Reader

Κωλώ τηεζ ὁ̔ Επικού ρου συνή θης βιβλί ον ἐ ξέ δωκεν ἐ πιγρά ψας“ ὅ τι κατὰ τὰ τῶ ν ἄ λλων φιλοσό φων δό γματα οὐ δὲ ζῆ ν ἔ στιν.” ὅ σα τοί νυν ἡ μῖ ν ἐ πῆ λθεν εἰ πεῖ ν πρὸ ς αὐ τὸ ν ὑ πὲ ρ τῶ ν φιλοσό φων, ἐ γρά φη πρό τερον. ἐ πεὶ δὲ καὶ τῆ ς σχολῆ ς διαλυθεί σης ἐ γέ νοντο λό γοι πλεί ονες ἐ ν τῷ περιπά τῳ πρὸ ς τὴ ν αἵ ρεσιν, ἔ δοξέ μοι καὶ τού τους ἀ ναλαβεῖ ν, εἰ καὶ δι' ἄ λλο μηδὲ ν ἀ λλ' ἐ νδεί ξεως ἕ νεκα τοῖ ς εὐ θύ νουσιν ἑ τέ ρους, ὅ τι δεῖ τοὺ ς λό γους ἕ καστον ὧ ν ἐ λέ γχει καὶ τὰ γρά μματα μὴ παρέ ργως διελθεῖ ν μηδὲ φωνὰ ς ἀ λλαχό θεν ἄ λλας ἀ ποσπῶ ντα καὶ ῥ ή μασιν ἄ νευ πραγμά των ἐ πιτιθέ μενον παρακρού εσθαι τοὺ ς ἀ πεί ρους.

προελθό ντων γὰ ρ ἡ μῶ ν εἰ ς τὸ γυμνά σιον ὥ σπερ εἰ ώ θειμεν ἐ κ τῆ ς διατριβῆ ς, Ζεύ ξιππος“ ἐ μοὶ μέ ν” ἔ φη“ δοκεῖ πολὺ τῆ ς προσηκού σης ὁ λό γος εἰ ρῆ σθαι παρρησί ας μαλακώ τερον: ἀ πί ασι δ' ἡ μῖ ν ἐ γκαλοῦ ντες οἱ περὶ̔ Ηρακλεί δην, τοῦ̓ Επικού ρου καὶ τοῦ Μητροδώ ρου, ἡ μῖ ν μηδὲ ν αἰ τί ων ὄ ντων, θρασύ τερον καθαψαμέ νοις.” καὶ ὁ Θέ ων“ εἶ τ' οὐ κ ἔ λεγες” εἶ πεν“ ὅ τι τοῖ ς ἐ κεί νων ὁ Κωλώ της παραβαλλό μενος εὐ φημό τατος ἀ νδρῶ ν φαί νεται; τὰ γὰ ρ ἐ ν ἀ νθρώ ποις αἴ σχιστα ῥ ή ματα, βωμολοχί ας, ληκυθισμοὺ ς, ἀ λαζονεί ας, ἑ ταιρή σεις, ἀ νδροφονί ας, βαρυστό νους, πολυφθό ρους, βαρυεγκεφά λους συναγαγό ντες̓ Αριστοτέ λους καὶ Σωκρά τους καὶ Πυθαγό ρου καὶ Πρωταγό ρου καὶ Θεοφρά στου καὶ̔ Ηρακλεί δου καὶ̔ Ιππά ρχου καὶ τί νος γὰ ρ οὐ χὶ τῶ ν ἐ πιφανῶ ν;̓ κατεσκέ δασαν: ὥ στ', εἰ καὶ τἄ λλα πά ντα σοφῶ ς εἶ χεν αὐ τοῖ ς, διὰ τὰ ς βλασφημί ας ταύ τας καὶ κατηγορί ας πορρωτά τω σοφί ας ἂ ν εἴ ργεσθαι:“ φθό νος γὰ ρ ἔ ξω θεί ου χοροῦ” καὶ ζηλοτυπί α δι' ἀ σθέ νειαν ἀ ποκρύ ψαι μὴ δυναμέ νη τὸ ἀ λγοῦ ν” ὑ πολαβὼ ν οὖ ν̓ Αριστό δημος“̔ Ηρακλεί δης μὲ ν οὖ ν” ἔ φη“ γραμματικὸ ς ὤ ν, ἀ ντὶ τῆ ς ποιητικῆ ς τύ ρβης, ὡ ς ἐ κεῖ νοι λέ γουσι, καὶ τῶ ν̔ Ομή ρου μωρολογημά των ἀ ποτί νει ταύ τας̓ Επικού ρῳ χά ριτας, ἢ ὅ τι Μητρό δωρος ἐ ν γρά μμασι τοσού τοις τῷ ποιητῇ λελοιδό ρηκεν. ἀ λλ' ἐ κεί νους μὲ ν ἐ ῶ μεν, ὦ Ζεύ ξιππε: τὸ δ' ἐ ν ἀ ρχῇ τῶ ν λό γων ῥ ηθὲ ν πρὸ ς τοὺ ς ἄ νδρας, ὡ ς οὐ κ ἔ στι ξῆ ν κατ' αὐ τού ς, τί οὐ μᾶ λλον, ἐ πεὶ κέ κμηκεν οὗ τος, αὐ τοὶ δι' ἑ αυτῶ ν περαί νομεν ἅ μα καὶ Θέ ωνα παραλαβό ντες;” καὶ ὁ Θέ ων πρὸ ς αὐ τὸ ν“ ἀ λλ' οὗ τος μέ ν” ἔ φη“ ὁ ἆ θλος” ἑ τέ ροις“ ἐ κτετέ λεσται” πρὸ ἡ μῶ ν. νῦ ν αὖ τε σκοπὸ ν ἄ λλον, εἰ δοκεῖ, θέ μενοι τοιαύ τῃ τινὶ δί κῃ μετί ωμεν ὑ πὲ ρ τῶ ν φιλοσό φων τοὺ ς ἄ νδρας: ἀ ποδεῖ ξαι γά ρ, ἄ νπερ ᾖ δυνατό ν, ἐ πιχειρή σωμεν, ὅ τι μηδὲ ζῆ ν ἡ δέ ως ἔ στιν κατ' αὐ τού ς. παπαί εἶ πον ἔ γωγε γελά σας“ εἰ ς τὴ ν γαστέ ρα τοῖ ς ἀ νδρά σιν ἔ οικας ἐ ναλεῖ σθαι, καὶ τὴ ν περὶ τῶ ν κρεῶ ν ἐ πά ξειν, ἀ φαιρού μενος ἡ δονὴ ν ἀ νθρώ πων βοώ ντων οὐ γὰ ρ πυγμά χοι εἰ μὲ ν ἀ μύ μονες οὐ δὲ ῥ ή τορες οὐ δὲ προστά ται δή μων οὐ δ' ἄ ρχοντες, ἀ εὶ δ' ἡ μῖ ν δαί ς τε φί λη καὶ πᾶ σα διὰ σαρκὸ ς ἐ πιτερπὴ ς κί νησις ἐ φ' ἡ δονὴ ν τινα καὶ χαρὰ ν ψυχῆ ς ἀ ναπεμπομέ νη. δοκεῖ ς οὖ ν μοι μὴ τὸ ἔ αρ ἐ ξαιρεῖ ν ὥ ς φασιν, ἀ λλὰ τὸ ζῆ ν ἀ φαιρεῖ σθαι τοὺ ς ἄ νδρας, εἰ τὸ ζῆ ν ἡ δέ ως μὴ ἀ πολεί ψεις αὐ τοῖ ς.”“ τί οὖ ν” εἶ πεν ὁ Θέ ων“ εἰ δοκιμά ζεις τὸ ν λό γον, αὐ τὸ ς οὐ χρῇ παρό ντι;”“ χρή σομαι” εἶ πον“ ἀ κροώ μενος καὶ ἀ ποκρινό μενος, ἂ ν δέ ησθε: τὴ ν δ' ἡ γεμονί αν ὑ μῖ ν παραδί δωμι” μικρὰ δὴ προφασισαμέ νου τοῦ Θέ ωνος,̓ Αριστό δημος“ ὡ ς σύ ντομον” ἔ φη“ καὶ λεί αν ἔ χων ὁ δὸ ν ἀ πετά φρευσας ἡ μῖ ν πρὸ ς τὸ ν λό γον, οὐ κ ἐ ά σας περὶ τοῦ καλοῦ πρό τερον εὐ θύ νας ὑ ποσχεῖ ν τὴ ν αἵ ρεσιν. ἀ νθρώ πους γά ρ, ἡ δονὴ ν ὑ ποτιθεμέ νους τέ λος, οὐ κ ἔ στιν ἐ ξελά σαι τοῦ ἡ δέ ως ζῆ ν ῥ ᾴ διον: τοῦ δὲ καλῶ ς ἐ κπεσό ντες ἅ μα καὶ τοῦ ἡ δέ ως συνεξέ πιπτον: ἐ πεὶ τὸ ἡ δέ ως ζῆ ν ἄ νευ τοῦ καλῶ ς ἀ νύ παρκτό ν ἐ στιν, ὡ ς αὐ τοὶ λέ γουσι.”

καὶ ὁ Θέ ων“ ἀ λλὰ τοῦ το μέ ν” εἶ πεν“ ἂ ν δό ξῃ, τοῦ λό γου προϊ ό ντος ἀ ναθησό μεθα: νῦ ν δὲ χρησό μεθα τοῖ ς διδομέ νοις ὑ π' αὐ τῶ ν. οἴ ονται δὲ περὶ γαστέ ρα τἀ γαθὸ ν εἶ ναι καὶ τοὺ ς ἄ λλους πό ρους τῆ ς σαρκὸ ς ἅ παντας, δι' ὧ ν ἡ δονὴ καὶ μὴ ἀ λγηδὼ ν ἐ πεισέ ρχεται: καὶ πά ντα τὰ καλὰ καὶ σοφὰ ἐ ξευρή ματα τῆ ς περὶ γαστέ ρα ἡ δονῆ ς ἕ νεκα γεγονέ ναι καὶ τῆ ς ὑ πὲ ρ ταύ της ἐ λπί δος ἀ γαθῆ ς, ὡ ς ὁ σοφὸ ς εἴ ρηκε Μητρό δωρος. αὐ τό θεν μὲ ν οὖ ν, ὦ ἑ ταῖ ρε, φαί νονται γλί σχρον τι καὶ σαπρὸ ν καὶ οὐ βέ βαιον αἴ τιον τἀ γαθοῦ λαμβά νοντες, ἀ λλὰ τοῖ ς πό ροις τού τοις, δι' ὧ ν ἡ δονὰ ς; ἐ πεισά γονται, καὶ πρὸ ς ἀ λγηδό νας ὁ μοί ως κατατετρημέ νον, μᾶ λλον δ' ἡ δονὴ ν μὲ ν ὀ λί γοις ἀ λγηδό να δὲ πᾶ σι τοῖ ς μορί οις δεχό μενον. πᾶ σα γὰ ρ ἡ δονὴ περὶ ἄ ρθρα καὶ νεῦ ρα καὶ πό δας καὶ χεῖ ρας, οἷ ς ἐ νοικί ζεται τὰ δεινὰ πά θη καὶ σχέ τλια, ποδαγρικὰ καὶ ῥ ευματικὰ καὶ φαγεδαινικὰ καὶ διαβρώ σεις καὶ ἀ ποσή ψεις: ὀ σμῶ ν δὲ καὶ χυμῶ ν τὰ ἣ διστα προσαγαγὼ ν τῷ σώ ματι μικρὸ ν εὑ ρή σεις χωρί ον ἐ ν αὐ τῷ παντά πασι τὸ κινού μενον λεί ως καὶ προσηνῶ ς, τὰ δ' ἄ λλα πολλά κις δυσχεραί νει καὶ ἀ γανακτεῖ: πυρὶ δὲ καὶ σιδή ρῳ καὶ δή γματι καὶ ὑ στριχί σιν οὐ δὲ ν ἀ παθὲ ς οὐ δ' ἀ ναί σθητον ἀ λγηδό νος, ἀ λλὰ καὶ καῦ μα καὶ ῥ ῖ γος εἰ ς ἅ παντα καταδύ εται καὶ πυρετό ς: αἱ δ' ἡ δοναὶ καθά περ αὖ ραι πρὸ ς ἑ τέ ραις ἕ τεραι τοῦ σώ ματος ἄ κραις ἐ πιγελῶ σαι διαχέ ονται, καὶ ὁ χρό νος ὁ μὲ ν τού των οὐ πολὺ ς ἀ λλ' ὥ σπερ οἱ διᾴ ττοντες ἔ ξαψιν ἅ μα καὶ σβέ σιν ἐ ν τῇ σαρκὶ λαμβά νουσιν εἷ ς δὲ τοῦ πό νου μά ρτυς ὁ Αἰ σχύ λου Φιλοκτή της ἱ κανό ς: οὐ γὰ ρ ὁ δρά κων, φησί ν, ἀ νῆ κεν ἀ λλ' ἐ νῴ κισε δεινὴ ν στομά των ἔ κφυσιν, ποδὸ ς λαβεῖ ν. ὀ λισθεί η ἀ λγηδὼ ν οὐ χ ἕ τερα τοιαῦ τα κινοῦ σα καὶ γαργαλί ζουσα τοῦ σώ ματος: ἀ λλ' ὥ σπερ τὸ τῆ ς μηδικῆ ς σπέ ρμα πολυκαμπὲ ς καὶ σκαληνὸ ν ἐ μφύ εται τῇ γῇ καὶ διαμέ νει πολὺ ν χρό νον ὑ πὸ τραχύ τητος, οὕ τως ὁ πό νος ἄ γκιστρα καὶ ῥ ί ζας διασπεί ρων καὶ συμπλεκό μενος τῇ σαρκὶ καὶ παραμέ νων οὐ χ ἡ μέ ρας οὐ δὲ νύ κτας μό νον ἀ λλὰ καὶ ὥ ρας ἐ τῶ ν ἐ νί οις καὶ περιό δους ὀ λυμπιακὰ ς, μό λις ὑ π' ἄ λλων πό νων ὥ σπερ ἥ λων σφοδροτέ ρων ἐ κκρουό μενος ἀ παλλά ττεται. τί ς γὰ ρ ἔ πιε χρό νον τοσοῦ τον ἢ ἔ φαγεν, ὅ σον διψῶ σιν οἱ πυρέ ττοντες καὶ πεινῶ σιν οἱ πολιορκού μενοι; ποῦ δ' ἔ στιν ἄ νεσις καὶ κοινωνί α μετὰ φί λων, ἐ φ' ὅ σον κολά ζουσι καὶ στρεβλοῦ σι τύ ραννοι; καὶ γὰ ρ τοῦ το τῆ ς τοῦ σώ ματος φαυλό τητος καὶ ἀ φυΐ ας πρὸ ς τὸ ἡ δέ ως ζῆ ν ἐ στιν, ὅ τι τοὺ ς πό νους ὑ πομέ νει μᾶ λλον ἢ τὰ ς ἡ δονὰ ς καὶ πρὸ ς ἐ κεί νους ἔ χει ῥ ώ μην καὶ δύ ναμιν, ἐ ν δὲ ταύ ταις ἀ σθενὲ ς ἐ στι καὶ ἁ ψί κορον. τὸ δ' ἡ δέ ως ζῆ ν ἂ ν ἅ πτωνται πλεί ονα περὶ τού του λέ γειν οὐ κ ἐ ῶ σιν ἡ μᾶ ς, ὁ μολογοῦ ντες αὐ τοὶ μικρὸ ν εἶ ναι τὸ τῆ ς σαρκὸ ς ἡ δύ, μᾶ λλον δ' ἀ καρέ ς, εἴ γε δὴ μὴ κενολογοῦ σι μηδ' ἀ λαζονεύ ονται, Μητρό δωρος μὲ ν λέ γων ὅ τι“ πολλά κις προσεπτύ σαμεν ταῖ ς τοῦ σώ ματος ἡ δοναῖ ς,”̓ Επί κουρος δὲ καὶ“ γελᾶ ν φησι ταῖ ς ὑ περβολαῖ ς τοῦ περὶ τὸ σῶ μα νοσή ματος πολλά κις κά μνοντα τὸ ν σοφό ν” οἷ ς οὖ ν οἱ πό νοι τοῦ σώ ματος οὕ τως εἰ σὶ ν ἐ λαφροὶ καὶ ῥ ᾴ διοι, πῶ ς ἔ νεστί τι ταῖ ς ἡ δοναῖ ς ἀ ξιό λογον; καὶ γὰ ρ εἰ μὴ χρό νῳ μηδὲ μεγέ θει τῶ ν πό νων ἀ ποδέ ουσιν, ἀ λλὰ περὶ πό νους ἔ χουσι, καὶ πέ ρας αὐ ταῖ ς κοινὸ ν̓ Επί κουρος τὴ ν παντὸ ς τοῦ ἀ λγοῦ ντος ὑ πεξαί ρεσιν ἐ πιτέ θεικεν, ὡ ς τῆ ς φύ σεως ἄ χρι τοῦ λῦ σαι τὸ ἀ λγεινὸ ν αὐ ξού σης τὸ ἡ δύ, περαιτέ ρω δὲ μὴ ἐ ώ σης προελθεῖ ν κατὰ τὸ μέ γεθος, ἀ λλὰ ποικιλμοὺ ς τινας οὐ κ ἀ ναγκαί ους, ὅ ταν ἐ ν τῷ μὴ πονεῖ ν γέ νηται, δεχομέ νης ἡ δ' ἐ πὶ τοῦ το μετ' ὀ ρέ ξεως πορεί α, μέ τρον ἡ δονῆ ς οὖ σα, κομιδῇ βραχεῖ α καὶ σύ ντομος ὅ θεν αἰ σθό μενοι τῆ ς ἐ νταῦ θα γλισχρό τητος ὥ σπερ ἐ κ χωρί ου λυπροῦ τοῦ σώ ματος μεταφέ ρουσι τὸ τέ λος εἰ ς τὴ ν ψυχή ν, ὡ ς ἐ κεῖ νομὰ ς καὶ λειμῶ νας ἀ μφιλαφεῖ ς ἡ δονῶ ν ἕ ξοντες“ ἐ ν δ'̓ Ιθά κῃ οὔ τ' ἂ ρ δρό μοι εὐ ρέ ες οὔ τε τι λειμώ ν” οὔ τε λεί η περὶ τὸ σαρκί διον ἡ ἀ πό λαυσις ἀ λλὰ τραχεῖ α, μεμιγμέ νη πρὸ ς πολὺ τὸ ἀ λλό τριον καὶ σφυγματῶ δες.”

