Reader

τῷ σφό δρα φιλεῖ ν ἔ αυτό ν, ὦ̓́ Αντί οχε Φιλό παππε, φά σκοντι συγγνώ μην μὲ ν ἅ παντας ὁ Πλά των διδό ναι φησί, κακί αν δὲ σὺ ν πολλαῖ ς; ἄ λλαις ἐ γγί γνεσθαι μεγί στην, ὑ φ' ἧ ς οὐ κ ἔ στιν αὑ τοῦ κριτὴ ν δί καιον οὐ δ' ἀ δέ καστον εἶ ναι:“ τυφλοῦ ται γὰ ρ τὸ φιλοῦ ν περὶ τὸ φιλού μενον” ἂ ν μή τις μαθὼ ν ἐ θισθῇ τὰ καλὰ τιμᾶ ν καὶ διώ κειν μᾶ λλον ἢ τὰ συγγενῆ καὶ οἰ κεῖ α. τοῦ το τῷ κό λακι πολλὴ ν μεταξὺ τῆ ς φιλί ας εὐ ρυχωρί αν δί δωσιν, ὁ ρμητή ριον ἐ φ' ἡ μᾶ ς εὐ φυὲ ς ἔ χοντι τὴ ν φιλαυτί αν, δι' ἣ ν αὐ τὸ ς αὑ τοῦ κό λαξ ἕ καστος ὢ ν πρῶ τος καὶ μέ γιστος οὐ χαλεπῶ ς προσί εται τὸ ν ἔ ξωθεν ὧ ν οἴ εται καὶ βού λεται. μά ρτυν ἅ μ' αὐ τῷ καὶ βεβαιωτὴ ν προσγιγνό μενον. ὁ γὰ ρ λοιδορού μενος φιλοκό λαξ σφό δρα φί λαυτό ς ἐ στι, δι' εὔ νοιαν ἑ αυτῷ πά ντα μὲ ν ὑ πά ρχειν χειν βουλό μενος; πά ντα δ' οἰ ό μενος ὧ ν ἡ μὲ ν βού λησις οὐ κ ἄ τοπος ἡ δ' οἴ ησις ἐ πισφαλὴ ς καὶ δεομέ νη πολλῆ ς εὐ λαβεί ας. εἰ δὲ δὴ θεῖ ον ἡ ἀ λή θεια καὶ πά ντων“ μὲ ν ἀ γαθῶ ν θεοῖ ς πά ντων δ' ἀ νθρώ ποις” ἀ ρχὴ κατὰ Πλά τωνα, κινδυνεύ ει θεοῖ ς ἐ χθρὸ ς ὁ κό λαξ εἶ ναι, τῷ δὲ Πυθί ῳ διαφερό ντως. ἀ ντιτά ττεται γὰ ρ ἀ εὶ πρὸ ς τὸ“ γνῶ θι σαυτό ν,” ἀ πά την ἑ κά στῳ πρὸ ς ἑ αυτὸ ν ἐ μποιῶ ν καὶ ἄ γνοιαν ἑ αυτοῦ καὶ τῶ ν περὶ αὑ τὸ ν ἀ γαθῶ ν καὶ κακῶ ν, τὰ μὲ ν ἐ λλιπῆ καὶ ἀ τελῆ τὰ δ' ὅ λως ἀ νεπανό ρθωτα ποιῶ ν.

εἰ μὲ ν οὖ ν, ὡ ς τὰ πλεῖ στα τῶ ν ἄ λλων κακῶ ν, κό λαξ ἥ πτετο μό νον ἢ μά λιστα τῶ ν ἀ γεννῶ ν καὶ φαύ λων, οὐ κ ἂ ν ἦ ν οὕ τω δεινὸ ν οὐ δὲ δυσφύ λακτον: ἐ πεὶ δ' ὥ σπερ οἱ θρῖ πες ἐ νδύ ονται μά λιστα τοῖ ς ἁ παλοῖ ς καὶ γλυκέ σι ξύ λοις, οὕ τω τὰ φιλό τιμα τῶ ν ἠ θῶ ν καὶ χρηστὰ καὶ ἐ πιεικῆ τὸ ν κό λακα δέ χεται καὶ τρέ φει προσφυό μενον, ἔ τι δ' ὥ σπερ ὁ Σιμωνί δης τὴ ν̔“ ἱ πποτροφί αν” φησὶ ν“ οὐ Ζακύ νθῳ ὀ παδεῖ ν ἀ λλ' ἀ ρού ραισι πυροφό ροις,” οὕ τω τὴ ν κολακεί αν ὁ ρῶ μεν οὐ πέ νησιν οὐ δ' ἀ δό ξοις οὐ δ' ἀ δυνά τοις ἀ κολουθοῦ σαν, ἀ λλ' οἴ κων τε καὶ πραγμά των μεγά λων ὀ λί σθημα καὶ νό σημα γιγνομέ νην, πολλά κις δὲ καὶ βασιλεί ας καὶ ἡ γεμονί ας ἀ νατρέ πουσαν: οὐ μικρὸ ν ἔ ργον ἐ στὶ ν οὐ δὲ φαύ λης δεό μενον προνοί ας ἡ περὶ αὐ τὴ ν ἐ πί σκεψις, ὡ ς ἂ ν μά λιστα περί φωρος οὖ σα μὴ βλά πτῃ μηδὲ διαβά λλῃ τὴ ν φιλί αν. οἱ μὲ ν γὰ ρ φθεῖ ρες ἀ πί ασιν ἀ πὸ τῶ ν τελευτώ ντων καὶ ἀ πολεί πουσι τὰ σώ ματα σβεννυμέ νου τοῦ αἵ ματος ἐ ξ οὗ τρέ φονται, τοὺ ς δὲ κό λακας οὐ δ' ὅ λως ἰ δεῖ ν ἔ στι πρά γμασι ξηροῖ ς καὶ κατεψυγμέ νοις προσιό ντας, ἀ λλὰ ταῖ ς δό ξαις καὶ ταῖ ς δυνά μεσιν ἐ πιτί θενται καὶ αὔ ξονται, ταχὺ δ' ἐ ν ταῖ ς μεταβολαῖ ς ὑ πορρέ ουσιν, ἀ λλὰ τὴ ν τό τε πεῖ ραν οὐ δεῖ περιμέ νειν ἀ νωφελῆ, μᾶ λλον δὲ βλαβερὰ ν καὶ οὐ κ ἀ κί νδυνον οὖ σαν. χαλεπὴ γὰ ρ ἐ ν καιρῷ δεομέ νῳ φί λων ἡ τῶ ν μὴ φί λων αἴ σθησις, ἀ ντικαταλλαγὴ ν οὐ κ ἔ χουσα χρηστοῦ καὶ βεβαί ου πρὸ ς ἀ βέ βαιον καὶ κί βδηλον. ἀ λλ' ὥ σπερ νό μισμα δεῖ τὸ ν φί λον ἔ χειν πρὸ τῆ ς χρεί ας δεδοκιμασμέ νον, μὴ ὑ πὸ τῆ ς χρεί ας ἐ λεγχό μενον. οὐ γὰ ρ δεῖ βλαβέ ντας αἰ σθέ σθαι, ἀ λλ' ὅ πως μὴ βλαβῶ μεν ἐ μπειρί αν λαβεῖ ν καὶ κατανό ησιν τοῦ κό λακος: εἰ δὲ μὴ, ταὐ τὸ πεισό μεθα τοῖ ς αἰ σθανομέ νοις τῷ προγεγεῦ σθαι τῶ ν θανασί μων φαρμά κων εἰ ς τὴ ν κρί σιν ἀ πολλύ ντες ἑ αυτοὺ ς καὶ διαφθεί ροντες. οὔ τε γὰ ρ δὴ τού τους ἐ παινοῦ μεν οὔ θ' ὅ σοι τὸ ν φί λον εἰ ς τὸ καλὸ ν τιθέ μενοι καὶ ὠ φέ λιμον οἴ ονται τοὺ ς κεχαρισμέ νως: ὁ μιλοῦ ντας εὐ θὺ ς ἔ χειν ἐ π' αὐ τοφώ ρῳ κό λακας εἰ λημμέ νους. οὐ δὲ γὰ ρ ἀ ηδὴ ς ὁ φί λος οὐ δ' πο ἑ ὁ ἄ κρατος, οὐ δὲ τῷ πικρῷ σεμνὸ ν ἡ φιλί α καὶ αὐ στηρῷ, ἀ λλ' αὐ τὸ δὴ τοῦ το τὸ καλὸ ν καὶ τὸ σεμνὸ ν αὐ τῆ ς ἡ δὺ καὶ ποθού μενό ν ἐ στι, πὰ ρ δ' αὐ τῇ Χά ριτέ ς τε καὶ̔́ Ιμερος οἰ κί' ἔ θεντο, καὶ οὐ δυστυχοῦ ντι μό νον εἰ ς ὄ μματ' εὔ νου φωτὸ ς ἐ μβλέ ψαι γλυκὺ κατ' Εὐ ριπί δην, ἀ λλ' οὐ δὲ ν ἧ ττον τοῖ ς ἀ γαθοῖ ς ἡ δονὴ ν ἐ πιφέ ρουσα καὶ χά ριν ἢ τῶ ν κακῶ ν ἀ φαιροῦ σα τὰ ς λύ πας καὶ τὰ ς ἀ πορί ας παρέ πεται. καὶ καθά περ ὁ Εὔ ηνος εἶ πε, τῶ ν ἡ δυσμά των τὸ πῦ ρ εἶ ναι κρά τιστον, οὕ τω τῷ βί ῳ μί ξας τὴ ν φιλί αν ὁ θεὸ ς ἅ παντα φαιδρὰ καὶ γλυκέ α καὶ προσφιλῆ ταύ της παρού σης καὶ συναπολαυού σης ἐ ποί ησεν. ἐ πεὶ πῶ ς ἂ ν ὁ κό λαξ ὑ πεδύ ετο ταῖ ς ἡ δοναῖ ς, εἰ τὴ ν φιλί αν ἑ ώ ρα τὸ ἡ δὺ μηδαμοῦ προσιεμέ νην; οὐ κ ἔ στιν εἰ πεῖ ν. ἀ λλ' ὥ σπερ τὰ ψευδό χρυσα καὶ τὰ κί βδηλα τὴ ν λαμπρό τητα τοῦ χρυσοῦ καὶ τὸ γά νωμα μιμεῖ ται μό νον, οὕ τως ἔ οικεν ὁ κό λαξ τοῦ φί λου τὸ ἡ δὺ καὶ κεχαρισμέ νον ἐ κμιμού μενος ἀ εὶ παρέ χειν ἱ λαρὸ ν καὶ ἀ νθηρὸ ν καὶ πρὸ ς μηδὲ ν ἀ ντιβαί νοντα μηδ' ὑ πεναντιού μενον ἑ αυτό ν, ὅ θεν οὐ δὲ τοὺ ς ἐ παινοῦ ντας εὐ θὺ ς ὡ ς κολακεύ οντας ἁ πλῶ ς ὑ φορατέ ον ἔ παινος γὰ ρ οὐ χ ἧ ττον ἐ ν καιρῷ ψό γου φιλί ᾳ προσή κει, μᾶ λλον δὲ τὸ μὲ ν δύ σκολον ὅ λως καὶ μεμψί μοιρον ἄ φιλον καὶ ἀ νομί λητον, τῆ ς δ' ἀ φθό νως καὶ προθύ μως τὸ ν ἐ πὶ τοῖ ς καλοῖ ς ἀ ποδιδού σης ἔ παινον εὐ νοί ας καὶ τὸ νουθετοῦ ν αὖ θις καὶ παρρησιαζό μενον ἐ λαφρῶ ς καὶ ἀ λύ πως ὑ πομέ νομεν, πιστεύ οντες καὶ ἀ γαπῶ ντες ὡ ς ἀ ναγκαί ως ψέ γοντα τὸ ν ἡ δέ ως ἐ παινοῦ ντα.

χαλεπὸ ν οὖ ν φαί η τις ἄ ν ἐ στι διακρῖ ναι τὸ ν κό λακα καὶ τὸ ν φί λον, εἰ μή θ' ἡ δονῇ μή τ' ἐ παί νῳ διαφέ ρουσι: καὶ γὰ ρ ἐ ν ὑ πουργί αις καὶ διακονί αις πολλά κις ἰ δεῖ ν ἐ στι τὴ ν φιλί αν ὑ πὸ τῆ ς κολακεί ας παρατρεχομέ νην. τί δ' οὐ μέ λλει, φή σομεν, ἂ ν τὸ ν ἀ ληθινὸ ν κό λακα καὶ μετὰ δεινό τητος καὶ τέ χνης ἁ πτό μενον τοῦ πρά γματος διώ κωμεν, ἀ λλὰ μή, καθά περ οἱ πολλοί, τοὺ ς αὐ τοληκύ θους τού τους λεγομέ νους καὶ τραπεζέ ας καὶ μετὰ τὸ κατὰ χειρὸ ς ὕ δωρ ἀ κουομέ νους ὥ ς τις εἶ πε κό λακας νομί ζωμεν, ὧ ν ἐ ν μιᾷ λοπά δι καὶ κύ λικι μετὰ βωμολοχί ας καὶ βδελυρί ας ἡ ἀ νελευθερί α γί γνεται κατά δηλος; οὐ γὰ ρ δή που Μελά νθιον ἔ δει τὸ ν̓ Αλεξά νδρου τοῦ Φεραί ου παρά σιτον ἐ ξελέ γχειν, ὃ ς τοῖ ς ἐ ρωτῶ σι πῶ ς̓ Αλέ ξανδρος ἐ σφά γη“ διὰ τῆ ς: πλευρᾶ ς” ἔ λεγεν“ εἰ ς τὴ ν γαστέ ρα τὴ ν ἐ μή ν,” οὐ δὲ τοὺ ς ἀ μφὶ πλουσί αν τρά πεζαν ἐ γκυκλουμέ νους, οὓ ς οὐ πῦ ρ οὐ σί δαρος οὐ δὲ χαλκὸ ς εἴ ργει μὴ φοιτᾶ ν ἐ πὶ δεῖ πνον, οὐ δὲ τὰ ς ἐ ν Κύ πρῳ κολακί δας, ἐ πειδὴ διέ βησαν εἰ ς Συρί αν, κλιμακί δας προσαγορευθεί σας, ὅ τι ταῖ ς γυναιξὶ τῶ ν βασιλέ ων ἀ ναβαί νειν ἐ πὶ τὰ ς ἁ μά ξας δι' αὑ τῶ ν ὑ ποκατακλινό μεναι παρεῖ χον.

τί να οὖ ν δεῖ φυλά ττεσθαι; τὸ ν μὴ δοκοῦ ντα μηδ' ὁ μολογοῦ ντα κολακεύ ειν, ὃ ν οὐ κ ἔ στι λαβεῖ ν περὶ τοὐ πτανεῖ ον, οὐ δ' ἁ λί σκεται σκιὰ ν καταμετρῶ ν ἐ πὶ δεῖ πνον, οὐ δ' ἔ ρριπται μεθυσθεὶ ς; ὅ πως ἔ τυχεν, ἀ λλὰ νή φει τὰ πολλὰ καὶ πολυπραγμονεῖ καὶ πρά ξεων μετέ χειν οἴ εται δεῖ ν καὶ λό γων ἀ πορρή των βού λεται κοινωνὸ ς εἶ ναι, καὶ ὅ λως τραγικό ς ἐ στιν οὐ σατυρικὸ ς φιλί ας ὑ ποκριτὴ ς οὐ δὲ κωμικό ς. ὡ ς γὰ ρ ὁ Πλά των φησὶ ν“ ἐ σχά της ἀ δικί ας εἶ ναι δοκεῖ ν δί καιον μὴ ὄ ντα,” καὶ κολακεί αν ἡ γητέ ον χαλεπὴ ν τὴ ν λανθά νουσαν οὐ τὴ ν ὁ μολογοῦ σαν, οὐ δὲ τὴ ν παί ζουσαν ἀ λλὰ τὴ ν σπουδά ζουσαν αὕ τη γὰ ρ ἀ ναπί μπλησι καὶ τὴ ν ἀ ληθινὴ ν φιλί αν ἀ πιστί ας, συνεμπί πτουσαν αὐ τῇ πολλά κις, ἂ ν μὴ προσέ χωμεν. ὁ μὲ ν οὖ ν Γωβρύ ης εἰ ς σκοτεινὸ ν οἴ κημα τῷ μά γῳ φεύ γοντι συνεισπεσὼ ν καὶ γενό μενος ἐ ν διαπά λαις ἐ πιστά ντα καὶ διαποροῦ ντα τὸ ν Δαρεῖ ον ἐ κέ λευσεν ὠ θεῖ ν καὶ δι' ἀ μφοτέ ρων: ἡ μεῖ ς δέ, εἰ μηδαμῆ μηδαμῶ ς ἐ παινοῦ μεν τὸ“ ἐ ρρέ τω φί λος σὺ ν ἐ χθρῷ,” διὰ πολλῶ ν ὁ μοιοτή των τὸ ν κό λακα τῷ φί λῳ συμπεπλεγμέ νον ἀ ποσπά σαι ζητοῦ ντες ὀ φεί λομεν εὖ μά λα φοβεῖ σθαι μή πως ἢ τῷ κακῷ τὸ χρή σιμον συνεκβά λωμεν ἢ φειδό μενοι τοῦ οἰ κεί ου τῷ βλά πτοντι περιπέ σωμεν. ὥ σπερ γὰ ρ οἶ μαι τῶ ν ἀ γρί ων σπερμά των ὅ σα καὶ σχῆ μα καὶ μέ γεθος παραπλή σιον ἔ χοντα τῷ πυρῷ συμμέ μικται χαλεπὴ ν ἔ χει τὴ ν ἀ ποκά θαρσιν γὰ ρ οὐ διεκπί πτει τῶ ν στενοτέ ρων πό ρων ἢ συνεκπί πτει διὰ τῶ ν ἀ ραιῶ ν, οὕ τως ἡ κολακεί α τῆ ς φιλί ας εἰ ς πᾶ ν πά θος καὶ πᾶ ν κί νημα καὶ χρεί αν καὶ συνή θειαν ἑ αυτὴ ν καταμιγνύ ουσα δυσχώ ριστό ς ἐ στιν.

ὅ τι μέ ντοι γε πά ντων ἣ διστό ν ἐ στιν ἡ φιλί α καὶ οὐ δὲ ν ἄ λλο μᾶ λλον εὐ φραί νει, διὰ τοῦ το καὶ ὁ κό λαξ ἡ δοναῖ ς ὑ πά γεται καὶ περὶ ἡ δονά ς ἐ στιν. ὅ τι δ' ἡ χά ρις καὶ ἡ χρεί α τῇ φιλί ᾳ παρέ πεται καθ' ὃ δὴ καὶ λέ γεται πυρὸ ς καὶ ὕ δατος ὁ φί λος ἀ ναγκαιό τερος εἶ ναι, διὰ τοῦ τ' ἐ μβά λλων εἰ ς τὰ ς ὑ πουργί ας ἑ αυτὸ ν ὁ κό λαξ ἁ μιλλᾶ ται σπουδαστικὸ ς ἀ εὶ φαί νεσθαι καὶ ἄ οκνος καὶ πρό θυμος. ἐ πεὶ δὲ τὸ μά λιστα φιλί ας ἀ ρχὴ ν συνέ χον ὁ μοιό της ἐ στὶ ν ἐ πιτηδευμά των καὶ ἠ θῶ ν, καὶ ὅ λως τὸ χαί ρειν τε τοῖ ς αὐ τοῖ ς καὶ τὸ ταὐ τὰ φεύ γειν πρῶ τον εἰ ς ταὐ τὸ συνά γει καὶ συνί στησι διὰ τῆ ς ὁ μοιοπαθεί ας, τοῦ το κατιδὼ ν ὁ κό λαξ αὑ τὸ ν ὥ σπερ ὕ λην τινὰ ῥ υθμί ζει καὶ σχηματί ζει, περιαρμό σαι καὶ περιπλά σαι ζητῶ ν οἷ ς ἂ ν ἐ πιχειρῇ διὰ μιμή σεως, ὑ γρὸ ς ὢ ν μεταβά λλεσθαι καὶ πιθανὸ ς; ἐ πὶ τὰ ς ἐ ξομοιώ σεις,: ὥ στ' εἰ πεῖ ν οὐ παῖ ς̓ Αχιλλέ ως, ἀ λλ' ἐ κεῖ νος αὐ τὸ ς εἶ ὃ δὲ πά ντων ἐ στὶ ν αὐ τοῦ πανουργό τατον, αἰ σθανό μενος τὴ ν παρρησί αν καὶ λεγομέ νην καὶ δοκοῦ σαν ἰ δί αν εἶ ναι φωνὴ ν ὥ σπερ τινὸ ς ζῴ ου τῆ ς φιλί ας, τὸ δ' ἀ παρρησί αστον ἄ φιλον καὶ ἀ γεννέ ς, οὐ δὲ ταύ την ἀ μί μητον ἀ πολέ λοιπεν, ἀ λλ' ὥ σπερ οἱ δεινοὶ τῶ ν ὀ ψοποιῶ ν τοῖ ς πικροῖ ς χυμοῖ ς καὶ αὐ στηροῖ ς ἡ δύ σμασι χρῶ νται, τῶ ν γλυκέ ων ἀ φαιροῦ ντες τὸ πλή σμιον, οὕ τως οἱ κό λακες; οὐ κ ἀ ληθινὴ ν οὐ δ' ὠ φέ λιμον ἀ λλ' οἷ ον ἐ πιλλώ πτουσαν ἐ ξ ὀ φρύ ος καὶ γαργαλί ζουσαν ἀ τεχνῶ ς παρρησί αν προσφέ ρουσιν. ἔ στι μὲ ν οὖ ν διὰ ταῦ τα δυσφώ ρατος; ὁ ἀ νή ρ, ὥ σπερ τῶ ν θηρί ων ὅ σα πεφυκό τα τὴ ν χρό αν τρέ πεσθαι συναφομοιοῦ ται τοῖ ς ὑ ποκειμέ νοις χρώ μασι καὶ χωρί οις: ἐ πεὶ δ' ἐ κεῖ νος ἐ ξαπατᾷ τε καὶ περικαλύ πτεται ταῖ ς ὁ μοιό τησιν, ἡ μέ τερον ἔ ργον ἐ στὶ ταῖ ς διαφοραῖ ς ἀ νακαλύ πτειν καὶ ἀ πογυμνοῦ ν αὐ τὸ ν“ ἀ λλοτρί οις χρώ μασι καὶ σχή μασιν,” φησιν ὁ Πλά των,“ χή τει οἰ κεί ων κοσμού μενον”

εὐ θὺ ς οὖ ν ἀ πὸ τῆ ς ἀ ρχῆ ς σκοπῶ μεν. ἀ ρχὴ ν δὲ φιλί ας; ἔ φαμεν εἶ ναι τοῖ ς πλεί στοις τὴ ν ταὐ τὰ μὲ ν ἐ πιεικῶ ς ἀ σπαζομέ νην ἔ θη καὶ ἤ θη τοῖ ς δ' αὐ τοῖ ς χαί ρουσαν ἐ πιτηδεύ μασι καὶ πρά γμασι καὶ διατριβαῖ ς ὁ μοιοπαθῆ διά θεσιν καὶ φύ σιν, ἐ φ' ἧ ς καὶ ταῦ τ' εἴ ρηται γέ ρων γέ ροντι γλῶ σσαν ἡ δί στην ἔ χει, παῖ ς παιδί, καὶ γυναικὶ πρό σφορον γυνή, νοσῶ ν τ' ἀ νὴ ρ νοσοῦ ντι, καὶ δυσπραξί ᾳ ληφθεὶ ς ἐ πῳ δό ς ἐ στι τῷ πειρωμέ νῳ εἰ δὼ ς οὖ ν ὁ κό λαξ ὅ τι τὸ χαί ρειν τοῖ ς ὁ μοί οις καὶ τὸ χρῆ σθαι καὶ ἀ γαπᾶ ν ἔ μφυτό ν ἐ στι, ταύ τῃ πρῶ τον ἐ πιχειρεῖ πλησιά ζειν ἑ κά στῳ καὶ παρασκηνοῦ ν, ὥ σπερ ἔ ν τισι νομαῖ ς τοῖ ς αὐ τοῖ ς ἐ πιτηδεύ μασι καὶ διατριβαῖ ς περὶ ταὐ τὰ καὶ σπουδαῖ ς καὶ διαί ταις ἀ τρέ μα παραβά λλων καὶ προσαναχρωννύ μενος, ἄ χρι οὗ λαβὴ ν παραδῷ καὶ ψαύ οντι τιθασὸ ς γέ νηται καὶ συνή θης, ψέ γων μὲ ν οἷ ς ἐ κεῖ νον αἰ σθά νεται πρά γμασι καὶ βί οις καὶ ἀ νθρώ ποις ἀ χθό μενον, ἐ παινέ της δὲ τῶ ν ἀ ρεσκό ντων. οὐ μέ τριος ἀ λλ' ὥ σθ' ὑ περβά λλειν σὺ ν ἐ κπλή ξει καὶ θαύ ματι, φαινό μενος, βεβαιῶ ν δὲ τὸ φιλοῦ ν καὶ τὸ μισοῦ ν ὡ ς κρί σει μᾶ λλον ἢ πά θει γιγνό μενον.

