Reader

L. CAELI FIRMIANI LACTANTI LIBRORVM PERDITORVM FRAGMENTA. EX EPISTVLIS AD PROBVM. I. Hieronymus, Comment. in epist. ad Galat. l. II praefat.( VII 425 Vall.): Quod in primo Commentariorum ad Galatas libro cum de gentium proprietatibus disputarem, intactum reliqueram, nunc in secundo reddendum uidetur, qui sint Galatae uel quo et unde transierint... Lactantii nostri quae in tertio ad Probum uolumine de hac gente opinatus sit uerba ponemus. Galli inquit antiquitus a candore corporis Galatae nuncupabantur et Sibylla sic eos appellat. quod significare uoluit poeta, cum ait:\' tum lactea colla Auro innectuntur\', cum posset dicere\' candida\'. hinc utique Galatia prouincia, in quam Galli aliquando uenientes cum Graecis se miscuerunt. unde primum ea regio Gallograecia, post Galatia nominata est. nec mirum si hoc ille de Galatis dixerit et occidentales populos tantis in medio terrarum spatiis praetermissis in Orientis plaga consedisse memorarit, cum constet Orientis contra et Graeciae examina ad Occidentis ultima peruenisse.

II. Rufinus, Comment. in metra Terent., GL. VI 564, 7- 565, 2 K.: Firmianus ad Probum de metris comoediarum sic dicit: nam quod de metris comoediarum requisisti, et ego scio plurimos existimare Terentianas uel maxime fabulas metrum non habere comoediae Graecae, id est Menandri Philemonos Diphili et ceterorum, quae trimetris uersibus constat. nostri enim ueteris comoediae scriptores in modulandis fabulis sequi maluerunt, Eupolin Cratinum Aristophanem. prologos igitur et primarum scaenarum actiones trimetris conprehenderunt, deinde longissimos id est tetrametros subdiderunt, qui appellantur quadrati. in consequentibus deinceps uariauerunt: modo enim trimetros, modo addito quadrante uel semisse posuerunt, id est uel semipede adiecto uel integro pede iambo uel sesquipede. haec per medios actus uarie, rursus in exitu fabularum quadratos, quales diximus in secunda scaena. sed idem quadrati cum sedecim syllabis constare debeant, tamen plerumque fiunt uiginti aut amplius syllabarum. hinc putantur metro carere nec lege ulla contineri.— Mensuram esse in fabulis Terentii et Plauti et ceterorum comicorum et tragicorum dicunt Cicero Scaurus Firmianus eqs.

EX EPISTVLIS AD DEMETRIANVM.\' III. Hieronymus, Comntent. in epist. ad Galat. 1. II c. IV( VII 450 D):... multi per inperitiam Scripturarum, quod et Firmianus in octauo ad Demetrianum epistularum libro facit, adserunt spiritum sanctum saepe patrem, saepe filium nominari.

IV. Hieronymus, Epist. LXXXIV 7( I 524 E): Et apostolus praecipit: omnia legentes, quae bona sunt retinentes. Lactantius in libris suis et maxime in epistulis ad Demetrianum spiritus sancti omnino( omnino om. JrIartianaeus) negat substantiam et errore Iudaico dicit eum uel ad patrem referri uel filium et sanctificationem utriusque personae sub eius nomine demonstrari. quis mihi interdicere potest ne legam Institutionum eius libros, quibus contra gentes scripsit fortissime, quia superior sententia detestanda est?

INCERTAE SEDIS FRAGMENTA. V. Fragmentum codicis excerptorum ecclesiasticorum Ambrosiani( olim Bobiensis) F. 60 Sup.( sacc. VIII- IX), fol. 264, inmarg. lactantius de motibus animi inscriptum:< Spes> timor, amor odium, laetitia tristitia, libido cupiditas, ira miseratio. zelus admiratio, hi motus< animi> uel adfectus a deo ab initio hominis existunt conditi et naturae humanae utiliter et salubriter sunt insiti, ut per eos ordinate et rationabiliter regendos homo uirtutes bonas uiriliter agendo exercere posset: per quas a deo perpetuam accipere uitam iuste meruisset. hi namque animi motus intra fines proprios coartati, hoc est in bona parte positi, in praesenti uirtutes bonas et in futuro aeterna praemia parant, extra metas uero suas afluentes, hoc est in malam partem declinantes, uitia et iniquitates existunt et aeternas poenas pariunt.

VI. Victorinus, De metris et de hexametro, GL. VI209, 11 K.: Nostra quoque memoria Lactantius de metris pentameter inquit et tetrameter.

