Reader

εἰ μέ ν, ὡ ς Φιλό ξενυς ὁ ποιητὴ ς ἔ λεγεν, ὦ Μά ρκε Σή δατε, τῶ ν κρεῶ ν τὰ μὴ κρέ α ἥ διστά ἐ στι καὶ τῶ ν ἰ χθύ ων οἱ μὴ ἰ χθύ ες, ἐ κεί νοις ἀ ποφαί νεσθαι παρῶ μεν οἷ ς ὁ Κά των ἔ φη τῆ ς καρδί ας τὴ ν ὑ περῴ αν εὐ αισθητοτέ ραν ὑ πά ρχειν. ὅ τι δὲ τῶ ν ἐ ν φιλοσοφί ᾳ λεγομέ νων οἱ σφό δρα νέ οι τοῖ ς μὴ δοκοῦ σι φιλοσό φως μηδ' ἀ πὸ σπουδῆ ς λέ γεσθαι χαί ρουσι μᾶ λλον καὶ παρέ χουσιν ὑ πηκό ους ἑ αυτοὺ ς καὶ χειροή θεις, δῆ λό ν ἐ στιν ἡ μῖ ν. οὐ γὰ ρ μό νον τὰ Αἰ σώ πεια μυθά ρια καὶ τὰ ς ποιητικὰ ς ὑ ποθέ σεις ἀ λλὰ καὶ τὸ ν̓́ Αβαριν τὸ ν̔ Ηρακλεί δου καὶ τὸ ν Λύ κωνα τὸ ν̓ Αρί στωνος διερχό μενοι καὶ τὰ περὶ τῶ ν ψυχῶ ν δό γματα μεμιγμέ να μυθολογί ᾳ μεθ' ἡ δονῆ ς ἐ νθουσιῶ σι. διὸ δεῖ μὴ μό νον ἐ ν ταῖ ς περὶ ἐ δωδὴ ν καὶ πό σιν ἡ δοναῖ ς διαφυλά ττειν εὐ σχή μονας αὐ τού ς, ἔ τι δὲ μᾶ λλον ἐ ν ταῖ ς ἀ κροά σεσιν καὶ ἀ ναγνώ σεσιν ἐ θί ζειν, ὥ σπερ ὄ ψῳ χρωμέ νους μετρί ως τῷ τέ ρποντι, τὸ χρή σιμον ἀ π' αὐ τοῦ καὶ τὸ σωτή ριον διώ κειν. οὔ τε γὰ ρ πό λιν αἱ κεκλειμέ ναι πύ λαι τηροῦ σιν ἀ νά λωτον, ἂ ν διὰ μιᾶ ς παραδέ ξηται τοὺ ς πολεμί ους, οὔ τε νέ ον αἱ περὶ τὰ ς ἄ λλας ἡ δονὰ ς ἐ γκρά τειαι σῴ ζουσιν, ἄ ν γε δι' ἀ κοῆ ς λά θῃ προέ μενος αὑ τό ν, ἀ λλ' ὅ σον μᾶ λλον αὕ τη τοῦ φρονεῖ ν καὶ λογί ζεσθαι πεφυκό τος ἅ πτεται, τοσοῦ το μᾶ λλον ἀ μεληθεῖ σα βλά πτει καὶ διαφθεί ρει τὸ ν παραδεξά μενον. ἐ πεὶ τοί νυν οὔ τ' ἴ σως δυνατό ν ἐ στιν οὔ τ' ὠ φέ λιμον ποιημά των ἀ πεί ργειν τὸ ν τηλικοῦ τον ἡ λί κος οὑ μό ς τε τὸ νῦ ν Σώ κλαρό ς ἐ στι καὶ ὁ σὸ ς Κλέ ανδρος, εὖ μά λα παραφυλά ττωμεν αὐ τού ς, ὡ ς ἐ ν ταῖ ς ἀ ναγνώ σεσι μᾶ λλον ἢ ταῖ ς: ὁ δοῖ ς παιδαγωγί ας δεομέ νους. ἃ δ' οὖ ν ἐ μοὶ περὶ ποιημά των εἰ πεῖ ν πρῴ ην ἐ πῆ λθε, νῦ ν πρὸ ς σὲ γεγραμμέ να πέ μψαι διενοή θην. καὶ λαβὼ ν ταῦ τα δί ελθε, κὰ ν δοκῇ σοι μηδὲ ν εἶ ναι φαυλό τερα τῶ ν ἀ μεθύ στων καλουμέ νων, ἅ τινες ἐ ν τοῖ ς πό τοις περιά πτονται καὶ προλαμβά νουσι, μεταδί δου τῷ Κλεά νδρῳ καὶ προκαταλά μβανε τὴ ν φύ σιν αὐ τοῦ διὰ τὸ μηδαμοῦ νωθρὸ ν ἀ λλὰ πανταχοῦ σφοδρὸ ν καὶ δεδορκὸ ς εὐ αγωγοτέ ραν ὑ πὸ τῶ ν τοιού των οὖ σαν. πουλύ ποδος κεφαλῇ ἔ νι μὲ ν κακὸ ν ἐ ν δὲ καὶ ἐ σθλό ν ὅ τι βρωθῆ ναι μέ ν ἐ στιν ἥ διστος, δυσό νειρον δ' ὕ πνον ποιεῖ, φαντασί ας ταραχώ δεις καὶ ἀ λλοκό τους δεχό μενον, ὡ ς λέ γουσιν. οὕ τω δὴ καὶ ποιητικῇ πολὺ μὲ ν τὸ ἡ δὺ καὶ τρό φιμον νέ ου ψυχῆ ς ἔ νεστιν, οὐ κ ἔ λαττον δὲ τὸ ταρακτικὸ ν καὶ παρά φορον, ἂ ν μὴ τυγχά νῃ παιδαγωγί ας ὀ ρθῆ ς ἡ ἀ κρό ασις. οὐ γὰ ρ μό νον ὡ ς ἔ οικε περὶ τῆ ς Αἰ γυπτί ων χώ ρας ἀ λλὰ καὶ περὶ τῆ ς ποιητικῆ ς ἔ στιν εἰ πεῖ ν ὅ τι φά ρμακα πολλὰ μὲ ν ἐ σθλὰ μεμιγμέ να πολλὰ δὲ λυγρά τοῖ ς χρωμέ νοις ἀ ναδί δωσιν. ἔ νθ' ἔ νι μὲ ν φιλό της, ἐ ν δ' ἵ μερος: ἐ ν δ' ὀ αριστύ ς πά ρφασις, ἥ τ' ἔ κλεψε νό ον πύ κα περ φρονεό ντων οὐ γὰ ρ ἅ πτεται τὸ ἀ πατηλὸ ν αὐ τῆ ς ἀ βελτέ ρων κομιδῇ καὶ ἀ νοή των. διὸ καὶ Σιμωνί δης μὲ ν ἀ πεκρί νατο πρὸ ς τὸ ν εἰ πό ντα τί“ δὴ μό νους οὐ κ ἐ ξαπατᾷ ς Θετταλού ς;'”“ ἀ μαθέ στεροι γά ρ εἰ σιν ἢ ὡ ς ὑ π' ἐ μοῦ ἐ ξαπατᾶ σθαι.” Γοργί ας δὲ τὴ ν τραγῳ δί αν εἶ πεν ἀ πά την, ἣ ν 3 τ' ἀ πατή σας δικαιό τερος τοῦ μὴ ἀ πατή σαντος καὶ ὁ ἀ πατηθεὶ ς σοφώ τερος τοῦ μὴ ἀ πατηθέ ντος. πό τερον οὖ ν τῶ ν νέ ων ὥ σπερ τῶ ν̓ Ιθακησί ων σκληρῷ τινι τὰ ὦ τα καὶ ἀ τέ γκτῳ κηρῷ καταπλά σσοντες ἀ ναγκά ζωμεν αὐ τοὺ ς τὸ̓ Επικού ρειον ἀ κά τιον ἀ ραμέ νους ποιητικὴ ν φεύ γειν καὶ παρεξελαύ νειν, ἢ μᾶ λλον ὀ ρθῷ τινι λογισμῷ παριστά ντες καὶ καταδέ οντες, τὴ ν κρί σιν, ὅ πως μὴ παραφέ ρηται τῷ τέ ρποντι πρὸ ς τὸ βλά πτον, ἀ πευθύ νωμεν καὶ παραφυλά ττωμεν; οὐ δὲ γὰ ρ οὐ δὲ Δρύ αντος υἱ ὸ ς κρατερὸ ς Λυκό οργος ὑ γιαί νοντα νοῦ ν εἶ χεν, ὅ τι πολλῶ ν μεθυσκομέ νων καὶ παροινού ντων τὰ ς ἀ μπέ λους περιιὼ ν ἐ ξέ κοπτεν ἀ ντὶ τοῦ τὰ ς κρή νας ἐ γγυτέ ρω προσαγαγεῖ ν καὶ“ μαινό μενον” θεό ν, ὥ ς φησιν ὁ Πλά των,“ ἑ τέ ρῳ θεῷ νή φοντι κολαζό μενον” σωφρονί ζειν. ἀ φαιρεῖ γὰ ρ ἡ κρᾶ σις τοῦ οἴ νου τὸ βλά πτον, οὐ συναναιροῦ σα τὸ χρή σιμον; μηδ' ἡ μεῖ ς οὖ ν τὴ ν ποιητικὴ ν ἡ μερί δα τῶ ν Μουσῶ ν ἐ κκό πτωμεν μηδ' ἀ φανί ζωμεν, ἀ λλ' ὅ που μὲ ν ὑ φ' ἡ δονῆ ς ἀ κρά του πρὸ ς δό ξαν αὐ θά δως θρασυνό μενον ἐ ξυβρί ζει καὶ ὑ λομανεῖ τὸ μυθῶ δες αὐ τῆ ς καὶ θεατρικό ν, ἐ πιλαμβανό μενοι κολού ωμεν καὶ πιέ ζωμεν: ὅ που δ' ἅ πτεταί τινος μού σης τῇ χά ριτι καὶ τὸ γλυκὺ τοῦ λό γου καὶ ἀ γωγὸ ν οὐ κ ἄ καρπό ν ἐ στιν οὐ δὲ κενό ν, ἐ νταῦ θα φιλοσοφί αν εἰ σά γωμεν καὶ καταμιγνύ ωμεν. ὥ σπερ γὰ ρ ὁ μανδραγό ρας ταῖ ς ἀ μπέ λοις παραφυό μενος καὶ διαδιδοὺ ς τὴ ν δύ ναμιν εἰ ς τὸ ν οἶ νον μαλακωτέ ραν ποιεῖ τὴ ν καταφορὰ ν τοῖ ς πί νουσιν, οὕ τω τοὺ ς λό γους ἡ ποί ησις ἐ κ φιλοσοφί ας ἀ ναλαμβά νουσα μιγνυμέ νους πρὸ ς τὸ μυθῶ δες ἐ λαφρὰ ν καὶ προσφιλῆ παρέ χει τοῖ ς νέ οις τὴ ν μά θησιν. ὅ θεν οὐ φευκτέ ον ἐ στὶ τὰ ποιή ματα τοῖ ς φιλοσοφεῖ ν μέ λλουσιν, ἀ λλὰ προφιλοσοφητέ ον τοῖ ς ποιή μασιν ἐ θιζομέ νους ἐ ν τῷ τέ ρποντι τὸ χρή σιμον ζητεῖ ν καὶ ἀ γαπᾶ ν: εἰ δὲ μή, διαμά χεσθαι καὶ δυσχεραί νειν. ἀ ρχὴ γὰ ρ αὕ τη παιδεύ σεως, ἔ ργου δὲ παντὸ ς ἤ ν τις ἄ ρχηται καλῶ ς, καὶ τὰ ς τελευτὰ ς εἰ κὸ ς ἐ σθ' οὕ τως ἔ χειν κατὰ τὸ ν Σοφοκλέ α.

πρῶ τον μὲ ν οὖ ν εἰ σά γειν εἰ ς τὰ ποιή ματα δεῖ τὸ ν νέ ον μηδὲ ν οὕ τω μεμελετημέ νον ἔ χοντα καὶ πρό χειρον ὡ ς τὸ“ πολλὰ ψεύ δονται ἀ οιδοὶ” τὰ μὲ ν ἑ κό ντες τὰ δ' ἄ κοντες. ἑ κό ντες μέ ν, ὅ τι πρὸ ς ἡ δονὴ ν ἀ κοῆ ς καὶ χά ριν, ἣ ν οἱ πλεῖ στοι διώ κουσιν, αὐ στηροτέ ραν ἡ γοῦ νται τὴ ν ἀ λή θειαν τοῦ ψεύ δους. ἡ μὲ ν γὰ ρ ἔ ργῳ γιγνομέ νη, κἂ ν ἀ τερπὲ ς ἔ χῃ τὸ τέ λος, οὐ κ ἐ ξί σταται: τὸ δὲ πλαττό μενον λό γῳ ῥ ᾷ στα περιχωρεῖ καὶ τρέ πεται πρὸ ς τὸ ἣ διον ἐ κ τοῦ λυποῦ ντος. οὔ τε γὰ ρ μέ τρον οὔ τε τρό πος οὔ τε λέ ξεως ὄ γκος οὔ τ' εὐ καιρί α μεταφορᾶ ς οὔ θ' ἁ ρμονί α καὶ σύ νθεσις ἔ χει τοσοῦ τον αἱ μυλί ας καὶ χά ριτος ὅ σον εὖ πεπλεγμέ νη διά θεσις μυθολογί ας: ἀ λλ' ὥ σπερ ἐ ν γραφαῖ ς κινητικώ τερό ν ἐ στι χρῶ μα γραμμῆ ς διὰ τὸ ἀ νδρεί κελον καὶ ἀ πατηλό ν, οὕ τως ἐ ν ποιή μασι μεμιγμέ νον πιθανό τητι ψεῦ δος ἐ κπλή ττει καὶ ἀ γαπᾶ ται μᾶ λλον τῆ ς ἀ μύ θου καὶ ἀ πλά στου περὶ μέ τρον καὶ λέ ξιν κατασκευῆ ς. ὅ θεν ὁ Σωκρά της ἔ κ τινων ἐ νυπνί ων ποιητικῆ ς ἁ ψά μενος αὐ τὸ ς μέ ν, ἅ τε δὴ γεγονὼ ς ἀ ληθεί ας ἀ γωνιστὴ ς τὸ ν ἅ παντα βί ον, οὐ πιθανὸ ς ἦ ν οὐ δ' εὐ φυὴ ς ψευδῶ ν δημιουργό ς, τοὺ ς δ' Αἰ σώ που μύ θους ἔ πεσιν ἐ νέ τεινεν, ὡ ς ποί ησιν οὐ κ οὖ σαν ψεῦ δος μὴ πρό σεστι.: θυσί ας μὲ ν γὰ ρ ἀ χό ρους καὶ ἀ ναύ λους ἴ σμεν, οὐ κ ἴ σμεν δ' ἄ μυθον οὐ δ' ἀ ψευδῆ ποί ησιν. τὰ δ'̓ Εμπεδοκλέ ους ἔ πη καὶ Παρμενί δου καὶ θηριακὰ Νικά νδρου καὶ γνωμολογί αι Θεό γνιδος λό γοι εἰ σὶ κιχρά μενοι παρὰ ποιητικῆ ς ὥ σπερ ὄ χημα τὸ μέ τρον καὶ τὸ ν ὄ γκον, ἵ να τὸ πεζὸ ν διαφύ γωσιν. ὅ ταν οὖ ν ἄ τοπό ν τι καὶ δυσχερὲ ς ἐ ν τοῖ ς: ποιή μασι λέ γηται περὶ θεῶ ν ἢ δαιμό νων ἢ ἀ ρετῆ ς ὑ π' ἀ νδρὸ ς ἐ λλογί μου καὶ δό ξαν ἔ χοντος, ὁ μὲ ν ὡ ς ἀ ληθῆ προσδεξά μενος λό γον οἴ χεται φερό μενος καὶ διέ φθαρται τὴ ν δό ξαν, ὁ δὲ μεμνημέ νος ἀ εὶ καὶ κατέ χων ἐ ναργῶ ς τῆ ς ποιητικῆ ς τὴ ν περὶ τὸ ψεῦ δος γοητεί αν καὶ δυνά μενος λέ γειν ἑ κά στοτε πρὸ ς αὐ τὴ ν ὦ μηχά νημα λυγκὸ ς αἰ ολώ τερον τί παί ζουσα τὰ ς ὀ φρῦ ς συνά γεις, τί δ' ἐ ξαπατῶ σα προσποιῇ διδά σκειν; οὐ δὲ ν πεί σεται δεινὸ ν οὐ δὲ πιστεύ σει φαῦ λον, ἀ λλ' ἐ πιλή ψεται μὲ ν τοῦ φοβουμέ νου τὸ ν Ποσειδῶ να καὶ ταρβοῦ ντος μὴ τὴ ν γῆ ν ἀ ναρρή ξῃ καὶ ἀ πογυμνώ σῃ τὸ ν̔́ Αιδην, ἐ πιλή ψεται δὲ τοῦ̓ Από λλωνι χαλεπαί νοντος ὑ πὲ ρ τοῦ πρώ του τῶ ν̓ Αχαιῶ ν, ὃ ν αὐ τὸ ς ὑ μνῶ ν αὐ τὸ ς ἐ ν δαί τῃ παρὼ ν αὐ τὸ ς τά δ' εἰ πὼ ν αὐ τό ς ἐ στιν ὁ κτανώ ν παύ σεται δὲ τὸ ν φθιτὸ ν̓ Αχιλλέ α καὶ τὸ ν̓ Αγαμέ μνονα τὸ ν καθ'̔́ Αιδου δακρύ ων, ἀ δυνά τους καὶ ἀ σθενεῖ ς χεῖ ρας ἐ πιθυμί ᾳ τοῦ ζῆ ν ὀ ρέ γοντας. ἂ ν δέ που συνταρά ττηται τοῖ ς πά θεσι καὶ κρατῆ ται φαρμασσό μενος, οὐ κ ὀ κνή σει πρὸ ς ἑ αυτὸ ν εἰ πεῖ ν ἀ λλὰ φό ωσδε τά χιστα λιλαί εο: ταῦ τα δὲ πά ντα ἴ σθ', ἵ να καὶ μετό πισθε τεῇ εἴ πῃ σθα γυναικὶ καὶ γὰ ρ τοῦ το χαριέ ντως̔́ Ομηρος εἰ ς τὴ ν νέ κυιαν εἶ πεν, ὡ ς γυναικὸ ς ἀ κρό ασιν οὖ σαν διὰ τὸ μυθῶ δες Τοιαῦ τα γά ρ ἐ στιν ἃ πλά ττουσιν ἑ κό ντες οἱ ποιηταί: πλεί ονα δ' ἃ μὴ πλά ττοντες ἀ λλ' οἰ ό μενοι καὶ δοξά ζοντες αὐ τοὶ προσαναχρώ ννυνται τὸ ψεῦ δος ἡ μῖ ν οἷ ον ἐ πὶ τοῦ Διὸ ς εἰ ρηκό τος̔ Ομή ρου ἐ ν δ' ἐ τί θει δύ ο κῆ ρε τανηλεγέ ος θανά τοιο, τὴ ν μὲ ν̓ Αχιλλῆ ος τὴ ν δ'̔́ Εκτορος ἱ πποδά μοιο, ἕ λκε δὲ μέ σσα λαβώ ν ῥ έ πε δ'̔́ Εκτορος αἴ σιμον ἦ μαρ, ᾤ χετο δ' εἰ ς̓ Αί δαο, λί πεν δ' ἑ Φοῖ βος̓ Από λλων τραγῳ δί αν ὁ Αἰ σχύ λος ὅ λην τῷ μύ θῳ περιέ θηκεν, ἐ πιγρά ψας Ψυχοστασί αν καὶ παραστή σας ταῖ ς πλά στιγξι τοῦ Διὸ ς ἔ νθεν μὲ ν τὴ ν Θέ τιν ἔ νθεν δὲ τὴ ν̓ Ηῶ, δεομέ νας ὑ πὲ ρ τῶ ν υἱ έ ων μαχομέ νων. τοῦ το δὲ παντὶ δῆ λον, ὅ τι μυθοποί ημα καὶ πλά σμα πρὸ ς ἡ δονὴ ν ἢ ἔ κπληξιν ἀ κροατοῦ γέ γονε. τὸ δὲ Ζεύ ς, ὃ ς τ' ἀ νθρώ πων ταμί ης πολέ μοιο τέ τυκται καὶ τὸ θεὸ ς μὲ ν αἰ τί αν φύ ει βροτοῖ ς, ὅ ταν κακῶ σαι δῶ μα παμπή δην θέ λῃ, ταῦ τα δ' ἢ δη κατὰ δό ξαν εἴ ρηται καὶ πί στιν αὐ τῶ ν, ἣ ν ἔ χουσιν ἀ πά την περὶ θεῶ ν καὶ ἄ γνοιαν εἰ ς ἡ μᾶ ς ἐ κφερό ντων καὶ μεταδιδό ντων. πά λιν αἱ περὶ τὰ ς νεκυί ας τερατουργί αι καὶ διαθέ σεις ὀ νό μασι φοβεροῖ ς ἐ νδημιουργοῦ σαι φά σματα καὶ εἴ δωλα ποταμῶ ν φλεγομέ νων καὶ τό πων ἀ γρί ων καὶ κολασμά των σκυθρωπῶ ν οὐ πά νυ πολλοὺ ς διαλανθά νουσιν ὅ τι τὸ μυθῶ δες αὐ τοῖ ς πολὺ καὶ τὸ ψεῦ δος ὥ σπερ τροφαῖ ς τὸ φαρμακῶ δες ἐ γκέ κραται. καὶ οὔ θ'̔́ Ομηρος οὔ τε Πί νδαρος οὔ τε Σοφοκλῆ ς πεπεισμέ νοι ταῦ τ' ἔ χειν οὕ τως ἔ γραψαν ἔ νθεν τὸ ν ἄ πειρον ἐ ρεύ γονται σκό τον βληχροὶ δνοφερᾶ ς νυκτὸ ς ποταμοὶ καὶ πὰ ρ δ' ἴ σαν̓ Ωκεανοῦ τε ῥ οὰ ς καὶ Λευκά δα πέ τρην καί στενωπὸ ς̔́ Αιδου καὶ παλιρροί α βυθοῦ ὅ σοι μέ ντοι τὸ ν θά νατον ὡ ς οἰ κτρὸ ν ἢ τὴ ν ἀ ταφί αν:- πο ὡ ς δεινὸ ν ὀ λοφυρό μενοι καὶ δεδιό τες φωνὰ ς ἐ ξενηνό χασι καὶ και μή μ' ἄ κλαυστον ἄ θαπτον ἰ ὼ ν ὄ πιθεν καταλεί πειν 72 ψυχὴ δ' ἐ κ ῥ εθέ ων πταμέ νἠ Αϊ δό σδε βεβή κει, ὃ ν πό τμον γοό ωσα, λιποῦ σ1' ἁ δρό τητα καὶ ἥ βην καί μή μ' ἀ πολέ σῃ ς ἄ ωρον: ἡ δὺ γὰ ρ τὸ φῶ ς λεύ σσειν: τὰ δ' ὑ πὸ γῆ ν μὴ μ' ἰ δεῖ ν ἀ ναγκά σῃ ς, αὗ ται πεπονθό των εἰ σὶ καὶ προεαλωκό των ὑ πὸ δό ξης καὶ ἀ πά της. διὸ μᾶ λλον ἅ πτονται καὶ διαταρά ττουσιν ἡ μᾶ ς, ἀ ναπιμπλαμέ νους τοῦ πά θους καὶ τῆ ς ἀ σθενεί ας ἀ φ' ἧ ς λέ γονται. πρὸ ς ταῦ τα δὴ πά λιν παρασκευά ζωμεν εὐ θὺ ς ἐ ξ ἀ ρχῆ ς ἔ χειν ἔ ναυλον ὅ τι ποιητικῇ μὲ ν οὐ πά νυ μέ λον ἐ στὶ τῆ ς ἀ ληθεί ας, ἡ δὲ περὶ ταῦ τ' ἀ λή θεια καὶ τοῖ ς μηδὲ ν ἄ λλο πεποιημέ νοις ἔ ργον ἢ γνῶ σιν καὶ μά θησιν τοῦ ὄ ντος εὖ μά λα δυσθή ρατό ς ἐ στι καὶ δύ σληπτος, ὡ ς ὁ μολογοῦ σιν αὐ τοί. καὶ τὰ̓ Εμπεδοκλέ ους ἔ στω πρό χειρα ταυτί οὕ τως οὔ τ' ἐ πιδερκτὰ τά δ' ἀ νδρά σιν οὔ τ' ἐ πακουστά οὔ τε νό ῳ περιληπτά καὶ τὰ Ξενοφά νους κουστοἱ καὶ τὸ μὲ ν οὖ ν σαφὲ ς οὔ τις ἀ υὴ ρ γέ νετ' οὐ δέ τις ἔ σται εἰ δὼ ς ἀ μφὶ θεῶ ν τε καὶ ἅ σσα λέ γω περὶ πά ντων καὶ νὴ Δί α τὰ Σωκρά τους ἐ ξομνυμέ νου παρὰ Πλά τωνι τὴ ν περὶ τού των γνῶ σιν. ἧ ττον γὰ ρ ὡ ς εἰ δό σι τι περὶ τού των προσέ ξουσι τοῖ ς ποιηταῖ ς ἐ ν οἷ ς τοὺ ς φιλοσό φους ἰ λιγγιῶ ντας ὁ ρῶ σιν.

