Reader

Κωλώ της, ὃ ν Ε' πί κουρος εἰ ώ θει Κωλωταρᾶ ν ὑ ποκορί ζεσθαι καὶ Κωλωτά ριον, ὦ Σατορνῖ νε, βιβλί ον ἐ ξέ δωκεν, ἐ πιγρά ψας“ περὶ τοῦ ὅ τι κατὰ τὰ τῶ ν ἄ λλων φιλοσό φων δό γματα οὐ δὲ ζῆ ν ἔ στιν.” ἐ κεῖ νο μὲ ν οὖ ν Πτολεμαί ῳ τῷ βασιλεῖ προσπεφώ νηται: ἃ δ' ἡ μῖ ν ἐ πῆ λθεν εἰ πεῖ ν πρὸ ς τὸ ν Κωλώ την, ἡ δέ ως ἂ ν οἶ μαί σε γεγραμμέ να διελθεῖ ν, φιλό καλον καὶ φιλά ρχαιον ὄ ντα καὶ τὸ μεμνῆ σθαι καὶ διὰ χειρῶ ν ἔ χειν ὡ ς μά λιστα δυνατό ν ἐ στι τοὺ ς λό γους τῶ ν παλαιῶ ν βασιλικωτά την διατριβὴ ν ἡ γού μενον.

ἔ ναγχος οὖ ν ἀ ναγιγνωσκομέ νου τοῦ συγγρά μματος, εἷ ς τῶ ν ἑ ταί ρων,̓ Αριστό δημος ὁ Αἰ γιεύ ς, οἶ σθα γὰ ρ τὸ ν ἄ νδρα τῶ ν ἐ ξ̓ Ακαδημεί ας οὐ ναρθηκοφό ρον ἀ λλ' ἐ μμανέ στατον ὀ ργιαστὴ ν Πλά τωνος, οὐ κ οἶ δ' ὅ πως παρὰ τὸ εἰ ωθὸ ς ἐ γκαρτερή σας σιωπῇ καὶ παρασχὼ ν ἑ αυτὸ ν ἀ κροατὴ ν ἄ χρι τέ λους κό σμιον, ὡ ς τέ λος ἔ σχεν ἡ ἀ νά γνωσις“ εἶ εν” ἔ φη“ τί να τού τῳ μαχού μενον ἀ νί σταμεν ὑ πὲ ρ τῶ ν φιλοσό φων; οὐ γὰ ρ ἄ γαμαι τὸ τοῦ Νέ στορος, ἑ λέ σθαι δέ ον ἐ κ τῶ ν ἐ ννέ α τὸ ν ἄ ριστον, ἐ πὶ τῇ τύ χῃ ποιουμέ νου καὶ διακληροῦ ντος,”“ ἀ λλ' ὁ ρᾷ ς, ἔ φην, ὅ τι κἀ κεῖ νος ἐ πὶ τὸ ν κλῆ ρον ἑ αυτὸ ν ἔ ταξεν, ὥ στε τοῦ φρονιμωτά του βραβεύ οντος γενέ σθαι τὸ ν κατά λογον: ἐ κ δ' ἔ θορε κλῆ ρος κυνέ ης, ὃ ν ἄ ρ' ἤ θελον αὐ τοί, Αἴ αντος. οὐ μὴ ν ἀ λλ' εἰ σὺ προστά ττεις ἑ λέ σθαι, πῶ ς ἂ ν ἔ πειτ'̓ Οδυσῆ ος ἐ γὼ θεί οιο λαθοί μην; ὅ ρα δὴ καὶ σκό πει, πῶ ς ἀ μυνῇ τὸ ν ἄ νδρα” καὶ ὁ̓ Αριστό δημος“ ἀ λλ' οἶ σθα” ἔ φη“ τὸ τοῦ Πλά τωνος, ὅ τι τῷ παιδὶ χαλεπή νας οὐ κ αὐ τὸ ς ἐ νέ τεινε πληγὰ ς ἀ λλὰ Σπεύ σιππον ἐ κέ λευσεν, εἰ πὼ ν αὐ τὸ ς ὀ ργί ζεσθαι καὶ σὺ τοί νυν παραλαβὼ ν κό λαζε τὸ ν ἄ νθρωπον ὅ πως βού λει: ἐ γὼ γὰ ρ ὀ ργί ζομαι.” ταύ τὰ δὴ καὶ τῶ ν ἄ λλων παρακελευομέ νων“ λεκτέ ον μέ ν” ἔ φην“ ἄ ρα, φοβοῦ μαι δὲ μὴ δό ξω καὶ αὐ τὸ ς ἐ σπουδακέ ναι μᾶ λλον ἢ δεῖ πρὸ ς τὸ βιβλί ον ὑ π' ὀ ργῆ ς, δι' ἀ γροικί αν καὶ βωμολοχί αν καὶ ὕ βριν τά νθρώ που χό ρτον τινὰ προβά λλοντος ή σεως: Σωκρά τει, καὶ πῶ ς εἰ ς τὸ στό μα τὸ σιτί ον οὐ κ. εἰ ς τὸ οὖ ς ἐ ντί θησιν, ἐ ρωτῶ ντος. ἀ λλ' ἴ σως ἂ ν ἐ πὶ τού τοις καὶ γελά σειέ τις ἐ ννοή σας τὴ ν Σωκρά τους πραό τητα καὶ χά ριν,“ ὑ πέ ρ γε μέ ντοι παντὸ ς̔ Ελλή νων στρατοῦ” τῶ ν ἄ λλων φιλοσό φων, ἐ ν οἷ ς Δημό κριτὸ ς ἐ στι καὶ Πλά των καὶ Στί λπων καὶ̓ Εμπεδοκλῆ ς καὶ Παρμενί δης καὶ Μέ λισσος, οἱ κακῶ ς ἀ κηκοό τες, οὐ μό νον“ αἰ σχρὸ ν σιωπᾶ ν” ἀ λλ' οὐ δ' ὅ σιον ἐ νδοῦ ναί τι καὶ ὑ φελέ σθαι τῆ ς ἄ κρας ὑ πὲ ρ αὐ τῶ ν παρρησί ας, εἰ ς τοῦ το δό ξης φιλοσοφί αν προαγαγό ντων. καί τοι τὸ μὲ ν ζῆ ν οἱ γονεῖ ς μετὰ τῶ ν θεῶ ν ἡ μῖ ν ἔ δωκαν, παρὰ δὲ τῶ ν φιλοσό φων δί κης καὶ νό μου συνεργὸ ν οἰ ό μεθα λό γον ἐ πιθυμιῶ ν κολαστὴ ν λαβό ντες εὖ ζῆ ν: τὸ δ' εὖ ζῆ ν ἐ στι κοινωνικῶ ς ζῆ ν καὶ φιλικῶ ς καὶ σωφρό νως καὶ δικαί ως. ὧ ν οὐ δὲ ν ἀ πολεί πουσιν οἱ περὶ γαστέ ρα τἀ γαθὸ ν εἶ ναι βοῶ ντες οὐ κ ἂ ν δὲ τὰ ς ἀ ρετὰ ς ὁ μοῦ πά σας τετρημέ νου χαλκοῦ πριά μενοι δί χα τῆ ς ἡ δονῆ ς πά σης πανταχό θεν ἐ ξελαθεί σης: ἐ νδεῖ ν δ' αὐ τοῖ ς τὸ ν περὶ θεῶ ν καὶ ψυχῆ ς λό γον, ὡ ς ἡ μὲ ν ἀ πό λλυται διαλυθεῖ σα, τοῖ ς δ' οὐ δενὸ ς μέ λει τῶ ν καθ' ἡ μᾶ ς. τοῖ ς μὲ ν γὰ ρ ἄ λλοις φιλοσό φοις ἐ γκαλοῦ σιν οὗ τοι διὰ τὸ σωφρό νως τὸ ζῆ ν ἀ ναιροῦ σιν ἐ κεῖ νοι δὲ τού τοις, ὅ τι ζῆ ν ἀ γεννῶ ς καὶ θηριωδῶ ς διδά σκουσι.”

“ καί τοι ταῦ τα μὲ ν ἐ γκέ κραται τοῖ ς̓ Επικού ρου λό γοις καὶ διαπεφοί τηκεν αὐ τοῦ τῆ ς φιλοσοφί ας: ὁ δὲ Κωλώ της ὅ τι φωνά ς τινας ἐ ρή μους πραγμά των ἀ ποσπῶ ν καὶ μέ ρη λό γων καὶ σπαρά γματα κωφὰ τοῦ βεβαιοῦ ντος καὶ συνεργοῦ ντος πρὸ ς νό ησιν καὶ πί στιν ἕ λκων ὥ σπερ ἀ γορὰ ν ἢ πί νακα τερά των συντί θησι τὸ βιβλί ον, ἴ στε δή που παντὸ ς μᾶ λλον ὑ μεῖ ς, ἔ φην, τὰ συγγρά μματα τῶ ν παλαιῶ ν διὰ χειρὸ ς ἔ χοντες. ἐ μοὶ δὲ δοκεῖ καθά περ ὁ Λυδὸ ς ἐ φ' αὑ τὸ ν τὸ ν ἀ νοί γειν οὐ θύ ραν μί αν ἀ λλὰ ταῖ ς πλεί σταις τῶ ν ἀ ποριῶ ν καὶ μεγί σταις περιβά λλειν τὸ ν̓ Επί κουρον. ἄ ρχεται γὰ ρ ἀ πὸ Δημοκρί του, καλὰ καὶ πρέ ποντα διδασκά λια κομιζομέ νου παρ' αὐ τοῦ: καί τοι πολὺ ν χρό νον αὐ τὸ ς ἑ αυτὸ ν ἀ νηγό ρευε Δημοκρί τειον ὁ̓ Επί κουρος, ὡ ς ἄ λλοι τε λέ γουσι καὶ Λεοντεύ ς, εἷ ς τῶ ν ἐ π' ἄ κρον̓ Επικού ρου μαθητῶ ν, πρὸ ς Λυκό φρονα γρά φων τιμᾶ σθαὶ τέ φησι τὸ ν Δημό κριτον ὑ π'̓ Επικού ρου διὰ τὸ πρό τερον ἅ ψασθαι τῆ ς ὀ ρθῆ ς γνώ σεως, καὶ τὸ σύ νολον τὴ ν πραγματεί αν Δημοκρί τειον προσαγορεύ εσθαι διὰ τὸ περιπεσεῖ ν αὐ τὸ ν πρό τερον ταῖ ς ἀ ρχαῖ ς περὶ φύ σεως ὁ δὲ Μητρό δωρος ἄ ντικρυς περὶ φιλοσοφί ας εἴ ρηκεν, ὡ ς, εἰ μὴ προκαθηγή σατο Δημό κριτος, οὐ κ ἂ ν προῆ λθεν̓ Επί κουρος ἐ πὶ τὴ ν σοφί αν. ἀ λλ' εἰ κατὰ τὰ Δημοκρί του δό γματα ζῆ ν οὐ κ ἔ στιν, ὡ ς οἴ εται Κωλώ της, γελοῖ ος ἦ ν ἐ πὶ τὸ μὴ ζῆ ν ἄ γοντι Δημοκρί τῳ κατακολουθῶ ν ὁ̓ Επί κουρος.”

“ ἐ γκαλεῖ δ' αὐ τῷ πρῶ τον, ὅ τι τῶ ν πραγμά των ἕ καστον εἰ πὼ ν οὐ μᾶ λλον τοῖ ον ἢ τοῖ ον εἶ ναι συγκέ χυκε τὸ ν βί ον. ἀ λλὰ τοσοῦ τό ν γε Δημό κριτος ἀ ποδεῖ τοῦ νομί ζειν μὴ μᾶ λλον εἶ ναι τοῖ ον ἢ τοῖ ον τῶ ν πραγμά των ἕ καστον, ὥ στε Πρωταγό ρᾳ τῷ σοφιστῇ τοῦ τ' εἰ πό ντι μεμαχῆ σθαι καὶ γεγραφέ ναι πολλὰ καὶ πιθανὰ πρὸ ς αὐ τό ν: οἷ ς οὐ δ' ὄ ναρ ἐ ντυχὼ ν ὁ Κωλώ της ἐ σφά λη περὶ λέ ξιν τά νδρό ς, ἐ ν διορί ζεται μὴ μᾶ λλον τὸ“ δέ ν” ἢ τὸ“ μηδέ ν” εἶ ναι,“ δέ ν” μὲ ν ὀ νομά ζων τὸ σῶ μα“ μηδέ ν” δὲ τὸ κενό ν, ὡ ς καὶ τού του φύ σιν τινὰ καὶ ὑ πό στασιν ἰ δί αν ἔ χοντος. ὁ δ' οὖ ν δό ξας τὸ“ μηδὲ ν” μᾶ λλον εἶ ναι τοῖ ον ἢ τοῖ ον̓ Επικουρεί ῳ δό γματι κέ χρηται, τῷ“ πά σας εἶ ναι τὰ ς δι' αἰ σθή σεως φαντασί ας ἀ ληθεῖ ς.” εἰ γὰ ρ δυεῖ ν λεγό ντων, τοῦ μὲ ν αὐ στηρὸ ν εἶ ναι τὸ ν οἶ νον τοῦ δὲ γλυκύ ν, οὐ δέ τερος ψεύ δεται τῇ αἰ σθή σει, τί μᾶ λλον ὁ οἶ νος αὐ στηρὸ ς ἢ γλυκὺ ς ἐ στι; καὶ μὴ ν λουτρῷ γε τῷ αὐ τῷ τοὺ ς μὲ ν ὡ ς θερμῷ τοὺ ς δ' ὡ ς ψυχρῷ χρωμέ νους ἰ δεῖ ν ἔ στιν: οἱ μὲ ν γὰ ρ ψυχρὸ ν οἱ δὲ θερμὸ ν ἐ πιβά λλειν κελεύ ουσι. πρὸ ς δὲ Βερρονί κην τὴ ν Δηϊ οτά ρου τῶ ν Λακεδαιμονί ων τινὰ γυναικῶ ν ἀ φικέ σθαι λέ γουσιν. ὡ ς δ' ἐ γγὺ ς; ἀ λλή λων προσῆ λθον, εὐ θὺ ς ἀ ποστραφῆ ναι τὴ ν μὲ ν τὸ μύ ρον ὡ ς ἔ οικε τὴ ν δὲ τὸ βού τυρον δυσχερά νασαν. εἴ περ οὖ ν μὴ μᾶ λλό ν ἐ στιν ἡ ἑ τέ ρα τῆ ς ἑ τέ ρας ἀ ληθὴ ς αἴ σθησις, εἰ κό ς ἐ στι καὶ τὸ ὕ δωρ μὴ μᾶ λλον εἶ ναι ψυχρὸ ν ἢ θερμὸ ν καὶ τὸ μύ ρον καὶ τὸ βού τυρον μὴ μᾶ λλον εὐ ῶ δες ἢ δυσῶ δες. εἰ γὰ ρ ταὑ τὸ φαινό μενον ἕ τερον ἑ τέ ρῳ φά σκει τις, ἀ μφό τερα εἶ ναι λέ γων λέ ληθεν.”

“ αἱ δὲ πολυθρύ λητοι συμμετρί αι καὶ ἁ ρμονί αι τῶ ν περὶ τὰ αἰ σθητή ρια πό ρων αἵ τε πολυμιξί αι τῶ ν σπερμά των, ἃ δὴ πᾶ σι χυμοῖ ς καὶ ὀ σμαῖ ς καὶ χρό αις ἐ νδιεσπαρμέ να λέ γουσιν ἑ τέ ραν ἑ τέ ρῳ ποιό τητος κινεῖ ν αἴ σθησιν, οὐ κ ἄ ντικρυς εἰ ς τὸ μὴ μᾶ λλον τὰ πρά γματα συνελαύ νουσιν αὐ τοῖ ς; τοὺ ς γὰ ρ οἰ ομέ νους ψεύ δεσθαι τὴ ν αἴ σθησιν, ὅ τι τἀ ναντί α πά θη γιγνό μενα τοῖ ς χρωμέ νοις ἀ πὸ τῶ ν αὐ τῶ ν ὁ ρῶ σι, παραμυθού μενοι διδά σκουσιν, ὡ ς ἀ ναπεφυρμέ νων καὶ συμμεμιγμέ νων ὁ μοῦ τι πά ντων, ἄ λλου δ' ἄ λλῳ πεφυκό τος ἐ ναρμό ττειν, οὐ κ ἔ στι τῆ ς αὐ τῆ ς ποιό τητος ἐ παφὴ καὶ ἀ ντί ληψις οὐ δὲ πᾶ σι τοῖ ς μέ ρεσι κινεῖ πά ντας ὡ σαύ τως τὸ ὑ ποκεί μενον: ἀ λλ' ἐ κεί νοις ἕ καστοι μό νοις ἐ ντυγχά νοντες, πρὸ ς ἃ σύ μμετρον ἔ χουσι τὴ ν αἴ σθησιν, οὐ κ ὀ ρθῶ ς διαμά χονται περὶ τοῦ χρηστὸ ν ἢ πονηρὸ ν ἢ λευκὸ ν ἢ μὴ λευκὸ ν εἶ ναι τὸ πρᾶ γμα, τὰ ς αὑ τῶ ν οἰ ό μενοι βεβαιοῦ ν αἰ σθή σεις τῷ τὰ ς ἄ λλων ἀ ναιρεῖ ν: δεῖ ν δ' αἰ σθή σει μὲ ν μηδεμιᾷ μά χεσθαι πᾶ σαι γὰ ρ ἅ πτονταί τινος, οἷ ον ἐ κ πηγῆ ς τῆ ς πολυμιξί ας ἑ κά στη λαμβά νουσα τὸ πρό σφορον καὶ οἰ κεῖ ον: ὅ λου δὲ μὴ κατηγορεῖ ν, ἁ πτομέ νους μερῶ ν, μηδὲ ταὐ τὸ δεῖ ν οἴ εσθαι πά σχειν ἅ παντας, ἄ λλους κατ' ἄ λλην ποιό τητα καὶ δύ ναμιν αὐ τοῦ πά σχοντας.” ὥ ρα δὴ σκοπεῖ ν, τί νες μᾶ λλον ἄ νθρωποι τὸ μὴ μᾶ λλον ἐ πά γουσι τοῖ ς πρά γμασιν ἢ οἳ πᾶ ν μὲ ν τὸ αἰ σθητὸ ν κρᾶ μα παντοδαπῶ ν ποιοτή των ἀ ποφαί νουσι σύ μμικτον ὥ στε γλεῦ κος αὐ λητή ριον, ἔ ρρειν δ' ὁ μολογοῦ σι τοὺ ς κανό νας αὐ τοῖ ς καὶ παντά πασιν οἴ χεσθαι τὸ κριτή ριον, ἄ νπερ εἰ λικρινὲ ς αἰ σθητὸ ν ὁ τιοῦ ν καὶ μὴ πολλὰ ἕ καστον ἀ πέ λιπον.

“ ὅ ρα δ' ἃ περὶ τοῦ οἴ νου τῆ ς θερμό τητος ἐ ν τῷ Συμποσί ῳ Πολύ αινον αὑ τῷ διαλεγό μενον̓ Επί κουρος πεποί ηκε λέ γοντος γά ρ“ οὐ φῂ ς εἶ ναι, ὦ̓ Επί κουρε, τὰ ς ὑ πὸ τοῦ οἴ νου διαθερμασί ας;” ὑ πέ λαβε τί ς οὐ τὸ καθό λου θερμαντικὸ ν ἀ ποφαί νεσθαι τὸ ν οἶ νον εἶ ναι, καὶ μετὰ σμικρὸ ν“ φαί νεται μὲ ν γὰ ρ δὴ τὸ καθό λου οὐ κ εἶ ναι θερμαντικὸ ς ὁ οἶ νος, τοῦ δε δέ τινος ὁ τοσοῦ τος εἶ ναι θερμαντικὸ ς ἂ ν ῥ ηθεί η” καὶ πά λιν αἰ τί αν ὑ πειπὼ ν θλί ψεις τε καὶ διασπορὰ ς ἀ τό μων, ἑ τέ ρων δὲ συμμί ξεις καὶ παραζεύ ξεις αἰ τιασά μενος ἐ ν τῇ πρὸ ς τὸ σῶ μα καταμί ξει τοῦ οἴ νου, ἐ πιλέ γει“ διὸ δὴ καθό λου μὲ ν οὐ ῥ ητέ ον τὸ ν οἶ νον εἶ ναι θερμαντικό ν, τῆ ς δὲ τοιαύ της φύ σεως καὶ τῆ ς οὕ τω διακειμέ νης θερμαντικὸ ν τὸ ν τοσοῦ τον ἢ τῆ σδε τὸ ν τοσοῦ τον εἶ ναι ψυκτικό ν: ἔ νεισι γὰ ρ καὶ τοιαῦ ται ἐ ν τῷ τοιού τῳ ἀ θροί σματι φύ σεις, ἐ ξ ὧ ν ἂ ν ψυχρὸ ν συσταί η, εἰ ς δέ ον τε ἑ τέ ραις παραζυγεῖ σαι ψυχρασί ας φύ σιν ἀ ποτελέ σειαν ὅ θεν ἐ ξαπατώ μενοι οἱ μὲ ν ψυκτικὸ ν τὸ καθό λου φασὶ ν εἶ ναι τὸ ν οἶ νον οἱ δὲ θερμαντικό ν” ὁ δὴ λέ γων ἐ ξηπατῆ σθαι τοὺ ς πολλού ς, τὸ θερμαῖ νον θερμαντικὸ ν ἢ τὸ ψῦ χον ψυκτικὸ ν ὑ πολαμβά νοντας, εἰ μὴ νομί ζοι τὸ μὴ μᾶ λλον εἶ ναι τοῖ ον ἢ τοῖ ον ἕ καστον ἀ κολουθεῖ ν οἷ ς εἴ ρηκεν, αὐ τὸ ς ἐ ξηπά τηται. προστί θησι δ' ὅ τι“ πολλά κις οὐ δ' ἦ λθεν εἰ ς τὸ σῶ μα θερμαντικὴ ν ἐ πιφέ ρων ἢ ψυκτικὴ ν δύ ναμιν ὁ οἶ νος, ἀ λλὰ κινηθέ ντος τοῦ ὄ γκου καὶ γενομέ νης τῶ ν σωμά των μεταστά σεως, αἱ ποιοῦ σαι τὸ θερμὸ ν ἄ τομοι νῦ ν μὲ ν συνῆ λθον εἰ ς ταὐ τὸ καὶ παρέ σχον ὑ πὸ πλή θους θερμό τητα καὶ πύ ρωσιν τῷ σώ ματι, νῦ ν δ' ἐ κπεσοῦ σαι κατέ ψυξαν.””