πῶ ς οὖ ν ἐ λέ γχεται καὶ τί σιν ἁ λί σκεται διαφοραῖ ς, οὐ κ ὢ ν ὅ μοιος οὐ δὲ γιγνό μενος ἀ λλὰ μιμού μενος ὅ μοιον; πρῶ τον μὲ ν ὁ ρᾶ ν δεῖ τὴ ν ὁ μαλό τητα τῆ ς προαιρέ σεως καὶ τὸ ἐ νδελεχέ ς, εἰ χαί ρει τε τοῖ ς αὐ τοῖ ς ἀ εὶ καὶ ταὐ τὰ ἐ παινεῖ καὶ πρὸ ς ἓ ν ἀ πευθύ νει καὶ καθί στησι παρά δειγμα τὸ ν ἑ αυτοῦ βί ον, ὥ σπερ ἐ λευθέ ρῳ φιλί ας ὁ μοιοτρό που καὶ συνηθεί ας ἐ ραστῇ προσή κει. τοιοῦ τος γὰ ρ ὁ φί λος. ὁ δὲ κό λαξ ἅ τε δὴ μί αν ἑ στί αν ἤ θους οὐ κ ἔ χων μό νιμον οὐ δ' ἑ αυτῷ βί ον ζῶ ν αἱ ρετό ν, ἀ λλ' ἑ τέ ρῳ καὶ πρὸ ς ἕ τερον πλά ττων καὶ προσαρμό ττων ἑ αυτό ν, οὐ χ ἁ πλοῦ ς οὐ δ' εἷ ς ἀ λλὰ παντοδαπό ς ἐ στι καὶ ποικί λος, εἰ ς ἄ λλον ἐ ξ ἄ λλου τό πον ὥ σπερ τὸ μετερώ μενον ὕ δωρ περιρρέ ων ἀ εὶ καὶ συσχηματιζό μενος τοῖ ς ὑ ποδεχομέ νοις. ὁ μὲ ν γὰ ρ πί θηκος, ὡ ς ἔ οικε μιμεῖ σθαι τὸ ν ἄ νθρωπον ἐ πιχειρῶ ν ἁ λί σκεται συγκινού μενος καὶ συνορχού μενος, ὁ δὲ κό λαξ αὐ τὸ ς ἑ τέ ρους ἐ πά γεται καὶ παλεύ ει, μιμού μενος οὐ χ ὁ μοί ως ἅ παντας ἀ λλὰ τῷ μὲ ν συνορχού μενος καὶ συνᾴ δων, τῷ δὲ συμπαλαί ων καὶ συγκονιό μενος θηρατικοῦ δὲ καὶ κυνηγετικοῦ λαβό μενος μονονοὺ τὰ τῆ ς Φαί δρας ἀ ναβοῶ ν ἕ πεται πρὸ ς θεῶ ν ἔ ραμαι κυσὶ θωΰ ξαι βαλιαῖ ς ἐ λά φοις ἐ γχριπτό μενοσ̓, καὶ οὐ δὲ ν αὐ τῷ πρᾶ γμα πρὸ ς τὸ θηρί ον, ἀ λλ' αὐ τὸ ν ἐ κσαγηνεύ ει καὶ περιβά λλεται τὸ ν κυνηγό ν. ἂ ν δὲ θηρεύ ῃ φιλό λογον καὶ φιλομαθῆ νέ ον, αὖ θις ἐ ν βιβλί οις ἐ στὶ καὶ πώ γων ποδή ρης καθεῖ ται καὶ τριβωνοφορί α τὸ χρῆ μα καὶ ἀ διαφορί α, καὶ διὰ στό ματος οἵ τε ἀ ριθμοὶ καὶ τὰ ὀ ρθογώ νια τρί γωνα Πλά τωνος. εἴ τε ῥ ᾴ θυμό ς τις ἐ μπέ παικεν αὖ θις καὶ φιλοπό της καὶ πλού σιος, αὐ τὰ ρ ὁ γυμνώ θη ῥ ακέ ων πολύ μητις̓ Οδυσσεύ ς, ἔ ρριπται μὲ ν ὁ τρί βων, κατακεί ρεται δ' ὁ πώ γων ὥ σπερ ἄ καρπον θέ ρος, ψυκτῆ ρες δὲ καὶ φιά λαι καὶ γέ λωτες ἐ ν περιπά τοις καὶ σκώ μματα πρὸ ς τοὺ ς φιλοσοφοῦ ντας, ὥ σπερ ἐ ν Συρακού σαις φασί ν, ὁ πηνί κα Πλά των ἀ φί κετο, καὶ Διονύ σιον ζῆ λος ἔ σχε περιμανὴ ς φιλοσοφί ας, τὰ βασί λεια κονιορτοῦ γέ μειν ὑ πὸ πλή θους τῶ ν γεωμετρού ντων: ἐ πεὶ δὲ προσέ κρουσε Πλά των, καὶ Διονύ σιος ἐ κπεσὼ ν φιλοσοφί ας πά λιν εἰ ς πό τους καὶ γύ ναια καὶ τὸ ληρεῖ ν καὶ ἀ κολασταί νειν ἧ κε φερό μενος, ἀ θρό ως; ἅ παντας ὥ σπερ ἐ ν Κί ρκης μεταμορφωθέ ντας ἀ μουσί α καὶ λή θη καὶ εὐ ή θεια κατέ σχε. μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὰ τῶ ν μεγά λων ἔ ργα κολά κων καὶ τὰ τῶ ν δημαγωγῶ ν, ὧ ν ὁ μέ γιστος̓ Αλκιβιά δης,̓ Αθή νησι μὲ ν σκώ πτων καὶ ἱ πποτροφῶ ν καὶ μετ' εὐ τραπελί ας ζῶ ν καὶ χά ριτος, ἐ ν δὲ Λακεδαί μονι, κειρό μενος ἐ ν χρῷ καὶ τριβωνοφορῶ ν καὶ ψυχρολουτῶ ν, ἐ ν δὲ Θρᾴ κῃ πολεμῶ ν καὶ πί νων, ἐ πεὶ δὲ πρὸ ς Τισσαφέ ρνην ἀ φί κετο, τρυφῇ καὶ ἁ βρό τητι καὶ ἀ λαζονεί ᾳ χρώ μενος, ἐ δημαγώ γει καὶ καθωμί λει τῷ συναφομοιοῦ ν καὶ συνοικειοῦ ν ἑ αυτὸ ν ἅ πασιν. οὐ μὴ ν τοιοῦ τος̓ Επαμεινώ νδας οὐ δ'̓ Αγησί λαος, ἀ λλὰ πλεί στοις ὁ μιλή σαντες ἀ νθρώ ποις καὶ πό λεσι καὶ βί οις τὸ προσῆ κον ἦ θος αὑ τοῖ ς πανταχοῦ καὶ στολῇ καὶ διαί τῃ καὶ λό γῳ καὶ βί ῳ διεφύ λαττον. οὕ τω καὶ Πλά των ἐ ν Συρακού σαις οἷ ος ἐ ν̓ Ακαδημεί ᾳ, καὶ πρὸ ς Διονύ σιον οἷ ος πρὸ ς Δί ωνα.

τὰ ς δὲ τοῦ κό λακος ὥ σπερ πολύ ποδος τροπὰ ς ῥ ᾷ στα φωρά σειεν ἄ ν τις αὐ τὸ ς ἐ πὶ πολλὰ δοκῶ ν τρέ πεσθαι, καὶ ψέ γων μὲ ν ὃ ν ἐ πῄ νει πρό τερον βί ον, οἷ ς δ' ἤ χθετο πρά γμασιν ἢ διαί ταις ἢ λό γοις ὡ ς ἀ ρέ σκοντας ἐ ξαί φνης; προσιέ μενος. ὄ ψεται γὰ ρ αὐ τὸ ν οὐ δαμοῦ βέ βαιον οὐ δ' ἴ διον οὐ δ' οἰ κεί ῳ πά θει φιλοῦ ντα καὶ μισοῦ ντα καὶ χαί ροντα καὶ λυπού μενον, ἀ λλὰ δί κην κατό πτρου παθῶ ν ὀ θνεί ων καὶ βί ων καὶ κινημά των εἰ κό νας ἀ ναδεχό μενον. τοιοῦ τος γὰ ρ οἷ ος, εἰ ψέ γοις τινὰ τῶ ν φί λων πρὸ ς αὐ τό ν, εἰ πεῖ ν“ βραδέ ως πεφώ ρακας τὸ ν ἄ νθρωπον: ἐ μοὶ μὲ ν γὰ ρ οὐ δὲ πρό τερον ἤ ρεσκεν” ἂ ν. δ' αὖ πά λιν ἐ παινῇ ς μεταβαλό μενος, νὴ Δί α φή σει συνή δεσθαι καὶ χά ριν ἔ χειν αὐ τὸ ς ὑ πὲ ρ τοῦ ἀ νθρώ που καὶ πιστεύ ειν. ἂ ν δὲ βί ον ἀ λλακτέ ον ἕ τερον εἴ πῃ ς, οἷ ον εἰ ς ἀ πραγμοσύ νην καὶ ἡ συχί αν ἐ κ πολιτεί ας μεταβαλό μενος,“ πά λαι γ' ἐ χρῆ ν” φησὶ“ θορύ βων ἡ μᾶ ς ἀ πηλλά χθαι καὶ φθό νων” ἂ ν δὲ πά λιν ὁ ρμᾶ ν δοκῆ ς ἐ πὶ τὸ πρά ττειν καὶ λέ γειν, ὑ πεφώ νησεν“ ἄ ξια σαυτοῦ φρονεῖ ς: ἡ δ' ἀ πραγμοσύ νη γλυκὺ μέ ν, ἀ λλ' ἄ δοξον καὶ ταπεινό ν” εὐ θὺ ς οὖ ν λέ γειν χρὴ πρὸ ς τὸ ν τοιοῦ τον ἀ λλοῖ ό ς; μοι, ξεῖ νε, φά νης νέ ον ἠ ὲ πά ροιθεν οὐ δέ ομαι φί λου συμμεθισταμέ νου καὶ συνεπινεύ οντος γὰ ρ σκιὰ ταῦ τα ποιεῖ μᾶ λλον, ἀ λλὰ συναληθεύ οντος καὶ συνεπικρί νοντος;. εἷ ς μὲ ν οὖ ν τῶ ν ἐ λέ γχων τρό πος τοιοῦ τό ς ἐ στιν:

ἑ τέ ραν δὲ δεῖ ταῖ ς ὁ μοιώ σεσι τοιαύ την παραφυλά ττειν διαφορά ν; ὁ μὲ ν ἀ ληθὴ ς φί λος οὔ τε μιμητή ς; ἐ στι πά ντων οὔ τ' ἐ παινέ της πρό θυμος, ἀ λλὰ τῶ ν ἀ ρί στων μό νων: οὐ γὰ ρ συνέ χθειν ἀ λλὰ συμφιλεῖ ν ἔ φυ κατὰ τὸ ν Σοφοκλέ α, καὶ νὴ Δί α συγκατορθοῦ ν καὶ συμφιλοκαλεῖ ν, οὐ συναμαρτά νειν οὐ δὲ συρρᾳ διουργεῖ ν, ἂ ν μή τις οἷ ον ὀ φθαλμί ας ἀ πορροὴ καὶ ἀ νά χρωσις ἄ κοντα δι' ὁ μιλί αν καὶ συνή θειαν ἀ ναπλή σῃ φαυλό τητος ἢ πλημμελεί ας τινό ς. ὥ ς που καὶ Πλά τωνος ἀ πομιμεῖ σθαί φασι τοὺ ς συνή θεις τὸ ἐ πί κυρτον,̓ Αριστοτέ λους δὲ τὸ ν τραυλισμό ν,̓ Αλεξά νδρου δὲ τοῦ βασιλέ ως; τὴ ν ἔ γκλισιν τοῦ τραχή λου καὶ τὴ ν ἐ ν τῷ διαλέ γεσθαι τραχύ τητα τῆ ς φωνῆ ς: τὰ γὰ ρ πολλὰ λανθά νουσιν ἔ νιοι καὶ ἀ πὸ τῶ ν ἠ θῶ ν καὶ ἀ πὸ τῶ ν βί ων ἀ ναλαμβά νοντες. ὁ δὲ κό λαξ ἀ τεχνῶ ς τὸ τοῦ χαμαιλέ οντος πέ πονθεν. ἐ κεῖ νό ς τε γὰ ρ ἁ πά σῃ χρό ᾳ πλὴ ν τοῦ λευκοῦ συναφομοιοῦ ται, καὶ ὁ κό λαξ ἐ ν τοῖ ς ἀ ξί οις σπουδῆ ς: ὅ μοιον ἑ αυτὸ ν ἐ ξαδυνατῶ ν παρέ χειν οὐ δὲ ν ἀ πολεί πει τῶ ν αἰ σχρῶ ν ἀ μί μητον, ἀ λλ' ὥ σπερ οἱ φαῦ λοι ζῳ γρά φοι τῶ ν καλῶ ν ἐ φικνεῖ σθαι μὴ δυνά μενοι δι' ἀ σθέ νειαν ἐ ν ῥ υτί σι καὶ φακοῖ ς καὶ οὐ λαῖ ς τὰ ς ὁ μοιό τητας ἀ ναφέ ρουσιν, οὕ τως ἐ κεῖ νος ἀ κρασί ας γί γνεται μιμητή ς, ε δεισιδαιμονί ας ἀ κροχολί ας, πικρί ας πρὸ ς οἰ κέ τας, ἀ πιστί ας πρὸ ς οἰ κεί ους καὶ συγγενεῖ ς. φύ σει τε γὰ ρ ἀ φ' ἑ αυτοῦ πρὸ ς τὰ χεί ρονα κατά ντης ἐ στί, καὶ δοκεῖ πορρωτά τω τοῦ ψέ γειν τὸ αἰ σχρὸ ν εἶ ναι μιμού μενος. ὕ ποπτοι γὰ ρ οἱ τὰ βελτί ω ζηλοῦ ντες καὶ δοκοῦ ντες ἄ χθεσθαι καὶ δυσκολαί νειν τοῖ ς ἁ μαρτή μασι τῶ ν φί λων: ὃ δὴ καὶ Διονυσί ῳ Δί ωνα καὶ Σά μιον Φιλί ππῳ καὶ Κλεομέ νη Πτολεμαί ῳ διέ βαλε καὶ ἀ πώ λεσεν. ὁ δὲ βουλό μενος εἶ ναι καὶ δοκεῖ ν ὁ μοί ως ἡ δὺ ς ἅ μα καὶ πιστὸ ς τοῖ ς χεί ροσι μᾶ λλον ὑ ποκρί νεται χαί ρειν, ὡ ς ὑ πὸ τοῦ σφό δρα φιλεῖ ν οὐ δὲ τὰ φαῦ λα δυσχεραί νων, ἀ λλὰ συμπαθὴ ς πᾶ σι καὶ συμφυὴ ς γιγνό μενος. ὅ θεν οὐ δὲ τῶ ν ἀ βουλή των καὶ τυχηρῶ ν ἀ μοιρεῖ ν ἀ ξιοῦ σιν, ἀ λλὰ καὶ νοσεῖ ν ὅ μοια προσποιοῦ νται, κολακεύ οντες τοὺ ς νοσώ δεις, καὶ μή τε βλέ πειν ὀ ξὺ μή τ' ἀ κού ειν, ἂ ν ὑ ποτύ φλοις ἢ ὑ ποκώ φοις συνῷ σιν, ὥ σπερ οἱ Διονυσί ου κό λακες ἀ μβλυωποῦ ντες ἐ μπί πτοντες ἀ λλή λοις καὶ τὰ ς παροψί δας ἐ ν τῷ δειπνεῖ ν καταβά λλοντες ἔ νιοι δὲ καὶ μᾶ λλον ἁ πτό μενοι τῶ ν παθῶ ν ἐ νδοτέ ρω ποιοῦ σιν ἑ αυτού ς, καὶ καταμιγνύ ουσιν ἄ χρι τῶ ν ἀ πορρή των τὰ ς ὁ μοιοπαθεί ας. αἰ σθό μενοι γὰ ρ ἢ περὶ γά μον δυστυχοῦ ντας ἢ πρὸ ς υἱ οὺ ς ὴ πρὸ ς οἰ κεί ους ὑ πό πτως ἔ χοντας αὐ τοὶ σφῶ ν αὐ τῶ ν ἀ φειδοῦ σι καὶ ἀ ποδύ ρονται περὶ τέ κνων ἰ δί ων ἢ γυναικὸ ς ἢ συγγενῶ ν ἢ οἰ κεί ων, αἰ τί ας τινὰ ς ἀ πορρή τους ἐ ξαγορεύ οντες ἡ γὰ ρ ὁ μοιό της συμπαθεστέ ρους ποιεῖ, καὶ μᾶ λλον ὥ σπερ ὅ μηρα δεδεγμέ νοι προΐ ενταί τι τῶ ν ἀ πορρή των αὐ τοῖ ς, προέ μενοι δὲ χρῶ νται καὶ δεδί ασιν ἐ γκαταλιπεῖ ν τὴ ν πί στιν. ἐ γὼ δ' οἶ δά τινα συνεκβαλό ντα γαμετή ν, ὡ ς ὁ φί λος ἀ πεπέ μψατο τὴ ν ἑ αυτοῦ: κρύ φα δὲ φοιτῶ ν πρὸ ς αὐ τὴ ν καὶ διαπεμπό μενος ἐ φωρά θη; συναισθομέ νης τῆ ς τοῦ φί λου γυναικό ς. οὕ τως ἄ πειρος ἦ ν κό λακος ὁ νομί ζων τὰ ἰ αμβεῖ α ταυτὶ: τῷ καρκί νῳ μᾶ λλον ἢ τῷ κό λακι προσή κειν γαστὴ ρ ὅ λον τὸ σῶ μα, πανταχῆ βλέ πων ὀ φθαλμό ς, ἕ ρπον τοῖ ς ὀ δοῦ σι θηρί ον παρασί του γὰ ρ ὁ τοιοῦ τος εἰ κονισμό ς ἐ στι τῶ ν περὶ τά γηνον καὶ μετ' ἄ ριστον φί λων, ὡ ς Εὔ πολί ς φησιν.

οὐ μὴ ν ἀ λλὰ ταῦ τα μὲ ν εἰ ς τὸ ν οἰ κεῖ ον ἀ ναθώ μεθα τοῦ λό γου τό πον: ἐ κεῖ νο δὲ μὴ παρῶ μεν ἐ ν ταῖ ς μιμή σεσι τὸ σό φισμα τοῦ κό λακος, ὅ τι κἂ ν τῶ ν καλῶ ν τι μιμῆ ται τοῦ κολακευομέ νου, διαφυλά ττει τὴ ν ὑ περοχὴ ν ἐ κεί νῳ. τοῖ ς μὲ ν γὰ ρ ἀ ληθῶ ς φί λοις οὔ τε ζῆ λος; οὐ δεί ς ἐ στι πρὸ ς ἀ λλή λους οὔ τε φθό νος, ἀ λλὰ κἂ ν ἴ σον ἔ χωσιν ἐ ν τῷ κατορθοῦ ν κἂ ν ἔ λαττον, ἀ νεπαχθῶ ς καὶ μετρί ως; φέ ρουσιν. ὁ δὲ κό λαξ ἀ εὶ μνημονεύ ων τοῦ τὰ δεύ τερα λέ γειν ὑ φί εται τῇ ὁ μοιό τητι τῆ ς ἰ σό τητος, ἡ ττᾶ σθαι πανταχοῦ καὶ ἀ πολεί πεσθαι πλὴ ν τῶ ν φαύ λων ὁ μολογῶ ν. ἐ ν δὲ τοῖ ς φαύ λοις οὐ παρί ησι τὸ πρωτεῖ ον, ἀ λλά φησιν, ἂ ν ἐ κεῖ νος δύ σκολος, αὑ τὸ ν εἶ ναι μελαγχολικὸ ν ἂ ν ἐ κεῖ νος δεισιδαί μων, αὑ τὸ ν θεοφό ρητον: ἐ ρᾶ ν ἐ κεῖ νον, μαί νεσθαι δ' αὑ τό ν.“ ἀ καί ρως” φησὶ ν“ ἐ γέ λας, ἐ γὼ δ' ἐ ξέ θνῃ σκον ὑ πὸ τοῦ γέ λωτος.” ἀ λλ' ἔ ν γε τοῖ ς χρηστοῖ ς τοὐ ναντί ον. αὐ τό ς φησι ταχέ ως τρέ χειν, ἵ πτασθαι δ' ἐ κεῖ νον: αὐ τὸ ς ἱ ππεύ ειν ἐ πιεικῶ ς,“ ἀ λλὰ τί πρὸ ς τὸ ν ἱ πποκέ νταυρον τοῦ τον; εὐ φυή ς; εἰ μι ποιητὴ ς καὶ στί χον οὐ φαυλό τατον γρά φω, βροντᾶ ν δ' οὐ κ ἐ μὸ ν ἀ λλὰ Διό ς.” ἅ μα γὰ ρ αὐ τοῦ δοκεῖ καὶ τὴ ν προαί ρεσιν ἀ ποφαί νειν καλὴ ν μιμού μενος καὶ τὴ ν δύ ναμιν ἀ νέ φικτον ἡ ττώ μενος. ἐ ν μὲ ν οὖ ν ταῖ ς ἐ ξομοιώ σεσι τοιαῦ ταί τινὲ ς εἰ σιν αἱ τοῦ κό λακος διαφοραὶ πρὸ ς τὸ ν φί λον.

ἐ πεὶ δ' ὥ σπερ εἴ ρηται καὶ τὸ τῆ ς ἡ δονῆ ς κοινό ν ἐ στι χαί ρει γὰ ρ οὐ χ ἧ ττον τοῖ ς φί λοις ὁ χρηστὸ ς ἢ τοῖ ς κό λαξιν ὁ φαῦ λος;, φέ ρε καὶ τοῦ το διορί σωμεν. ἔ στι δὲ διορισμὸ ς ἡ πρὸ ς τὸ τέ λος ἀ ναφορὰ τῆ ς ἡ δονῆ ς. σκό πει δ' οὕ τως. ἔ νεστι μέ ν που τῷ μύ ρῳ τὸ εὐ ῶ δες, ἔ νεστι δ' ἐ ν ἀ ντιδό τῳ. διαφέ ρει δ' ὅ τι τοῦ το μὲ ν πρὸ ς ἡ δονὴ ν καὶ πρὸ ς οὐ δὲ ν ἕ τερον γέ γονεν, ἐ κεῖ δὲ τὸ καθαῖ ρον ἢ τὸ θερμαῖ νον ἢ τὸ σαρκοῦ ν τῆ ς δυνά μεως ἄ λλως εὐ ῶ δέ ς ἐ στι. πά λιν οἱ γραφεῖ ς ἀ νθηρὰ. χρώ ματα καὶ βά μματα μιγνύ ουσιν, ἔ στι δὲ καὶ τῶ ν ἰ ατρικῶ ν φαρμά κων ἔ νια τὴ ν ὄ ψιν ἀ νθηρὰ καὶ τὴ ν χρό αν οὐ κ ἀ πά νθρωπον ἔ χοντα. τί τοί νυν διαφέ ρει; ἦ δῆ λον ὅ τι τῷ τέ λει τῆ ς χρεί ας διακρινοῦ μεν. οὐ κοῦ ν ὁ μοί ως αἱ μὲ ν τῶ ν φί λων χά ριτες ἐ πὶ καλῷ τινι καὶ ὠ φελί μῳ τὸ εὐ φραῖ νον ὥ σπερ ἐ πανθοῦ ν ἔ χουσιν, ἔ στι δ' ὅ τε καὶ παιδιᾷ καὶ τραπέ ζῃ καὶ οἴ νῳ καὶ νὴ Δί α γέ λωτι καὶ φλυά ρῳ πρὸ ς ἀ λλή λους οἷ ον ἡ δύ σμασιν ἐ χρή σαντο τῶ ν καλῶ ν καὶ σπουδαί ων. πρὸ ς ὃ δὴ καὶ λέ λεκται τὸ μύ θοισιν τέ ρποντο πρὸ ς ἀ λλή λους ἐ νέ ποντες καὶ τὸ οὐ δέ κεν ἄ λλο ἄ μμε διέ κρινεν φιλέ οντέ τε τερπομέ νω τε τοῦ δὲ κό λακος τοῦ τ' ἔ ργον ἐ στὶ καὶ τέ λος, ἀ εί τινα παιδιὰ ν ἢ πρᾶ ξιν ἢ λό γον ἐ φ' ἡ δονῇ καὶ πρὸ ς ἡ δονὴ ν ὀ ψοποιεῖ ν καὶ καρυκεύ ειν. συνελό ντι δ' εἰ πεῖ ν ὁ μὲ ν ἵ ν' ἡ δὺ ς πά ντα δεῖ ν οἴ εται ποιεῖ ν, ὁ δ̓ ἀ εὶ ποιῶ ν ἃ δεῖ πολλά κις μὲ ν ἡ δὺ ς πολλά κις δ' ἀ ηδή ς ἐ στιν, οὐ τοῦ το βουλό μενος, εἰ δὲ βέ λτιον εἴ η, μηδὲ τοῦ το φεύ γων. ὥ σπερ γὰ ρ ἰ ατρό ς, ἂ ν συμφέ ρῃ, κρό κον ἢ νά ρδον ἐ πέ βαλε καὶ νὴ Δί α πολλά κις ἔ λουσε προσηνῶ ς καὶ ἔ θρεψε φιλανθρώ πως, ἔ στι δ' ὅ που ταῦ τ' ἐ ά σας καστό ριον ἐ νέ σεισεν ἢ πό λιον βαρύ οσμον ὃ δὴ ῥ ί γιστον ὄ δωδεν ὅ τε σὺ ν ἐ παἱ νῳ καὶ χά ριτι μεγαλύ νων καὶ εὐ φραί νων ἄ γει πρὸ ς τὸ καλό ν, ὥ σπερ οὗ τος Τεῦ κρε, φί λη κεφαλή, Τελαμώ νιε, κοί ρανε λαῶ ν, βά λλ' οὕ τω ἤ τινα ἐ λλέ βορον ἐ κπιεῖ ν τρί ψας ἠ νά γκασεν, οὔ τ' ἐ νταῦ θα τὸ ἀ ηδὲ ς οὔ τ' ἐ κεῖ τὸ ἡ δὺ ποιού μενος τέ λος ἀ λλ' ἐ φ' ἓ ν δι' ἀ μφοτέ ρων ἐ πὶ τὸ συμφέ ρον ἄ γων τὸ ν θεραπευό μενον, οὕ τως ὁ φί λος ἔ στι μὲ ν ὅ τε σὺ ν ἐ παί νῳ καὶ χά ριτι μεγαλύ νων καὶ εὐ φραί νων ἄ γει πρὸ ς τὸ καλό ν, ὥ σπερ οὗ τος καὶ̔ Τεῦ κρε, φί λη κεφαλή, Τελαμώ νιε, κοί ρανε λαῶ ν, βά λλ' οὕ τω' πῶ ς ἂ ν ἔ πειτ'̓ Οδυσῆ ος ἐ γὼ θεί οιο λαθοί μην; ὅ που δ' αὖ πά λιν ἐ πιστροφῆ ς δεῖ ται, λό γῳ δή κτῃ καὶ παρρησί ᾳ κηδεμονικῇ καθαπτό μενος ἀ φραί νεις, Μενέ λαε διοτρεφέ ς, οὐ δὲ τί σε χρὴ ταύ της ἀ φροσύ νης ἔ στι δ' ὅ που καὶ τὸ ἔ ργον ἅ μα τῷ λό γῳ συνῆ ψεν, ὡ ς Μενέ δημος̓ Ασκληπιά δου τοῦ φί λου τὸ ν υἱ ὸ ν ἄ σωτον ὄ ντα καὶ ἄ τακτον ἀ ποκλεί ων καὶ μὴ προσαγορεύ ων ἐ σωφρό νισε, καὶ Βά τωνι τὴ ν σχολὴ ν ἀ πεῖ πεν̓ Αρκεσί λαος, ὅ τε πρὸ ς Κλεά νθην στί χον ἐ ποί ησεν ἐ ν κωμῳ δί ᾳ, πεί σαντος δὲ τὸ ν Κλεά νθην καὶ μεταμελομέ νου διηλλά γη. δεῖ γὰ ρ ὠ φελοῦ ντα λυπεῖ ν τὸ ν φί λον, οὐ δεῖ δὲ λυποῦ ντα τὴ ν φιλί αν ἀ ναιρεῖ ν, ἀ λλ' ὡ ς φαρμά κῳ τῷ δά κνοντι χρῆ σθαι, σῴ ζοντι καὶ φυλά ττοντι τὸ θεραπευό μενον. ὅ θεν ὥ σπερ ἁ ρμονικὸ ς ὁ φί λος τῇ πρὸ ς τὸ καλὸ ν καὶ συμφέ ρον μεταβολῇ τὰ μὲ ν ἐ νδιδοὺ ς ἃ δ' ἐ πιτεί νων πολλά κις μὲ ν ἡ δὺ ς ἀ εὶ δ' ὠ φέ λιμό ς ἐ στι. ὁ δὲ κό λαξ ἀ φ' ἑ νὸ ς διαγρά μματος ἀ εὶ τὸ ἡ δὺ καὶ τὸ πρὸ ς χά ριν εἰ ωθὼ ς ὑ ποκρέ κειν οὔ τ' ἔ ργον οἶ δεν ἀ ντιτεῖ νον οὔ τε ῥ ῆ μα λυποῦ ν, ἀ λλὰ μό νῳ παρέ πεται τῷ βουλομέ νῳ, συνᾴ δων ἀ εὶ καὶ συμφθεγγό μενος ὥ σπερ οὖ ν τὸ ν̓ Αγησί λαον ὁ Ξενοφῶ ν ἡ δέ ως ἐ παινεῖ σθαί φησιν ὑ πὸ τῶ ν καὶ ψέ γειν ἐ θελό ντων, οὕ τω δεῖ τὸ εὐ φραῖ νον καὶ χαριζό μενον ἡ γεῖ σθαι φιλικό ν, ἂ ν καὶ λυπεῖ ν ποτε δύ νηται καὶ ἀ ντιτεί νειν, τὴ ν δὲ συνεχῆ ταῖ ς ἡ δοναῖ ς καὶ τὸ πρὸ ς; χά ριν ἔ χουσαν ἄ κρατον ἀ εὶ καὶ ἄ δηκτον ὁ μιλί αν ὑ πονοεῖ ν, καὶ νὴ Δί α τὸ τοῦ Λά κωνος ἔ χειν πρό χειρον, ὃ ς ἐ παινουμέ νου Χαρί λλου τοῦ βασιλέ ως“ πῶ ς: οὗ τος” ἔ φη“ χρηστό ς, ὃ ς,: οὐ δὲ τοῖ ς πονηροῖ ς πικρό ς ἐ στι;'”