ἔ τι δὲ μᾶ λλον ἐ πιστή σομεν αὐ τὸ ν ἅ μα τῷ προσά γειν τοῖ ς ποιή μασιν ὑ πογρά φοντες τὴ ν ποιητικὴ ν ὅ τι μιμητικὴ τέ χνη καὶ δύ ναμί ς ἐ στιν ἀ ντί στροφος τῇ ζῳ γραφί ᾳ. καὶ μὴ μό νον ἐ κεῖ νο τὸ θρυλού μενον ἀ κηκοὼ ς ἔ στω, ζῳ γραφί αν μὲ ν εἶ ναι φθεγγομέ νην τὴ ν ποί ησιν, ποί ησιν δὲ σιγῶ σαν τὴ ν ζῳ γραφί αν, ἀ λλὰ πρὸ ς τού τῳ διδά σκωμεν αὐ τὸ ν ὅ τι γεγραμμέ νην σαύ ραν ἢ πί θηκον ἢ Θερσί του πρό σωπον ἰ δό ντες ἡ δό μεθα καὶ θαυμά ζομεν οὐ χ ὡ ς καλὸ ν ἀ λλ' ὡ ς ὅ μοιον. οὐ σί ᾳ μὲ ν γὰ ρ οὐ δύ ναται καλὸ ν γενέ σθαι τὸ αἰ σχρό ν: ἡ δὲ μί μησις:, ἄ ν τε περὶ φαῦ λον ἄ ν τε περὶ χρηστὸ ν ἐ φί κηται τῆ ς ὁ μοιό τητος, ἐ παινεῖ ται. καὶ τοὐ ναντί ον ἂ ν αἰ σχροῦ σώ ματος εἰ κό να καλὴ ν παρά σχῃ, τὸ πρέ πον καὶ τὸ εἰ κὸ ς οὐ κ ἀ πέ δωκεν. γρά φουσι δὲ καὶ πρά ξεις ἀ τό πους ἔ νιοι, καθά περ Τιμό μαχος τὴ ν Μηδεί ας τεκνοκτονί αν καὶ Θέ ων τὴ ν̓ Ορέ στου μητροκτονί αν καὶ Παρρά σιος τὴ ν̓ Οδυσσέ ως προσποί ητον μανί αν καὶ Χαιρεφά νης ἀ κολά στους ὁ μιλί ας γυναικῶ ν πρὸ ς ἄ νδρας. ἐ ν οἷ ς μά λιστα δεῖ τὸ ν νέ ον ἐ θί ζεσθαι, διδασκό μενον ὅ τι τὴ ν πρᾶ ξιν οὐ κ ἐ παινοῦ μεν ἧ ς γέ γονεν ἡ μί μησις, ἀ λλὰ τὴ ν τέ χνην εἰ μεμί μηται προσηκό ντως τὸ ὑ ποκεί μενον. ἐ πεὶ τοί νυν καὶ ποιητικὴ πολλά κις ἔ ργα φαῦ λα καὶ πά θη μοχθηρὰ καὶ ἤ θη μιμητικῶ ς ἀ παγγέ λλει, δεῖ τὸ θαυμαζό μενον ἐ ν τού τοις καὶ κατορθού μενον μή τ' ἀ ποδέ χεσθαι τὸ ν νέ ον ὡ ς ἀ ληθὲ ς μή τε δοκιμά ζειν ὡ ς καλό ν, ἀ λλ' ἐ παινεῖ ν μό νον ὡ ς ἐ ναρμό ττον τῷ ὑ ποκειμέ νῳ προσώ πῳ καὶ οἰ κεῖ ον. ὥ σπερ γὰ ρ ὑ ὸ ς βοὴ ν καὶ ψό φον τροχιλί ας καὶ πνευμά των ῥ οῖ ζον καὶ θαλά ττης κτύ πον ἀ κού οντες ἐ νοχλού μεθα καὶ δυσχεραί νομεν, ἂ ν δέ τις πιθανῶ ς ταῦ τα μιμῆ ται, καθά περ Παρμέ νων τὴ ν ὗ ν καὶ Θεό δωρος τὰ ς τροχιλί ας, ἡ δό μεθα: καὶ νοσώ δη μὲ ν ἄ νθρωπον καὶ ὕ πουλον ὡ ς ἀ τερπὲ ς θέ αμα φεύ γομεν, τὸ ν δ'̓ Αριστοφῶ ντος Φιλοκτή την καὶ τὴ ν Σιλανί ωνος̓ Ιοκά στην ὁ μοί ους φθί νουσι καὶ ἀ ποθνῄ σκουσι πεποιημέ νους ὁ ρῶ ντες χαί ρομεν οὕ τως ὁ νέ ος ἀ ναγιγνώ σκων ἃ Θερσί της ὁ γελωτοποιὸ ς ἢ Σί συφος ὁ φθορεὺ ς: ἢ Βά τραχος ὁ πορνοβοσκὸ ς λέ γων ἢ πρά ττων πεποί ηται, διδασκέ σθω τὴ ν μιμουμέ νην ταῦ τα δύ ναμιν καὶ τέ χνην ἐ παινεῖ ν, ἃ ς δὲ 26 φθό ρος Η διαθέ σεις καὶ πρά ξεις μιμεῖ ται καὶ προβά λλεσθαι καὶ κακί ζειν. οὐ γά ρ ἐ στι ταὐ τὸ τὸ καλό ν τι καὶ καλῶ ς τι μιμεῖ σθαι, καλῶ ς γά ρ ἐ στι τὸ πρεπό ντως καὶ οἰ κεί ως, οἰ κεῖ α δὲ καὶ πρέ ποντα τοῖ ς αἰ σχροῖ ς τὰ αἰ σχρά. καὶ γὰ ρ αἱ Δαμωνί δα τοῦ χωλοῦ κρηπῖ δες, ἃ ς ἀ πολέ σας εὔ χετο τοῖ ς τοῦ κλέ ψαντος ἐ ναρμό σαι ποσί, φαῦ λαι μὲ ν ἦ σαν ἐ κεί νῳ δ' ἣ ρμοττον. καὶ τὸ εἴ περ γὰ ρ ἀ δικεῖ ν χρή, τυραννί δος πέ ρι κά λλιστον ἀ δικεῖ ν καὶ τὸ τοῦ μὲ ν δικαί ου τὴ ν δό κησιν ἄ ρνυσο, τὰ δ' ἔ ργα τοῦ πᾶ ν δρῶ ντος ἔ νθα κερδανεῖ ς καὶ τά λαντον ἡ προί ξ. μὴ λά βω; ζῆ ν δ' ἔ στι μοι τά λαντον ὑ περιδό ντι; τεύ ξομαι δ' ὕ πνου προέ μενος; οὐ δώ σω δὲ κἀ ν̔́ Αιδου δί κην ὡ ς ἠ σεβηκὼ ς εἰ ς τά λαντον ἀ ργυροῦ ν μοχθηροὶ μέ ν εἰ σι λό γοι καὶ ψευδεῖ ς,̓ Ετεοκλεῖ δὲ καὶ̓ Ιξί ονι καὶ τοκογλύ φῳ πρεσβύ τῃ πρέ ποντες. ἂ ν οὖ ν ὑ πομιμνῄ σκωμεν τοὺ ς παῖ δας ὅ τι ταῦ τ' οὐ κ ἐ παινοῦ ντες οὐ δὲ δοκιμά ζοντες ἀ λλ' ὡ ς ἄ τοπα καὶ φαῦ λα φαύ λοις καὶ ἀ τό ποις ἤ θεσι καὶ προσώ ποις περιτιθέ ντες γρά φουσιν, οὐ κ ἂ ν ὑ πὸ τῆ ς δό ξης βλά πτοιντο τῶ ν ποιητῶ ν. ἀ λλὰ τοὐ ναντί ον ἡ πρὸ ς τὸ πρό σωπον ὑ ποψί α διαβά λλει καὶ τὸ πρᾶ γμα καὶ τὸ ν λό γον, ὡ ς φαῦ λον ὑ πὸ φαύ λου καὶ λεγό μενον καὶ πραττό μενον. οἷ ό ν ἐ στι καὶ τὸ τῆ ς συγκοιμή σεως τοῦ Πά ριδος ἐ κ τῆ ς μά χης ἀ ποδρά ντος. οὐ δέ να γὰ ρ ἄ λλον ἀ νθρώ πων ἡ μέ ρας συγκοιμώ μενον γυναικὶ ποιή σας ἢ τὸ ν ἀ κό λαστον καὶ μοιχικὸ ν ἐ ν αἰ σχύ νῃ δῆ λό ς ἐ στι καὶ ψό γῳ τιθέ μενος τὴ ν τοιαύ την ἀ κρασί αν.

ἐ ν δὲ τού τοις εὖ μά λα προσεκτέ ον εἴ τινας ὁ ποιητὴ ς αὐ τὸ ς ἐ μφά σεις δί δωσι κατὰ τῶ ν λεγομέ νων ὡ ς δυσχεραινομέ νων ὑ π' αὐ τοῦ. καθά περ ὁ Μέ νανδρος ἐ ν τῷ προλό γῳ τῆ ς Θαΐ δος; πεποί ηκεν ἐ μοὶ μὲ ν οὖ ν ἄ ειδε τοιαύ την, θεά, θρασεῖ αν ὡ ραί αν δὲ καὶ πιθανὴ ν ἅ μα, ἀ δικοῦ σαν ἀ ποκλεί ουσαν αἰ τοῦ σαν πυκνά, μηδενὸ ς ἐ ρῶ σαν, προσποιουμέ νην δ' ἀ εί ἄ ριστα δ'̔́ Ομηρος τῷ γέ νει τού τῳ κέ χρηται: καὶ γὰ ρ προδιαβά λλει τὰ φαῦ λα καὶ προσυνί στησι τὰ χρηστὰ τῶ ν λεγομέ νων: προσυνί στησι μὲ ν οὕ τως αὐ τί κα μειλί χιον καὶ κερδαλέ ον φά το μῦ θον καὶ τό νδ' ἀ γανοῖ ς ἐ πέ εσσιν ἐ ρητύ σασκε παραστά ς ἐ ν δὲ τῷ προδιαβά λλειν μονονοὺ μαρτύ ρεται καὶ διαγορεύ ει μή τε χρῆ σθαι μή τε προσέ χειν ὡ ς οὖ σιν ἀ τό ποις καὶ φαύ λοις. οἷ ον τὸ ν τ'̓ Αγαμέ μνονα μέ λλων διηγεῖ σθαι τῷ ἱ ερεῖ χρώ μενον ἀ πηνῶ ς; προεί ρηκεν ἀ λλ' οὐ κ̓ Ατρεΐ δᾐ Αγαμέ μνονι ἥ νδανε θυμῷ, ἀ λλὰ κακῶ ς ἀ φί ει, τουτέ στιν ἀ γρί ως καὶ αὐ θά δως καὶ παρὰ τὸ προσῆ κον: τῷ, τ̓̓ Αχιλλεῖ τοὺ ς θρασεῖ ς λό γους περιτί θησιν οἰ νοβαρέ ς, κυνὸ ς ὄ μματ' ἔ χων, κραδί ην δ' ἐ λά φοιο τὴ ν αὑ τοῦ κρί σιν ὑ πειπὼ ν Πηλεΐ δης δ' ἐ ξαῦ τις ἀ ταρτηροῖ ς ἐ πέ εσσιν̓ Ατρεΐ δην προσέ ειπε, καὶ οὔ πω λῆ γε χό λοιο καλὸ ν γὰ ρ εἰ κὸ ς οὐ δὲ ν εἶ ναι μετ' ὀ ργῆ ς καὶ αὐ στηρῶ ς λεγό μενον. ὁ μοί ως καὶ ἐ πὶ τῶ ν πρά ξεων ἦ ῥ α, καὶ̔́ Εκτορα δῖ ον ἀ εικέ α μή δετο ἔ ργα, πρηνέ α πὰ ρ λεχέ εσσι Μενοιτιά δαο τανύ σσας εὖ δὲ καὶ ταῖ ς ἐ πιρρή σεσι χρῆ ται, καθά περ τινὰ ψῆ φον ἰ δί αν ἐ πιφέ ρων τοῖ ς: πραττομέ νοις ἢ λεγομέ νοις, ἐ πὶ μὲ ν τῆ ς μοιχεί ας τοῦ̓́ Αρεος τοὺ ς θεοὺ ς ποιῶ ν λέ γοντας οὐ κ ἀ ρετᾷ κακὰ ἔ ργα: κιχά νει τοι βραδὺ ς ὠ κύ ν, ἐ πὶ δὲ τῆ ς τοῦ̔́ Εκτορος ὑ περφροσύ νης καὶ μεγαλαυχί ας ὣ ς ἔ φατ' εὐ χό μενος, νεμέ σησε δὲ πό τνιἅ Ηρη, ἐ πὶ δὲ τῆ ς Πανδά ρου τοξεί ας ὣ ς φά τ'̓ Αθηναί η, τῷ δὲ φρέ νας ἄ φρονι πεῖ θεν αὗ ται μὲ ν οὖ ν αἱ τῶ ν λό γων ἀ ποφά σεις καὶ δό ξαι παντό ς εἰ σι κατιδεῖ ν τοῦ προσέ χοντος: ἑ τέ ρας: δ' ἐ κ τῶ ν πραγμά των αὐ τῶ ν παρέ χουσι μαθή σεις, ὥ σπερ ὁ Εὐ ριπί δης εἰ πεῖ ν λέ γεται πρὸ ς τοὺ ς τὸ ν̓ Ιξί ονα λοιδοροῦ ντας ὡ ς ἀ σεβῆ καὶ μιαρό ν,“ οὐ μέ ντοι πρό τερον αὐ τὸ ν ἐ κ τῆ ς σκηνῆ ς ἐ ξή γαγον ἢ τῷ τροχῷ προσηλῶ σαι” παρὰ δ'̔ Ομή ρῳ σιωπώ μενό ν ἐ στι τὸ τοιοῦ το γέ νος τῆ ς διδασκαλί ας, ἔ χον δ' ἀ ναθεώ ρησιν ὠ φέ λιμον ἐ πὶ τῶ ν διαβεβλημέ νων μά λιστα μύ θων, οὓ ς ταῖ ς πά λαι μὲ ν ὑ πονοί αις ἀ λληγορί αις δὲ νῦ ν λεγομέ ναις παραβιαζό μενοι καὶ διαστρέ φοντες ἔ νιοι μοιχευομέ νην φασὶ ν̓ Αφροδί την ὑ π'̓́ Αρεος μηνύ ειν̔́ Ηλιον, ὅ τι τῷ τῆ ς̓ Αφροδί της ἀ στέ ρι συνελθὼ ν ὁ τοῦ̓́ Αρεος μοιχικὰ ς ἀ ποτελεῖ γενέ σεις,̔ Ηλί ου δ' ἐ παναφερομέ νου καὶ καταλαμβά νοντος οὐ λανθά νουσιν. τὸ ν δὲ τῆ ς̔́ Ηρας καλλωπισμὸ ν ἐ πὶ τὸ ν Δί α καὶ τὰ ς περὶ τὸ ν κεστὸ ν γοητεί ας ἀ έ ρος τινὰ κά θαρσιν εἶ ναι βού λονται τῷ πυρώ δει πλησιά ζοντος, ὥ σπερ οὐ κ αὐ τοῦ τὰ ς λύ σεις τοῦ ποιητοῦ διδό ντος. ἐ ν μὲ ν γὰ ρ τοῖ ς περὶ τῆ ς̓ Αφροδί της διδά σκει τοὺ ς προσέ χοντας, ὅ τι μουσικὴ φαύ λη καὶ ᾄ σματα πονηρὰ καὶ λό γοι μοχθηρὰ ς ὑ ποθέ σεις λαμβά νοντες ἀ κό λαστα ποιοῦ σιν ἤ θη καὶ βί ους ἀ νά νδρους καὶ ἀ νθρώ πους τρυφὴ ν καὶ μαλακί αν καὶ γυναικοκρασί αν ἀ γαπῶ ντας εἵ ματά τ' ἐ ξημοιβὰ λοετρά τε θερμὰ καὶ εὐ νά ς. διὸ καὶ τὸ ν̓ Οδυσσέ α τῷ κιθαρῳ δῷ προστά ττοντα πεποί ηκεν ἀ λλ' ἄ γε δὴ μετά βηθι καὶ ἵ ππου κό σμον