ὑ πολαβὼ ν οὖ ν ὁ Ζεύ ξιππος“ εἶ τ' οὐ καλῶ ς” ἔ φη“ δοκοῦ σί σοι ποιεῖ ν οἱ ἄ νδρες, ἀ ρχό μενοι μὲ ν ἀ πὸ τοῦ σώ ματος, ἐ ν ᾧ πρῶ τον ἐ φά νη γέ νεσις, εἶ τ̓ ἰ ό ντες ἐ πὶ τὴ ν ψυχὴ ν ὡ ς βεβαιοτέ ραν καὶ τὸ πᾶ ν ἐ ν ταύ τῃ τελειοῦ ντες;”“ καλῶ ς νὴ Δί'” ἔ φην ἐ γὼ“ καὶ κατὰ φύ σιν, εἴ τι κρεῖ ττον ἐ νταῦ θα μετιό ντες καὶ τελειό τερον ἀ νευρί σκουσιν, ὥ σπερ οἱ θεωρητικοὶ καὶ πολιτικοὶ τῶ ν ἀ νδρῶ ν. εἰ δ' ἀ κού εις αὐ τῶ ν μαρτυρομέ νων καὶ βοώ ντων, ὡ ς ἐ π' οὐ δενὶ τῶ ν ὄ ντων πέ φυκε χαί ρειν καὶ γαληνί ζειν πλὴ ν ἐ πὶ σώ ματος ἡ δοναῖ ς παρού σαις ἢ προσδοκωμέ ναις, καὶ τοῦ τ' αὐ τῆ ς τἀ γαθό ν ἐ στιν, ἆ ρ' οὐ δοκοῦ σί σοι διερά ματι τοῦ σώ ματος χρῆ σθαι τῇ ψυχῇ, καὶ καθά περ οἶ νον ἐ κ πονηροῦ καὶ μὴ παλαιοῦ ντες οἴ εσθαι σεμνό τερό ν τι ποιεῖ ν καὶ τιμιὼ τερον ζειν πλὴ ν ἐ πὶ σώ ματος ἡ δοναῖ ς παρού σαις ἢ προσοὑ δοκοῦ σί σοι διερά ματι τοῦ σώ ματος; χρῆ σθαι τῇ στέ γοντος ἀ γγεί ου τὴ ν ἡ δονὴ ν διαχέ οντες ἐ νταῦ θα καὶ καί τοι γ' οἶ νον μὲ ν χρό νος διαχυθέ ντα τηρεῖ καὶ συνηδύ νει: τῆ ς δ' ἡ δονῆ ς; ἡ ψυχὴ παραλαβοῦ σα τὴ ν μνή μην, ὥ σπερ ὀ σμή ν, ἄ λλο δ' οὐ δέ ν, φυλά σσει: ζέ σασα γὰ ρ ἐ πὶ σαρκὶ κατασβέ ννυται καὶ τὸ μνημονευό μενον αὐ τῆ ς; ἀ μαυρό ν ἐ στι καὶ κνισῶ δες, ὥ σπερ ἑ ώ λων ὧ ν τις ἔ φαγεν ἢ ἔ πιε τιθεμέ νου καὶ ταμιεύ οντος ἐ πινοί ας ἐ ν ἑ αυτῷ καὶ χρωμέ νου δηλονό τι ταύ ταις, προσφά των μὴ παρό ντων. ὅ ρα δ' ὅ σῳ μετριώ τερον οἱ Κυρηναϊ κοί, καί περ ἐ κ μιᾶ ς οἰ νοχό ης̓ Επικού ρῳ πεπωκό τες, οὐ δ' ὁ μιλεῖ ν ἀ φροδισί οις οἴ ονται δεῖ ν μετὰ φωτὸ ς ἀ λλὰ σκό τος προθεμέ νους, ὅ πως μὴ τὰ εἴ δωλα τῆ ς πρά ξεως ἀ ναλαμβά νουσα διὰ τῆ ς ὄ ψεως ἐ ναργῶ ς ἡ διά νοια πολλά κις ἀ νακά ηται τὴ ν ὄ ρεξιν. οἱ δὲ τού τῳ μά λιστα τὸ ν σοφὸ ν ἡ γού μενοι διαφέ ρειν, τῷ μνημονεύ ειν ἐ ναργῶ ς καὶ συνέ χειν ἐ ν ἑ αυτῷ τὰ περὶ τὰ ς ἡ δονὰ ς φά σματα καὶ πά θη καὶ κινή σεις, εἰ μὲ ν οὐ δὲ ν ἄ ξιον σοφί ας παρεγγυῶ σιν, ὥ σπερ σωμά των οἰ κί ᾳ τῇ ψυχῇ τοῦ σοφοῦ τὰ τῆ ς ἡ δονῆ ς ἐ κκλύ σματα μέ νειν ἐ ῶ ντες, μὴ λέ γωμεν: ὅ τι δ' οὐ κ ἔ στιν ἀ πὸ τού των ἡ δέ ως ζῆ ν, αὐ τό θεν γε πρό δηλον. οὐ γὰ ρ εἰ κὸ ς εἶ ναι μέ γα τῆ ς ἡ δονῆ ς τὸ μνημονευό μενον, εἰ μικρὸ ν γ' ἐ δό κει τὸ παρό ν: οὐ δ' οἷ ς εὐ φραί νετο μετρί ως γιγνομέ νοις ὑ περχαί ρειν γενομέ νων ὅ που οὐ δὲ τοῖ ς ἐ κπεπληγμέ νοις τὰ σωματικὰ καὶ θαυμά ζουσιν ἐ μμέ νει τὸ χαί ρειν παυσαμέ νοις, ἀ λλὰ σκιά τις ὑ πολεί πεται καὶ ὄ ναρ ἐ ν τῇ ψυχῇ τῆ ς ἡ δονῆ ς ἀ ποπταμέ νης οἷ ον ὑ πέ κκαυμα τῶ ν ἐ πιθυμιῶ ν, ὥ σπερ ἐ ν ὕ πνοις διψῶ ντος ἢ ἐ ρῶ ντος ἀ τελεῖ ς ἡ δοναὶ καὶ ἀ πολαύ σεις δριμύ τερον ἐ γεί ρουσι τὸ ἀ κό λαστον. οὔ τε δὴ τού τοις ἐ πιτερπὴ ς ἡ μνή μη τῶ ν ἀ πολελαυσμέ νων, ἀ λλ' ἐ ξ ὑ πολεί μματος ἡ δονῆ ς ἀ μυδροῦ καὶ διακέ νου πολὺ τὸ οἰ στρῶ δες καὶ νύ ττον ἐ ναργοῦ ς ἀ ναφέ ρουσα τῆ ς ὀ ρέ ξεως οὔ τε τοὺ ς μετρί ους καὶ σώ φρονας εἰ κὸ ς ἐ νδιατρί βειν τῇ ἐ πινοί ᾳ τῶ ν τοιού των, οὐ δ' ἅ περ ἔ σκωπτε τὸ ν Καρνεά δην πρά ττοντα, οἷ ον ἐ ξ ἐ φημερί δων ἀ ναλέ γεσθαι, ποσά κις̔ Ηδεί ᾳ καὶ Λεοντί ῳ συνῆ λθον, ἢ ποῦ Θά σιον ἔ πιον ἢ ποί ας εἰ κά δος ἐ δεί πνησαν πολυτελέ στατα. δεινὴ ν γὰ ρ ἐ μφαί νει καὶ θηριώ δη περὶ τὰ γιγνό μενα καὶ προσδοκώ μενα τῆ ς ἡ δονῆ ς ἔ ργα ταραχὴ ν καὶ λύ σσαν ἡ τοσαύ τη πρὸ ς ἀ ναμνή σεις βά κχευσις αὐ τῆ ς τῆ ς ψυχῆ ς καὶ πρό στηξις. ὅ θεν αὐ τοί μοι δοκοῦ σι, τού των αἰ σθό μενοι τῶ ν ἀ τοπιῶ ν, εἰ ς τὴ ν ἀ πονί αν καὶ τὴ ν εὐ στά θειαν ὑ ποφεύ γειν τῆ ς σαρκό ς, ὡ ς ἐ ν τῷ ταύ την ἐ πινοεῖ ν περί τινας ἐ σομέ νην καὶ γεγενημέ νην τοῦ ἡ δέ ως ζῆ ν ὄ ντος:“ τὸ γὰ ρ εὐ σταθὲ ς σαρκὸ ς κατά στημα καὶ τὸ περὶ ταύ της πιστὸ ν ἔ λπισμα τὴ ν ἀ κροτά την χαρὰ ν καὶ βεβαιοτά την ἔ χειν τοῖ ς ἐ πιλογί ζεσθαι δυναμέ νοις.””

ὅ ρα δὴ πρῶ τον μὲ ν οἷ α ποιοῦ σι, τὴ ν εἴ θ' ἡ δονὴ ν ταύ την εἴ τ' ἀ πονί αν ἢ εὐ στά θειαν ἄ νω καὶ κά τω μετερῶ ντες ἐ κ τοῦ σώ ματος εἰ ς τὴ ν ψυχή ν, εἶ τα πά λιν ἐ κ ταύ της εἰ ς ἐ κεῖ νο τῷ μὴ στέ γειν ἀ πορρέ ουσαν καὶ διολισθά νουσαν ἀ ναγκαζό μενοι τῇ ἀ ρχῇ συνά πτειν καὶ“ τὸ μὲ ν ἡ δό μενον, ὥ ς φησι, τῆ ς σαρκὸ ς τῷ χαί ροντι τῆ ς ψυχῆ ς ὑ περεί δοντες, αὖ θις δ' ἐ κ τοῦ χαί ροντος εἰ ς τὸ ἡ δό μενον τῇ ἐ λπί δι τελευτῶ ντες.” καὶ πῶ ς οἷ ό ν τε, τῆ ς βά σεως τινασσομέ νης, μὴ συντινά σσεσθαι τὸ βαῖ νον: ἢ βέ βαιον ἐ λπί δα καὶ χαρὰ ν ἀ σά λευτον εἶ ναι περὶ πρά γματος σά λον ἔ χοντος τοσοῦ τον καὶ μεταβολά ς, ὅ σαις φυλά ττουσι τὸ σῶ μα, πολλαῖ ς μὲ ν ἔ ξωθεν ὑ ποκεί μενον ἀ νά γκαις καὶ πληγαῖ ς ἐ ν: ἑ αυτῷ δ' ἔ χον ἀ ρχὰ ς κακῶ ν, ἃ ς οὐ κ ἀ ποτρέ πει λογισμό ς; οὐ δὲ γὰ ρ ἂ ν προσέ πιπτεν ἀ νδρά σι νοῦ ν ἔ χουσι στραγγουρικὰ πά θη καὶ δυσεντερικὰ καὶ φθί σεις καὶ ὕ δρωπες, ὧ ν τοῖ ς μὲ ν αὐ τὸ ς̓ Επί κουρος συνηνέ χθη τοῖ ς δὲ Πολύ αινος τὰ δὲ Νεοκλέ α καὶ̓ Αγαθό βουλον ἐ ξή γαγε. καὶ ταῦ τ' οὐ κ ὀ νειδί ζομεν, εἰ δό τες καὶ Φερεκύ δην καὶ̔ Ηρά κλειτον ἐ ν νό σοις χαλεπαῖ ς γενομέ νους: ἀ λλ' ἀ ξιοῦ μεν αὐ τού ς, εἰ τοῖ ς πά θεσι βού λονται τοῖ ς ἑ αυτῶ ν ὁ μολογεῖ ν καὶ μὴ κεναῖ ς φωναῖ ς θρασυνό μενοι καὶ δημαγωγοῦ ντες ἀ λαζονεί αν προσοφλισκά νειν, ἢ μὴ λαμβά νειν χαρᾶ ς ἀ ρχὴ ν ἁ πά σης τὴ ν σαρκὸ ς εὐ στά θειαν ἢ μὴ φά ναι χαί ρειν καὶ ὑ βρί ζειν τοὺ ς ἐ ν πό νοις ὑ περβά λλουσι καὶ νό σοις γιγνομέ νους. κατά στημα μὲ ν γὰ ρ εὐ σταθὲ ς σαρκὸ ς γί γνεται πολλά κις, ἔ λπισμα δὲ πιστὸ ν ὑ πὲ ρ σαρκὸ ς καὶ βέ βαιον οὐ κ ἔ στιν ἐ ν ψυχῇ νοῦ ν ἐ χού σῃ γενέ σθαι: ἀ λλ' ὥ σπερ ἐ ν θαλά σσῃ κατ' Αἰ σχύ λον ὠ δῖ να τί κτει νὺ ξ κυβερνή τῃ σοφῷ καὶ γαληνή: τὸ γὰ ρ μέ λλον ἄ δηλον: οὕ τως ἐ ν σώ ματι ψυχὴ ν εὐ σταθοῦ ντι καὶ ταῖ ς περὶ σώ ματος ἐ λπί σι τἀ γαθὸ ν τιθεμέ νην οὐ κ ἔ στιν ἄ φοβον καὶ ἄ κυμον διεξαγαγεῖ ν. οὐ γὰ ρ ἔ ξωθεν μό νον, ὥ σπερ ἡ θά λασσα, χειμῶ νας ἴ σχει καὶ καταιγισμοὺ ς τὸ σῶ μα, πλεί ονας δὲ ταραχὰ ς ἐ ξ ἑ αυτοῦ καὶ μεί ζονας ἀ ναδί δωσιν: εὐ δί αν δὲ χειμερινὴ ν μᾶ λλον ἄ ν τις ἢ σαρκὸ ς ἀ βλά βειαν ἐ λπί σειεν αὑ τῷ παραμενεῖ ν βεβαί ως. τὸ γὰ ρ ἐ φή μερα καλεῖ ν καὶ ἀ βέ βαια καὶ ἀ στά θμητα φύ λλοις τε γιγνομέ νοις ἔ τους ὥ ρᾳ καὶ φθί νουσιν εἰ κά ζειν τὸ ν βί ον τί παρέ σχηκεν ἄ λλο τοῖ ς ποιηταῖ ς ἢ τὸ τῆ ς σαρκὸ ς ἐ πί κηρον καὶ πολυβλαβὲ ς καὶ νοσῶ δες, ἧ ς δὴ καὶ τὸ ἄ κρον ἀ γαθὸ ν δεδιέ ναι καὶ κολού ειν παρεγγυῶ σι;“ σφαλερὸ ν γὰ ρ αἱ εἰ ς ἄ κρον εὐ εξί αι” φησὶ ν̔ Ιπποκρά της: ὁ δ' ἄ ρτι θά λλων σαρκὶ διοπετὴ ς ὅ πως ἀ στὴ ρ ἀ πέ σβη κατὰ τὸ ν Εὐ ριπί δην ὑ πὸ δὲ βασκανί ας καὶ φθό νου βλά πτεσθαι προσορωμέ νους οἴ ονται τοὺ ς καλού ς, ὅ τι τά χιστα τὸ ἀ κμά ζον ἴ σχει μεταβολὴ ν τοῦ σώ ματος δἰ ἀ σθέ νειαν.