“ ὅ τι δὲ τού τοις πρὸ ς πᾶ ν ἔ στι χρῆ σθαι τὸ καλού μενον καὶ νομιζό μενον πικρὸ ν γλυκὺ καθαρτικὸ ν ὑ πνωτικὸ ν φωτεινό ν, ὡ ς οὐ δενὸ ς ἔ χοντος αὐ τοτελῆ ποιό τητα καὶ δύ ναμιν οὐ δὲ δρῶ ντος μᾶ λλον ἢ πά σχοντος, ὅ ταν ἐ γγέ νηται τοῖ ς σώ μασιν, ἄ λλην δ' ἐ ν ἄ λλοις διαφορὰ ν καὶ κρᾶ σιν λαμβά νοντος, οὐ κ ἄ δηλό ν ἐ στιν. αὐ τὸ ς γὰ ρ οὖ ν ὁ̓ Επί κουρος ἐ ν τῷ δευτέ ρῳ τῶ ν πρὸ ς Θεό φραστον“ οὐ κ εἶ ναι” λέ γων τὰ χρώ ματα συμφυῆ τοῖ ς σώ μασιν, ἀ λλὰ γεννᾶ σθαι κατὰ ποιά ς τινας τά ξεις καὶ θέ σεις πρὸ ς τὴ ν ὄ ψιν,” οὐ μᾶ λλό ν φησι κατὰ τοῦ τον τὸ ν λό γον ἀ χρωμά τιστον σῶ μα εἶ ναι ἢ χρῶ μα ἔ χον. ἀ νωτέ ρω δὲ κατὰ λέ ξιν ταῦ τα γέ γραφεν“ ἀ λλὰ καὶ χωρὶ ς τού του τοῦ μέ ρους οὐ κ οἶ δ' ὅ πως δεῖ τὰ ἐ ν τῷ σκό τει ταῦ τ' ὄ ντα φῆ σαι χρώ ματα ἔ χειν:” καί τοι πολλά κις ἀ έ ρος ὁ μοί ως σκοτώ δους; περικεχυμέ νου, οἱ μὲ ν αἰ σθά νονται χρωμά των διαφορᾶ ς οἱ δ' οὐ κ αἰ σθά νονται δι' ἀ μβλύ τητα τῆ ς ὄ ψεως: ἔ τι δ' εἰ σελθό ντες εἰ ς σκοτεινὸ ν οἶ κον οὐ δεμί αν ὄ ψιν χρώ ματος ὁ ρῶ μεν ἀ ναμεί ναντες δὲ μικρὸ ν ὁ ρῶ μεν: οὐ μᾶ λλον οὖ ν ἔ χειν ἢ μὴ ἔ χειν χρῶ μα ῥ ηθή σεται τῶ ν σωμά των ἕ καστον. εἰ δὲ τὸ χρῶ μα πρό ς τι, καὶ τὸ λευκὸ ν ἔ σται πρὸ ς τι καὶ τὸ κυανοῦ ν: εἰ δὲ ταῦ τα, καὶ τὸ γλυκὺ καὶ τὸ πικρό ν: ὥ στε κατὰ πά σης ποιό τητος ἀ ληθῶ ς τὸ μὴ μᾶ λλον εἶ ναι ἢ μὴ εἶ ναι κατηγορεῖ σθαι τοῖ ς γὰ ρ οὕ τω πά σχουσιν ἔ σται τοιοῦ τον, οὐ κ ἔ σται δὲ τοῖ ς μὴ πά σχουσι“ τὸ ν οὖ ν βό ρβορον καὶ τὸ ν πηλό ν, ἐ ν ᾧ φησι γί γνεσθαι τοὺ ς τὸ μηδὲ ν μᾶ λλον τοῖ ον ἢ τοῖ ον ἐ πιφθεγγομέ νους τοῖ ς πρά γμασιν, ἑ αυτοῦ κατασκεδά ννυσι καὶ τοῦ καθηγεμό νος ὁ Κωλώ της.”

“ ἆ ρ' οὖ ν ἐ νταῦ θα μό νον ὁ γενναῖ ος“ ἄ λλων ἰ ατρὸ ς αὐ τὸ ς ἕ λκεσιν βρύ ων” ἀ ναπέ φηνεν; οὐ μὲ ν οὖ ν: ἀ λλ' ἔ τι μᾶ λλον ἐ ν τῷ δευτέ ρῳ τῶ ν ἐ πιτιμημά των λέ ληθε τῷ Δημοκρί τῳ τὸ ν̓ Επί κουρον ἐ κ τοῦ ζῆ ν συνεξωθῶ ν. τὸ γὰ ρ νό μῳ χροιὴ ν εἶ ναι καὶ νό μῳ γλυκὺ καὶ νό μῳ σύ γκρισιν, ἐ τεῇ δὲ τὸ κενὸ ν καὶ τὰ ς ἀ τό μους εἰ ρημέ νον φησὶ ν ὑ πὸ Δημοκρί του μά χεσθαι ταῖ ς αἰ σθή σεσι, καὶ τὸ ν ἐ μμέ νοντα τῷ λό γῳ τού τῳ καὶ χρώ μενον οὐ δ' ἂ ν αὑ τὸ ν, ὡ ς τεθνηκώ ς; ἐ στιν ἢ ζῇ, διανοηθῆ ναι. πρὸ ς τοῦ τον ἀ ντειπεῖ ν μὲ ν οὐ δὲ ν ἔ χω τὸ ν λό γον, εἰ πεῖ ν δέ, ὅ τι ταῦ τα τῶ ν̓ Επικού ρου δογμά των οὕ τως ἀ χώ ριστά ἐ στιν, ὡ ς τὸ σχῆ μα καὶ τὸ βά ρος αὐ τοὶ τῆ ς ἀ τό μου λέ γουσι. τί γὰ ρ λέ γει Δημό κριτος; οὐ σί ας ἀ πεί ρους τὸ πλῆ θος ἀ τό μους τε καὶ ἀ διαφθό ρους, ἔ τι δ' ἀ ποί ους καὶ ἀ παθεῖ ς ἐ ν τῷ κενῷ φέ ρεσθαι διεσπαρμέ νας ὅ ταν δὲ πελά σωσιν ἀ λλή λαις ἢ συμπέ σωσιν ἢ περιπλακῶ σι, φαί νεσθαι τῶ ν ἀ θροιζομέ νων τὸ μὲ ν ὕ δωρ τὸ δὲ πῦ ρ τὸ δὲ φυτὸ ν τὸ δ' ἄ νθρωπον: εἶ ναι δὲ πά ντα τὰ ς ἀ τό μους ἰ δί ως ὑ π' αὐ τοῦ καλουμέ νας, ἕ τερον δὲ μηδέ ν: ἐ κ μὲ ν γὰ ρ τοῦ μὴ ὄ ντος οὐ κ εἶ ναι γέ νεσιν, ἐ κ δὲ τῶ ν ὄ ντων μηδὲ ν ἂ ν γενέ σθαι τῷ μή τε πά σχειν μή τε μεταβά λλειν τὰ ς ἀ τό μους ὑ πὸ στερρό τητος ὅ θεν οὔ τε χρό αν ἐ ξ ἀ χρώ στων οὔ τε φύ σιν ἢ ψυχὴ ν ἐ ξ ἀ ποί ων καὶ ἀ παθῶ ν ὑ πά ρχειν. ἐ γκλητέ ος οὖ ν ὁ Δημό κριτος οὐ χὶ τὰ συμβαί νοντα ταῖ ς ἀ ρχαῖ ς ὁ μολογῶ ν ἀ λλὰ λαμβά νων ἀ ρχὰ ς αἷ ς ταῦ τα συμβέ βηκεν. ἔ δει γὰ ρ ἀ μετά βλητα μὴ θέ σθαι τὰ πρῶ τα, θέ μενον δὲ δὴ συνορᾶ ν ὅ τι ποιό τητος οἴ χεται πά σης γέ νεσις: ἀ ρνεῖ σθαι δὲ συνορῶ ντα τὴ ν ἀ τοπί αν ἀ ναισχυντό τατον: ὃ̓ Επί κουρό ν φησιν ἀ ρχὰ ς μὲ ν ὑ ποτί θεσθαι τὰ ς αὐ τά ς, οὐ λέ γειν δὲ“ νό μῳ χροιὴ ν καὶ γλυκὺ καὶ λευκό ν” καὶ τὰ ς ἄ λλας ποιό τητας. εἰ μὲ ν οὖ ν τὸ“ οὐ λέ γειν” τοιοῦ τον ἐ στί ν οἷ ον“ οὐ χ ὁ μολογεῖ ν”, τῶ ν εἰ θισμέ νων τι ποιεῖ: καὶ γὰ ρ τὴ ν πρό νοιαν ἀ ναιρῶ ν εὐ σέ βειαν ἀ πολεί πειν λέ γει: καὶ τῆ ς ἡ δονῆ ς ἕ νεκα τὴ ν φιλί αν αἱ ρού μενος ὑ πὲ ρ τῶ ν φί λων τὰ ς μεγί στας ἀ λγηδό νας ἀ ναδέ χεσθαι: καὶ τὸ μὲ ν πᾶ ν ἄ πειρον ὑ ποτί θεσθαι, τὸ δ' ἄ νω καὶ κά τω μὴ ἀ ναιρεῖ ν. ἔ στι δ' οὓ ς κύ λικα μὲ ν λαβό ντα καὶ πιεῖ ν ὅ σον ἂ ν ἐ θέ λῃ καὶ ἀ ποδοῦ ναι τὸ λεῖ πον, ἐ ν δὲ τῷ λό γῳ μά λιστα δεῖ τοῦ σοφοῦ τού του μνημονεύ ειν ἀ ποφθέ γματος“ ὧ ν αἱ ἀ ρχαὶ οὐ κ ἀ ναγκαῖ αι, τὰ τέ λη ἀ ναγκαῖ αι” οὐ κ οὖ ν ἀ ναγκαῖ ον ὑ ποθέ σθαι, μᾶ λλον δ' ὑ φελέ σθαι Δημοκρί του, ἀ τό μους εἶ ναι τῶ ν ὅ λων ἀ ρχά ς: θεμέ νῳ δὲ τὸ δό γμα καὶ καλλωπισαμέ νῳ ταῖ ς πρώ ταις πιθανό τησιν αὐ τοῦ προσεκποτέ ον ἐ στὶ τὸ δυσχερέ ς, ἢ δεικτέ ον ὅ πως ἄ ποια σώ ματα παντοδαπὰ ς ποιό τητας αὐ τῷ μό νῳ τῷ συνελθεῖ ν παρέ σχεν. οἷ ον εὐ θύ ς, τὸ καλού μενον θερμὸ ν ὑ μῖ ν πό θεν ἀ φῖ κται καὶ πῶ ς ἐ πιγέ γονε ταῖ ς ἀ τό μοις, ἂ ν μή τ' ἦ λθον ἔ χουσαι θερμό τητα μή τ' ἐ γέ νοντο θερμαὶ συνελθοῦ σαι; τὸ μὲ ν γὰ ρ ἔ χοντος ποιό τητα τὸ δὲ πά σχειν πεφυκό τος, οὐ δέ τερον δὲ ταῖ ς ἀ τό μοις ὑ πά ρχειν φατὲ προσῆ κον εἶ ναι διὰ τὴ ν ἀ φθαρσί αν.”

“ τί οὖ ν; οὐ χὶ καὶ Πλά τωνι συνέ βαινε καὶ̓ Αριστοτέ λει καὶ Ξενοκρά τει χρυσὸ ν ἐ κ μὴ χρυσοῦ καὶ λί θον ἐ κ μὴ λί θου καὶ τἄ λλα γεννᾶ ν ἐ κ τεσσά ρων ἁ πλῶ ν καὶ πρώ των ἁ πά ντων; πά νυ μὲ ν οὖ ν. ἀ λλ' ἐ κεί νοις μὲ ν εὐ θύ ς τε συνί ασιν αἱ ἀ ρχαὶ πρὸ ς τὴ ν ἑ κά στου γέ νεσιν, ὥ σπερ συμβολὰ ς μεγά λας φέ ρουσαι τὰ ς ἐ ν αὑ ταῖ ς ποιό τητας, καὶ ὅ ταν συνέ λθωσιν εἰ ς ταὐ τὸ καὶ συμπέ σωσι ξηροῖ ς ὑ γρὰ καὶ ψυχρὰ θερμοῖ ς καὶ στερεὰ μαλθακοῖ ς, σώ ματα κινού μενα παθητικῶ ς ὑ π' ἀ λλή λων καὶ μεταβά λλοντα δι' ὅ λων, ἑ τέ ραν ἀ φ' ἑ τέ ρας κρά σεως συναποτί κτει γέ νεσιν. ἡ δ' ἄ τομος αὐ τή τε καθ' ἑ αυτὴ ν ἔ ρημό ς ἐ στι καὶ γυμνὴ πά σης γονί μου δυνά μεως, καὶ πρὸ ς ἄ λλην προσπεσοῦ σα βρασμὸ ν ὑ πὸ σκληρό τητος καὶ ἀ ντιτυπί ας ἄ λλο δ' οὐ δὲ ν ἔ σχεν οὐ δ' ἐ ποί ησε πά θος, ἀ λλὰ παί ονται καὶ παί ουσι τὸ ν ἅ παντα χρό νον, οὐ χ ὅ πως ζῷ ον ἢ ψυχὴ ν ἢ φύ σιν ἀ λλ' οὐ δὲ πλῆ θος ἐ ξ ἑ αυτῶ ν κοινὸ ν οὐ δὲ σωρὸ ν ἕ να παλλομέ νων ἀ εὶ καὶ διισταμέ νων δυνά μεναι παρασχεῖ ν.”

“ ὁ δὲ Κωλώ της, ὥ σπερ ἀ γραμμά τῳ βασιλεῖ προσδιαλεγό μενος πά λιν ἐ ξά πτεται τοῦ̓ Εμπεδοκλέ ους ταὐ τὸ πνέ οντος: ἄ λλοδέ τοι ἐ ρέ ω: φύ σις οὐ δενὸ ς ἔ στιν ἑ κά στου θνητῶ ν, οὐ δέ τις: οὐ λομέ νη θανά τοιο γενέ θλη: ἀ λλὰ μό νον μῖ ξί ς τε διά λλαξί ς τε μιγέ ντων ἔ στι, φύ σις δ' ἐ πὶ τοῖ ς ὀ νομά ζεται ἀ νθρώ ποισι. ταῦ τ' ἐ γὼ μὲ ν οὐ χ ὁ ρῶ καθ' ὅ τι πρὸ ς τὸ ζῆ ν ὑ πεναντιοῦ ται τοῖ ς ὑ πολαμβά νουσι μή τε γέ νεσιν τοῦ μὴ ὄ ντος εἶ ναι μή τε φθορὰ ν τοῦ ὄ ντος, ἀ λλ' ὄ ντων τινῶ ν συνό δῳ πρὸ ς ἄ λληλα τὴ ν γέ νεσιν διαλύ σει δ' ἀ π' ἀ λλή λων τὸ ν θά νατον ἐ πονομά ζεσθαι ὅ τι γὰ ρ ἀ ντὶ τῆ ς γενέ σεως εἴ ρηκε τὴ ν φύ σιν, ἀ ντιθεὶ ς τὸ ν θά νατον αὐ τῇ, δεδή λωκεν ὁ̓ Εμπεδοκλῆ ς. εἰ δ' οἱ μί ξεις τὰ ς γενέ σεις τιθέ μενοι τὰ ς δὲ φθορὰ ς διαλύ σεις οὐ ζῶ σιν οὐ δὲ δύ νανται ζῆ ν, τί ποιοῦ σιν ἕ τερον οὗ τοι; καί τοι ὁ μὲ ν̓ Εμπεδοκλῆ ς τὰ στοιχεῖ α κολλῶ ν καὶ συναρμό ττων θερμό τησι καὶ μαλακό τησι καὶ ὑ γρό τησι μῖ ξιν αὐ τοῖ ς καὶ συμφυΐ αν ἑ νωτικὴ ν ἁ μωσγέ πως ἐ νδί δωσιν: οἱ δὲ τὰ ς ἀ τρέ πτους καὶ ἀ συμπαθεῖ ς ἀ τό μους εἰ ς ταὐ τὸ συνελαύ νοντες ἐ ξ αὐ τῶ ν μὲ ν οὐ δέ ν, αὐ τῶ ν δὲ πολλὰ ς ποιοῦ σι καὶ συνεχεῖ ς πληγά ς: ἡ γὰ ρ περιπλοκὴ κωλύ ουσα τὴ ν διά λυσιν μᾶ λλον ἐ πιτεί νει τὴ ν σύ γκρουσιν, ὥ στε μή τε μῖ ξιν εἶ ναι μή τε κό λλησιν ἀ λλὰ ταραχὴ ν καὶ μά χην κατ' αὐ τοὺ ς τὴ ν λεγομέ νην γέ νεσιν: οἱ δ' ἀ καρὲ ς νῦ ν μὲ ν ἀ πί ασι διὰ τὴ ν ἀ ντί κρουσιν, νῦ ν δὲ προσί ασι, τῆ ς πληγῆ ς ἐ κλυθεί σης, πλεῖ ον ἢ διπλά σιον χωρὶ ς εἰ σιν ἀ λλή λων χρό νον, οὐ ψαύ ουσαι καὶ πλησιά ζουσαι, ὥ στε μηδὲ ν ἐ ξ αὐ τῶ ν ἀ ποτελεῖ σθαι μηδ' ἄ ψυχον. αἴ σθησις δὲ καὶ ψυχὴ καὶ νοῦ ς καὶ φρό νησις οὐ δὲ βουλομέ νοις ἐ πί νοιαν δί δωσιν ὡ ς γέ νοιτ' ἂ ν ἐ ν κενῷ καὶ ἀ τό μοις: ὧ ν οὔ τε καθ' ἑ αυτὰ ποιό της ἐ στὶ ν οὔ τε πά θος ἢ μεταβολὴ συνελθό ντων, ἀ λλ' οὐ δὲ συνέ λευσις ἡ σύ γκρασιν ποιοῦ σα καὶ μῖ ξιν καὶ συμφυΐ αν ἀ λλὰ πληγὰ ς καὶ ἀ ποπηδή σεις. ὥ στε τοῖ ς τού των δό γμασι τὸ ζῆ ν ἀ ναιρεῖ ται καὶ τὸ ζῷ ον εἶ ναι, κενὰ ς καὶ ἀ παθεῖ ς καὶ ἀ θέ ους καὶ ἀ ψύ χους, ἔ τι δ' ἀ μί κτους καὶ ἀ συγκρά τους ἀ ρχὰ ς ὑ ποτιθεμέ νοις.”