τοῖ ς μὲ ν οὖ ν ταύ ροις τὸ ν οἶ στρον ἐ νδύ εσθαι παρὰ τὸ οὖ ς λέ γουσι, καὶ τοῖ ς κυσὶ τὸ ν κρό τωνα: τῶ ν δὲ φιλοτί μων ὁ κό λαξ τὰ ὦ τα κατέ χων τοῖ ς ἐ παί νοις καὶ προσπεφυκὼ ς δυσαπό τριπτό ς ἐ στιν. ὅ θεν ἐ νταῦ θα δεῖ μά λιστα τὴ ν κρί σιν ἔ χειν ἐ γρηγορυῖ αν καὶ παραφυλά ττουσαν πό τερον τοῦ πρά γματος ἢ τοῦ ἀ νδρὸ ς 5 ἔ παινό ς ἐ στιν. ἔ στι δὲ τοῦ πρά γματος, ἂ ν ἀ πό ντας μᾶ λλον ἢ παρό ντας ἐ παινῶ σιν, ἂ ν καὶ αὐ τοὶ ταὐ τὰ βουλό μενοι καὶ ζηλοῦ ντες μὴ μό νους ἡ μᾶ ς ἀ λλὰ πά ντας ἐ πὶ τοῖ ς ὁ μοί οις ἐ παινῶ σιν, ἂ ν μὴ νῦ ν μὲ ν ταῦ τα νῦ ν δὲ τἀ ναντί α πρά ττοντες καὶ λέ γοντες φαί νωνται: τὸ δὲ μέ γιστον, ἂ ν αὐ τοὶ γιγνώ σκωμεν ἑ αυτοὺ ς μὴ μεταμελομέ νους ἐ φ' οἷ ς ἐ παινού μεθα μηδ' αἰ σχυνομέ νους μηδὲ μᾶ λλον ἡ μῖ ν τἀ ναντί α τού των πεπρᾶ χθαι καὶ λελέ χθαι βουλομέ νους;. ἡ γὰ ρ οἴ κοθεν κρί σις ἀ ντιμαρτυροῦ σα καὶ μὴ προσδεχομέ νη τὸ ν ἔ παινον ἀ παθή ς ἐ στι καὶ ἄ θικτος καὶ ὑ πὸ τοῦ κολακεύ οντος ἀ νά λωτος. ἀ λλ' οὐ κ οἶ δ' ὅ πως: οἱ πολλοὶ τὰ ς μὲ ν ἐ πὶ τοῖ ς ἀ τυχή μασι παρηγορί ας οὐ χ ὑ πομέ νουσιν, ἀ λλὰ μᾶ λλον ὑ πὸ τῶ ν συνεπιθρηνού ντων ἄ γονται καὶ συνοδυρομέ νων ὅ ταν δ' ἁ μαρτά νωσι καὶ πλημμελῶ σιν, ὁ μὲ ν ἐ λέ γχῳ καὶ ψό γῳ δηγμὸ ν ἐ μποιῶ ν καὶ μετά νοιαν ἐ χθρὸ ς δοκεῖ καὶ κατή γορος, τὸ ν δ' ἐ παινοῦ ντα καὶ κατευλογοῦ ντα τὰ πεπραγμέ να ἀ σπά ζονται καὶ νομί ζουσιν εὔ νουν καὶ φί λον. ὅ σοι μὲ ν οὖ ν ἢ πρᾶ ξιν ἢ λό γον ἢ σπουδά σαντος ὁ τιοῦ ν ἢ σκώ ψαντος εὐ χερῶ ς ἐ παινοῦ σι καὶ συνεπικροτοῦ σιν, εἰ ς τὸ παρὸ ν εἰ σιν οὗ τοι καὶ τὰ ὑ πὸ χεῖ ρα βλαβεροὶ μό νον: ὅ σοι δὲ πρὸ ς τὸ ἦ θος ἐ ξικνοῦ νται τοῖ ς ἐ παί νοις καὶ νὴ Δί α τοῦ τρό που τῇ κολακεί ᾳ θιγγά νουσι, ταὐ τὸ ποιοῦ σι τῶ ν οἰ κετῶ ν τοῖ ς μὴ ἀ πὸ τοῦ σωροῦ κλέ πτουσιν ἀ λλ' ἀ πὸ τοῦ σπέ ρματος σπέ ρμα γὰ ρ τῶ ν πρά ξεων οὖ σαν τὴ ν διά θεσιν καὶ τὸ ἦ θος ἀ ρχὴ ν καὶ πηγὴ ν τοῦ βί ου διαστρέ φουσι, τὰ τῆ ς ἀ ρετῆ ς ὀ νό ματα τῇ κακί ᾳ περιτιθέ ντες. ἐ ν μὲ ν γὰ ρ ταῖ ς στά σεσι καὶ τοῖ ς πολέ μοις ὁ Θουκυδί δης φησὶ ν ὅ τι“ τὴ ν εἰ ωθυῖ αν ἀ ξί ωσιν τῶ ν ὀ νομά των ἐ ς τὰ ἔ ργα ἀ ντή λλαξαν τῇ δικαιώ σει. τό λμα μὲ ν γὰ ρ ἀ λό γιστος ἀ νδρεί α φιλέ ταιρος ἐ νομί σθη, μέ λλησις δὲ προμηθὴ ς δειλί α εὐ πρεπή ς, τὸ δὲ σῶ φρον τοῦ ἀ νά νδρου πρό σχημα, καὶ τὸ πρὸ ς ἅ παν συνετὸ ν ἐ πὶ πᾶ ν ἀ ργό ν” ἐ ν δὲ ταῖ ς κολακεί αις ὁ ρᾶ ν χρὴ καὶ παραφυλά ττειν ἀ σωτί αν μὲ ν ἐ λευθεριό τητα καλουμέ νην καὶ δειλί αν ἀ σφά λειαν, ἐ μπληξί αν δ' ὀ ξύ τητα, μικρολογί αν δὲ σωφροσύ νην, τὸ ν δ' ἐ ρωτικὸ ν φιλοσυνή θη καὶ φιλό στοργον, ἀ νδρεῖ ον δὲ τὸ ν ὀ ργί λον καὶ ὑ περή φανον, φιλά νθρωπον δὲ τὸ ν εὐ τελῆ καὶ ταπεινό ν. ὥ ς που καὶ Πλά των φησὶ τὸ ν ἐ ραστὴ ν κό λακα τῶ ν ἐ ρωμέ νων ὄ ντα τὸ ν μὲ ν σιμὸ ν καλεῖ ν ἐ πί χαριν, τὸ ν δὲ γρυπὸ ν βασιλικό ν, μέ λανας δ' ἀ νδρικού ς, λευκοὺ ς δὲ θεῶ ν παῖ δας: τὸ δὲ μελί χρουν ὅ λως ἐ ραστοῦ ποί ημα εἶ ναι ὑ ποκοριζομέ νου καὶ εὐ κό λως φέ ροντος τὴ ν ὠ χρό τητα. καί τοι καλὸ ς μὲ ν εἶ ναι πεισθεὶ ς ὁ αἰ σχρὸ ς ἢ μέ γας ὁ μικρὸ ς οὔ τε χρό νον πολὺ ν τῇ ἀ πά τῃ σύ νεστι καὶ βλά πτεται βλά βην ἐ λαφρὰ ν καὶ οὐ κ ἀ νή κεστον. ὁ δὲ ταῖ ς κακί αις ἐ θί ζων ἔ παινος ὡ ς ἀ ρεταῖ ς μὴ ἀ χθό μενον ἀ λλὰ χαί ροντα χρῆ σθαι, καὶ τὸ αἰ δεῖ σθαι τῶ ν ἁ μαρτανομέ νων ἀ φαιρῶ ν, οὗ τος ἐ πέ τριψε Σικελιώ τας, τὴ ν Διονυσί ου καὶ Φαλά ριδος ὠ μό τητα μισοπονηρί αν προσαγορεύ ων, οὗ τος Αἴ γυπτον ἀ πώ λεσε, τὴ ν Πτολεμαί ου θηλύ τητα καὶ θεοληψί αν καὶ ὀ λολυγμοὺ ς καὶ τυμπά νων ἐ γχαρά ξεις εὐ σέ βειαν ὀ νομά ζων καὶ θεῶ ν λατρεί αν, οὗ τος τὰ̔ Ρωμαί ων ἤ θη τηνικαῦ τα παρ' οὐ δὲ ν ἦ λθεν ἀ νατρέ ψαι καὶ ἀ νελεῖ ν, τὰ ς̓ Αντωνί ου τρυφὰ ς καὶ ἀ κολασί ας καὶ πανηγυρισμοὺ ς ἱ λαρὰ πρά γματα καὶ φιλά νθρωπα χρωμέ νης ἀ φθό νως αὐ τῷ δυνά μεως καὶ τύ χης ὑ ποκοριζό μενος Πτολεμαί ῳ δὲ τί περιῆ ψεν ἄ λλο φορβειὰ ν καὶ αὐ λού ς, τί δὲ Νέ ρωνι τραγικὴ ν ἐ πή ξατο σκηνὴ ν καὶ προσωπεῖ α: καὶ κοθό ρνους περιέ θηκεν; οὐ χ ὁ τῶ ν κολακευό ντων ἔ παινος; οἱ δὲ πολλοὶ τῶ ν βασιλέ ων οὐ κ̓ Από λλωνες μὲ ν ἂ ν μινυρί σωσι, Διό νυσοι δ' ἂ ν μεθυσθῶ σιν,̔ Ηρακλεῖ ς δ' ἂ ν παλαί σωσι προσαγορευό μενοι καὶ χαί ροντες εἰ ς ἅ πασαν αἰ σχύ νην ὑ πὸ τῆ ς κολακεί ας ἐ ξά γονται;

διὸ φυλακτέ ον ἐ στὶ μά λιστα τὸ ν κό λακα περὶ τοὺ ς ἐ παί νους. ὅ περ οὐ δ' αὐ τὸ ν ἐ κεῖ νον λέ ληθεν, ἀ λλὰ δεινὸ ς ὢ ν φυλά ττεσθαι τὸ ὕ ποπτον, ἂ ν μὲ ν εὐ παρύ φου τινὸ ς ἢ ἀ γροί κου λά βηται φορί νην παχεῖ αν φέ ροντος, ὅ λῳ τῷ μυκτῆ ρι χρῆ ται, καθά περ ὁ Στρουθί ας ἐ μπεριπατῶ ν τῷ Βί αντι καὶ κατορχού μενος τῆ ς ἀ ναισθησί ας αὐ τοῦ τοῖ ς ἐ παί νοις̓ Αλεξά νδρου πλέ ον τοῦ βασιλέ ως πέ πωκας καὶ γελῶ τὸ πρὸ ς τὸ ν Κύ πριον ἐ ννοού μενος τοὺ ς δὲ κομψοτέ ρους ὁ ρῶ ν ἐ νταῦ θα μά λιστα προσέ χοντας αὐ τῷ καὶ φυλαττομέ νους τὸ χωρί ον τοῦ το καὶ τὸ ν τό πον οὐ κ ἀ π' εὐ θεί ας ἐ πά γει τὸ ν ἔ παινον, ἀ λλ' ἀ παγαγὼ ν πό ρρω κυκλοῦ ται καὶ πρό σεισιν, οἷ ον ἀ ψοφητὶ θρέ μματος ἐ πιψαύ ων καὶ ἀ ποπειρώ μενος. νῦ ν μὲ ν γὰ ρ ἑ τέ ρων περὶ αὐ τοῦ τινων ἐ παί νους ἀ παγγέ λλει, καθά περ οἱ ῥ ή τορες, ἀ λλοτρί ῳ προσχρώ μενος προσώ πῳ, ξέ νοις λέ γων ἢ πρεσβυτέ ροις ἐ ν ἀ γορᾷ μά λ' ἡ δέ ως παραγενέ σθαι πολλὰ κἀ γαθὰ μεμνημέ νοις αὐ τοῦ καὶ θαυμά ζουσι: νῦ ν δ' αὖ πά λιν αἰ τί ας ἐ λαφρὰ ς; καὶ ψευδεῖ ς πλασά μενος καὶ συνθεὶ ς ἐ π' αὐ τό ν, ὡ ς ἀ κηκοὼ ς ἑ τέ ρων ἀ φῖ κται μετὰ σπουδῆ ς, πυνθανό μενος ποῦ τοῦ τ' εἶ πεν ἢ ποῦ τοῦ τ' ἔ πραξεν. ἀ ρνουμέ νου δ', ὡ ς εἰ κό ς, αὐ τό θεν ἑ λὼ ν ἐ μβέ βληκεν εἰ ς τοὺ ς ἐ παί νους τὸ ν ἄ νθρωπον“ ἐ γὼ δ' ἐ θαύ μαζον εἰ σὺ κακῶ ς τινα τῶ ν συνή θων εἶ πας ὁ μηδὲ τοὺ ς ἐ χθροὺ ς πεφυκώ ς, εἰ σὺ τοῖ ς ἀ λλοτρί οις ἐ πεχεί ρησας ὁ τοσαῦ τα τῶ ν ἰ δί ων δωρού μενος”

ἕ τεροι τοί νυν, ὥ σπερ οἱ ζῳ γρά φοι τὰ φωτεινὰ καὶ λαμπρὰ τοῖ ς σκιεροῖ ς καὶ σκοτεινοῖ ς ἐ πιτεί νουσιν ἐ γγὺ ς παρατιθεμέ νοις, οὕ τω τῷ ψέ γειν τἀ ναντί α καὶ λοιδορεῖ ν ἢ διασύ ρειν καὶ καταγελᾶ ν λανθά νουσι τὰ προσό ντα κακὰ τοῖ ς κολακευομέ νοις ἐ παινοῦ ντες καὶ τρέ φοντες. σωφροσύ νην τε γὰ ρ ὡ ς ἀ γροικί αν ψέ γουσιν ἐ ν ἀ σώ τοις, κἀ ν πλεονέ κταις καὶ κακού ργοις καὶ πλουτοῦ σιν ἀ πὸ πραγμά των αἰ σχρῶ ν καὶ πονηρῶ ν αὐ τά ρκειά ν τε καὶ δικαιοσύ νην ὡ ς ἀ τολμί αν καὶ ἀ ρρωστί αν πρὸ ς τὸ πρά ττειν: ὅ ταν δὲ ῥ ᾳ θύ μοις σχολασταῖ ς καὶ τὰ μέ σα φεύ γουσι τῶ ν πό λεων ὁ μιλῶ σιν, οὐ κ αἰ σχύ νονται πολιτεί αν μὲ ν ἀ λλοτριοπραγί αν ἐ πί πονον, φιλοτιμί αν δὲ κενοδοξί αν ἄ καρπον ὀ νομά ζοντες. ἤ δη δὲ καὶ ῥ ή τορος ἔ στιν ὅ τε κολακεί α διασύ ρει φιλό σοφον, καὶ παρὰ γυναιξὶ ν ἀ κολά στοις εὐ δοκιμοῦ σιν οἱ τὰ ς μονολεχεῖ ς καὶ φιλά νδρους ἀ ναφροδί τους καὶ ἀ γροί κους ἀ ποκαλοῦ ντες. ὑ περβά λλει δὲ μοχθηρί ᾳ τὸ μηδ' ἑ αυτῶ ν ἀ πέ χεσθαι τοὺ ς κό λακας. ὡ ς γὰ ρ οἱ παλαισταὶ τὸ σῶ μα ποιοῦ σι ταπεινό ν, ὅ πως ἑ τέ ρους καταβά λωσιν, οὕ τω τῷ ψέ γειν ἑ αυτοὺ ς εἰ ς τὸ θαυμά ζειν τοὺ ς πλησί ον ὑ πορρέ ουσιν. ἀ νδρά ποδό ν“ εἰ μι δειλὸ ν ἐ ν θαλά σσῃ, πρὸ ς τοὺ ς πό νους ἀ παγορεύ ω, μαί νομαι κακῶ ς ἀ κού σας ὑ π' ὀ ργῆ ς ἀ λλὰ τού τῳ” φησὶ ν“ οὐ δέ ν ἐ στι δεινό ν, οὐ δὲ ν πονηρό ν, ἀ λλ' ἴ διος ἄ νθρωπος, πά ντα πρά ως φέ ρει, πά ντ' ἀ λύ πως.'” ἂ ν δ' ᾖ τις οἰ ό μενος πολὺ ν ἔ χειν νοῦ ν καὶ βουλό μενος αὐ στηρὸ ς εἶ ναι καὶ αὐ θέ καστος ὑ πὸ δή τινος ὀ ρθό τητος ἀ εὶ προβά λληται τὸ Τυδεί δη, μή τ' ἄ ρ με μά λ' αἴ νεε μή τε τι νεί κει, οὐ ταύ τῃ πρό σεισιν ὁ τεχνί της κό λαξ, ἀ λλ' ἔ στι τις ἑ τέ ρα μηχανὴ πρὸ ς τὸ ν τοιοῦ τον. ἣ κει γὰ ρ αὐ τῷ περὶ πραγμά των ἰ δί ων ὡ ς δὴ φρονή σει περισσοτέ ρῳ συμβουλευσό μενος, καί φησι μᾶ λλον μὲ ν ἑ τέ ρους ἔ χειν συνή θεις, ἐ νοχλεῖ ν δ' ἀ ναγκαί ως ἐ κεί νῳ: ποῖ“ γὰ ρ καταφύ γωμεν οἱ γνώ μης δεό μενοι, τί νι δὲ πιστεύ σωμεν;'” εἶ τ' ἀ κού σας ὅ τι ἂ ν εἴ πῃ, χρησμὸ ν εἰ ληφέ ναι φή σας οὐ γνώ μην ἄ πεισιν. ἂ ν δὲ καὶ λό γων τινὸ ς ἐ μπειρί ας ὁ ρᾷ μεταποιού μενον, ἔ δωκέ τι τῶ ν αὑ τῷ γεγραμμέ νων, ἀ ναγνῶ ναι καὶ διορθῶ σαι κελεύ σας. Μιθριδά τῃ δὲ τῷ βασιλεῖ φιλιατροῦ ντι καὶ τεμεῖ ν ἔ νιοι καὶ καῦ σαι παρέ σχον αὑ τοὺ ς τῶ ν ἑ ταί ρων, ἔ ργῳ κολακεύ οντες οὐ λό γῳ: μαρτυρεῖ σθαι γὰ ρ ἐ μπειρί αν ἐ δό κει πιστευό μενος ὑ π' αὐ τῶ ν. πολλαὶ μορφαὶ τῶ ν δαιμονί ων, τὸ δὲ γέ νος τοῦ το τῶ ν ἀ ρνουμέ νων ἐ παί νων πανουργοτέ ρας δεό μενον εὐ λαβεί ας ἐ λεγκτέ ον ἐ πί τηδες ἀ τό πους ἐ κτά ττοντα συμβουλί ας καὶ ὑ ποθή κας, καὶ διορθώ σεις ποιού μενον ἀ λό γους. πρὸ ς μηδὲ ν γὰ ρ ἀ ντιλέ γων, ἀ λλὰ πᾶ σι συνεπινεύ ων καὶ δεχό μενος πά ντα καὶ βοῶ ν παρ' ἕ καστον ὡ ς εὖ καὶ καλῶ ς, γί γνεται καταφανὴ ς σύ νθημ' ἐ ρωτῶ ν, ἄ λλο μαστεύ ων χρέ ος, ἐ παινέ σαι καὶ συνεπιτυφῶ σαι βουλό μενος

ἔ τι τοί νυν ὥ σπερ ἔ νιοι τὴ ν ζῳ γραφί αν σιωπῶ σαν ἀ πεφή ναντο ποιητική ν, οὕ τως ἔ στι τις κολακεί ας σιωπώ σης ἔ παινος. ὥ σπερ γὰ ρ οἱ θηρεύ οντες ἂ ν μὴ τοῦ το ποιεῖ ν ἀ λλ' ὁ δοιπορεῖ ν ἢ νέ μειν ἢ γεωργεῖ ν δοκῶ σι, μᾶ λλον τὰ θηρευό μενα λανθά νουσιν, οὕ τως οἱ κό λακες ἅ πτονται μά λιστα τοῖ ς ἐ παί νοις, ὅ ταν ἐ παινεῖ ν μὴ δοκῶ σιν ἀ λλ' ἕ τερό ν τι πρά ττειν. ὁ γὰ ρ ἕ δρας εἴ κων καὶ κλισί ας ἐ πιό ντι καὶ λέ γων πρὸ ς δῆ μον ἢ βουλὴ ν ἂ ν αἴ σθηταί τινα τῶ ν πλουσί ων βουλό μενον εἰ πεῖ ν, ἀ ποσιωπῶ ν μεταξὺ καὶ παραδιδοὺ ς τὸ βῆ μα καὶ τὸ ν λό γον ἐ νδεί κνυται σιωπῶ ν μᾶ λλον τοῦ βοῶ ντος ὅ τι κρεί ττονα νομί ζει καὶ διαφέ ροντα τῷ φρονεῖ ν ἐ κεῖ νον. ὅ θεν ὁ ρᾶ ν ἔ στιν αὐ τοὺ ς ἕ δρας τε τὰ ς πρώ τας ἐ ν ἀ κροά σεσι καὶ θεά τροις καταλαμβά νοντας, οὐ χ ὅ τι τού των ἀ ξιοῦ σιν αὑ τού ς, ἀ λλ' ὅ πως ὑ πεξιστά μενοι τοῖ ς πλουσί οις κολακεύ ωσι: καὶ λό γου κατά ρχοντας ἐ ν συνό δοις καὶ συνεδρί οις, εἶ τα παραχωροῦ ντας ὡ ς κρεί ττοσι καὶ μετατιθεμέ νους ῥ ᾷ στα πρὸ ς τοὐ ναντί ον, ἄ νπερ ᾖ δυνατὸ ς ἢ πλού σιος: ἢ ἔ νδοξος ὁ ἀ ντιλέ γων. ᾧ καὶ μά λιστα δεῖ τὰ ς τοιαύ τας ὑ ποκατακλί σεις καὶ ἀ ναχωρή σεις ἐ ξελέ γχειν, οὐ κ ἐ μπειρί αις οὐ δ' ἀ ρεταῖ ς οὐ δ' ἡ λικί αις ὑ φιεμέ νων ἀ λλὰ πλού τοις καὶ δό ξαις.̓ Απελλῆ ς μὲ ν γὰ ρ ὁ ζωγρά φος, Μεγαβύ ζου παρακαθί σαντος αὐ τῷ καὶ περὶ γραμμῆ ς τι καὶ σκιᾶ ς βουλομέ νου λαλεῖ ν,“ ὁ ρᾷ ς” ἔ φη“ τὰ παιδά ρια ταυτὶ τὰ τὴ ν μηλί δα τρί βοντα; πά νυ σοι προσεῖ χε τὸ ν νοῦ ν σιωπῶ ντι, καὶ τὴ ν πορφύ ραν ἐ θαύ μαζε καὶ τὰ χρυσί α: νῦ ν δέ σου καταγελᾷ περὶ ὧ ν οὐ μεμά θηκας ἀ ρξαμέ νου λαλεῖ ν” καὶ Σό λων, Κροί σου περὶ εὐ δαιμονί ας πυνθανομέ νου, Τέ λλον τινὰ τῶ ν οὐ κ ἐ πιφανῶ ν̓ Αθή νησι καὶ Κλέ οβιν καὶ Βί τωνα ἀ πέ φηνεν εὐ ποτμοτέ ρους. οἱ δὲ κό λακες τοὺ ς βασιλεῖ ς καὶ πλουσί ους καὶ ἄ ρχοντας οὐ κ ὀ λβί ους μό νον καὶ μακαρί ους ἀ λλὰ καὶ φρονή σει καὶ τέ χνῃ καὶ ἀ ρετῇ πά σῃ πρωτεύ οντας ἀ ναγορεύ ουσιν.