“ ὅ τι δ' ὅ λως μοχθηρὰ τὰ πρά γματα πρὸ ς βί ον ἄ λυπό ν ἐ στιν αὐ τοῖ ς, σκό πει καὶ ἀ φ' ὧ ν πρὸ ς ἑ τέ ρους λέ γουσι.“ τοὺ ς γὰ ρ ἀ δικοῦ ντας καὶ παρανομοῦ ντας ἀ θλί ως φασὶ καὶ περιφό βως ζῆ ν τὸ ν πά ντα χρό νον: ὅ τι, κἂ ν λαθεῖ ν δύ νωνται, πί στιν περὶ τοῦ λαθεῖ ν λαβεῖ ν ἀ δύ νατό ν ἐ στιν: ὅ θεν ὁ τοῦ μέ λλοντος ἀ εὶ φό βος ἐ γκεί μενος οὐ κ ἐ ᾷ χαί ρειν οὐ δὲ θαρρεῖ ν ἐ πὶ τοῖ ς παροῦ σι” ταῦ τα δὲ καὶ πρὸ ς ἑ αυτοὺ ς εἰ ρηκό τες λελή θασιν. εὐ σταθεῖ ν μὲ ν γὰ ρ ἔ στι καὶ ὑ γιαί νειν τῷ σώ ματι πολλά κις, πί στιν δὲ λαβεῖ ν περὶ τοῦ διαμενεῖ ν ἀ μή χανον: ἀ νά γκη δὴ ταρά ττεσθαι καὶ ὠ δί νειν ἀ εὶ πρὸ ς τὸ μέ λλον ὑ πὲ ρ τοῦ σώ ματος, ἣ ν περιμέ νουσιν ἐ λπί δα πιστὴ ν ἀ π' αὐ τοῦ καὶ βεβαί αν οὐ δέ πω κτή σασθαι δυναμέ νους. τὸ δὲ μηδὲ ν ἀ δικεῖ ν οὐ δέ ν ἐ στι πρὸ ς τὸ θαρρεῖ ν οὐ γὰ ρ τὸ δικαί ως παθεῖ ν ἀ λλὰ τὸ παθεῖ ν φοβερό ν: οὐ δὲ συνεῖ ναι μὲ ν αὐ τὸ ν ἀ δικί αις ἀ νιαρὸ ν περιπεσεῖ ν δὲ ταῖ ς ἄ λλων οὐ χαλεπό ν: ἀ λλ' εἰ μὴ μεῖ ζον, οὐ κ ἔ λαττό ν γε τὸ κακὸ ν ἦ ν̓ Αθηναί οις ἡ Λαχά ρους καὶ Συρακοσί οις ἡ Διονυσί ου χαλεπό της ἤ περ αὐ τοῖ ς ἐ κεί νοις: ταρά ττοντες γὰ ρ ἐ ταρά ττοντο καὶ πεί σεσθαι κακῶ ς προσεδό κων ἐ κ τοῦ προαδικεῖ ν καὶ προλυμαί νεσθαι τοὺ ς ἐ ντυγχά νοντας. ὄ χλων δὲ θυμοὺ ς καὶ λῃ στῶ ν ὠ μό τητας καὶ κληρονό μων ἀ δικί ας, ἔ τι δὲ λοιμοὺ ς; ἀ έ ρων καὶ θά λασσαν εὐ βραγκή ν,: ὑ φ' αἷ ς̓ Επί κουρος ὀ λί γον ἐ δέ ησε καταποθῆ ναι πλέ ων εἰ ς Λά μψακον, ὡ ς γρά φει, τί ἂ ν λέ γοι τις; ἀ ρκεῖ γὰ ρ ἡ φύ σις τῆ ς σαρκό ς, ὕ λην ἔ χουσα νό σων ἐ ν ἑ αυτῇ καὶ τοῦ το δὴ τὸ παιζό μενον ἐ κ τοῦ βοὸ ς τοὺ ς ἱ μά ντας λαμβά νουσα τὰ ς ἀ λγηδό νας ἐ κ τοῦ σώ ματος, ὁ μοί ως τοῖ ς τε φαύ λοις καὶ τοῖ ς ἐ πιεικέ σι τὸ ν βί ον ἐ πισφαλῆ ποιεῖ ν καὶ φοβερό ν, ἄ νπερ ἐ πὶ σαρκὶ καὶ τῇ περὶ σά ρκα ἐ λπί δι μά θωσιν ἄ λλῳ δὲ μηδενὶ χαί ρειν καὶ θαρρεῖ ν, ὡ ς̓ Επί κουρος ἒ ν τ' ἄ λλοις πολλοῖ ς; γέ γραφε καὶ τού τοις, ἃ ἔ στι περὶ Τέ λους”

“ οὐ μό νον τοί νυν ἄ πιστον καὶ ἀ βέ βαιον ἀ ρχὴ ν λαμβά νουσι τοῦ ἡ δέ ως ζῆ ν ἀ λλὰ καὶ παντά πασιν εὐ καταφρό νητον καὶ μικρά ν, εἴ περ αὐ τοῖ ς κακῶ ν ἀ ποφυγὴ τὸ χαρτό ν ἐ στι καὶ τἀ γαθό ν, ἄ λλο δ' οὐ δὲ ν διανοεῖ σθαί φασιν, οὐ δ' ὅ λως τὴ ν φύ σιν ἔ χειν ὅ ποι τεθή σεται τἀ γαθό ν, εἰ μὴ μό νον, ὅ θεν ἐ ξελαύ νεται τὸ κακὸ ν αὐ τῆ ς ὥ ς φησι Μητρό δωρος ἐ ν τοῖ ς πρὸ ς τοὺ ς Σοφιστά ς:“ ὥ στε τοῦ τ' αὐ τὸ τἀ γαθό ν ἐ στι, τὸ φυγεῖ ν τὸ κακό ν: ἔ νθα γὰ ρ τεθή σεται τἀ γαθό ν, οὐ κ ἔ στιν, ὅ ταν μηθὲ ν ἔ τι ὑ πεξί ῃ μή τ' ἀ λγεινὸ ν μή τε λυπηρό ν” ὅ μοια δὲ καὶ τὰ̓ Επικού ρου, λέ γοντος τὴ ν τἀ γαθοῦ φύ σιν ἐ ξ αὐ τῆ ς τῆ ς φυγῆ ς τοῦ κακοῦ καὶ τῆ ς μνή μης καὶ ἐ πιλογί σεως καὶ χά ριτος, ὅ τι τοῦ το συμβέ βηκεν αὐ τῷ, γεννᾶ σθαι: τὸ γὰ ρ ποιοῦ ν, φησί ν, ἀ νυπέ ρβλητον γῆ θος τὸ παρ' αὑ τοῦ πεφυγμέ νον, μέ γα κακό ν: καὶ αὕ τη φύ σις ἀ γαθοῦ, ἄ ν τις ὀ ρθῶ ς ἐ πιβά λῃ, ἔ πειτα σταθῇ καὶ μὴ κενῶ ς περιπατῇ περὶ ἀ γαθοῦ θρυλῶ ν” φεῦ τῆ ς μεγά λης ἡ δονῆ ς τῶ ν ἀ νδρῶ ν καὶ μακαριό τητος, ἣ ν καρποῦ νται χαί ροντες ἐ πὶ τῷ μὴ κακοπαθεῖ ν μηδὲ λυπεῖ σθαι μηδὲ ἀ λγεῖ ν. ἆ ρ' οὐ κ ἄ ξιό ν ἐ στιν ἐ πὶ τού τοις καὶ φρονεῖ ν καὶ λέ γειν, ἃ λέ γουσιν, ἀ φθά ρτους καὶ ἰ σοθέ ους ἀ ποκαλοῦ ντες αὑ τοὺ ς καὶ δι' ὑ περβολὰ ς καὶ ἀ κρό τητας ἀ γαθῶ ν εἰ ς βρό μους καὶ ὀ λολυγμοὺ ς ἐ κβακχεύ οντες ὑ πὸ τῆ ς ἡ δονῆ ς, ὅ τι τῶ ν ἄ λλων περιφρονοῦ ντες ἐ ξευρή κασι μό νοι θεῖ ον ἀ γαθὸ ν καὶ μέ γα τὸ μηδὲ ν ἔ χειν κακό ν; ὥ στε μή τε συῶ ν ἀ πολεί πεσθαι μή τε προβά των εὐ δαιμονί ᾳ, τὸ τῇ σαρκὶ καὶ τῇ ψυχῇ περὶ τῆ ς σαρκὸ ς ἱ κανῶ ς ἔ χειν μακά ριον τιθεμέ νους. ἐ πεὶ τοῖ ς γε κομψοτέ ροις καὶ γλαφυρωτέ ροις τῶ ν ζῴ ων οὐ κ ἔ στι φυγὴ κακοῦ τέ λος: ἀ λλὰ καὶ πρὸ ς ᾠ δὰ ς ὑ πὸ κό ρου τρέ πεται καὶ νή ξεσι χαί ρει καὶ πτή σεσι καὶ ἀ πομιμεῖ σθαι παί ζοντα φωνά ς τε παντοδαπὰ ς καὶ ψό φους ὑ φ' ἡ δονῆ ς; καὶ γαυρό τητος ἐ πιχειρεῖ: καὶ πρὸ ς ἄ λληλα χρῆ ται φιλοφροσύ ναις καὶ σκιρτή σεσιν, ὅ ταν ἐ κφύ γῃ τὸ κακό ν, τἀ γαθὸ ν πεφυκό τα ζητεῖ ν: μᾶ λλον δ' ὅ λως πᾶ ν τὸ ἀ λγεινὸ ν καὶ τἀ λλό τριον ὡ ς ἐ μποδὼ ν ὄ ντα τῇ διώ ξει τοῦ οἰ κεί ου καὶ κρεί ττονος ἐ ξωθοῦ ντα τῆ ς φύ σεως.

“ τὸ γὰ ρ ἀ ναγκαῖ ον οὐ κ ἀ γαθό ν ἐ στιν, ἀ λλ' ἐ πέ κεινα τῆ ς φυγῆ ς τῶ ν κακῶ ν κεῖ ται τὸ ἐ φετὸ ν καὶ τὸ αἱ ρετὸ ν καὶ νὴ Δί α τὸ ἡ δὺ καὶ οἰ κεῖ ον, ὡ ς Πλά των ἔ λεγε, καὶ ἀ πηγό ρευε τὰ ς λυπῶ ν καὶ πό νων ἀ παλλαγὰ ς ἡ δονὰ ς μὴ νομί ζειν, ἀ λλ' οἷ ό ν τινα σκιαγραφί αν ἢ μῖ ξιν οἰ κεί ου καὶ ἀ λλοτρί ου, καθά περ λευκοῦ καὶ μέ λανος ἀ πὸ τοῦ κά τω πρὸ ς τὸ μέ σον ἀ ναφερομέ νων, ἀ πειρί ᾳ δὲ τοῦ κά τω καὶ ἄ νω καὶ ἀ γνοί ᾳ τὸ μέ σον ἄ κρον ἡ γουμέ νων εἶ ναι καὶ πέ ρας: ὥ σπεῤ Επί κουρος ἡ γεῖ ται καὶ Μητρό δωρος, οὐ σί αν τἀ γαθοῦ καὶ ἀ κρό τητα τὴ ν τοῦ κακοῦ φυγὴ ν τιθέ μενοι καὶ χαί ροντες ἀ νδραπό δων τινὰ χαρὰ ν ἢ δεσμί ων ἐ ξ εἱ ργμοῦ λυθέ ντων ἀ σμέ νως ἀ λειψαμέ νων καὶ ἀ πολουσαμέ νων μετὰ τὰ ς αἰ κί ας καὶ τὰ ς μά στιγας, ἐ λευθέ ρας δὲ καὶ καθαρᾶ ς καὶ ἀ μιγοῦ ς καὶ ἀ μωλωπί στου χαρᾶ ς ἀ γεύ στων καὶ ἀ θεά των. οὐ γά ρ, εἰ τὸ ψωριᾶ ν τὴ ν σά ρκα καὶ λημᾶ ν τὸ ν ὀ φθαλμὸ ν ἀ λλό τριον, ἤ δη καὶ τὸ κνᾶ σθαι καὶ τὸ ἀ πομά ττεσθαι θαυμά σιον οὐ δ' εἰ τὸ ἀ λγεῖ ν καὶ φοβεῖ σθαι τὰ θεῖ α καὶ ταρά ττεσθαι τοῖ ς ἐ ν̔́ Αιδου κακό ν, ἡ τού των ἀ ποφυγὴ μακά ριον καὶ ζηλωτό ν: ἀ λλὰ μικρὸ ν τινα τό πον καὶ γλί σχρον ἀ ποφαί νουσι τῆ ς χαρᾶ ς, ἐ ν ᾧ στρέ φεται καὶ κυλινδεῖ ται μέ χρι τοῦ μὴ ταρά ττεσθαι τοῖ ς ἐ ν̔́ Αιδου κακοῖ ς παρὰ τὰ ς κενὰ ς δό ξας προϊ οῦ σα καὶ τοῦ το ποιουμέ νη τῆ ς σοφί ας τέ λος, ὃ δό ξειεν ἂ ν αὐ τό θεν ὑ πά ρχειν τοῖ ς ἀ λό γοις. εἰ γὰ ρ πρὸ ς τὴ ν ἀ πονί αν τοῦ σώ ματος οὐ διαφέ ρει πό τερον δι' αὑ τὸ ἢ φύ σει τοῦ πονεῖ ν ἐ κτό ς ἐ στιν, οὐ δὲ πρὸ ς τὴ ν ἀ ταραξί αν τῆ ς ψυχῆ ς μεῖ ζό ν ἐ στι τὸ δι' αὑ τὴ ν ἢ κατὰ φύ σιν οὕ τως ἔ χειν ὥ στε μὴ ταρά ττεσθαι. καί τοι φή σειεν ἄ ν τις οὐ κ ἀ λό γως ἐ ρρωμενεστέ ραν εἶ ναι διά θεσιν τὴ ν φύ σει μὴ δεχομέ νην τὸ ταρά ττον ἢ τὴ ν ἐ πιμελεί ᾳ καὶ λό γῳ διαφεύ γουσαν. ἔ στω δ' ἔ χειν ἐ πί σης: καὶ γὰ ρ οὕ τω φανοῦ νται τῶ ν θηρί ων πλέ ον οὐ δὲ ν ἔ χοντες ἐ ν τῷ μὴ ταρά ττεσθαι τοῖ ς ἐ ν̔́ Αιδου καὶ περὶ θεῶ ν λεγομέ νοις μηδὲ προσδοκᾶ ν λύ πας μηδ' ἀ λγηδό νας ὅ ρον ἑ χού σοις, αὐ τὲ ις γοῦ ν̓ Επί κουρος εἰ πὼ ν ὡ ς“ εἰ μηδὲ ν ἡ μᾶ ς αἱ ὑ πὲ ρ τῶ ν μετεώ ρων ὑ ποψί αι ἠ νώ χλουν αἵ τε περὶ θανά του καὶ ἀ λγηδό νων, οὐ κ ἄ ν ποτε προσεδεό μεθα φυσιολογί ας” εἰ ς τοῦ τ' ἄ γειν ἡ μᾶ ς οἴ εται τὸ ν λό γον, ἐ ν ᾧ τὰ θηρί α φύ σει καθέ στηκεν οὔ τε γὰ ρ ὑ ποψί ας ἔ χει φαύ λας περὶ θεῶ ν οὔ τε δό ξαις κεναῖ ς ἐ νοχλεῖ ται τῶ ν μετὰ θά νατον οὐ δ' ὅ λως ἐ πινοεῖ τι δεινὸ ν ἐ ν τού τοις οὐ δ' οἶ δε. καί τοι εἰ μὲ ν ἐ ν τῇ προλή ψει τοῦ θεοῦ τὴ ν πρό νοιαν ἀ πέ λιπον, ἐ φαί νοντ' ἂ ν ἐ λπί σι χρησταῖ ς πλέ ον ἔ χοντες οἱ φρό νιμοι τῶ ν θηρί ων πρὸ ς τὸ ἡ δέ ως ζῆ ν: ἐ πεὶ δὲ τέ λος ἦ ν τοῦ περὶ θεῶ ν λό γου τὸ μὴ φοβεῖ σθαι θεὸ ν ἀ λλὰ παύ σασθαι ταραττομέ νους, βεβαιό τερον οἶ μαι τοῦ θ' ὑ πά ρχειν τοῖ ς ὅ λως μὴ νοοῦ σι θεὸ ν ἢ τοῖ ς νοεῖ ν μὴ βλά πτοντα μεμαθηκό σιν: οὐ γὰ ρ ἀ πή λλακται δεισιδαιμονί ας ἀ λλ' οὐ δὲ περιπέ πτωκεν, οὐ δ' ἀ ποτέ θειται τὴ ν ταρά ττουσαν ἔ ννοιαν περὶ τῶ ν θεῶ ν ἀ λλ' οὐ δ' εἴ ληφε. τὰ δ' αὐ τὰ καὶ περὶ τῶ ν ἐ ν̔́ Αιδου λεκτέ ον: τὸ μὲ ν γὰ ρ ἐ λπί ζειν τι χρηστὸ ν ἀ π' ἐ κεί νων οὐ δετέ ροις ὑ πά ρχει, τοῦ δ' ὑ ποπτεύ ειν καὶ φοβεῖ σθαι τὰ μετὰ τὸ ν θά νατον ἧ ττον μέ τεστιν οἷ ς οὐ γί γνεται θανά του πρό ληψις ἢ τοῖ ς προλαμβά νουσιν ὡ ς οὐ δὲ ν πρὸ ς ἡ μᾶ ς ὁ θά νατος πρὸ ς μέ ν γε τού τους ἐ στί ν, ἐ φ' ὅ σον περὶ αὐ τοῦ διαλογί ζονταί τι καὶ σκοποῦ σι: τὰ δ' ὅ λως ἀ πή λλακται τοῦ φροντί ζειν τῶ ν οὐ πρὸ ς ἑ αυτά, πληγὰ ς δὲ φεύ γοντα καὶ τραύ ματα καὶ φό νους τοῦ το τοῦ θανά του δέ δοικεν, ὃ καὶ τού τοις φοβερό ν ἐ στιν.”