“ πῶ ς οὖ ν ἀ πολεί πουσι φύ σιν καὶ ψυχὴ ν καὶ ζῷ ον; ὡ ς ὅ ρκον ὡ ς εὐ χὴ ν ὡ ς θυσί αν ὡ ς προσκύ νησιν, ῥ ή ματι καὶ λό γῳ καὶ τῷ φά ναι καὶ προσποιεῖ σθαι καὶ ὀ νομά ζειν, ἃ ταῖ ς ἀ ρχαῖ ς καὶ τοῖ ς δό γμασιν ἀ ναιροῦ σιν. εἰ δὲ δὴ τὸ πεφυκὸ ς αὐ τὸ φύ σιν καὶ τὸ γεγονὸ ς γέ νεσιν ὀ νομά ζουσιν, ὥ σπερ οἱ ξυλεί αν τὰ ξύ λα καὶ συμφωνί αν καλοῦ ντες ἐ κφορικῶ ς τὰ συμφωνοῦ ντα, πό θεν ἐ πῆ λθεν αὐ τῷ τοιαῦ τα προβά λλειν ἐ ρωτή ματα τῷ̓ Εμπεδοκλεῖ;“ τί κό πτομεν” φησὶ ν“ ἡ μᾶ ς αὐ τού ς, σπουδά ζοντες ὑ πὲ ρ ἡ μῶ ν αὐ τῶ ν καὶ ὀ ρεγό μενοί τινων πραγμά των καὶ φυλαττό μενοί τινα πρά γματα; οὔ τε γὰ ρ ἡ μεῖ ς ἐ σμεν οὔ τ' ἄ λλοις χρώ μενοι ζῶ μεν” ἀ λλὰ θά ρρει, φαί η τις ἄ ν, ὦ φί λον Κωλωτά ριον, οὐ δεί ς σε κωλύ ει σπουδά ζειν ὑ πὲ ρ σεαυτοῦ, διδά σκων ὅ τι Κωλώ του φύ σις αὐ τὸ ς ὁ Κωλώ της ἐ στὶ ν ἄ λλο δ' οὐ δέ ν, οὐ δὲ χρῆ σθαι τοῖ ς πρά γμασι τὰ δὲ πρά γματα ὑ μῖ ν ἡ δοναὶ εἰ σιν ὑ ποδεικνύ ων, ὡ ς οὐ κ ἔ στιν ἀ μή των φύ σις οὐ δ' ὀ σμῶ ν οὐ δὲ πλησιά σεως, ἄ μητες δ' εἰ σὶ καὶ μύ ρα καὶ γυναῖ κες ὁ γραμματικό ς, τό“ βί ην̔ Ηρακληεί ην'” αὐ τὸ ν εἶ ναι τὸ ν̔ Ηρακλέ α, ἀ ναιρεῖ τὸ ν̔ Ηρακλέ α, οὐ δ' οἱ τὰ ς συμφωνί ας καὶ τὰ ς δοκώ σεις ἐ κφορὰ ς μό νον εἶ ναι φά σκοντες οὐ χὶ καὶ φθό γγους καὶ δοκοὺ ς ὑ πά ρχειν λέ γουσιν: ὅ που καὶ ψυχὴ ν τινες ἀ ναιροῦ ντες καὶ φρό νησιν οὔ τε τὸ ζῆ ν ἀ ναιρεῖ ν οὔ τε τὸ φρονεῖ ν δοκοῦ σιν.̓ Επικού ρου δὲ λέ γοντος“ ἡ τῶ ν ὄ ντων φύ σις σώ ματά ἐ στι καὶ τό πος,” πό τερον οὕ τως ἀ κού ομεν, ὡ ς ἄ λλο τι τὴ ν φύ σιν παρὰ τὰ ὄ ντα βουλομέ νου λέ γειν, ἢ τὰ ὄ ντα δηλοῦ ντος ἕ τερον δὲ μηδέ ν; ὥ σπερ ἀ μέ λει καὶ κενοῦ φύ σιν αὐ τὸ τὸ κενό ν, καὶ νὴ Δί α τὸ πᾶ ν παντὸ ς φύ σιν ὀ νομά ζειν εἴ ωθε. κἂ ν εἴ τις ἔ ροιτο“ τί λέ γεις, ὦ̓ Επί κουρε, τὸ μέ ν τι κενὸ ν εἶ ναι τὸ δὲ φύ σιν κενοῦ;”“ μὰ Δί α” φή σει,“ νενό μισται δέ πως ἡ τοιαύ τη τῶ ν ὀ νομά των ὁ μιλί α, νό μῳ δ' ἐ πί φημι καὶ αὐ τὸ ς” τί οὖ ν ἕ τερον ὁ̓ Εμπεδοκλῆ ς πεποί ηκε νὴ Δί α διδά ξας, ὅ τι φύ σις παρὰ τὸ φυό μενον οὐ δέ ν ἐ στιν οὐ δὲ θά νατος παρὰ, τὸ θνῆ σκον; ἀ λλ' ὥ σπερ οἱ ποιηταὶ πολλά κις ἀ νειδωλοποιοῦ ντες λέ γουσιν ἐ ν δ'̓́ Ερις, ἐ ν δὲ Κυδοιμὸ ς ὁ μί λεον, ἐ ν δ' ὀ λοὴ Κή ρ, οὕ τω γέ νεσί ν τινα καὶ φθορὰ ν καλοῦ σιν οἱ πολλοὶ ἐ πὶ τοῖ ς συνισταμέ νοις καὶ διαλυομέ νοις. τοσοῦ τον ἐ δέ ησε τοῦ κινεῖ ν τὰ ὄ ντα καὶ μά χεσθαι τοῖ ς φαινομέ νοις, ὥ στε μηδὲ τὴ ν φωνὴ ν ἐ κβαλεῖ ν ἐ κ τῆ ς συνηθεί ας, ἀ λλ' ὅ σον εἰ ς τὰ πρά γματα βλά πτουσαν ἀ πά την παρεῖ χεν ἀ φελὼ ν, αὖ θις ἀ ποδοῦ ναι τοῖ ς ὀ νό μασι τὸ νενομισμέ νον ἐ ν τού τοις οἱ δ' ὅ τι κεν κατὰ φῶ τα μιγὲ ν φῶ ς αἰ θέ ρος ἵ κῃ ἢ κατὰ θηρῶ ν ἀ γροτέ ρων γέ νος ἢ κατὰ θά μνων ἠ ὲ κατ' οἰ ωνῶ ν, τό τε μὲ ν τὸ ν γενέ σθαι: εὖ τε δ' ἀ ποκρινθῶ σι, τὸ δ' αὖ δυσδαί μονα πό τμον εί καί ως καλέ ουσι νό μῳ δ' ἐ πί φημι καὶ αὐ τό ς. ἃ ὁ Κωλώ της παραθέ μενος οὐ συνεῖ δεν, ὅ τι φῶ τας μὲ ν καὶ θῆ ρας καὶ θά μνους καὶ οἰ ωνοὺ ς ὁ̓ Εμπεδοκλῆ ς οὐ κ ἀ νῄ ρηκεν, ἅ γέ φησι μιγνυμέ νων τῶ ν στοιχεί ων ἀ ποτελεῖ σθαι τοὺ ς δὲ τῇ συγκρί σει ταύ τῃ καὶ διακρί σει“ φύ σιν” τινὰ καὶ“ πό τμον δυσδαί μονα” καὶ“ θά νατον ἀ λοί την” ἐ πικατηγοροῦ ντας, σφά λλονται διδά ξας, οὐ κ ἀ φεί λετο τὸ χρῆ σθαι ταῖ ς εἰ θισμέ ναις φωναῖ ς περὶ αὐ τῶ ν.”

“ ἐ μοὶ μέ ντοι δοκεῖ μὴ τοῦ το κινεῖ ν τὸ ἐ κφορικὸ ν ὁ̓ Εμπεδοκλῆ ς ἀ λλ', ὡ ς πρό τερον εἴ ρηται, πραγματικῶ ς διαφέ ρεσθαι περὶ τῆ ς ἐ ξ οὐ κ ὄ ντων γενέ σεως, ἣ ν φύ σιν τινὲ ς καλοῦ σι δηλοῖ δὲ μά λιστα διὰ τού των τῶ ν ἐ πῶ ν νή πιοι: οὐ γά ρ σφιν δολιχό φρονέ ς εἰ σι μέ ριμναι, οἳ δὴ γί γνεσθαι πά ρος οὐ κ ἐ ὸ ν ἐ λπί ζουσιν, ἤ τι; καταθνή σκειν τε καὶ ἐ ξό λλυσθαι ἁ πά ντῃ. ταῦ τα γὰ ρ τὰ ἔ πη μέ γα βοῶ ντό ς ἐ στι τοῖ ς ὦ τα ἔ χουσιν, ὡ ς οὐ κ ἀ ναιρεῖ γέ νεσιν ἀ λλὰ τὴ ν ἐ κ μὴ ὄ ντος, οὐ δὲ φθορὰ ν ἀ λλὰ τὴ ν πά ντῃ, τουτέ στι τὴ ν εἰ ς τὸ μὴ ὂ ν ἀ πολλύ ουσαν. ἐ πεὶ τῷ γε βουλομέ νῳ μὴ ἀ γρί ως οὕ τω μηδ' ἠ λιθί ως ἀ λλὰ πραό τερον συκοφαντεῖ ν, τὸ μετὰ ταῦ τ' ἐ πὶ τοὐ ναντί ον ἂ ν αἰ τιά σασθαι παρά σχοι, τοῦ̓ Εμπεδοκλέ ους λέ γοντος οὐ κ ἂ ν ἀ νὴ ρ τοιαῦ τα σοφὸ ς φρεσὶ μαντεύ σαιτο, ὡ ς ὄ φρα μέ ν τε βιῶ σι, τὸ δὴ βί οτον καλέ ουσι τό φρα μὲ ν οὖ ν εἰ σιν καί σφιν πά ρα δεινὰ καὶ ἐ σθλά, πρὶ ν δὲ πά γεν τε βροτοὶ καὶ ἐ πεὶ λύ θεν, οὐ δὲ ν ἄ ρ' εἰ σί ταῦ τα γὰ ρ οὐ κ ἀ ρνουμέ νου μὴ εἶ ναι τοὺ ς γεγονό τας καὶ ζῶ ντά ς ἐ στιν, εἶ ναι δὲ μᾶ λλον οἰ ομέ νου καὶ τοὺ ς μηδέ πω γεγονό τας καὶ τοὺ ς ἢ δη τεθνηκό τας. ἀ λλ' ὅ λως ὁ Κωλώ της τοῦ το μὲ ν οὐ κ ἐ γκέ κληκε, λέ γει δὲ κατ' αὐ τὸ ν οὐ δὲ νοσή σειν ἡ μᾶ ς οὐ δὲ τραυματισθή σεσθαι. καὶ πῶ ς ὁ πρὸ τοῦ βί ου καὶ μετὰ περὶ τοὺ ς ζῶ ντας οὐ κ ἀ πολεί πει τὸ πά σχειν; τί σιν οὖ ν ἀ ληθῶ ς ἕ πεται τὸ μὴ τραυματί ζεσθαι μηδὲ νοσεῖ ν, ὦ Κωλῶ τα; ὑ μῖ ν τοῖ ς ἐ ξ ἀ τό μου καὶ κενοῦ συμπεπηγό σιν, ὧ ν οὐ δετέ ρῳ μέ τεστιν αἰ σθή σεως. καὶ οὐ τοῦ το δεινό ν, ἀ λλ' ὅ τι μηδ' ἡ δονὴ ν τὸ ποιῆ σον ὑ μῖ ν ἔ στι, τῆ ς μὲ ν ἀ τό μου μὴ δεχομέ νης τὰ ποιητικὰ τοῦ δὲ κενοῦ μὴ πά σχοντος ὑ π' αὐ τῶ ν.”

“ ἐ πεὶ δ' ὁ μὲ ν Κωλώ της ἐ φεξῆ ς τῷ Δημοκρί τῳ τὸ ν Παρμενί δην ἐ βού λετο συγκατορύ σσειν, ἐ γὼ δ' ὑ περβὰ ς τὰ ἐ κεί νου τὰ τοῦ̓ Εμπεδοκλέ ους προέ λαβον διὰ τὸ μᾶ λλον ἀ κολουθεῖ ν τοῖ ς πρώ τοις ἐ γκλή μασιν αὐ τοῦ, ἀ ναλά βωμεν τὸ ν Παρμενί δην. ἃ μὲ ν οὖ ν αὐ τό ν φησιν αἰ σχρὰ σοφί σματα λέ γειν ὁ Κωλώ της, τού τοις ἐ κεῖ νος ὁ ἀ νὴ ρ οὐ φιλί αν ἐ ποί ησεν ἀ δοξοτέ ραν, οὐ φιληδονί αν θρασυτέ ραν, οὐ τοῦ καλοῦ τὸ ἀ γωγὸ ν ἐ φ' ἑ αυτὸ καὶ δι' ἑ αυτὸ τί μιον ἀ φεῖ λεν, οὐ τὰ ς περὶ θεῶ ν δό ξας συνετά ραξε τὸ δὲ πᾶ ν ἓ ν εἰ πὼ ν οὐ κ οἶ δ' ὅ πως ζῆ ν ἡ μᾶ ς κεκώ λυκε. καὶ γὰ ῤ Επί κουρος, ὅ ταν λέ γῃ τὸ πᾶ ν ἄ πειρον εἶ ναι καὶ ἀ γέ νητον καὶ ἄ φθαρτον καὶ μή τ' αὐ ξό μενον μή τε μειού μενον, ὡ ς περὶ ἑ νό ς τινος διαλέ γεται τοῦ παντό ς: ἐ ν ἀ ρχῇ δὲ τῆ ς πραγματεί ας ὑ πειπὼ ν τὴ ν τῶ ν ὄ ντων φύ σιν σώ ματα εἶ ναι καὶ κενὸ ν, ὡ ς μιᾶ ς οὔ σης εἰ ς δύ ο πεποί ηται τὴ ν διαί ρεσιν, ὧ ν θά τερον ὄ ντως μὲ ν οὐ δέ ν ἐ στιν, ὀ νομά ζεται δ' ὑ φ' ὑ μῶ ν ἀ ναφὲ ς καὶ κενὸ ν καὶ ἀ σώ ματον ὥ στε καὶ ὑ μῖ ν ἓ ν τὸ πᾶ ν ἐ στιν εἰ μὴ βού λεσθε κεναῖ ς φωναῖ ς περὶ κενοῦ χρῆ σθαι, σκιαμαχοῦ ντες πρὸ ς τοὺ ς ἀ ρχαί ους ἀ λλ' ἄ πειρα, νὴ Δί α, πλή θει τὰ σώ ματα κατ'̓ Επί κουρό ν ἐ στι, καὶ γί γνεται τῶ ν φαινομέ νων ἕ καστον ἐ ξ ἐ κεί νων. ὅ ρα μὲ ν οἵ ας ὑ ποτί θεσθε πρὸ ς γέ νεσιν ἀ ρχά ς, ἀ πειρί αν καὶ κενό ν ὧ ν τὸ μὲ ν ἄ πρακτον ἀ παθὲ ς ἀ σώ ματον, ἡ δ' ἄ τακτος ἄ λογος ἀ περί ληπτος, αὑ τὴ ν ἀ ναλύ ουσα καὶ ταρά ττουσα τῷ μὴ κρατεῖ σθαι μηδ' ὁ ρί ζεσθαι διὰ πλῆ θος. ἀ λλ' ὅ γε Παρμενί δης οὔ τε πῦ ρ ἀ νῄ ρηκεν οὔ τε ὕ δωρ οὔ τε κρημνὸ ν οὔ τε πό λεις, ὥ ς φησι Κωλώ της, ἐ ν Εὐ ρώ πῃ καὶ̓ Ασί ᾳ κατοικουμέ νας: ὅ ς γε καὶ διά κοσμον πεποί ηται, καὶ στοιχεῖ α μιγνύ ς, τὸ λαμπρὸ ν καὶ σκοτεινό ν, ἐ κ τού των τὰ φαινό μενα πά ντα καὶ διὰ τού των ἀ ποτελεῖ: καὶ γὰ ρ περὶ γῆ ς εἴ ρηκε πολλὰ καὶ περὶ οὐ ρανοῦ καὶ ἡ λί ου καὶ σελή νης καὶ ἄ στρων, καὶ γέ νεσιν ἀ νθρώ πων ἀ φή γηται καὶ οὐ δὲ ν ἄ ρρητον ὡ ς ἀ νὴ ρ ἀ ρχαῖ ος ἐ ν φυσιολογί ᾳ καὶ συνθεὶ ς γραφὴ ν ἰ δί αν, οὐ κ ἀ λλοτρί ας διαφθορά ν, τῶ ν κυρί ων παρῆ κεν. ἐ πεὶ δὲ καὶ Πλά τωνος καὶ Σωκρά τους ἔ τι πρό τερος συνεῖ δεν, ὡ ς ἔ χει τι δοξαστὸ ν ἡ φύ σις, ἔ χει δὲ καὶ νοητό ν: ἔ στι δὲ τὸ μὲ ν δοξαστὸ ν ἀ βέ βαιον καὶ πλανητὸ ν ἐ ν πά θεσι πολλοῖ ς καὶ μεταβολαῖ ς τῷ φθί νειν καὶ αὔ ξεσθαι καὶ πρὸ ς ἄ λλον ἄ λλως ἔ χειν καὶ μηδ' ἀ εὶ πρὸ ς τὸ ν αὐ τὸ ν ὡ σαύ τως τῇ αἰ σθή σει τοῦ νοητοῦ δ' ἕ τερον εἶ δος, ἔ στι γὰ ρ οὐ λομελέ ς τε καὶ ἀ τρεμὲ ς ἠ δ' ἀ γέ νητον, ὡ ς αὐ τὸ ς; εἴ ρηκε, καὶ ὅ μοιον ἑ αυτῷ καὶ μό νιμον ἐ ν τῷ εἶ ναι ταῦ τα συκοφαντῶ ν ἐ κ τῆ ς φωνῆ ς ὁ Κωλώ της καὶ τῷ ῥ ή ματι διώ κων οὐ τῷ πρά γματι τὸ ν λό γον ἁ πλῶ ς φησι πά ντ' ἀ ναιρεῖ ν τῷ ἓ ν ὂ ν ὑ ποτί θεσθαι τὸ ν Παρμενί δην. ὁ δ' ἀ ναιρεῖ μὲ ν οὐ δετέ ραν φύ σιν, ἑ κατέ ρᾳ δ' ἀ ποδιδοὺ ς τὸ προσῆ κον εἰ ς μὲ ν τὴ ν τοῦ ἑ νὸ ς καὶ ὄ ντος ἰ δέ αν τί θεται τὸ νοητό ν, ὂ ν μὲ ν ὡ ς ἀ ί διον καὶ ἄ φθαρτον ἓ ν δ' ὁ μοιό τητι πρὸ ς αὑ τὸ καὶ τῷ μὴ δέ χεσθαι διαφορὰ ν προσαγορεύ σας, εἰ ς δὲ τὴ ν ἄ τακτον καὶ φερομέ νην τὸ αἰ σθητό ν ὧ ν καὶ κριτή ριον ἰ δεῖ ν ἔ στιν. ἠ μὲ ν ἀ ληθεί ης εὐ πειθέ ος ἀ τρεκὲ ς ἦ τορ τοῦ νοητοῦ καὶ κατὰ ταὐ τὰ ἔ χοντος ὡ σαύ τως ἁ πτό μενον, ἠ δὲ βροτῶ ν δό ξας αἷ ς οὐ κ ἔ νι πί στις ἀ ληθή ς διὰ τὸ παντοδαπὰ ς μεταβολὰ ς καὶ πά θη καὶ ἀ νομοιό τητας δεχομέ νοις ὁ μιλεῖ ν πρά γμασι. καί τοι πῶ ς ἂ ν ἀ πέ λιπεν αἴ σθησιν καὶ δό ξαν, αἰ σθητὸ ν μὴ ἀ πολιπὼ ν μηδὲ δοξαστό ν, οὐ κ ἔ στιν εἰ πεῖ ν. ἀ λλ' ὅ τι τῷ μὲ ν ὄ ντως ὄ ντι προσή κει διαμέ νειν ἐ ν τῷ εἶ ναι, ταῦ τα δὲ νῦ ν μὲ ν ἔ στι νῦ ν δ' οὐ κ ἔ στιν ἐ ξί σταται δ' ἀ εὶ καὶ μεταλλά σσει τὴ ν φύ σιν, ἑ τέ ρας ᾤ ετο μᾶ λλον ἢ τῆ ς ἐ κεί νου τοῦ ὄ ντος: ἀ εὶ δεῖ σθαι προσηγορί ας. ἦ ν οὖ ν ὁ περὶ τοῦ ὄ ντος ὡ ς ἓ ν εἴ η λό γος οὐ κ ἀ ναί ρεσις τῶ ν πολλῶ ν καὶ αἰ σθητῶ ν, ἀ λλὰ δή λωσις αὐ τῶ ν τῆ ς πρὸ ς τὸ νοητὸ ν διαφορᾶ ς: ἣ ν ἔ τι μᾶ λλον ἐ νδεικνύ μενος Πλά των τῇ περὶ τὰ εἴ δη πραγματεί ᾳ καὶ αὐ τὸ ς ἀ ντί ληψιν τῷ Κωλώ τῃ παρέ σχε.”