ἄ εισον, καλῶ ς ὑ φηγού μενος τὸ παρὰ τῶ ν φρονί μων καὶ νοῦ ν ἐ χό ντων χρῆ ναι λαμβά νειν τοὺ ς μουσικοὺ ς καὶ ποιητικοὺ ς τὰ ς ὑ ποθέ σεις. ἐ ν δὲ τοῖ ς; περὶ τῆ ς̔́ Ηρας ἄ ριστα τὴ ν ἀ πὸ φαρμά κων καὶ γοητεί ας καὶ μετὰ δό λου πρὸ ς τοὺ ς ἄ νδρας ὁ μιλί αν καὶ χά ριν ἔ δειξεν οὐ μό νον ἐ φή μερον καὶ ἁ ψί κορον καὶ ἀ βέ βαιον οὖ σαν, ἀ λλὰ καὶ μεταβά λλουσαν εἰ ς ἔ χθραν καὶ ὀ ργή ν, ὅ ταν τὰ τῆ ς ἡ δονῆ ς ἀ πομαρανθῇ. τοιαῦ τα γὰ ρ ὁ Ζεὺ ς ἀ πειλεῖ καὶ λέ γει πρὸ ς αὐ τὴ ν ὄ φρα ἴ δῃ ς ἤ ν τοι χραί σμῃ φιλό της τε καὶ εὐ νή, ἣ ν ἐ μί γης ἐ λθοῦ σα θεῶ ν ἄ πο καὶ μ' ἀ πά τησας ἡ γὰ ρ τῶ ν φαύ λων διά θεσις ἔ ργων καὶ μί μησις ἂ ν προσαποδῷ τὴ ν συμβαί νουσαν αἰ σχύ νην καὶ βλά βην τοῖ ς ἐ ργασαμέ νοις, ὠ φέ λησεν οὐ κ ἔ βλαψε τὸ ν ἀ κροώ μενον. οἱ γοῦ ν φιλό σοφοι παραδεί γμασι χρῶ νται, νουθετοῦ ντες καὶ παιδεύ οντες ἐ ξ ὑ ποκειμέ νων οἱ δὲ ποιηταὶ ταὐ τὰ ποιοῦ σι πλά ττοντες αὐ τοὶ πρά γματα καὶ μυθολογοῦ ντες. ὁ μὲ ν οὖ ν Μελά νθιος εἴ τε παί ζων εἴ τε σπουδά ζων ἔ λεγε διασῴ ζεσθαι τὴ ν̓ Αθηναί ων πό λιν ὑ πὸ τῆ ς τῶ ν ῥ ητό ρων διχοστασί ας καὶ ταραχῆ ς οὐ γὰ ρ ἀ ποκλί νειν ἅ παντας εἰ ς τὸ ν αὐ τὸ ν τοῖ χον, ἀ λλὰ γί γνεσθαί τινα τοῦ βλά πτοντος ἀ νθολκὴ ν; ἐ ν τῇ διαφορᾆ τῶ ν πολιτευομέ νων. αἱ δὲ τῶ ν ποιητῶ ν ὑ πεναντιώ σεις πρὸ ς αὑ τοὺ ς ἀ νταναφέ ρουσαι τὴ ν πί στιν οὐ κ ἐ ῶ σιν ἰ σχυρὰ ν ῥ οπὴ ν γενέ σθαι πρὸ ς τὸ βλά πτον. ὅ που μὲ ν οὖ ν αὐ τοῖ ς τὸ τιθέ ναι σύ νεγγυς ἐ κφανεῖ ς ποιεῖ τὰ ς ἀ ντιλογί ας, δεῖ τῷ βελτί ονι συνηγορεῖ ν ὥ σπερ ἐ ν τού τοις πό λλ', ὦ τέ κνον, σφά λλουσιν ἀ νθρώ πους θεοὶ̓. τὸ ῥ ᾷ στον εἶ πας, αἰ τιά σασθαι θεού ς καὶ πά λιν χρυσοῦ σε πλή θει, τού σδε δ' οὐ χαί ρειν χρεώ ν σκαιὸ ν τὸ πλουτεῖ ν κἄ λλο μηδὲ ν εἰ δέ ναι καὶ τί δῆ τα θύ ειν δεῖ σε κατθανού μενον ἄ μεινον: οὐ δεὶ ς κά ματος εὐ σεβεῖ ν θεού ς. τὰ γὰ ρ τοιαῦ τα τὰ ς λύ σεις ἔ χει προδή λους, ἄ ν, ὥ σπερ εἴ ρηται, πρὸ ς τὰ βελτί ονα τῇ κρί σει τοὺ ς νέ ους κατευθύ νωμεν. ὅ σα δ' εἴ ρηται μὲ ν ἀ τό πως εὐ θὺ ς δ' οὐ λέ λυται, ταῦ τα δεῖ τοῖ ς ἀ λλαχό θι πρὸ ς τοὐ ναντί ον εἰ ρημέ νοις ὑ π' αὐ τῶ ν ἀ νταναιρεῖ ν, μὴ ἀ χθομέ νους τῷ ποιητῇ μηδὲ χαλεπαί νοντας ἀ λλ' ἐ ν ἤ θει καὶ μετὰ παιδιᾶ ς δεχομέ νους. εὐ θύ ς, εἰ βού λει, πρὸ ς τὰ ς̔ Ομηρικὰ ς τῶ ν θεῶ ν ῥ ί ψεις ὑ π' ἀ λλή λων καὶ τρώ σεις ὑ π' ἀ νθρώ πων καὶ διαφορὰ ς καὶ χαλεπό τητας οἶ σθα καὶ ἄ λλον μῦ θον ἀ μεί νονα τοῦ δε νοῆ σαι καὶ νοεῖ ς νὴ Δί α καὶ λέ γεις κρεῖ ττον ἀ λλαχό θι καὶ βέ λτιον τὰ τοιαῦ τα θεοὶ ῥ εῖ α ζώ οντες καὶ τῷ ἔ νι τέ ρπονται μά καρες θεοὶ ἤ ματα πά ντα καί ὣ ς γὰ ρ ἐ πεκλώ σαντο θεοὶ δειλοῖ σι βροτοῖ σι; ζώ ειν ἀ χνυμέ νοις: αὐ τοὶ δὲ τ' ἀ κηδέ ες εἰ σὶ ν αὗ ται γά ρ εἰ σιν ὑ γιαί νουσαι περὶ θεῶ ν δό ξαι καὶ ἀ ληθεῖ ς, ἐ κεῖ να δὲ πέ πλασται πρὸ ς ἔ κπληξιν ἀ νθρώ πων πων. πά λιν Εὐ ριπί δου λέ γοντος πολλαῖ σι μορφαῖ ς οἱ θεοὶ σοφισμά των σφά λλουσιν ἡ μᾶ ς κρεί ττονες πεφυκό τες οὐ χεῖ ρό ν ἐ στιν ὑ πενεγκεῖ ν τὸ εἰ θεοί τι δρῶ σι φαῦ λον, οὔ κ εἰ σιν θεοί, βέ λτιον εἰ ρημέ νον ὑ π' αὐ τοῦ. καὶ τοῦ Πινδά ρου σφό δρα πικρῶ ς καὶ παροξυντικῶ ς εἰ ρηκό τος χρὴ δὲ πᾶ ν ἔ ρδοντ' ἀ μαυρῶ σαι τὸ ν ἐ χθρό ν, ἀ λλ' αὐ τό ς γε σὺ λέ γεις ὅ τι τὸ πὰ ρ δί καν γλυκὺ πικροτά τα μέ νει τελευτά, καὶ τοῦ Σοφοκλέ ους τὸ κέ ρδος ἡ δὺ, κἂ ν ἀ πὸ ψευδῶ ν ἴ ῃ, καὶ μὴ ν σοῦ γ' ἀ κηκό αμεν ὡ ς οὐ κ ἐ ξά γουσι καρπὸ ν οἱ ψευδεῖ ς λό γοι πρὸ ς δ' ἐ κεῖ να τὰ περὶ τοῦ πλού του δεινὸ ς γὰ ρ ἕ ρπειν πλοῦ τος ἔ ς τε τἄ βατα καὶ πρὸ ς τὰ βατὰ κἄ πωθεν ὤ ν: πέ νης δ' ἀ νὴ ρ οὐ δ' ἐ ντυχὼ ν δύ ναιτ' ἂ ν ὧ ν ἐ ρᾷ τυχεῖ ν. καὶ γὰ ρ δυσειδὲ ς σῶ μα καὶ δυσώ νυμον γλώ σσῃ σοφὸ ν τί θησιν εὔ μορφὸ ν τ' ἰ δεῖ ν ἀ ντιπαραθή σει πολλὰ τῶ ν Σοφοκλέ ους, ὧ ν καὶ ταῦ τ' ἐ στὶ γέ νοιτο κἂ ν ἄ πλουτος ἐ ν τιμαῖ ς ἀ νή ρ οὐ δὲ ν κακί ων πτωχό ς, εἰ καλῶ ς φρονεῖ καί ἀ λλὰ τῶ ν πολλῶ ν καλῶ ν χαι τί ς χά ρις, εἰ κακό βουλος φροντὶ ς ἐ κτρέ φει τὸ ν εὐ αί ωνα πλοῦ τον; ὁ δὲ Μέ νανδρος ἐ πῆ ρε μὲ ν ἀ μέ λει τὴ ν φιληδονί αν καὶ ὑ πεχαύ νωσε τοῖ ς ἐ ρωτικοῖ ς καὶ διαπύ ροις ἐ κεί νοις ἅ πανθ' ὅ σα ζῇ καὶ τὸ ν ἣ λιον βλέ πει τὸ ν κοινὸ ν ἡ μῖ ν, δοῦ λα ταῦ τ' ἔ σθ' ἡ δονῆ ς πά λιν δ' ἐ πέ στρεψε καὶ περιέ σπασε πρὸ ς τὸ καλὸ ν ἡ μᾶ ς καὶ τὴ ν θρασύ τητα τῆ ς ἀ κολασί ας ἐ ξέ κοψεν εἰ πὼ ν ὄ νειδος αἰ σχρὸ ς βί ος ὅ μως κἂ ν ἡ δὺ ς ᾖ ταῦ τα γὰ ρ ἐ κεί νοις μέ ν ἐ στιν ὑ πεναντί α, βελτί ω δὲ καὶ χρησιμώ τερα. δυεῖ ν οὖ ν θά τερον ἡ τοιαύ τη τῶ ν ἐ ναντί ων ποιή σει παρά θεσις καὶ κατανό ησις, ἢ παρά ξει πρὸ ς τὸ βέ λτιον ἢ καὶ τοῦ χεί ρονος ἀ ποστή σει τὴ ν πί στιν. ἂ ν δ' αὐ τοὶ μὴ διδῶ σι τῶ ν ἀ τό πως εἰ ρημέ νων λύ σεις, οὐ χεῖ ρό ν ἐ στιν ἑ τέ ρων ἐ νδό ξων ἀ ποφά σεις ἀ ντιτά ττοντας ὥ σπερ ἐ πὶ ζυγοῦ ῥ έ πειν πρὸ ς τὸ βέ λτιον. οἷ ον τοῦ̓ Αλέ ξιδος κινοῦ ντος ἐ νί ους ὅ ταν λέ γῃ τὰ ς ἡ δονὰ ς δεῖ συλλέ γειν τὸ ν σώ φρονα. τρεῖ ς δ' εἰ σὶ ν αἵ γε τὴ ν δύ ναμιν κεκτημέ ναι τὴ ν ὡ ς ἀ ληθῶ ς συντελοῦ σαν τῷ βί ῳ, τὸ φαγεῖ ν τὸ πιεῖ ν τὸ τῆ ς̓ Αφροδί της τυγχά νειν τὰ δ' ἄ λλα προσθή κας ἅ παντα χρὴ καλεῖ ν, ὑ πομνηστέ ον ὅ τι Σωκρά της τοὐ ναντί ον ἔ λεγε, τοὺ ς μὲ ν φαύ λους ζῆ ν τοῦ ἐ σθί ειν καὶ πί νειν ἕ νεκα, τοὺ ς δ' ἀ γαθοὺ ς ἐ σθί ειν καὶ πί νειν ἕ νεκα τοῦ ζῆ ν. πρὸ ς; δὲ τὸ ν γρά ψαντα ποτὶ τὸ ν πονηρὸ ν οὐ κ ἄ χρηστον ὅ πλον ἁ πονηρί α, τρό πον τινὰ συνεξομοιοῦ σθαι κελεύ οντα τοῖ ς πονηροῖ ς, τὸ τοῦ Διογέ νους παραβαλεῖ ν ἔ στιν: ἐ ρωτηθεὶ ς γὰ ρ ὅ πως ἄ ν τις ἀ μύ ναιτο τὸ ν ἐ χθρό ν,“ αὐ τό ς” ἔ φη“ καλὸ ς κἀ γαθὸ ς γενό μενος” δεῖ δὲ τῷ Διογέ νει καὶ πρὸ ς τὸ ν Σοφοκλέ α χρή σασθαι: πολλὰ ς γὰ ρ ἀ νθρώ πων μυριά δας ἐ μπέ πληκεν ἀ θυμί ας περὶ τῶ ν μυστηρί ων ταῦ τα γρά ψας ὡ ς τρισό λβιοι κεῖ νοι βροτῶ ν, οἳ ταῦ τα δερχθέ ντες τέ λη μό λωσ1' ἐ ς̔́ Αιδου:: ζῆ ν ἔ στι, τοῖ ς δ' ᾅ δοντι πά ντ' ἐ κεῖ κακά' Διογέ νης δ' ἀ κού σας τι τοιοῦ το“ τί λέ γεις;'” ἔ φη.“ κρεί ττονα μοῖ ραν ἕ ξει Παταικί ων ὁ κλέ πτης ἀ ποθανὼ ν ἢ̓ Επαμεινώ νδας ὅ τι γὰ ρ μό νοις ἐ κεῖ ὄ τι μεμύ ηται;'” Τιμοθέ ῳ μὲ ν γὰ ρ ᾄ δοντι τὴ ν̓́ Αρτεμιν ἐ ν τῷ θεά τρῳ μαινά δα θυιά δα φοιβά δα λυσσά δα Κινησί ας εὐ θὺ ς ἀ ντεφώ νησε“ τοιαύ τη σοι θυγά τηρ γέ νοιτο.” χαρί εν δὲ καὶ τὸ τοῦ Βί ωνος πρὸ ς τὸ ν Θέ ογνιν λέ γοντα πᾶ ς γὰ ρ ἀ νὴ ρ πενί ῃ δεδμημέ νος οὔ τε τι εἰ πεῖ ν οὔ θ' ἔ ρξαι δύ ναται, γλῶ σσα δέ οἱ δέ δεται“ πῶ ς οὖ ν σὺ πέ νης ὢ ν φλυαρεῖ ς τοσαῦ τα καὶ καταδολεσχεῖ ς ἡ μῶ ν;”

δεῖ δὲ μηδὲ τὰ ς ἐ κ τῶ ν παρακειμέ νων ἢ συμφραζομέ νων παραλιπεῖ ν ἀ φορμὰ ς πρὸ ς τὴ ν ἐ πανό ρθωσιν, ἀ λλ' ὥ σπερ οἱ ἰ ατροὶ τῆ ς κανθαρί δος οὔ σης θανασί μου τοὺ ς πό δας; ὅ μως: καὶ τὰ πτερὰ βοηθεῖ ν οἴ ονται καὶ ἀ ναλύ ειν τὴ ν δύ ναμιν, οὕ τως ἐ ν τοῖ ς ποιή μασι, κἂ ν ὄ νομα κἂ ν ῥ ῆ μα παρακεί μενον ἀ μβλυτέ ραν ποιῇ τὴ ν πρὸ ς τὸ χεῖ ρον ἀ παγωγή ν, ἐ πιλαμβά νεσθαι καὶ προσδιασαφεῖ ν, ὡ ς ἐ πὶ τού των ἔ νιοι ποιοῦ σι τοῦ τὸ νύ που γέ ρας ἐ στὶ ν ὀ ιζυροῖ σι βροτοῖ σι, κεί ρασθαί τε κό μην βαλέ ειν τ' ἀ πὸ δά κρυ παρειῶ ν καὶ ὣ ς γὰ ρ ἐ πεκλώ σαντο θεοὶ δειλοῖ σι βροτοῖ σι, ζώ ειν ἀ χνυμέ νοις οὐ γὰ ρ ἁ πλῶ ς εἶ πε καὶ πᾶ σιν ἀ νθρώ ποις ὑ πὸ θεῶ ν ἐ πικεκλῶ σθαι λυπηρὸ ν βί ον, ἀ λλὰ τοῖ ς ἄ φροσι καὶ ἀ νοή τοις, οὓ ς δειλαί ους καὶ οἰ κτροὺ ς διὰ μοχθηρί αν ὄ ντας εἴ ωθε“ δειλοὺ ς” καὶ“ ὀ ιζυροὺ ς” προσαγορεύ ειν.