εἶ τα τῶ ν μὲ ν Στωϊ κῶ ν οὐ δ' ἀ κού ειν ἔ νιοι ὑ πομέ νουσι τὸ ν σοφὸ ν ὁ μοῦ πλού σιον καλὸ ν εὐ γενῆ βασιλέ α προσαγορευό ντων, οἱ δὲ κό λακες τὸ ν πλού σιον ὁ μοῦ καὶ ῥ ή τορα καὶ ποιητή ν, ἂ ν δὲ βού ληται, καὶ ζῳ γρά φον καὶ αὐ λητὴ ν ἀ ποφαί νουσι καὶ ποδώ κη καὶ ῥ ωμαλέ ον, ὑ ποπί πτοντες ἐ ν τῷ παλαί ειν καὶ ἀ πολειπό μενοι θεό ντων, ὥ σπερ Κρί σων ὁ̔ Ιμεραῖ ος ἀ πελεί φθη διαθέ ων πρὸ ς̓ Αλέ ξανδρον, ὁ δ' αἰ σθό μενος ἠ γανά κτησε. Καρνεά δης δ' ἔ λεγε ὅ τι πλουσί ων καὶ βασιλέ ων παῖ δες ἱ ππεύ ειν μό νον, ἄ λλο δ' οὐ δὲ ν εὖ καὶ καλῶ ς μανθά νουσι; κολακεύ ει γὰ ρ αὐ τοὺ ς ἐ ν ταῖ ς διατριβαῖ ς ὁ διδά σκαλος ἐ παινῶ ν καὶ ὁ προσπαλαί ων ὑ ποκατακλινό μενος, ὁ δ' ἵ ππος, οὐ κ εἰ δὼ ς οὐ δὲ φροντί ζων ὅ στις ἰ διώ της ἢ ἄ ρχων ἢ πλού σιος ἢ πέ νης, ἐ κτραχηλί ζει τοὺ ς μὴ δυναμέ νους ὀ χεῖ σθαι. εὐ ή θη τοί νυν καὶ ἀ βέ λτερα τὰ τοῦ Βί ωνος“ εἰ τὸ ν ἀ γρὸ ν ἔ μελλεν ἐ γκωμιά ζων εὔ φορον ποιεῖ ν καὶ εὔ καρπον, εἶ τ' οὐ κ ἂ ν ἁ μαρτά νειν ἐ δό κει τοῦ το μὴ ποιῶ ν μᾶ λλον ἢ σκά πτων καὶ πρά γματα ἔ χων; οὐ τοί νυν οὐ δ' ἄ νθρωπος ἄ τοπος ἂ ν ἐ παί νων εἴ η, εἰ τοῖ ς ἐ παινουμέ νοις ὠ φέ λιμό ς ἐ στι καὶ πά μφορος”. ὁ μὲ ν γὰ ρ ἀ γρὸ ς οὐ γί γνεται χεί ρων ἐ παινού μενος, ἄ νθρωπον δὲ τυφοῦ σι καὶ ἀ πολλύ ουσιν οἱ ψευδῶ ς καὶ παρ' ἀ ξί αν ἐ παινοῦ ντες.

ταῦ τα μὲ ν οὖ ν ἀ πό χρη περὶ τού των: ἐ φεξῆ ς δὲ τὸ τῆ ς παρρησί ας ἴ δωμεν. ἔ δει μὲ ν γά ρ, ὡ ς ὁ Πά τροκλος τοῦ̓ Αχιλλέ ως τὰ ὅ πλα περιβαλλό μενος καὶ τοὺ ς ἵ ππους ἐ ξελαύ νων ἐ πὶ τὴ ν μά χην μό νης οὐ κ ἐ τό λμησε τῆ ς Πηλιά δος; θιγεῖ ν ἀ λλ' ἀ φῆ κεν, οὕ τω τὸ ν κό λακα τοῖ ς τοῦ φί λου σκευοποιού μενον καὶ ἀ ναπλαττό μενον ἐ πισή μοις καὶ συμβό λοις μό νην τὴ ν παρρησί αν ὥ σπερ ἐ ξαί ρετον βά σταγμα φιλί ας βριθὺ μέ γα στιβαρὸ ν καταλεί πειν ἄ θικτον καὶ ἀ μί μητον. ἐ πεὶ δὲ φεύ γοντες τὸ ν ἐ ν γέ λωτι καὶ ἀ κρά τῳ καὶ σκώ μμασι καὶ παιδιαῖ ς ἔ λεγχον εἰ ς ὀ φρῦ ν αἴ ρουσιν ἤ δη τὸ πρᾶ γμα καὶ κολακεύ ουσιν ἐ σκυθρωπακό τες καὶ ψό γον τινὰ καὶ νουθεσί αν παραμιγνύ ουσι, φέ ρε μηδὲ τοῦ το παραλί πωμεν ἀ βασά νιστον. οἶ μαι δέ, ὥ σπερ ἐ ν κωμῳ δί ᾳ Μενά νδρου Ψευδηρακλῆ ς πρό σεισι ῥ ό παλον οὐ στιβαρὸ ν κομί ζων οὐ δ' ἰ σχυρὸ ν ἀ λλὰ χαῦ νό ν τι πλά σμα καὶ διά κενον, οὕ τω τὴ ν τοῦ κό λακος παρρησί αν φανεῖ σθαι πειρωμέ νοις μαλακὴ ν καὶ ἀ βαρῆ καὶ τό νον οὐ κ ἔ χουσαν, ἀ λλὰ ταὐ τὰ τοῖ ς τῶ ν γυναικῶ ν προσκεφαλαί οις δρῶ σαν, ἃ δοκοῦ ντα ταῖ ς κεφαλαῖ ς ἀ ντερεί δειν καὶ ἀ ντέ χειν ἐ νδί δωσι καὶ ὑ πεί κει μᾶ λλον ὥ σπερ ἡ κί βδηλος αὕ τη παρρησί α κενὸ ν ἔ χουσα καὶ ψευδῆ καὶ ὕ πουλον ὄ γκον ἐ ξή ρθη καὶ ᾤ δησεν, ἵ να συσταλεῖ σα καὶ συμπεσοῦ σα δέ ξηται καὶ συνεπισπά σηται τὸ ν καταφερό μενον εἰ ς αὐ τή ν. ἡ μὲ ν γὰ ρ ἀ ληθὴ ς καὶ φιλικὴ παρρησί α τοῖ ς: ἁ μαρτανομέ νοις ἐ πιφύ εται, σωτή ριον ἔ χουσα καὶ κηδεμονικὸ ν τὸ λυποῦ ν, ὥ σπερ τὸ μέ λι τὰ ἡ λκωμέ να δά κνουσα καὶ καθαί ρουσα, τἄ λλα δ' ὠ φέ λιμος οὖ σα καὶ γλυκεῖ α, περὶ ἧ ς ἴ διος ἔ σται λό γος. ὁ δὲ κό λαξ πρῶ τον μὲ ν ἐ νδεί κνυται τὸ πικρὸ ς εἶ ναι καὶ περισπερχὴ ς καὶ ἀ παραί τητος ἐ ν τοῖ ς πρὸ ς ἑ τέ ρους οἰ κέ ταις γὰ ρ αὑ τοῦ χαλεπό ς ἐ στι καὶ συγγενῶ ν καὶ οἰ κεί ων ἐ πεμβῆ ναι δεινὸ ς ἁ μαρτή μασι καὶ μηδέ να θαυμά σαι μηδὲ σεμνῦ ναι τῶ ν ἐ κτὸ ς ἀ λλ' ὑ περορᾶ ν, ἀ συγγνώ μων δὲ καὶ διά βολος ἐ ν τῷ πρὸ ς ὀ ργὴ ν ἑ τέ ρους παροξύ νειν, θηρώ μενος μισοπονηρί ας δό ξαν, ὡ ς οὐ κ ἂ ν ἑ κὼ ν ὑ φέ μενος παρρησί ας αὐ τοῖ ς οὐ δὲ ποιή σας οὐ δὲ ν οὐ δ' εἰ πὼ ν πρὸ ς χά ριν, ἔ πειτα δὲ τῶ ν μὲ ν ἀ ληθινῶ ν καὶ μεγά λων ἁ μαρτημά των οὐ δὲ ν εἰ δέ ναι προσποιού μενος οὐ δὲ γιγνώ σκειν, πρὸ ς δὲ τὰ μικρὰ καὶ τὰ ἐ κτὸ ς ἐ λλεί μματα δεινὸ ς ᾆ ξαι καὶ μετὰ τό νου καθά ψασθαι καὶ σφοδρό τητος, ἂ ν σκεῦ ος ἀ μελῶ ς ἴ δῃ κεί μενον, ἂ ν οἰ κοῦ ντα φαύ λως, ἂ ν ὀ λιγωροῦ ντα κουρᾶ ς ἢ ἀ μπεχό νης ἢ κυνό ς τινος ἢ ἵ ππου μὴ κατ' ἀ ξί αν ἐ πιμελό μενον: γονέ ων δὲ ὀ λιγωρί α καὶ παί δων ἀ μέ λεια καὶ ἀ τιμί α γαμετῆ ς καὶ πρὸ ς οἰ κεί ους ὑ περοψί α καὶ χρημά των ὄ λεθρος οὐ δέ ν ἐ στι πρὸ ς αὐ τό ν, ἀ λλ' ἄ φωνος ἐ ν τού τοις καὶ ἄ τολμος, ὥ σπερ ἀ θλητὴ ν ἀ λεί πτης ἐ ῶ ν μεθύ ειν καὶ ἀ κολασταί νειν, εἶ τα περὶ ληκύ θου χαλεπὸ ς ὢ ν καὶ στλεγγί δος, ἢ γραμματικὸ ς ἐ πιπλή ττων παιδὶ περὶ δέ λτου καὶ γραφεί ου, σολοικί ζοντος δὲ καὶ βαρβαρί ζοντος οὐ δοκῶ ν ἀ κού ειν. τοιοῦ τος γὰ ρ ὁ κό λαξ, οἷ ος ῥ ή τορος; φαύ λου καὶ καταγελά στου μηδὲ ν εἰ πεῖ ν πρὸ ς τὸ ν λό γον, ἀ λλὰ περὶ τῆ ς φωνῆ ς αἰ τιᾶ σθαι καὶ χαλεπῶ ς ἐ γκαλεῖ ν ὅ τι τὴ ν ἀ ρτηρί αν διαφθεί ρει ψυχροποτῶ ν, καὶ σύ γγραμμα κελευσθεὶ ς ἄ θλιον διελθεῖ ν αἰ τιᾶ σθαι τὸ χαρτί ον ὡ ς δασὺ καὶ τὸ ν γραφέ α μιαρὸ ν καὶ ὀ λί γωρον ἀ ποκαλεῖ ν. οὕ τω δὲ καὶ Πτολεμαί ῳ φιλομαθεῖ ν δοκοῦ ντι περὶ γλώ ττης καὶ στιχιδί ου μαχό μενοι καὶ ἱ στορί ας μέ χρι μέ σων νυκτῶ ν ἀ πέ τεινον ὠ μό τητι δὲ χρωμέ νου καὶ ὕ βρει καὶ τυμπανί ζοντος καὶ τελοῦ ντος οὐ δεὶ ς ἐ νέ στη τῶ ν τοσού των. ὥ σπερ οὖ ν εἴ τις ἀ νθρώ που φύ ματα καὶ σύ ριγγας ἔ χοντος; ἰ ατρικῷ σμιλί ῳ τὰ ς τρί χας τέ μνοι καὶ τοὺ ς ὄ νυχας, οὕ τως οἱ κό λακες τὴ ν παρρησί αν πρὸ ς τὰ μὴ λυπού μενα μέ ρη μηδ' ἀ λγοῦ ντα προσφέ ρουσιν.

ἔ τι δὲ τού των ἕ τεροι πανουργό τεροι καὶ πρὸ ς ἡ δονὴ ν χρῶ νται τῷ παρρησιά ζεσθαι καὶ ψέ γειν. καθά πεῤ͂ Αγις ὁ̓ Αργεῖ ος,̓ Αλεξά νδρου γελωτοποιῷ τινι μεγά λας δωρεὰ ς διδό ντος, ὑ πὸ φθό νου καὶ λύ πης ἐ ξέ κραγεν“ ὢ τῆ ς πολλῆ ς ἀ τοπί ας,” ἐ πιστρέ ψαντος; δὲ τοῦ βασιλέ ως πρὸ ς αὐ τὸ ν ὀ ργῇ καί“ τί δὴ σὺ λέ γεις;'” εἰ πό ντος“ ὁ μολογῶ” φησὶ ν ἄ χθεσθαι“ καὶ ἀ γανακτεῖ ν, ὁ ρῶ ν ὑ μᾶ ς τοὺ ς ἐ κ Διὸ ς γεγονό τας ἅ παντας ὁ μοί ως κό λαξιν ἀ νθρώ ποις καὶ καταγελά στοις χαί ροντας: καὶ γὰ ῥ Ηρακλῆ ς Κέ ρκωψί τισι, καὶ Σειληνοῖ ς ὁ Διό νυσος ἐ τέ ρπετο, καὶ παρὰ σοὶ τοιού τους ἰ δεῖ ν ἔ στιν εὐ δοκιμοῦ ντας.” Τιβερί ου δὲ Καί σαρος εἰ ς τὴ ν σύ γκλητό ν ποτε παρελθό ντος εἷ ς τῶ ν κολά κων ἀ ναστὰ ς ἔ φη δεῖ ν ἐ λευθέ ρους ὄ ντας παρρησιά ζεσθαι καὶ μηδὲ ν ὑ ποστέ λλεσθαι μηδ' ἀ ποσιωπᾶ ν τῶ ν συμφερό ντων ἀ νατεί νας δὲ πά ντας οὕ τως, γενομέ νης αὐ τῷ σιωπῆ ς καὶ τοῦ Τιβερί ου προσέ χοντος,“ ἄ κουσον” ἔ φη“ Καῖ σαρ. ἅ σοι πά ντες ἐ γκαλοῦ μεν, οὐ δεὶ ς δὲ τολμᾷ φανερῶ ς λέ γειν. ἀ μελεῖ ς σεαυτοῦ καὶ προΐ εσαι τὸ σῶ μα καὶ κατατρύ χεις ἀ εὶ φροντί σι καὶ πό νοις ὑ πὲ ρ ἡ μῶ ν, οὔ τε μεθ' ἡ μέ ραν οὔ τε νυκτὸ ς ἀ ναπαυό μενος.'” πολλὰ δ' αὐ τοῦ τοιαῦ τα συνεί ροντος, εἰ πεῖ ν φασι τὸ ν ῥ ή τορα Κά σσιον Σευῆ ρον“ αὕ τη τοῦ τον ἡ παρρησί α τὸ ν ἄ νθρωπον ἀ ποκτενεῖ”

καὶ ταυτὶ μὲ ν ἐ λά ττονά ἐ στιν. ἐ κεῖ να δ' ἢ δη χαλεπὰ καὶ λυμαινό μενα τοὺ ς ἀ νοή τους, ὅ ταν εἰ ς τἀ ναντί α πά θη καὶ νοσή ματα κατηγορῶ σιν ὥ σπεῥ Ιμέ ριος ὁ κό λαξ τῶ ν πλουσί ων τινὰ τὸ ν ἀ νελευθερώ τατον καὶ φιλαργυρώ τατον̓ Αθή νησιν ὡ ς ἄ σωτον ἐ λοιδό ρει καὶ ἀ μελῆ καὶ πεινή σοντα κακῶ ς μετὰ τῶ ν τέ κνων ἢ τοὺ ς ἀ σώ τους αὖ πά λιν καὶ πολυτελεῖ ς εἰ ς μικρολογί αν καὶ ῥ υπαρί αν ὀ νειδί ζωσιν ὥ σπερ Νέ ρωνα Τί τος Πετρώ νιος ἢ τοὺ ς ὠ μῶ ς καὶ ἀ γρί ως προσφερομέ νους ἄ ρχοντας ὑ πηκό οις ἀ ποθέ σθαι κελεύ ωσι τὴ ν πολλὴ ν ἐ πιεί κειαν καὶ τὸ ν ἄ καιρον ἔ λεον καὶ ἀ σύ μφορον. ὅ μοιος δὲ τού τοις καὶ ὁ τὸ ν εὐ ή θη καὶ βλᾶ κα καὶ ἀ βέ λτερον ὡ ς δεινὸ ν τινα καὶ πανοῦ ργον καὶ φυλά ττεσθαι καὶ δεδιέ ναι προσποιού μενος, καὶ ὁ τοῦ βασκά νου δὲ καὶ τῷ κακολογεῖ ν ἀ εὶ καὶ ψέ γειν χαί ροντος, ἄ ν ποτε προαχθεὶ ς ἐ παινέ σῃ τινὰ τῶ ν ἐ νδό ξων, καθαπτό μενος καὶ ἀ ντιλέ γων ὡ ς νό σημα τοῦ τ' ἔ χοντος, ἀ νθρώ πους ἐ παινεῖ ν καὶ μηδενὸ ς ἀ ξί ους.“ τί ς γὰ ρ οὗ τό ς ἐ στιν ἢ τί λαμπρὸ ν εἴ ρηκεν ἢ πεποί ηκε;'” μά λιστα δὲ περὶ τοὺ ς ἔ ρωτας τοῖ ς κολακευομέ νοις ἐ πιτί θενται καὶ προσεκκά ουσιν. ἀ δελφοῖ ς μὲ ν γὰ ρ ὁ ρῶ ντες διαφερομέ νους γονέ ων ὑ περφρονοῦ ντας ἢ πρὸ ς γυναῖ κας αὐ τῶ ν ὑ περοπτικῶ ς ἔ χοντας οὔ τε νουθετοῦ σιν οὔ τ' ἐ γκαλοῦ σιν, ἀ λλὰ καὶ προσεπιτεί νουσι τὰ ς ὀ ργά ς;.“ οὐ γὰ ρ αἰ σθά νῃ σαυτοῦ” καὶ“ σὺ τού των αἴ τιος, ἀ εὶ θεραπευτικῶ ς προσφερό μενος καὶ ταπεινῶ ς.'” ἂ ν δὲ πρὸ ς ἑ ταί ραν ἢ μοιχεύ τριαν ἐ ρωμέ νην κνησμό ς τις ἐ ξ ὀ ργῆ ς καὶ: ζηλοτυπί ας ἐ γγέ νηται, πά ρεστιν εὐ θὺ ς μετὰ παρρησί ας λαμπρᾶ ς ἡ κολακεί α, πῦ ρ ἐ πὶ πῦ ρ εἰ σφέ ρουσα καὶ δικαιολογουμέ νη καὶ κατηγοροῦ σα τοῦ 1 ἐ ρῶ ντος ὡ ς ἀ νέ ραστα πολλὰ καὶ σκληρὰ καὶ νεμεσητὰ ποιοῦ ντος: ὦ δυσχά ριστε, τῶ ν πυκνῶ ν φιλημά των. οὕ τως̓ Αντώ νιον οἱ φί λοι τῆ ς Αἰ γυπτί ας ἐ ρῶ ντα καὶ καό μενον ἀ νέ πειθον ὡ ς ὑ π' ἐ κεί νης ἐ ρῷ το, καὶ λοιδοροῦ ντες ἐ κά λουν ἀ παθῆ καὶ ὑ περή φανον.“ ἡ μὲ ν γὰ ρ γυνὴ καταλιποῦ σα βασιλεί αν τοσαύ την καὶ διατριβὰ ς εὐ δαί μονας φθεί ρεται μετὰ σοῦ στρατευομέ νη, σχῆ μα παλλακί δος ἔ χουσα: σοὶ δέ τις ἐ ν στή θεσσιν ἀ κή λητος νό ος ἐ στί καὶ περιορᾷ ς αὐ τὴ ν ἀ νιωμέ νην” ὁ δ' ἡ δέ ως ἐ λεγχό μενος ὡ ς ἀ δικῶ ν καὶ τοῖ ς κατηγοροῦ σι χαί ρων ὡ ς οὐ δὲ τοῖ ς ἐ παινοῦ σιν ἐ λά νθανε τῷ νουθετεῖ ν δοκοῦ ντι προσδιαστρεφό μενος. ἔ οικε γὰ ρ ἡ τοιαύ τη παρρησί α τοῖ ς τῶ ν ἀ κολά στων δή γμασι γυναικῶ ν, ἐ γεί ρουσα καὶ γαργαλί ζουσα τῷ δοκοῦ ντι λυπεῖ ν τὸ ἡ δό μενον. καὶ καθά περ τὸ ν ἄ κρατον ἄ λλως βοηθοῦ ντα πρὸ ς τὸ κώ νειον ἂ ν ἐ μμί ξωσι προσεμβαλό ντες αὐ τῷ, κομιδῇ ποιοῦ σι τὴ ν τοῦ φαρμά κου δύ ναμιν ἀ βοή θητον, ὀ ξέ ως ἀ ναφερομέ νην ἐ πὶ τὴ ν καρδί αν ὑ πὸ θερμό τητος, οὕ τω τὴ ν παρρησί αν ἐ πιστά μενοι μέ γα βοή θημα πρὸ ς τὴ ν κολακεί αν οὖ σαν οἱ πονηροὶ δι' αὐ τῆ ς κολακεύ ουσι τῆ ς παρρησί ας. ὅ θεν οὐ δ' ὁ Βί ας ἀ πεκρί νατο καλῶ ς τῷ πυθομέ νῳ τί τῶ ν ζῴ ων χαλεπώ τατό ν ἐ στιν, ἀ ποκρινά μενος ὅ τι τῶ ν μὲ ν ἀ γρί ων ὁ τύ ραννος, τῶ ν δ' ἡ μέ ρων ὁ κό λαξ. ἀ ληθέ στερον γὰ ρ ἦ ν εἰ πεῖ ν ὅ τι τῶ ν κολά κων ἣ μεροι μὲ ν εἰ σιν, οἱ περὶ τὸ βαλανεῖ ον καὶ περὶ τὴ ν τρά πεζαν, ὁ δ' εἰ ς τὰ δωμά τια καὶ τὴ ν γυναικωνῖ τιν ἐ κτεί νων ὥ σπερ πλεκτά νας τὸ πολύ πραγμον καὶ διά βολον καὶ κακό ηθες ἄ γριος καὶ θηριώ δης καὶ δυσμεταχεί ριστος.