ἃ μὲ ν οὖ ν λέ γουσιν αὑ τοῖ ς ὑ πὸ σοφί ας παρεσκευασμέ να, τοιαῦ τ̓ ἐ στιν ὧ ν δ' ἑ αυτοὺ ς ἀ φαιροῦ νται καὶ ἀ πελαύ νουσιν, ἤ δη σκοπῶ μεν. τὰ ς μὲ ν γὰ ρ ἐ πὶ σαρκὸ ς εὐ παθεί ᾳ τῆ ς: ψυχῆ ς: διαχύ σεις, ἐ ὰ ν ὦ σι μέ τριαι, μηδὲ ν ἐ χού σας μέ γα μηδ' ἀ ξιό λογον: ἐ ὰ ν δ' ὑ περβά λλωσι, πρὸ ς τῷ κενῷ καὶ ἀ βεβαί ῳ φορτικὰ ς φαινομέ νας καὶ θρασεί ας οὐ δὲ ψυχικὰ ς ἄ ν τις οὐ δὲ χαρά ς, ἀ λλὰ σωματικὰ ς ἡ δονὰ ς καὶ οἷ ον ἐ πιμειδιά σεις καὶ συνεπιθρύ ψεις προσεί ποι τῆ ς ψυχῆ ς. ἃ ς δ' ἄ ξιον καὶ δί καιον εὐ φροσύ νας καὶ χαρὰ ς νομί ζεσθαι, καθαραὶ μέ ν εἰ σι τοῦ ἐ ναντί ου καὶ σφυγμὸ ν οὐ δέ να κεκραμέ νον οὐ δὲ δηγμὸ ν οὐ δὲ μετά νοιαν ἔ χουσιν οἰ κεῖ ον δὲ τῇ ψυχῇ καὶ ψυχικὸ ν ἀ ληθῶ ς καὶ γνή σιον καὶ οὐ κ ἐ πεί σακτον αὐ τῶ ν τἀ γαθό ν ἐ στιν οὐ δ' ἄ λογον, ἀ λλ' εὐ λογώ τατον ἐ κ τοῦ θεωρητικοῦ καὶ φιλομαθοῦ ς ἢ πρακτικοῦ καὶ φιλοκά λου τῆ ς διανοί ας φυό μενον. ὧ ν ὅ σας ἑ κά τερον καὶ ἡ λί κας ἡ δονὰ ς ἀ ναδί δωσιν, οὐ κ ἄ ν τις ἀ νύ σειε διελθεῖ ν προθυμού μενος: ὑ πομνῆ σαι δὲ βραχέ ως αἳ θ' ἱ στορί αι πά ρεισι πολλὰ ς μὲ ν ἐ πιτερπεῖ ς διατριβὰ ς ἔ χουσαι, τὸ δ' ἐ πιθυμοῦ ν ἀ εὶ τῆ ς ἀ ληθεί ας ἀ κό ρεστον καταλεί πουσαι καὶ ἄ πληστον ἡ δονῆ ς: δι' ἣ ν οὐ δὲ τὸ ψεῦ δος ἀ μοιρεῖ χά ριτος, ἀ λλὰ καὶ πλά σμασι καὶ ποιή μασι τοῦ πιστεύ εσθαι μὴ προσό ντος ἔ νεστιν ὅ μως τὸ πεῖ θον.

“ ἐ ννό ει γά ρ, ὡ ς δακνό μενοι τὸ ν Πλά τωνος ἀ ναγιγνώ σκομεν̓ Ατλαντικὸ ν καὶ τὰ τελευταῖ α τῆ ς̓ Ιλιά δος, οἷ ον ἱ ερῶ ν κλειομέ νων ἢ θεά τρων ἐ πιποθοῦ ντες τοῦ μύ θου τὸ λειπό μενον. αὐ τῆ ς δὲ τῆ ς ἀ ληθεί ας ἡ μά θησις οὕ τως ἐ ρά σμιό ν ἐ στι καὶ ποθεινό ν, ὡ ς τὸ ζῆ ν καὶ τὸ εἶ ναι διὰ τὸ γιγνώ σκειν: τοῦ δὲ θανά του τὰ σκυθρωπό τατα λή θη καὶ ἄ γνοια καὶ σκό τος ᾗ. καὶ νὴ Δί α μά χονται τοῖ ς φθεί ρουσι τῶ ν ἀ ποθανό ντων τὴ ν αἴ σθησιν ὀ λί γου δεῖ ν ἅ παντες, ὡ ς ἐ ν μό νῳ τῷ αἰ σθανομέ νῳ καὶ γιγνώ σκοντι τῆ ς ψυχῆ ς τιθέ μενοι τὸ ζῆ ν καὶ τὸ εἶ ναι καὶ τὸ χαί ρειν. ἔ στι γὰ ρ καὶ τοῖ ς ἀ νιῶ σι τὸ μεθ' ἡ δονῆ ς τινος ἀ κού εσθαι: καὶ ταραττό μενοι πολλά κις ὑ πὸ τῶ ν λεγομέ νων καὶ κλαί οντες ὅ μως λέ γειν κελεύ ομεν, ὥ σπερ οὗ τος ἀ λλὰ τοῦ το μὲ ν ἔ οικε τῆ ς περὶ τὸ πά ντα γιγνώ σκειν ἡ δονῆ ς ἀ κρασί α τις εἶ ναι καὶ ῥ ύ σις ἐ κβιαζομέ νη τὸ ν λογισμό ν: ὅ ταν δὲ μηδὲ ν ἔ χουσα βλαβερὸ ν ἢ λυπηρὸ ν ἱ στορί α καὶ διή γησις ἐ πὶ πρά ξεσι καλαῖ ς καὶ μεγά λαις προσλά βῃ λό γον ἔ χοντα δύ ναμιν καὶ χά ριν, ὡ ς τῶ ν̔ Ηροδό του τὰ̔ Ελληνικὰ καὶ τὰ Περσικὰ τῶ ν Ξενοφῶ ντος ὅ σσα θ'̔́ Ομηρος ἐ θέ σπισε θέ σκελα εἰ δώ ς ἢ τὰ ς γῆ ς Περιό δους Εὔ δοξος ἢ Κτί σεις καὶ Πολιτεί ας̓ Αριστοτέ λης ἢ Βί ους ἀ νδρῶ ν̓ Αριστό ξενος ἔ γραψεν, οὐ μό νον μέ γα καὶ πολὺ τὸ εὐ φραῖ νον ἀ λλὰ καὶ καθαρὸ ν καὶ ἀ μεταμέ λητό ν ἐ στι. τί ς δ' ἂ ν φά γοι πεινῶ ν καὶ πί οι διψῶ ν τὰ Φαιά κων ἥ διον ἢ διέ λθοι τὸ ν̓ Οδυσσέ ως ἀ πό λογον τῆ ς πλά νης; τί ς δ' ἂ ν ἡ σθεί η συναναπαυσά μενος τῇ καλλί στῃ γυναικὶ μᾶ λλον προσαγρυπνή σας οἷ ς γέ γραφε περὶ Πανθεί ας Ξενοφῶ ν ἢ περὶ Τιμοκλεί ας̓ Αριστό βουλος ἢ Θή βης Θεό πομπος;”

“ ἀ λλὰ ταῦ τα τῆ ς ψυχῆ ς, ἐ ξωθοῦ σι δὲ καὶ τὰ ς ἀ πὸ τῶ ν μαθημά των. καί τοι ταῖ ς μὲ ν ἱ στορί αις ἁ πλοῦ ν τι καὶ λεῖ ον ἔ στιν, αἱ δ' ἀ πὸ γεωμετρί ας καὶ ἀ στρολογί ας καὶ ἁ ρμονικῆ ς δριμὺ καὶ ποικί λον ἔ χουσαι τὸ δέ λεαρ οὐ δενὸ ς τῶ ν ἀ γωγί μων ἀ ποδέ ουσιν, ἕ λκουσαι καθά περ ἴ υγξι τοῖ ς διαγρά μμασιν ὧ ν ὁ γευσά μενος, ἄ νπερ ἔ μπειρος ᾖ, τὰ Σοφοκλέ ους περί εισιν ᾅ δων μουσομανεῖ δ' ἐ λᾷ φρὴ ν δακέ τῳ ποτὶ δειρά ν, εὔ χομαι δ' ἔ κ τε λύ ρας ἔ κ τε νό μων, οὓ ς Θαμύ ρας περί αλλα μουσοποιεῖ καὶ νὴ Δί' Εὔ δοξος καὶ̓ Αρί σταρχος καὶ̓ Αρχιμή δης ὅ που γὰ ρ οἱ φιλογραφοῦ ντες οὕ τως ἄ γονται τῇ πιθανό τητι τῶ ν ἔ ργων, ὥ στε Νικί αν γρά φοντα τὴ ν Νεκυί αν ἐ ρωτᾶ ν πολλά κις τοὺ ς οἰ κέ τας εἰ ἠ ρί στηκε, Πτολεμαί ου δὲ τοῦ βασιλέ ως ἑ ξή κοντα τά λαντα τῆ ς γραφῆ ς συντελεσθεί σης πέ μψαντος αὐ τῷ, μὴ λαβεῖ ν μηδ' ἀ ποδό σθαι τοὔ ργον: τί νας οἰ ό μεθα καὶ πηλί κας ἡ δονὰ ς ἀ πὸ γεωμετρί ας δρέ πεσθαι καὶ ἀ στρολογί ας Εὐ κλεί δην γρά φοντα τὰ διοπτρικὰ καὶ Φί λιππον ἀ ποδεικνύ ντα περὶ τοῦ σχή ματος τῆ ς σελή νης καὶ̓ Αρχιμή δην ἀ νευρό ντα τῇ γωνί ᾳ τὴ ν διά μετρον τοῦ ἡ λί ου τηλικοῦ τον τοῦ μεγί στου κύ κλου μέ ρος οὖ σαν, ἡ λί κον ἡ γωνί α τῶ ν τεσσά ρων ὀ ρθῶ ν: καὶ̓ Απολλώ νιον καὶ̓ Αρί σταρχον, ἑ τέ ρων τοιού των εὑ ρετὰ ς; γενομέ νους, ὧ ν νῦ ν ἡ θέ α καὶ κατανό ησις ἡ δονά ς τε μεγά λας καὶ φρό νημα θαυμά σιον ἐ μποιεῖ τοῖ ς μανθά νουσι; καὶ οὐ κ ἄ ξιον οὐ δαμῇ τὰ ς ἐ κ τῶ ν ὀ πτανεί ων καὶ ματρυλεί ων ἡ δονὰ ς ἐ κεί νας; παραβά λλοντας ταύ ταις καταισχύ νειν τὸ ν̔ Ελικῶ να καὶ τὰ ς Μού σας ἔ νθ' οὔ τε ποιμὴ ν ἀ ξιοῖ φέ ρβειν βοτὰ οὔ τ' ἦ λθέ πω σί δηρος: ἀ λλ' αὗ ται μὲ ν εἰ σιν ὡ ς ἀ ληθῶ ς ἀ κή ρατοι νομαὶ μελισσῶ ν, ἐ κεῖ να δὲ συῶ ν καὶ τρά γων κνησμοῖ ς ἔ οικε, προσαναπιμπλά ντα τῆ ς ψυχῆ ς τὸ παθητικώ τατον. ἔ στι μὲ ν οὖ ν ποικί λον καὶ ἰ ταμὸ ν τὸ φιλή δονον: οὔ πω δέ τις ἐ ρωμέ νῃ πλησιά σας ὑ πὸ χαρᾶ ς ἐ βουθύ τησεν οὐ δ' εὔ ξατό τις ἐ μπλησθεὶ ς ὄ ψων ἢ πεμμά των βασιλικῶ ν εὐ θὺ ς ἀ ποθανεῖ ν. Εὔ δοξος δ' εὔ χετο παραστὰ ς τῷ ἡ λί ῳ καὶ καταμαθὼ ν τὸ σχῆ μα τοῦ ἄ στρου καὶ τὸ μέ γεθος καὶ τὸ εἶ δος ὡ ς ὁ Φαέ θων καταφλεγῆ ναι: καὶ Πυθαγό ρας ἐ πὶ τῷ διαγρά μματι βοῦ ν ἔ θυσεν, ὥ ς φησιν̓ Απολλό δωρος: ἡ νί κα Πυθαγό ρης τὸ περικλεὲ ς εὕ ρετο γρά μμα κεῖ ν̓ ἐ φ' ὅ τῳ λαμπρὴ ν ἤ γετο βουθυσί ην. εἴ τε περὶ τῆ ς ὑ ποτεινού σης ὡ ς ἴ σον δύ ναται ταῖ ς περιεχού σαις τὴ ν ὀ ρθή ν; εἴ τε πρό βλημα περὶ τοῦ χωρί ου τῆ ς παραβολῆ ς.̓ Αρχιμή δην δὲ βί ᾳ τῶ ν διαγραμμά των ἀ ποσπῶ ντες ὑ πή λειφον οἱ θερά ποντες: ὁ δ' ἐ πὶ τῆ ς κοιλί ας ἔ γραφε τὰ σχή ματα τῇ στλεγγί δι, καὶ λουό μενος ὥ ς φασιν ἐ κ τῆ ς ὑ περχύ σεως ἐ ννοή σας τὴ ν τοῦ στεφά νου μέ τρησιν οἷ ον ἔ κ τινος κατοχῆ ς ἢ ἐ πιπνοί ας ἐ ξή λατο βοῶ ν“ εὕ ρηκα,” καὶ τοῦ το πολλά κις φθεγγό μενος ἐ βά διζεν. οὐ δενὸ ς δ' ἀ κηκό αμεν οὔ τε γαστριμά ργου περιπαθῶ ς οὕ τω“ βέ βρωκα” βοῶ ντος οὔ τ' ἐ ρωτικοῦ“ πεφί ληκα,” μυρί ων μυριά κις ἀ κολά στων γεγονό των καὶ ὄ ντων: ἀ λλὰ καὶ βδελυττό μεθα τοὺ ς μεμνημέ νους δεί πνων ἐ μπαθέ στερον, ὡ ς ἐ φ' ἡ δοναῖ ς μικραῖ ς καὶ μηδενὸ ς ἀ ξί αις ὑ περασμενί ζοντας: Εὐ δό ξῳ δὲ καὶ̓ Αρχιμή δει καὶ̔ Ιππά ρχῳ συνενθουσιῶ μεν καὶ Πλά τωνι πειθό μεθα περὶ τῶ ν μαθημά των, ὡ ς ἀ μελού μενα δι' ἄ γνοιαν καὶ ἀ πειρί αν ὅ μως; βί ᾳ ὑ πὸ χά ριτος αὐ ξά νεται.”

ταύ τας μέ ντοι τὰ ς τηλικαύ τας καὶ τοσαύ τας ἡ δονὰ ς ὥ σπερ ἀ ενά ους ἐ κτρέ ποντες οὗ τοι καὶ ἀ ποστρέ φοντες οὐ κ ἐ ῶ σι γεύ εσθαι τοὺ ς πλησιά σαντας αὐ τοῖ ς: ἀ λλὰ τοὺ ς μὲ ν ἐ παραμέ νους τὰ ἀ κά τια φεύ γειν ἀ π' αὐ τῶ ν κελεύ ουσι: Πυθοκλέ ους δὲ πά ντες καὶ πᾶ σαι δέ ονται δι'̓ Επικού ρου καὶ ἀ ντιβολοῦ σιν, ὅ πως οὐ ζηλώ σῃ τὴ ν ἐ λευθέ ριον καλουμέ νην παιδεί αν̓ Απελλῆ ν δέ τινα θαυμά ζοντες καὶ ὑ περασπαζό μενοι γρά φουσιν ὅ τι τῶ ν μαθημά των ἀ ποσχό μενος ἐ ξ ἀ ρχῆ ς καθαρὸ ν ἑ αυτὸ ν ἐ τή ρησε: περὶ δὲ τῆ ς ἱ στορί ας, ἵ να τὴ ν ἄ λλην ἀ νηκοΐ αν ἐ ά σω, παραθή σομαι μό να τὰ Μητροδώ ρου, γρά φοντος ἐ ν τοῖ ς περὶ Ποιημά των“ ὅ θεν μηδ' εἰ δέ ναι φά σκων, μεθ' ὁ ποτέ ρων ἦ ν ὁ̔́ Εκτωρ, ἢ τοὺ ς πρώ τους στί χους τῆ ς̔ Ομή ρου ποιή σεως, ἢ πά λιν τὰ ἐ ν μέ σῳ, μὴ ταρβή σῃ ς.” ὅ τι τοί νυν αἱ τοῦ σώ ματος ἡ δοναὶ καθά περ οἱ ἐ τησί αι μαραί νονται μετὰ τὴ ν ἀ κμὴ ν καὶ ἀ πολή γουσιν, οὐ λέ ληθε τὸ ν̓ Επί κουρον: διαπορεῖ γοῦ ν, εἰ γέ ρων ὁ σοφὸ ς ὢ ν καὶ μὴ δυνά μενος πλησιά ζειν ἔ τι ταῖ ς τῶ ν καλῶ ν ἁ φαῖ ς χαί ρει καὶ ψηλαφή σεσιν οὐ ταὐ τὰ μὲ ν τῷ Σοφοκλεῖ διανοού μενος, ἀ σμέ νως ἐ κφυγό ντι τὴ ν ἡ δονὴ ν ταύ την, ὥ σπερ ἄ γριον καὶ λυττῶ ντα δεσπό την ἀ λλ' ἔ δει γε τοὺ ς ἀ πολαυστικού ς, ὁ ρῶ ντας ὅ τι πολλὰ ς ἀ φαυαί νει τῶ ν ἡ δονῶ ν τὸ γῆ ρας ἣ τ'̓ Αφροδί τη τοῖ ς γέ ρουσιν ἄ χθεται κατ' Εὐ ριπί δην, ταύ τας μά λιστα συνά γειν τὰ ς ἡ δονά ς, ὥ σπερ εἰ ς πολιορκί αν ἄ σηπτα σιτί α καὶ ἄ φθαρτα παρατιθεμέ νους: εἶ τ' ἄ γειν ἀ φροδί σια τοῦ βί ου καὶ μεθεό ρτους καλὰ ς ἐ ν ἱ στορί αις καὶ ποιή μασι διατρί βοντας ἢ προβλή μασι μουσικοῖ ς καὶ γεωμετρικοῖ ς. οὐ γὰ ρ ἂ ν ἐ πῆ λθεν αὐ τοῖ ς εἰ ς νοῦ ν βαλέ σθαι τὰ ς τυφλὰ ς καὶ νωδὰ ς ἐ κεί νας ψηλαφή σεις καὶ ἐ πιπηδή σεις τοῦ ἀ κολά στου, μεμαθηκό σιν, εἰ μηδὲ ν ἄ λλο, γρά φειν περὶ̔ Ομή ρου καὶ περὶ Εὐ ριπί δου, ὡ ς̓ Αριστοτέ λης καὶ̔ Ηρακλεί δης καὶ Δικαί αρχος. ἀ λλ' οἶ μαι τοιού των ἐ φοδί ων μὴ φροντί σαντες, τῆ ς δ' ἄ λλης αὐ τῶ ν πραγματεί ας ἀ τερποῦ ς καὶ ξηρᾶ ς, ὥ σπερ αὐ τοὶ τὴ ν ἀ ρετὴ ν λέ γουσιν, οὔ σης, ἣ δεσθαι πά ντως ἐ θέ λοντες, τοῦ δὲ σώ ματος ἀ παγορεύ οντος, αἰ σχρὰ καὶ ἄ ωρα πρά ττειν ὁ μολογοῦ σι, τῶ ν τε προτέ ρων ἡ δονῶ ν ἀ ναμιμνή σκοντες ἑ αυτοὺ ς καὶ χρώ μενοι ταῖ ς παλαιαῖ ς ἀ πορί ᾳ προσφά των ὥ σπερ τεταριχευμέ ναις, καὶ νεκρὰ ς ἄ λλας δὴ πά λιν καὶ τεθνηκυί ας οἷ ον ἐ ν τέ φρᾳ ψυχρᾷ τῇ σαρκὶ κινοῦ ντες παρὰ φύ σιν καὶ ἀ ναζωπυροῦ ντες, ἅ τε δὴ μηδὲ ν οἰ κεῖ ον ἡ δὺ μηδὲ χαρᾶ ς ἄ ξιον ἔ χοντες ἐ ν τῇ ψυχῇ παρεσκευασμέ νον.

“ καί τοι τἄ λλα; μὲ ν ἡ μῖ ν ὡ ς ἐ πῆ λθεν εἴ ρηται μουσικὴ ν δ' ὅ σας ἡ δονὰ ς καὶ χά ριτας οἵ ας φέ ρουσαν ἀ ποστρέ φονται καὶ φεύ γουσι, βουλό μενος οὐ κ ἄ ν τις ἐ κλά θοιτο, δι' ἀ τοπί αν ὧ ν̓ Επί κουρος λέ γει φιλοθέ ωρον μὲ ν ἀ ποφαί νων τὸ ν σοφὸ ν ἐ ν ταῖ ς Διαπορί αις καὶ χαί ροντα παρ' ὁ ντινοῦ ν ἕ τερον ἀ κροά μασι καὶ θεά μασι Διονυσιακοῖ ς,, προβλή μασι δὲ μουσικοῖ ς καὶ κριτικῶ ν φιλολό γοις ζητή μασιν οὐ δὲ παρὰ πό τον διδοὺ ς χώ ραν, ἀ λλὰ καὶ τοῖ ς φιλομού σοις τῶ ν βασιλέ ων παραινῶ ν στρατιωτικὰ διηγή ματα καὶ φορτικὰ ς βωμολοχί ας ὑ πομέ νειν μᾶ λλον ἐ ν τοῖ ς συμποσί οις ἢ λό γους περὶ μουσικῶ ν καὶ ποιητικῶ ν προβλημά των περαινομέ νους.” ταυτὶ γὰ ρ ἐ τό λμησε γρά φειν ἐ ν τῷ περὶ Βασιλεί ας, ὥ σπερ Σαρδαναπά λῳ γρά φων ἢ Νανά ρῳ τῷ σατραπεύ σαντι Βαβυλῶ νος. οὐ δὲ γὰ ῥ Ιέ ρων γ' ἂ ν οὐ δ'̓́ Ατταλος οὐ δ'̓ Αρχέ λαος ἐ πεί σθησαν Εὐ ριπί δην καὶ Σιμωνί δην καὶ Μελανιππί δην καὶ Κρά τητας καὶ Διοδό τους ἀ ναστή σαντες ἐ κ τῶ ν συμποσί ων κατακλῖ ναι Κά ρδακας καὶ̓ Αγριᾶ νας μεθ' ἑ αυτῶ ν καὶ Καλλί ας γελωτοποιοὺ ς καὶ Θρασωνί δας τινὰ ς καὶ Θρασυλέ οντας, ὀ λολυγμοὺ ς καὶ κροτοθοβύ ρους ποιοῦ ντας. εἰ δὲ Πτολεμαῖ ος ὁ πρῶ τος συναγαγὼ ν τὸ μουσεῖ ον τού τοις ἐ νέ τυχε τοῖ ς καλοῖ ς καὶ βασιλικοῖ ς παραγγέ λμασιν, ἆ ρ' οὐ κ ἂ ν εἶ πε“ τοῖ ς Σαμί οις, ὦ Μοῦ σα, τί ς ὁ φθό νος;”̓ Αθηναί ων γὰ ρ οὐ δενὶ πρέ πει ταῖ ς Μού σαις οὕ τως ἀ πεχθά νεσθαι καὶ πολεμεῖ ν, ὅ σα δὲ μὴ πεφί ληκε Ζεύ ς, ἀ τύ ζονται βοὰ ν Πιερί δων ἀ ί οντα. τί λέ γεις, ὦ̓ Επί κουρε; κιθαρῳ δῶ ν καὶ αὐ λητῶ ν ἕ ωθεν ἀ κροασό μενος εἰ ς τὸ θέ ατρον βαδί ζεις, ἐ ν δὲ συμποσί ῳ Θεοφρά στου περὶ συμφωνιῶ ν διαλεγομέ νου καὶ̓ Αριστοξέ νου περὶ μεταβολῶ ν καὶ̓ Αριστοτέ λους περὶ̔ Ομή ρου, τὰ ὦ τα καταλή ψῃ ταῖ ς χερσὶ δυσχεραί νων καὶ βδελυττό μενος; εἶ τ' οὐ κ ἐ μμελέ στερον ἀ ποφαί νουσι τὸ ν Σκύ θην̓ Ατέ αν ὅ ς,̓ Ισμηνί ου τοῦ αὐ λητοῦ ληφθέ ντος αἰ χμαλώ του καὶ παρὰ πό τον αὐ λή σαντος, ὤ μοσεν ἥ διον ἀ κού ειν τοῦ ἵ ππου χρεμετί ζοντος; οὐ χ ὁ μολογοῦ σι δὲ τῷ καλῷ πολεμεῖ ν τὸ ν ἄ σπονδον καὶ ἀ κή ρυκτον πό λεμον; εἰ δὲ μὴ ἡ δουὴ πρό σεστι, τί σεμνὸ ν καὶ καθά ριον νὴ Δί' ἀ σπά ζονται καὶ ἀ γαπῶ σιν; οὐ κ ἦ ν δὲ πρὸ ς τὸ ἡ δέ ως ζῆ ν ἐ πιεικέ στερον μύ ρα καὶ θυμιά ματα δυσχεραί νειν ὡ ς κά νθαροι καὶ γῦ πες, ἢ κριτικῶ ν καὶ μουσικῶ ν λαλιὰ ν βδελύ ττεσθαι καὶ φεύ γειν; ποῖ ος γὰ ρ ἂ ν αὐ λὸ ς ἢ κιθά ρα διηρμοσμέ νη πρὸ ς ᾠ δὴ ν, ἢ τί ς χορό ς εὐ ρύ οπα κέ λαδον ἀ κροσό φων ἀ γνύ μενον διὰ στομά των φθεγγό μενος, οὕ τως εὔ φρανεν̓ Επί κουρον καὶ Μητρό δωρον, ὡ ς̓ Αριστοτέ λη καὶ Θεό φραστον καὶ Δικαί αρχον καὶ̔ Ιερώ νυμον οἱ περὶ χορῶ ν λό γοι καὶ διδασκαλιῶ ν καὶ τὰ δι' αὐ λῶ ν προβλή ματα καὶ ῥ υθμῶ ν καὶ ἁ ρμονιῶ ν; οἷ ον διὰ τί τῶ ν ἴ σων αὐ λῶ ν ὁ στενό τερος βαρύ τερον φθέ γγεται: καὶ διὰ τί, τῆ ς σύ ριγγος ἀ νασπωμέ νης, πᾶ σιν ὀ ξύ νεται τοῖ ς φθό γγοις, κλινομέ νης δέ, πά λιν βαρύ νει, καὶ συναχθεὶ ς πρὸ ς τὸ ν ἕ τερον βαρύ τερον διαχθεὶ ς δ' ὀ ξύ τερον ἠ χεῖ καὶ τί δή ποτε τῶ ν θεά τρων ἂ ν ἄ χυρα τῆ ς ὀ ρχή στρας κατασκεδά σῃ ς ἢ χοῦ ν, ὁ λαὸ ς τυφλοῦ ται: καὶ χαλκοῦ ν̓ Αλέ ξανδρον ἐ ν Πέ λλῃ βουλό μενον ποιῆ σαι τὸ προσκή νιον οὐ κ εἴ ασεν ὁ τεχνί της, ὡ ς διαφθεροῦ ντα τῶ ν ὑ ποκριτῶ ν τὴ ν φωνή ν: καὶ τί δή ποτε τῶ ν γενῶ ν διαχεῖ τὸ χρωματικό ν, ἡ δ' ἁ ρμονί α συνί στησιν. ἢ θη δὲ ποιητῶ ν καὶ πλά σματα καὶ διαφοραὶ χαρακτή ρων καὶ λύ σεις ἀ ποριῶ ν ἐ ν τῷ πρέ ποντι καὶ γλαφυρῷ τὸ οἰ κεῖ ον ἅ μα καὶ πιθανὸ ν ἔ χουσαι τὸ τοῦ Ξενοφῶ ντος ἐ κεῖ νο μοι δοκοῦ σι, καὶ τὸ ν ἐ ρῶ ντα ποιεῖ ν ἐ πιλανθά νεσθαι τοσοῦ τον ἡ δονῇ κρατοῦ σαι.

“ ἧ ς οὐ μέ τεστι τού τοις, ὡ ς δέ φασιν οὐ δὲ βού λονται μετεῖ ναι: κατατεί ναντες δὲ τὸ θεωρητικὸ ν εἰ ς τὸ σῶ μα καὶ κατασπά σαντες ὥ σπερ μολιβδί σι ταῖ ς τῆ ς σαρκὸ ς ἐ πιθυμί αις οὐ δὲ ν ἀ πολεί πουσιν ἱ πποκό μων ἢ ποιμέ νων, χό ρτον ἢ καλά μην ἤ τινα πό αν προβαλλό ντων, ὡ ς ταῦ τα βό σκεσθαι καὶ τρώ γειν προσῆ κον αὐ τῶ ν τοῖ ς θρέ μμασιν. ἦ γὰ ρ οὐ χ οὕ τως ἀ ξιοῦ σι τὴ ν ψυχὴ ν ταῖ ς τοῦ σώ ματος ἡ δοναῖ ς κατασυβωτεῖ ν, ὅ σον ἐ λπί σαι τι περὶ σαρκὸ ς ἢ παθεῖ ν ἢ μνημονεῦ σαι χαί ρουσαν, οἰ κεῖ ον δὲ μηδὲ ν μηδ' ἡ δὺ μηδὲ τερπνὸ ν ἐ ξ αὑ τῆ ς λαμβά νειν μηδὲ ζητεῖ ν ἐ ῶ ντες; καί τοι τί γέ νοιτ' ἂ ν ἀ λογώ τερον, ἢ δυεῖ ν ὄ ντοιν, ἐ ξ ὧ ν ὁ ἄ νθρωπος πέ φυκε, σώ ματος καὶ ψυχῆ ς, ψυχῆ ς δὲ τά ξιν ἡ γεμονικωτέ ραν ἐ χού σης, σώ ματος μὲ ν ἴ διό ν τι καὶ κατὰ φύ σιν καὶ οἰ κεῖ ον ἀ γαθὸ ν εἶ ναι, ψυχῆ ς δὲ μηδέ ν, ἀ λλὰ τῷ σώ ματι καθῆ σθαι προσβλέ πουσαν αὐ τὴ ν καὶ τοῖ ς μὲ ν τοῦ σώ ματος πά θεσιν ἐ πιμειδιῶ σαν καὶ συνηδομέ νην καὶ συγχαί ρουσαν, αὐ τὴ ν δ' ἀ κί νητον ἐ ξ ἀ ρχῆ ς καὶ ἀ παθῆ καὶ μηδὲ ν αἱ ρετὸ ν ἔ χουσαν μηδ' ὀ ρεκτὸ ν ὅ λως μηδὲ χαρτό ν; ἢ γὰ ρ ἁ πλῶ ς ἀ ποκαλυψαμέ νους ἔ δει σαρκοποιεῖ ν τὸ ν ἄ νθρωπον ὅ λον, ὥ σπερ ἔ νιοι ποιοῦ σι τὴ ν τῆ ς ψυχῆ ς οὐ σί αν ἀ ναιροῦ ντες, ἢ δύ ο φύ σεις ἐ ν ἡ μῖ ν διαφό ρους ἀ πολιπό ντας ἴ διον ἀ πολιπεῖ ν ἑ κατέ ρας καὶ ἀ γαθὸ ν καὶ κακὸ ν καὶ οἰ κεῖ ον καὶ ἀ λλό τριον ὥ σπερ ἀ μέ λει ἑ κά στη τῶ ν αἰ σθή σεων πρὸ ς ἴ διό ν τι πέ φυκεν αἰ σθητό ν, εἰ καὶ πά νυ συμπαθοῦ σιν ἀ λλή λαις. ἔ στι δὲ τῆ ς ψυχῆ ς ἴ διον αἰ σθητή ριον ὁ νοῦ ς, ᾧ μηδὲ ν οἰ κεῖ ον ὑ ποκεῖ σθαι, μὴ θέ αμα μὴ κί νημα μὴ πά θος συγγενὲ ς οὗ τυγχά νουσα χαί ρειν πέ φυκε, πά ντων ἀ λογώ τατό ν ἐ στιν: εἰ μή τι νὴ Δί α λέ ληθα συνεπισυκοφαντῶ ν τοὺ ς ἄ νδρας.”