“ διὸ καὶ τὰ πρὸ ς τοῦ τον εἰ ρημέ να δοκεῖ μοι λαβεῖ ν ἐ φεξῆ ς. καὶ πρῶ τό ν γε τὴ ν ἐ πιμέ λειαν καὶ πολυμά θειαν τοῦ φιλοσό φου σκεψώ μεθα, λέ γοντος ὅ τι τού τοις τοῖ ς δό γμασι τοῦ Πλά τωνος ἐ πηκολουθή κασιν̓ Αριστοτέ λης καὶ Ξενοκρά της καὶ Θεό φραστος καὶ πά ντες οἱ Περιπατητικοί. ποῦ γὰ ρ ὢ ν τῆ ς ἀ οική του τὸ βιβλί ον ἔ γραφες, ἵ να ταῦ τα συντιθεὶ ς τὰ ἐ γκλή ματα μὴ τοῖ ς ἐ κεί νων συντά γμασιν ἐ ντύ χῃ ς μηδ' ἀ ναλά βῃ ς εἰ ς χεῖ ρας̓ Αριστοτέ λους τὰ περὶ Οὐ ρανοῦ καὶ τὰ περὶ Ψυχῆ ς, Θεοφρά στου δὲ τὰ πρὸ ς τοὺ ς Φυσικού ς,̔ Ηρακλεί δου δὲ τὸ ν Ζωροά στρην, τὸ περὶ τῶ ν ἐ ν̔́ Αιδου, τὸ περὶ τῶ ν Φυσικῶ ς ἀ πορουμέ νων, Δικαιά ρχου δὲ τὰ περὶ Ψυχῆ ς, ἐ ν οἷ ς πρὸ ς τὰ κυριώ τατα καὶ μέ γιστα τῶ ν φυσικῶ ν ὑ πεναντιού μενοι τῷ Πλά τωνι καὶ μαχό μενοι διατελοῦ σι; καὶ μὴ ν τῶ ν ἄ λλων Περιπατητικῶ ν ὁ κορυφαιό τατος Στρά των οὔ τ'̓ Αριστοτέ λει κατὰ πολλὰ συμφέ ρεται καὶ Πλά τωνι τὰ ς ἐ ναντί ας ἔ σχηκε δό ξας περὶ κινή σεως περὶ νοῦ καὶ περὶ ψυχῆ ς καὶ περὶ γενέ σεως: καὶ τελευτῶ ν τὸ ν κό σμον αὐ τὸ ν οὐ ζῷ ον εἶ ναί φησι, τὸ δὲ κατὰ φύ σιν ἕ πεσθαι τῷ κατὰ τύ χην: ἀ ρχὴ ν γὰ ρ ἐ νδιδό ναι τὸ αὐ τό ματον, εἶ θ' οὕ τω περαί νεσθαι τῶ ν φυσικῶ ν παθῶ ν ἕ καστον. τά ς γε μὴ ν ἰ δέ ας, περὶ ὧ ν ἐ γκαλεῖ τῷ Πλά τωνι, πανταχοῦ κινῶ ν ὁ̓ Αριστοτέ λης καὶ πᾶ σαν ἐ πά γων ἀ πορί αν αὐ ταῖ ς ἐ ν τοῖ ς ἠ θικοῖ ς ὑ πομνή μασιν ἐ ν τοῖ ς μετὰ τὰ φυσικὰ ἐ ν τοῖ ς φυσικοῖ ς διὰ τῶ ν ἐ ξωτερικῶ ν διαλό γων, φιλονεικό τερον ἐ νί οις ἔ δοξεν ἢ φιλοσοφώ τερον ἐ κ τῶ ν δογμά των τού των, ὡ ς προθέ μενος τὴ ν Πλά τωνος ὑ περεί πειν φιλοσοφί αν οὕ τω μακρὰ ν ἦ ν τοῦ ἀ κολουθεῖ ν. τί νος οὖ ν εὐ χερεί ας ἐ στὶ τὰ δοκοῦ ντα τοῖ ς ἀ νδρά σι μὴ μαθό ντα καταψεύ δεσθαι τὰ μὴ δοκοῦ ντα; καὶ πεπεισμέ νον ἐ λέ γχειν ἑ τέ ρους αὐ τό γραφον ἐ ξενεγκεῖ ν ἀ μαθί ας ἔ λεγχον καθ' αὑ τοῦ καὶ θρασύ τητος, ὁ μολογεῖ ν Πλά τωνι φά σκοντα τοὺ ς διαφερομέ νους καὶ ἀ κολουθεῖ ν τοὺ ς ἀ ντιλέ γοντας;”

““ ἀ λλὰ δὴ Πλά των φησὶ τοὺ ς ἵ ππους ὑ φ' ἡ μῶ ν ματαί ως ἵ ππους εἶ ναι καὶ τοὺ ς ἀ νθρώ πους” καὶ ποῦ τοῦ το τῶ ν Πλά τωνος συγγραμμά των ἀ ποκεκρυμμέ νον εὗ ρεν ὁ Κωλώ της; ἡ μεῖ ς γὰ ρ ἐ ν πᾶ σιν ἀ ναγινώ σκομεν καὶ τὸ ν ἄ νθρωπον ἄ νθρωπον καὶ τὸ ν ἵ ππον ἵ ππου καὶ πῦ ρ τὸ πῦ ρ ὑ π' αὐ τοῦ δοξαζό μενον: καὶ δοξαστὸ ν ὀ νομά ζει τού των ἕ καστον. ὁ δ' οἷ α δὴ σοφί ας οὐ δ' ἀ καρὲ ς ἀ πέ χων ὡ ς ἓ ν καὶ ταὐ τὸ ν ἔ λαβε τὸ μὴ εἶ ναι τὸ ν ἄ νθρωπον καὶ τὸ εἶ ναι μὴ ὂ ν τὸ ν ἄ νθρωπον. τῷ Πλά τωνι δὲ θαυμαστῶ ς ἐ δό κει διαφέ ρειν τὸ μὴ εἶ ναι τοῦ μὴ ὂ ν εἶ ναι: τῷ μὲ ν γὰ ρ ἀ ναί ρεσιν οὐ σί ας πά σης τῷ δ' ἑ τερό τητα δηλοῦ σθαι τοῦ μεθεκτοῦ καὶ τοῦ μετέ χοντος. ἣ ν οἱ μὲ ν ὕ στερον εἰ ς γέ νους καὶ εἴ δους καὶ κοινῶ ς τινων καὶ ἰ δί ων λεγομέ νων ποιῶ ν διαφορὰ ν ἔ θεντο μό νον, ἀ νωτέ ρω δ' οὐ προῆ λθον, εἰ ς λογικωτέ ρας ἀ πορί ας ἐ μπεσό ντες. ἔ στι δὲ τοῦ μεθεκτοῦ πρὸ ς τὸ μετέ χον λό γος, ὃ ν αἰ τί α τε πρὸ ς ὕ λην ἔ χει καὶ παρά δειγμα πρὸ ς εἰ κό να καὶ δύ ναμις πρὸ ς πά θος. ᾧ γε δὴ μά λιστα τὸ καθ' αὑ τὸ καὶ ταὐ τὸ ν ὂ ν ἀ εὶ διαφέ ρει τοῦ δι' ἕ τερον καὶ μηδέ ποτ' ὡ σαύ τως ἔ χοντος: ὅ τι τὸ μὲ ν οὔ τ' ἔ σται ποτὲ μὴ ὂ ν οὔ τε γέ γονε, καὶ διὰ τοῦ το πά ντως καὶ ὄ ντως ὄ ν ἐ στι: τῷ δ' οὐ δ' ὅ σον ἀ π' ἄ λλου συμβέ βηκε μετέ χειν τοῦ εἶ ναι βέ βαιό ν ἐ στιν, ἀ λλ' ἐ ξί σταται δι' ἀ σθέ νειαν, ἅ τε τῆ ς ὕ λης περὶ τὸ εἶ δος ὀ λισθανού σης καὶ πά θη πολλὰ καὶ μεταβολὰ ς εἶ ναι τὴ ν εἰ κό να τῆ ς οὐ σί ας, ὥ στε κινεῖ σθαι καὶ σαλεύ εσθαι, δεχομέ νης. ὥ σπερ οὖ ν ὁ λέ γων Πλά τωνα μὴ εἶ ναι τὴ ν εἰ κό να τοῦ Πλά τωνος, οὐ κ ἀ ναιρεῖ τὴ ν ὡ ς εἰ κό νος αἴ σθησιν αὐ τῆ ς καὶ ὕ παρξιν, ἀ λλ' ἐ νδεί κνυται καθ' αὑ τό τινος ὄ ντος καὶ πρὸ ς ἐ κεῖ νο ἑ τέ ρου γεγονό τος διαφορά ν: οὕ τως οὔ τε φύ σιν οὔ τε χρῆ σιν οὔ τ' αἴ σθησιν ἀ νθρώ πων ἀ ναιροῦ σιν οἱ κοινῆ ς τινος οὐ σί ας μετοχῇ καὶ ἰ δέ ᾳ γιγνό μενον ἡ μῶ ν ἕ καστον εἰ κό να τοῦ παρασχό ντος τὴ ν ὁ μοιό τητα τῇ γενέ σει προσαγορεύ οντες οὐ δὲ γὰ ρ ὁ πῦ ρ μὴ λέ γων εἶ ναι τὸ ν πεπυρωμέ νον σί δηρον ἢ τὴ ν σελή νην ἥ λιον, ἀ λλὰ κατὰ Παρμενί δην νυκτιφαὲ ς περὶ γαῖ αν ἀ λώ μενον, ἀ λλό τριον φῶ ς, ἀ ναιρεῖ σιδή ρου χρῆ σιν ἢ σελή νης: φύ σιν: ἀ λλ' εἰ μὴ λέ γοι σῶ μα μηδὲ πεφωτισμέ νον, ἤ δη μά χεται ταῖ ς αἰ σθή σεσιν, ὥ σπερ ὁ σῶ μα καὶ ζῷ ον καὶ γέ νεσιν καὶ αἴ σθησιν μὴ ἀ πολεί πων. ὁ δὲ ταῦ θ' ὑ πά ρχειν τῷ μετεσχηκέ ναι καὶ ὅ σον ἀ πολεί πεται τοῦ ὄ ντος ἀ εὶ καὶ τὸ εἶ ναι παρέ χοντος αὐ τοῖ ς ὑ πονοῶ ν οὐ παρορᾷ τὸ αἰ σθητὸ ν ἀ λλὰ παρορᾷ τὸ νοητό ν, οὐ δ' ἀ ναιρεῖ τὰ γιγνό μενα καὶ φαινό μενα περὶ ἡ μᾶ ς τῶ ν παθῶ ν ἀ λλ' ὅ τι βεβαιό τερα τού των ἕ τερα καὶ μονιμώ τερα πρὸ ς οὐ σί αν ἐ στὶ τῷ μή τε γί γνεσθαι μή τ' ἀ πό λλυσθαι μή τε πά σχειν μηδέ ν, ἐ νδεί κνυται τοῖ ς ἑ πομέ νοις, καὶ διδά σκει καθαρώ τερον τῆ ς διαφορᾶ ς ἁ πτομέ νους τοῖ ς ὀ νό μασι τὰ μὲ ν ὄ ντα τὰ δὲ γιγνό μενα προσαγορεύ ειν. τοῦ το δὲ καὶ τοῖ ς νεωτέ ροις συμβέ βηκε: πολλὰ γὰ ρ καὶ μεγά λα πρά γματα τῆ ς τοῦ ὄ ντος; ἀ ποστεροῦ σι προσηγορί ας, τὸ κενὸ ν τὸ ν χρό νον τὸ ν τό πον, ἁ πλῶ ς τὸ τῶ ν λεκτῶ ν γέ νος, ἐ ν ᾧ καὶ τἀ ληθῆ πά ντ' ἔ νεστι: ταῦ τα γὰ ρ ὄ ντα μὲ ν μὴ εἶ ναι τινὰ δ̓ εἶ ναι λέ γουσι, χρώ μενοι δ' αὐ τοῖ ς ὡ ς ὑ φεστῶ σι καὶ ὑ πά ρχουσιν ἐ ν τῷ βί ῳ καὶ τῷ φιλοσοφεῖ ν διατελοῦ σιν.”

“ ἀ λλ' αὐ τὸ ν ἡ δέ ως ἂ ν ἐ ροί μην τὸ ν κατή γορον, εἰ τοῖ ς ἑ αυτῶ ν πρά γμασι τὴ ν διαφορὰ ν οὐ κ ἐ νορῶ σι ταύ την, καθ' ἣ ν τὰ μὲ ν μό νιμα καὶ ἄ τρεπτα ταῖ ς οὐ σί αις ἐ στί ν, ὡ ς λέ γουσι καὶ“ τὰ ς ἀ τό μους ἀ παθεί ᾳ καὶ στερρό τητι πά ντα χρό νον ὡ σαύ τως ἔ χειν, τὰ δὲ συγκρί ματα πά ντα ῥ ευστὰ καὶ μεταβλητὰ καὶ γιγνό μενα καὶ ἀ πολλύ μεν” εἶ ναι, μυρί ων μὲ ν εἰ δώ λων ἀ περχομέ νων ἀ εὶ καὶ ῥ εό ντων, μυρί ων δ' ὡ ς εἰ κὸ ς ἑ τέ ρων ἐ κ τοῦ περιέ χοντος ἐ πιρρεό ντων καὶ ἀ ναπληρού ντων τὸ ἄ θροισμα, ποικιλλό μενον ὑ πὸ τῆ ς ἐ ξαλλαγῆ ς ταύ της καὶ μετακεραννύ μενον, ἅ τε δὴ καὶ τῶ ν ἐ ν βά θει τοῦ συγκρί ματος ἀ τό μων οὐ δέ ποτε λῆ ξαι κινή σεως οὐ δὲ παλμῶ ν πρὸ ς ἀ λλή λας δυναμέ νων ὥ σπερ αὐ τοὶ λέ γουσιν: ἀ λλ' ἔ στι μὲ ν ἐ ν τοῖ ς πρά γμασιν ἡ τοιαύ τη διαφορὰ τῆ ς οὐ σί ας: σοφώ τερος δὲ τοῦ Πλά τωνος ὁ̓ Επί κουρος, πά νθ' ὁ μοί ως ὄ ντα προσαγορεύ ει, τὸ ἀ ναφὲ ς κενό ν, τὸ ἀ ντερεῖ δον σῶ μα, τὰ ς ἀ ρχά ς, τὰ συγκρί ματα κοινῆ ς ναὶ μὰ Δί' ἡ γού μενος οὐ σί ας μετέ χειν τὸ ἀ ί διον τῷ γιγνομέ νῳ, τὸ ἀ νώ λεθρον τῷ φθειρομέ νῳ, τὰ ς ἀ παθεῖ ς καὶ διαρκεῖ ς καὶ ἀ μεταβλή τους καὶ μηδέ ποτε τοῦ εἶ ναι δυναμέ νας ἐ κπεσεῖ ν φύ σεις ταύ ταις ὧ ν ἐ ν τῷ πά σχειν καὶ μεταβά λλειν τὸ εἶ ναι, ταῖ ς μηδέ να χρό νον ὡ σαύ τως; ἐ χού σαις. εἰ δὲ δὴ καὶ ὡ ς ἔ νι μά λιστα διή μαρτε τού τοις ὁ Πλά των, ὀ νομά των ὤ φειλε συγχύ σεως εὐ θύ νας ὑ πέ χειν τοῖ ς ἀ κριβέ στερον ἑ λληνί ζουσι τού τοις καὶ καθαρώ τερον διαλεγομέ νοις, οὐ χ ὡ ς ἀ ναιρῶ ν τὰ πρά γματα καὶ τοῦ ζῆ ν ἐ ξά γων ἡ μᾶ ς αἰ τί αν ἔ χειν, ὅ τι τὰ γιγνό μενα οὐ κ ὄ ντα, καθά περ οὗ τοι, προσηγό ρευσεν.”

“ ἀ λλ' ἐ πεὶ τὸ ν Σωκρά την μετὰ τὸ ν Παρμενί δην ὑ περέ βημεν, ἀ ναληπτέ ος εὐ θὺ ς οὖ ν τὸ ν ἀ φ' ἱ ερᾶ ς κεκί νηκεν ὁ Κωλώ της: καὶ διηγησά μενος ὅ τι χρησμὸ ν ἐ κ Δελφῶ ν περὶ Σωκρά τους ἀ νή νεγκε Χαιρεφῶ ν, ὃ ν ἴ σμεν ἅ παντες, ταῦ τ' ἐ πεί ρηκε“ τὸ μὲ ν οὖ ν τοῦ Χαιρεφῶ ντος διὰ τὸ τελέ ως σοφιστικὸ ν καὶ φορτικὸ ν διή γημα εἶ ναι παρή σομεν” φορτικὸ ς οὖ ν ὁ Πλά των ὁ τοῦ τον ἀ ναγρά ψας τὸ ν χρησμό ν, ἵ να τοὺ ς ἄ λλους ἐ ά σω. φορτικώ τεροι δὲ Λακεδαιμό νιοι, τὸ ν περὶ Λυκού ργου χρησμὸ ν ἐ ν ταῖ ς παλαιοτά ταις ἀ ναγραφαῖ ς ἔ χοντες σοφιστικὸ ν δ' ἦ ν διή γημα τὸ Θεμιστοκλέ ους, ᾧ πεί σας̓ Αθηναί ους τὴ ν πό λιν ἐ κλιπεῖ ν κατεναυμά χησε τὸ ν βά ρβαρον φορτικοὶ δ' οἱ τῆ ς̔ Ελλά δος νομοθέ ται, τὰ μέ γιστα καὶ πλεῖ στα τῶ ν ἱ ερῶ ν πυθό χρηστα καθιστά ντες. εἰ τοί νυν ὁ περὶ Σωκρά τους, ἀ νδρὸ ς εἰ ς ἀ ρετὴ ν θεολή πτου γενομέ νου, χρησμὸ ς ἀ νενεχθεὶ ς ὡ ς σοφοῦ, φορτικὸ ς ἦ ν καὶ σοφιστικό ς, τί νι προσεί πωμεν ἀ ξί ως ὀ νό ματι τοὺ ς ὑ μετέ ρους“ βρό μους” καὶ“ ὀ λολυγμού ς” καὶ“ κροτοθορύ βους” καὶ“ σεβά σεις” καὶ“ ἐ πιθειά σεις”, αἷ ς προστρέ πεσθε καὶ καθυμνεῖ τε τὸ ν ἐ φ' ἡ δονὰ ς παρακαλοῦ ντα συνεχεῖ ς καὶ πυκνά ς; ὃ ς ἐ ν τῇ πρὸ ς̓ Ανά ξαρχον ἐ πιστολῇ ταυτὶ γέ γραφεν ἐ γὼ“ δ' ἐ φ' ἡ δονὰ ς συνεχεῖ ς παρακαλῶ καὶ οὐ κ ἐ π' ἀ ρετά ς, κενὰ ς καὶ ματαί ας καὶ ταραχώ δεις ἐ χού σας τῶ ν καρπῶ ν τὰ ς ἐ λπί δας.” ἀ λλ' ὅ μως ὁ μὲ ν Μητρό δωρος τὸ ν Τί μαρχον παρακαλῶ ν φησι“ ποιή σωμέ ν τι καλὸ ν ἐ πὶ καλοῖ ς, μονονοὺ καταδύ ντες ταῖ ς ὁ μοιοπαθεί αις καὶ ἀ παλλαγέ ντες ἐ κ τοῦ χαμαὶ βί ου εἰ ς τὰ̓ Επικού ρου ὡ ς ἀ ληθῶ ς θεό φαντα ὄ ργια” Κωλώ της δ' αὐ τὸ ς ἀ κροώ μενος̓ Επικού ρου φυσιολογοῦ ντος ἄ φνω τοῖ ς γό νασιν αὐ τοῦ προσέ πεσε, καὶ ταῦ τα γρά φει σεμνυνό μενος αὐ τὸ ς̓ Επί κουρος“ ὡ ς σεβομέ νῳ γά ρ σοι τὰ τό θ' ὑ φ' ἡ μῶ ν λεγό μενα προσέ πεσεν ἐ πιθύ μημα ἀ φυσιολό γητον τοῦ περιπλακῆ ναι ἡ μῖ ν γονά των ἐ φαπτό μενον καὶ πά σης τῆ ς εἰ θισμέ νης ἐ πιλή ψεως γί γνεσθαι, κατὰ τὰ ς σεβά σεις τιμῶ ν καὶ λιτά ς: ἐ ποί εις οὖ ν” φησί,“ καὶ ἡ μᾶ ς ἀ νθιεροῦ ν σὲ αὐ τὸ ν καὶ ἀ ντισέ βεσθαι” συγγνωστὰ νὴ Δί α τοῖ ς λέ γουσιν ὡ ς παντὸ ς ἂ ν πρί αιντο τῆ ς ὄ ψεως; ἐ κεί νης εἰ κό να γεγραμμέ νην θεά σασθαι, τοῦ μὲ ν προσπί πτοντος εἰ ς γό νατα καὶ περιπλεκομέ νου τοῦ δ' ἀ ντιλιτανεύ οντος καὶ ἀ ντιπροσκυνοῦ ντος. οὐ μέ ντοι τὸ θερά πευμα τοῦ το, καί περ εὖ τῷ Κωλώ τῃ συντεθέ ν, ἔ σχε καρπὸ ν ἄ ξιον: οὐ γὰ ρ ἀ νηγορεύ θη σοφὸ ς ἀ λλὰ μό νον“ ἄ φθαρτό ς μοι περιπά τει” φησὶ“ καὶ ἡ μᾶ ς ἀ φθά ρτους διανοοῦ.””