εἷ ς δέ τις ἔ οικε τρό πος εἶ ναι φυλακῆ ς τὸ γιγνώ σκειν καὶ μνημονεύ ειν ἀ εὶ ὅ τι τῆ ς ψυχῆ ς τὸ μὲ ν ἀ ληθινὸ ν καὶ φιλό καλον καὶ λογικὸ ν ἐ χού σης, τὸ δ' ἄ λογον καὶ φιλοψευδὲ ς καὶ παθητικό ν, ὁ μὲ ν φί λος ἀ εὶ τῷ κρεί ττονι πά ρεστι σύ μβουλος καὶ συνή γορος, ὥ σπερ ἰ ατρὸ ς τὸ ὑ γιαῖ νον αὔ ξων καὶ διαφυλά ττων, ὁ δὲ κό λαξ τῷ παθητικῷ καὶ ἀ λό γῳ παρακά θηται, καὶ τοῦ το κνᾷ καὶ γαργαλί ζει καὶ ἀ ναπεί θει, καὶ ἀ φί στησι τοῦ λογισμοῦ, μηχανώ μενος αὐ τῷ πονηρά ς τινας ἡ δυπαθεί ας. ὥ σπερ οὖ ν τῶ ν σιτί ων ἔ στιν ἃ μή θ' αἵ ματι προσφύ εται μή τε πνεύ ματι, μηδὲ νεύ ροις τινὰ τό νον ἢ μυελοῖ ς προστί θησιν, ἀ λλ' αἰ δοῖ α παρακινεῖ καὶ κοιλί αν ἐ γεί ρει καὶ σά ρκα ποιεῖ σαθρὰ ν καὶ ὕ πουλον, οὕ τως ὁ τοῦ: κό λακος λό γος οὐ δὲ ν τῷ φρονοῦ ντι καὶ λογιζομέ νῳ προστί θησιν, ἀ λλ' ἡ δονή ν τινα τιθασεύ ων ἔ ρωτος ἢ θυμὸ ν ἐ ντεί νων ἀ νό ητον ἢ διερεθί ζων φθό νον ἢ φρονή ματος ὄ γκον ἐ μποιῶ ν ἐ παχθῆ καὶ κενὸ ν ἢ λύ πῃ συνεπιθρηνῶ ν ἢ τὸ κακό ηθες καὶ ἀ νελεύ θερον καὶ ἄ πιστον ἀ εί τισι διαβολαῖ ς καὶ προαισθή σεσι δριμὺ καὶ ψοφοδεὲ ς ποιῶ ν καὶ ὕ ποπτον οὐ διαφεύ ξεται τοὺ ς προσέ χοντας. ἀ εὶ γὰ ρ ὑ φορμεῖ τινι πά θει καὶ τοῦ το πιαί νει, καὶ πά ρεστι βουβῶ νος; δί κην ἑ κά στοτε τοῖ ς ὑ πού λοις καὶ φλεγμαί νουσι τῆ ς ψυχῆ ς ἐ πιγιγνό μενος.“ ὀ ργί ζῃ; κό λασον. ἐ πιθυμεῖ ς; ὤ νησαι. φοβῇ; φύ γωμεν. ὑ πονοεῖ ς; πί στευσον” ἂ ν δὲ περὶ ταῦ τα δυσφώ ρατος τὰ πά θη, διὰ σφοδρό τητα καὶ μέ γεθος ἐ κκρουομέ νου τοῦ λογισμοῦ, περὶ τὰ μικρὰ λαβὴ ν παρέ ξει μᾶ λλον, ὅ μοιος ὤ ν. καὶ γὰ ρ ἐ ν ὑ ποψί ᾳ κραιπά λης τινὸ ς ἢ πλησμονῆ ς γενό μενον καὶ διστά ζοντα περὶ λουτροῦ καὶ τροφῆ ς; ὁ μὲ ν φί λος ἐ φέ ξει, φυλά ττεσθαι καὶ προσέ χειν παραινῶ ν, ὁ δὲ κό λαξ εἰ ς τὸ βαλανεῖ ον ἕ λκει, καὶ κελεύ ει νεαρό ν τι παρατιθέ ναι καὶ μὴ κακοῦ ν ἀ νατά σει τὸ σῶ μα. καὶ πρὸ ς ὁ δὸ ν ἢ πλοῦ ν ἤ τινα πρᾶ ξιν ὁ ρῶ ν ἀ πομαλακιζό μενον οὐ φή σει κατεπεί γειν τὸ ν καιρό ν, ἀ λλὰ ταὐ τὸ ποιή σειν ὑ περθεμέ νους ἢ πέ μψαντας ἕ τερον. ἂ ν δ' ὑ πεσχημέ νος ἀ ργύ ριον οἰ κεί ῳ τινὶ δανεί σειν ἢ ἐ πιδώ σειν μεταμέ ληται μὲ ν αἰ δῆ ται δέ, τῇ χεί ρονι ῥ οπῇ προστιθεὶ ς ἑ αυτὸ ν ὁ κό λαξ ἐ πέ ρρωσε τὴ ν εἰ ς τὸ βαλλά ντιον γνώ μην καὶ τὸ δυσωπού μενον ἐ ξέ κοψεν, ὡ ς ἀ ναλί σκοντα πολλὰ καὶ πολλοῖ ς ἀ ρκεῖ ν ὀ φεί λοντα φεί δεσθαι κελεύ ων. ὅ θεν εἰ μὴ λανθά νομεν ἑ αυτοὺ ς ἐ πιθυμοῦ ντες ἀ ναισχυντοῦ ντες ἀ ποδειλιῶ ντες, ὁ κό λαξ ἡ μᾶ ς οὐ λή σεται. ἔ στι γὰ ρ συνηγορῶ ν ἀ εὶ τού τοις τοῖ ς πά θεσι καὶ περὶ τὰ ς τού των ἐ κβά σεις παρρησιαζό μενος. ταῦ τα μὲ ν οὖ ν ἱ κανὰ περὶ τού των.

ἐ πὶ δὲ τὰ ς χρεί ας καὶ τὰ ς ὑ πουργί ας ἴ ωμεν ἢ δη: καὶ γὰ ρ ἐ ν ταύ ταις πολλὴ ν ἀ περγά ζεται σύ γχυσιν καὶ ἀ σά φειαν ὁ κό λαξ τῆ ς πρὸ ς τὸ ν φί λον διαφορᾶ ς, ἄ οκνος δοκῶ ν εἶ ναι καὶ πρό θυμος ἐ ν πᾶ σι καὶ ἀ προφά σιστος. ὁ μὲ ν γὰ ρ τοῦ φί λου τρό πος ὥ σπερ ὁ τῆ ς ἀ ληθεί ας μῦ θος ἁ πλοῦ ς ἐ στι κατ' Εὐ ριπί δην καὶ ἀ φελὴ ς καὶ ἄ πλαστος, ὁ δὲ τοῦ κό λακος ὄ ντως νοσῶ ν ἐ ν αὑ τῷ φαρμά κων δεῖ ται σοφῶ ν καὶ πολλῶ ν νὴ Δί α καὶ περιττῶ ν. ὥ σπερ οὖ ν ἐ ν ταῖ ς ἀ παντή σεσιν ὁ μὲ ν φί λος ἔ στιν ὅ τε μή τ' εἰ πὼ ν μή τ' ἀ κού σας μηδὲ ν ἀ λλὰ προσβλέ ψας καὶ μειδιά σας τὸ εὐ μενὲ ς καὶ τὸ οἰ κεῖ ον ἔ νδοθεν δοὺ ς ταῖ ς ὄ ψεσι καὶ δεξά μενος παρῆ λθεν, ὁ δὲ κό λαξ τρέ χει καταδιώ κει δεξιοῦ ται πό ρρωθεν, ἂ ν προσαγορευθῇ πρό τερον ὀ φθεί ς, ἀ πολογεῖ ται μετὰ μαρτύ ρων καὶ ὅ ρκων πολλά κις, οὕ τως ἐ ν ταῖ ς πρά ξεσι πολλὰ παραλεί πουσιν οἱ φί λοι τῶ ν μικρῶ ν, οὐ κ ἐ ξακριβοῦ ντες οὐ δὲ πολυπραγμονοῦ ντες οὐ δέ ν, οὐ δ' ἑ αυτοὺ ς εἰ ς πᾶ σαν ὑ πουργί αν ἐ μβά λλοντες. ἀ λλ' ἐ κεῖ νος ἐ νταῦ θα συνεχὴ ς καὶ ἐ νδελεχὴ ς καὶ ἄ τρυτος, οὐ διδοὺ ς ἑ τέ ρῳ τό πον οὐ δὲ χώ ραν διακονί ας, ἀ λλὰ βουλό μενος κελεύ εσθαι, κἂ ν μὴ κελευσθῇ, δακνό μενος, μᾶ λλον δ' ὅ λως ἐ ξαθυμῶ ν καὶ ποτνιώ μενος.

ἔ στι μὲ ν οὖ ν καὶ ταῦ τα δηλώ ματα τοῖ ς νοῦ ν ἔ χουσιν οὐ κ ἀ ληθινῆ ς φιλί ας οὐ δὲ σώ φρονος ἀ λλ' ἑ ταιρού σης καὶ περιπλεκομέ νης ἑ τοιμό τερον τῶ ν δεομέ νων. οὐ μὴ ν ἀ λλὰ δεῖ πρῶ τον ἐ ν ταῖ ς ἐ παγγελί αις σκοπεῖ ν τὴ ν διαφορά ν. εὖ γὰ ρ εἴ ρηται καὶ τοῖ ς πρὸ ἡ μῶ ν φί λου μὲ ν ἐ κεί νην εἶ ναι τὴ ν ἐ παγγελί αν εἰ δύ ναμαι τελέ σαι γε καὶ εἰ τετελεσμέ νον ἐ στί, κό λακος δὲ ταύ την αὔ δα ὅ τι φρονέ εις καὶ γὰ ρ οἱ κωμικοὶ τοιού τους εἰ σά γουσιν ἐ μέ, Νικό μαχε, πρὸ ς τὸ ν στρατιώ την τά ξατε, ἂ ν μὴ ποιή σω πέ πονα μαστιγῶ ν ὅ λον, ἂ ν μὴ ποιή σω σπογγιᾶ ς μαλακώ τερον τὸ πρό σωπον ἔ πειτα τῶ ν μὲ ν φί λων οὐ δεὶ ς γί γνεται συνεργό ς, εἰ μὴ γεγέ νηται σύ μβουλος πρό τερον, ἀ λλ' ὅ ταν δοκιμά σῃ καὶ. συγκαταστή σῃ τὴ ν πρᾶ ξιν εἰ ς τὸ πρέ πον ἢ τὸ συμφέ ρον ὁ δὲ κό λαξ, κἂ ν ἀ ποδῷ τις αὐ τῷ τὸ συνδοκιμά σαι καὶ συναποφή νασθαι περὶ τοῦ πρά γματος, οὐ μό νον ὑ πεί κειν καὶ χαρί ζεσθαι βουλό μενος, ἀ λλὰ καὶ δεδιὼ ς ὑ ποψί αν ὀ κνοῦ ντος παρέ χειν καὶ φεύ γοντος τὸ ἔ ργον, ἐ νδί δωσι καὶ συνεξορμᾷ τὴ ν ἐ πιθυμί αν. οὐ δεὶ ς γά ρ ἐ στι ῥ ᾳ δί ως πλού σιος οὐ δὲ βασιλεὺ ς οἷ ος εἰ πεῖ ν ἐ μοὶ γὰ ρ εἴ η πτωχό ς, εἰ δὲ βού λεται, πτωχοῦ κακί ων, ὅ στις ὢ ν εὔ νους ἐ μοὶ φό βον παρελθὼ ν τἀ πὸ καρδί ας ἐ ρεῖ, ἀ λλ' ὥ σπερ οἱ τραγῳ δοὶ χοροῦ δέ ονται φί λων συνᾳ δό ντων ἢ θεά τρου συνεπικροτοῦ ντος. ὅ θεν ἡ μὲ ν τραγικὴ Μερό πη παραινεῖ φί λους δὲ τοὺ ς μὲ ν μὴ χαλῶ ντας ἐ ν λό γοις κέ κτησο, τοὺ ς δὲ πρὸ ς χά ριν σὺ ν ἡ δονῇ τῇ σῇ πονηροὺ ς κλῇ θρον εἰ ργέ τω στέ γης, οἱ δὲ τοὐ ναντί ον δρῶ σι,“ τοὺ ς μὲ ν μὴ χαλῶ ντας ἐ ν λό γοις” ἀ λλ' ἀ ντιβαί νοντας ὑ πὲ ρ τοῦ συμφέ ροντος ἀ φοσιοῦ νται,“ τοὺ ς δὲ πρὸ ς χά ριν πονηροὺ ς” καὶ ἀ νελευθέ ρους καὶ γό ητας οὐ μό νον“ κλῄ θρων καὶ στέ γης” ἐ ντὸ ς ἀ λλὰ καὶ παθῶ ν καὶ πραγμά των ἀ πορρή των λαμβά νουσιν. ὧ ν ὁ μὲ ν ἁ πλού στερος οὐ κ οἴ εται δεῖ ν οὐ δ' ἀ ξιοῖ σύ μβουλος εἶ ναι πραγμά των τηλικού των ἀ λλ' ὑ πουργὸ ς καὶ διά κονος, ὁ δὲ πανουργό τερος ἔ στη μὲ ν ἐ ν τῷ συνδιαπορεῖ ν καὶ τὰ ς ὀ φρῦ ς συνά γειν καὶ συνδιανεύ ειν τῷ προσώ πῳ, λέ γει δ' οὐ δέ ν: ἂ ν δ' ἐ κεῖ νος εἴ πῃ τὸ φαινό μενον,“ ὦ̔ Ηρά κλεις, ἔ φθης με” φησὶ“ μικρὸ ν εἰ πώ ν, ἐ γὼ γὰ ρ αὐ τὸ τοῦ το λέ γειν ἔ μελλον” ὡ ς γὰ ρ οἱ μαθηματικοὶ τὰ ς ἐ πιφανεί ας καὶ τὰ ς γραμμὰ ς λέ γουσι μή τε κά μπτεσθαι μή τε διατεί νεσθαι μή τε κινεῖ σθαι καθ' ἑ αυτά ς, νοητὰ ς καὶ ἀ σωμά τους οὔ σας, συγκά μπτεσθαι δὲ καὶ συνδιατεί νεσθαι καὶ συμμεθί στασθαι τοῖ ς σώ μασιν ὧ ν πέ ρατὰ εἰ σιν, οὕ τω τὸ ν κό λακα φωρά σεις ἀ εὶ συνεπιφά σκοντα καὶ συναποφαινό μενον καὶ συνηδό μενον νὴ Δί α καὶ συνοργιζό μενον, ὥ στε παντελῶ ς ἔ ν γε τού τοις εὐ φώ ρατον εἶ ναι τὴ ν διαφορά ν. ἔ τι δὲ μᾶ λλον ἐ ν τῷ τρό πῳ τῆ ς ὑ πουργί ας. ἡ μὲ ν γὰ ρ παρὰ τοῦ φί λου χά ρις ὥ σπερ ζῷ ον ἐ ν βά θει τὰ ς κυριωτά τας ἔ χει δυνά μεις, ἐ πιδεικτικὸ ν δὲ καὶ πανηγυρικὸ ν οὐ δὲ ν ἔ πεστιν ἀ λλὰ πολλά κις, ὥ σπερ ἰ ατρὸ ς λαθὼ ν ἐ θερά πευσε, καὶ φί λος ὠ φέ λησεν ἐ ντυχὼ ν ἢ διαλυσά μενος, ἀ γνοοῦ ντος ἐ πιμεληθεί ς τοιοῦ τος̓ Αρκεσί λαος περί τε τἄ λλα καὶ νοσοῦ ντος̓ Απελλοῦ τοῦ Χί ου τὴ ν πενί αν καταμαθὼ ν ἐ πανῆ λθεν αὖ θις ἔ χων εἴ κοσι δραχμά ς, καὶ καθί σας πλησί ον“ ἐ νταῦ θα μέ ν” εἶ πεν“ οὐ δὲ ν ἢ τὰ̓ Εμπεδοκλέ ους στοιχεῖ α ταυτὶ πῦ ρ καὶ ὕ δωρ καὶ γαῖ α καὶ αἰ θέ ρος ἤ πιον ὕ ψος ἀ λλ' οὐ δὲ κατά κεισαι σὺ δεξιῶ ς,” ἅ μα δὲ διακινῶ ν τὸ προσκεφά λαιον αὐ τοῦ, λαθὼ ν ὑ πέ βαλε τὸ κερμά τιον. ὡ ς οὖ ν ἡ διακονοῦ σα πρεσβῦ τις εὗ ρε καὶ θαυμά σασα τῷ̓ Απελλῇ προσή γγειλε, γελά σας ἐ κεῖ νος“̓ Αρκεσιλά ου” εἶ πε“ τοῦ το τὸ κλέ μμα” καὶ μὴ ν ἐ οικό τα γε τέ κνα φύ εται γονεῦ σιν ἐ ν φιλοσοφί ᾳ. Λακύ δης γοῦ ν ὁ̓ Αρκεσιλά ου γνώ ριμος ἀ π' εἰ σαγγελί ας φεύ γοντι δί κην Κηφισοκρά τει μετὰ τῶ ν ἄ λλων φί λων παρειστή κει. τοῦ δὲ: κατηγό ρου τὸ ν δακτύ λιον αἰ τή σαντος, ὁ μὲ ν ἡ συχῇ παρακαθῆ κεν, αἰ σθό μενος δ'' ὁ Λακύ δης ἐ πέ βη τῷ ποδὶ καὶ ἐ πέ κρυψεν ἦ ν γὰ ρ ὁ ἔ λεγχος ἐ ν ἐ κεί νῳ. μετὰ δὲ τὴ ν ἀ πό φασιν τοῦ Κηφισοκρά τους δεξιουμέ νου τοὺ ς δικαστὰ ς εἷ ς τις ὡ ς ἔ οικεν ἑ ωρακὼ ς τὸ γενό μενον ἐ κέ λευσε Λακύ δῃ χά ριν ἔ χειν καὶ τὸ πρᾶ γμα διηγή σατο, τοῦ Λακύ δου πρὸ ς μηδέ να φρά σαντος οὕ τως οἶ μαι καὶ τοὺ ς θεοὺ ς εὐ εργετεῖ ν τὰ πολλὰ λανθά νοντας, αὐ τῷ τῷ χαρί ζεσθαι καὶ εὖ ποιεῖ ν φύ σιν ἔ χοντας; ἣ δεσθαι. τὸ δὲ τοῦ κό λακος ἔ ργον οὐ δὲ ν ἔ χει δί καιον οὐ δ' ἀ ληθινὸ ν οὐ δ' ἁ πλοῦ ν οὐ δ':' ἐ λευθέ ριον, ἀ λλ' ἱ δρῶ τα καὶ κραυγὴ ν διαδρομὴ ν καὶ σύ ντασιν προσώ που. ποιοῦ σαν ἔ μφασιν καὶ δό κησιν ἐ πιπό νου χρεί ας καὶ κατεσπευσμέ νης, ὥ σπερ ζῳ γρά φημα περί εργον ἀ ναιδέ σι φαρμά κοις καὶ κεκλασμέ ναις στολί σι καὶ ῥ υτί σι καὶ γωνί αις ἐ ναργεί ας φαντασί αν ἐ παγό μενον. ἔ στι δὲ καὶ διηγού μενος ἐ παχθὴ ς ὡ ς ἔ πραξε πλά νας τινὰ ς ἐ π' αὐ τῷ καὶ φροντί δας, εἶ τ' ἀ πεχθεί ας πρὸ ς ἑ τέ ρους εἶ τα πρά γματα μυρί α καὶ μεγά λα πά θη διεξιώ ν, ὥ στ' εἰ πεῖ ν οὐ κ ἄ ξια ταῦ τ' ἐ κεί νων: πᾶ σα μὲ ν γὰ ρ ὀ νειδιζομέ νη χά ρις ἐ παχθὴ ς καὶ ἄ χαρις: καὶ οὐ κ ἀ νεκτὴ, ταῖ ς; δὲ: τῶ ν κολά κων οὐ χ ὕ στερον ἀ λλὰ πραττομέ ναις ἔ νεστιν εὐ θὺ ς τὸ ἐ πονεί διστον καὶ δυσωποῦ ν. ὁ δὲ φί λος, ἂ ν εἰ πεῖ ν δεή σῃ τὸ πρᾶ γμα; μετρί ως ἀ πή γγειλε, περὶ αὑ τοῦ δ' εἶ πεν οὐ δέ ν. δὴ καὶ Λακεδαιμό νιοι Σμυρναί οις δεομέ νοις σῖ τον πέ μψαντες, ὡ ς ἐ θαύ μαζον ἐ κεῖ νοι τὴ ν χά ριν,“ οὐ δὲ ν” ἔ φασαν“ μέ γα μί αν γὰ ρ ἡ μέ ραν ψηφισά μενοι τὸ ἄ ριστον ἀ φελεῖ ν ἑ αυτῶ ν καὶ τῶ ν ὑ ποζυγί ων: ν ταῦ τ' ἠ θροί σαμεν”. οὐ γὰ ρ μό νον ἐ λευθέ ριος ἡ τοιαύ τη χά ρις, ἀ λλὰ καὶ τοῖ ς λαμβά νουσιν ἡ δί ων, ὅ τι τοὺ ς ὠ φελοῦ ντας οὐ μεγά λα βλά πτεσθαι νομί ζουσιν.

οὐ τοί νυν μά λιστα τῷ περὶ τὰ ς ὑ πουργί ας ἐ παχθεῖ τοῦ κό λακος οὐ δὲ τῇ περὶ τὰ ς ἐ παγγελί ας εὐ χερεί ᾳ γνοί η τις ἂ ν τὴ ν φύ σιν, ἀ λλὰ μᾶ λλον ἐ ν τῷ καλῷ τῆ ς χρεί ας ἢ αἰ σχρῷ καὶ διαφέ ροντι πρὸ ς ἡ δονὴ ν ἢ ὠ φέ λειαν. ὁ μὲ ν γὰ ρ φί λος οὐ χ, ὥ σπερ ἀ πεφαί νετο Γοργί ας, αὑ τῷ μὲ ν ἀ ξιώ σει τὰ δί καια τὸ ν φί λον ὑ πουργεῖ ν, ἐ κεί νῳ δ' αὐ τὸ ς ὑ πηρετή σει πολλὰ καὶ τῶ ν μὴ δικαί ων: συσσωφρονεῖ ν γά ρ, οὐ χὶ συννοσεῖ ν ἔ φυ. μᾶ λλον οὖ ν κἀ κεῖ νον ἀ ποτρέ ψει τῶ ν μὴ προσηκό ντων ἂ ν δὲ μὴ πεί θῃ, καλὸ ν τὸ Φωκί ωνος πρὸ ς̓ Αντί πατρον,“ ον' οὐ δύ νασαί μοι καὶ φί λῳ χρῆ σθαι καὶ κό λακι,” τουτέ στι καὶ φί λῳ καὶ μὴ, φί λῳ.: συνεργεῖ ν γὰ ρ δεῖ τῷ φί λῳ μὴ συμπανουργεῖ ν; καὶ συμβουλεύ ειν μὴ συνεπιβουλεύ ειν; καὶ συμμαρτυρεῖ ν: μὴ συνεξαπατᾶ ν, καὶ συνατυχεῖ ν νὴ Δί α συναδικεῖ ν. οὐ δὲ γὰ ρ: τὸ συνειδέ ναι τοῖ ς φί λοις τὰ αἰ σχρά, πό θεν γε: δὴ τὸ συμπρά ττειν καὶ συνασχημονεῖ ν αἱ ρετό ν ἐ στιν; ὥ σπερ οὖ ν Λακεδαιμό νιοι μά χῃ κρατηθέ ντες ὑ π'̓ Αντιπά τρου καὶ ποιού μενοι διαλύ σεις ἠ ξί ουν ὅ τι βού λεται ζημιῶ δες, αἰ σχρὸ ν δὲ μηδὲ ν ἐ πιτά ττειν αὐ τοῖ ς, οὕ τως ὁ φί λος, ἄ ν τις ἢ δαπά νην ἢ κί νδυνον ἢ πό νον ἔ χουσα χρεί α καταλαμβά νῃ, πρῶ τος ἀ ξιῶ ν καλεῖ σθαι καὶ μετέ χειν ἀ προφασί στως καὶ προθύ μως, ὅ που δὲ πρό σεστιν αἰ σχύ νη, μό νον ἐ ᾶ ν καὶ φεί δεσθαι παραιτού μενος. ἀ λλ' ἥ γε κολακεί α τοὐ ναντί ον ἐ ν μὲ ν ταῖ ς ἐ πιπό νοις καὶ κινδυνώ δεσιν ὑ πουργί αις ἀ παγορεύ ει, κἂ ν διαπειρώ μενος κρού σῃ ς, σαθρὸ ν ἔ κ τινος προφά σεως ὑ πηχεῖ καὶ ἀ γεννέ ς: ἐ ν δὲ ταῖ ς αἰ σχραῖ ς καὶ ταπειναῖ ς καὶ ἀ δό ξοις διακονί αις ἀ πό χρησαι πά τησον, οὐ δὲ ν ἡ γεῖ ται δεινὸ ν οὐ δ' ὑ βριστικό ν. ὁ ρᾷ ς τὸ ν πί θηκον; οὐ δύ ναται τὴ ν οἰ κί αν φυλά ττειν ὡ ς ὁ κύ ων, οὐ δὲ βαστά ζειν ὡ ς ὁ ἵ ππος, οὐ δ' ἀ ροῦ ν τὴ ν γῆ ν ὡ ς οἱ βό ες: ὕ βριν οὖ ν φέ ρει καὶ βωμολοχί αν καὶ παιδιὰ ς ἀ νέ χεται, γέ λωτος ὄ ργανον ἐ μπαρέ χων ἑ αυτό ν. οὕ τω δὴ καὶ ὁ κό λαξ οὐ συνειπεῖ ν οὐ συνεισενεγκεῖ ν οὐ συναγωνί σασθαι δυνά μενος, πό νου τε καὶ σπουδῆ ς ἁ πά σης ἀ πολειπό μενος, ἐ ν ταῖ ς ὑ πὸ μά λης πρά ξεσιν ἀ προφά σιστό ς ἐ στι, καὶ πιστὸ ς ἔ ρωτος ὑ πηρέ της καὶ περὶ λύ σιν πό ρνης ἀ κριβὴ ς: καὶ πό του δαπά νης ἐ κκαθῆ ραι λογισμὸ ν οὐ κ ἀ μελή ς, οὐ δὲ ῥ ᾴ θυμος ἐ ν δεί πνων παρασκευαῖ ς, θεραπευτικὸ ς δὲ παλλακί δων, πρὸ ς δὲ κηδεστὰ ς ἀ ποθρασύ νεσθαι κελευσθεὶ ς καὶ συνεκβαλεῖ ν γαμετὴ ν ἄ τεγκτος καὶ ἀ δυσώ πητος. ὥ στε μηδὲ ταύ τῃ δυσφώ ρατον εἶ ναι τὸ ν ἄ νδρα: προσταττό μενος γὰ ρ ὅ τι βού λει τῶ ν ἀ δό ξων καὶ μὴ καλῶ ν ἕ τοιμος ἀ φειδεῖ ν ἑ αυτοῦ, τῷ προστά ττοντι χαριζό μενος.