κἀ γὼ πρὸ ς αὐ τὸ ν“ οὐ χ ἡ μῖ ν γε κριταῖ ς” ἔ φην“ ἀ λλὰ πά σης ἀ φεῖ σαι τῆ ς ἐ πηρεί ας, ὥ στε θαρρῶ ν τὰ λοιπὰ τοῦ λό γου πέ ραινε”“ πῶ ς;” εἶ πεν:“ οὐ γὰ ῤ Αριστό δημος ἡ μᾶ ς, εἰ σὺ παντά πασιν ἀ πηγό ρευκας, διαδέ ξεται;”“ πά νυ μὲ ν οὖ ν, εἶ πεν ὁ̓ Αριστό δημος, ὅ ταν ἀ ποκά μῃ ς, ὥ σπερ οὗ τος: ἔ τι δ' ἀ κμά ζων, ὦ μακά ριε, χρῆ σαι σεαυτῷ, ὡ ς μὴ δοκῇ ς ἀ πομαλθακί ζεσθαι.”“ καὶ μή ν” ὁ Θέ ων εἶ πε“ πά νυ ῥ ᾴ διό ν ἐ στι τὸ λειπό μενον: λεί πεται δὲ τὸ πρακτικὸ ν ὅ σας ἡ δονὰ ς ἔ χει διελθεῖ ν. αὐ τοὶ δὲ δή που λέ γουσιν ὡ ς“ τὸ εὖ ποιεῖ ν ἣ διό ν ἐ στι τοῦ εὖ πά σχειν” εὖ δὲ ποιεῖ ν ἔ στι μὲ ν ἀ μέ λει καὶ διὰ λό γων, τὸ δὲ πλεῖ στον ἐ ν πρά ξει καὶ μέ γιστον; ὡ ς τοὔ νομα τῆ ς εὐ εργεσί ας ὑ φηγεῖ ται καὶ μαρτυροῦ σιν αὐ τοί. μικρῷ γὰ ρ ἔ μπροσθεν ἠ κού ομεν, ἔ φη, τού του λέ γοντος, οἵ ας φωνὰ ς ἀ φῆ κεν̓ Επί κουρος, οἷ α δὲ γρά μματα τοῖ ς φί λοις ἔ πεμψεν, ὑ μνῶ ν καὶ μεγαλύ νων Μητρό δωρον, ὡ ς'“ εὖ τε καὶ νεανικῶ ς ἐ ξ ἄ στεως ἅ λαδε κατέ βη Μιθρῇ τῷ Σύ ρῳ βοηθή σων'” καὶ ταῦ τα, πρά ξαντος οὐ δὲ ν τό τε τοῦ Μητροδώ ρου. τί νας οὖ ν οἰ ό μεθα καὶ πηλί κας ἡ δονὰ ς εἶ ναι τὰ ς Πλά τωνος, ὁ πηνί κα Δί ων ὁ ρμή σας ἀ π' αὐ τοῦ κατέ λυσε Διονύ σιον καὶ Σικελί αν ἠ λευθέ ρωσε; τί νας δ'̓ Αριστοτέ λους, ὅ τε τὴ ν πατρί δα κειμέ νην ἐ ν ἐ δά φει πά λιν ἀ νέ στησε καὶ κατή γαγε τοὺ ς πολί τας; τί νας δὲ Θεοφρά στου καὶ Φανί ου τοὺ ς τῆ ς πατρί δος ἐ κκοψά ντων τυρά ννους; ἰ δί ᾳ μὲ ν γὰ ρ ὅ σοις ἐ βοή θησαν ἀ νδρά σιν, οὐ πυροὺ ς διαπέ μποντες οὐ δ' ἀ λφί των μέ διμνον, ὡ ς̓ Επί κουρος ἐ νί οις ἔ πεμψεν, ἀ λλὰ φεύ γοντας διαπραξά μενοι κατελθεῖ ν καὶ δεδεμέ νους λυθῆ ναι καὶ τέ κνα καὶ γυναῖ κας ἐ στερημέ νους ἀ πολαβεῖ ν, τί ἂ ν λέ γοι τις ὑ μῖ ν ἀ κριβῶ ς εἰ δό σιν; ἀ λλὰ τὴ ν ἀ τοπί αν οὐ δὲ βουλό μενον ἔ στι τἀ νθρώ που παρελθεῖ ν, τὰ ς μὲ ν Θεμιστοκλέ ους καὶ Μιλτιά δου πρά ξεις ὑ πὸ πό δας τιθεμέ νου καὶ κατευτελί ζοντος, ὑ πὲ ρ ἑ αυτοῦ δὲ ταυτὶ τοῖ ς φί λοις γρά φοντος“ δαιμονί ως τε καὶ μεγαλοπρεπῶ ς ἐ πεμελή θητε ἡ μῶ ν τὰ περὶ τὴ ν τοῦ σί του κομιδὴ ν καὶ οὐ ρανομή κη σημεῖ α ἐ νδέ δειχθε τῆ ς πρὸ ς ἐ μὲ εὐ νοί ας.” ὥ στ', εἴ τις ἐ ξεῖ λε τὸ σιτά ριον ἐ κ τῆ ς ἐ πιστολῆ ς τοῦ φιλοσό φου, δό ξαν ἂ ν παραστῆ σαι τὰ ῥ ή ματα τῆ ς χά ριτος, ὡ ς ὑ πὲ ρ τῆ ς̔ Ελλά δος ὅ λης ἢ τοῦ δή μου τῶ ν̓ Αθηναί ων ἐ λευθερωθέ ντος ἢ σωθέ ντος γραφομέ νης.”

“ ὅ τι μὲ ν οὖ ν καὶ πρὸ ς τὰ ς τοῦ σώ ματος ἡ δονὰ ς ἡ φύ σις δεῖ ται χορηγί ας πολυτελοῦ ς καὶ οὐ κ ἔ στιν ἐ ν μά ζῃ καὶ φακῇ τὸ ἣ διστον, ἀ λλ' ὄ ψα καὶ Θά σια καὶ μύ ρα καὶ πεπτὰ καὶ κροτητὰ τῆ ς ξουθοπτέ ρου πελά νῳ μελί σσης ἀ φθό νως δεδευμέ να ζητοῦ σιν αἱ τῶ ν ἀ πολαυστικῶ ν ὀ ρέ ξεις, καὶ πρό ς γε τού τοις εὐ πρεπεῖ ς καὶ νέ ας γυναῖ κας οἷ αι Λεό ντιον καὶ Βοί διον καὶ̔ Ηδεῖ α καὶ Νικί διον ἐ νέ μοντο περὶ τὸ ν κῆ πον, ἀ φῶ μεν, ταῖ ς μέ ντοι τῆ ς ψυχῆ ς χαραῖ ς ὁ μολογουμέ νως μέ γεθος ὑ ποκεῖ σθαι δεῖ πρά ξεων καὶ κά λλος ἔ ργων ἀ ξιολό γων, εἰ μέ λλουσι μὴ διά κενοι μηδ' ἀ γεννεῖ ς καὶ κορασιώ δεις ἀ λλ' ἐ μβριθεῖ ς ἔ σεσθαι καὶ βέ βαιοι καὶ μεγαλοπρεπεῖ ς;. τὸ δὲ περὶ τοῦ πρὸ ς εὐ παθεί ας ἐ παί ρεσθαι ναυτῶ ν δί κην ἀ φροδί σια ἀ γό ντων καὶ μέ γα φρονεῖ ν“ ὅ τι νοσῶ ν νό σον ἀ σκί την τινὰ ς ἑ στιά σεις φί λων συνῆ γε καὶ οὐ κ ἐ φθό νει τῆ ς προσαγωγῆ ς τοῦ ὑ γροῦ τῷ ὕ δρωπι καὶ τῶ ν ἐ σχά των Νεοκλέ ους λό γων μεμνημέ νος ἐ τή κετο τῇ μετὰ δακρύ ων ἰ διοτρό πῳ ἡ δονῇ” ταῦ τ' οὐ δεὶ ς ἂ ν ὑ γιαινό ντων εὐ φροσύ νας ἀ ληθεῖ ς ἢ χαρὰ ς ὀ νομά σειεν: ἀ λλ' εἴ τις ἔ στι καὶ ψυχῆ ς Σαρδά νιος γέ λως, ἐ ν τού τοις ἔ στι τοῖ ς παραβιασμοῖ ς καὶ κλαυσιγέ λωσιν. εἰ δ' οὖ ν ταῦ τα φή σει τις εὐ φροσύ νας καὶ χαρά ς, σκό πει τὰ ς ὑ περβολὰ ς τῶ ν ἡ δονῶ ν ἐ κεί νων ἡ μετέ ραις βουλαῖ ς Σπά ρτη μὲ ν ἐ κεί ρατο δό ξαν καί οὗ τό ς τοἱ Ρώ μης ὁ μέ γας, ξέ νε, πατρί δος ἀ στή ρ καί δί ζω, ἤ σε θεὸ ν μαντεύ σομαι ἢ ἄ νθρωπον. ὅ ταν δὲ λά βω τὰ Θρασυβού λου καὶ Πελοπί δου πρὸ ὀ φθαλμῶ ν κατορθώ ματα, καὶ τὸ ν ἐ ν Πλαταιαῖ ς̓ Αριστεί δην ἢ τὸ ν ἐ ν Μαραθῶ νι Μιλτιά δην, ἐ νταῦ θα κατὰ τὸ ν̔ Ηρό δοτον ἐ ξεί ργομαι γνώ μην εἰ πεῖ ν, ὅ τι τῷ πρακτικῷ βί ῳ τὸ ἡ δὺ πλέ ον ἢ τὸ καλὸ ν ἔ στι. μαρτυρεῖ δέ μοι καὶ̓ Επαμεινώ νδας εἰ πώ ν, ὥ ς φασιν, ἣ διστον αὐ τῷ γενέ σθαι τὸ τοὺ ς τεκό ντας ζῶ ντας ἐ πιδεῖ ν τὸ ἐ ν Λεύ κτροις τρό παιον αὐ τοῦ στρατηγοῦ ντος. παραβά λωμεν οὖ ν τῇ̓ Επαμεινώ νδου μητρὶ τὴ ν̓ Επικού ρου, χαί ρουσαν ὅ τι τὸ ν υἱ ὸ ν ἐ πεῖ δεν εἰ ς τὸ κηπί διον ἐ νδεδυκό τα καὶ κοινῇ μετὰ τοῦ Πολυαί νου παιδοποιού μενον ἐ κ τῆ ς Κυζικηνῆ ς ἑ ταί ρας. τὴ ν μὲ ν γὰ ρ Μητροδώ ρου μητέ ρα καὶ τὴ ν ἀ δελφὴ ν ὡ ς ὑ περέ χαιρον ἐ πὶ τοῖ ς γά μοις αὐ τοῦ καὶ ταῖ ς πρὸ ς τὸ ν ἀ δελφὸ ν ἀ ντιγραφαῖ ς, ἐ κ τῶ ν βιβλί ων δή που δῆ λό ν ἐ στιν.“ ἀ λλ'“ ἡ δέ ως τε βεβιωκέ ναι καὶ βρυά ζειν καὶ καθυμνεῖ ν τὸ ν ἑ αυτῶ ν βί ον ἐ κκραυγά ζοντες λέ γουσι.” καὶ γὰ ρ οἱ θερά ποντες ὅ ταν Κρό νια δειπνῶ σιν ἢ Διονύ σια κατ' ἀ γρὸ ν ἄ γωσι περιιό ντες, οὐ κ ἂ ν αὐ τῶ ν τὸ ν ὀ λολυγμὸ ν ὑ πομεί ναις καὶ τὸ ν θό ρυβον, ὑ πὸ χαρμονῆ ς καὶ ἀ πειροκαλί ας τοιαῦ τα ποιού ντων καὶ φθεγγομέ νων κλί θητι καὶ πί ωμεν: οὐ καὶ σιτί α πά ρεστιν, ὦ δύ στηνε; μὴ σαυτῷ φθό νει. οἱ δ' εὐ θὺ ς ἠ λά λαξαν, ἐ ν δ' ἐ κί ρνατο οἶ νος: φέ ρων δὲ στέ φανον ἀ μφέ θηκέ τις: ὑ μνεῖ το δ' αἰ σχρῶ ς, κλῶ να πρὸ ς καλὸ ν δά φνης, ὁ Φοῖ βος οὐ προσῳ δά τὴ ν τ' ἐ ν αὐ λί ῳ νό θον τις ἐ ξέ κλαξε σύ γκοιτον φί λην. ἦ γὰ ρ οὐ τού τοις ἔ οικε τὰ Μητροδώ ρου πρὸ ς τὸ ν ἀ δελφὸ ν γρά φοντος; οὐ δὲ ν δεῖ σῴ ζειν τοὺ ς;̔́ Ελληνας οὐ δ' ἐ πὶ σοφί ᾳ στεφά νων παρ' αὐ τῶ ν τυγχά νειν, ἀ λλ' ἐ σθί ειν καὶ πί νειν οἶ νον, ὦ Τιμό κρατες, ἀ βλαβῶ ς τῇ γαστρὶ καὶ κεχαρισμέ νως.” καὶ πά λιν πού φησιν ἐ ν τοῖ ς αὐ τοῖ ς γρά μμασιν ὡ ς“ καὶ ἐ χά ρην καὶ ἐ θρασυνά μην, ὅ τι ἔ μαθον παρ'̓ Επικού ρου ὀ ρθῶ ς γαστρὶ χαρί ζεσθαι.” καὶ“ περὶ γαστέ ρα γά ρ, ὦ φυσιολό γε Τιμό κρατες, τἀ γαθό ν.””