“ τοιαῦ τα μέ ντοι ῥ ή ματα καὶ κινή ματα καὶ πά θη συνειδό τες αὑ τοῖ ς ἑ τέ ρους φορτικοὺ ς ἀ ποκαλοῦ σι. καὶ δῆ τα καὶ προθεὶ ς ὁ Κωλώ της τὰ σοφὰ ταῦ τα: καὶ καλὰ περὶ τῶ ν αἰ σθή σεων, ὅ τι“ σιτί α προσαγό μεθα καὶ οὐ χό ρτον, καὶ τοὺ ς ποταμού ς, ὅ ταν ὦ σι μεγά λοι, πλοί οις διαπερῶ μεν, ὅ ταν δ' εὐ διά βατοι γέ νωνται, τοῖ ς ποσί ν,” ἐ πιπεφώ νηκεν“ ἀ λλὰ γὰ ρ ἀ λαζό νας ἐ πετή δευσας λό γους, ὦ Σώ κρατες καὶ ἕ τερα μὲ ν διελέ γου τοῖ ς ἐ ντυγχά νουσιν ἕ τερα δ' ἔ πραττες.” πῶ ς γὰ ρ οὐ κ ἀ λαζό νες οἱ Σωκρά τους λό γοι, μηδὲ ν αὐ τοῦ εἰ δέ ναι φά σκοντος ἀ λλὰ μανθά νειν ἀ εὶ καὶ ζητεῖ ν τἀ ληθέ ς; εἰ δὲ τοιαύ ταις, ὦ Κωλῶ τα, Σωκρά τους φωναῖ ς περιέ πεσες, οἵ ας̓ Επί κουρος γρά φει πρὸ ς̓ Ιδομενέ α“ πέ μπε οὖ ν ἀ παρχὰ ς ἡ μῖ ν εἰ ς τὴ ν τοῦ ἱ εροῦ σώ ματος θεραπεί αν ὑ πέ ρ τε αὑ τοῦ καί τέ κνων: οὕ τω γά ρ μοι λέ γειν ἐ πέ ρχεται” τί σιν ἂ ν ῥ ή μασιν ἀ γροικοτέ ροις ἐ χρή σω; καὶ μὴ ν ὅ τι Σωκρά της ἄ λλα μὲ ν ἔ λεγεν ἄ λλα δ' ἔ πραττε, θαυμαστῶ ς μαρτυρεῖ σοι τὰ ἐ πὶ Δηλί ῳ τὰ ἐ ν Ποτιδαί ᾳ τὰ ἐ πὶ τῶ ν τριά κοντα τὰ πρὸ ς̓ Αρχέ λαον τὰ πρὸ ς τὸ ν δῆ μον ἡ πενί α ὁ θά νατος: οὐ γὰ ρ ἄ ξια ταῦ τα τῶ ν Σωκρατικῶ ν λό γων. ἐ κεῖ νος ἦ ν, ὦ μακά ριε, κατὰ Σωκρά τους ἔ λεγχος ἕ τερα μὲ ν λέ γοντος ἕ τερα δὲ πρά ττοντος, εἰ τὸ ἡ δέ ως ζῆ ν τέ λος ἐ κθέ μενος οὕ τως ἐ βί ωσε.”

“ ταῦ τα μὲ ν οὖ ν πρὸ ς τὰ ς βλασφημί ας. ὅ τι δέ, οἷ ς ἐ γκαλεῖ περὶ τῶ ν ἐ ναργῶ ν, ἔ νοχος αὐ τό ς ἐ στιν, οὐ συνεῖ δεν. ἓ ν γά ρ ἐ στι τῶ ν̓ Επικού ρου δογμά των, τὸ μηδὲ ν ἀ μεταπεί στως πεπεῖ σθαι μηδέ να πλὴ ν τὸ ν σοφό ν. ἐ πεὶ τοί νυν ὁ Κωλώ της οὐ κ ἦ ν σοφὸ ς οὐ δὲ μετὰ τὰ ς σεβά σεις ἐ κεί νας, ἐ ρωτά τω πρῶ τον ἐ κεῖ να τὰ ἐ ρωτή ματα, πῶ ς σιτί α προσά γεται καὶ οὐ χό ρτον ἐ πιτή δειος ὢ ν, καὶ τὸ ἱ μά τιον τῷ σώ ματι καὶ οὐ τῷ κί ονι περιτί θησι, μή θ' ἱ μά τιον εἶ ναι τὸ ἱ μά τιον μή τε σιτί ον τὸ σιτί ον ἀ μεταπεί στως πεπεισμέ νος. εἰ δὲ καὶ ταῦ τα πρά ττει καὶ τοὺ ς ποταμού ς, ὅ ταν ὦ σι μεγά λοι, ποσὶ ν οὐ διέ ρχεται, καὶ τοὺ ς ὄ φεις φεύ γει καὶ τοὺ ς λύ κους, μηδὲ ν εἶ ναι τού των οἷ ον φαί νεται πεπεισμέ νος ἀ μεταπεί στως, ἀ λλὰ πρά ττων ἕ καστα κατὰ τὸ φαινό μενον: οὐ δὲ Σωκρά τει δή πουθεν ἐ μποδὼ ν ἦ ν ἡ περὶ τῶ ν αἰ σθή σεων δό ξα τοῦ χρῆ σθαι τοῖ ς φαινομέ νοις ὁ μοί ως. οὐ γὰ ρ Κωλώ τῃ μὲ ν ὁ ἄ ρτος ἄ ρτος ἐ φαί νετο καὶ χό ρτος ὁ χό ρτος, ὅ τι τοὺ ς διοπετεῖ ς ἀ νεγνώ κει Κανό νας: ὁ δὲ Σωκρά της ὑ π' ἀ λαζονεί ας ἄ ρτου μὲ ν ὡ ς χό ρτου χό ρτου δ' ὡ ς ἄ ρτου φαντασί αν ἐ λά μβανε. δό γμασι γὰ ρ ἡ μῶ ν καὶ λό γοις οὗ τοι χρῶ νται βελτί οσιν οἱ σοφοί: τὸ δ' αἰ σθά νεσθαι καὶ τυποῦ σθαι πρὸ ς τὰ φαινό μενα κοινό ν ἐ στι πά θος ἀ λό γοις περαινό μενον αἰ τί αις. ὁ δὲ τὰ ς αἰ σθή σεις λό γος ἐ παγό μενος, ὡ ς οὐ κ ἀ κριβεῖ ς οὐ δ' ἀ σφαλεῖ ς πρὸ ς πί στιν οὔ σας, οὐ κ ἀ ναιρεῖ τὸ φαί νεσθαι τῶ ν πραγμά των ἡ μῖ ν ἕ καστον, ἀ λλὰ χρωμέ νοις κατὰ τὸ φαινό μενον ἐ πὶ τὰ ς πρά ξεις ταῖ ς αἰ σθή σεσι τὸ πιστεύ ειν ὡ ς ἀ ληθέ σι πά ντῃ καὶ ἀ διαπτώ τοις οὐ δί δωσιν αὐ ταῖ ς τὸ γὰ ρ ἀ ναγκαῖ ον ἀ ρκεῖ καὶ χρειῶ δες ἀ π' αὐ τῶ ν, ὅ τι βέ λτιον ἕ τερον οὐ κ ἔ στιν: ἣ ν δὲ ποθεῖ φιλό σοφος ψυχὴ λαβεῖ ν ἐ πιστή μην περὶ ἑ κά στου καὶ γνῶ σιν, οὐ κ ἔ χουσι.”

“ περὶ μὲ ν οὖ ν τού των καὶ πά λιν ὁ Κωλώ της εἰ πεῖ ν παρέ ξει, ταὐ τὰ πολλοῖ ς ἐ γκεκληκώ ς. ἐ ν οἷ ς δὲ κομιδῇ διαγελᾷ καὶ φλαυρί ζει τὸ ν Σωκρά την ζητοῦ ντα τί ἄ νθρωπό ς ἐ στι καὶ νεανιευό μενον, ὥ ς φησιν, ὅ τι μηδ' αὐ τὸ ς εἰ δεί η, δῆ λος μέ ν ἐ στιν αὐ τὸ ς οὐ δέ ποτε πρὸ ς τού τῳ γενό μενος: ὁ δ'̔ Ηρά κλειτος ὡ ς μέ γα τι καὶ σεμνὸ ν διαπεπραγμέ νος“ ἐ διζησά μην” φησὶ ν“ ἐ μεωυτό ν,” καὶ τῶ ν ἐ ν Δελφοῖ ς γραμμά των θειό τατον ἐ δό κει τὸ“ γνῶ θι σαυτό ν” ὃ δὴ καὶ Σωκρά τει ἀ πορί ας καὶ ζητή σεως ταύ της ἀ ρχὴ ν ἐ νέ δωκεν, ὡ ς̓ Αριστοτέ λης ἐ ν τοῖ ς Πλατωνικοῖ ς εἴ ρηκε: Κωλώ τῃ δὲ γελοῖ ον δοκεῖ. τί οὖ ν οὐ καταγελᾷ καὶ τοῦ καθηγεμό νος, τοῦ τ' αὐ τὸ πρά ττοντος, ὁ σά κις γρά φοι καὶ διαλέ γοιτο περὶ οὐ σί ας ψυχῆ ς καὶ τοῦ ἀ θρό ου τῆ ς καταρχῆ ς; εἰ γὰ ρ τὸ ἐ ξ ἀ μφοῖ ν, ὡ ς ἀ ξιοῦ σιν αὐ τοί, σώ ματος τοιοῦ δε καὶ ψυχῆ ς, ἄ νθρωπό ς ἐ στιν, ὁ ζητῶ ν ψυχῆ ς φύ σιν ἀ νθρώ που ζητεῖ φύ σιν ἐ κ τῆ ς κυριωτέ ρας ἀ ρχῆ ς. ὅ τι δ' αὕ τη λό γῳ δυσθεώ ρητος αἰ σθή σει δ' ἄ ληπτό ς ἐ στι, μὴ παρὰ Σωκρά τους“ σοφιστοῦ καὶ ἀ λαζό νος ἀ νδρό ς,” ἀ λλὰ παρὰ τῶ ν σοφῶ ν τού των λά βωμεν, οἳ μέ χρι τῶ ν περὶ σά ρκα τῆ ς ψυχῆ ς δυνά μεων, αἷ ς θερμό τητα καὶ μαλακό τητα καὶ τό νον παρέ χει τῷ σώ ματι, τὴ ν οὐ σί αν συμπηγνύ ντες αὐ τῆ ς ἔ κ τινος θερμοῦ καὶ πνευματικοῦ καὶ ἀ ερώ δους οὐ κ ἐ ξικνοῦ νται πρὸ ς τὸ κυριώ τατον ἀ λλ' ἀ παγορεύ ουσι.“ τὸ γὰ ρ ᾧ κρί νει καὶ μνημονεύ ει καὶ φιλεῖ καὶ μισεῖ, καὶ ὅ λως τὸ φρό νιμον καὶ λογιστικὸ ν ἔ κ τινος” φησιν“ ἀ κατονομά στου ποιό τητος ἐ πιγί νεσθαι.” καὶ ὅ τι μὲ ν αἰ σχυνομέ νης ἐ στὶ ν ἀ γνοί ας τουτὶ τὸ“ ἀ κατονό μαστον” ἐ ξομολό γησις, οὐ κ ἔ χειν ὀ νομά σαι φασκό ντων ὃ μὴ δύ νανται καταλαβεῖ ν, ἴ σμεν:“ ἐ χέ τω δὲ συγγνώ μην καὶ τοῦ το” ὡ ς λέ γουσι. φαί νεται γὰ ρ οὐ φαῦ λον οὐ δὲ ῥ ᾴ διον οὐ δὲ τοῦ τυχό ντος εἶ ναι καταμαθεῖ ν ἀ λλ' ἐ νδεδυκὸ ς ἀ πό ρῳ τινὶ τό πῳ καὶ δεινῶ ς ἀ ποκεκρυμμέ νον, ᾧ γ' ὄ νομα μηδὲ ν ἐ ν τοσού τοις πρὸ ς δή λωσιν οἰ κεῖ ό ν ἐ στιν. οὐ Σωκρά της οὖ ν ἀ βέ λτερος, ὅ στις εἴ η ζητῶ ν ἑ αυτό ν, ἀ λλὰ πά ντες, οἷ ς ἔ πεισί τι τῶ ν ἄ λλων πρὸ τού του ζητεῖ ν, ὅ τι τὴ ν γνῶ σιν ἀ ναγκαί αν ἔ χον οὕ τως εὑ ρεθῆ ναι χαλεπό ν ἐ στιν: οὐ γὰ ρ ἂ ν ἐ λπί σειεν ἑ τέ ρου λαβεῖ ν ἐ πιστή μην, ὃ ν διαπέ φευγε τῶ ν ἑ αυτοῦ τὸ κυριώ τατον καταλαβεῖ ν.”

“ ἀ λλὰ διδό ντες αὐ τῷ τὸ μηδὲ ν οὕ τως ἄ χρηστον εἶ ναι μηδὲ φορτικὸ ν ὡ ς τὸ ζητεῖ ν αὑ τό ν, ἐ ρώ μεθα τί ς αὕ τη τοῦ βί ου σύ γχυσί ς ἐ στιν ἢ πῶ ς ἐ ν τῷ ζῆ ν οὐ δύ ναται διαμέ νειν ἀ νή ρ, ὅ τε τύ χοι, πρὸ ς ἑ αυτὸ ν ἀ ναλογιζό μενος“ φέ ρε, τί ς ὢ ν οὗ τος ὁ ἐ γὼ τυγχά νω; πό τερον ὡ ς κρᾶ μά τι μεμιγμέ νον ἔ κ τε τῆ ς ψυχῆ ς καὶ τοῦ σώ ματος: ἢ μᾶ λλον ἡ ψυχὴ τῷ σώ ματι χρωμέ νη, καθά περ ἱ ππεὺ ς ἀ νὴ ρ ἵ ππῳ χρώ μενος, οὐ τὸ ἐ ξ ἵ ππου καὶ ἀ νδρό ς; ἢ τῆ ς ψυχῆ ς τὸ κυριώ τατον, ᾧ φρονοῦ μεν καὶ λογιζό μεθα καὶ πρά ττομεν, ἕ καστος ἡ μῶ ν ἐ στι, τὰ δὲ λοιπὰ καὶ ψυχῆ ς μό ρια πά ντα καὶ σώ ματος ὄ ργανα τῆ ς τού του δυνά μεως; ἢ τὸ παρά παν οὐ κ ἔ στιν οὐ σί α ψυχῆ ς ἀ λλ' αὐ τὸ τὸ σῶ μα κεκραμέ νον ἔ σχηκε τὴ ν τοῦ φρονεῖ ν καὶ ζῆ ν δύ ναμιν;” ἀ λλὰ τού τοις μὲ ν οὐ κ ἀ ναιρεῖ τὸ ν βί ον ὁ Σωκρά της, ἃ δὴ πά ντες οἱ φυσικοὶ ζητοῦ σιν: ἐ κεῖ να δ' ἦ ν τὰ ἐ ν Φαί δρῳ δεινὰ καὶ ταρακτικὰ τῶ ν πραγμά των, αὑ τὸ ν οἰ ομέ νου δεῖ ν ἀ ναθεωρεῖ ν,“ εἴ τε Τυφῶ νό ς ἐ στι θηρί ον πολυπλοκώ τερον καὶ μᾶ λλον ἐ πιτεθυμμέ νον εἴ τε θεί ας τινὸ ς καὶ ἀ τύ φου μοί ρας φύ σει μετέ χον” ἀ λλὰ τού τοις γε τοῖ ς ἐ πιλογισμοῖ ς οὐ τὸ ν βί ον ἀ νῄ ρει, τὴ ν δ' ἐ μβροντησί αν ἐ κ τοῦ βί ου καὶ τὸ ν τῦ φον ἐ ξή λαυνε καὶ τὰ ς ἐ παχθεῖ ς καὶ ὑ περό γκους κατοιή σεις καὶ μεγαλαυχί ας: ταῦ τα γὰ ρ ὁ Τυφώ ν ἐ στιν, ὃ ν πολὺ ν ὑ μῖ ν ἐ νεποί ησεν ὁ καθηγεμὼ ν καὶ θεοῖ ς πολεμῶ ν καὶ θεί οις ἀ νδρά σι.”

“ μετὰ δὲ Σωκρά την καὶ Πλά τωνα προσμά χεται Στί λπωνι καὶ τὰ μὲ ν ἀ ληθινὰ δό γματα καὶ τοὺ ς λό γους τά νδρό ς, οἷ ς ἑ αυτό ν τε κατεκό σμει καὶ πατρί δα καὶ φί λους καὶ τῶ ν βασιλέ ων τοὺ ς περὶ αὐ τὸ ν σπουδά σαντας, οὐ γέ γραφε, οὐ δ' ὅ σον ἦ ν φρό νημα τῇ ψυχῇ μετὰ πραό τητος καὶ μετριοπαθεί ας: ὧ ν δὲ παί ζων καὶ χρώ μενος γέ λωτι πρὸ ς.; τοὺ ς σοφιστὰ ς λογαρί ων πρού βαλεν αὐ τοῖ ς, ἑ νὸ ς μνησθεὶ ς καὶ πρὸ ς τοῦ το μηδὲ ν εἰ πὼ ν μηδὲ λύ σας τὴ ν πιθανό τητα, τραγῳ δί αν ἐ πά γει τῷ Στί λπωνι καί“ τὸ ν βί ον ἀ ναιρεῖ σθαὶ” φησιν“ ὑ π' αὐ τοῦ”, λέ γοντος ἕ τερον ἑ τέ ρου μὴ κατηγορεῖ σθαι.“ πῶ ς γὰ ρ βιωσό μεθα, μὴ λέ γοντες ἄ νθρωπον ἀ γαθὸ ν μηδ' ἄ νθρωπον στρατηγὸ ν ἀ λλ' ἄ νθρωπον ἄ νθρωπον χωρὶ ς καὶ ἀ γαθὸ ν ἀ γαθὸ ν καὶ στρατηγὸ ν στρατηγό ν, μηδ' ἱ ππεῖ ς μυρί ους μηδὲ πό λιν ἐ χυρά ν, ἀ λλ' ἱ ππεῖ ς ἱ ππεῖ ς, καὶ μυρί ους μυρί ους, καὶ τἄ λλα δμοί ως;” τί ς δὲ διὰ ταῦ τα χεῖ ρον ἐ βί ωσεν ἀ νθρώ πων; τί ς δὲ τὸ ν λό γον ἀ κού σας οὐ συνῆ κεν, ὅ τι παί ζοντό ς ἐ στιν εὐ μού σως ἢ γύ μνασμα τοῦ το προβά λλοντος ἑ τέ ροις διαλεκτικό ν; οὐ κ ἄ νθρωπον, ὦ Κωλῶ τα, μὴ λέ γειν ἀ γαθὸ ν οὐ δ' ἱ ππεῖ ς μυρί ους δεινό ν ἐ στιν: ἀ λλὰ τὸ ν θεὸ ν μὴ λέ γειν θεὸ ν μηδὲ νομί ζειν, ὃ πρά ττετε ὑ μεῖ ς μή τε Δί α γενέ θλιον μή τε Δή μητρα θεσμοφό ρον εἶ ναι μή τε Ποσειδῶ να φυτά λμιον ὁ μολογεῖ ν ἐ θέ λοντες, οὗ τος ὁ χωρισμὸ ς τῶ ν ὀ νομά των πονηρὸ ς ἐ στι καὶ τὸ ν βί ον ἐ μπί πλησιν ὀ λιγωρί ας ἀ θέ ου καὶ θρασύ τητος, ὅ ταν τὰ ς συνεζευγμέ νας τοῖ ς θεοῖ ς προσηγορί ας ἀ ποσπῶ ντες συναναιρῆ τε θυσί ας μυστή ρια πομπὰ ς ἑ ορτά ς. τί νι γὰ ρ προηρό σια θύ σομεν; τί νι σωτή ρια; πῶ ς δὲ φωσφό ρεια, βακχεῖ α, προτέ λεια γά μων ἄ ξομεν, μὴ ἀ πολιπό ντες μηδὲ βακχεῖ ς καὶ φωσφό ρους καὶ προηροσί ους καὶ σωτῆ ρας; ταῦ τα γὰ ρ ἅ πτεται τῶ ν κυριωτά των καὶ μεγί στων, ἐ ν πρά γμασιν ἔ χοντα τὴ ν ἀ πά την, οὐ περὶ φωνά ς τινας οὐ δὲ λεκτῶ ν σύ νταξιν οὐ δ' ὀ νομά των συνή θειαν. ὡ ς εἴ γε καὶ ταῦ τα τὸ ν βί ον ἀ νατρέ πει, τί νες μᾶ λλον ὑ μῶ ν πλημμελοῦ σι περὶ τὴ ν διά λεκτον, οἳ τὸ τῶ ν λεκτῶ ν γέ νος οὐ σί αν τῷ λό γῳ παρέ χον ἄ ρδην ἀ ναιρεῖ τε, τὰ ς φωνὰ ς καὶ τὰ τυγχά νοντα μό νον ἀ πολιπό ντες, τὰ δὲ μεταξὺ σημαινό μενα πρά γματα, δι' ὧ ν γί γνονται μαθή σεις διδασκαλί αι προλή ψεις νοή σεις ὁ ρμαὶ συγκαταθέ σεις, τὸ παρά παν οὐ δ' εἶ ναι λέ γοντες;”

“ οὐ μὴ ν ἀ λλὰ τὸ ἐ πὶ τοῦ Στί λπωνος τοιοῦ τό ν ἐ στιν.“ εἰ περὶ ἵ ππου τὸ τρέ χειν κατηγοροῦ μεν, οὔ φησι ταὐ τὸ ν εἶ ναι τῷ περὶ οὗ κατηγορεῖ ται τὸ κατηγορού μενον ἀ λλ' ἕ τερον: οὐ δ' εἰ περὶ ἀ νθρώ που τὸ ἀ γαθὸ ν εἶ ναι, ἀ λλ' ἕ τερον μὲ ν ἀ νθρώ πῳ τοῦ τί ἦ ν εἶ ναι τὸ ν λό γον, ἕ τερον δὲ τῷ ἀ γαθῷ: καὶ πά λιν τὸ ἵ ππον εἶ ναι τοῦ τρέ χοντα εἶ ναι διαφέ ρειν: ἑ κατέ ρου γὰ ρ ἀ παιτού μενοι τὸ ν λό γον οὐ τὸ ν αὐ τὸ ν ἀ ποδί δομεν ὑ πὲ ρ ἀ μφοῖ ν” ὅ θεν ἁ μαρτά νειν τοὺ ς ἕ τερον ἑ τέ ρου κατηγοροῦ ντας εἰ μὲ ν γὰ ρ ταὐ τό ν ἐ στι τά νθρώ πῳ τά γαθὸ ν καὶ τῷ ἵ ππῳ τὸ τρέ χειν, πῶ ς καὶ σιτί ου καὶ φαρμά κου τἀ γαθὸ ν, καὶ νὴ Δί α πά λιν λέ οντος καὶ κυνὸ ς τὸ τρέ χειν κατηγοροῦ μεν; εἰ δ' ἕ τερον, οὐ κ ὀ ρθῶ ς ἄ νθρωπον ἀ γαθὸ ν καὶ ἵ ππον τρέ χειν λέ γομεν. εἴ περ οὖ ν ἐ ν τού τοις ἐ ξαιμά ξει πικρῶ ς ὁ Στί λπων, τῶ ν ἐ ν ὑ ποκειμέ νῳ καὶ καθ' ὑ ποκειμέ νου λεγομέ νων μηδεμί αν ἀ πολιπὼ ν συμπλοκὴ ν πρὸ ς τὸ ὑ ποκεί μενου, ἀ λλ' ἕ καστον αὐ τῶ ν, εἰ μὴ κομιδῇ ταὐ τὸ ν ᾧ συμβέ βηκε λέ γεται, μηδ' ὡ ς συμβεβηκὸ ς οἰ ό μενος δεῖ ν περὶ αὐ τοῦ λέ γεσθαι, φωναῖ ς τισι δυσκολαί νων καὶ πρὸ ς τὴ ν συνή θειαν ἐ νιστά μενος, οὐ τὸ ν βί ον ἀ ναιρῶ ν οὐ δὲ τὰ πρά γματα δῆ λό ς ἐ στι.”