οὐ χ ἥ κιστα δ' ἄ ν τις αὐ τὸ ν ἐ ν τῇ πρὸ ς τοὺ ς ἄ λλους φί λους διαθέ σει καταμά θοι πολὺ τοῦ φί λου διαφέ ροντα. τῷ μὲ ν γὰ ρ ἣ διστό ν ἐ στι μετὰ πολλῶ ν φιλεῖ ν καὶ φιλεῖ σθαι, καὶ τοῦ το πρά ττων ἀ εὶ διατελεῖ περὶ τὸ ν φί λον ὅ πως πολύ φιλος καὶ πολυτί μητος ἔ σται: κοινὰ γὰ ρ τὰ φί λων ἡ γού μενος οὐ δὲ ν οὕ τως οἴ εται δεῖ ν κοινὸ ν ὡ ς τοὺ ς φί λους ὑ πά ρχειν: ὁ δὲ ψευδὴ ς καὶ νό θος καὶ ὑ πό χαλκος; ὤ ν, ἅ τε δὴ μά λιστα γιγνώ σκων ἑ αυτὸ ν ἀ δικοῦ ντα τὴ ν φιλί αν ὥ σπερ νό μισμα παρά σημον ὑ π' αὐ τοῦ γενομέ νην, ἔ στι μὲ ν καὶ φύ σει φθονερό ς, ἀ λλὰ τῷ φθό νῳ χρῆ ται πρὸ ς τοὺ ς ὁ μοί ους, διαμιλλώ μενος ὑ περβαλέ σθαι βωμολοχί ᾳ καὶ σπερμολογί ᾳ, τὸ ν δὲ κρεί ττονα τρέ μει καὶ δέ δοικεν, οὐ μὰ Δί α παρὰ Λύ διον ἅ ρμα πεζὸ ς οἰ χνεύ ων, ἀ λλὰ“ παρὰ χρυσὸ ν ἑ φθό ν,” ὥ ς φησι Σιμωνί δης,“ ἀ κή ρατον οὐ δὲ μό λυβδον ἔ χων”. ὅ ταν οὖ ν ἐ λαφρὸ ς ὢ ν καὶ ἐ πί τηκτος καὶ ἀ πατηλὸ ς ἐ γγύ θεν ἀ ντεξετά ζηται πρὸ ς ἀ ληθινὴ ν καὶ ἐ μβριθῆ φιλί αν καὶ σφυρή λατον, οὐ κ ἀ ναφέ ρων ἀ λλ' ἐ ξελεγχό μενος ταὐ τὸ ποιεῖ τῷ ζῳ γραφή σαντι τοὺ ς ἀ λεκτρυό νας ἀ θλί ως. ἐ κεῖ νό ς τε γὰ ρ ἐ κέ λευε τὸ ν παῖ δα τοὺ ς ἀ ληθινοὺ ς ἀ λεκτρυό νας ἀ ποσοβεῖ ν ἀ πωτά τω τοῦ πί νακος, οὗ τό ς τε τοὺ ς ἀ ληθινοὺ ς ἐ ξ ἀ ποσοβεῖ φί λους καὶ οὐ κ ἐ ᾷ πλησιά ζειν ἂ ν δὲ μὴ δύ νηται, φανερῶ ς, μὲ ν ὑ ποσαί νει καὶ περιέ πει καί τέ θηπεν ὡ ς ἀ μεί νονας, λά θρᾳ δ' ὑ φί ησί τινας καὶ 25ὑ ποσπεί ρει διαβολά ς. κρυφί ου δὲ λό γου κνή σαντος ἕ λκος, κἂ ν μὴ παντελῶ ς εὐ θὺ ς ἐ ργά σηται, τὸ τοῦ Μηδί ου φυλά ττει μεμνημέ νος. ἦ ν δ' ὁ Μή διος τοῦ περὶ τὸ ν̓ Αλέ ξανδρον χοροῦ τῶ ν κολά κων οἷ ον ἔ ξαρχος καὶ σοφιστὴ ς κορυφαῖ ος ἐ πὶ τοὺ ς ἀ ρί στους συντεταγμέ νος. ἐ κέ λευεν οὖ ν θαρροῦ ντας ἅ πτεσθαι καὶ δά κνειν, ταῖ ς διαβολαῖ ς, διδά σκων ὅ τι, κἂ ν θεραπεύ σῃ τὸ ἕ λκος ὁ δεδηγμέ νος, ἡ οὐ λὴ μενεῖ τῆ ς διαβολῆ ς. ταύ ταις μέ ντοι ταῖ ς οὐ λαῖ ς, μᾶ λλον δὲ γαγγραί ναις καὶ καρκινώ μασι διαβρωθεὶ ς̓ Αλέ ξανδρος ἀ πώ λεσε καὶ Καλλισθέ νη καὶ Παρμενί ωνα καὶ Φιλώ ταν:̔́ Αγνωσι δὲ καὶ Βαγώ αις καὶ̓ Αγησί αις καὶ Δημητρί οις ἀ φειδῶ ς ἐ νέ δωκεν ἑ αυτὸ ν ὑ ποσκελί ζεσθαι, προσκυνού μενον καὶ καταστολιζό μενον καὶ ἀ ναπλαττό μενον ὑ π' αὐ τῶ ν ὥ σπερ ἄ γαλμα βαρβαρικό ν. οὕ τω μεγά λην ἔ χει τὸ πρὸ ς χά ριν δύ ναμιν, καὶ μεγί στην ὡ ς ἔ οικεν ἐ ν τοῖ ς μεγί στοις εἶ ναι δοκοῦ σι τὸ γὰ ρ οἴ εσθαι τὰ κά λλιστα μετὰ τοῦ βού λεσθαι πί στιν ἅ μα τῷ κό λακι καὶ θά ρσος δί δωσι. τῶ ν μὲ ν γὰ ρ τό πων τὰ ὑ ψηλὰ δυσπρό σοδα καὶ δυσέ φικτα γί γνεται τοῖ ς ἐ πιβουλεύ ουσι, τὸ δ' ἐ ν ψυχῇ νοῦ ν οὐ κ ἐ χού σῃ δι' εὐ τυχί αν ἢ δι' εὐ φυΐ αν ὕ ψος καὶ φρό νημα τοῖ ς μικροῖ ς καὶ ταπεινοῖ ς μά λιστα βά σιμό ν. ἐ στιν.

ὅ θεν ἀ ρχό μενοί τε τοῦ λό γου παρεκελευσά μεθα καὶ νῦ ν παρακελευό μεθα τὸ φί λαυτον ἐ κκό πτειν ἑ αυτῶ ν καὶ τὴ ν οἴ ησιν: αὕ τη γὰ ρ ἡ μᾶ ς προκολακεύ ουσα μαλακωτέ ρους ποιεῖ τοῖ ς θυραί οις κό λαξιν, ὡ ς ἑ τοί μους ὄ ντας. ἂ ν δὲ πειθό μενοι τῷ θεῷ καὶ τὸ“ γνῶ θι σαυτὸ ν” ὡ ς ἑ κά στῳ τοῦ παντὸ ς ἄ ξιό ν ἐ στι μαθό ντες ἅ μα καὶ φύ σιν καὶ τροφὴ ν καὶ παί δευσιν ἑ αυτῶ ν ἀ ναθεωρῶ μεν ἐ λλεί μματα μυρί α τοῦ καλοῦ καὶ πολὺ τὸ φαύ λως καὶ εἰ κῇ συμμεμιγμέ νον ἔ χουσαν ἐ ν πρά ξεσιν ἐ ν λό γοις ἐ ν πά θεσιν, οὐ πά νυ ῥ ᾳ δί ως ἐ μπεριπατεῖ ν τοῖ ς: κό λαξιν ἑ αυτοὺ ς παρέ ξομεν.̓ Αλέ ξανδρος μὲ ν γὰ ρ ἀ πιστεῖ ν ἔ φη τοῖ ς θεὸ ν αὐ τὸ ν ἀ ναγορεύ ουσιν ἐ ν τῷ καθεύ δειν μά λιστα καὶ ἀ φροδισιά ζειν, ὡ ς ἀ γεννέ στερος: περὶ ταῦ τα καὶ παθητικώ τερος αὑ τοῦ γιγνό μενος: ἡ μεῖ ς δὲ πολλὰ πολλαχοῦ τῶ ν ἰ δί ων αἰ σχρὰ καὶ λυπηρὰ καὶ ἀ τελῆ καὶ ἡ μαρτημέ να καθορῶ ντες ἀ εὶ φωρά σομεν ἑ αυτοὺ ς οὐ κ ἐ παινοῦ ντος φί λου καὶ κατευλογοῦ ντος δεομέ νους, ἀ λλ' ἐ λέ γχοντος καὶ παρρησιαζομέ νου καὶ ψέ γοντος ἡ μᾶ ς νὴ Δί α κακῶ ς πρά ττοντας.-. ὀ λί γοι μὲ ν γὰ ρ ἐ κ πολλῶ ν εἰ σιν οἱ παρρησιά ζεσθαι μᾶ λλον ἢ χαρί ζεσθαι τοῖ ς; φί λοις τολμῶ ντες: ἐ ν δὲ τοῖ ς ὀ λί γοις αὖ θις οὐ ῥ ᾳ δί ως; ἂ ν εὕ ροις ἐ πισταμέ νους τοῦ το ποιεῖ ν, ἀ λλ' οἰ ομέ νους, ἂ ν λοιδορῶ σι καὶ ψέ γωσι, παρρησί ᾳ χρῆ σθαι. καί τοι καθά περ ἄ λλῳ τινὶ φαρμά κῳ, καὶ τῷ παρρησιά ζεσθαι μὴ τυχό ντι καιροῦ τὸ λυπεῖ ν ἀ χρή στως καὶ ταρά ττειν περί εστι καὶ ποιεῖ ν τρό πον τινὰ μετ' ἀ λγηδό νος ὃ ποιεῖ μεθ' ἡ δονῆ ς τὸ κολακεύ ειν. βλά πτονται γὰ ρ οὐ κ ἐ παινού μενοι μό νον ἀ καί ρως ἀ λλὰ καὶ ψεγό μενοι: καὶ τοῦ το μά λιστα τοῖ ς κό λαξιν εὐ λή πτους καὶ πλαγί ους παραδί δωσιν, ἀ πὸ τῶ ν σφό δρα προσά ντων καὶ ἀ ντιτύ πων ὥ σπερ ἐ πὶ τὰ κοῖ λα καὶ μαλακὰ δί κην ὕ δατος ἀ πολισθά νοντας. διὸ δεῖ τὴ ν παρρησί αν ἤ θει κεκρᾶ σθαι καὶ λό γον ἔ χειν ἀ φαιροῦ ντα τὸ ἄ γαν καὶ τὸ ἄ κρατον αὐ τῆ ς ὥ σπερ φωτό ς, ἵ να μὴ ταραττό μενοι μηδ' ἀ λγοῦ ντες ὑ πὸ τῶ ν ἅ παντα μεμφομέ νων καὶ πᾶ σιν ἐ γκαλού ντων καταφεύ γωσιν εἰ ς τὴ ν τοῦ κό λακος σκιά ν, καὶ πρὸ ς τὸ μὴ λυποῦ ν ἀ ποστρέ φωνται. πᾶ σαν μὲ ν γά ρ, ὦ Φιλό παππε, κακί αν φευκτέ ον ἐ στὶ δι' ἀ ρετῆ ς, οὐ χὶ διὰ τῆ ς ἐ ναντί ας κακί ας, ὥ σπερ ἔ νιοι δοκοῦ σιν αἰ σχυντηλί αν μὲ ν ἀ ναισχυντί ᾳ φεύ γειν ἀ γροικί αν δὲ βωμολοχί ᾳ, δειλί ας δὲ καὶ μαλακί ας ἀ πωτά τω τί θεσθαι τὸ ν τρό πον ἂ ν ἔ γγιστα φαί νωνται λαμυρί ας καὶ θρασύ τητος. ἔ νιοι δὲ καὶ δεισιδαιμονί ας ἀ θεό τητα καὶ πανουργί αν ἀ βελτερί ας ἀ πολό γημα ποιοῦ νται, καθά περ ξύ λον τὸ ἦ θος ἐ κ καμπῆ ς εἰ ς τοὐ ναντί ον ἀ πειρί ᾳ τοῦ κατορθοῦ ν διαστρέ φοντες αἰ σχί στη δὲ κολακεί ας ἄ ρνησις ἀ νωφελῶ ς λυπηρὸ ν εἶ ναι, καὶ κομιδῇ τινος ἀ μού σου καὶ ἀ τέ χνου πρὸ ς εὔ νοιαν ὁ μιλί ας ἀ ηδί ᾳ καὶ χαλεπό τητι φεύ γειν τὸ ἀ γεννὲ ς ἐ ν φιλί ᾳ καὶ ταπεινό ν, ὥ σπερ ἀ πελεύ θερον ἐ ν κωμῳ δί ᾳ τὴ ν κατηγορί αν ἰ σηγορί ας ἀ πό λαυσιν ἡ γού μενον. ἐ πεὶ τοί νυν αἰ σχρὸ ν μέ ν ἐ στι κολακεί ᾳ περιπεσεῖ ν διώ κοντα τὸ πρὸ ς χά ριν, αἰ σχρὸ ν δὲ φεύ γοντα κολακεί αν παρρησί ας ἀ μετρί ᾳ διαφθεῖ ραι τὸ φιλικὸ ν καὶ κηδεμονικό ν, δεῖ δὲ μηδέ τερον παθεῖ ν ἀ λλ' ὥ σπερ ἄ λλῳ τινὶ καὶ τῇ παρρησί ᾳ τὸ καλὸ ν ἐ κ τοῦ μετρί ου λαβεῖ ν, αὐ τὸ ς ἔ οικεν ὁ λό γος ὁ τὸ ἐ φεξῆ ς ἀ παιτῶ ν ἐ πιτιθέ ναι τὴ ν κορωνί δα τῷ συγγρά μματι.

':: ὥ σπερ οὖ ν κῆ ρά ς τινας ἐ πού σας τῇ παρρησί ᾳ πλεί ονας ὁ ρῶ ντες πρῶ τον ἀ φαιρῶ μεν αὐ τῆ ς τὴ ν φιλαυτί αν, εὖ μά λα φυλαττό μενοι μὴ διά τι τῶ ν ἰ δί ων οἷ ον ἀ δικού μενοι καὶ ἀ λγοῦ ντες; ἐ ξονειδί ζειν δοκῶ μεν. οὔ τε γὰ ρ ὑ π' εὐ νοί ας ἀ λλ' ὑ π' ὀ ργῆ ς οἴ ονται γί γνεσθαι τὸ ν ὑ πὲ ρ αὐ τοῦ τοῦ λέ γοντος; γιγνό μενον λό γον, οὔ τε νουθεσί αν ἀ λλὰ μέ μψιν εἶ ναι. φιλικὸ ν γὰ ρ ἡ παρρησί α καὶ σεμνό ν, ἡ δὲ μέ μψις καὶ φί λαυτον καὶ μικρολό γον. ὅ θεν αἰ δοῦ νται τοὺ ς παρρησιαζομέ νους καὶ θαυμά ζουσι, τοῖ ς δὲ μεμφομέ νοις ἀ ντεγκαλοῦ σι καὶ καταφρονοῦ σιν. ὥ σπερ ὁ̓ Αγαμέ μνων τὸ ν̓ Αχιλλέ α παρρησιά ζεσθαι δοκοῦ ντα μετρί ως οὐ χ ὑ πέ μεινε, τοῦ δ'̓ Οδυσσέ ως: καθαπτομέ νου πικρῶ ς καὶ λέ γοντος οὐ λό μεν', ἁ% 2̓ θ' ὤ φελλες ἀ εικελί ου στρατοῦ ἄ λλου σημαί νειν εἴ κει καὶ καρτερεῖ, τῷ κηδεμονικῷ τοῦ λό γου καὶ νοῦ ν ἔ χοντι συστελλό μενος. οὗ τος μὲ ν γὰ ρ οὐ κ ἔ χων ἰ δί ας πρό φασιν ὀ ργῆ ς ἐ παρρησιά ζετο πρὸ ς αὐ τὸ ν ὑ πὲ ρ τῆ ς̔ Ελλά δος, ἐ κεῖ νος δὲ δι' αὑ τὸ ν ἐ δό κει μά λιστα χαλεπαί νειν. αὐ τό ς γε μὴ ν ὁ̓ Αχιλλεύ ς, καί περ οὐ γλυκύ θυμος ὢ ν οὐ δ' ἀ γανό φρων ἀ λλὰ δεινὸ ς ἀ νή ρ, οἷ ος καὶ ἀ ναί τιον αἰ τιά ασθαι παρεῖ χε τῷ Πατρό κλῳ σιωπῇ καταφέ ρειν αὐ τοῦ πολλὰ τοιαῦ τα νηλεέ ς, οὐ κ ἄ ρα σοί γε πατὴ ρ ἦ ν ἱ ππό τα Πηλεὺ ς οὐ δὲ Θέ τις μή τηρ: γλαυκὴ δέ σε τί κτε θά λασσα πέ τραι τ' ἠ λί βατοι, ὅ τι τοι νό ος ἐ στὶ ν ἀ πηνή ς ὥ σπερ γὰ ῥ Υπερεί δης ὁ ῥ ή τωρ ἠ ξί ου σκοπεῖ ν̓ Αθηναί ους μὴ μό νον εἰ πικρό ς ἐ στιν, ἀ λλ' εἰ προῖ κα πικρό ς, οὕ τως ἡ τοῦ φί λου νουθεσί α καθαρεύ ουσα παντὸ ς ἰ δί ου πά θους αἰ δεστό ν ἐ στι καὶ σεμνὸ ν καὶ ἀ ναντί βλεπτον. ἐ ὰ ν δὲ δὴ καὶ φανερό ς τις ἐ ν τῷ παρρησιά ζεσθαι τὰ μὲ ν εἰ ς αὑ τὸ ν ἁ μαρτή ματα τοῦ φί λου κομιδῇ προϊ έ μενος καὶ ἀ πολεί πων, ἄ λλας δέ τινας αὐ τοῦ πλημμελεί ας ἐ λέ γχων καὶ δά κνων ἐ φ' ἑ τέ ροις καὶ μὴ φειδό μενος, ἄ μαχος ὁ τό νος τῆ ς παρρησί ας οὗ τό ς ἐ στι καὶ τῇ γλυκύ τητι τοῦ νουθετοῦ ντος ἐ πιτεί νων τὸ πικρὸ ν καὶ αὐ στηρὸ ν τῆ ς νουθεσί ας. ὅ θεν εὖ μὲ ν εἴ ρηται τὸ δεῖ ν ἐ ν ταῖ ς ὀ ργαῖ ς καὶ ταῖ ς διαφοραῖ ς ταῖ ς πρὸ ς τοὺ ς φί λους μά λιστα πρά ττειν τι καὶ σκοπεῖ ν τῶ ν ἐ κεί νοις συμφερό ντων ἢ πρεπό ντων, οὐ χ ἧ ττον δὲ τού του φιλικό ν ἐ στι τὸ παρορᾶ σθαι καὶ ἀ μελεῖ σθαι δοκοῦ ντας αὐ τοὺ ς ὑ πὲ ρ ἄ λλων ἀ μελουμέ νων παρρησιά ζεσθαι καὶ ὑ πομιμνῄ σκειν. ὡ ς Πλά των ἐ ν ταῖ ς πρὸ ς Διονύ σιον ὑ ποψί αις καὶ διαφοραῖ ς ᾐ τή σατο καιρὸ ν ἐ ντυχί ας: εἶ θ': ὁ μὲ ν ἔ δωκεν, οἰ ό μενος ὑ πὲ ρ αὑ τοῦ τι ἔ χειν μέ μψασθαι τὸ ν Πλά τωνα καὶ διελθεῖ ν, ὁ δὲ Πλά των οὕ τω πως διελέ χθη πρὸ ς αὐ τό ν.“ εἴ τινα αἴ σθοιο, Διονύ σιε, δυσμενῆ πεπλευκό τα εἰ ς Σικελί αν, κακὸ ν τί σε ποιῆ σαι βουλό μενον οὐ κ ἔ χοντα δὲ καιρό ν, ἆ ρ' ἂ ν ἐ ά σειας αὐ τὸ ν ἐ κπλεῦ σαι καὶ περιί δοις ἀ θῷ ον ἀ παλλαγέ ντα;'”“ πολλοῦ δέ ω” εἶ πεν ὁ Διονύ σιος“ ὦ Πλά των δεῖ γὰ ρ οὐ τὰ ἔ ργα τῶ ν ἐ χθρῶ ν μό νον ἀ λλὰ καὶ τὴ ν προαί ρεσιν μισεῖ ν καὶ κολά ζειν”“ εἰ τοί νυν” εἶ πεν ὁ Πλά των“ ἐ π' εὐ νοί ᾳ τις ἀ φιγμέ νος τῇ σῇ δεῦ ρο βού λεται μὲ ν ἀ γαθοῦ τινος αἴ τιό ς σοι γενέ σθαι, σὺ δὲ καιρὸ ν οὐ παρέ χεις, ἄ ξιό ν ἐ στι τοῦ τον ἀ χαρί στως προέ σθαι καὶ ὀ λιγώ ρως;'” ἐ ρωτή σαντος δὲ τοῦ Διονυσί ου τί ς ἐ στιν οὗ τος,“ Αἰ σχί νης” εἶ πεν“ ἀ νὴ ρ τῷ τε ἤ θει παρ' ὁ ντινοῦ ν τῶ ν Σωκρά τους ἑ ταί ρων ἐ πιεικὴ ς καὶ τῷ λό γῳ δυνατὸ ς ἐ πανορ θοῦ ν οἷ ς συνεί η: πλεύ σας δὲ δεῦ ρο πολλὴ ν θά λατταν, ὡ ς συγγέ νοιτό σοι διὰ φιλοσοφί ας, ἠ μέ ληται” ταῦ θ' οὕ τως ἐ κί νησε τὸ ν Διονύ σιον, ὥ στε τὰ ς μὲ ν χεῖ ρας τῷ Πλά τωνι εὐ θὺ ς περιβαλεῖ ν καὶ κατασπά ζεσθαι, τὴ ν εὐ μέ νειαν καὶ τὴ ν μεγαλοφροσύ νην ἀ γά μενον, τοῦ δ' Αἰ σχί νου καλῶ ς καὶ μεγαλοπρεπῶ ς ἐ πιμεληθῆ ναι.

δεύ τερον τοί νυν ὥ σπερ ἐ κκαθαί ροντες ὕ βριν ἅ πασαν καὶ γέ λωτα καὶ σκῶ μμα καὶ βωμολοχί αν ἡ δύ σματα πονηρὰ τῆ ς παρρησί ας ἀ φαιρῶ μεν. ὥ σπερ γὰ ρ ἰ ατροῦ σά ρκα τέ μνοντος εὐ ρυθμί αν τινὰ δεῖ καὶ καθαριό τητα τοῖ ς ἔ ργοις ἐ πιτρέ χειν, ὀ ρχηστικὴ ν δὲ καὶ παρά βολον καὶ περιτρέ χουσαν ὑ γρό τητα καὶ περιεργί αν ἀ πεῖ ναι τῆ ς χειρό ς, οὕ τως ἡ παρρησί α δέ χεται τὸ ἐ πιδέ ξιον καὶ τὸ ἀ στεῖ ον, ἂ ν ἡ χά ρις τὴ ν σεμνό τητα σῴ ζῃ, θρασύ της δὲ καὶ βδελυρί α καὶ ὕ βρις προσοῦ σα πά νυ διαφθεί ρει καὶ ἀ πό λλυσιν. ὃ θεν ὁ μὲ ν ψά λτης οὐ κ ἀ πιθά νως οὐ δ' ἀ μού σως ἐ πεστό μισε τὸ ν Φί λιππον ἐ πιχειροῦ ντα περὶ κρουμά των διαφέ ρεσθαι πρὸ ς αὐ τό ν, εἰ πὼ ν“ μὴ γέ νοιτὸ σοι οὕ τως ὦ βασιλεῦ κακῶ ς, ἵ ν' ἐ μοῦ ταῦ τα σὺ βέ λτιον εἰ δῇ ς.”̓ Επί χαρμος δ' οὐ κ ὀ ρθῶ ς, τοῦ̔ Ιέ ρωνος ἀ νελό ντος ἐ νί ους τῶ ν συνή θων καὶ μεθ' ἡ μέ ρας ὀ λί γας καλέ σαντος ἐ πὶ δεῖ πνον αὐ τό ν,“ ἀ λλὰ πρῴ ην” ἔ φη“ θύ ων τοὺ ς φί λους οὐ κ ἐ κά λεσας” κακῶ ς δὲ καὶ̓ Αντιφῶ ν, παρὰ Διονυσί ῳ ζητή σεως οὔ σης καὶ λό γου“ ποῖ ος χαλκὸ ς ἄ ριστος,“ ἐ κεῖ νος” εἶ πεν,“ ἐ ξ οὗ̓ Αθή νησι κατεσκεύ ασαν τὰ ς̔ Αρμοδί ου καὶ̓ Αριστογεί τονος εἰ κό νας.” οὔ τε γὰ ρ ὠ φελεῖ τού των τὸ λυπηρὸ ν καὶ πικρό ν, οὔ τε τέ ρπει τὸ βωμολό χον καὶ παιδιῶ δες, ἀ λλ' ἔ στι κακοηθεί ᾳ καὶ ὕ βρει μεμιγμέ νης; ἀ κρασί ας μετ' ἔ χθρας τὸ τοιοῦ τον εἶ δος, ᾧ χρώ μενοι προσαπολλύ ουσιν αὑ τού ς, τὴ ν περὶ τὸ φρέ αρ ὄ ρχησιν ἀ τεχνῶ ς ὀ ρχού μενοι. καὶ γὰ ῤ Αντιφῶ ν ἀ πέ θανεν ὑ πὸ Διονυσί ου καὶ Τιμαγέ νης ἐ ξέ πεσε τῆ ς Καί σαρος φιλί ας, ἐ λευθέ ρᾳ μὲ ν οὐ δέ ποτε φωνῇ χρησά μενος, ἐ ν δὲ τοῖ ς συμποσί οις καὶ τοῖ ς περιπά τοις ἑ κά στοτε πρὸ ς οὐ δ' ἡ ντινοῦ ν σπουδὴ ν ἀ λλ' ὅ τι οἱ εἴ σαιτο γελοί ιον̓ Αργεί οισιν αἰ τί αν φιλί ας ὥ σπερ σό φισμα λοιδορί ας προφερό μενος. ἐ πεὶ καὶ τοῖ ς κωμικοῖ ς πολλὰ πρὸ ς τὸ θέ ατρον αὐ στηρὰ καὶ πολιτικὰ πεποί ητο: συμμεμιγμέ νον δὲ τὸ γελοῖ ον αὐ τοῖ ς καὶ βωμολό χον, ὥ σπερ σιτί οις ὑ πό τριμμα μοχθηρό ν, ἐ ξί τηλον ἐ ποί ει τὴ ν παρρησί αν καὶ ἄ χρηστον, ὥ στε περιῆ ν κακοηθεί ας δό ξα καὶ βδελυρί ας τοῖ ς λέ γουσι, χρή σιμον δὲ τοῖ ς ἀ κού ουσιν οὐ δὲ ν ἀ πὸ τῶ ν λεγομέ νων. ἄ λλως μὲ ν οὖ ν προσοιστέ ον ἐ στὶ καὶ παιδιὰ ν καὶ γέ λωτα τοῖ ς φί λοις: ἡ δὲ παρρησί α σπουδὴ ν ἐ χέ τω καὶ ἦ θος. ἂ ν δ' ὑ πὲ ρ μειζό νων, καὶ πά θει καὶ σχή ματι καὶ τό νῳ φωνῆ ς ὁ λό γος ἀ ξιό πιστος ἔ στω καὶ κινητικό ς ὁ δὲ καιρὸ ς ἐ ν παντὶ μὲ ν παρεθεὶ ς μεγά λα βλά πτει, μά λιστα δὲ τῆ ς παρρησί ας διαφθεί ρει τὸ χρή σιμον. ὅ τι μὲ ν οὖ ν ἐ ν οἴ νῳ καὶ μέ θῃ τὸ τοιοῦ το φυλακτέ ον, εὔ δηλό ν ἐ στιν. εὐ δί ᾳ γὰ ρ ἐ πά γει νέ φος ὁ κινῶ ν ἐ ν παιδιᾷ καὶ φιλοφροσύ νῃ λό γον ὀ φρῦ ν ἀ νασπῶ ντα καὶ συνιστά ντα τὸ πρό σωπον, ὥ σπερ ἀ ντιταττό μενον τῷ Λυαί ῳ θεῷ καὶ“ λύ οντι τὸ τῶ ν δυσφό ρων σκύ νιον μεριμνᾶ ν” κατὰ Πί νδαρον. ἔ χει δὲ καὶ κί νδυνον ἡ ἀ καιρί α μέ γαν. ἀ κροσφαλεῖ ς γά ρ εἰ σιν αἱ ψυχαὶ πρὸ ς; ὀ ργὴ ν διὰ τὸ ν οἶ νον, καὶ πολλά κις ἡ μέ θη παραλαβοῦ σα τὴ ν παρρησί αν ἔ χθραν ἐ ποί ησε. καὶ ὅ λως οὐ κ ἔ στι γενναῖ ον οὐ δὲ θαρραλέ ον ἀ λλ' ἄ νανδρον ἐ ν τῷ νή φειν ἀ παρρησιά στου τὸ παρρησιά ζεσθαι παρὰ τρά πεζαν ὥ σπερ οἱ δειλοὶ κύ νες. οὐ δὲ ν οὖ ν δεῖ περὶ τού των λέ γοντα μηκύ νειν.