ἄ λλος τοί νυν τρό πος ἐ στὶ τὰ ς ἐ ν τοῖ ς ποιή μασιν ὑ ποψί ας πρὸ ς τὸ βέ λτιον ἐ κ τοῦ χεί ρονος μεθιστὰ ς ὁ διὰ τῶ ν ὀ νομά των τῆ ς συνηθεί ας, περὶ ὃ ν δεῖ τὸ ν νέ ον γεγυμνά σθαι μᾶ λλον ἢ περὶ τὰ ς λεγομέ νας γλώ ττας. ἐ κεῖ νο μὲ ν γὰ ρ φιλό λογον, καὶ οὐ κ ἀ ηδὲ ς ὅ τι“ ῥ ιγεδανὸ ς” κακοθά νατό ς ἐ στιν εἰ δέ ναι: δά νον“ γὰ ρ Μακεδό νες τὸ ν θά νατον καλοῦ σι,“ καμμονί αν” δὲ νί κην Αἰ ολεῖ ς τὴ ν ἐ ξ ἐ πιμονῆ ς καὶ καρτερί ας, Δρύ οπες δὲ“ πό πους” τοὺ ς δαί μονας. τουτὶ δ' ἀ ναγκαῖ ον καὶ χρή σιμον, εἰ μέ λλομεν ἐ κ τῶ ν ποιημά των ὠ φεληθή σεσθαι καὶ μὴ βλαβή σεσθαι, τὸ γιγνώ σκειν πῶ ς τοῖ ς τῶ ν θεῶ ν ὀ νό μασιν οἱ ποιηταὶ χρῶ νται καὶ πά λιν τοῖ ς τῶ ν κακῶ ν καὶ ἀ γαθῶ ν, καὶ τί τὴ ν Τύ χην τί τὴ ν Μοῖ ραν νοοῦ ντες ὀ νομά ζουσι, καὶ πό τερον ταῦ τα τῶ ν ἁ πλῶ ς ἢ τῶ ν πολλαχῶ ς λεγομέ νων ἐ στὶ παρ' αὐ τοῖ ς, ὥ σπερ ἄ λλα πολλά. καὶ γὰ ρ“ οἶ κον” ποτὲ μὲ ν τὴ ν οἰ κί αν καλοῦ σιν οἷ κον ἐ ς ὑ ψό ροφον ποτὲ δὲ τὴ ν οὐ σί αν ἐ σθί εταί μοι οἶ κος, καὶ“ βί οτον” ποτὲ μὲ ν τὸ ζῆ ν ἀ μενή νωσεν δέ οἱ αἰ χμὴ ν κυανοχαῖ τα Ποσειδά ων, βιό τοιο μεγή ρας ποτὲ δὲ τὰ χρή ματα βί οτον δέ μοι ἄ λλοι ἔ δουσι, καὶ τῷ“ ἀ λύ ειν” ποτὲ μὲ ν ἀ ντὶ τοῦ δά κνεσθαι καὶ ἀ πορεῖ σθαι κέ χρηται ὣ ς ἔ φαθ', ἡ δ' ἀ λύ ουσ1' ἀ πεβή σετο, τεί ρετο δ' αἰ νῶ ς ποτὲ δ' ἀ ντὶ τοῦ γαυριᾶ ν καὶ χαί ρειν ἦ ἀ λύ εις ὅ τἶ Ιρον ἐ νί κησας τὸ ν ἀ λή την; καὶ τῷ“ θοά ζειν” ἢ τὸ κινεῖ σθαι σημαί νουσιν, ὡ ς Εὐ ριπί δης κῆ τος θοά ζον ἐ ξ̓ Ατλαντικῆ ς ἁ λό ς, ἢ τὸ καθέ ζεσθαι καὶ θαά σσειν, ὡ ς Σοφοκλῆ ς τί νας πό θ' ἕ δρας τά σδε μοι θοά ζετε ἱ κτηρί οις κλά δοισιν ἐ ξεστεμμέ νοι; χά ριεν δὲ καὶ τὸ τὴ ν χρεί αν τῶ ν ὀ νομά των συνοικειοῦ ν τοῖ ς ὑ ποκειμέ νοις πρά γμασιν, ὡ ς οἱ γραμματικοὶ διδά σκουσιν, ἄ λλο πρὸ ς ἄ λλην δύ ναμιν λαμβά νοντες,: οἷ ό ν ἐ στι νῆ' ὀ λί γην αἰ νεῖ ν, μεγά λῃ δ' ἐ νὶ φορτί α θέ σθαι τῷ μὲ ν γὰ ρ“ αἰ νεῖ ν” σημαί νεται τὸ ἐ παινεῖ ν, αὐ τῷ δὲ τῷ ἐ παινεῖ ν ἀ ντὶ τοῦ παραιτεῖ σθαι νῦ ν κέ χρηται, καθά περ ἐ ν τῇ συνηθεί ᾳ“ καλῶ ς” φαμὲ ν“ ἔ χειν” καὶ“ χαί ρειν” κελεύ ομεν, ὅ ταν μὴ δεώ μεθα μηδὲ λαμβά νωμεν. οὕ τω δὲ καὶ τὴ ν“ ἐ παινὴ ν Περσεφό νειαν” ἔ νιοί φασιν ὡ ς παραιτητὴ ν εἰ ρῆ σθαι. ταύ την δὴ τὴ ν διαί ρεσιν καὶ διά κρισιν τῶ ν ὀ νομά των ἐ ν τοῖ ς μεί ζοσι καὶ σπουδαιοτέ ροις παραφυλά ττοντες ἀ πὸ τῶ ν θεῶ ν ἀ ρχώ μεθα διδά σκειν τοὺ ς νέ ους ὅ τι χρῶ νται τοῖ ς τῶ ν θεῶ ν ὀ νό μασιν οἱ ποιηταὶ ποτὲ μὲ ν αὐ τῶ ν ἐ κεί νων ἐ φαπτό μενοι τῇ ἐ ννοί ᾳ, ποτὲ δὲ δυνά μεις τινὰ ς ὧ ν οἱ θεοὶ δοτῆ ρέ ς εἰ σι καὶ καθηγεμό νες ὁ μωνύ μως προσαγορεύ οντες οἷ ον εὐ θὺ ς ὁ̓ Αρχί λοχος, ὅ ταν μὲ ν εὐ χό μενος λέ γῃ κλῦ θ' ἄ ναξ̔́ Ηφαιστε καί μοι σύ μμαχος γουνουμέ νῳ ἵ λαος γενοῦ, χαρί ζευ δ' οἷ ά περ χαρί ζεαι, αὐ τὸ ν τὸ ν θεὸ ν ἐ πικαλού μενος δῆ λό ς ἐ στιν: ὅ ταν δὲ τὸ ν ἄ νδρα τῆ ς ἀ δελφῆ ς ἠ φανισμέ νον ἐ ν θαλά ττῃ καὶ μὴ τυχό ντα νομί μου ταφῆ ς θρηνῶ ν λέ γῃ μετριώ τερον ἂ ν τὴ ν συμφορὰ ν ἐ νεγκεῖ ν εἰ κεί νου κεφαλὴ ν καὶ χαρί εντα μέ λεἅ Ηφαιστος καθαροῖ σιν ἐ ν εἵ μασιν ἀ μφεπονή θη τὸ πῦ ρ οὕ τως, οὐ τὸ ν θεὸ ν προσηγό ρευσε. πά λιν δ' ὁ μὲ ν Εὐ ριπί δης εἰ πὼ ν ἐ ν ὅ ρκῳ μὰ τὸ ν μετ' ἄ στρων Ζῆ ν'̓́ Αρη τε φοί νιον αὐ τοὺ ς τοὺ ς θεοὺ ς ὠ νό μασε: τοῦ δὲ Σοφοκλέ ους λέ γοντος τυφλὸ ς γά ρ, ὦ γυναῖ κες, οὐ δ' ὁ ρῶ ν̓́ Αρης συὸ ς προσώ πῳ πά ντα τυρβά ζει κακὰ τὸ ν πό λεμον ἔ στιν ὑ πακοῦ σαι, καθά περ αὖ τὸ ν χαλκὸ ν̔ Ομή ρου λέ γοντος τῶ ν νῦ ν αἷ μα κελαινὸ ν ἐ ύ ρροον ἀ μφὶ Σκά μανδρον ἐ σκέ δασ1̓ ὀ ξὺ ζ;̓́ Αρης πολλῶ ν οὖ ν οὕ τω λεγομέ νων εἰ δέ ναι δεῖ καὶ μνημονεύ ειν ὅ τι καὶ τῷ τοῦ Διὸ ς καὶ Ζηνὸ ς ὀ νό ματι ποτὲ μὲ ν τὸ ν θεὸ ν ποτὲ δὲ τὴ ν τύ χην πολλά κις δὲ τὴ ν εἱ μαρμέ νην προσαγορεύ ουσιν. ὅ ταν μὲ ν γὰ ρ λέ γωσι Ζεῦ πά τερ,̓́ Ιδηθεν μεδέ ων καὶ ὦ Ζεῦ, τί ς εἶ ναί φησι σοῦ σοφώ τερος; τὸ ν θεὸ ν αὐ τὸ ν λέ γουσιν: ὅ ταν δὲ ταῖ ς αἰ τί αις πά ντων τῶ ν γιγνομέ νων ἐ πονομά ζωσι τὸ ν Δί α καὶ λέ γωσι πολλὰ ς δ' ἰ φθί μους ψυχὰ ς̓́ Αϊ δι προΐ αψεν- Διὸ ς δ' ἐ τελεί ετο βουλή, τὴ ν εἱ μαρμέ νην. οὐ γὰ ρ τὸ ν θεὸ ν ὁ ποιητὴ ς οἴ εται κακὰ μηχανᾶ σθαι τοῖ ς ἀ νθρώ ποις, ἀ λλὰ τὴ ν τῶ ν πραγμά των ἀ νά γκην ὀ ρθῶ ς ὑ ποδεί κνυσιν, ὅ τι καὶ πό λεσι καὶ στρατοπέ δοις καὶ ἡ γεμό σιν, ἂ ν μὲ ν σωφρονῶ σιν, εὖ πρά ττειν πέ πρωται καὶ κρατεῖ ν τῶ ν πολεμί ων, ἂ ν δ' εἰ ς πά θη καὶ ἁ μαρτί ας ἐ μπεσό ντες ὥ σπερ οὗ τοι διαφέ ρωνται πρὸ ς ἀ λλή λους καὶ στασιά ζωσιν, ἀ σχημονεῖ ν καὶ ταρά ττεσθαι καὶ κακῶ ς ἀ παλλά ττειν. εἱ μαρμέ νον γὰ ρ τῶ ν κακῶ ν βουλευμά των κακὰ ς ἀ μοιβά ς ἐ στι καρποῦ σθαι βροτοῖ ς. καὶ μὴ ν ὁ̔ Ησί οδος τὸ ν Προμηθέ α ποιῶ ν τῷ̓ Επιμηθεῖ παρακελευό μενον μή ποτε δῶ ρα δέ ξασθαι πὰ ρ Ζηνὸ ς̓ Ολυμπί ου ἀ λλ' ἀ ποπέ μπειν ἐ πὶ τῇ τῆ ς τύ χης δυνά μει τῷ τοῦ Διὸ ς ὀ νό ματι κέ χρηται: τὰ γὰ ρ τυχηρὰ τῶ ν ἀ γαθῶ ν Διὸ ς δῶ ρα κέ κληκε, πλού τους καὶ γά μους καὶ ἀ ρχὰ ς καὶ πά νθ' ὅ λως τὰ ἐ κτό ς, ὧ ν ἡ κτῆ σις ἀ νό νητό ς ἐ στι τοῖ ς χρῆ σθαι καλῶ ς μὴ δυναμέ νοις. διὸ καὶ τὸ ν̓ Επιμηθέ α ὄ ντα καὶ ἀ νό ητον οἴ εται δεῖ ν φυλά ττεσθαι καὶ δεδιέ ναι τὰ ς εὐ τυχί ας, ὡ ς βλαβησό μενον καὶ διαφθαρησό μενον ὑ π' αὐ τῶ ν. καὶ πά λιν ὅ ταν λέ νῃ μηδὲ ποτ' οὐ λομέ νην πενί ην θυμοφθό ρον ἀ νδρὶ τέ τλαθ' ὀ νειδί ζειν, μακά ρων δό σιν αἰ ὲ ν ἐ ό ντων, θεό σδοτον νῦ ν τὸ τυχηρὸ ν εἴ ρηκεν, ὡ ς οὐ κ ἄ ξιον ἐ γκαλεῖ ν τοῖ ς διὰ τὴ ν τύ χην πενομέ νοις, ἀ λλὰ τὴ ν μετ' ἀ ργί ας καὶ μαλακί ας καὶ πολυτελεί ας ἀ πορί αν κακί ζειν αἰ σχρὰ ν καὶ ἐ πονεί διστον οὖ σαν. οὔ πω γὰ ρ αὐ τὸ τοὔ νομα τῆ ς τύ χης λέ γοντες, εἰ δό τες δὲ τὴ ν τῆ ς ἀ τά κτως καὶ ἀ ορί στως περιφερομέ νης αἰ τί ας δύ ναμιν ἰ σχυρὰ ν καὶ ἀ φύ λακτον οὖ σαν ἀ νθρωπί νῳ λογισμῷ τοῖ ς τῶ ν θεῶ ν ὀ νό μασιν ἐ ξέ φραζον, ὥ σπερ ἡ μεῖ ς καὶ πρά γματα καὶ ἤ θη καὶ νὴ Δί α καὶ λό γους καὶ ἄ νδρας εἰ ώ θαμεν δαιμονί ους καὶ θεί ους προσαγορεύ ειν. οὕ τω δὴ τὰ πολλὰ τῶ ν ἀ τό πως περὶ τοῦ Διὸ ς λέ γεσθαι δοκού ντων ἐ πανορθωτέ ον, ὧ ν ἐ στι καὶ ταῦ τα και δοιοὶ γά ρ τε πί θοι κατακεί αται ἐ ν Διὸ ς οὔ δει κηρῶ ν ἔ μπλειοι, ὁ μὲ ν ἐ σθλῶ ν, αὐ τὰ ρ ὁ δειλῶ ν καί ὅ ρκια μὲ ν Κρονί δης ὑ ψί ζυγος οὐ κ ἐ τέ λεσσεν, ἀ λλὰ κακὰ φρονέ ων τεκμαί ρεται ἀ μφοτέ ροισι καί τό τε γά ρ ῥ α κυλί νδετο πή ματος ἀ ρχὴ Τρωσί τε καὶ Δαναοῖ σι Διὸ ς μεγά λου διὰ βουλά ς, ὡ ς περὶ τῆ ς τύ χης ἢ τῆ ς εἱ μαρμέ νης λεγομέ νων, ἐ ν αἷ ς τὸ ἀ συλλό γιστον ἡ μῖ ν τῆ ς αἰ τί ας σημαί νεται καὶ ὅ λως οὐ καθ' ἡ μᾶ ς. ὅ που δὲ τὸ προσῆ κον καὶ κατὰ λό γον καὶ εἰ κό ς ἐ στιν, ἐ νταῦ θα κυρί ως ὀ νομά ζεσθαι τὸ ν παι θεὸ ν νομί ζωμεν, ὥ σπερ ἐ ν τού τοις αὐ τὰ ρ ὁ τῶ ν ἄ λλων ἐ πεπωλεῖ το στί χας ἀ νδρῶ ν, Αἴ αντος δ' ἀ λέ εινε μά χην Τελαμωνιά δαο: Ζεὺ ς γά ρ οἱ νεμέ σα ὅ τ' ἀ μεί νονι φωτὶ μά χοιτο καί Ζεὺ ς γὰ ρ τὰ μὲ ν μέ γιστα φροντί ζει βροτῶ ν, τὰ μικρὰ δ' ἄ λλοις δαί μοσιν παρεὶ ς ἐ ᾷ Σφό δρα δὲ δεῖ καὶ τοῖ ς ἄ λλοις ὀ νό μασι προσέ χειν, κατὰ πολλὰ πρά γματα κινουμέ νοις καὶ μεθισταμέ νοις ὑ πὸ τῶ ν ποιητῶ ν. οἷ ό ν ἐ στι καὶ τὸ τῆ ς ἀ ρε τῆ ς. ἐ πεὶ γὰ ρ οὐ μό νον ἔ μφρονας παρέ χεται καὶ δικαί ους καὶ ἀ γαθοὺ ς ἐ ν πρά ξεσι καὶ λό γοις, ἀ λλὰ καὶ δό ξας ἐ πιεικῶ ς καὶ δυνά μεις περιποιεῖ ται, παρὰ τοῦ το ποιοῦ νται καὶ τὴ ν εὐ δοξί αν ἀ ρετὴ ν καὶ τὴ ν δύ ναμιν, ὀ νομά ζοντες ὥ σπερ“ ἐ λαί αν” τὸ ν ἀ πὸ τῆ ς ἐ λαί ας, καὶ“ φηγὸ ν” τὸ ν ἀ πὸ τῆ ς φηγοῦ καρπὸ ν ὁ μωνύ μως τοῖ ς φέ ρουσιν. οὐ κοῦ ν ὁ νέ ος ἡ μῖ ν, ὅ ταν μὲ ν λέ γωσι τῆ ς δ' ἀ ρετῆ ς ἱ δρῶ τα θεοὶ προπά ροιθεν ἔ θηκαν καὶ τῆ μος σφῇ ἀ ρετῇ Δαναοὶ ῥ ή ξαντο φά λαγγας καὶ εἰ δὲ θανεῖ ν θέ μις, ὧ δε θανεῖ ν καλό ν, εἰ ς ἀ ρετὴ ν καταδυσαμέ νους βί ον, εὐ θὺ ς οἰ έ σθω λέ γεσθαι ταῦ τα περὶ τῆ ς ἀ ρί στης καὶ θειοτά της ἕ ξεως ἐ ν ἡ μῖ ν, ἣ ν ὀ ρθό τητα λό γου καὶ ἀ κρό τητα λογικῆ ς φύ σεως καὶ διά θεσιν ὁ μολογουμέ νην ψυχῆ ς νοοῦ μεν. ὅ ταν δ' ἀ ναγιγνώ σκῃ πά λιν τό τε Ζεὺ ς δ' ἀ ρετὴ ν ἄ νδρεσσιν ὀ φέ λλει τε μινύ θει τε καὶ τὸ πλού τῳ δ' ἀ ρετὴ καὶ κῦ δος ὀ πηδεῖ, μὴ“ καθή σθω” τοὺ ς πλουσί ους ἐ κπεπληγμέ νος καὶ“ τεθηπὼ ς” καθά περ ὤ νιον εὐ θὺ ς ἀ ργυρί ου τὴ ν ἀ ρετὴ ν ἔ χοντας, μηδ' ἐ πὶ τῇ τύ χῃ κεῖ σθαι τὴ ν αὑ τοῦ φρό νησιν αὔ ξειν ἢ κολού ειν νομί ζων, ἀ λλ' ἀ ντὶ δό ξης ἢ δυνά μεως ἢ εὐ τυχί ας ἤ τινος ὁ μοί ου τῇ ἀ ρετῇ κεχρῆ σθαι τὸ ν ποιητὴ ν ἡ γεί σθω. καὶ γὰ ρ τῇ κακό τητι ποτὲ μὲ ν ἰ δί ως σημαί νουσι κακί αν καὶ μοχθηρί αν ψυχῆ ς, ὡ ς̔ Ησί οδος τὴ ν μὲ ν γὰ ρ κακό τητα καὶ ἰ λαδὸ ν ἔ στιν ἑ λέ σθαι, ποτὲ δ' ἄ λλην τινὰ κά κωσιν ἢ δυστυχί αν, ὡ ς̔́ Ομηρος αἶ ψα γὰ ρ ἐ ν κακό τητι βροτοὶ καταγηρά σκουσιν ἐ πεὶ καὶ τὴ ν εὐ δαιμονί αν ἐ ξαπατηθεί η τις ἂ ν οὕ τω τοὺ ς ποιητὰ ς οἰ ό μενος λέ γειν, ὡ ς οἱ φιλό σοφοι λέ γουσι τὴ ν παντελῆ τῶ ν ἀ γαθῶ ν ἕ ξιν ἢ κτῆ σιν ἢ καὶ τελειό τητα βί ου κατὰ φύ σιν εὐ ροοῦ ντος, ἀ λλ' οὐ χὶ καταχρωμέ νους πολλά κις τὸ ν πλού σιον εὐ δαί μονα καλεῖ ν ἢ μακά ριον καὶ τὴ ν δύ ναμιν ἢ τὴ ν δό ξαν εὐ δαιμονί αν.̔́ Ομηρος μὲ ν γὰ ρ ὀ ρθῶ ς κέ χρηται τοῖ ς ὀ νό μασιν ὣ ς οὔ τοι χαί ρων τοῖ σδε κτεά τεσσιν ἀ νά σσω καὶ Μέ νανδρος ἔ χω δὲ πολλὴ ν οὐ σί αν καὶ πλού σιος καλοῦ μ' ὑ πὸ πά ντων, μακά ριος δ' ὑ π' οὐ δενό ς, Εὐ ριπί δης δὲ πολλὴ ν ἐ ργά ζεται ταραχὴ ν καὶ σύ γχυσιν ὅ ταν λέ γῃ και μή μοι γέ νοιτο λυπρὸ ς εὐ δαί μων βί ος καί τί τὴ ν τυραννί δ', ἀ δικί αν εὐ δαί μονα, τιμᾷ ς ἂ ν μή τις, ὥ σπερ εἴ ρηται, ταῖ ς μεταφοραῖ ς καὶ καταχρή σεσι τῶ ν ὀ νομά των ἕ πηται. ταῦ τα μὲ ν οὖ ν ἱ κανὰ περὶ τού των.

ἐ κεῖ νο δ' οὐ χ ἅ παξ ἀ λλὰ πολλά κις ὑ πομνηστέ ον ἐ στὶ τοὺ ς νέ ους:, ἐ νδεικνυμέ νους αὐ τοῖ ς ὅ τι μιμητικὴ ν ἡ ποί ησις ὑ πό θεσιν ἔ χουσα κό σμῳ μὲ ν καὶ λαμπρό τητι χρῆ ται περὶ τὰ ς ὑ ποκειμέ νας πρά ξεις καὶ τὰ ἤ θη, τὴ ν δ' ὁ μοιό τητα τοῦ ἀ ληθοῦ ς οὐ προλεί πει, τῆ ς: μιμή σεως ἐ ν τῷ πιθανῷ τὸ ἀ γωγὸ ν ἐ χού σης. διὸ καὶ κακί ας καὶ ἀ ρετῆ ς σημεῖ α μεμιγμέ να ταῖ ς πρά ξεσιν ἡ μὴ παντά πασι τῆ ς ἀ ληθεί ας ὀ λιγωροῦ σα συνεκφέ ρει μί μησις, ὥ σπερ ἡ̔ Ομή ρου πολλὰ πά νυ τοῖ ς Στωϊ κοῖ ς χαί ρειν φρά ζουσα, μή τε τι φαῦ λον ἀ ρετῇ προσεῖ ναι μή τε κακί ᾳ χρηστὸ ν ἀ ξιοῦ σιν, ἀ λλὰ πά ντως μὲ ν ἐ ν πᾶ σιν ἁ μαρτωλὸ ν εἶ ναι τὸ ν ἀ μαθῆ, περὶ πά ντα δ' αὖ κατορθοῦ ν τὸ ν ἀ στεῖ ον. ταῦ τα γὰ ρ ἐ ν ταῖ ς σχολαῖ ς ἀ κού ομεν: ἐ ν δὲ τοῖ ς πρά γμασι καὶ τῷ βί ῳ τῶ ν πολλῶ ν κατὰ τὸ ν Εὐ ριπί δην οὐ κ ἂ ν γέ νοιτο χωρὶ ς ἐ σθλὰ καὶ κακά, ἀ λλ' ἔ στι τις σύ γκρασις ἄ νευ δὲ, τοῦ ἀ ληθοῦ ς μά λιστα μὲ ν ἡ ποιητικὴ τῷ ποικί λῳ χρῆ ται καὶ πολυτρό πῳ. τὸ γὰ ρ ἐ μπαθὲ ς καὶ παρά λογον καὶ ἀ προσδό κητον, ᾧ πλεί στη μὲ ν ἔ κπληξις ἕ πεται πλεί στη δὲ χά ρις, αἱ μεταβολαὶ παρέ χουσι τοῖ ς μύ θοις τὸ δ' ἁ πλοῦ ν ἀ παθὲ ς καὶ ἄ μυθον. ὅ θεν οὔ τε νικῶ ντας ἀ εὶ πά ντα ποιοῦ σι τοὺ ς αὐ τοὺ ς οὔ τ' εὑ ημεροῦ ντας οὔ τε κατορθοῦ ντας ἀ λλ' οὐ δὲ τοῖ ς θεοῖ ς, ὅ ταν εἰ ς ἀ νθρωπί νας ἐ μπέ σωσι πρά ξεις, ἀ παθέ σι χρῶ νται καὶ ἀ ναμαρτή τοις, ἵ να μηδαμοῦ τό τε ταρά ττον καὶ τὸ ἐ κπλῆ ττον ἀ ργῇ τῆ ς ποιή σεως ἀ κί νδυνον καὶ ἀ ναγώ νιστον γιγνό μενον.