“ γενό μενος δ' οὖ ν ὁ Κωλώ της ἀ πὸ τῶ ν παλαιῶ ν τρέ πεται πρὸ ς τοὺ ς καθ' ἑ αυτὸ ν φιλοσό φους, οὐ δενὸ ς τιθεὶ ς ὄ νομα: καί τοι καλῶ ς εἶ χε καὶ τού τους ἐ λέ γχειν ἐ π' ὀ νό ματος ἢ μηδὲ τοὺ ς παλαιού ς. ὁ δὲ τὸ ν Σωκρά την καὶ τὸ ν Πλά τωνα καὶ τὸ ν Παρμενί δην τοσαυτά κις θέ μενος ὑ πὸ τὸ γραφεῖ ον δῆ λό ς ἐ στιν: ἀ ποδειλιά σας πρὸ ς τοὺ ς ζῶ ντας, οὐ μετριά σας ὑ π' αἰ δοῦ ς, ἣ ν τοῖ ς κρεί ττοσιν οὐ κ ἔ νειμε. βού λεται δὲ προτέ ρους μέ ν, ὡ ς ὑ πονοῶ, τοὺ ς Κυρηναϊ κοὺ ς ἐ λέ γχειν, δευτέ ρους δὲ τοὺ ς περὶ̓ Αρκεσί λαον̓ Ακαδημαϊ κού ς. οὗ τοι γὰ ρ ἦ σαν οἱ περὶ πά ντων ἐ πέ χοντες ἐ κεῖ νοι δὲ τὰ πά θη καὶ τὰ ς φαντασί ας ἐ ν αὑ τοῖ ς τιθέ ντες οὐ κ ᾤ οντο τὴ ν ἀ πὸ τού των πί στιν εἶ ναι διαρκῆ πρὸ ς; τὰ ς ὑ πὲ ρ τῶ ν πραγμά των καταβεβαιώ σεις: ἀ λλ' ὥ σπερ ἐ ν πολιορκί ᾳ τῶ ν ἐ κτὸ ς ἀ ποστά ντες, εἰ ς τὰ πά θη κατέ κλεισαν αὑ τού ς, τὸ φαί νεται“ τιθέ μενοι τὸ δ'“ ἐ στί” μηκέ τι προσαποφαινό μενοι περὶ τῶ ν ἐ κτό ς. διό φησιν αὐ τοὺ ς ὁ Κωλώ της μὴ δύ νασθαι ζῆ ν μηδὲ χρῆ σθαι τοῖ ς πρά γμασιν εἶ τα κωμῳ δῶ ν“ οὗ τοι” φησὶ ν“ ἄ νθρωπον εἶ ναι καὶ ἵ ππον καὶ τοῖ χον οὐ λέ γουσιν, αὑ τοὺ ς δὲ τοιχοῦ σθαι καὶ ἱ πποῦ σθαι καὶ ἀ νθρωποῦ σθαι” πρῶ τον αὐ τοῖ ς, ὥ σπερ οἱ συκοφά νται, κακού ργως χρώ μενος τοῖ ς ὀ νό μασιν. ἕ πεται μὲ ν γὰ ρ ἀ μέ λει καὶ ταῦ τα τοῖ ς ἀ νδρά σιν ἔ δει δέ, ὡ ς ἐ κεῖ νοι διδά σκουσι, δηλοῦ ν τὸ γιγνό μενον γλυκαί νεσθαι γὰ ρ λέ γουσι καὶ πικραί νεσθαι καὶ ψύ χεσθαι καὶ θερμαί νεσθαι καὶ φωτί ζεσθαι καὶ σκοτί ζεσθαι, τῶ ν παθῶ ν τού των ἑ κά στου τὴ ν ἐ νέ ργειαν οἰ κεί αν ἐ ν αὑ τῷ καὶ ἀ περί σπαστον ἔ χοντος: εἰ δὲ γλυκὺ τὸ μέ λι καὶ πικρὸ ς ὁ θαλλὸ ς καὶ ψυχρὰ ἡ χά λαζα καὶ θερμὸ ς ὁ ἄ κρατος καὶ σκοτεινὸ ς ὁ τῆ ς νυκτὸ ς ἀ ή ρ, ὑ πὸ πολλῶ ν ἀ ντιμαρτυρεῖ σθαι, καὶ θηρί ων καὶ πραγμά των καὶ ἀ νθρώ πων, τῶ ν μὲ ν δυσχεραινό ντων τὸ μέ λι, τῶ ν δὲ προσιεμέ νων τὴ ν θαλλί αν καὶ ἀ ποκαομέ νων ὑ πὸ τῆ ς χαλά ζης καὶ καταψυχομέ νων ὑ π' οἴ νου καὶ πρὸ ς ἣ λιον ἀ μβλυωττό ντων καὶ νύ κτωρ βλεπό ντων. ὅ θεν ἐ μμέ νουσα τοῖ ς πά θεσιν ἡ δό ξα διατηρεῖ τὸ ἀ ναμά ρτητον, ἐ κβαί νουσα δὲ καὶ πολυπραγμονοῦ σα τῷ κρί νειν καὶ ἀ ποφαί νεσθαι περὶ τῶ ν ἐ κτὸ ς αὑ τή ν τε πολλά κις ταρά σσει καὶ μά χεται πρὸ ς ἑ τέ ρους ἀ πὸ τῶ ν αὐ τῶ ν ἐ ναντί α πά θη καὶ διαφό ρους φαντασί ας λαμβά νοντας.”

“ ὁ δὲ Κωλώ της; ἔ οικε ταὐ τὸ πά σχειν τοῖ ς νεωστὶ γρά μματα μανθά νουσι τῶ ν παί δων, οἳ τοὺ ς χαρακτῆ ρας ἐ ν τοῖ ς πυξί οις ἐ θιζό μενοι λέ γειν, ὅ ταν ἔ ξω γεγραμμέ νους ἐ ν ἑ τέ ροις ἴ δωσιν, ἀ μφιγνοοῦ σι καὶ ταρά ττονται καὶ γὰ ρ οὗ τος, οὓ ς ἐ ν τοῖ ς̓ Επικού ρου γρά μμασιν ἀ σπά ζεται καὶ ἀ γαπᾷ λό γους, οὐ συνί ησιν οὐ δὲ γιγνώ σκει λεγομέ νους ὑ φ' ἑ τέ ρων. οἱ γά ρ, εἰ δώ λου προσπί πτοντος ἡ μῖ ν περιφεροῦ ς ἑ τέ ρου δὲ κεκλασμέ νου, τὴ ν μὲ ν αἴ σθησιν ἀ ληθῶ ς τυποῦ σθαι λέ γοντες, προσαποφαί νεσθαι δ' οὐ κ ἐ ῶ ντες ὅ τι στρογγύ λος ὁ πύ ργος ἐ στὶ ν ἡ δὲ κώ πη κέ κλασται, τὰ πά θη τὰ αὑ τῶ ν καὶ τὰ φαντά σματα βεβαιοῦ σι τὰ δ' ἐ κτὸ ς οὕ τως ἔ χειν ὁ μολογεῖ ν οὐ κ ἐ θέ λουσιν ἀ λλ' ὡ ς ἐ κεί νοις τὸ ἱ πποῦ σθαι καὶ τὸ τοιχοῦ σθαι λεκτέ ον οὐ χ ἵ ππον οὐ δὲ τοῖ χον, οὕ τως ἄ ρα τὸ στρογγυλοῦ σθαι καὶ τὸ σκαληνοῦ σθαι τὴ ν ὄ ψιν, οὐ σκαληνὸ ν οὐ δὲ στρογγύ λον ἀ νά γκη τὴ ν κώ πην καὶ τὸ ν πύ ργον λέ γειν: τὸ γὰ ρ εἴ δωλον, ὑ φ' οὗ πέ πονθεν ἡ ὄ ψις, κεκλασμέ νον ἐ στί ν: ἡ κώ πη δ' ἀ φ' ἧ ς τὸ εἴ δωλον οὔ κ ἐ στι κεκλασμέ νη. διαφορὰ ν οὖ ν τοῦ πά θους πρὸ ς τὸ ὑ ποκεί μενον ἐ κτὸ ς ἔ χοντος, ἢ μέ νειν ἐ πὶ τοῦ πά θους δεῖ τὴ ν πί στιν ἢ τὸ εἶ ναι τῷ φαί νεσθαι προσαποφαινομέ νην ἐ λέ γχεσθαι. τὸ δὲ δὴ βοᾶ ν αὐ τοὺ ς καὶ ἀ γανακτεῖ ν ὑ πὲ ρ τῆ ς αἰ σθή σεως, ὡ ς οὐ λέ γουσι τὸ ἐ κτὸ ς εἶ ναι θερμὸ ν ἀ λλὰ τὸ ἐ ν αὐ τῇ πά θος γεγονέ ναι τοιοῦ τον: ἆ ρ' οὐ ταὐ τό ν ἐ στι τῷ λεγομέ νῳ περὶ τῆ ς; γεύ σεως, ὅ τι τὸ ἐ κτὸ ς οὒ φασιν εἶ ναι γλυκὺ πά θος δέ τι καὶ κί νημα περὶ αὐ τὴ ν γεγονέ ναι τοιοῦ τον; ὁ δὲ λέ γων ἀ νθρωποειδῆ φαντασί αν λαμβά νειν, εἰ δ' ἄ νθρωπό ς ἐ στι μὴ αἰ σθά νεσθαι, πό θεν εἴ ληφε τὰ ς ἀ φορμά ς; οὐ παρὰ τῶ ν λεγό ντων καμπυλοειδῆ φαντασί αν λαμβά νειν, εἰ δὲ καμπύ λον ἐ στί, μὴ προσαποφαί νεσθαι τὴ ν ὄ ψιν μηδ' ὅ τι στρογγύ λον, ἀ λλ' ὅ τι φά ντασμα περὶ αὐ τὴ ν καὶ τύ πωμα στρογγυλοειδὲ ς γέ γονε; νὴ Δί α, φή σει τις, ἀ λλ' ἐ γὼ τῷ πύ ργῳ προσελθὼ ν καὶ τῆ ς κώ πης ἁ ψά μενος ἀ ποφανοῦ μαι τὴ ν μὲ ν εὐ θεῖ αν εἶ ναι τὸ ν δὲ πολύ γωνον: ἐ κεῖ νος δέ, κἂ ν ἐ γγὺ ς γέ νηται, τὸ δοκεῖ ν καὶ τὸ φαί νεσθαι, πλέ ον δ' οὐ δὲ ν ὁ μολογή σει. ναὶ μὰ Δί α σοῦ γε μᾶ λλον, ὦ βέ λτιστε, τὸ ἀ κό λουθον ὁ ρῶ ν καὶ φυλά ττων, τὸ πᾶ σαν εἶ ναι φαντασί αν ὁ μοί ως ἀ ξιό πιστον ὑ πὲ ρ ἑ αυτῆ ς, ὑ πὲ ρ ἄ λλου δὲ μηδεμί αν ἀ λλ' ἐ πί σης ἔ χειν. σοὶ δ' οἴ χεται τὸ πά σας ὑ πά ρχειν ἀ ληθεῖ ς, ἄ πιστον δὲ καὶ ψευδῆ μηδεμί αν, εἰ ταύ ταις μὲ ν οἴ ει δεῖ ν προσαποφαί νεσθαι περὶ τῶ ν ἐ κτό ς, ἐ κεί ναις δὲ τοῦ πά σχειν πλέ ον οὐ δὲ ν ἐ πί στευες. εἰ μὲ ν γὰ ρ ἐ πί σης ἔ χουσιν ἐ γγύ ς τε γενό μεναι καὶ μακρὰ ν οὖ σαι πρὸ ς πί στιν, ἢ πά σαις δί καιό ν ἐ στιν ἢ μηδὲ ταύ ταις ἕ πεσθαι τὴ ν προσαποφαινομέ νην τὸ εἶ ναι κρί σιν εἰ δὲ γί γνεται διαφορὰ τοῦ πά θους ἀ ποστᾶ σι καὶ προσελθοῦ σι, ψεῦ δό ς ἐ στι τὸ“ μή τε φαντασί αν μή τ' αἴ σθησιν σιν ἑ τέ ρας ἑ τέ ραν ἐ ναργεστέ ραν ὑ πά ρχειν” καθά περ ἃ ς λέ γουσιν ἐ πιμαρτυρή σεις καὶ ἀ ντιμαρτυρή σεις οὐ θέ ν εἰ σι πρὸ ς τὴ ν αἴ σθησιν ἀ λλὰ πρὸ ς τὴ ν δό ξαν: ὥ στ' εἰ ταύ ταις ἑ πομέ νους ἀ ποφαί νεσθαι περὶ τῶ ν ἐ κτὸ ς κελεύ ουσι, τῆ ς δό ξης κρῖ μα τὸ εἶ ναι τῆ ς δ' αἰ σθή σεως πά θος τὸ φαινό μενον ποιοῦ ντες, ἀ πὸ τοῦ πά ντως ἀ ληθοῦ ς τὴ ν κρί σιν ἐ πὶ τὸ διαπῖ πτον πολλά κις μεταφέ ρουσιν.”

“ ἀ λλὰ ταῦ τα μὲ ν ὅ σης ἐ στὶ μεστὰ ταραχῆ ς καὶ μά χης πρὸ ς ἑ αυτά, τί δεῖ λέ γειν ἐ ν τῷ παρό ντι; τοῦ δ'̓ Αρκεσιλά ου τὸ ν̓ Επί κουρον οὐ μετρί ως ἔ οικεν ἡ δό ξα παραλυπεῖ ν, ἐ ν τοῖ ς τό τε χρό νοις μά λιστα τῶ ν φιλοσό φων ἀ γαπηθέ ντος“ μηδὲ ν γὰ ρ αὐ τὸ ν ἴ διον λέ γοντά” φησιν“ ὑ πό ληψιν ἐ μποιεῖ ν καὶ δό ξαν ἀ νθρώ ποις ἀ γραμμά τοις” ἅ τε δὴ πολυγρά μματος αὐ τὸ ς ὢ ν καὶ μεμουσωμέ νος. ὁ δ'̓ Αρκεσί λαος τοσοῦ τον ἀ πέ δει τοῦ καινοτομί ας τινὰ δό ξαν ἀ γαπᾶ ν καὶ ὑ ποποιεῖ σθαί τι τῶ ν παλαιῶ ν, ὥ στ' ἐ γκαλεῖ ν τοὺ ς τό τε σοφιστά ς, ὅ τι προστρί βεται Σωκρά τει καὶ Πλά τωνι καὶ Παρμενί δῃ καὶ̔ Ηρακλεί τῳ τὰ περὶ τῆ ς ἐ ποχῆ ς δό γματα καὶ τῆ ς ἀ καταληψί ας, οὐ δὲ ν δεομέ νοις, ἀ λλ' οἷ ον ἀ ναγωγὴ ν καὶ βεβαί ωσιν αὐ τῶ ν εἰ ς ἄ νδρας ἐ νδό ξους ποιού μενος. ὑ πὲ ρ μὲ ν οὖ ν τού του Κωλώ τῃ χά ρις καὶ παντὶ τῷ τὸ ν̓ Ακαδημαϊ κὸ ν λό γον ἄ νωθεν ἣ κειν εἰ ς̓ Αρκεσί λαον ἀ ποφαί νοντι. τὴ ν δὲ περὶ πά ντων ἐ ποχὴ ν οὐ δ' οἱ πολλὰ πραγματευσά μενοι καὶ κατατεί ναντες εἰ ς τοῦ το συγγρά μματα καὶ λό γους ἐ κί νησαν: ἀ λλ' ἐ κ τῆ ς Στοᾶ ς αὐ τῆ ς τελευτῶ ντες ὥ σπερ Γοργό να τὴ ν ἀ πραξί αν ἐ πά γοντες ἀ πηγό ρευσαν, ὡ ς πά ντα πειρῶ σι καὶ στρέ φουσιν αὐ τοῖ ς οὐ χ ὑ πή κουσεν ἡ ὁ ρμὴ γενέ σθαι συγκατά θεσις οὐ δὲ τῆ ς ῥ οπῆ ς ἀ ρχὴ ν ἐ δέ ξατο τὴ ν αἴ σθησιν, ἀ λλ' ἐ ξ ἑ αυτῆ ς ἀ γωγὸ ς ἐ πὶ τὰ ς πρά ξεις ἐ φά νη, μὴ δεομέ νη τοῦ προστί θεσθαι. νό μιμοι γὰ ρ οἱ πρὸ ς ἐ κεί νους ἀ γῶ νέ ς εἰ σι, καὶ ὁ πποῖ ὸ ν κ' εἴ πῃ σθα ἔ πος, τοῖ ὸ ν κ' ἐ πακού σαις. Κωλώ τῃ δ' οἶ μαι τὰ περὶ ὁ ρμῆ ς καὶ συγκαταθέ σεως ὄ νῳ λύ ρας ἀ κρό ασιν εἶ ναι. λέ γεται δὲ τοῖ ς συνεπομέ νοις καὶ ἀ κού ουσιν, ὅ τι, τριῶ ν περὶ τὴ ν ψυχὴ ν κινημά των ὄ ντων, φανταστικοῦ καὶ ὁ ρμητικοῦ καὶ συγκαταθετικοῦ, τὸ μὲ ν φανταστικὸ ν οὐ δὲ βουλομέ νοις ἀ νελεῖ ν ἔ στιν, ἀ λλ' ἀ νά γκη προεντυγχά νοντας τοῖ ς πρά γμασι τυποῦ σθαι καὶ πά σχειν ὑ π' αὐ τῶ ν: τὸ δ' ὁ ρμητικὸ ν ἐ γειρό μενον ὑ πὸ τοῦ φανταστικοῦ πρὸ ς τὰ οἰ κεῖ α πρακτικῶ ς κινεῖ τὸ ν ἄ νθρωπον, οἷ ον ῥ οπῆ ς ἐ ν τῷ ἡ γεμονικῷ καὶ νεύ σεως γινομέ νης οὐ δὲ τοῦ τ' οὖ ν ἀ ναιροῦ σιν οἱ περὶ πά ντων ἐ πέ χοντες, ἀ λλὰ χρῶ νται τῇ ὁ ρμῇ φυσικῶ ς ἀ γού σῃ πρὸ ς τὸ φαινό μενον οἰ κεῖ ον. τί οὖ ν φεύ γουσι μό νον; ᾧ μό νῳ ψεῦ δος ἐ μφύ εται καὶ ἀ πά τη, τὸ δοξά ζειν καὶ προπί πτειν τὴ ν συγκατά θεσιν, εἶ ξιν οὖ σαν ὑ π' ἀ σθενεί ας τῷ φαινομέ νῳ, χρή σιμον δ' οὐ δὲ ν ἔ χουσαν. ἡ γὰ ρ πρᾶ ξις δυεῖ ν δεῖ ται, φαντασί ας τοῦ οἰ κεί ου καὶ πρὸ ς τὸ φανὲ ν οἰ κεῖ ον ὁ ρμῆ ς, ὧ ν οὐ δέ τερον τῇ ἐ ποχῇ μά χεται: δό ξης γὰ ρ οὐ χ ὁ ρμῆ ς οὐ δὲ φαντασί ας ὁ λό γος ἀ φί στησιν. ὅ ταν οὖ ν φανῇ τὸ ἡ δὺ οἰ κεῖ ον, οὐ δὲ ν δεῖ πρὸ ς τὴ ν ἐ π' αὐ τὸ κί νησιν καὶ φορὰ ν δό ξης, ἀ λλ' ἦ λθεν εὐ θὺ ς ἡ ὁ ρμή, κί νησις οὖ σα καὶ φορὰ τῆ ς ψυχῆ ς.”