ἐ πεὶ δὲ πολλοὶ τοὺ ς φί λους εὖ φερομέ νους ἐ ν τοῖ ς πρά γμασιν οὔ τ' ἀ ξιοῦ σιν οὔ τε τολμῶ σι ῥ υθμί ζειν, ἀ λλ' ὅ λως ἀ πρό σιτον καὶ ἀ νέ φικτον ἡ γοῦ νται νουθεσί ᾳ τὸ εὐ τυχοῦ ν εἶ ναι, σφαλλομέ νοις δὲ καὶ πταί ουσιν ἐ πιτί θενται καὶ πατοῦ σιν ὑ πὸ χεῖ ρα καὶ ταπεινοὺ ς γεγενημέ νους, ὥ σπερ ῥ εῦ μα κεκρατημέ νον παρὰ φύ σιν τὴ ν παρρησί αν ἀ θρό ως ἐ φιέ ντες αὐ τοῖ ς καὶ ἀ πολαύ οντες ἄ σμενοι τῆ ς μεταβολῆ ς διὰ τὴ ν πρό σθεν ὑ περοψί αν ἐ κεί νων αὑ τῶ ν δ' ἀ σθέ νειαν, οὐ χεῖ ρό ν ἐ στι καὶ περὶ τού των διελθεῖ ν καὶ ἀ ποκρί νασθαι τῷ Εὐ ριπί δῃ λέ γοντι ὅ ταν δ' ὁ δαί μων εὖ διδῷ, τί δεῖ φί λων; ὅ τι δεῖ μά λιστα παρρησιαζομέ νων φί λων τοῖ ς εὐ τυχοῦ σι καὶ τὸ ἄ γαν ὑ φιέ ντων τοῦ φρονή ματος. ὀ λί γοι γά ρ εἰ σιν οἷ ς μετὰ τοῦ εὐ τυχεῖ ν παραγί γνεται τὸ φρονεῖ ν: οἱ δὲ πολλοὶ φρενῶ ν ἐ πεισά κτων δέ ονται καὶ λογισμῶ ν πιεζό ντων ἔ ξωθεν αὐ τοὺ ς ὑ πὸ τῆ ς τύ χης φυσωμέ νους καὶ σαλευομέ νους. ὅ ταν δ' ὁ δαὶ μων καταβά λῃ καὶ περιέ λῃ τὸ ν ὄ γκον, αὐ τοῖ ς τοῖ ς πρά γμασιν ἔ νεστι τὸ νουθετοῦ ν καὶ μετά νοιαν ἐ μποιοῦ ν. ὅ θεν οὐ δὲ ν ἔ ργον τό τε παρρησί ας φιλικῆ ς οὐ δὲ λό γων βά ρος ἐ χό ντων καὶ δηγμό ν, ἀ λλ' ὡ ς ἀ ληθῶ ς ἐ ν ταῖ ς τοιαύ ταις μεταβολαῖ ς εἰ ς ὄ μματ' εὔ νου φωτὸ ς ἐ μβλέ ψαι γλυκὺ παρηγοροῦ ντος καὶ παραθαρρύ νοντος, ὥ σπερ τοῦ Κλεά ρχου τὸ πρό σωπον ὁ Ξενοφῶ ν ἐ ν ταῖ ς μά χαις καὶ παρὰ τὰ δεινά φησιν ὁ ρώ μενον εὐ μενὲ ς καὶ φιλά νθρωπον εὐ θαρσεστέ ρους ποιεῖ ν τοὺ ς κινδυνεύ οντας. ὁ δὲ παρρησί αν καὶ δηγμὸ ν ἀ νθρώ πῳ δυστυχοῦ ντι προσά γων ὥ σπερ ὀ ξυδορκικὸ ν ὄ μματι ταρασσομέ νῳ καὶ φλεγμαί νοντι, θεραπεύ ει μὲ ν οὐ δὲ ν οὐ δ' ἀ φαιρεῖ τοῦ λυποῦ ντος, ὀ ργὴ ν δὲ τῇ λύ πῃ προστί θησι καὶ παροξύ νει τὸ ν ἀ νιώ μενον. αὐ τί κα γοῦ ν ὑ γιαί νων μέ ν τις οὐ χαλεπό ς ἐ στιν οὐ δ' ἄ γριος παντά πασιν ἀ νδρὶ φί λῳ ψέ γοντι μὲ ν συνουσί ας καὶ πό τους αὐ τοῦ ψέ γοντι δ' ἀ ργί αν καὶ ἀ γυμνασί αν καὶ λουτρὰ συνεχῆ καὶ πλησμονὰ ς ἀ καί ρους: νοσοῦ ντι δ' οὐ κ ἀ νεκτὸ ν ἀ λλὰ μεί ζων νό σος ἀ κού ειν ὅ τι ταῦ τά σοι γέ γονεν ἐ ξ ἀ κρασί ας καὶ μαλακί ας; καὶ δι' ὄ ψα καὶ γυναῖ κας. ὢ τῆ ς ἀ καιρί ας, ἄ νθρωπε: διαθή κην γρά φω καὶ παρασκευά ζεταί μοι καστό ριον ἢ σκαμώ νιον ὑ πὸ τῶ ν ἰ ατρῶ ν, σὺ δὲ νουθετεῖ ς καὶ φιλοσοφεῖ ς. οὕ τω τοί νυν καὶ τὰ πρά γματα τῶ ν δυστυχού ντων οὐ παρρησί αν ἐ νδέ χεται καὶ γνωμολογί αν, ἀ λλ' ἐ πιεικεί ας δεῖ ται καὶ βοηθεί ας. καὶ γὰ ρ αἱ τί τθαι τοῖ ς παιδί οις πεσοῦ σιν οὐ λοιδορησό μεναι προστρέ χουσιν, ἀ λλ' ἤ γειραν καὶ περιέ πλυναν καὶ κατέ στειλαν, εἶ θ' οὕ τως ἐ πιπλή ττουσι καὶ κολά ζουσι. λέ γεται δὲ καὶ Δημή τριος ὁ Φαληρεὺ ς ὅ τε τῆ ς πατρί δος ἐ ξέ πεσε καὶ περὶ Θή βας ἀ δοξῶ ν καὶ ταπεινὰ πρά ττων διῆ γεν, οὐ χ ἡ δέ ως ἰ δεῖ ν προσιό ντα Κρά τητα, παρρησί αν κυνικὴ ν καὶ λό γους τραχεῖ ς προσδεχό μενος: ἐ ντυχό ντος δὲ πρά ως αὐ τῷ τοῦ Κρά τητος καὶ διαλεχθέ ντος περὶ φυγῆ ς ὡ ς οὐ δὲ ν ἔ χοι κακὸ ν οὐ δ' ἄ ξιον φέ ρειν βαρέ ως πραγμά των σφαλερῶ ν καὶ ἀ βεβαί ων ἀ πηλλαγμέ νον, ἅ μα δὲ θαρρεῖ ν ἑ αυτῷ καὶ τῇ διαθέ σει παρακαλοῦ ντος, ἡ δί ων γενό μενος καὶ ἀ ναθαρρή σας; πρὸ ς τοὺ ς φί λους εἶ πε“ φεῦ τῶ ν πρά ξεων ἐ κεί νων καὶ ἀ σχολιῶ ν δι' ἃ ς ἄ νδρα τοιοῦ τον οὐ κ ἔ γνωμεν” λυπουμέ νῳ γὰ ρ μῦ θος εὐ μενὴ ς φί λων, ἄ γαν δὲ μωραί νοντι νουθετή ματα. Οὗ τος ὁ τρό πος τῶ ν γενναί ων φί λων: οἱ δ' ἀ γεννεῖ ς καὶ ταπεινοὶ τῶ ν εὐ τυχού ντων κό λακες,“ ὥ σπερ τὰ ῥ ή γματα καὶ τὰ σπά σματά” φησι Δημοσθέ νης“ ὅ ταν τι κακὸ ν τὸ σῶ μα λά βῃ τό τε κινεῖ σθαι,” καὶ οὗ τοι ταῖ ς μεταβολαῖ ς ἐ πιφύ ονται, καθά περ ἡ δό μενοι καὶ ἀ πολαύ οντες. καὶ γὰ ρ ἂ ν δέ ηταί τινος ὑ πομνή σεως ἐ ν οἷ ς δι' αὑ τὸ ν ἔ πταισε βουλευσά μενος κακῶ ς, ἱ κανό ν ἐ στι τὸ οὔ τι καθ' ἡ μέ τερό ν γε νό ον: μά λα γά ρ τοι ἔ γωγε πό λλ' ἀ πεμυθεό μην

ἐ ν τί σιν οὖ ν σφοδρὸ ν εἶ ναι δεῖ τὸ ν φί λον καὶ πό τε τῷ τό νῳ χρῆ σθαι τῆ ς παρρησί ας; ὅ ταν ἡ δονῆ ς ἢ ὀ ργῆ ς ἢ ὕ βρεως ἐ πιλαβέ σθαι φερομέ νης οἱ καιροὶ παρακαλῶ σιν ἢ κολοῦ σαι φιλαργυρί αν ἢ ἀ προσεξί αν ἀ νασχεῖ ν ἀ νό ητον. οὕ τως ἐ παρρησιά ζετο Σό λων πρὸ ς Κροῖ σον ὑ π' εὐ τυχί ας ἀ βεβαί ου διεφθορό τα καὶ τρυφῶ ντα, τὸ τέ λος ὁ ρᾶ ν κελεύ σας: οὕ τω Σωκρά της̓ Αλκιβιά δην ἐ κό λουε, καὶ δά κρυον ἐ ξῆ γεν ἀ ληθινὸ ν ἐ ξελεγχομέ νου καὶ τὴ ν καρδί αν ἔ στρεφε. τοιαῦ τα τὰ Κύ ρου πρὸ ς Κυαξά ρην καὶ τὰ πρὸ ς Δί ωνα Πλά τωνος, ὅ τε λαμπρό τατος ἦ ν καὶ πά ντας εἰ ς ἑ αυτὸ ν ἀ νθρώ πους ἐ πέ στρεφε διὰ τὸ κά λλος τῶ ν πρά ξεων καὶ τὸ μέ γεθος, παρακελευομέ νου φυλά ττεσθαι καὶ δεδιέ ναι τὴ ν“ αὐ θά δειαν, ὡ ς ἐ ρημί ᾳ ξύ νοικον” ἔ γραφε δὲ καὶ Σπεύ σιππος αὐ τῷ μὴ μέ γα φρονεῖ ν εἰ πολὺ ς αὐ τοῦ λό γος ἐ στὶ ν ἐ ν παιδαρί οις καὶ γυναί οις, ἀ λλ' ὁ ρᾶ ν ὅ πως ὁ σιό τητι καὶ δικαιοσύ νῃ καὶ νό μοις ἀ ρί στοις κοσμή σας Σικελί αν“ εὐ κλεᾶ θή σει” τὴ ν̓ Ακαδή μειαν. Εὖ κτος δὲ καὶ Εὐ λαῖ ος, ἑ ταῖ ροι Περσέ ως:, εὐ τυχοῦ ντι, μὲ ν ἀ εὶ πρὸ ς χά ριν ὁ μιλοῦ ντες καὶ συνεπινεύ οντες ὥ σπερ οἱ λοιποὶ παρηκολού θουν: ἐ πεὶ δὲ̔ Ρωμαί οις συμβαλὼ ν περὶ Πύ δναν ἔ πταισε καὶ ἔ φυγε, προσπεσό ντες ἐ πετί μων πικρῶ ς καὶ ἀ νεμί μνησκον ὧ ν ἐ ξή μαρτεν ἢ παρεῖ δεν, ἕ καστον ἐ ξονειδί ζοντες, ἄ χρι οὗ διαλγή σας ὁ ἄ νθρωπος ὑ πὸ λύ πης καὶ ὀ ργῆ ς ἀ μφοτέ ρους τῷ ξιφιδί ῳ παί ων ἀ νεῖ λεν.

ὁ μὲ ν οὖ ν κοινὸ ς οὕ τω προωρί σθω καιρό ς: οὓ ς δὲ παρέ χουσιν αὐ τοὶ πολλά κις οὐ χρὴ προΐ εσθαι τὸ ν κηδό μενον φί λων ἀ λλὰ χρῆ σθαι: καὶ γὰ ρ ἐ ρώ τησις ἐ νί οις καὶ διή γησις καὶ ψό γος; ὁ μοί ων ἐ φ' ἑ τέ ροις ἢ ἔ παινος ὥ σπερ ἐ νδό σιμον εἰ ς παρρησί αν ἐ στί ν. οἷ ον ἐ λθεῖ ν Δημά ρατον εἰ ς Μακεδονί αν λέ γουσι καθ' ὃ ν χρό νον ἐ ν διαφορᾷ πρὸ ς τὴ ν γυναῖ κα καὶ τὸ ν υἱ ὸ ν ὁ Φί λιππος; ἦ ν: ἀ σπασαμέ νου δ' αὐ τὸ ν τοῦ Φιλί ππου καὶ πυθομέ νου πῶ ς πρὸ ς ἀ λλή λους ἔ χουσιν ὁ μονοί ας οἱ̔́ Ελληνες, εἰ πεῖ ν τὸ ν Δημά ρατον εὔ νουν ὄ ντα καὶ συνή θη“ πά νυ γοῦ ν ὦ Φί λιππε καλὸ ν ἐ στί σοι πυνθά νεσθαι μὲ ν περὶ τῆ ς̓ Αθηναί ων καὶ Πελοποννησί ων ὁ μοφροσύ νης, τὴ ν δ' οἰ κί αν περιορᾶ ν τὴ ν σεαυτοῦ τοσαύ της στά σεως καὶ διχονοί ας γέ μουσαν” εὖ δὲ καὶ Διογέ νης, ὃ ς ἐ πεὶ παρελθὼ ν εἰ ς τὸ τοῦ Φιλί ππου στρατό πεδον, ὅ τε τοῖ ς̔́ Ελλησιν ἐ βά διζε μαχού μενος, ἀ νή χθη πρὸ ς αὐ τό ν, ὁ δ' ἀ γνοῶ ν ἠ ρώ τησεν εἰ κατά σκοπό ς ἐ στι,“ πά νυ μὲ ν οὖ ν” ἔ φη“ κατά σκοπος ὦ Φί λιππε τῆ ς ἀ βουλί ας σου καὶ τῆ ς ἀ νοί ας, δι' ἣ ν οὐ δενὸ ς ἀ ναγκά ζοντος ἔ ρχῃ περὶ τῆ ς βασιλεί ας καὶ τοῦ σώ ματος ὥ ρᾳ μιᾷ διακυβεύ σων” Τοῦ το μὲ ν οὖ ν ἴ σως σφοδρό τερον:

ἕ τερος δὲ καιρό ς ἐ στι νουθεσί ας ὅ ταν ὑ π' ἄ λλων λοιδορηθέ ντες ἐ φ' οἷ ς ἁ μαρτά νουσι ταπεινοί τε γέ νωνται καὶ συσταλῶ σιν. ᾧ χρῷ τ' ἂ ν ἐ μμελῶ ς χαρί εις τοὺ ς μὲ ν λοιδοροῦ ντας ἀ νακό πτων καὶ διακρουό μενος, ἰ δί ᾳ δ' αὐ τὸ ς ἁ πτό μενος τοῦ φί λου καὶ ὑ πομιμνῄ σκων ὡ ς εἰ διὰ μηδὲ ν ἄ λλο προσεκτέ ον αὐ τῷ, ὅ πως γε μὴ θρασεῖ ς ὦ σιν οἱ ἐ χθροί.“ ποῦ γὰ ρ ἔ στι τού τοις τὸ στό μα διᾶ ραι, τί δὲ προσειπεῖ ν, ἂ ν ἀ φῇ ς; ταῦ τα καὶ ῥ ί ψῃ ς ἐ φ' οἷ ς κακῶ ς ἀ κού εις;'” γί γνεται γὰ ρ οὕ τω τὸ μὲ ν λυπηρὸ ν τοῦ λοιδοροῦ ντος, τὸ δ' ὠ φέ λιμον τοῦ νουθετοῦ ντος. ἔ νιοι δὲ κομψό τερον, ἄ λλους ψέ γοντες, ἐ πιστρέ φουσι τοὺ ς συνή θεις: κατηγοροῦ σι γὰ ρ ἑ τέ ρων ἃ πρά ττοντας; ἐ κεί νους ἴ σασιν. ὁ δ' ἡ μέ τερος καθηγητὴ ς̓ Αμμώ νιος ἐ ν δειλινῇ διατριβῇ τῶ ν γνωρί μων τινὰ ς αἰ σθό μενος ἠ ριστηκό τας οὐ χ ἁ πλοῦ ν ἄ ριστον ἐ κέ λευσεν ἰ δί ῳ παιδὶ πληγὰ ς ἐ μβαλεῖ ν τὸ ν ἀ πελεύ θερον, ἐ πειπὼ ν ὅ τι χωρὶ ς ὄ ξους ἀ ριστᾶ ν οὐ δύ ναται. καὶ ἅ μα πρὸ ς ἡ μᾶ ς ἀ πέ βλεψεν, ὥ στε τῶ ν ἐ νό χων ἅ ψασθαι τὴ ν ἐ πιτί μησιν,

ἔ τι τοί νυν εὐ λαβητέ ον ἐ στὶ ν ἐ ν πολλοῖ ς παρρησί ᾳ χρῆ σθαι πρὸ ς φί λον, ἐ νθυμού μενον τὸ τοῦ Πλά τωνος. ἐ πεὶ γὰ ρ ὁ Σωκρά της ἣ ψατό τινος τῶ ν συνή θων σφοδρό τερον ἐ πὶ ταῖ ς τραπέ ζαις διαλεγό μενος,“ οὐ κ ἄ μεινον ἦ ν” ὁ Πλά των ἔ φη ἰ δί ᾳ“ ταῦ τα λελέ χθαι;'” καὶ ὁ Σωκρά της;“ σὺ δ' οὐ κ ἄ μεινον” εἶ πεν“ ἐ ποί ησας ἂ ν ἰ δί ᾳ πρὸ ς ἐ μὲ τοῦ τ' εἰ πώ ν;'” Πυθαγό ρου δὲ τραχύ τερον ἐ ν πολλοῖ ς γνωρί μῳ προσενεχθέ ντος ἀ πά γξασθαι τὸ μειρά κιον λέ γουσιν, ἐ κ τού του δὲ μηδέ ποτε τὸ ν Πυθαγό ραν αὖ θις ἄ λλου παρό ντος ἄ λλου νουθετῆ σαι. δεῖ γὰ ρ ὡ ς νοσή ματος οὐ κ εὐ πρεποῦ ς τῆ ς ἁ μαρτί ας τὴ ν νουθέ τησιν καὶ ἀ νακά λυψιν ἀ πό ρρητον εἶ ναι καὶ μὴ πανηγυρικὴ ν μηδ' ἐ πιδεικτικὴ ν μηδὲ μά ρτυρας καὶ θεατὰ ς συνά γουσαν. οὐ γὰ ρ φιλικὸ ν ἀ λλὰ σοφιστικὸ ν ἀ λλοτρί οις ἐ νευδοκιμεῖ ν σφά λμασι, καλλωπιζό μενον πρὸ ς τοὺ ς παρό ντας, ὥ σπερ οἱ χειρουργοῦ ντες ἐ ν τοῖ ς θεά τροις ἰ ατροὶ πρὸ ς ἐ ργολαβί αν. ἄ νευ δὲ τῆ ς ὕ βρεως, ἣ ν οὐ δεμιᾷ θεραπεί ᾳ προσεῖ ναι δί καιό ν ἐ στι, καὶ τὸ τῆ ς κακί ας σκεπτέ ον φιλό νεικον καὶ αὔ θαδες, οὐ γὰ ρ ἁ πλῶ ς νουθετού μενος ἔ ρως μᾶ λλον πιέ ζει κατ' Εὐ ριπί δην, ἀ λλ' ἂ ν νουθετῇ τις ἐ ν πολλοῖ ς καὶ μὴ φειδό μενος, πᾶ ν νό σημα καὶ πᾶ ν πά θος; εἰ ς τὸ ἀ ναί σχυντον καθί στησιν. ὥ σπερ οὖ ν ὁ Πλά των τοὺ ς παρασκευά ζοντας ἐ ν τοῖ ς νέ οις αἰ σχύ νην γέ ροντας αὐ τοὺ ς ἀ ξιοῖ πρῶ τον αἰ σχύ νεσθαι τοὺ ς νέ ους,: οὕ τω τῶ ν φί λων ἡ δυσωπουμέ νη παρρησί α δυσωπεῖ μά λιστα, καὶ τὸ μετ' εὐ λαβεί ας ἀ τρέ μα προσιέ ναι καὶ ἅ πτεσθαι τοῦ ἁ μαρτά νοντος ὑ περεί πει καὶ διεργά ζεται τὴ ν κακί αν ἀ ναπιμπλαμέ νην τοῦ αἰ δεῖ σθαι τὸ αἰ δού μενον. ὅ θεν ἄ ριστα μὲ ν ἔ χει τὸ ἄ γχι σχὼ ν κεφαλή ν, ἵ να μὴ πευθοί αθ' οἱ ἄ λλοι, ἣ κιστα δὲ πρέ πει γαμετῆ ς ἀ κουού σης ἄ νδρα καὶ παί δων ἐ ν ὄ ψει πατέ ρα καὶ ἐ ραστὴ ν ἐ ρωμέ νου παρό ντος ἢ γνωρί μων διδά σκαλον ἀ ποκαλύ πτειν: ἐ ξί στανται γὰ ρ ὑ πὸ λύ πης καὶ ὀ ργῆ ς ἐ λεγχό μενοι παρ' οἷ ς εὐ δοκιμεῖ ν ἀ ξιοῦ σιν. οἶ μαι δὲ καὶ Κλεῖ τος οὐ χ οὕ τω παρώ ξυνε διὰ τὸ ν οἶ νον, ὡ ς ὅ τι πολλῶ ν παρό ντων ἐ δό κει κολού ειν̓ Αλέ ξανδρον. καὶ̓ Αριστομέ νης ὁ Πτολεμαί ου καθηγητὴ ς ὅ τι νυστά ζοντα πρεσβεί ας παρού σης ἐ πά ταξεν ἐ ξεγεί ρων, λαβή ν τινα παρέ σχε τοῖ ς κό λαξι, προσποιουμέ νοις ἀ γανακτεῖ ν ὑ πὲ ρ τοῦ βασιλέ ως καὶ λέ γουσιν“ εἰ τοσαῦ τα κοπιῶ ν καὶ ἀ γρυπνῶ ν κατηνέ χθης, ἰ δί ᾳ σε νουθετεῖ ν ὀ φεί λομεν, οὐ κ ἐ ναντί ον ἀ νθρώ πων τοσού των προσφέ ρειν τὰ ς χεῖ ρας” ὁ δὲ φαρμά κου κύ λικα πέ μψας ἐ κέ λευσεν ἐ κπιεῖ ν τὸ ν ἄ νθρωπον.̓ Αριστοφά νης δὲ καὶ τὸ ν Κλέ ωνα τοῦ τ' ἐ γκαλεῖ ν φησιν ὅ τι ξέ νων παρό ντων τὴ ν πό λιν κακῶ ς λέ γει καὶ παροξύ νει τοὺ ς̓ Αθηναί ους. διὸ δεῖ φυλά ττεσθαι καὶ τοῦ το μετὰ τῶ ν ἄ λλων τοὺ ς μὴ παρεπιδεί κνυσθαι μηδὲ δημαγωγεῖ ν ἀ λλ' ὀ νησιφό ρως καὶ θεραπευτικῶ ς χρῆ σθαι τῇ παρρησί ᾳ βουλομέ νους καὶ μὴ ν ὅ περ ὁ Θουκυδί δης τοὺ ς Κορινθί ους λέ γοντας περὶ αὑ τῶ ν πεποί ηκεν, ὡ ς“ ἄ ξιοὶ” εἰ σιν ἑ τέ ροις“ ἐ πενεγκεῖ ν ψό γον,” οὐ κακῶ ς εἰ ρημέ νον, ἔ δει παρεῖ ναι τοῖ ς παρρησιαζομέ νοις. Λύ σανδρος μὲ ν γὰ ρ ὡ ς ἔ οικε πρὸ ς τὸ ν ἐ κ Μεγά ρων ἐ ν τοῖ ς συμμά χοις παρρησιαζό μενον ὑ πὲ ρ τῆ ς̔ Ελλά δος ἔ φη τοὺ ς λό γους αὐ τοῦ πό λεως δεῖ σθαι: παρρησί α δὲ παντὸ ς ἀ νδρὸ ς ἤ θους ἴ σως δεῖ ται, καὶ τοῦ τ' ἀ ληθέ στατό ν ἐ στιν ἐ πὶ τῶ ν ἑ τέ ρους νουθετού ντων καὶ σωφρονιζό ντων λεγό μενον. ὁ γοῦ ν Πλά των ἔ λεγε νουθετεῖ ν τῷ βί ῳ τὸ ν Σπεύ σιππον, ὥ σπερ ἀ μέ λει καὶ Πολέ μωνα Ξενοκρά της ὀ φθεὶ ς μό νον ἐ ν τῇ διατριβῇ καὶ ἀ ποβλέ ψας πρὸ ς αὐ τὸ ν ἐ τρέ ψατο καὶ μετέ θηκεν. ἐ λαφροῦ δὲ καὶ φαύ λου τὸ ἦ θος ἀ νθρώ που λό γῳ παρρησί ας ἁ πτομέ νῳ περί εστι προσακοῦ σαι τὸ ἄ λλων ἰ ατρὸ ς αὐ τὸ ς ἕ λκεσιν βρύ ων