“ καὶ τὸ ὅ λον οἱ ἄ νθρωποι τῆ ς ἡ δονῆ ς τὸ μέ γεθος, καθά περ κέ ντρῳ καὶ διαστή ματι, τῇ γαστρὶ περιγρά φουσι: λαμπρᾶ ς δὲ καὶ βασιλικῆ ς καὶ φρό νημα ποιού σης μέ γα καὶ φῶ ς καὶ γαλή νην ἀ ληθῶ ς εἰ ς ἅ παντας ἀ ναχεομέ νην χαρᾶ ς οὐ κ ἔ στι μετασχεῖ ν βί ον ἀ νέ ξοδον καὶ ἀ πολί τευτον καὶ ἀ φιλά νθρωπον καὶ ἀ νενθουσί αστον εἰ ς τιμὴ ν καὶ χά ριν ἀ νελομέ νους. οὐ γά ρ τι φαῦ λον ἡ ψυχὴ καὶ μικρὸ ν οὐ δ' ἀ γεννέ ς ἐ στιν οὐ δ' ὥ σπερ οἱ πολύ ποδες ἄ χρι τῶ ν ἐ δωδί μων ἐ κτεί νει τὰ ς ἐ πιθυμί ας, ἀ λλὰ ταύ την μὲ ν ὀ ξύ τατος ἀ ποκό πτει κό ρος ἀ καρὲ ς ὥ ρας μό ριον ἀ κμά σασαν, τῶ ν δὲ πρὸ ς τὸ καλὸ ν ὁ ρμῶ ν καὶ τὴ ν ἐ πὶ τῷ καλῷ τιμὴ ν καὶ χά ριν οὐ κ ἔ στιν αὐ τῶ ν μέ τρον ὁ τοῦ βί ου χρό νος, ἀ λλὰ τοῦ παντὸ ς αἰ ῶ νος ἐ πιδραττό μενον τὸ φιλό τιμον καὶ φιλά νθρωπον ἐ ξαμιλλᾶ ται ταῖ ς πρά ξεσι καὶ ταῖ ς χά ρισιν ἡ δονὰ ς ἀ μηχά νους ἐ χού σαις, ἃ ς οὐ δὲ φεύ γοντες οἱ χρηστοὶ διαφεύ γειν δύ νανται, πανταχό θεν αὐ τοῖ ς ἀ παντώ σας καὶ περιεχομέ νας, ὅ ταν εὐ φραί νωσι πολλοὺ ς εὐ εργετοῦ ντες: ἐ ρχό μενον δ' ἀ νὰ ἄ στυ θεὸ ν ὣ ς εἰ σορό ωσιν. ὁ γὰ ρ οὕ τω διαθεὶ ς ἑ τέ ρους, ὥ στε καὶ χαί ρειν καὶ γά νυσθαι καὶ ποθεῖ ν ἅ ψασθαι καὶ προσαγορεῦ σαι, δῆ λό ς ἐ στι καὶ τυφλῷ μεγά λας ἔ χων ἐ ν ἑ αυτῷ καὶ καρπού μενος ἡ δονά ς, ὅ θεν οὐ δὲ κά μνουσιν ὠ φελοῦ ντες οὐ δ' ἀ παγορεύ ουσιν, ἀ λλὰ τοιαύ τας αὐ τῶ ν ἀ κού ομεν φωνά ς πολλοῦ σε θνητοῖ ς ἄ ξιον τί κτει πατή ρ καί μή ποτέ γε παυσώ μεσθα δρῶ ντες εὖ βροτού ς καὶ τί δεῖ περὶ τῶ ν ἄ κρως ἀ γαθῶ ν λέ γειν; εἰ γά ρ τινι τῶ ν μέ σως φαύ λων μέ λλοντι θνή σκειν ὁ κύ ριος, ἤ τοι θεὸ ς ἢ βασιλεύ ς, ὥ ραν ἐ πιδοί η: μί αν, ὥ στε χρησά μενον αὐ τῇ πρό ς τινα καλὴ ν πρᾶ ξιν ἢ πρὸ ς ἀ πό λαυσιν εὐ θὺ ς τελευτᾶ ν, τί ς ἂ ν ἐ ν τῷ χρό νῳ τού τῳ βού λοιτο μᾶ λλον Λαΐ δι συγγενέ σθαι καὶ πιεῖ ν οἶ νον̓ Αριού σιον, ἢ κτεί νας̓ Αρχί αν ἐ λευθερῶ σαι τὰ ς Θή βας; ἐ γὼ μὲ ν οὐ δέ να νομί ζω. καὶ γὰ ρ τῶ ν μονομά χων ὁ ρῶ τοὺ ς μὴ παντά πασι θηριώ δεις ἀ λλ'̔́ Ελληνας, ὅ ταν εἰ σιέ ναι μέ λλωσι, προκειμέ νων πολλῶ ν ἐ δεσμά των καὶ πολυτελῶ ν, ἥ διον τὰ γύ ναια τοῖ ς φί λοις ἐ ν τῷ χρό νῳ τού τῳ παρακατατιθεμέ νους καὶ τοὺ ς οἰ κέ τας ἐ λευθεροῦ ντας ἢ τῇ γαστρὶ χαριζομέ νους. ἀ λλὰ καί, εἴ τι μέ γα περὶ τὰ ς τοῦ σώ ματος ἡ δονά ς, κοινό ν ἐ στι δή που τοῦ το τοῖ ς πρακτικοῖ ς πρά γμασι:“ καὶ γὰ ρ σῖ τον ἔ δουσιν καὶ πί νουσιν αἴ θοπα οἶ νον” καὶ μετὰ φί λων ἑ στιῶ νται, πολὺ γ' οἶ μαι προθυμό τερον ἀ πὸ τῶ ν ἀ γώ νων καὶ τῶ ν ἔ ργων, ὡ ς̓ Αλέ ξανδρος καὶ̓ Αγησί λαος καὶ νὴ Δί α Φωκί ων καὶ̓ Επαμεινώ νδας, ἢ καθά περ οὗ τοι πρὸ ς πῦ ρ ἀ λειψά μενοι καὶ τοῖ ς φορεί οις ἀ τρέ μα διασεισθέ ντες: ἀ λλὰ καταφρονοῦ σι τού των ἐ ν ἐ κεί ναις ταῖ ς μεί ζοσιν ὄ ντες. τί γὰ ρ ἂ ν λέ γοι τις̓ Επαμεινώ νδαν, οὐ κ ἐ θελή σαντα δειπνεῖ ν, ὡ ς ἑ ώ ρα πολυτελέ στερον τῆ ς οὐ σί ας τὸ δεῖ πνον, ἀ λλ' εἰ πό ντα πρὸ ς τὸ ν φί λον“ ἐ γώ ς' ᾤ μην θύ ειν οὐ χ ὑ βρί ζειν;” ὅ που καὶ̓ Αλέ ξανδρος ἀ πεώ σατο τῆ ς̓́ Αδας τοὺ ς μαγεί ρους, αὐ τὸ ς εἰ πὼ ν ἔ χειν ἀ μεί νονας ὀ ψοποιού ς, πρὸ ς μὲ ν ἄ ριστον τὴ ν νυκτοπορί αν πρὸ ς δὲ δεῖ πνον τὴ ν ὀ λιγαριστί αν: Φιλό ξενον δὲ γρά ψαντα περὶ παί δων καλῶ ν, εἰ πρί ηται, μικρὸ ν ἐ δέ ησε τῆ ς ἐ πιτροπῆ ς; ἀ ποστῆ σαι: καί τοι τί νι μᾶ λλον ἐ ξῆ ν; ἀ λλ', ὥ σπερ φησὶ ν̔ Ιπποκρά της, δυεῖ ν πό νων τὸ ν ἥ ττονα ὑ πὸ τοῦ μεί ζονος ἀ μαυροῦ σθαι, καὶ τῶ ν ἡ δονῶ ν τὰ ς σωματικὰ ς αἱ πρακτικαὶ καὶ φιλό τιμοι τῷ χαί ροντι τῆ ς ψυχῆ ς δι' ὑ περβολὴ ν καὶ μέ γεθος ἐ ναφανί ζουσι καὶ κατασβεννύ ουσιν.”

“ εἰ τοί νυν, ὥ σπερ λέ γουσι, τὸ μεμνῆ σθαι τῶ ν προτέ ρων ἀ γαθῶ ν μέ γιστό ν ἐ στι πρὸ ς τὸ ἡ δέ ως ζῆ ν,̓ Επικού ρῳ μὲ ν οὐ δ' ἂ ν εἷ ς ἡ μῶ ν πιστεύ σειεν ὅ τι“ ταῖ ς μεγί σταις ἀ λγηδό σι καὶ νό σοις ἐ ναποθνή σκων ἀ ντιπαρεπέ μπετο τῇ μνή μῃ τῶ ν ἐ ναπολελαυσμέ νων πρό τερον ἡ δονῶ ν” εἰ κό να γὰ ρ ὄ ψεως; ἐ ν βυθῷ συνταραχθέ ντι καὶ κλύ δωνι μᾶ λλον ἄ ν τις ἢ μνή μην ἡ δονῆ ς διαμειδιῶ σαν ἐ ν σφυγμῷ τοσού τῳ καὶ σπαραγμῷ σώ ματος ἐ πινοή σειε. τὰ ς δὲ τῶ ν πρά ξεων μνή μας οὐ δεὶ ς ἂ ν οὐ δὲ βουληθεὶ ς ἐ κστή σειεν ἑ αυτοῦ. πό τερον γὰ ρ ἢ πῶ ς οἷ ὸ ν τ' ἦ ν ἐ πιλαθέ σθαι τῶ ν̓ Αρβή λων τὸ ν̓ Αλέ ξανδρον ἢ τοῦ Λεοντιά δου τὸ ν Πελοπί δαν ἢ τῆ ς Σαλαμῖ νος τὸ ν Θεμιστοκλέ α; τὴ ν μὲ ν γὰ ρ ἐ ν Μαραθῶ νι μά χην ἄ χρι νῦ ν̓ Αθηναῖ οι καὶ τὴ ν ἐ ν Λεύ κτροις Θηβαῖ οι καὶ νὴ Δί' ἡ μεῖ ς τὴ ν Δαϊ φά ντου περὶ̔ Υά μπολιν ἑ ορτά ζομεν, ὡ ς ἴ στε, καὶ θυσιῶ ν καὶ τιμῶ ν ἡ Φωκὶ ς ἐ μπέ πλησται: καὶ οὐ δεὶ ς ἔ στιν ἡ μῶ ν, ἐ φ' οἷ ς αὐ τὸ ς βέ βρωκεν ἢ πέ πωκεν οὕ τως ἡ δό μενος ὡ ς ἐ φ' οἷ ς ἐ κεῖ νοι κατώ ρθωσαν. ἐ ννοεῖ ν οὖ ν πά ρεστι, πό ση τις εὐ φροσύ νη καὶ χαρὰ καὶ γηθοσύ νη συνεβί ωσεν αὐ τοῖ ς τοῖ ς τού των δημιουργοῖ ς, ὧ ν ἐ ν ἔ τεσι πεντακοσί οις καὶ πλεί οσιν οὐ κ ἀ ποβέ βληκεν ἡ μνή μη τὸ εὐ φραῖ νον. καὶ μὴ ν ἀ πὸ δό ξης γί γνεσθαι τινας ἡ δονὰ ς̓ Επί κουρος ὡ μολό γει. τί δ' οὐ κ ἔ μελλεν αὐ τὸ ς οὕ τω σπαργῶ ν περιμανῶ ς καὶ σφαδά ζων πρὸ ς δό ξαν, ὥ στε μὴ μό νον ἀ πολέ γεσθαι τοὺ ς καθηγητὰ ς μηδὲ Δημοκρί τῳ τῷ τὰ δό γματα ῥ ή μασιν αὐ τοῖ ς ἀ φαιρουμέ νῳ ζυγομαχεῖ ν περὶ συλλαβῶ ν καὶ κεραιῶ ν, σοφὸ ν δὲ μηδέ να φά ναι πλὴ ν αὑ τοῦ γεγονέ ναι καὶ τῶ ν μαθητῶ ν: ἀ λλὰ καὶ γρά φειν ὡ ς Κωλώ της μὲ ν αὐ τὸ ν φυσιολογοῦ ντα προσκυνή σειε γονά των ἁ ψά μενος, Νεοκλῆ ς δ' ὁ ἀ δελφὸ ς εὐ θὺ ς ἐ κ παί δων ἀ ποφαί νοιτο μηδέ να σοφώ τερον̓ Επικού ρου γεγονέ ναι μηδ' εἶ ναι: ἡ δὲ μή τηρ ἀ τό μους ἔ σχεν ἐ ν ἑ αυτῇ τοσαύ τας, οἷ αι συνελθοῦ σαι σοφὸ ν ἂ ν ἐ γέ ννησαν; εἶ τ' οὐ χ ὥ σπερ Καλλικρατί δας ἔ λεγε τὸ ν Κό νωνα μοιχεύ ειν τὴ ν θά λασσαν, οὕ τως ἄ ν τις εἴ ποι τὸ ν̓ Επί κουρον αἰ σχρῶ ς καὶ κρύ φα πειρᾶ ν καὶ παραβιά ζεσθαι τὴ ν δό ξαν, οὐ τυγχά νοντα φανερῶ ς ἀ λλ' ἐ ρῶ ντα καὶ κατατεινό μενον; ὥ σπερ γὰ ρ λιμοῦ τὰ σώ ματα τροφῆ ς μὴ παρού σης ἀ ναγκά ζεται παρὰ φύ σιν ὑ φ' αὑ τῶ ν τρέ φεσθαι, τοιοῦ τον ἡ φιλοδοξί α ποιεῖ κακὸ ν ἐ ν ταῖ ς ψυχαῖ ς, ὅ ταν ἐ παί νων πεινῶ ντες παρ' ἑ τέ ρων μὴ τυγχά νωσιν, αὐ τοὺ ς ἑ αυτοὺ ς ἐ παινεῖ ν.”

“ ἀ λλ' οἵ γε πρὸ ς ἔ παινον οὕ τω καὶ δό ξαν ἔ χοντες ἆ ρ' οὐ χ ὁ μολογοῦ σι μεγά λας ἡ δονὰ ς προΐ εσθαι δι' ἀ σθέ νειαν ἢ μαλακί αν φεύ γοντες ἀ ρχὰ ς ἢ πολιτεί ας καὶ φιλί ας βασιλέ ων, ἀ φ' ὧ ν τὰ μεγά λα καὶ λαμπρὰ εἰ ς τὸ ν βί ον γί γνεσθαι ἔ φη Δημό κριτος; οὐ γὰ ρ ἄ ν τινα πεί σειεν ἀ νθρώ πων ὁ τὴ ν Νεοκλέ ους μαρτυρί αν καὶ τὴ ν Κωλώ του προσκύ νησιν ἐ ν τοσού τῳ λό γῳ τιθέ μενος καὶ ἀ γαπῶ ν, ὡ ς οὐ κ ἂ ν ὑ πὸ τῶ ν̔ Ελλή νων κροτηθεὶ ς̓ Ολυμπί ασιν ἐ ξεμά νη καὶ ἀ νωλό λυξε, μᾶ λλον δ' ὅ λως ὑ πὸ χαρᾶ ς ἤ ρθη κατὰ τὸ ν Σοφοκλέ α γραί ας ἀ κά νθης πά ππος ὡ ς φυσώ μενος. εἴ γε μὲ ν τὸ εὐ δοξεῖ ν ἡ δύ, τὸ ἀ δοξεῖ ν δή που λυπηρό ν: ἀ δοξό τερον δ' ἀ φιλί ας ἀ πραξί ας ἀ θεό τητος ἡ δυπαθεί ας ὀ λιγωρί ας οὐ δέ ν ἐ στι. ταῦ τα δὲ πά ντες ἄ νθρωποι πλὴ ν αὐ τῶ ν ἐ κεί νων τῇ αἱ ρέ σει προσεῖ ναι νομί ζουσιν. ἀ δί κως, φή σει τις. ἀ λλὰ τὴ ν δό ξαν οὐ τὴ ν ἀ λή θειαν σκοποῦ μεν. καὶ βιβλί α μὲ ν μὴ λέ γωμεν μηδὲ ψηφί σματα βλά σφημα πό λεων, ὅ σα γέ γραπται πρὸ ς αὐ τού ς: φιλαπέ χθημον γά ρ: εἰ δὲ χρησμοὶ καὶ μαντικὴ καὶ θεῶ ν πρό νοια καὶ γονέ ων πρὸ ς ἔ κγονα στοργὴ καὶ ἀ γά πησις καὶ πολιτεί α καὶ ἡ γεμονί α καὶ τὸ ἄ ρχειν ἔ νδοξό ν ἐ στι καὶ εὐ κλεέ ς, οὕ τως ἀ νά γκη τοὺ ς λέ γοντας, ὡ ς“ οὐ δεῖ σῴ ζειν τοὺ ς̔́ Ελληνας ἀ λλ' ἐ σθί ειν καὶ πί νειν ἀ βλαβῶ ς τῇ γαστρὶ καὶ κεχαρισμέ νως,” ἀ δοξεῖ ν καὶ κακοὺ ς νομί ζεσθαι: νομιζομέ νους δὲ τοιού τους ἀ νιᾶ σθαι καὶ ζῆ ν ἀ τερπῶ ς, εἴ γε δὴ τὸ καλὸ ν ἡ δὺ καὶ τὴ ν εὐ δοξί αν ἡ γοῦ νται.”