καὶ μὴ ν αὐ τῶ ν γε τού των ὡ ς“ αἴ σθησιν ἔ χειν δεῖ καὶ σά ρκινον εἶ ναι, καὶ φανεῖ ται ἡ δονὴ ἀ γαθό ν” οὐ κοῦ ν καὶ τῷ ἐ πέ χοντι ἀ γαθὸ ν φανεῖ ται καὶ γὰ ρ αἰ σθή σεως μετέ χει καὶ σά ρκινό ς ἐ στι: καὶ λαβὼ ν ἀ γαθοῦ φαντασί αν ὀ ρέ γεται καὶ ὁ ρμᾷ, πά ντα πρά ττων ὅ πως οὐ διαφεύ ξεται αὐ τό ν, ἀ λλ' ὡ ς ἀ νυστὸ ν ἀ εὶ συνέ σται τῷ οἰ κεί ῳ, φυσικαῖ ς, οὐ γεωμετρικαῖ ς ἑ λκό μενος ἀ νά γκαις“ ἄ νευ διδασκά λου γὰ ρ αὐ τὰ προκαλεῖ ται” τὰ καλὰ ταῦ τα καὶ“ λεῖ α καὶ προσηνῆ κινή ματα τῆ ς σαρκό ς,” ὡ ς αὐ τοί φασιν οὗ τοι, καὶ τὸ ν πά νυ μὴ φά σκοντα μηδ' ὁ μολογοῦ ντα κά μπτεσθαι καὶ μαλά σσεσθαι τού τοις.“ ἀ λλὰ πῶ ς οὐ κ εἰ ς ὄ ρος ἄ πεισι τρέ χων ὁ ἐ πέ χων ἀ λλ' εἰ ς βαλανεῖ ον, οὐ δὲ πρὸ ς τὸ ν τοῖ χον ἀ λλὰ πρὸ ς τὰ ς θύ ρας ἀ ναστὰ ς βαδί ζει, βουλό μενος εἰ ς ἀ γορὰ ν προελθεῖ ν;” τοῦ τ' ἐ ρωτᾷ ς, ἀ κριβῆ τὰ αἰ σθητή ρια λέ γων εἶ ναι καὶ τὰ ς; φαντασί ας ἀ ληθεῖ ς; ὅ τι φαί νεται δή πουθεν αὐ τῷ βαλανεῖ ον οὐ τὸ ὄ ρος ἀ λλὰ τὸ βαλανεῖ ον, καὶ θύ ρα οὐ χ ὁ τοῖ χος ἀ λλ' ἡ θύ ρα: καὶ τῶ ν ἄ λλων ὁ μοί ως ἕ καστον. ὁ γὰ ρ τῆ ς ἐ ποχῆ ς λό γος οὐ παρατρέ πει τὴ ν αἴ σθησιν, οὐ δὲ τοῖ ς ἀ λό γοις πά θεσιν αὐ τῆ ς καὶ κινή μασιν ἀ λλοί ωσιν ἐ μποιεῖ διαταρά ττουσαν τὸ φανταστικό ν, ἀ λλὰ τὰ ς δό ξας μό νον ἀ ναιρεῖ χρῆ ται τοῖ ς ἄ λλοις ὡ ς πέ φυκεν“ ἀ λλ' ἀ δύ νατον τὸ μὴ συγκατατί θεσθαι τοῖ ς ἐ ναργέ σι τὸ ἀ ρνεῖ σθαι τὰ πεπιστευμέ να τοῦ μή τ', ἀ ρνεῖ σθαι μή τε τιθέ ναι παραλογώ τερον. τί ς οὖ ν κινεῖ τὰ πεπιστευμέ να καὶ μά χεται τοῖ ς ἐ ναργέ σιν; οἱ μαντικὴ ν ἀ ναιροῦ ντες καὶ πρό νοιαν ὑ πά ρχειν θεῶ ν φά σκοντες μηδὲ τὸ ν ἥ λιον ἔ μψυχον εἶ ναι μηδὲ τὴ ν σελή νην, οἷ ς πά ντες ἄ νθρωποι θύ ουσι καὶ προσεύ χονται καὶ σέ βονται τὸ φύ σει περιέ χεσθαι τὰ τεκό ντα τῶ ν γειναμέ νων οὐ χὶ πᾶ σι φαινό μενον ἀ ναιρεῖ τε; τὸ δὲ πό νου καὶ ἡ δονῆ ς μηδὲ ν εἶ ναι μέ σον οὐ κ ἀ ποφαί νεσθε παρὰ τὴ ν πά ντων αἴ σθησιν, ἥ δεσθαι τὸ μὴ ἀ λγεῖ ν καὶ πά σχειν τὸ μὴ λέ γοντες;”

“ ἀ λλ' ἵ να τἄ λλα ἐ ά σω, τί μᾶ λλον ἐ ναργὲ ς οὕ τως ἐ στὶ καὶ πεπιστευμέ νον, ὡ ς τὸ παρορᾶ ν καὶ παρακού ειν ἐ ν πά θεσιν ἐ κστατικοῖ ς καὶ μελαγχολικοῖ ς ὄ ντα, ὅ ταν ἡ διά νοια τοιαῦ τα πά σχῃ καὶ ταρά ττηται αἳ δέ με δᾳ δοφό ροι μελανεί μονες ὄ μμα πυροῦ σι καὶ ἔ χουσα; ταῦ τα μέ ντοι καὶ πολλὰ τού των ἕ τερα τραγικώ τερα τοῖ ς̓ Εμπεδοκλέ ους ἐ οικό τα“ τερά σμασιν,” ὧ ν καταγελῶ σιν,“ εἱ λί ποδ' ἀ κριτό χειρα” καὶ“ βουγενῆ ἀ νδρό πρωρα”, καὶ τί να γὰ ρ οὐ κ ὄ ψιν ἢ φύ σιν ἔ κφυλον εἰ ς ταὐ τὸ συνενεγκό ντες ἐ κ τῶ ν ἐ νυπνί ων καὶ τῶ ν παρακοπῶ ν“ οὐ δὲ ν εἶ ναί φασι παρό ραμα τού των οὐ δὲ ψεῦ δος οὐ δ' ἀ σύ στατον, ἀ λλὰ φαντασί ας ἀ ληθεῖ ς ἁ πά σας καὶ σώ ματα καὶ μορφὰ ς ἐ κ τοῦ περιέ χοντος ἀ φικνουμέ νας.” εἶ τ' ἔ στι τί τῶ ν ὄ ντων ἀ δύ νατον ἀ πιστεῖ ν, εἰ ταῦ τα πιστεύ εσθαι δυνατό ν ἐ στιν; ἃ γὰ ρ οὐ δεὶ ς σκευοποιὸ ς ἢ πλά στης θαυμά των ἢ γραφεὺ ς δεινὸ ς ἐ τό λμησε μῖ ξαι πρὸ ς ἀ πά την εἰ κά σματα καὶ παί γνια, ταῦ θ' ὑ πά ρχειν ἀ πὸ σπουδῆ ς τιθέ μενοι, μᾶ λλον δ' ὅ λως, εἰ ταῦ τα μὴ ὑ πά ρχοι, πί στιν οἴ χεσθαι καὶ βεβαιό τητα καὶ κρί σιν ἀ ληθεί ας φά σκοντες αὐ τοὶ καταβά λλουσιν εἰ ς ἀ σά φειαν πά ντα πρά γματα καὶ ταῖ ς κρί σεσι φό βους καὶ ταῖ ς πρά ξεσιν ὑ ποψί ας ἐ πά γουσιν, εἰ τὰ πραττό μενα καὶ νομιζό μενα καὶ συνή θη καὶ ἀ νὰ χεῖ ρας ἡ μῖ ν ἐ πὶ τῆ ς: αὐ τῆ ς φαντασί ας καὶ πί στεως ὀ χεῖ ται τοῖ ς μανι κοῖ ς καὶ ἀ τό ποις καὶ παρανό μοις ἐ κεί νοις φά σμασιν. ἡ. γὰ ρ ἰ σό της, ἣ ν ὑ ποτί θενται πᾶ σι, τῶ ν νενομισμέ νων ἀ φί στησι μᾶ λλον ἢ προστί θησι τοῖ ς παραλό γοις τὴ ν πί στιν. ὅ θεν ἴ σμεν οὐ κ ὀ λί γους τῶ ν φιλοσό φων ἥ διον ἂ ν θεμέ νους τὸ μηδεμί αν ἢ τὸ πά σας ἀ ληθεῖ ς εἶ ναι τὰ ς φαντασί ας, καὶ μᾶ λλον ἂ ν οἷ ς οὐ παρατυγχά νουσι διαπιστή σαντας ἀ νθρώ ποις καὶ πρά γμασι καὶ λό γοις ἁ πλῶ ς ἅ πασιν ἢ μί αν ἐ κεί νων ἀ ληθῆ καὶ ὑ πά ρχουσαν εἶ ναι φαντασί αν πεισθέ ντας, ἃ ς λυττῶ ντες ἢ κορυβαντιῶ ντες ἢ κοιμώ μενοι λαμβά νουσιν. ἃ τοί νυν ἔ στι μὲ ν ἀ ναιρεῖ ν, ἔ στι δ' ὡ ς οὐ κ ἔ στιν ἐ πέ χειν περὶ αὐ τῶ ν, εἰ μηδὲ ν ἄ λλο, τή ν γε διαφωνί αν ταύ την λαβό ντας αἰ τί αν ἀ ποχρῶ σαν ὑ πονοί ας πρὸ ς τὰ πρά γματα καὶ οὐ δ' οὕ τως; ὑ γιὲ ς οὐ δέ ν, ἀ σά φειαν δὲ καὶ ταραχὴ ν ἔ χοντα πᾶ σαν. ταῖ ς μέ ν γε περὶ κό σμων ἀ πειρί αις καὶ ἀ τό μων φύ σεως καὶ ἀ μερῶ ν καὶ παρεγκλί σεων διαφοραῖ ς, εἰ καὶ πά νυ πολλοὺ ς διαταρά ττουσιν, ἔ νεστιν ὅ μως παραμυθί α, τὸ μηδὲ ν ἐ γγὺ ς εἶ ναι, μᾶ λλον δ' ὅ λως ἐ πέ κεινα τῆ ς αἰ σθή σεως ἀ πῳ κί σθαι τῶ ν ζητουμέ νων ἕ καστον: ἡ δ' ἐ ν ὀ φθαλμοῖ ς αὕ τη καὶ ἀ κοαῖ ς καὶ χερσὶ ν ἀ πιστί α καὶ ἄ γνοια καὶ ταραχὴ περὶ τὰ αἰ σθητὰ καὶ τὰ ς φαντασί ας, εἴ τ' ἀ ληθεῖ ς εἰ σιν εἴ τε ψευδεῖ ς, τί να δό ξαν οὐ σαλεύ ει; ποί αν δ' οὐ κ ἄ νω καὶ κά τω ποιεῖ συγκατά θεσιν καὶ κρί σιν; εἰ γὰ ρ οὐ κραιπαλῶ ντες οὐ δὲ φαρμακῶ ντες ἄ νθρωποι καὶ παρακό πτοντες, ἀ λλὰ νή φοντες καὶ ὑ γιαί νοντες καὶ γρά φοντες περὶ ἀ ληθεί ας καὶ κανό νων καὶ κριτηρί ων, ἐ ν τοῖ ς ἐ ναργεστά τοις πά θεσι καὶ κινή μασι τῆ ς αἰ σθή σεως ἢ τὸ ἀ νύ παρκτον ἀ ληθὲ ς ἢ ψεῦ δος καὶ ἀ νύ παρκτον ἡ γοῦ νται τἀ ληθέ ς, οὐ κ εἰ περὶ πά ντων ἡ συχά ζουσιν, ἀ λλ' εἴ τισιν ὅ λως ἀ νθρώ ποις συγκατατί θενται, θαυμά ζειν ἄ ξιον: οὐ δ' ἄ πιστον, εἰ μηδεμί αν κρί σιν ἔ χουσι περὶ τῶ ν φαινομέ νων, ἀ λλ' εἰ τὰ ς ἐ ναντί ας ἔ χουσι. τοῦ γὰ ρ ἐ ναντί α λέ γειν ἀ λλή λοις καὶ ἀ ντικεί μενα τὸ μὴ τιθέ ναι μηδέ τερον, ἀ λλ' ἐ πέ χειν περὶ τῶ ν ἀ ντικειμέ νων, ἧ ττον ἄ ν τις θαυμά σειεν: ὁ γὰ ρ μή τε τιθεὶ ς μή τ' ἀ ρνού μενος ἀ λλ' ἡ συχά ζων καὶ τῷ τιθέ ντι τὴ ν δό ξαν ἧ ττον μά χεται τοῦ ἀ ρνουμέ νου καὶ τῷ ἀ ρνουμέ νῳ τοῦ τιθέ ντος εἰ δὲ περὶ τού των δυνατό ν ἐ στιν ἐ πέ χειν, οὐ δὲ περὶ τῶ ν ἄ λλων ἀ δύ νατον, κατὰ γ' ὑ μᾶ ς, αἴ σθησιν αἰ σθή σεως καὶ φαντασί αν φαντασί ας οὐ δ' ὁ τιοῦ ν διαφέ ρειν ἡ γουμέ νους.”

“ οὐ μῦ θος οὖ ν οὐ δὲ θή ρα“ μειρακί ων λαμυρῶ ν καὶ προπετῶ ν” ὁ περὶ τῆ ς ἐ ποχῆ ς λό γος ἐ στί ν, ὡ ς οἴ εται Κωλώ της, ἀ λλ' ἕ ξις ἀ νδρῶ ν καὶ διά θεσις φυλά ττουσα τὸ ἀ διά πτωτον καὶ μὴ προϊ εμέ νη ταῖ ς διαβεβλημέ ναις οὕ τω καὶ δυστατού σαις αἰ σθή σεσι τὴ ν κρί σιν μηδὲ συνεξαπατωμέ νη τού τοις, οἳ“ τὰ φαινό μενα τῶ ν ἀ δή λων πί στιν ἔ χειν” φά σκουσιν, ἀ πιστί αν τοσαύ την καὶ ἀ σά φειαν ἐ ν τοῖ ς φαινομέ νοις ὁ ρῶ ντες. ἀ λλὰ μῦ θος μέ ν ἐ στιν ἡ ἀ πειρί α καὶ τὰ εἴ δωλα, προπέ τειαν δὲ καὶ λαμυρί αν ἐ μποιεῖ νέ οις ὁ περὶ Πυθοκλέ ους οὔ πω γεγονό τος ὀ κτωκαί δεκα ἔ τη γρά φων“ οὐ κ εἶ ναι φύ σιν ἐ ν ὅ λῃ τῇ̔ Ελλά δι ἀ μεί νω καὶ τερατικῶ ς αὐ τὸ ν εὖ ἀ παγγέ λλειν, καὶ πά σχειν αὐ τὸ ς τὸ τῶ ν γυναικῶ ν εὐ χό μενος ἀ νεμέ σητα πά ντα εἶ ναι καὶ ἀ νεπί φθονα τῆ ς ὑ περβολῆ ς τοῦ νεανί σκου” σοφισταὶ δ' εἰ σὶ καὶ ἀ λαζό νες οἱ πρὸ ς ἄ νδρας ἐ λλογί μους οὕ τως ἀ σελγῶ ς καὶ ὑ περηφά νως γρά φοντες;, καί τοι Πλά των καὶ̓ Αριστοτέ λης καὶ Θεό φραστος καὶ Δημό κριτος ἀ ντειρή κασι τοῖ ς πρὸ αὐ τῶ ν: βιβλί ον δὲ τοιαύ την ἐ πιγραφὴ ν ἔ χον ὁ μοῦ πρὸ ς ἅ παντας οὐ δεὶ ς ἄ λλος ἐ ξενεγκεῖ ν ἐ τό λμησεν.”

“ ὅ θεν, ὥ σπερ οἱ περὶ τὸ θεῖ ον πλημμελή σαντες, ἐ ξαγορεύ ων τὰ ἑ αυτοῦ κακὰ τελευτῶ ντος ἤ δη τοῦ βιβλί ου φησὶ ν ὅ τι“ τὸ ν βί ον οἱ νό μους διατά ξαντες καὶ νό μιμα καὶ τὸ βασιλεύ εσθαι τὰ ς πό λεις καὶ ἄ ρχεσθαι καταστή σαντες εἰ ς πολλὴ ν ἀ σφά λειαν καὶ ἡ συχί αν ἔ θεντο καὶ θορύ βων ἀ πή λλαξαν εἰ δέ τις ταῦ τα ἀ ναιρή σει, θηρί ων βί ον βιωσό μεθα καὶ ὁ προστυχὼ ν τὸ ν ἐ ντυχό ντα μονονοὺ κατέ δεται” τοῦ το γὰ ρ ὁ Κωλώ της αὐ ταῖ ς λέ ξεσιν ἐ κπεφώ νηκεν, οὐ δικαί ως οὐ δ' ἀ ληθῶ ς. ἂ ν γὰ ρ ἀ νελώ ν τις τοὺ ς νό μους τὰ Παρμενί δου καὶ Σωκρά τους καὶ̔ Ηρακλεί του καὶ Πλά τωνος ἀ πολί πῃ δό γματα, πολλοῦ δεή σομεν ἀ λλή λους κατεσθί ειν καὶ θηρί ων βί ον ζῆ ν: φοβησό μεθα γὰ ρ τὰ αἰ σχρὰ καὶ τιμή σομεν ἐ πὶ τῷ καλῷ δικαιοσύ νην, θεοὺ ς ἄ ρχοντας ἀ γαθοὺ ς καὶ δαί μονας ἔ χειν τοῦ βί ου φύ λακας ἡ γού μενοι καὶ“ τὸ ν ὑ πὲ ρ γῆ ς καὶ ὑ πὸ γῆ ν χρυσὸ ν ἀ ρετῆ ς ἀ ντά ξιον” μὴ τιθέ μενοι καὶ ποιοῦ ντες ἑ κουσί ως διὰ τὸ ν λό γον, φησι, Ξενοκρά της, ἃ νῦ ν ἄ κοντες διὰ τὸ ν νό μον. πό τ' οὖ ν ἔ σται θηριώ δης καὶ ἄ γριος καὶ ἄ μικτος ἡ μῶ ν ὁ βί ος; ὅ ταν ἀ ναιρεθῶ σι μὲ ν οἱ νό μοι, μέ νωσι δ' οἱ πρὸ ς ἡ δονὴ ν παρακαλοῦ ντες λό γοι, πρό νοια δὲ θεῶ ν μὴ νομί ζηται, σοφοὺ ς δ' ἡ γῶ νται τοὺ ς“ τῷ καλῷ προσπτύ οντας, ἂ ν ἡ δονὴ μὴ προσῇ” χλευά ζωσι δὲ ταῦ τα καὶ γελῶ σιν ἔ στιν Δί κης ὀ φθαλμό ς, ὃ ς τὰ πά νθ' ὁ ρᾷ καί πέ λας γὰ ρ ἑ στὼ ς ὁ θεὸ ς ἐ γγύ θεν βλέ πει καὶ“ ὁ μὲ ν θεό ς, ὥ σπερ δὴ καὶ ὁ παλαιὸ ς λό γος, ἀ ρχή ν τε καὶ μέ σα καὶ τελευτὴ ν ἔ χων τοῦ παντὸ ς εὐ θεί ᾳ περαί νει κατὰ φύ σιν περιπορευό μενος τῷ δ' ἕ πεται Δί κη, τῶ ν ἀ πολειπομέ νων τιμωρὸ ς τοῦ θεί ου νό μου.” οἱ γὰ ρ τού των καταφρονοῦ ντες ὡ ς μύ θων καὶ περὶ γαστέ ρα τἀ γαθὸ ν ἡ γού μενοι καὶ τοὺ ς ἄ λλους πό ρους δι' ὧ ν ἡ δονὴ παραγί νεται, νό μου δέ ονται καὶ φό βου καὶ πληγῆ ς καὶ βασιλέ ως τινὸ ς καὶ ἄ ρχοντος ἐ ν χειρὶ τὴ ν δί κην ἔ χοντος, ἵ να μὴ τοὺ ς πλησί ον κατεσθί ωσιν ὑ πὸ λαιμαργί ας ἀ θεό τητι θρασυνομέ νης. καὶ γὰ ρ ὁ τῶ ν θηρί ων βί ος τοιοῦ τό ς ἐ στιν, ὅ τι τῆ ς ἡ δονῆ ς οὐ δὲ ν ἐ πί σταται κά λλιον οὐ δὲ δί κην θεῶ ν οἶ δεν οὐ δὲ σέ βεται τῆ ς τὸ κά λλος, ἀ λλ' εἴ τι θαρραλέ ον αὐ τοῖ ς ἢ πανοῦ ργον ἢ δραστή ριον ἐ κ φύ σεως ἔ νεστι, τού τῳ πρὸ ς ἡ δονὴ ν σαρκὸ ς καὶ ἀ ποπλή ρωσιν ὀ ρέ ξεως: χρῆ ται: καθά περ οἴ εται δεῖ ν ὁ σοφὸ ς Μητρό δωρος, λέ γων τὰ καλὰ πά ντα καὶ σοφὰ καὶ περιττὰ τῆ ς ψυχῆ ς ἐ ξευρή ματα τῆ ς κατὰ σά ρκα ἡ δονῆ ς ἕ νεκα καὶ τῆ ς ἐ λπί δος τῆ ς ὑ πὲ ρ ταύ της συνεστά ναι καὶ πᾶ ν εἶ ναι κενὸ ν ἔ ργον, ὃ μὴ εἰ ς τοῦ το κατατεί νει. τού τοις τοῖ ς διαλογισμοῖ ς καὶ φιλοσοφή μασιν ἀ ρθέ ντων τῶ ν νό μων, ὄ νυχες λύ κων ἐ νδέ ουσι καὶ δό γματα; λεό ντων καὶ γαστέ ρες βοῶ ν καὶ τρά χηλοι καμή λων καὶ ταῦ τα τὰ πά θη καὶ τὰ δό γματα λό γων καὶ γραμμά των ἀ πορί ᾳ τὰ θηρί α βρυχή μασι καὶ χρεμετισμοῖ ς καὶ καὶ πᾶ σα φωνὴ γαστρό ς ἐ στιν αὐ τοῖ ς καὶ σαρκὸ ς ἡ δονὴ ν ἀ σπαζομέ νη καὶ σαί νουσα παροῦ σαν ἢ μέ λλουσαν, εἰ μή τι φύ σει φιλό φωνὸ ν ἐ στι καὶ κωτί λον.”