οὕ τως οὖ ν τού των ἐ χό ντων ἐ πά γωμεν τοῖ ς ποιή μασι τὸ ν νέ ον μὴ τοιαύ τας ἔ χοντα δό ξας περὶ τῶ ν καλῶ ν ἐ κεί νων καὶ μεγά λων ὀ νομά των, ὡ ς ἄ ρα σοφοὶ καὶ δί καιοι οἱ ἄ νδρες ἦ σαν, ἄ κροι τε βασιλεῖ ς καὶ κανό νες ἀ ρετῆ ς ἁ πά σης καὶ ὀ ρθό τητος. ἐ πεὶ βλαβή σεται μεγά λα δοκιμά ζων πά ντα καὶ τεθηπώ ς, μὴ δυσχεραί νων δὲ μηδὲ ν μηδ' ἀ κού ων μηδ' ἀ ποδεχό μενος τοῦ ψέ γοντος αὐ τοὺ ς τοιαῦ τα πρά ττοντας καὶ λέ γοντας αἲ γά ρ, Ζεῦ τε πά τερ καὶ̓ Αθηναί η καὶ̓́ Απολλον, μή τε τις οὖ ν Τρώ ων θά νατον φύ γοι, ὅ σσοι ἔ ασι, μή τε τις̓ Αργεί ων, νῶ ιν δ' ἐ κδῦ μεν ὄ λεθρον, ὄ φρ' οἶ οι Τροί ης ἱ ερὰ κρή δεμνα λύ οιμεν καὶ οἰ κτροτά την δ' ἤ κουσα ὄ πα Πριά μοιο θυγατρὸ ς Κασσά νδρης, τὴ ν κτεῖ νε Κλυταιμνή στρη δολό μητις ἀ μφ' ἐ μοὶ καὶ παλλακί δι προμιγῆ ναι, ἵ ν' ἐ χθή ρειε γέ ροντα. τῇ πιθό μην καὶ ἔ ρεξα καί Ζεῦ πά τερ, οὔ τις σεῖ ο θεῶ ν ὀ λοώ τερος ἄ λλος μηδὲ ν οὖ ν ἐ παινεῖ ν ἐ θιζέ σθω τοιοῦ τον ὁ νέ ος, μηδὲ προφά σεις λέ γων μηδὲ παραγωγά ς τινας εὐ πρεπεῖ ς ἐ πὶ πρά γμασι φαύ λοις μηχανώ μενος πιθανὸ ς ἔ στω καὶ πανοῦ ργος, ἀ λλ' ἐ κεῖ νο μᾶ λλον οἰ έ σθω, μί μησιν εἶ ναι τὴ ν ποί ησιν ἠ θῶ ν καὶ βί ων, καὶ ἀ νθρώ πων οὐ τελεί ων οὐ δὲ καθαρῶ ν οὐ δ' ἀ νεπιλή πτων παντά πασιν, ἀ λλὰ μεμιγμέ νων πά θεσι καὶ δό ξαις ψευδέ σι καὶ ἀ γνοί αις, διὰ δ' εὐ φυΐ αν αὑ τοὺ ς πολλά κις μετατιθέ ντων πρὸ ς τὸ κρεῖ ττον. ἡ γὰ ρ τοιαύ τη παρασκευὴ τοῦ νέ ου καὶ διά νοια, τοῖ ς μὲ ν εὖ λεγομέ νοις καὶ πραττομέ νοις, ἐ παιρομέ νου καὶ συνενθουσιῶ ντος, τὰ δὲ φαῦ λα μὴ προσιεμέ νου καὶ δυσχεραί νοντος, ἀ βλαβῆ παρέ ξει τὴ ν ἀ κρό ασιν. ὁ δὲ πά ντα θαυμά ζων καὶ πᾶ σιν ἐ ξοικειού μενος καὶ καταδεδουλωμέ νος τῇ δό ξῃ τὴ ν κρί σιν ὑ πὸ τῶ ν ἡ ρωϊ κῶ ν ὀ νομά των, ὥ σπερ οἱ τὴ ν Πλά τωνος ἀ πομιμού μενοι κυρτό τητα καὶ τὴ ν̓ Αριστοτέ λους τραυλό τητα, λή σεται πρὸ ς πολλὰ τῶ ν φαύ λων εὐ χερὴ ς γενό μενος. δεῖ δὲ μὴ δειλῶ ς; μηδ' ὥ σπερ ὑ πὸ δεισιδαιμονί ας ἐ ν ἱ ερῷ φρί ττειν ἅ παντα; καὶ προσκυνεῖ ν, ἀ λλὰ θαρραλέ ως ἐ θιζό μενον ἐ πιφωνεῖ ν μηδὲ ν ἧ ττον τοῦ“ ὀ ρθῶ ς” καὶ“ πρεπό ντως” τὸ“ οὐ κ ὀ ρθῶ ς” καὶ“ ὁ προσηκό ντως” οἷ ον ὁ̓ Αχιλλεὺ ς ἐ κκλησί αν συνά γει τῶ ν στρατιωτῶ ν νοσού ντων, ἀ σχά λλων μὲ ν ἀ ργοῦ ντι τῷ πολέ μῳ μά λιστα πά ντων διὰ τὴ ν ἐ ν ταῖ ς στρατεί αις ἐ πιφά νειαν αὐ τοῦ καὶ δό ξαν, ἰ ατρικὸ ς δ' ὢ ν καὶ μεθ' ἡ μέ ραν ἐ νά την ταῦ τα κρί νεσθαι πέ φυκεν αἰ σθό μενος οὐ κ οὖ σαν συνή θη τὴ ν νό σον οὐ δὲ συνεστῶ σαν ἀ πὸ κοινῶ ν αἰ τιῶ ν, ἀ ναστὰ ς οὐ δημαγωγεῖ πρὸ ς τὸ ν ὄ χλον, ἀ λλὰ τῷ βασιλεῖ γί γνεται σύ μβουλος̓ Ατρεί δη, νῦ ν ἄ μμε παλιμπλαγχθέ ντας ὀ ί ω ἄ ψ ἀ πονοστή σειν ὀ ρθῶ ς ταῦ τα καὶ μετρί ως καὶ πρεπό ντως τοῦ δὲ μά ντεως δεδιέ ναι φή σαντος τὴ ν ὀ ργὴ ν τοῦ δυνατωτά του τῶ ν̔ Ελλή νων, οὐ κέ τ' ὀ ρθῶ ς οὐ δὲ μετρί ως, ἐ πομό σας μηδέ να προσοί σειν χεῖ ρας αὐ τῷ ζῶ ντος αὐ τοῦ, προστί θησιν οὐ δ' ἢ ν̓ Αγαμέ μνονα εἴ πῃ ς, ἐ νδεικνύ μενος ὀ λιγωρί αν καὶ περιφρό νησιν τοῦ ἄ ρχοντος. ἐ κ δὲ τού του μᾶ λλον παροξυνθεὶ ς ἐ πὶ τὸ ξί φος φέ ρεται σφά ττειν διανοού μενος, οὔ τε πρὸ ς τὸ καλὸ ν ὀ ρθῶ ς οὔ τε πρὸ ς τὸ συμφέ ρον. εἶ τ' αὖ θις μετανοή σας ἄ ψ ἐ ς κουλεὸ ν ὦ σε μέ γα ξί φος, οὐ δ' ἀ πί θησε μύ θᾠ Αθηναί ης, ὀ ρθῶ ς πά λιν καὶ καλῶ ς, ὅ τι τὸ ν θυμὸ ν ἐ κκό ψαι παντά πασι μὴ δυνηθεὶ ς, ὅ μως πρὶ ν ἀ νή κεστό ν τι δρᾶ σαι μετέ στησε καὶ κατέ σχεν εὐ πειθῆ τῷ λογισμῷ γενό μενον. πά λιν ὁ̓ Αγαμέ μνων ἐ ν μὲ ν τοῖ ς περὶ τὴ ν ἐ κκλησί αν γιγνομέ νοις καὶ λεγομέ νοις ὑ π' αὐ τοῦ καταγέ λαστό ς ἐ στιν, ἐ ν δὲ τοῖ ς περὶ Χρυσηί δα σεμνό τερος καὶ βασιλικώ τερος. ὁ μὲ ν γὰ ῤ Αχιλλεὺ ς ἀ γομέ νης τῆ ς Βρισηί δος δακρύ σας ἑ τά ρων ἄ φαρ ἕ ζετο νό σφι λιασθεί ς, οὗ τος δ' αὐ τὸ ς εἰ ς τὴ ν ναῦ ν ἐ μβιβά ζων καὶ παραδιδοὺ ς καὶ ἀ ποπέ μπων τὴ ν ἄ νθρωπον ἣ ν ὀ λί γῳ πρό σθεν εἴ ρηκε τῆ ς γαμετῆ ς τῇ εὐ νοί ᾳ προκρί νειν, οὐ δὲ ν ἐ ρωτικὸ ν οὐ δ' αἰ σχρὸ ν ἐ ποί ησε. καὶ μὴ ν ὁ Φοί νιξ διὰ τὴ ν παλλακί δα κατά ρατος ὑ πὸ τοῦ πατρὸ ς γενό μενος τὸ ν μὲ ν ἐ γώ̓ φησὶ̔ βού λευσα κατακτά μεν ὀ ξέ ι χαλκῷ ἀ λλά τις ἀ θανά των παῦ σεν χό λον, ὃ ς ῥ' ἐ νὶ θυμῷ δή μου θῆ κε φά τιν καὶ ὀ νεί δεα πό λλ' ἀ νθρώ πων, ὡ ς μὴ πατροφό νος μετ'̓ Αχαιοῖ σιν καλεοί μην ὁ μὲ ν οὖ ν̓ Αρί σταρχος ἐ ξεῖ λε ταῦ τα τὰ ἔ πη φοβηθεί ς: ἔ χει δὲ πρὸ ς τὸ ν καιρὸ ν ὀ ρθῶ ς, τοῦ Φοί νικος τὸ ν̓ Αχιλλέ α διδά σκοντος οἷ ό ν ἐ στιν ὀ ργὴ καὶ ὅ σα διὰ θυμὸ ν ἄ νθρωποι τολμῶ σι, μὴ χρώ μενοι λογισμῷ μηδὲ πειθό μενοι τοῖ ς παρηγοροῦ σι. καὶ γὰ ρ τὸ ν Μελέ αγρον ἐ πεισά γει τοῖ ς πολί ταις ὀ ργιζό μενον, εἶ τα πραϋ νό μενον, ὀ ρθῶ ς τὰ πά θη ψέ γων, τὸ δὲ μὴ συνακολουθεῖ ν ἀ λλ' ἀ ντιτά ττεσθαι καὶ κρατεῖ ν καὶ μετανοεῖ ν ἐ παινῶ ν ὡ ς καλὸ ν καὶ συμφέ ρον. ἐ νταῦ θα μὲ ν οὖ ν ἡ διαφορὰ πρό δηλος: ὅ που δ' ἀ σαφῆ τὰ τῆ ς γνώ μης, διοριστέ ον οὕ τω πως ἐ φιστά ντας τὸ ν νέ ον. εἰ μὲ ν ἡ Ναυσικά α ξέ νον ἄ νδρα τὸ ν̓ Οδυσσέ α θεασαμέ νη καὶ παθοῦ σα τὸ τῆ ς Καλυψοῦ ς πά θος πρὸ ς αὐ τό ν, ἅ τε δὴ τρυφῶ σα καὶ γά μων ὥ ραν ἔ χουσα, τοιαῦ τα μωραί νει πρὸ ς τὰ ς θεραπαινί δας αἲ γὰ ρ ἐ μοὶ τοιό σδε πό σις κεκλημέ νος εἴ η ἐ νθά δε ναιετά ων, καὶ οἱ ἅ δοι αὐ τό θι μί μνειν, ψεκτέ ον τὸ θρά σος αὐ τῆ ς καὶ τὴ ν ἀ κολασί αν εἰ δὲ τοῖ ς λό γοις τοῦ ἀ νδρὸ ς τὸ ἦ θος ἐ νιδοῦ σα καὶ θαυμά σασα τὴ ν ἔ ντευξιν αὐ τοῦ πολὺ ν νοῦ ν ἔ χουσαν εὔ χεται τοιού τῳ συνοικεῖ ν μᾶ λλον ἢ πλωτικῷ τινι καὶ ὀ ρχηστικῷ τῶ ν πολιτῶ ν, ἄ ξιον ἄ γασθαι. πά λιν τῆ ς Πηνελό πης τοῖ ς μνηστῆ ρσι προσδιαλεγομέ νης οὐ κ ἀ πανθρώ πως, ἐ κεί νων δ' αὐ τῇ χαριζομέ νων ἱ μά τια καὶ κό σμον ἄ λλον, ἡ δό μενος̓ Οδυσσεὺ ς οὕ νεκα τῶ ν μὲ ν δῶ ρα παρέ λκετο, θέ λγε δὲ θυμό ν εἰ μὲ ν ἐ πὶ τῇ δωροδοκί ᾳ καὶ πλεονεξί ᾳ χαί ρει, τὸ ν κωμῳ δού μενον ὑ περβά λλει μαστροπεί ᾳ Πολί αγρον εὐ δαί μων Πολί αγρος οὐ ρά νιον αἶ γα πλουτοφό ρον τρέ φων εἰ δὲ μᾶ λλον οἰ ό μενος ὑ ποχειρί ους ἕ ξειν διὰ τὴ ν ἐ λπί δα θαρροῦ ντας καὶ τὸ μέ λλον οὐ προσδοκῶ ντας, λό γον ἔ χει τὸ ἡ δό μενον αὐ τῷ καὶ θαρροῦ ν. ὁ μοί ως ἐ πὶ τῇ διαριθμή σει τῶ ν χρημά των, ἃ συνεξέ θηκαν οἱ Φαί ακες αὐ τῷ καὶ ἀ πέ πλευσαν, εἰ μὲ ν ἀ ληθῶ ς ἐ ν ἐ ρημί ᾳ τοσαύ τῃ καὶ τῶ ν καθ' αὑ τὸ ν ἀ σαφεί ᾳ καὶ ἀ δηλό τητι γεγονὼ ς περὶ τῶ ν χρημά των φοβεῖ ται μὴ τί οἱ οἴ χωνται κοί λης ἐ πὶ νηὸ ς ἄ γοντες, οἰ κτεί ρειν ἄ ξιον ἢ βδελύ ττεσθαι νὴ Δί α τὴ ν φιλοπλουτί αν: εἰ δ', ὥ σπερ ἔ νιοι λέ γουσι, περὶ τῆ ς̓ Ιθά κης ἀ μφιδοξῶ ν οἴ εται τὴ ν τῶ ν χρημά των σωτηρί αν ἀ πό δειξιν εἶ ναι τῆ ς τῶ ν Φαιά κων ὁ σιό τητος οὐ γὰ ρ ἂ ν ἀ κερδῶ ς φέ ροντας αὐ τὸ ν εἰ ς ἀ λλοτρί αν ἐ κβαλεῖ ν χώ ραν καὶ καταλιπεῖ ν, ἀ ποσχομέ νους τῶ ν χρημά των, οὔ τε φαύ λῳ τεκμηρί ῳ χρῆ ται καὶ τὴ ν πρό νοιαν ἄ ξιον ἐ παινεῖ ν. ἔ νιοι δὲ καὶ τὴ ν ἔ κθεσιν αὐ τὴ ν εἰ μὲ ν ἀ ληθῶ ς ἐ γέ νετο καθεύ δοντος ψέ γουσι, καὶ Τυρρηνοὺ ς ἱ στορί αν τινά φασι διαφυλά ττειν ὡ ς ὑ πνώ δους φύ σει τοῦ̓ Οδυσσέ ως γενομέ νου καὶ δυσεντεύ κτου διὰ τοῦ το τοῖ ς πολλοῖ ς ὄ ντος. εἰ δ' οὐ κ ἦ ν ἀ ληθὴ ς ὁ ὕ πνος, ἀ λλ' αἰ δού μενος μὲ ν ἀ ποπέ μψαι τοὺ ς Φαί ακας ἄ νευ ξενί ων καὶ φιλοφροσύ νης, μὴ δυνά μενος δὲ τοὺ ς ἐ χθροὺ ς λαθεῖ ν ἐ κεί νων συμπαρό ντων ἐ χρή σατο τῆ ς ἀ πορί ας παρακαλύ μματι, κοιμωμέ νῳ ποιή σας ὅ μοιον ἑ αυτό ν, ἀ ποδέ χονται. καὶ ταῦ τα δὴ τοῖ ς νέ οις ὑ ποδεικνύ οντες οὐ κ ἐ ά σομεν φορὰ ν πρὸ ς τὰ φαῦ λα γί γνεσθαι τῶ ν ἠ θῶ ν ἀ λλὰ τῶ ν βελτιό νων ζῆ λον καὶ προαί ρεσιν, εὐ θὺ ς τοῖ ς μὲ ν τὸ ψέ γειν τοῖ ς δὲ τὸ ἐ παινεῖ ν ἀ ποδιδό ντες;. μά λιστα δὲ τοῦ το δεῖ ποιεῖ ν ἐ ν ταῖ ς τραγῳ δί αις, ὅ σαι λό γους ἔ χουσι πιθανοὺ ς καὶ πανού ργους ἐ ν πρά ξεσιν ἀ δό ξοις καὶ πονηραῖ ς. οὐ πά νυ γὰ ρ ἀ ληθὲ ς τὸ τοῦ Σοφοκλέ ους λέ γοντος οὐ κ ἔ στ' ἀ π' ἔ ργων μὴ καλῶ ν ἔ πη καλά καὶ γὰ ρ οὗ τος εἴ ωθεν ἤ θεσι φαύ λοις καὶ ἀ τό ποις πρά γμασι λό γους ἐ πιγελῶ ντας καὶ φιλανθρώ πους αἰ τί ας πορί ζειν. καὶ ὁ σύ σκηνος αὐ τοῦ πά λιν ὁ ρᾷ ς ὅ τι τή ν τε Φαί δραν καὶ προσεγκαλοῦ σαν τῷ Θησεῖ πεποί ηκεν ὡ ς διὰ τὰ ς ἐ κεί νου παρανομί ας ἐ ρασθεῖ σαν τοῦ̔ Ιππολύ του. τοιαύ την δὲ καὶ τῇ̔ Ελέ νῃ παρρησί αν κατὰ τῆ ς̔ Εκά βης ἐ ν ταῖ ς Τρῳ ά σι δί δωσιν, οἰ ομέ νῃ δεῖ ν ἐ κεί νην κολά ζεσθαι μᾶ λλον ὅ τι μοιχὸ ν αὐ τῆ ς ἔ τεκε. μηδὲ ν οὖ ν τού των κομψὸ ν ἡ γεῖ σθαι καὶ πανοῦ ργον ὁ νέ ος ἐ θιζέ σθω, μηδὲ προσμειδιά τω ταῖ ς τοιαύ ταις εὑ ρησιλογί αις ἀ λλὰ βδελυττέ σθω τοὺ ς λό γους μᾶ λλον ἢ τὰ ἔ ργα τῆ ς ἀ κολασί ας.

ἐ πὶ πᾶ σι τοί νυν καὶ τὸ τὴ ν αἰ τί αν ἑ κά στου τῶ ν λεγομέ νων ἐ πιζητεῖ ν χρή σιμό ν ἐ στιν. ὁ μὲ ν γὰ ρ Κά των ἔ τι παιδά ριον ὢ ν ἔ πραττε μὲ ν ὃ προστά ξειεν ὁ παιδαγωγό ς, αἰ τί αν δὲ καὶ λό γον ἀ πῄ τει τοῦ προστά γματος: τοῖ ς δὲ ποιηταῖ ς οὐ πειστέ ον ὥ σπερ παιδαγωγοῖ ς ἢ νομοθέ ταις, ἂ ν μὴ λό γον ἔ χῃ τὸ ὑ ποκεί μενον. ἕ ξει δέ, ἄ νπερ χρηστὸ ν ἂ ν δὲ μοχθηρό ν, ὀ φθή σεται κενὸ ν καὶ μά ταιον. ἀ λλ' οἱ πολλοὶ τῶ ν μὲ ν τοιού των τὰ ς αἰ τί ας πικρῶ ς ἀ παιτοῦ σι καὶ διαπυνθά νονται πῶ ς λέ λεκται μηδέ ποτ' οἰ νοχό ην τιθέ μεν κρητῆ ρος ὕ περθεν πινό ντων καὶ ὃ ς δέ κ' ἀ νὴ ρ ἀ πὸ ὧ ν ὀ χέ ων ἕ τερ' ἅ ρμαθ' ἵ κηται, ἔ γχει ὀ ρεξά σθω τῶ ν δὲ μειζό νων ἀ βασανί στως δέ χονται τὴ ν πί στιν, οἷ α καὶ ταῦ τ' ἐ στὶ ν δουλοῖ γὰ ρ ἄ νδρα, κἂ ν θρασύ σπλαγχνό ς τις ᾖ, ὅ ταν συνειδῇ μητρὸ ς ἢ πατρὸ ς κακά, καὶ σμικρὸ ν φρονεῖ ν χρὴ τὸ ν κακῶ ς πεπραγό τα καί τοι ταῦ τα τῶ ν ἠ θῶ ν ἅ πτεται καὶ τοὺ ς βί ους διαταρά ττει, κρί σεις ἐ μποιοῦ ντα φαύ λας καὶ δό ξας ἀ γεννεῖ ς, ἂ ν μὴ πρὸ ς ἕ καστον αὐ τῶ ν εἰ θισμέ νοι λέ γωμεν“ διὰ τί σμικρὸ ν φρονεῖ ν χρὴ τὸ ν κακῶ ς πεπραγό τα καὶ μὴ μᾶ λλον ἀ νταί ρειν τῇ τύ χῃ καὶ ποιεῖ ν ὑ ψηλὸ ν ἑ αυτὸ ν καὶ ἀ ταπεί νωτον; διὰ τί δέ, ἂ ν ἐ κ πατρὸ ς φαύ λου καὶ ἀ νοή του γεγονὼ ς αὐ τὸ ς ὦ χρηστὸ ς καὶ φρό νιμος, οὐ προσή κει μοι διὰ τὴ ν ἐ μὴ ν ἀ ρετὴ ν μέ γα φρονεῖ ν ἀ λλὰ καταπεπλῆ χθαι καὶ ταπεινὸ ν εἶ ναι: διὰ τὴ ν τοῦ πατρὸ ς ἀ μαθί αν;” ὁ γὰ ρ οὕ τως ἀ παντῶ ν καὶ ἀ ντερεί δων καὶ μὴ παντὶ λό γῳ πλά γιον ὥ σπερ πνεύ ματι παραδιδοὺ ς ἑ αυτὸ ν ἀ λλ' ὀ ρθῶ ς ἔ χειν νομί ζων τὸ“ βλὰ ξ ἄ νθρωπος ἐ πὶ παντὶ λό γῳ φιλεῖ ἐ πτοῆ σθαι” πολλὰ διακρού σεται τῶ ν οὐ κ ἀ ληθῶ ς οὐ δ' ὠ φελί μως λεγομέ νων. ταῦ τα μὲ ν οὖ ν ἀ βλαβῆ παρέ ξει τὴ ν τῶ ν ποιημά των ἀ κρό ασιν.