οὐ μὴ ν ἀ λλ' ἐ πεὶ φαύ λους γε ὄ ντας αὐ τοὺ ς ἑ τέ ροις τε τοιού τοις ὁ μιλοῦ ντας ἐ ξά γει τὸ πρά γματα πολλά κις εἰ ς τὸ νουθετεῖ ν, ἐ πιεικέ στατος ἂ ν εἴ η τρό πος ὁ συνεμπλέ κων καὶ συμπεριλαμβά νων ἁ μηγέ πη τῷ ἐ γκλή ματι τὸ ν παρρησιαζό μενον: ἐ φ' ᾧ λέ λεκται καὶ τὸ Τυδεί δη, τί παθό ντε λελά σμεθα θού ριδος ἀ λκῆ ς;' καὶ τὸ' νῦ ν δ' οὐ δ' ἑ νὸ ς ἄ ξιοί εἰ μεν̔́ Εκτορος καὶ ὁ Σωκρά της οὕ τως ἀ τρέ μα τοὺ ς νέ ους ἤ λεγχεν, ὡ ς μηδ' αὐ τὸ ς ἀ πηλλαγμέ νος ἀ μαθί ας, ἀ λλὰ μετ' ἐ κεί νων οἰ ό μενος; δεῖ ν ἀ ρετῆ ς; ἐ πιμέ λεσθαι καὶ ζητεῖ ν τἀ ληθέ ς. καὶ γὰ ρ εὔ νοιαν καὶ πί στιν ἔ χουσιν οἱ ταὐ τὰ μὲ ν ἁ μαρτά νειν, ἐ πανορθοῦ σθαι δὲ τοὺ ς φί λους ὥ σπερ αὑ τοὺ ς δοκοῦ ντες. ὁ δὲ σεμνύ νων ἑ αυτὸ ν ἐ ν τῷ κολού ειν ἕ τερον, ὡ ς δή τις εἰ λικρινὴ ς καὶ ἀ παθή ς, ἂ ν μὴ πολὺ καθ' ἡ λικί αν προή κων μηδ' ἔ χων ἀ ρετῆ ς ὁ μολογού μενον ἀ ξί ωμα καὶ δό ξης, ἐ παχθὴ ς φανεὶ ς καὶ βαρὺ ς οὐ δὲ ν ὠ φέ λησεν. ὅ θεν οὐ χ ἁ πλῶ ς ὁ Φοῖ νιξ ἐ νέ βαλε τὰ περὶ αὑ τὸ ν ἀ τυχὴ ματα, δι' ὀ ργὴ ν ἐ πιχειρή σαντος ἀ νελεῖ ν τὸ ν πατέ ρα καὶ ταχὺ μεταγνό ντος, ὡ ς μὴ πατροφό νος μετ'̓ Αχαιοῖ σιν καλεοί μην, ἵ να μὴ δοκῇ νουθετεῖ ν ἐ κεῖ νον ὡ ς αὐ τὸ ς ἀ παθὴ ς ὢ ν ὑ π' ὀ ργῆ ς καὶ ἀ ναμά ρτητος. ἐ νδύ εται γὰ ρ ἠ θικῶ ς τὰ τοιαῦ τα, καὶ μᾶ λλον εἴ κουσι τοῖ ς ὁ μοιοπαθεῖ ν ἀ λλὰ μὴ περιφρονεῖ ν δοκοῦ σιν. ἐ πεὶ δ' οὔ τε φῶ ς λαμπρὸ ν ὄ μματι φλεγμαί νοντι προσοιστέ ον, οὔ τ' ἐ μπαθὴ ς ψυχὴ παρρησί αν ἀ ναδέ χεται καὶ νουθεσί αν ἄ κρατον, ἐ ν τοῖ ς χρησιμωτά τοις ἐ στὶ τῶ ν βοηθημά των ὁ παραμιγνύ μενος ἐ λαφρὸ ς; ἔ παινος, ὥ σπερ ἐ ν τού τοις ὑ μεῖ ς δ' οὐ κέ τι καλὰ μεθί ετε θού ριδος ἀ λκῆ ς πά ντες ἄ ριστοι ἐ ό ντες ἀ νὰ στρατό ν. οὐ δ' ἂ ν ἔ γωγε ἀ νδρὶ μαχεσσαί μην ὅ στις πολέ μοιο μεθεί η λυγρὸ ς ἐ ώ ν: ὑ μῖ ν δὲ νεμεσσῶ μαι περὶ κῆ ρι καὶ Πά νδαρε, ποῦ τοι τό ξον ἰ δὲ πτερό εντες ὀ ιστοὶ καὶ κλέ ος, ᾧ οὒ τί ς τοι ἐ ρί ζεται ἐ νθά δε γ' ἀ νή ρ;' σφό δρα δ' ἐ μφανῶ ς ἀ νακαλεῖ ται καὶ τὰ τοιαῦ τα τοὺ ς ὑ ποφερομέ νους παι ὁ δ' Οἰ δί πους ποῦ καὶ τὰ κλεί ν' αἰ νί γματα;' ὁ πολλὰ δὴ τλὰ ς̔ Ηρακλῆ ς λέ γει τά δε;' οὐ γὰ ρ μό νον ἀ νί ησι τοῦ ψό γου τὸ τραχὺ καὶ κολαστικό ν, ἀ λλὰ καὶ ζῆ λον ἐ μποιεῖ πρὸ ς ἑ αυτὸ ν αἰ δουμέ νῳ τὰ αἰ σχρὰ τῇ τῶ ν καλῶ ν ὑ πομνή σει καὶ παρά δειγμα ποιουμέ νῳ τῶ ν βελτιό νων ἑ αυτό ν. ὅ ταν δ' ἑ τέ ρους οἷ ον ἥ λικας ἢ πολί τας ἢ συγγενεῖ ς παραβά λλωμεν, ἄ χθεται καὶ διαγριαί νεται τὸ φιλό νεικον τῆ ς κακί ας, καὶ τοῦ το πολλά κις εἴ ωθεν ὑ ποφωνεῖ ν μετ' ὀ ργῆ ς“ τί οὖ ν οὐ κ ἄ πει πρὸ ς τοὺ ς ἐ μοῦ κρεί ττονας, ἐ μοὶ δὲ μὴ παρέ χεις πρά γματα;'” φυλακτέ ον οὖ ν ἑ τέ ρους ἐ παινεῖ ν παρρησιαζό μενον πρὸ ς ἑ τέ ρους, ἂ ν μὴ νὴ Δί α γονεῖ ς ὦ σιν. ὡ ς̓ Αγαμέ μνων ἦ ὀ λί γον οἱ παῖ δα ἐ οικό τα γεί νατο Τυδεύ ς, καὶ ὁ ἐ ν τοῖ ς Σκυρί οις̓ Οδυσσεὺ ς σὺ δ', ὦ τὸ λαμπρὸ ν φῶ ς καταισχύ νων γέ νους, ξαί νεις, ἀ ρί στου πατρὸ ς̔ Ελλή νων γεγώ ς;

ἥ κιστα δὲ προσή κει νουθετού μενον ἀ ντινουθετεῖ ν καὶ παρρησί ᾳ παρρησί αν ἀ ντεκφέ ρειν: ταχὺ γὰ ρ ἐ κκά ει καὶ ποιεῖ διαφορά ν, καὶ ὅ λως οὐ κ ἀ ντιπαρρησιαζομέ νου δό ξειεν ἂ ν ἀ λλὰ παρρησί αν μὴ φέ ροντος ὁ τοιοῦ τος ὠ θισμὸ ς εἶ ναι. βέ λτιον οὖ ν ὑ πομέ νειν τὸ ν νουθετεῖ ν δοκοῦ ντα φί λον: ἂ ν γὰ ρ ὕ στερον αὐ τὸ ς ἁ μαρτά νῃ καὶ δέ ηται νουθεσί ας, αὐ τὸ τοῦ το τῇ παρρησί ᾳ τρό πον τινὰ παρρησί αν δί δωσιν. ὑ πομιμνῃ σκό μενος γὰ ρ ἄ νευ μνησικακί ας ὅ τι τοὺ ς φί λους καὶ αὐ τὸ ς εἰ ώ θει μὴ περιορᾶ ν ἁ μαρτά νοντας ἀ λλ' ἐ ξελέ γχειν καὶ διδά σκειν, μᾶ λλον ἐ νδώ σει καὶ παραδέ ξεται τὴ ν ἐ πανό ρθωσιν, ὡ ς οὖ σαν εὐ νοί ας καὶ χά ριτος οὐ μέ μψεως ἀ νταπό δοσιν οὐ δ' ὀ ργῆ ς.

ἔ τι τοί νυν ὁ μὲ ν Θουκυδί δης φησὶ ν“ ὅ στις ἐ πὶ μεγί στοις τὸ ἐ πί φθονον λαμβά νει, ὀ ρθῶ ς βουλεύ εται:” τῷ δὲ φί λῳ προσή κει τὸ ἐ κ τοῦ νουθετεῖ ν ἐ παχθὲ ς ὑ πὲ ρ μεγά λων ἀ ναδέ χεσθαι καὶ σφό δρα διαφερό ντων. ἂ ν δ' ἐ πὶ πᾶ σι καὶ πρὸ ς πά ντα δυσκολαί νῃ καὶ μὴ φιλικῶ ς ἀ λλὰ παιδαγωγικῶ ς προσφέ ρηται τοῖ ς συνή θεσιν, ἀ μβλὺ ς ἐ ν τοῖ ς μεγί στοις νουθετῶ ν ἔ σται καὶ ἄ πρακτος, ὥ σπερ ἰ ατρὸ ς δριμὺ φά ρμακον ἢ πικρὸ ν ἀ ναγκαῖ ον δὲ καὶ πολυτελὲ ς εἰ ς πολλὰ καὶ μικρὰ καὶ οὐ κ ἀ ναγκαῖ α διελὼ ν τῇ παρρησί ᾳ κατακεχρημέ νος. αὐ τὸ ς μὲ ν οὖ ν σφό δρα φυλά ξεται τὸ συνεχὲ ς καὶ φιλαί τιον: ἑ τέ ρου δὲ μικρολογουμέ νου περὶ πά ντα καὶ παρασυκοφαντοῦ ντος ὥ σπερ ἐ νδό σιμον ἕ ξει πρὸ ς τὰ μεί ζονα τῶ ν ἁ μαρτημά των. καὶ γὰ ρ ἰ ατρὸ ς Φιλό τιμος ἐ μπύ ου τὸ ἧ παρ ἀ νθρώ που δεί ξαντος αὐ τῷ τὸ ν δά κτυλον ἡ λκωμέ νον“ οὐ κ ἔ στι σοι” εἶ πεν“ ὦ τᾶ ν περὶ παρωνυχί ας ὁ λό γος.” οὐ κοῦ ν καὶ τῷ φί λῳ δί δωσιν ὁ καιρὸ ς εἰ πεῖ ν πρὸ ς τὸ ν ἐ πὶ μικροῖ ς καὶ μηδενὸ ς ἀ ξί οις ἐ γκαλοῦ ντα“ τί παιδιὰ ς καὶ πό τους καὶ φλυά ρους λέ γομεν; οὗ τος, ὦ τᾶ ν, ἀ ποπεμψά σθω τὴ ν ἑ ταί ραν ἢ παυσά σθω κυβεύ ων, καὶ τἄ λλα θαυμαστὸ ς ἡ μῖ ν ἄ νθρωπό ς ἐ στιν” ὁ γὰ ρ εἰ ς τὰ μικρὰ συγγνώ μην λαβὼ ν οὐ κ ἀ ηδῶ ς εἰ ς τὰ μεί ζονα τῷ φί λῳ παρρησί αν δί δωσιν: ὁ δ' ἐ γκεί μενος ἀ εὶ καὶ πανταχοῦ πικρὸ ς καὶ ἀ τερπὴ ς καὶ πά ντα γιγνώ σκων καὶ πολυπραγμονῶ ν οὐ δὲ παισὶ ν ἀ νεκτὸ ς οὐ δ' ἀ δελφοῖ ς, ἀ λλὰ καὶ δού λοις ἀ φό ρητος.

ἐ πεὶ δ' οὔ τε τῷ γή ρᾳ πά ντα πρό σεστι κακὰ κατ' Εὐ ριπί δην οὔ τε τῇ τῶ ν φί λων ἀ βελτερί ᾳ, δεῖ μὴ μό νον ἁ μαρτά νοντας ἀ λλὰ καὶ κατορθοῦ ντας ἐ πιτηρεῖ ν τοὺ ς φί λους, καὶ νὴ Δί α προθύ μως ἐ παινεῖ ν τὸ πρῶ τον: εἶ θ' ὥ σπερ ὁ σί δηρος πυκνοῦ ται τῇ περιψύ ξει καὶ δέ χεται τὴ ν στό μωσιν ἀ νεθεὶ ς πρῶ τον ὑ πὸ θερμό τητος καὶ μαλακὸ ς γενό μενος, οὕ τω τοῖ ς φί λοις διακεχυμέ νοις καὶ θερμοῖ ς οὖ σιν ὑ πὸ τῶ ν ἐ παί νων ὥ σπερ βαφὴ ν ἀ τρέ μα τὴ ν παρρησί αν ἐ πά γειν. δί δωσι γὰ ρ καιρὸ ς εἰ πεῖ ν ἆ ρ' ἄ ξιον ἐ κεῖ να τού τοις παραβά λλειν; ὁ ρᾷ ς τὸ καλὸ ν οἵ ους καρποὺ ς ἀ ποδί δωσι; ταῦ τ' ἀ παιτοῦ μεν οἱ φί λοι, ταῦ τ' ἐ στὶ ν οἰ κεῖ α, πρὸ ς ταῦ τα πέ φυκας: ἐ κεῖ να δ' ἀ ποδιοπομπητέ ον εἰ ς ὄ ρος ἢ ἐ ς κῦ μα πολυφλοί σβοιο θαλά σσης ὡ ς γὰ ρ ἰ ατρὸ ς εὐ γνώ μων βού λοιτ' ἂ ν ὕ πνῳ καὶ τροφῇ μᾶ λλον ἢ καστορί ῳ καὶ σκαμωνί ῳ τὸ νό σημα λῦ σαι τοῦ κά μνοντος, οὕ τω καὶ φί λος ἐ πιεικὴ ς καὶ πατὴ ρ χρηστὸ ς καὶ διδά σκαλος ἐ παί νῳ μᾶ λλον ἢ ψό γῳ χαί ρει πρὸ ς ἐ πανό ρθωσιν ἤ θους χρώ μενος οὐ δὲ ν γὰ ρ ἄ λλο ποιεῖ τὸ ν παρρησιαζό μενον ἣ κιστα λυπεῖ ν καὶ μά λιστα θεραπεύ ειν ἢ τὸ φειδό μενον ὀ ργῆ ς ἐ ν ἤ θει καὶ μετ' εὐ νοί ας προσφέ ρεσθαι τοῖ ς ἁ μαρτά νουσιν. ὅ θεν οὔ τ' ἀ ρνουμέ νους δεῖ πικρῶ ς ἐ ξελέ γχειν οὔ τε κωλύ ειν ἀ πολογουμέ νους, ἀ λλὰ καὶ προφά σεις εὐ σχή μονας ἁ μωσγέ πως συνεκπορί ζειν καὶ τῆ ς χεί ρονος αἰ τί ας ἀ φισταμέ νοις αὐ τοὺ ς ἐ νδιδό ναι μετριωτέ ραν, ὡ ς ὁ̔́ Εκτωρ δαιμό νι', οὐ μὲ ν καλὰ χό λον τό νδ' ἔ νθεο θυμῷ πρὸ ς τὸ ν ἀ δελφό ν, ὡ ς οὐ κ ἀ πό δρασιν οὐ δὲ δειλί αν οὖ σαν ἀ λλ' ὀ ργὴ ν τὴ ν ἐ κ τῆ ς μά χης ἀ ναχώ ρησιν αὐ τοῦ. καὶ πρὸ ς τὸ ν̓ Αγαμέ μνονα ὁ Νέ στωρ σὺ δὲ σῷ μεγαλή τορι θυμῷ εἴ ξας. ἠ θικώ τερον γὰ ρ οἶ μαι τοῦ“ ἠ δί κησας” καὶ“ ἠ σχημό νησας” τὸ“ οὐ κ ἐ πέ στησας” καὶ“ ἠ γνό ησας”, καὶ τὸ“ μὴ φιλονεί κει πρὸ ς τὸ ν ἀ δελφὸ ν” ἢ τὸ“ μὴ φθό νει τῷ ἀ δελφῷ” καὶ τὸ“ φύ γε τὴ ν γυναῖ κα διαφθεί ρουσαν” ἢ τὸ“ παῦ σαι τὴ ν γυναῖ κα διαφθεί ρων.” τοιοῦ τον γὰ ρ ἡ θεραπευτικὴ παρρησί α ζητεῖ τρό πον, ἡ δὲ πρακτικὴ τὸ ν ἐ ναντί ον. ὅ ταν γὰ ρ ἢ μέ λλοντας; ἁ μαρτά νειν ἐ κκροῦ σαι δεή σῃ πρὸ ς ὁ ρμή ν τινα βί αιον ἐ νισταμέ νους ἐ ξ ἐ ναντί ας φερομέ νην ἢ πρὸ ς τὰ καλὰ μαλακῶ ς καὶ ἀ προθύ μως ἔ χοντας: ἐ ντεῖ ναι καὶ παρορμῆ σαι θελή σωμεν, εἰ ς αἰ τί ας δεῖ περιφέ ρειν ἀ τό πους καὶ μὴ πρεπού σας τὸ γιγνό μενον. ὡ ς ὁ παρὰ Σοφοκλεῖ τὸ ν̓ Αχιλλέ α παροξύ νων̓ Οδυσσεὺ ς οὒ φησιν ὀ ργί ζεσθαι διὰ τὸ δεῖ πνον, ἀ λλ' ἤ δη φησὶ τὰ Τροί ας εἰ σορῶ ν ἑ δώ λια δέ δοικας, καὶ πρὸ ς ταῦ τα πά λιν τοῦ̓ Αχιλλέ ως διαγανακτοῦ ντος καὶ ἀ ποπλεῖ ν λέ γοντος ἐ γᾦ δ' ὃ φεύ γεις, οὐ τὸ μὴ κλύ ειν κακῶ ς, ἀ λλ' ἐ γγὺ ς̔́ Εκτωρ ἐ στί: οὐ μέ νειν καλό ν τὸ ν μὲ ν οὖ ν θυμοειδῆ καὶ ἀ νδρώ δη δειλί ας δό ξῃ, τὸ ν δὲ σώ φρονα καὶ κό σμιον ἀ κολασί ας, τὸ ν δ' ἐ λευθέ ριον καὶ μεγαλοπρεπῆ μικρολογί ας καὶ φιλαργυρί ας δεδιττό μενοι παρορμῶ σι πρὸ ς τὰ καλὰ καὶ τῶ ν αἰ σχρῶ ν ἀ πελαύ νουσι, μέ τριοι μὲ ν ἐ ν τοῖ ς ἀ νηκέ στοις ἐ ξεταζό μενοι καὶ τὸ λυπού μενον καὶ τὸ συναλγοῦ ν πλέ ον ἐ ν τῷ παρρησιά ζεσθαι τοῦ ψέ γοντος ἔ χοντες, ἐ ν δὲ ταῖ ς κωλύ σεσι τῶ ν ἁ μαρτανομέ νων καὶ πρὸ ς τὰ πά θη διαμά χαις σφοδροὶ καὶ ἀ παραί τητοι καὶ συνεχεῖ ς ὄ ντες οὗ τος γὰ ρ ὁ καιρὸ ς εὐ νοί ας ἀ θρύ πτου καὶ παρρησί ας ἀ ληθινῆ ς ἐ στι. τῷ δὲ ψέ γειν τὰ πραχθέ ντα καὶ τοὺ ς ἐ χθροὺ ς κατ' ἀ λλή λων ὁ ρῶ μεν χρωμέ νους, ὥ σπερ Διογέ νης ἔ λεγεν ὅ τι τῷ μέ λλοντι σῴ ζεσθαι δεῖ φί λους ἀ γαθοὺ ς ἢ διαπύ ρους ἐ χθροὺ ς ὑ πά ρχειν οἱ μὲ ν γὰ ρ διδά σκουσιν, οἱ δ' ἐ λέ γχουσι. βέ λτιον δὲ τὰ ς ἁ μαρτί ας φυλά ττεσθαι τοῖ ς συμβουλεύ ουσι πειθό μενον ἢ μετανοεῖ ν ἁ μαρτά νοντα διὰ τσὺ ς κακῶ ς λέ γοντας. καὶ διὰ τοῦ το δεῖ καὶ περὶ τὴ ν παρρησί αν φιλοτεχνεῖ ν, ὅ σῳ μέ γιστό ν ἐ στι καὶ κρά τιστον ἐ ν φιλί ᾳ φά ρμακον, εὐ στοχί ας τε καιροῦ μά λιστα καὶ κρά σεως μέ τρον ἐ χού σης ἀ εὶ δεομέ νη.

ἐ πεὶ τοί νυν, ὥ σπερ εἴ ρηται, πολλά κις ἡ παρρησί α τῷ θεραπευομέ νῳ λυπηρὰ πέ φυκε, δεῖ μιμεῖ σθαι τοὺ ς ἰ ατρού ς οὔ τε γὰ ρ ἐ κεῖ νοι τέ μνοντες ἐ ν τῷ πονεῖ ν καὶ ἀ λγεῖ ν καταλεί πουσι τὸ πεπονθό ς, ἀ λλ' ἐ νέ βρεξαν προσηνῶ ς καὶ κατῃ ό νησαν, οὔ θ' οἱ νουθετοῦ ντες ἀ στεί ως τὸ πικρὸ ν καὶ δηκτικὸ ν προσβαλό ντες ἀ ποτρέ χουσιν, ἀ λλ' ὁ μιλί αις ἑ τέ ραις καὶ 12: λό γοις ἐ πιεικέ σιν ἐ κπραΰ νουσι καὶ διαχέ ουσιν, ὥ σπερ οἱ λιθοξό οι τὰ πληγέ ντα καὶ περικοπέ ντα τῶ ν ἀ γαλμά των ἐ πιλεαί νοντες καὶ γανοῦ ντες;. ὁ δὲ πληγεὶ ς μὲ ν τῇ παρρησί ᾳ καὶ χαραχθεί ς, ἀ φεθεὶ ς δὲ τραχὺ ς καὶ οἰ δῶ ν καὶ ἀ νώ μαλος ὑ π' ὀ ργῆ ς δυσανά κλητος αὖ θί ς ἐ στι καὶ δυσπαρηγό ρητος. διὸ καὶ τοῦ το δεῖ παραφυλά ττειν ἐ ν τοῖ ς μά λιστα τοὺ ς νουθετοῦ ντας καὶ μὴ προαπολεί πειν, μηδὲ ποιεῖ σθαι πέ ρας ὁ μιλί ας καὶ συνουσί ας τὸ λυποῦ ν καὶ παροξῦ νον τοὺ ς συνή θεις.