VII. Codex Floriacensisplenioris\' Seruii\' ad Verg. Aen. VII543( II p. 166, 4 Thilo): et caeli conuexa( sc. Allecto) per auras]... dicit etiam Firmianus commentator( cod.- tur) non\' conuexa\', sed\' conuecta\' legendum, ut sit ipsa conuecta: quod difficile in exemplaribus inuenitur.

( VIII spurium.) Anonymus, In. oracula Sibyllina praefat., Orac. Sibyll. ed. Rzach p. 6, 64— 7, 90: Φιρμιανὸς toivov, οὐϰ ἀ ϑαύμαστος ϕιλόσοϕος xac tspsό; xoo προλεχϑέντος Καπιτωλίον 7svομενος, Trpo; to αὶώνιον ἡ μω̄ ν ϕω̄ ς tov Xptotov βλέψας ὲν ἰ δίοις πονήμασι TD εὶρημένα TALC Σιβύλλαις περὶ τη̄ ς ὰρρήτου δόξης παρέϑηϰε XAI τὴν ὰλοηγίαν NJC\' Ελληνιϰη̄ ς πλάνης δυνατω̄ ς ὰπήλεγξε. ϰαὶ ἠ ILsV αὐτοῡ ἔντονος ἐ ξήγησις τη̄ Αὐσονία γλώττη, OT SI Σιβυλλιαϰοὶ OttXOt̔ Ελλάδι ϕωνη̄ ἐ ς̂ ηνέχϑησαν. TVA 81 τοῡ ο μὴ ἄπιστον ϕαί- νηται, μαρτυρίαν tot) προμνημονευϑέντος ὰνδρὸς παρέξομαι ἔχουσαν TOVSE τὸν τρόπον ἐ πεὶ οὐν TA παῤ ήμὶν εὑ ρισϰόμενα Σιβυλ- λιαϰὰ 06 μόνον ώς εὐπόριστα τοῑ ς VOAOOOT TTOV\' Ελλήνων εὐϰαταϕρόνητά ἐ στι■— TD γὰρ σπάνια τίμια δοϰεῑ—, ὰλλὰ XAI ώς πάντων TFTV στί χCI) v μήσψζό ντων τήνὰ ϰρί- βειανΤΟΟ μέ τρουὰ ργοτέ αν ε̏ χει τήV πί στιναί τί α δὲ αυ̋ τηΤUV ταχυγρϰ́ ψων06 συμϕϑϰσϰ́ ντωνΤ- Q ρ̒ ύ μητου̃ λσγου ἣ ϰ̀ παιδεύ τωνγενομέ νων, 06 τήςπροϕητί δοςϰ̋ μα γϰ̀ ρΤ- G ὲ πιπνοί αὲ πέ παυτοἡ trov λεχϑέ ντωνμνήμη. πρὸ ς& XAT Ó Πλά των βλέ ψας ε̋ ϕη, õtt ϰατορϕώ σουσιπλλὰ XCXt μεγάλα πράγματαμηδὲν εί δότες wv λὲγουσιν. ήμεί ς οὑνex τω̄ νϰομισϑέντωνà CP< O{ IIFJ ὑπὑτω̃ νπρέσβεων ο̄ σϰ δυνατὑν παραϑήσομαι τοί νυνπερὶ τοῡ ἀνάρχου ϑεοῡ τάδε̇ εί ς* ϑεός, 8<; μόνος ἂρχει, ὑπερμγέϑης ἀγένητος. dXXa deo? μόνος et<; πανυπέρτατος, SG πεποί ηϰεν co pavov ἠέλιόν te xat ἀστέρας ἠδὲ σελήνην ϰαρποϕόρον γαί άν te xat ὒδατος οι̋ δματα T: 6vtoo. 8<; μόνος ὲστί ϑεός ϰτιστὴς axpatrjto? ὑπἀρχων, αὑτὸς δ\' ὲστήριξε τὑπον μορϕη̄ ς μερόπων te— αὐτὸς ἔμιξε ϕὑσιν πάντων, γενέτη βιότοιο. orcep ει̌ ρηϰεv η̌ ϰαϑὸ συνερχρχό μενοι εἰ ς oapxa μἰ αν προσγι̍ νονται η̏ xaO- 6 sx twv τεσσά ρωρων στοιχει̍ ων ὲ ναντι̍ ων Svtov α̍ λλή λοις xai xov ὑ πουρα̍ νιον ϰο̍ σμον xal TOV α̌ νϑρωπον ἐ δημιού ργησεν.