cuneos populorum secum abegit, quo credo actum esse, ut salum mentis nostrae post turbines placidis aurarum flatibus inciperet reserenari; et tui praecepti et mei promissi recordari me contigit. Egi ergo, etsi non ut debui, saltem ut potui, quae promisi. Primum librum de origine humanae mortis; secundum, quomodo se animae defunctorum ante resurrectionem corporum habeant; tertium de ipsa resurrectione conformans. Quod totum sub uno volumine in tribus libris fore constituens, hoc principaliter huic vocabulum libro dedimus, ut ex meliore et majore parte Προγνωστίκων futuri saeculi appellatur. In quo tamen non mea, sed majorum exempla doctrinamque reperies; et tamen si alicubi parum aliquid vox mea insonuit, non aliud quam quod in eorum libris legisse me memini, proprio stylo conscripsi. Sed et ibi si qua forsitan aliter quam dicenda sunt dixi, aut aliter quam formanda erant, temerator apposui, charitas quae omnia suffert et tolerat, confitenti mihi ignoscat: idque apud animum tuae sanctitatis obtineat, ut quod imbecillitatis nostrae sensus minus docte formavit, prudentiae vestrae supplementum corrigat, elucidet et exornet: atque hoc prae caeteris a Domino obtentu precum obtineat, ut quidquid in hoc opere male cautus forsan delictorum contraxi, abolere jubeat commercium illud pii sanguinis Jesu Christi et Salvatoris nostri. Hoc igitur opus, non ad hoc tantum mihi formare perplacuit, ut quasi incognita legentibus demonstrarem, cum multos non dubitarem harum rerum scientiam multiplicium librorum voluminibus didicisse; sed potius, ut sub uno collecta futororum ratio mentes mortalium eo vehementius tangeret, quo sine labore hic posita perlegisset, et eo compuncta mens redderetur ad tempus, quo facillime hic illi cibus occurrisset oblatus. Haec ergo librorum formatio ordinata, pro notitia collecta sufficiat, ut in hoc speculo noster sese animus recognoscat. Nam si id quod futuri sumus, sedula meditatione ruminaverimus, credo, quod aut raro aut nunquam peccabimus. Sic enim scriptum est: Fili, in omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis. His igitur peractis, quae recordationis causa praemissa sunt, id precor, id expeto, ut librorum haec oblata formatio, sive placens, sive displicens sit, aut censurae vestrae stylo meliorem sui subeat palmam, aut judicii vestri debeat publicari sententia.