“ οὐ δεὶ ς οὖ ν ἔ παινος ἄ ξιος ἂ ν γέ νοιτο τῶ ν ἐ πὶ ταῦ τα τὰ πά θη τὰ θηριώ δη νό μους θεμέ νων καὶ πολιτεί ας καὶ ἀ ρχὰ ς καὶ νό μων διά ταξιν. ἀ λλὰ τί νες εἰ σὶ ν οἱ ταῦ τα συγχέ οντες καὶ καταλύ οντες καὶ ἄ ρδην ἀ ναιροῦ ντες; οὐ χ οἱ πολιτεί ας ἀ φιστά ντες αὑ τοὺ ς καὶ τοὺ ς πλησιά ζοντας; οὐ χ οἱ“ τὸ ν τῆ ς ἀ ταραξί ας στέ φανον ἀ σύ μβλητον εἶ ναι ταῖ ς μεγά λαις ἡ γεμονί αις” λέ γοντες; οὐ χ οἱ“ τὸ βασιλεύ ειν ἁ μαρτί αν καὶ διά πτωσιν” ἀ ποφαί νοντες καὶ γρά φοντες αὐ ταῖ ς λέ ξεσιν, ὅ τι“ λέ γειν δεῖ, πῶ ς τις ἄ ριστα τὸ τῆ ς φύ σεως τέ λος συντηρή σει καὶ πῶ ς τις ἑ κὼ ν εἶ ναι μὴ πρό σεισιν ἐ ξ ἀ ρχῆ ς ἐ πὶ τὰ ς τῶ ν πληθῶ ν ἀ ρχά ς:” καὶ ἔ τι ταῦ τα πρὸ ς ἐ κεί νοις“ οὐ δὲ ν οὖ ν ἔ τι δεῖ τοὺ ς̔́ Ελληνας σῴ ζειν οὐ δ' ἐ πὶ σοφί ᾳ στεφά νου παρ' αὐ τῶ ν τυγχά νειν, ἀ λλ' ἐ σθί ειν καὶ πί νειν, ὦ Τιμό κρατες, ἀ βλαβῶ ς τῇ σαρκὶ καὶ κεχαρισμέ νως;” ἀ λλὰ μὴ ν ἧ ς γε καὶ Κωλώ της ἐ παινεῖ διατά ξεως τῶ ν νό μων πρῶ τό ν ἐ στιν ἡ περὶ θεῶ ν δό ξα καὶ μέ γιστον, καὶ Λυκοῦ ργος Λακεδαιμονί ους καὶ Νομᾶ ς̔ Ρωμαί ους καὶ̓́ Ιων ὁ παλαιὸ ς̓ Αθηναί ους καὶ Δευκαλί ων̔́ Ελληνας ὁ μοῦ τι πά ντας καθωσί ωσαν, εὐ χαῖ ς καὶ ὅ ρκοις καὶ μαντεύ μασι καὶ φή μαις; ἐ μπαθεῖ ς πρὸ ς τὰ θεῖ α δι' ἐ λπί δων ἅ μα καὶ φό βων καταστή σαντες. εὕ ροις δ' ἂ ν ἐ πιὼ ν πό λεις ἀ τειχί στους, ἀ γραμμά τους, ἀ βασιλεύ τους, ἀ οί κους, ἀ χρημά τους, νομί σματος μὴ δεομέ νας, ἀ πεί ρους θεά τρων καὶ γυμνασί ων ἀ νιέ ρου δὲ πό λεως καὶ ἀ θέ ου, μὴ χρωμέ νης εὐ χαῖ ς μηδ' ὅ ρκοις μηδὲ μαντεί αις μηδὲ θυσί αις ἐ π' ἀ γαθοῖ ς μηδ' ἀ ποτροπαῖ ς κακῶ ν οὐ δεὶ ς ἐ στιν οὐ δ' ἔ σται γεγονὼ ς θεατή ς: ἀ λλὰ πό λις ἄ ν μοι δοκεῖ μᾶ λλον ἐ δά φους χωρὶ ς; ἢ πολιτεί α τῆ ς περὶ θεῶ ν δό ξης ὑ φαιρεθεί σης παντά πασι σύ στασιν λαβεῖ ν ἢ λαβοῦ σα τηρῆ σαι. τοῦ το μέ ντοι τὸ συνεκτικὸ ν ἁ πά σης κοινωνί ας καὶ νομοθεσί ας ἔ ρεισμα καὶ βά θρον οὐ κύ κλῳ περιιό ντες οὐ δὲ κρύ φα καὶ δι' αἰ νιγμά των, ἀ λλὰ τὴ ν πρώ την τῶ ν κυριωτά των δοξῶ ν προσβαλό ντες εὐ θὺ ς ἀ νατρέ πουσιν. εἶ θ' ὥ σπερ ὑ πὸ ποινῆ ς ἐ λαυνό μενοι δεινὰ ποιεῖ ν ὁ μολογοῦ σι, συγχέ οντες τὰ νό μιμα καὶ τὰ ς διατά ξεις τῶ ν νό μων ἀ ναιροῦ ντες, ἵ να μηδὲ συγγνώ μης τύ χωσι. τὸ μὲ ν γὰ ρ ἁ μαρτά νειν περὶ δό ξαν, εἰ καὶ μὴ σοφῶ ν, ὅ μως ἀ νθρώ πινό ν ἐ στι: τὸ δ' ἐ γκαλεῖ ν ἑ τέ ροις ἅ περ αὐ τοὶ πρά ττουσι πῶ ς ἄ ν τις εἴ ποι, φειδό μενος τῶ ν ἀ ξί ων ὀ νομά των;”

“ εἰ γὰ ρ πρὸ ς̓ Αντί δωρον ἢ Βί ωνα τὸ ν σο: φιστὴ ν γρά φων ἐ μνή σθη νό μων καὶ πολιτεί ας καὶ διατά ξεως, οὐ κ ἄ ν τις εἶ πεν αὐ τῷ μέ ν', ὦ ταλαί πωρ', ἀ τρέ μα σοῖ ς ἐ ν δεμνί οις περιστέ λλων τὸ σαρκί διον ἐ μοὶ δὲ περὶ τού των οἱ οἰ κονομικῶ ς καὶ πολιτικῶ ς βεβιωκό τες ἐ γκαλεί τωσαν; εἰ σὶ δ' οὗ τοι πά ντες οἷ ς Κωλώ της λελοιδό ρηκεν. ὧ ν Δημό κριτος μὲ ν παραινεῖ τή ν τε πολιτική ν τέ χνην μεγί στην οὖ σαν ἐ κδιδά σκεσθαι καὶ τοὺ ς πό νους διώ κειν, ἀ φ' ὧ ν τὰ μεγά λα καὶ λαμπρὰ γί γνεται τοῖ ς; ἀ νθρώ ποις. Παρμενί δης δὲ τὴ ν ἑ αυτοῦ πατρί δα διεκό σμησε νό μοις ἀ ρί στοις, ὥ στε τὰ ς ἀ ρχὰ ς καθ' ἕ καστον ἐ νιαυτὸ ν ἐ ξορκοῦ ν τοὺ ς πολί τας ἐ μμενεῖ ν τοῖ ς Παρμενί δου νό μοις.̓ Εμπεδοκλῆ ς δὲ τού ς τε πρώ τους τῶ ν πολιτῶ ν ὑ βρί ζοντας καὶ διαφοροῦ ντας τὰ κοινὰ ἐ ξέ βαλεν ἐ ξελέ γξας τή ν τε χώ ραν ἀ πή λλαξεν ἀ καρπί ας καὶ λοιμοῦ, διασφά γας ὄ ρους ἀ ποτειχί σας, δι' ὧ ν ὁ νό τος εἰ ς τὸ πεδί ον ὑ περέ βαλλε. Σωκρά της δέ, μετὰ τὴ ν καταδί κην φυγῆ ς αὐ τῷ μεμηχανημέ νης ὑ πὸ τῶ ν φί λων, οὐ κ ἐ χρή σατο, τοὺ ς νό μους βεβαιῶ ν, ἀ λλ' ἀ δί κως ἀ ποθανεῖ ν εἵ λετο μᾶ λλον ἢ σωθῆ ναι παρανό μως. Μέ λισσος δὲ τῆ ς πατρί δος στρατηγῶ ν̓ Αθηναί ους κατεναυμά χησε. Πλά των δὲ καλοὺ ς; μὲ ν ἐ ν γρά μμασι λό γους περὶ νό μων καὶ πολιτεί ας ἀ πέ λιπε, πολὺ δὲ κρεί ττονας ἐ νεποί ησε τοῖ ς ἑ ταί ροις ἀ φ' ὧ ν Σικελί α διὰ Δί ωνος ἠ λευθεροῦ το καὶ Θρᾴ κη διὰ Πύ θωνος καὶ̔ Ηρακλεί δου Κό τυν ἀ νελό ντων,̓ Αθηναί ων δὲ Χαβρί αι στρατηγοὶ καὶ Φωκί ωνες ἐ ξ̓ Ακαδημεί ας ἀ νέ βαινον.̓ Επί κουρος μὲ ν γὰ ρ εἰ ς̓ Ασί αν ἐ ξέ πεμπε τοὺ ς Τιμοκρά τει λοιδορησομέ νους, καὶ τῆ ς βασιλικῆ ς ἐ ξελῶ ντας αὐ λῆ ς τὸ ν ἄ νθρωπον, ὅ τι Μητροδώ ρῳ προσέ κρουσεν ἀ δελφὸ ς ὤ ν: καὶ ταῦ τ' ἐ ν τοῖ ς βιβλί οις γέ γραπται τοῖ ς ἐ κεί νων. Πλά των δὲ τῶ ν ἑ ταί ρων ἐ ξαπέ στειλεν̓ Αρκά σι μὲ ν̓ Αριστώ νυμον διακοσμή σοντα τὴ ν πολιτεί αν,̓ Ηλεί οις δὲ Φορμί ωνα, Μενέ δημον δὲ Πυρραί οις. Εὔ δοξος δὲ Κνιδί οις καὶ̓ Αριστοτέ λης Σταγειρί ταις, Πλά τωνος ὄ ντες συνή θεις, νό μους ἔ γραψαν: παρὰ δὲ, Ξενοκρά τους̓ Αλέ ξανδρος ὑ ποθή κας ᾔ τησε περὶ βασιλεί ας: ὁ δὲ πεμφθεὶ ς πρὸ ς̓ Αλέ ξανδρον ὑ πὸ τῶ ν ἐ ν̓ Ασί ᾳ κατοικού ντων̔ Ελλή νων καὶ μά λιστα διακαύ σας καὶ παροξύ νας ἅ ψασθαι τοῦ πρὸ ς τοὺ ς βαρβά ρους πολέ μου Δή λιος ἦ ν̓ Εφέ σιος, ἑ ταῖ ρος Πλά τωνος. Ζή νων τοί νυν ὁ Παρμενί δου γνώ ριμος ἐ πιθέ μενος Δημύ λῳ τῷ τυρά ννῳ καὶ δυστυχή σας περὶ τὴ ν πρᾶ ξιν ἐ ν πυρὶ τὸ ν Παρμενί δου λό γον ὥ σπερ χρυσὸ ν ἀ κή ρατον καὶ δό κιμον παρέ σχε καὶ ἀ πέ δειξεν ἔ ργοις, ὅ τι τὸ αἰ σχρὸ ν ἀ νδρὶ μεγά λῳ φοβερό ν ἐ στιν, ἀ λγηδό να δὲ παῖ δες καὶ γύ ναια καὶ γυναί ων ψυχὰ ς ἔ χοντες ἄ νδρες δεδί ασι: τὴ ν γὰ ρ γλῶ τταν αὑ τοῦ διατραγὼ ν τῷ τυρά ννῳ προσέ πτυσεν.”

“ ἐ κ δὲ τῶ ν̓ Επικού ρου λό γων καὶ δογμά των οὐ λέ γω τί ς τυραννοκτό νος ἢ τί ς ἀ ριστεὺ ς ἢ τί ς νομοθέ της ἢ τί ς ἄ ρχων ἢ βασιλέ ως σύ μβουλος ἢ δή μου προστά της ἢ βεβασανισμέ νος ὑ πὲ ρ τῶ ν δικαί ων ἢ τεθνηκώ ς: ἀ λλὰ τί ς τῶ ν σοφῶ ν ἔ πλευσεν ὑ πὲ ρ τῆ ς πατρί δος, ἐ πρέ σβευσεν, ἀ νή λωσε ποῦ γέ γραπται πολιτικὴ πρᾶ ξις ὑ μῖ ν. καί τοι ὅ τι Μητρό δωρος εἰ ς Πειραιᾶ κατέ βη σταδί ους τεσσαρά κοντα Μιθρῇ τινι Σύ ρῳ τῶ ν βασιλικῶ ν συνειλημμέ νῳ βοηθή σων, πρὸ ς πά ντας ἐ γρά φετο καὶ πά σας, πά σαις ἐ πιστολαῖ ς μεγαληγοροῦ ντος̓ Επικού ρου καὶ σεμνύ νοντος ἐ κεί νην τὴ ν ὁ δό ν. τί οὖ ν εἴ τι τοιοῦ τον ἐ πέ πρακτο αὐ τοῖ ς οἷ ον̓ Αριστοτέ λει, τὴ ν πατρί δα κτί σαι διεφθαρμέ νην ὑ πὸ Φιλί ππου, Θεοφρά στῳ δὲ δὶ ς ἐ λευθερῶ σαι τυραννουμέ νην; οὐ κ ἐ πιλιπεῖ ν ἔ δει πρό τερον φέ ροντα βύ βλους τὸ ν Νεῖ λον ἢ τού τους ἀ ποκαμεῖ ν γρά φοντας περὶ αὑ τῶ ν; καὶ οὐ τοῦ το δεινό ν ἐ στι, ὅ τι τοσού των ὄ ντων φιλοσό φων μό νοι σχεδὸ ν ἀ σύ μβολοι τῶ ν ἐ ν ταῖ ς πό λεσιν ἀ γαθῶ ν κοινωνοῦ σιν ἀ λλ' ὅ τι καὶ τραγῳ διῶ ν ποιηταὶ καὶ κωμῳ διῶ ν ἀ εί τι πειρῶ νται χρή σιμον παρέ χεσθαι καὶ λέ γειν ὑ πὲ ρ νό μων καὶ πολιτεί ας: οὗ τοι δέ, κἂ ν γρά φωσι, γρά φουσι περὶ πολιτεί ας ἵ να μὴ πολιτευώ μεθα, καὶ περὶ ῥ ητορικῆ ς ἵ να μὴ ῥ ητορεύ ωμεν, καὶ περὶ βασιλεί ας ἵ να φεύ γωμεν τὸ συμβιοῦ ν βασιλεῦ σι τοὺ ς δὲ πολιτικοὺ ς ἄ νδρας ἐ πὶ γέ λωτι καὶ καταλύ σει τῆ ς δό ξης ὀ νομά ζουσιν, ὡ ς τὸ ν̓ Επαμεινώ νδαν“ ἐ σχηκέ ναι τι” λέ γοντες ἀ γαθὸ ν καὶ τοῦ το δὲ“ μικκό ν,” οὑ τωσὶ τῷ ῥ ή ματι φρά ζοντες, αὐ τὸ ν δὲ“ σιδηροῦ ν σπλά γχνον” ἀ ποκαλοῦ ντες καὶ πυνθανό μενοι τί παθὼ ν ἐ βά διζε διὰ τῆ ς Πελοποννή σου μέ σης καὶ οὐ πιλί διον ἔ χων οἴ κοι καθῆ το δηλαδὴ περὶ τὴ ν τῆ ς γαστρὸ ς ἐ πιμέ λειαν ὅ λος καθεστώ ς ἃ δὲ Μητρό δωρος ἐ ν τῷ περὶ Φιλοσοφί ας ἐ ξορχού μενος πολιτεί αν γέ γραφεν οὐ κ ᾤ μην δεῖ ν παρεῖ ναι λέ γει δέ, ὅ τι“ τῶ ν σοφῶ ν τινες ὑ πὸ δαψιλεί ας τύ φου οὕ τω καλῶ ς συνεῖ δον τοὔ ργον αὐ τῆ ς, ὥ στ' οἴ χονται φερό μενοι πρὸ ς τὰ ς αὐ τὰ ς Λυκού ργῳ καὶ Σό λωνι ἐ πιθυμί ας κατὰ τοὺ ς περὶ βί ων λό γους καὶ ἀ ρετῆ ς.” τῦ φος οὖ ν ἦ ν καὶ δαψί λεια τύ φου τὸ ἐ λευθέ ρας εἶ ναι τὰ ς̓ Αθή νας καὶ τή ν Σπά ρτην εὐ νομεῖ σθαι καὶ τοὺ ς νέ ους μὴ θρασύ νεσθαι, μηδ' ἐ ξ ἑ ταιρῶ ν παιδοποιεῖ σθαι μηδὲ πλοῦ τον καὶ τρυφὴ ν καὶ ἀ σέ λγειαν ἄ ρχειν ἀ λλὰ νό μον καὶ δικαιοσύ νην ἐ ν ταῖ ς πό λεσιν αὗ ται γὰ ρ ἦ σαν ἐ πιθυμί αι Σό λωνος. καὶ λοιδορῶ ν ὁ Μητρό δωρος ἐ πιλέ γει τοῖ ς εἰ ρημέ νοις διὸ καὶ καλῶ ς ἔ χει τὸ ν ἐ λεύ θερον ὡ ς ἀ ληθῶ ς γέ λωτα γελά σαι ἐ πί τε δὴ πᾶ σιν ἀ νθρώ ποις καὶ ἐ πὶ τοῖ ς Λυκού ργοις τού τοις καὶ Σό λωσιν.” ἀ λλ' οὐ κ ἐ λεύ θερος οὗ τος, ὦ Μητρό δωρ, ἐ στὶ ν ἀ λλ' ἀ νελεύ θερος καὶ ἀ νά γωγος, καὶ οὐ δὲ μά στιγος ἐ λευθέ ρας δεό μενος, ἀ λλὰ τῆ ς ἀ στραγαλωτῆ ς ἐ κεί νης, ᾗ τοὺ ς Γά λλους πλημμελοῦ ντας ἐ ν τοῖ ς Μητρῴ οις κολά ζουσιν.

“ ὅ τι δ' οὐ νομοθέ ταις ἀ λλὰ νό μοις ἐ πολέ μουν, ἔ ξεστιν ἀ κού ειν̓ Επικού ρου: ἐ ρωτᾷ γὰ ρ αὑ τὸ ν ἐ ν ταῖ ς Διαπορί αις“ εἰ πρά ξει τινὰ ὁ σοφό ς, ὧ ν οἱ νό μοι ἀ παγορεύ ουσιν, εἰ δὼ ς ὅ τι λή σει:” καὶ ἀ ποκρί νεται“ οὐ κ εὔ οδον τὸ ἁ πλοῦ ν ἐ στι κατηγό ρημα,” τουτέ στι“ πρά ξω μὲ ν οὐ βού λομαι δ' ὁ μολογεῖ ν.” πά λιν δέ, οἶ μαι, γρά φων πρὸ ς̓ Ιδομενέ α διακελεύ εται“ μὴ νό μοις καὶ δό ξαις δουλεύ οντα ζῆ ν, ἐ φ' ὅ σον ἂ ν μὴ τὴ ν διὰ τοῦ πέ λας ἐ κ πληγῆ ς ὄ χλησιν παρασκευά ζωσιν” εἴ περ οὖ ν οἱ νό μους καὶ πολιτεί ας ἀ ναιροῦ ντες τὸ ν βί ον ἀ ναιροῦ σι τὸ ν ἀ νθρώ πινον,̓ Επί κουρος δὲ καὶ Μητρό δωρος τοῦ το ποιοῦ σι, τοὺ ς μὲ ν συνή θεις ἀ ποτρέ ποντες τοῦ τὰ κοινὰ πρά ττειν τοῖ ς δὲ πρά ττουσιν ἀ πεχθανό μενοι τοὺ ς δὲ πρώ τους καὶ σοφωτά τους τῶ ν νομοθετῶ ν κακῶ ς λέ γοντες τῶ ν δὲ νό μων παρακελευό μενοι περιφρονεῖ ν, ἐ ὰ ν μὴ προσῇ φό βος πληγῆ ς καὶ κολά σεως: οὐ κ οἶ δα τί τηλικοῦ το κατέ ψευσται τῶ ν ἄ λλων ὁ Κωλώ της, ἡ λί κον ἀ ληθῶ ς τῶ ν̓ Επικού ρου λό γων καὶ δογμά των κατηγό ρηκεν.”