ἐ πεὶ δ' ὥ σπερ ἐ ν ἀ μπέ λου φύ λλοις καὶ κλή μασιν εὐ θαλοῦ σι πολλά κις ὁ καρπὸ ς ἀ ποκρύ πτεται καὶ λανθά νει κατασκιαζό μενος,, οὕ τως ἐ ν, ποιητικῇ λέ ξει καὶ μυθεύ μασι περικεχυμέ νοις πολλὰ διαφεύ γει τὸ ν νέ ον ὠ φέ λιμα καὶ χρή σιμα δεῖ δὲ τοῦ το μὴ πά σχειν ἀ ποπλανᾶ σθαι τῶ ν πραγμά των, ἐ μφύ εσθαι μά λιστα τοῖ ς πρὸ ς ἀ ρετὴ ν φέ ρουσι καὶ δυναμέ νοις πλά ττειν τὸ ἦ θος, οὐ χεῖ ρό ν ἐ στι καὶ περὶ τού των διελθεῖ ν ἐ ν βραχέ σιν, ἁ ψά μενον ὡ ς ἐ ν τύ πῳ τῶ ν πραγμά των, μή κη δὲ καὶ κατασκευὰ ς καὶ παραδειγμά των ὄ χλον ἐ ῶ ντα τοῖ ς ἐ πιδεικτικώ τερον γρά φουσι πρῶ τον μὲ ν οὖ ν τὰ χρηστὰ καὶ τὰ φαῦ λα γιγνώ σκων ὁ νέ ος καὶ πρό σωπα τοῖ ς λεγομέ νοις προσεχέ τω καὶ ταῖ ς πρά ξεσιν ἃ ς ὁ ποιητὴ ς ἑ κατέ ροις προσηκό ντως ἀ ποδί δωσιν οἷ ον ὁ̓ Αχιλλεὺ ς πρὸ ς τὸ ν̓ Αγαμέ μνονα λέ γει, καί περ λέ γων μετ' οὐ γὰ ρ σοί ποτε ἶ σον ἔ χω γέ ρας, ὁ ππό τ'̓ Αχαιοὶ Τρώ ων ἐ κπέ ρσωσ1' εὖ ναιό μενον πτολί εθρον ὁ δὲ Θερσί της τῷ αὐ τῷ λοιδορού μενος λέ γει πλεῖ αί τοι χαλκοῦ κλισί αι, πολλαὶ δὲ γυναῖ κες εἰ σὶ ν ἐ νὶ κλισί ῃ ς ἐ ξαί ρετοι, ἅ ς τοἰ Αχαιοὶ πρωτί στῳ δί δομεν, εὖ τ' ἂ ν πτολί εθρον ἕ λωμεν, καὶ πά λιν ὁ̓ Αχιλλεὺ ς αἴ κέ ποθι Ζεὺ ς δῷ σι πό λιν Τροί ην εὐ τεί χεον ἐ ξαλαπά ξαι ὁ δὲ Θερσί της ὅ ν κεν ἐ γὼ δή σας ἀ γά γω ἢ ἄ λλος̓ Αχαιῶ ν πά λιν τοῦ̓ Αγαμέ μνονος ἐ ν τῇ ἐ πιπωλή σει τὸ ν Διομή δην λοιδορή σαντος ὁ μὲ ν οὐ δὲ ν ἀ ντεῖ πεν αἰ δεσθεὶ ς: βασιλῆ ος ἐ νιπὴ ν αἰ δοί οιο, ὁ δὲ Σθέ νελος, οὗ μηδεὶ ς λό γος,̓ Ατρεί δἠ φησί, μὴ ψεύ δε' ἐ πιστά μενος σά φα εἰ πεῖ ν. ἡ μεῖ ς τοι πατέ ρων μέ γ' ἀ μεί νονες εὐ χό μεθ' εἶ ναι ἡ γὰ ρ τοιαύ τη διαφορὰ μὴ παρορωμέ νη διδά ξει τὸ ν νέ ον ἀ στεῖ ον ἡ γεῖ σθαι τὴ ν ἀ τυφί αν καὶ μετριό τητα, τὴ ν δὲ μεγαλαυχί αν καὶ περιαυτολογί αν ὡ ς φαῦ λον εὐ λαβεῖ σθαι. χρή σιμον δὲ καὶ τὸ τοῦ̓ Αγαμέ μνονος κατανοεῖ ν ἐ νταῦ θα: τὸ ν μὲ ν γὰ ρ Σθέ νελον ἀ προσαύ δητον παρῆ λθε, τοῦ δ'̓ Οδυσσέ ως οὐ κ ἠ μέ λησεν ἀ λλ' ἠ μεί ψατο καὶ προσηγό ρευσεν, ὡ ς γνῶ χωομέ νοιο: πά λιν δ' ὅ γε λά ζετο μῦ θον τὸ μὲ ν γὰ ρ πᾶ σιν ἀ πολογεῖ σθαι θεραπευτικὸ ν καὶ οὐ κ ἀ ξιωματικό ν τὸ δὲ πά ντων καταφρονεῖ ν ὑ περή φανον καὶ ἀ νό ητον. ἄ ριστα δ' ὁ Διομή δης ἐ ν μὲ ν τῇ μά χῃ σιωπᾷ κακῶ ς ἀ κού ων ὑ πὸ τοῦ βασιλέ ως, μετὰ δὲ τὴ ν μά χην παρρησί ᾳ χρῆ ται πρὸ ς αὐ τὸ ν ἀ λκὴ ν μέ ν μοι πρῶ τον ὀ νεί δισας ἐ ν Δαναοῖ σιν εὖ δ' ἔ χει καὶ φρονί μου διαφορὰ ν ἀ νδρὸ ς καὶ μά ντεως πανηγυρικοῦ μὴ παραλιπεῖ ν. ὁ μὲ ν γὰ ρ Κά λχας οὐ συνεῖ δε τὸ ν καιρό ν, ἀ λλ' ἐ ν πλή θει παρ' οὐ δὲ ν ἐ ποιή σατο κατηγορῆ σαι τοῦ βασιλέ ως ὡ ς τὸ ν λοιμὸ ν αὐ τοῖ ς ἐ παγαγό ντος: ὁ δὲ Νέ στωρ βουλό μενος ἐ μβά λλειν λό γον ὑ πὲ ρ τῶ ν πρὸ ς τὸ ν̓ Αχιλλέ α διαλλαγῶ ν, ἵ να μὴ διαβά λλειν δοκῇ τὸ ν̓ Αγαμέ μνονα πρὸ ς τὸ πλῆ θος; ὡ ς ἁ μαρτό ντα καὶ χρησά μενον ὀ ργῇ, δαί νυ δαῖ τα γέ ρουσιν: ἔ οικέ τοι, οὔ τοι ἀ εικὲ ς πολλῶ ν δ' ἀ γρομέ νων τῷ πεί σεαι ὅ ς κεν ἀ ρί στην βουλὴ ν βουλεύ σῃ. καὶ μετὰ τὸ δεῖ πνον ἐ ξαποστέ λλει τοὺ ς πρέ σβεις: τοῦ το γὰ ρ ἦ ν ἐ πανό ρθωσις ἁ μαρτί ας, ἐ κεῖ νο δὲ κατηγορί α καὶ προπηλακισμό ς̓́ Ετι δὲ καὶ τὰ ς ἐ ν τοῖ ς γέ νεσι διαφορὰ ς σκεπτέ ον, ὧ ν τοιοῦ τό ς ἐ στιν ὁ τρό πος. οἱ μὲ ν Τρῶ ες ἐ πί ασι μετὰ κραυγῆ ς καὶ θρά σους, οἱ δ'̓ Αχαιοὶ σιγῇ δειδιό τες σημά ντορας τὸ γὰ ρ ἐ ν χερσὶ τῶ ν πολεμί ων ὄ ντων φοβεῖ σθαι τοὺ ς ἄ ρχοντας ἀ νδρεί ας ἅ μα καὶ πειθαρχί ας σημεῖ ον. ὅ θεν ὁ μὲ ν Πλά των ἐ θί ζει τοὺ ς ψό γους φοβεῖ σθαι καὶ τὰ αἰ σχρὰ μᾶ λλον τοὺ ς πό νους καὶ τοὺ ς κινδύ νους, ὁ δὲ Κά των ἔ λεγε φιλεῖ ν τοὺ ς ἐ ρυθριῶ ντας μᾶ λλον ἢ τοὺ ς: ὠ χριῶ ντας. ἔ στι δὲ καὶ τῶ ν ἐ παγγελιῶ ν ἴ διος χαρακτή ρ. ὁ μὲ ν γὰ ρ Δό λων πο ἐ παγγέ λλεται τό φρα γὰ ρ ἐ ς στρατὸ ν εἶ μι διαμπερέ ς, ὄ φρ' ἂ ν νῆ̓ Αγαμεμνονέ ην ιορωμαι ὁ δὲ Διομή δης ἐ παγγέ λλεται μὲ ν οὐ δέ ν, ἧ ττον δ' ἄ ν φησι φοβηθῆ ναι μεθ' ἑ τέ ρου πεμπό μενος.̔ Ελληνικὸ ν οὖ ν καὶ ἀ στεῖ ον ἡ πρό νοια, βαρβαρικὸ ν δὲ καὶ φαῦ λον ἡ θρασύ της: καὶ δεῖ τὸ μὲ ν ζηλοῦ ν τὸ δὲ δυσχεραί νειν. ἔ χεται δέ τινος οὐ κ ἀ χρή στου θεωρί ας καὶ τὸ περὶ τοὺ ς Τρῶ ας καὶ τὸ ν̔́ Εκτορα πά θος, τοῦ Αἴ αντος αὐ τῷ μονομαχεῖ ν μέ λλοντος. ὁ μὲ ν γὰ ρ Αἰ σχύ λος̓ Ισθμοῖ πύ κτου πληγέ ντος εἰ ς τὸ πρό σωπον καὶ κραυγῆ ς γενομέ νης,“ οἷ ον” εἶ πεν“ ἡ ἄ σκησί ς ἐ στιν. οἱ θεώ μενοι βοῶ σιν, ὁ δὲ πληγεὶ ς σιωπᾷ” τοῦ δὲ ποιητοῦ λέ γοντος ὅ τι τὸ ν Αἴ αντα τῶ ν ὅ πλων ποιού ντων λαμπρὸ ν οἱ μὲ ν̔́ Ελληνες ἔ χαιρον ὁ ρῶ ντες, Τρῶ ας δὲ τρό μος αἰ νὸ ς ἐ πή λυθε γυῖ α ἕ καστον,̔́ Εκτορί τ' αὐ τῷ θυμὸ ς ἐ νὶ στή θεσσι πά τασσε, τί ς οὐ κ ἂ ν ἀ γά σαιτο τὴ ν διαφορά ν; τοῦ μὲ ν κινδυνεύ οντος ἡ καρδί α πηδᾷ μό νον, ὥ σπερ παλαί ειν νὴ Δί' ἢ σταδιοδρομεῖ ν μέ λλοντος, τῶ ν δὲ θεωμέ νων τρέ μει καὶ πά λλεται τὸ σῶ μα δι' εὔ νοιαν καὶ φό βον ὑ πὲ ρ τοῦ βασιλέ ως. ἐ νταῦ θα δὲ καὶ τὴ ν τοῦ κρατί στου πρὸ ς τὸ ν κά κιστον διαφορὰ ν ἀ ποθεωρητέ ον. ὁ μὲ ν γὰ ρ Θερσί της ἔ χθιστος δ'̓ Αχιλῆ ι μά λιστ' ἦ ν ἠ δ'̓ Οδυσῆ ι, ὁ δ' Αἴ ας ἀ εί τε τῷ̓ Αχιλλεῖ προσφιλὴ ς καὶ πρὸ ς τὸ ν̔́ Εκτορα λέ γει περὶ αὐ τοῦ νῦ ν μὲ ν δὴ σά φα εἴ σεαι οἰ ό θεν οἶ ος οἷ οι καὶ Δαναοῖ σιν ἀ ριστῆ ες μετέ ασι, καὶ μετ'̓ Αχιλλῆ α ῥ ηξή νορα θυμολέ οντα καὶ τοῦ το μὲ ν̓ Αχιλλέ ως τὸ ἐ γκώ μιό ν ἐ στι, τὰ δ' ἑ ξῆ ς ὑ πὲ ρ ἁ πά ντων εἴ ρηται χρησί μως ἡ μεῖ ς δ' εἰ μὲ ν τοῖ οι οἳ ἂ ν σέ θεν ἀ ντιά σαιμεν καὶ πολέ ες, οὔ τε μό νον οὔ τε ἄ ριστον ἀ ποφαί νων ἑ αυτὸ ν ἀ λλὰ μετὰ πολλῶ ν ὁ μοί ως δυνά μενον ἀ μύ νασθαι. ταῦ τα μὲ ν οὖ ν ἱ κανὰ περὶ διαφορᾶ ς, ἂ ν μὴ κἀ κεῖ νο βουλώ μεθα προσλαβεῖ ν, ὅ τι τῶ ν Τρώ ων ἑ αλώ κασι καὶ πολλοὶ ζῶ ντες, οὐ δεὶ ς δὲ τῶ ν̓ Αχαιῶ ν, καὶ τῶ ν μὲ ν ὑ ποπεπτώ κασιν ἔ νιοι τοῖ ς πολεμί οις, ὥ σπερ ὁ̓́ Αδραστος, οἱ̓ Αντιμά χου παῖ δες, ὁ Λυκά ων, αὐ τὸ ς ὁ̔́ Εκτωρ δεό μενος περὶ ταφῆ ς τοῦ̓ Αχιλλέ ως, ἐ κεί νων δ' οὐ δεί ς, ὡ ς βαρβαρικοῦ τοῦ ἱ κετεύ ειν καὶ ὑ ποπί πτειν ἐ ν τοῖ ς ἀ γῶ σιν ὄ ντος,̔ Ελληνικοῦ δὲ τοῦ νικᾶ ν μαχό μενον ἢ ἀ ποθνῄ σκειν.

ἐ πεὶ δ̓ ὥ σπερ ἐ ν ταῖ ς νομαῖ ς ἡ μὲ ν μέ λιττα διώ κει τὸ ἄ νθος, ἡ δ' αἲ ξ τὸ ν θαλλό ν, ἡ δ'' δ' ὗ ς τὴ ν ῥ ί ζαν, ἄ λλα δὲ ζῷ α τὸ σπέ ρμα καὶ τὸ ν καρπό ν, οὕ τως, ἐ ν ταῖ ς ἀ ναγνώ σεσι τῶ ν ποιημά των ὁ μὲ ν ἀ πανθί ζεται τὴ ν ἱ στορί αν, ὁ δ' ἐ μφύ εται τῷ κά λλει καὶ τῇ κατασκευῇ τῶ ν ὀ νομά των, καθά περ ὁ̓ Αριστοφά νης περὶ τοῦ Εὐ ριπί δου φησὶ χρῶ μαι γὰ ρ αὐ τοῦ τοῦ στό ματος τῷ στρογγύ λῳ: οἱ δὲ τῶ ν πρὸ ς τὸ ἦ θος εἰ ρημέ νων ὠ φελί μως ἔ χονται, πρὸ ς οὓ ς δὴ νῦ ν ἡ μῖ ν ὁ λό γος ἐ στί ν, ὑ πομιμνῄ σκωμεν αὐ τοὺ ς ὅ τι δεινό ν ἐ στι τὸ ν μὲ ν φιλό μυθον μὴ λανθά νειν τὰ καινῶ ς ἱ στορού μενα καὶ περιττῶ ς, μηδὲ τὸ ν φιλό λογον ἐ κφεύ γειν τὰ καθαρῶ ς πεφρασμέ να καὶ ῥ ητορικῶ ς, τὸ ν δὲ φιλό τιμον καὶ φιλό καλον καὶ μὴ παιγνί ας ἀ λλὰ παιδεί ας ἕ νεκα ποιημά των ἁ πτό μενον ἀ ργῶ ς καὶ ἀ μελῶ ς ἀ κού ειν τῶ ν πρὸ ς ἀ νδρεί αν ἢ σωφροσύ νην ἢ δικαιοσύ νην ἀ ναπεφωνημέ νων, οἷ α καὶ ταῦ τ' ἐ στὶ Τυδεί δη, τί παθό ντε λελά σμεθα θού ριδος ἀ λκῆ ς; ἀ λλ' ἄ γε δεῦ ρο, πέ πον, παρ' ἔ μ' ἵ στασο: δὴ γὰ ρ ἔ λεγχος ἔ σσεται, εἴ κεν νῆ ας ἕ λῃ κορυθαί ολος̔́ Εκτωρ τὸ γὰ ρ ἐ ν κινδύ νῳ τοῦ διαφθαρῆ ναι καὶ ἀ πολέ σθαι μετὰ πά ντων ὄ ντα τὸ ν φρονιμώ τατον ὁ ρᾶ ν τὸ αἰ σχρὸ ν δεδοικό τα καὶ τὸ ἐ πονεί διστον ἀ λλὰ μὴ τὸ ν θά νατον, ἐ μπαθῆ ποιή σει πρὸ ς ἀ ρετὴ ν τὸ ν νέ ον. καὶ τῷ χαῖ ρε δ'̓ Αθηναί η πεπνυμέ νῳ ἀ νδρὶ δικαί ῳ τοιοῦ τον ἐ πιλογισμὸ ν δί δωσι, μή τε πλουσί ῳ τινὶ μή τε καλῷ τὸ σῶ μα μή τ' ἰ σχυρῷ τὴ ν θεὸ ν χαί ρουσαν ἀ λλὰ φρονί μῳ καὶ δικαί ῳ ποιή σας, καὶ πά λιν τὸ ν̓ Οδυσσέ α φά σκουσα μὴ περιορᾶ ν μηδὲ προλεί πειν οὕ νεκ' ἐ πητή ς ἐ στι καὶ ἀ γχί νοος καὶ ἐ χέ φρων, ἐ νδεί κνυται μό νον εἶ ναι τῶ ν ἡ μετέ ρων θεοφιλὲ ς καὶ θεῖ ον ἀ ρετή ν, εἴ γε δὴ τὰ ὅ μοια χαί ρειν τοῖ ς ὁ μοί οις πέ φυκεν. ἐ πεὶ δὲ μεγά λου δοκοῦ ντος εἶ ναι καὶ ὄ ντος τοῦ κρατεῖ ν ὀ ργῆ ς μεῖ ζό ν ἐ στιν ἡ φυλακὴ καὶ ἡ πρό νοια τοῦ μὴ περιπεσεῖ ν ὀ ργῇ μηδ' ἁ λῶ ναι, καὶ ταῦ τα δεῖ τοῖ ς ἀ ναγιγνώ σκουσιν ὑ ποδεικνύ ειν οὑ κ μὴ παρέ ργως, ὅ τι τὸ ν Πρί αμον ὁ̓ Αχιλλεὺ ς ἀ νασχετικὸ ς ὢ ν οὐ δὲ πρᾶ ος ἡ συχί αν ἄ γειν κελεύ ει καὶ μὴ παροξύ νειν αὐ τό ν, οὕ τως μηκέ τι νῦ ν μ' ἐ ρέ θιζε, γέ ρον νοέ ω δὲ καὶ αὐ τό ς̔́ Εκτορά τοι λῦ σαι, Διό θεν δέ μοι ἄ γγελος ἦ λθε μή σε, γέ ρον, οὐ δ' αὐ τὸ ν ἐ νὶ κλισί ῃ σιν ἐ ά σω, καὶ ἱ κέ την περ ἐ ό ντα, Διὸ ς δ' ἀ λί τωμαι ἐ φετμά ς, καὶ τὸ ν̔́ Εκτορα λού σας καὶ περιστεί λας αὐ τὸ ς ἐ πὶ τὴ ν ἀ πή νην τί θησι, πρὶ ν ᾐ κισμέ νον ὑ πὸ τοῦ πατρὸ ς ὀ φθῆ ναι, μὴ ὁ μὲ ν ἀ χνυμέ νῃ κραδί ῃ χό λον οὐ κ ἐ ρύ σαιτο, παῖ δα ἰ δώ ν,̓ Αχιλῆ ι δ' ὀ ρινθεί η φί λον ἦ τορ καὶ ἑ κατακτεί νειε, Διὸ ς δ' ἀ λί τηται ἐ φετμά ς τὸ γὰ ρ ἐ πισφαλῶ ς πρὸ ς ὀ ργὴ ν ἔ χοντα καὶ φύ σει τραχὺ ν ὄ ντα καὶ θυμοειδῆ μὴ λανθά νειν ἑ αυτὸ ν ἀ λλ' ἐ ξευλαβεῖ σθαι καὶ φυλά ττεσθαι τὰ ς αἰ τί ας καὶ προκαταλαμβά νειν τῷ λογισμῷ πό ρρωθεν ὅ πως οὐ δ' ἄ κων τῷ πά θει περιπεσεῖ ται, θαυμαστῆ ς ἐ στι προνοί ας. οὕ τω δὲ δεῖ καὶ πρὸ ς μέ θην τὸ ν φί λοινον ἔ χειν καὶ πρὸ ς ἔ ρωτα τὸ ν ἐ ρωτικό ν: ὥ σπερ ὁ̓ Αγησί λαος οὐ χ ὑ πέ μεινεν ὑ πὸ τοῦ καλοῦ φιληθῆ ναι προσιό ντος, ὁ δὲ Κῦ ρος οὐ δ' ἰ δεῖ ν τὴ ν Πά νθειαν ἐ τό λμησε, τῶ ν ἀ παιδεύ των τοὐ ναντί ον ὑ πεκκαύ ματα τοῖ ς πά θεσι συλλεγό ντων καὶ πρὸ ς ἃ μά λιστα κακῶ ς καὶ ὀ λισθηρῶ ς ἔ χουσιν αὑ τοὺ ς προϊ εμέ νων. ὁ δ'̓ Οδυσσεὺ ς οὐ μό νον ἑ αυτὸ ν ἀ νέ χει θυμού μενον, ἀ λλὰ καὶ τὸ ν Τηλέ μαχον ἐ κ τοῦ λό γου συνιδὼ ν χαλεπὸ ν ὄ ντα καὶ μισοπό νηρον ἀ μβλύ νει καὶ παρασκευά ζει πό ρρωθεν ἡ συχί αν ἄ γειν καὶ ἀ νέ χεσθαι, κελεύ ων εἰ δὲ μ' ἀ τιμή σουσι δό μον κά τα, σὸ ν δὲ φί λον κῆ ρ τετλά τω ἐ ν στή θεσσι κακῶ ς πά σχοντος ἐ μεῖ ο, ἤ ν περ καὶ διὰ δῶ μα ποδῶ ν ἕ λκωσι θύ ραζε ἢ βέ λεσιν βά λλωσι: σὺ δ' εἰ σορό ων ἀ νέ χεσθαι ὥ σπερ γὰ ρ τοὺ ς ἵ ππους οὐ κ ἐ ν τοῖ ς δρό μοις χαλινοῦ σιν ἀ λλὰ πρὸ τῶ ν δρό μων, οὕ τω τοὺ ς δυσκαθέ κτους πρὸ ς τὰ δεινὰ καὶ θυμοειδεῖ ς προκαταλαμβά νοντες τοῖ ς λογισμοῖ ς καὶ προκαταρτύ οντες ἐ πὶ τοὺ ς ἀ γῶ νας ἄ γουσι. δεῖ δὲ μηδὲ τῶ ν ὀ νομά των ἀ μελῶ ς ἀ κού ειν, ἀ λλὰ τὴ ν μὲ ν Κλεά νθους παιδιὰ ν παραιτεῖ σθαι: κατειρωνεύ εται γὰ ρ ἔ στιν ὅ τε προσποιού μενος ἐ ξηγεῖ σθαι τὸ Ζεῦ πά τεῤ́ Ιδηθεν μεδέ ων καὶ τὸ Ζεῦ ἄ να Δωδωναῖ ε κελεύ ων ἀ ναγιγνώ σκειν ὑ φ' ἕ ν, ὡ ς τὸ ν ἐ κ τῆ ς γῆ ς ἀ ναθυμιώ μενον ἀ έ ρα διὰ τὴ ν ἀ νά δοσιν ἀ ναδωδωναῖ ον ὄ ντα. καὶ Χρύ σιππος δὲ πολλαχοῦ γλί σχρος ἐ στί ν, οὐ παί ζων ἀ λλ' εὑ ρησιλογῶ ν ἀ πιθά νως, καὶ παραβιαζό μενος εὐ ρύ οπα Κρονί δην εἶ ναι τὸ ν δεινὸ ν ἐ ν τῷ διαλέ γεσθαι καὶ διαβεβηκό τα τῇ δυνά μει τοῦ λό γου. βέ λτιον δὲ ταῦ τα τοῖ ς γραμματικοῖ ς παρέ ντας ἐ κεῖ να μᾶ λλον πιέ ζειν οἷ ς ἅ μα τὸ χρή σιμον καὶ πιθανὸ ν ἔ νεστιν οὐ δέ με θυμὸ ς ἄ νωγεν, ἐ πεὶ μά θον ἔ μμεναι ἐ σθλὸ ς καὶ πᾶ σιν γὰ ρ ἐ πί στατο μεί λιχος εἶ ναι τή ν τε γὰ ρ ἀ νδρεί αν ἀ ποφαί νων μά θημα καὶ τὸ προσφιλῶ ς ἅ μα καὶ κεχαρισμέ νως ἀ νθρώ ποις ὁ μιλεῖ ν ἀ π' ἐ πιστή μης καὶ κατὰ λό γον γί γνεσθαι νομί ζων προτρέ πει μὴ ἀ μελεῖ ν ἑ αυτῶ ν, ἀ λλὰ μανθά νειν τὰ καλὰ καὶ προσέ χειν τοῖ ς διδά σκουσιν, ὡ ς καὶ τὴ ν σκαιό τητα καὶ τὴ ν δειλί αν ἀ μαθί αν καὶ ἄ γνοιαν οὖ σαν. σφό δρα δὲ τού τοις κἀ κεῖ να σύ μφωνά ἐ στιν ἃ λέ γει περὶ τοῦ Διὸ ς καὶ τοῦ Ποσειδῶ νος ἦ μὰ ν ἀ μφοτέ ροισιν ὁ μὸ ν γέ νος ἠ δ' ἴ α πά τρη, ἀ λλὰ Ζεὺ ς πρό τερος; γεγό νει καὶ πλεί ονα ᾔ δη' θειό τατον γὰ ρ ἀ ποφαί νει τὴ ν φρό νησιν καὶ βασιλικώ τατον, ἐ ν ᾗ τί θεται τὴ ν μεγί στην ὑ περοχὴ ν τοῦ Διό ς, ἅ τε δὴ καὶ τὰ ς ἄ λλας ἀ ρετὰ ς ἕ πεσθαι ταύ τῃ νομί ζων. ἐ θιστέ ον δ' ἅ μα καὶ τού των ἐ γρηγορό τως τὸ ν νέ ον ἀ κού ειν ψεῦ δος δ' οὐ κ ἐ ρέ ει: μά λα γὰ ρ πεπνυμέ νος ἐ στὶ καί̓ Αντί λοχε, πρό σθεν πεπνυμέ νε, ποῖ ον ἔ ρεξας; ᾔ σχυνας μὲ ν ἐ μὴ ν ἀ ρετή ν, βλά ψας δέ μοι ἵ ππους καὶ Γλαῦ κε, τί η δὲ σὺ τοῖ ος ἐ ὼ ν ὑ πέ ροπλον ἔ ειπας; ὦ πέ πον, ἦ τ' ἐ φά μην σε περὶ φρέ νας ἔ μμεναι ἄ λλων, ὡ ς οὔ τε ψευδομέ νων τῶ ν φρονί μων οὔ τε κακομαχού ντων ἐ ν τοῖ ς: ἀ γῶ σιν οὔ τε παρ' ἀ ξί αν ἑ τέ ροις ἐ γκαλού ντων. καὶ τὸ ν Πά νδαρον δὲ πεισθῆ ναι λέ γων διὰ τὴ ν ἀ φροσύ νην τὰ ὅ ρκια συγχέ αι δῆ λὸ ς ἐ στιν οὐ κ ἂ ν ἀ δικῆ σαι τὸ ν φρό νιμον ἡ γού μενος ὅ μοια δ' ἔ στι καὶ περὶ σωφροσύ νης ὑ ποδεικνύ ειν ἐ φιστά ντα τοῖ ς οὕ τω λεγομέ νοις οιαὶ τῷ δὲ γονὴ Προί του ἐ πεμή νατο, δῖ'̓́ Αντεια, κρυπταδί ῃ φιλό τητι μιγή μεναι: ἀ λλὰ τὸ ν οὔ τι πεῖ θ' ἀ γαθὰ φρονέ οντα, δαΐ φρονα Βελλεροφό ντην ἡ δ' ἤ τοι τὸ πρὶ ν μὲ ν ἀ ναί νετο ἔ ργον ἀ εικέ ς, δῖ α Κλυταιμνή στρη: φρεσὶ γὰ ρ κέ χρητ' ἀ γαθῇ σιν ἐ ν μὲ ν οὖ ν τού τοις τῇ φρονή σει τὴ ν τοῦ σωφρονεῖ ν αἰ τί αν ἀ ποδί δωσιν, ἐ ν δὲ ταῖ ς παρὰ τὰ ς μά χας κελεύ σεσιν ἑ κά στοτε λέ γων αἰ δώ ς, ὦ Λύ κιοι. πό σε φεύ γετε; νῦ ν θοοὶ ἔ στε καὶ ἀ λλ' ἐ ν φρεσὶ θέ σθε ἕ καστος αἰ δῶ καὶ νέ μεσιν: δὴ γὰ ρ μέ γα νεῖ κος ὄ ρωρεν ἀ νδρεί ους ἔ οικε ποιεῖ ν τοὺ ς σώ φρονας διὰ τὸ αἰ δεῖ σθαι τὰ αἰ σχρὰ καὶ τὰ ς ἡ δονὰ ς δυναμέ νους ὑ περβαί νειν καὶ τοὺ ς κινδύ νους ὑ φί στασθαι. ἀ φ' ὧ ν καὶ Τιμό θεος ὁ ρμηθεὶ ς οὐ κακῶ ς ἐ ν τοῖ ς Πέ ρσαις τοὺ ς̔́ Ελληνας παρεκά λει σέ βεσθ' αἰ δῶ συνεργὸ ν ἀ ρετᾶ ς δοριμά χου Αἰ σχύ λος δὲ καὶ τὸ πρὸ ς δό ξαν ἔ χειν ἀ τύ φως καὶ μὴ διασοβεῖ σθαι μηδ' ἐ παί ρεσθαι τοῖ ς παρὰ τῶ ν πολλῶ ν ἐ παί νοις ἐ ν τῷ φρονεῖ ν τί θεται περὶ τοῦ̓ Αμφιαρά ου γρά φων οὐ γὰ ρ δοκεῖ ν ἄ ριστος ἀ λλ' εἶ ναι θέ λει, βαθεῖ αν ἄ λοκα διὰ φρενὸ ς καρπού μενος, ἀ φ' ἧ ς τὰ κεδνὰ βλαστά νει βουλεύ ματα τὸ γὰ ρ ἐ φ' ἑ αυτῷ καὶ τῇ διαθέ σει τῇ περὶ αὑ τὸ ν οὔ σῃ κρατί στῃ μεγαλοφρονεῖ ν νοῦ ν ἔ χοντος ἀ νδρό ς ἐ στι. πά ντων οὖ ν ἀ ναγομέ νων εἰ ς τὴ ν φρό νησιν ἀ ποδεί κνυται πᾶ ν εἶ δος ἀ ρετῆ ς ἐ πιγιγνό μενον ἐ κ λό γου καὶ διδασκαλί ας.

ἡ μὲ ν οὖ ν μέ λιττα φυσικῶ ς ἐ ν τοῖ ς δριμυτά τοις ἄ νθεσι καὶ ταῖ ς τραχυτά ταις ἀ κά νθαις ἐ ξανευρί σκει τὸ λειό τατον μέ λι καὶ χρηστικώ τατον, οἱ δὲ παῖ δες, ἂ ν ὀ ρθῶ ς ἐ ντρέ φωνται τοῖ ς ποιή μασιν, καὶ ἀ πὸ τῶ ν φαύ λους καὶ ἀ τό πους ὑ ποψί ας ἐ χό ντων ἕ λκειν τι χρή σιμον ἁ μωσγέ πως μαθή σονται καὶ ὠ φέ λιμον. αὐ τί κα γοῦ ν ὕ ποπτό ς ἐ στιν ὁ̓ Αγαμέ μνων ὡ ς διὰ δωροδοκί αν ἀ φεὶ ς τῆ ς στρατεί ας τὸ ν πλού σιον ἐ κεῖ νον τὸ ν τὴ ν Αἴ θην χαρισά μενον αὐ τῷ δῶ ρ', ἵ να μὴ οἱ ἕ ποιθ' ὑ πὸ̓́ Ιλιον ἠ νεμό εσσαν ἀ λλ' αὐ τοῦ τέ ρποιτο μέ νων: μέ γα γά ρ οἱ ἔ δωκεν Ζεὺ ς ἄ φενος ῦ ὁ ὀ ρθῶ ς δὲ γ' ἐ ποί ησεν, ὡ ς̓ Αριστοτέ λης φησί ν, ἵ ππον ἀ γαθὴ ν ἀ νθρώ που τοιού του προτιμή σας: οὐ δὲ γὰ ρ κυνὸ ς ἀ ντά ξιος οὐ δ' ὄ νου μὰ Δί α δειλὸ ς ἀ νὴ ρ καὶ ἄ ναλκις, ὑ πὸ πλού του καὶ μαλακί ας διερρυηκώ ς πά λιν αἴ σχιστα δοκεῖ τὸ ν υἱ ὸ ν ἡ Θέ τις ἐ φ' ἡ δονὰ ς παρακαλεῖ ν καὶ ἀ ναμιμνῄ σκειν ἀ φροδισί ων. ἀ λλὰ κἀ νταῦ θα δεῖ παραθεωρεῖ ν τὴ ν τοῦ̓ Αχιλλέ ως ἐ γκρά τειαν, ὅ τι τῆ ς Βρισηί δος ἐ ρῶ ν ἡ κού σης πρὸ ς αὐ τό ν, εἰ δὼ ς τὴ ν τοῦ βί ου τελευτὴ ν ἐ γγὺ ς οὖ σαν οὐ σπεύ δει τῶ ν ἡ δονῶ ν πρὸ ς ἀ πό λαυσιν οὐ δ' ὥ σπερ οἱ πολλοὶ πενθεῖ τὸ ν φί λον ἀ πραξί ᾳ καὶ παραλεί ψει τῶ ν καθηκό ντων; ἀ λλὰ τῶ ν μὲ ν ἡ δονῶ ν διὰ τὴ ν λύ πην ἀ πέ χεται, ταῖ ς δὲ πρά ξεσι καὶ ταῖ ς στρατηγί αις ἐ νεργό ς ἐ στι. πά λιν ὁ̓ Αρχί λοχος οὐ κ ἐ παινεῖ ται λυπού μενος μὲ ν ἐ πὶ τῷ ἀ νδρὶ τῆ ς ἀ δελφῆ ς διεφθαρμέ νῳ κατὰ θά λασσαν, οἴ νῳ δὲ καὶ παιδιᾷ πρὸ ς τὴ ν λύ πην μά χεσθαι διανοού μενος. αἰ τί αν μέ ντοι λό γον ἔ χουσαν εἴ ρηκεν οὔ τε τι γὰ ρ κλαί ων ἰ ή σομαι οὔ τε κά κιον θή σω τερπωλὰ ς καὶ θαλί ας ἐ φέ πων εἰ γὰ ρ ἐ κεῖ νος οὐ δὲ ν ἐ νό μιζεν ποιή σειν κά κιον τερπωλὰ ς καὶ θαλί ας: ἐ φέ πων, πῶ ς ἡ μῖ ν τὰ παρό ντα χεῖ ρον ἕ ξει φιλοσοφοῦ σι καὶ πολιτευομέ νοις καὶ προιοῦ σιν εἰ ς ἀ γορὰ ν καὶ καταβαί νουσιν εἰ ς̓ Ακαδή μειαν καὶ γεωργί αν ἐ φέ πουσιν; ὅ θεν οὐ δ' αἱ παραδιορθώ σεις φαύ λως ἔ χουσιν αἷ ς καὶ Κλεά νθης ἐ χρή σατο καὶ̓ Αντισθέ νης, ὁ μὲ ν εὖ μά λα τοὺ ς̓ Αθηναί ους ἰ δὼ ν θορυβή σαντας ἐ ν τῷ θεά τρῳ τί δ' αἰ σχρὸ ν εἰ μὴ τοῖ σι χρωμέ νοις δοκεῖ; παραβά λλων εὐ θὺ ς αἰ σχρὸ ν τὸ γ' αἰ σχρό ν, κἂ ν δοκῇ κἂ ν μὴ δοκῇ, ὁ δὲ Κλεά νθης περὶ τοῦ πλού του φί λοις τε δοῦ ναι σῶ μὰ τ' εἰ ς νό σους πεσὸ ν δαπά ναισι σῶ σαι μεταγρά φων οὕ τω πό ρναις τε δοῦ ναι σῶ μὰ τ' εἰ ς νό σους πεσό ν δαπά ναις ἐ πιτρῖ ψαι. καὶ ὁ Ζή νων ἐ πανορθού μενος τὸ τοῦ Σοφοκλέ ους ὅ στις δὲ πρὸ ς τύ ραννον ἐ μπορεύ εται, κεί νου στὶ δοῦ λος:, κἂ ν ἐ λεύ θερος μό λῃ μετέ γραφεν οὐ κ ἔ στι δοῦ λος, ἢ ν ἐ λεύ θερος μό λῃ, τῷ ἐ λευθέ ρῳ νῦ ν συνεκφαί νων τὸ ν ἀ δεᾶ καὶ μεγαλό φρονα καὶ ἀ ταπεί νωτον. τί δὴ κωλύ ει καὶ ἡ μᾶ ς ταῖ ς τοιαύ ταις ὑ ποφωνή σεσι τοὺ ς νέ ους παρακαλεῖ ν πρὸ ς τὸ βέ λτιον, οὕ τω πως χρωμέ νους τοῖ ς λεγομέ νοις; τό δ' ἐ στὶ τὸ ζηλωτὸ ν ἀ νθρώ ποις, ὅ τῳ τό ξον μερί μνης εἰ ς ὃ βού λεται πέ σῃ. οὔ κ. ἀ λλ' ὅ τῳ τό ξον μερί μνης εἰ ς ὃ συμφέ ρει πέ σῃ. τὸ γὰ ρ: ἃ μὴ δεῖ βουλό μενον λαμβά νειν καὶ τυγχά νειν οἰ κτρό ν ἐ στι καὶ ἄ ζηλον. καὶ οὐ κ ἐ πὶ πᾶ σὶ ν σ1' ἐ φύ τευς' ἀ γαθοῖ ς,̓ Αγά μεμνον,̓ Ατρεύ ς δεῖ δέ σε χαί ρειν καὶ λυπεῖ σθαι μὰ Δί α, φή σομεν, ἀ λλὰ δεῖ σε χαί ρειν, μὴ λυπεῖ σθαι τυγχά νοντα μετρί ων οὐ γὰ ρ ἐ πὶ πᾶ σὶ ν σ1̓ ἐ φύ τευσ1' ἀ γαθοῖ ς,̓ Αγά μεμνον,̓ Ατρεύ ς. αἰ αῖ τό δ' ἤ δη θεῖ ον ἀ νθρώ ποις κακό ν, ὅ ταν τις εἰ δῇ τἀ γαθό ν, χρῆ ται δὲ μή. θηριῶ δες μὲ ν οὖ ν καὶ ἄ λογον καὶ οἰ κτρὸ ν εἰ δό τα τὸ βέ λτιον ὑ πὸ τοῦ χεί ρονος ἐ ξ ἀ κρασί ας καὶ μαλακί ας ἄ γεσθαι. τρό πος ἔ σθ' ὁ πεί θων τοῦ λέ γοντος, οὐ λό γος.' καὶ τρό πος μὲ ν οὖ ν καὶ λό γος ἢ τρό πος διὰ λό γου, καθά περ ἱ ππεὺ ς διὰ χαλινοῦ καὶ διὰ πηδαλί ου κυβερνή της, οὐ δὲ ν οὕ τω φιλά νθρωπον οὐ δὲ συγγενὲ ς ἐ χού σης τῆ ς ἀ ρετῆ ς ὄ ργανον ὡ ς τὸ ν λό γον. πρὸ ς θῆ λυ νεύ ει μᾶ λλον ἢ πὶ τἄ ρρενα; ὅ που προσῇ τὸ κά λλος, ἀ μφιδέ ξιος. ἦ ν δὲ βέ λτιον εἰ πεῖ ν ὅ που προσῇ τὸ σῶ φρον, ἀ μφιδέ ξιος ὡ ς ἀ ληθῶ ς καὶ ἰ σό ρροπος: δ' δ' ὑ φ' ἡ δονῆ ς καὶ ὥ ρας ὧ δε κἀ κεῖ μετοιακιζό μενος ἐ παρί στερος καὶ ἀ βέ βαιος. φό βος τὰ θεῖ α τοῖ σι σώ φροσιν βροτῶ ν. καὶ μὴ ν οὐ δαμῶ ς, ἀ λλὰ θά ρσος τὰ θεῖ α τοῖ σι σώ φροσιν βροτῶ ν. φό βος δὲ τοῖ ς ἄ φροσι καὶ ἀ νοή τοις καὶ ἀ χαρί στοις ὅ τι καὶ τὴ ν παντὸ ς αἰ τί αν ἀ γαθοῦ δύ ναμιν καὶ ἀ ρχὴ ν ὡ ς βλά πτουσαν ὑ φορῶ νται καὶ δεδί ασι τὸ μὲ ν οὖ ν τῆ ς ἐ πανορθώ σεως γέ νος τοιοῦ τό ν ἐ στι.

τὴ ν δ' ἐ πὶ πλέ ον τῶ ν λεγομέ νων χρῆ σιν ὑ πέ δειξεν ὀ ρθῶ ς ὁ Χρύ σιππος, ὅ τι δεῖ μετά γειν διαβιβά ζειν ἐ πὶ τὰ ὁ μοειδῆ τὸ χρή σιμον. ὅ τε γὰ ῥ Ησί οδος εἰ πὼ ν οὐ δ' ἂ ν βοῦ ς ἀ πό λοιτ', εἰ μὴ γεί των κακὸ ς εἴ η καὶ περὶ κυνὸ ς ταὐ τὸ καὶ περὶ ὄ νου λέ γει καὶ περὶ πά ντων ὁ μοί ως τῶ ν ἀ πολέ σθαι δυναμέ νων. καὶ πά λιν τοῦ Εὐ ριπί δου λέ γοντος τί ς δ' ἐ στὶ δοῦ λος τοῦ θανεῖ ν ἄ φροντις ὤ ν; ὑ πακουστέ ον ὅ τι καὶ περὶ πό νου καὶ νό σου ταὐ τὰ εἴ ρηκεν. ὡ ς γὰ ρ φαρμά κου πρὸ ς ἓ ν ἁ ρμό σαντος νό σημα τὴ ν δύ ναμιν καταμαθό ντες οἱ ἰ ατροὶ μετά γουσι καὶ χρῶ νται πρὸ ς ἅ παν τὸ παραπλή σιον, οὕ τω καὶ λό γον κοινοῦ ν καὶ δημοσιεύ ειν τὴ ν χρεί αν δυνά μενον οὐ χρὴ περιορᾶ ν ἑ νὶ πρά γματι συνηρτημέ νον ἀ λλὰ κινεῖ ν ἐ πὶ πά ντα τὰ ὅ μοια, καὶ τοὺ ς νέ ους ἐ θί ζειν τὴ ν κοινό τητα συνορᾶ ν καὶ μεταφέ ρειν ὀ ξέ ως τὸ οἰ κεῖ ον, ἐ ν πολλοῖ ς παραδεί γμασι ποιουμέ νους μελέ την καὶ ἄ σκησιν ὀ ξυηκοΐ ας, ἵ να τοῦ Μενά νδρου λέ γοντος μακά ριος ὅ στις οὐ σί αν καὶ νοῦ ν ἔ χει τοῦ το καὶ περὶ δό ξης καὶ περὶ ἡ γεμονί ας καὶ περὶ λό γου δυνά μεως εἰ ρῆ σθαι νομί ζωσι, τὴ ν δὲ πρὸ ς τὸ ν̓ Αχιλλέ α τὸ ν ἐ ν Σκύ ρῳ καθή μενον ἐ ν ταῖ ς παρθέ νοις γεγενημέ νην ἐ πί πληξιν ὑ πὸ τοῦ̓ Οδυσσέ ως σὺ δ', ὦ τὸ λαμπρὸ ν φῶ ς ἀ ποσβεννὺ ς γέ νους, ξαί νεις, ἀ ρί στου πατρὸ ς̔ Ελλή νων γεγώ ς; καὶ πρὸ ς τὸ ν ἄ σωτον οἴ ωνται λέ γεσθαι καὶ πρὸ ς τὸ ν αἰ σχροκερδῆ καὶ πρὸ ς τὸ ν ἀ μελῆ καὶ ἀ παί δευτον πί νεις, ἀ ρί στου πατρὸ ς̔ Ελλή νων γεγώ ς, ἢ κυβεύ εις ἢ ὀ ρτυγοκοπεῖ ς ἢ καπηλεύ εις ἢ τοκογλυφεῖ ς, μηδὲ ν μέ γα φρονῶ ν μηδ' ἄ ξιον τῆ ς εὐ γενεί ας; μὴ πλοῦ τον εἴ πῃ ς. οὐ χὶ θαυμά ζω θεό ν ὃ ν χὠ κά κιστος ῥ ᾳ δί ως ἐ κτή σατο. οὐ κοῦ ν μηδὲ δό ξαν εἴ πῃ ς μηδὲ σώ ματος εὐ μορφί αν μηδὲ στρατηγικὴ ν χλαμύ δα μηδ' ἱ ερατικὸ ν στέ φανον, ὧ ν καὶ τοὺ ς κακί στους ὁ ρῶ μεν τυγχά νοντας. τῆ ς δειλί ας γὰ ρ αἰ σχρὰ γί γνεται τέ κνα καὶ ναὶ μὰ Δί α τῆ ς ἀ κολασί ας καὶ τῆ ς δεισιδαιμονί ας καὶ τοῦ φθό νου καὶ τῶ ν ἄ λλων νοσημά των ἁ πά ντων. ἄ ριστα δ' εἰ ρηκό τος̔ Ομή ρου τὸ Δύ σπαρι εἶ δος ἄ ριστε καὶ τὸ̔́ Εκτορ εἶ δος ἄ ριστε ψό γου γὰ ρ ἀ ποφαί νει καὶ λοιδορί ας ἄ ξιον ᾧ μηδέ ν ἐ στιν ἀ γαθὸ ν εὐ μορφί ας κά λλιον ἐ φαρμοστέ ον τοῦ το καὶ τοῖ ς ὁ μοί οις, κολού οντα τοὺ ς μεγαλοφρονοῦ ντας ἐ πὶ τοῖ ς μηδενὸ ς ἀ ξί οις, καὶ διδά σκοντα τοὺ ς νέ ους ὄ νειδος ἡ γεῖ σθαι καὶ λοιδορί αν τὸ“ χρή μασιν ἄ ριστε” καὶ“ δεί πνοις ἄ ριστε” καὶ“ παισὶ ν ἢ ὑ ποζυγί οις ἄ ριστε” καὶ νὴ Δί α τὸ λέ γειν ἐ φεξῆ ς“ ἄ ριστε” δεῖ γὰ ρ ἐ κ τῶ ν καλῶ ν διώ κειν τὴ ν ὑ περοχὴ ν καὶ περὶ τὰ πρῶ τα πρῶ τον εἶ ναι καὶ μέ γαν ἐ ν τοῖ ς μεγί στοις: ἡ δ' ἀ πὸ μικρῶ ν δό ξα καὶ φαύ λων ἄ δοξό ς ἐ στι καὶ ἀ φιλό τιμος. τοῦ το δ' ἡ μᾶ ς εὐ θὺ ς ὑ πομιμνῄ σκει τὸ παρά δειγμα τὸ τοὺ ς ψό γους ἀ ποθεωρεῖ ν καὶ τοὺ ς ἐ παί νους ἐ ν τοῖ ς̔ Ομή ρου μά λιστα ποιή μασιν: ἔ μφασις γὰ ρ γί γνεται μεγά λη τοῦ τὰ σωματικὰ καὶ τυχηρὰ μὴ μεγά λης ἄ ξια σπουδῆ ς: νομί ζειν. πρῶ τον μὲ ν γὰ ρ ἐ ν ταῖ ς δεξιώ σεσι καὶ ἀ νακλή σεσιν οὐ καλοὺ ς οὐ δὲ πλουσί ους οὐ δ' ἰ σχυροὺ ς προσαγορεύ ουσιν, ἀ λλὰ τοιαύ ταις εὐ φημί αις χρῶ νται διογενὲ ς Λαερτιά δη, πολυμή χαν'̓ Οδυσσεῦ καὶ̔́ Εκτορ υἱ ὲ Πριά μοιο, Διὶ μῆ τιν ἀ τά λαντε πο καὶ ὦ̓ Αχιλεῦ Πηλέ ος υἱ έ, μέ γα κῦ δος̓ Αχαιῶ ν καὶ δῖ ε Μενοιτιά δη, τῷ ἐ μῷ κεχαρισμέ νε θυμῷ ἔ πειτα λοιδοροῦ σιν οὐ δὲ ν ἐ φαπτό μενοι τῶ ν σωματικῶ ν, ἀ λλὰ τοῖ ς ἁ μαρτή μασι τοὺ ς ψό γους ἐ πιφέ ροντες οἰ νοβαρέ ς, κυνὸ ς ὄ μματ' ἔ χων, κραδί ην δ' ἐ λά φοιο καί αἶ αν νεῖ κος ἄ ριστε, κακοφραδέ ς καὶ̓ Ιδομενεῦ, τί πά ρος λαβρεύ εαι; οὐ δὲ τί σε χρὴ λαβραγό ρην ἔ μεναι καὶ αἶ αν ἁ μαρτοεπὲ ς βουγά ιε καὶ τέ λος ὁ Θερσί της ὑ πὸ τοῦ̓ Οδυσσέ ως οὐ χωλὸ ς οὐ φαλακρὸ ς οὐ κυρτὸ ς ἀ λλ' ἀ κριτό μυθος λοιδορεῖ ται, τὸ ν δ'̔́ Ηφαιστον ἡ τεκοῦ σα φιλοφρονουμέ νη προσηγό ρευσεν ἀ πὸ τῆ ς χωλό τητος ὄ ρσεο κυλλοπό διον, ἐ μὸ ν τέ κος οὕ τως̔́ Ομηρος καταγελᾷ τῶ ν αἰ σχυνομέ νων ἐ πὶ χωλό τησιν ἢ τυφλό τησιν, οὔ τε ψεκτὸ ν ἡ γού μενος τὸ μὴ αἰ σχρὸ ν οὔ τ' αἰ σχρὸ ν τὸ μὴ δι' ἡ μᾶ ς ἀ λλ' ἀ πὸ τύ χης γιγνό μενον. δύ ο δὴ περιγί γνεται μεγά λα τοῖ ς ποιημά των ἐ πιμελῶ ς ἐ θιζομέ νοις ἀ κού ειν, τὸ μὲ ν εἰ ς μετριό τητα, μηδενὶ τύ χην ἐ παχθῶ ς καὶ ἀ νοή τως ὀ νειδί ζειν, τὸ δ' εἰ ς μεγαλοφροσύ νην, αὐ τοὺ ς χρησαμέ νους τύ χαις μὴ ταπεινοῦ σθαι μηδὲ ταρά ττεσθαι, φέ ρειν δὲ πρά ως καὶ σκώ μματα καὶ λοιδορί ας καὶ γέ λωτας, μά λιστα μὲ ν τὸ τοῦ Φιλή μονος ἔ χοντας πρό χειρον ἣ διον οὐ δὲ ν οὐ δὲ μουσικώ τερον ἔ στ' ἢ δύ νασθαι λοιδορού μενον φέ ρειν ἂ ν δὲ φαί νηταί τις ἐ πιλή ψεως δεό μενος, τῶ ν ἁ μαρτημά των καὶ τῶ ν παθῶ ν ἐ πιλαμβά νεσθαι, ὥ σπερ ὁ τραγικὸ ς̓́ Αδραστος, τοῦ̓ Αλκμέ ωνος εἰ πό ντος πρὸ ς αὐ τὸ ν ἀ νδροκτό νου γυναικὸ ς; ὁ μογενὴ ς ἔ φυς, ἀ πεκρί νατο σὺ δ' αὐ τό χειρ γε μητρὸ ς ἥ σ1' ἐ γεί νατο καθά περ γὰ ρ οἱ τὰ ἱ μά τια μαστιγοῦ ντες οὐ χ ἅ πτονται τοῦ σώ ματος, οὕ τως οἱ δυστυχί ας τινὰ ς ἢ δυσγενεί ας ὀ νειδί ζοντες εἰ ς τὰ ἐ κτὸ ς ἐ ντεί νονται κενῶ ς καὶ ἀ νοή τως, τῆ ς ψυχῆ ς δ' οὐ θιγγά νουσιν οὐ δὲ τῶ ν ἀ ληθῶ ς ἐ πανορθώ σεως δεομέ νων καὶ δή ξεως.

καὶ μὴ ν ὥ σπερ ἐ πά νω πρὸ ς τὰ φαῦ λα καὶ βλαβερὰ ποιή ματα λό γους καὶ γνώ μας: ἀ ντιτά σσοντες ἐ νδό ξων καὶ πολιτικῶ ν ἀ νδρῶ ν ἐ δοκοῦ μεν ἀ φιστά ναι καὶ ἀ νακρού ειν τὴ ν πί στιν, οὕ τως ὅ τι ἂ ν ἀ στεῖ ον εὕ ρωμεν παρ' αὐ τοῖ ς καὶ χρηστό ν, ἐ κτρέ φειν χρὴ καὶ αὔ ξειν ἀ ποδεί ξεσι καὶ μαρτυρί αις φιλοσό φοις, ἀ ποδιδό ντας τὴ ν εὕ ρεσιν ἐ κεί νοις, καὶ γὰ ρ δί καιον καὶ ὠ φέ λιμον, ἰ σχὺ ν τῆ ς πί στεως καὶ ἀ ξί ωμα προσλαμβανού σης, ὅ ταν τοῖ ς ἀ πὸ σκηνῆ ς λεγομέ νοις καὶ πρὸ ς λύ ραν ᾀ δομέ νοις καὶ μελετωμέ νοις ἐ ν διδασκαλεί ῳ τὰ Πυθαγό ρου δό γματα καὶ τὰ Πλά τωνος ὁ μολογῇ, καὶ τὰ Χί λωνος παραγγέ λματα καὶ τὰ Βί αντος ἐ πὶ τὰ ς αὐ τὰ ς ἄ γῃ γνώ μας ἐ κεί νοις τοῖ ς παιδικοῖ ς ἀ ναγνώ σμασιν. ὅ θεν οὐ παρέ ργως ὑ ποδεικτέ ον ὅ τι τὸ μὲ ν οὔ τοι, τέ κνον ἐ μό ν, δέ δοται πολεμή ια ἔ ργα, ἀ λλὰ σὺ γ' ἱ μερό εντα μετέ ρχεο ἔ ργα γά μοιο καὶ τὸ Ζεὺ ς γά ρ τοι νεμεσᾷ, ὅ τ' ἀ μεί νονι φωτὶ μά χοιο οὐ δὲ ν διαφέ ρει τοῦ“ γνῶ θι σαυτό ν,” ἀ λλὰ τὴ ν αὐ τὴ ν ἔ χει διά νοιαν ἐ κεί νῳ: τὸ δὲ νή πιοι, οὐ δ' ἴ σασιν ὅ σῳ πλέ ον ἥ μισυ παντὸ ς καὶ τὸ ἡ δὲ κακὴ βουλὴ τῷ βουλεύ σαντι κακί στη ταὐ τό ν ἐ στι τοῖ ς Πλά τωνος ἐ ν Γοργί ᾳ καὶ Πολιτεί ᾳ δό γμασι περὶ τοῦ“ τὸ ἀ δικεῖ ν κά κιον εἶ ναι τοῦ ἀ δικεῖ σθαι'” καὶ τοῦ κακῶ ς πά σχειν τὸ ποιεῖ ν κακῶ ς βλαβερώ τερον. ἐ πιρρητέ ον δὲ καὶ τῷ τοῦ Αἰ σχύ λου θά ρσει: πό νου γὰ ρ ἄ κρον οὐ κ ἔ χει χρό νον ὅ τι τοῦ τ' ἐ στὶ τὸ παρ'̓ Επικού ρου θρυλού μενον ἀ εὶ καὶ θαυμαζό μενον, ὡ ς“ οἱ μεγά λοι πό νοι συντό μως ἐ ξά γουσιν, οἱ δὲ χρό νιοι μέ γεθος οὐ κ ἔ χουσιν” ὧ ν τὸ μὲ ν εἴ ρηκεν ὁ Αἰ σχύ λος ἐ ναργῶ ς, τὸ δὲ τῷ εἰ ρημέ νῳ παρακεί μενό ν ἐ στιν: εἰ γὰ ρ ὁ μέ γας καὶ σύ ντονος οὐ παραμέ νει πό νος, οὐ κ ἔ στι μέ γας ὁ παραμέ νων οὐ δὲ δυσκαρτέ ρητος. τὰ δὲ τοῦ Θέ σπιδος ταυτὶ ὁ ρᾷ ς ὅ τι Ζεὺ ς τῷ δε πρωτεύ ει θεῶ ν, οὐ ψεῦ δος οὐ δὲ κό μπον οὐ μῶ ρον γέ λων ἀ σκῶ ν τὸ δ' ἡ δὺ μοῦ νος οὐ κ ἐ πί σταται τί διαφέ ρει τοῦ“ πό ρρω γὰ ρ ἡ δονῆ ς καὶ λύ πης ἵ δρυται τὸ θεῖ ον,” ὡ ς Πλά των ἔ λεγε. τὸ δὲ̔ φά σωμεν πιστὸ ν κῦ δος ἔ χειν ἀ ρετά ν: πλοῦ τος δὲ καὶ δειλοῖ σιν ἀ νθρώ πων ὁ μιλεῖ λεγό μενον ὑ πὸ τοῦ Βακχυλί δου καὶ πά λιν ὑ πὸ τοῦ Εὐ ριπί δου παραπλησί ως καὶ τό ἐ γὼ δ' οὐ δὲ ν πρεσβύ τερον νομί ζω τᾶ ς σωφροσύ νας, ἐ πεὶ τοῖ ς ἀ γαθοῖ ς ἀ εὶ ξύ νεστἱ τιμᾶ ν τὰ ν τέ τασθε, πλού τῳ δ' ἀ ρετὰ ν κατεργά σεσθαι δοκεῖ τ', ἐ ν ἐ σθλοῖ ς δὲ καθή σεσθ' ἄ νολβοι ἆ ρ' οὐ κ ἀ πό δειξί ς ἐ στιν ὧ ν οἱ φιλό σοφοι λέ γουσι περὶ πλού του καὶ τῶ ν ἐ κτὸ ς ἀ γαθῶ ν, ὡ ς χωρὶ ς ἀ ρετῆ ς ἀ νωφελῶ ν ὄ ντων καὶ ἀ νονή των τοῖ ς ἔ χουσι; τὸ γὰ ρ οὕ τω συνά πτειν καὶ συνοικειοῦ ν τοῖ ς δό γμασιν ἐ ξά γει τὰ ποιή ματα τοῦ μύ θου καὶ τοῦ προσωπεί ου, καὶ σπουδὴ ν περιτί θησιν αὐ τοῖ ς χρησί μως λεγομέ νοις: ἔ τι δὲ προανοί γει: καὶ προκινεῖ τὴ ν τοῦ νέ ου ψυχὴ ν τοῖ ς ἐ ν φιλοσοφί ᾳ λό γοις. ἔ ρχεται γὰ ρ οὐ κ ἄ γευστος αὐ τῶ ν παντά πασιν οὐ δ' ἀ νή κοος, οὐ δ' ἀ κρί τως ἀ νά πλεως ὧ ν ἤ κουε τῆ ς μητρὸ ς ἀ εὶ καὶ τί τθης καὶ νὴ Δί α τοῦ πατρὸ ς καὶ τοῦ παιδαγωγοῦ, τοὺ ς πλουσί ους εὐ δαιμονιζό ντων καὶ σεβομέ νων, φριττό ντων δὲ τὸ ν θά νατον καὶ τὸ ν πό νον, ἄ ζηλον δὲ τὴ ν ἀ ρετὴ ν καὶ τὸ μηδὲ ν ἄ νευ χρημά των καὶ δό ξης ἀ γό ντων. οἷ ς ἀ ντί φωνα τὰ τῶ ν φιλοσό φων ἀ κού οντας αὐ τοὺ ς τὸ πρῶ τον ἔ κπληξις ἴ σχει καὶ ταραχὴ καὶ θά μβος, οὐ προσιεμέ νους οὐ δ' ὑ πομέ νοντας, ἂ ν μὴ καθά περ ἐ κ σκό τους πολλοῦ μέ λλοντες ἥ λιον ὁ ρᾶ ν ἐ θισθῶ σιν οἷ ον ἐ ν νό θῳ φωτὶ κεκραμέ νης μύ θοις ἀ ληθεί ας αὐ γὴ ν ἔ χοντι μαλακὴ ν ἀ λύ πως διαβλέ πειν τὰ τοιαῦ τα καὶ μὴ φεύ γειν. προακηκοό τες γὰ ρ ἐ ν τοῖ ς ποιή μασι καὶ προανεγνωκό τες τὸ ν φύ ντα θρηνεῖ ν εἰ ς ὅ σ1' ἔ ρχεται κακά, τὸ ν δ' αὖ θανό ντα καὶ πό νων πεπαυμέ νον χαί ροντας εὐ φημοῦ ντας ἐ κπέ μπειν δό μων καὶ ἐ πεὶ τί δεῖ βροτοῖ σι πλὴ ν δυεῖ ν μό νον Δή μητρος ἀ κτῆ ς πώ ματὸ ς θ' ὑ δρηχό ου; καὶ ἰ ὼ τυραννὶ βαρβά ρων ἀ νδρῶ ν φί λη καὶ ἡ βροτῶ ν τ' εὐ πραξί α τῶ ν τἀ λά χιστα γί γνεται λυπουμέ νων ἧ ττον ταρά ττονται καὶ δυσκολαί νουσι παρὰ τοῖ ς φιλοσό φοις ἀ κού οντες ὡ ς“ ὁ θά νατος οὐ δὲ ν πρὸ ς ἡ μᾶ ς” καὶ“ ὁ τῆ ς φύ σεως πλοῦ τος ὥ ρισται” καὶ“ τὸ εὔ δαιμον καὶ μακά ριον οὐ χρημά των πλῆ θος οὐ δὲ πραγμά των ὄ γκος οὐ δ' ἀ ρχαί τινες ἔ χουσιν οὐ δὲ δυνά μεις, ἀ λλ' ἀ λυπί α καὶ πραό της παθῶ ν καὶ διά θεσις ψυχῆ ς; τὸ κατὰ φύ σιν ὁ ρί ζουσα.” Διὸ καὶ τού των ἕ νεκα καὶ τῶ ν προειρημέ νων ἁ πά ντων ἀ γαθῆ ς δεῖ τῷ νέ ῳ κυβερνή σεως περὶ τὴ ν ἀ νά γνωσιν, ἵ να μὴ προδιαβληθεὶ ς ἀ λλὰ μᾶ λλον προπαιδευθεὶ ς εὐ μενὴ ς καὶ φί λος καὶ οἰ κεῖ ος ὑ πὸ ποιητικῆ ς ἐ πὶ φιλοσοφί αν προπέ μπηται.