ταῦ τ' εἰ πό ντος τοῦ Θέ ωνος, ἐ δό κει καταπαῦ σαι τὸ ν περί πατον, καὶ καθά περ εἰ ώ θειμεν ἐ πὶ τῶ ν βά θρων καθεζό μενοι πρὸ ς τοῖ ς εἰ ρημέ νοις ἦ μεν σιωπῇ χρό νον οὐ πολύ ν. ὁ γὰ ρ Ζεύ ξιππος ἀ πὸ τῶ ν εἰ ρημέ νων ἐ ννοή σας“ τί ς” ἔ φη“ τὰ λειπό μενα τῷ λό γῳ προσαποδί δωσι; καὶ γὰ ρ οὔ πω τὸ προσῆ κον ἔ χει τέ λος, ἃ αὐ τὸ ς ἄ ρτι μαντικῆ ς μνησθεὶ ς καὶ προνοί ας ὑ ποβέ βληκε: ταῦ τα γὰ ρ οὐ χ ἥ κιστά φασιν οἱ ἄ νδρες ἡ δονὴ ν καὶ γαλή νην καὶ θά ρσος αὐ τοῖ ς παρασκευά ζειν εἰ ς τὸ ν βί ον: ὥ στε δεῖ τι λεχθῆ ναι καὶ περὶ τού των” ὑ πολαβὼ ν δ' ὁ̓ Αριστό δημος“ ἀ λλὰ περὶ ἡ δονῆ ς; μὲ ν εἴ ρηται σχεδό ν” εἶ πεν“ ὡ ς εὐ τυχῶ ν καὶ κατορθῶ ν ὁ λό γος αὐ τῶ ν φό βον ἀ φαιρεῖ τινα καὶ δεισιδαιμονί αν, εὐ φροσύ νην δὲ καὶ χαρὰ ν ἀ πὸ τῶ ν θεῶ ν οὐ κ ἐ νδί δωσιν ἀ λλ' οὕ τως ἔ χειν ποιεῖ πρὸ ς αὐ τοὺ ς τῷ μὴ ταρά ττεσθαι μηδὲ χαί ρειν, ὡ ς πρὸ ς τοὺ ς̔ Υρκανοὺ ς ἢ Σκύ θας ἔ χομεν, οὔ τε χρηστὸ ν οὐ δὲ ν οὔ τε φαῦ λον ἀ π' αὐ τῶ ν προσδοκῶ ντες. εἰ δὲ δεῖ προσθεῖ ναί τι τοῖ ς εἰ ρημέ νοις, ἐ κεῖ νό μοι δοκῶ λή ψεσθαι παρ' αὐ τῶ ν πρῶ τον, ὅ τι τοῖ ς ἀ ναιροῦ σι λύ πας καὶ δά κρυα καὶ στεναγμοὺ ς ἐ πὶ ταῖ ς τῶ ν φί λων τελευταῖ ς μά χονται καὶ λέ γουσι“ τὴ ν εἰ ς τὸ ἀ παθὲ ς καθεστῶ σαν ἀ λυπί αν ὑ φ' ἑ τέ ρου κακοῦ μεί ζονος ὑ πά ρχειν, ὠ μό τητος ἢ δοξοκοπί ας ἀ κρά του καὶ λύ σσης: διὸ πά σχειν τι βέ λτιον εἶ ναι καὶ λυπεῖ σθαι καὶ νὴ Δί α λιπαί νειν τοὺ ς ὀ φθαλμοὺ ς καὶ τή κεσθαι,” καὶ ὅ σα δὴ παθαινό μενοι καὶ γρά φοντες ὑ γροί τινες εἶ ναι καὶ φιλικοὶ δοκοῦ σι. ταῦ τα γὰ ρ ἐ ν ἄ λλοις τε πολλοῖ ς̓ Επί κουρος εἴ ρηκε καὶ περὶ τῆ ς̔ Ηγησιά νακτος τελευτῆ ς πρὸ ς Σωσί θεον τὸ ν πατέ ρα γρά φων καὶ Πύ ρσωνα τὸ ν ἀ δελφὸ ν τοῦ τεθνηκό τος: ἔ ναγχος γὰ ρ κατὰ τύ χην τὰ ς ἐ πιστολὰ ς διῆ λθον αὐ τοῦ. καὶ λέ γω μιμού μενος, ὡ ς οὐ χ ἧ ττό ν ἐ στι κακὸ ν ἀ θεό της; ὠ μό τητος καὶ δοξοκοπί ας, εἰ ς ἣ ν ἄ γουσιν ἡ μᾶ ς οἱ τὴ ν χά ριν ἐ κ τοῦ θεοῦ μετὰ τῆ ς ὀ ργῆ ς ἀ ναιροῦ ντες. βέ λτιον γὰ ρ ἐ νυπά ρχειν τι καὶ συγκεκρᾶ σθαι τῇ περὶ θεῶ ν δό ξῃ κοινὸ ν αἰ δοῦ ς καὶ φό βου πά θος, ἢ τοῦ το φεύ γοντας μή τε ἐ λπί δα μή τε χά ριν ἑ αυτοῖ ς μή τε θά ρσος ἀ γαθῶ ν παρό ντων μή τε τινὰ δυστυχοῦ σιν ἀ ποστροφὴ ν πρὸ ς τὸ θεῖ ον ἀ πολεί πεσθαι.”

δεῖ μὲ ν γὰ ρ ἀ μέ λει τῆ ς περὶ θεῶ ν δό ξης ὥ σπερ ὄ ψεως λή μην ἀ φαιρεῖ ν τὴ ν δεισιδαιμονί αν εἰ δὲ τοῦ τ' ἀ δύ νατον, μὴ συνεκκό πτειν μηδὲ τυφλοῦ ν τὴ ν πί στιν, ἣ ν οἱ πλεῖ στοι περὶ θεῶ ν ἔ χουσιν. αὕ τη δ' ἐ στὶ ν οὐ φοβερά τις οὐ δὲ σκυθρωπὴ καθά περ οὗ τοι πλά ττουσι, διαβά λλοντες τὴ ν πρό νοιαν, ὥ σπερ παισὶ ν̓́ Εμπουσαν ἢ Ποινὴ ν ἀ λιτηριώ δη καὶ τραγικὴ ν ἐ πιτετραμμέ νην. ἀ λλ' ὀ λί γοι μὲ ν τῶ ν ἀ νθρώ πων δεδί ασι τὸ ν θεό ν, οἷ ς οὐ κ ἄ μεινον μὴ δεδιέ ναι δεδιό τες γὰ ρ ὥ σπερ ἄ ρχοντα χρηστοῖ ς ἤ πιον ἐ παχθῆ δὲ φαύ λοις, ἑ νὶ φό βῳ, δι' ὃ ν οὐ κ ἀ δικοῦ σι, πολλῶ ν ἐ λευθεροῦ νται τῶ ν ἐ πὶ τῷ ἀ δικεῖ ν καὶ παρ' αὑ τοῖ ς ἀ τρέ μα τὴ ν κακί αν ἔ χοντες οἷ ον ἀ πομαραινομέ νην ἧ ττον ταρά ττονται τῶ ν χρωμέ νων αὐ τῇ καὶ τολμώ ντων εἶ τ' εὐ θὺ ς δεδιό των καὶ μεταβαλλομέ νων. ἡ δὲ τῶ ν πολλῶ ν καὶ ἀ μαθῶ ν καὶ οὐ πά νυ; μοχθηρῶ ν διά θεσις πρὸ ς τὸ ν θεὸ ν ἔ χει μὲ ν ἀ μέ λει τῷ σεβομέ νῳ καὶ τιμῶ ντι μεμιγμέ νον τινὰ σφυγμὸ ν καὶ φό βον, καὶ δεισιδαιμονί α κέ κληται: τού του δὲ μυριά κις πλεῖ ό ν ἐ στι καὶ μεῖ ζον αὐ τῇ τὸ εὔ ελπι καὶ περιχαρὲ ς καὶ πᾶ σαν εὐ πραξί ας ὄ νησιν ὡ ς ἐ κ θεῶ ν οὖ σαν εὐ χό μενον καὶ δεχό μενον. δῆ λον δὲ τεκμηρί οις τοῖ ς μεγί στοις: οὔ τε γὰ ρ διατριβαὶ τῶ ν ἐ ν ἱ εροῖ ς οὔ τε καιροὶ τῶ ν ἑ ορτασί μων οὔ τε πρά ξεις οὔ τ' ὄ ψεις εὐ φραί νουσιν ἕ τεραι μᾶ λλον ὧ ν ὁ ρῶ μεν ἢ δρῶ μεν αὐ τοὶ περὶ τοὺ ς θεού ς, ὀ ργιά ζοντες ἢ χορεύ οντες ἢ θυσί αις παρό ντες ἢ τελεταῖ ς. οὐ γὰ ρ ὡ ς τυρά ννοις τισὶ ν ἢ δεινοῖ ς κολασταῖ ς ὁ μιλοῦ σα τηνικαῦ τα ἡ ψυχὴ περί λυπό ς ἐ στι καὶ ταπεινὴ καὶ δύ σθυμος, ὅ περ εἰ κὸ ς ἦ ν: ἀ λλ' ὅ που μά λιστα δοξά ζει καὶ διανοεῖ ται παρεῖ ναι τὸ ν θεό ν, ἐ κεῖ μά λιστα λύ πας καὶ φό βους καὶ τὸ φροντί ζειν ἀ πωσαμέ νη τῷ ἡ δομέ νῳ μέ χρι μέ θης καὶ γέ λωτος καὶ παιδιᾶ ς ἐ φί ησιν ἑ αυτή ν ἐ ν μὲ ν τοῖ ς ἐ ρωτικοῖ ς, ὡ ς ὁ ποιητὴ ς εἴ ρηκε καί τε γέ ρων καὶ γρῆ υς, ἐ πὴ ν χρυσῆ ς̓ Αφροδί της μνή σωνται, καὶ τοῖ σιν ἐ πηέ ρθη φί λον ἦ τορ: ἐ ν δὲ πομπαῖ ς καὶ θυσί αις οὐ μό νον γέ ρων καὶ γρῆ υς οὐ δὲ πέ νης καὶ ἰ διώ της ἀ λλὰ καὶ παχυσκελὴ ς ἀ λετρὶ ς πρὸ ς μύ λην κινουμέ νη καὶ οἰ κό τριβες καὶ θῆ τες ὑ πὸ γή θους καὶ χαρμοσύ νης ἀ ναφέ ρονται, πλουσί οις δὲ καὶ βασιλεῦ σιν ἑ στιά σεις καὶ πανδαισί αι τινὲ ς πά ρεισιν ἀ εί: αἱ δ' ἐ φ' ἱ εροῖ ς καὶ θυηπολί αις, καὶ ὅ ταν ἔ γγιστα τοῦ θεί ου τῇ ἐ πινοί ᾳ ψαύ ειν δοκῶ σι μετὰ τιμῆ ς καὶ σεβασμοῦ, πολὺ διαφέ ρουσαν ἡ δονὴ ν καὶ χά ριν ἔ χουσι. ταύ της οὐ δὲ ν ἀ νδρὶ μέ τεστιν ἀ πεγνωκό τι τῆ ς προνοί ας. οὐ γὰ ρ οἴ νου πλῆ θος οὐ δ' ὄ πτησις κρεῶ ν τὸ εὐ φραῖ νό ν ἐ στιν ἐ ν ταῖ ς ἑ ορταῖ ς, ἀ λλὰ καὶ ἐ λπὶ ς ἀ γαθὴ καὶ δό ξα τοῦ παρεῖ ναι τὸ ν θεὸ ν εὐ μενῆ καὶ δέ χεσθαι τὰ γιγνό μενα κεχαρισμέ νως αὐ λὸ ν μὲ ν γὰ ρ ἑ τέ ρων ἑ ορτῶ ν καὶ στέ φανον ἀ φαιροῦ μεν, θεοῦ δὲ θυσί ᾳ μὴ παρό ντος, ὥ σπερ ἱ ερὸ ν δοχῆ ς, ἄ θεό ν ἐ στι καὶ ἀ νεό ρταστον καὶ ἀ νενθουσί αστον τὸ λειπό μενον, μᾶ λλον δ' ὅ λον ἀ τερπὲ ς αὐ τῷ καὶ λυπηρό ν: ὑ ποκρί νεται γὰ ρ εὐ χὰ ς καὶ προσκυνή σεις, οὐ δὲ ν δεό μενος, διὰ τὸ ν φό βον τῶ ν πολλῶ ν καὶ φθέ γγεται φωνὰ ς ἐ ναντί ας οἷ ς φιλοσοφεῖ: καὶ θύ ων μὲ ν ὡ ς μαγεί ρῳ παρέ στηκε τῷ ἱ ερεῖ σφά ττοντι, θύ σας δ' ἄ πεισι λέ γων τὸ Μενά νδρειον ἔ θυον οὐ προσέ χουσιν οὐ δέ ν μοι θεοῖ ς: οὕ τω γὰ ῤ Επί κουρος οἴ εται δεῖ ν σχηματί ζεσθαι καὶ μὴ φθονεῖ ν μηδ' ἀ πεχθά νεσθαι τοῖ ς πολλοῖ ς, οἷ ς χαί ρουσιν ἕ τεροι πρά ττοντες, αὐ τοὺ ς δυσχεραί νοντας πᾶ ν γὰ ρ ἀ ναγκαῖ ον πρᾶ γμ' ἀ νιηρὸ ν ἔ φυ κατὰ τὸ ν Εὔ ηνον. ᾗ καὶ τοὺ ς δεισιδαί μονας οὐ χαί ροντας ἀ λλὰ φοβουμέ νους οἴ ονται θυσί αις καὶ τελεταῖ ς ὁ μιλεῖ ν, μηδὲ ν ἐ κεί νων αὐ τοὶ διαφέ ροντες, εἴ γε δὴ διὰ φό βον ταὐ τὰ δρῶ σιν, οὐ δ' ἐ λπί δος χρηστῆ ς ὅ σον ἐ κεῖ νοι μεταλαγχά νοντες, ἀ λλὰ μό νον δεδιό τες καὶ ταραττό μενοι μὴ φανεροὶ γέ νωνται τοὺ ς πολλοὺ ς παραλογιζό μενοι καὶ φενακί ζοντες: ἐ φ' οὓ ς καὶ τὰ περὶ θεῶ ν καὶ̔ Οσιό τητος αὐ τοῖ ς βιβλί α συντέ τακται, ἑ λικτὰ κοὐ δὲ ν ὑ γιὲ ς ἀ λλὰ πᾶ ν πέ ριξ ἐ παμπεχομέ νοις καὶ ἀ ποκρυπτομέ νοις διὰ φό βον ἃ ς ἔ χουσι δό ξας.

καὶ μὴ ν μετά γε τοὺ ς πονηροὺ ς καὶ τοὺ ς πολλοὺ ς; τρί τον ἤ δη σκεψώ μεθα, τὸ βέ λτιστον ἀ νθρώ πων καὶ θεοφιλέ στατον γέ νος ἐ ν ἡ λί καις εἰ σὶ ν ἡ δοναῖ ς, καθαραῖ ς περὶ θεοῦ δό ξαις συνό ντες, ὡ ς πά ντων μὲ ν ἡ γεμὼ ν ἀ γαθῶ ν πά ντων δὲ πατὴ ρ καλῶ ν ἐ κεῖ νό ς ἐ στι, καὶ φαῦ λον οὐ δὲ ν αὐ τῷ ποιεῖ ν θέ μις ὥ σπερ οὐ δὲ πά σχειν. ἀ γαθὸ ς γά ρ ἐ στιν, ἀ γαθῷ δὲ περὶ οὐ δενὸ ς ἐ γγί νεται φθό νος, οὔ τε φό βος οὔ τε ὀ ργὴ οὔ τ' μῖ σος: οὐ δὲ γὰ ρ θερμοῦ τὸ ψύ χειν ἀ λλὰ τὸ θερμαί νειν, ὥ σπερ οὐ δ' ἀ γαθοῦ τὸ βλά πτειν: ὀ ργὴ, δὲ χά ριτος καὶ χό λος εὐ μενεί ας καὶ τοῦ φιλανθρώ που καὶ φιλό φρονος τὸ δυσμενὲ ς; καὶ ταρακτικὸ ν ἀ πωτά τω τῇ φύ σει τέ τακται: τὰ μὲ ν γὰ ρ ἀ ρετῆ ς καὶ δυνά μεως τὰ δ' ἀ σθενεί ας ἐ στὶ καὶ φαυλό τητος. οὐ τοί νυν ὀ ργαῖ ς καὶ χά ρισι συνέ χεται τὸ θεῖ ον ἅ μα, ὅ τι χαρί ζεσθαι καὶ βοηθεῖ ν πέ φυκεν, ὀ ργί ζεσθαι δὲ καὶ κακῶ ς ποιεῖ ν οὐ πέ φυκεν: ἀ λλ'“ ὁ μὲ ν μέ γας ἐ ν οὐ ρανῷ Ζεὺ ς πτηνὸ ν ἅ ρμα ἐ λαύ νων πρῶ τος πορεύ εται, διακοσμῶ ν πά ντα καὶ ἐ πιμελού μενος,” τῶ ν δ' ἄ λλων θεῶ ν ὁ μέ ν ἐ στιν̓ Επιδώ της ὁ δὲ Μειλί χιος ὁ δ'̓ Αλεξί κακος, ὁ δ'̓ Από λλων κατεκρί θη θνατοῖ ς ἀ γανώ τατος ἔ μμεν ὡ ς; Πί νδαρό ς φησι.“ πά ντα δὲ τῶ ν θεῶ ν κατὰ τὸ ν Διογέ νην, καὶ κοινὰ τὰ τῶ ν φί λων καὶ φί λοι τοῖ ς θεοῖ ς οἱ ἀ γαθοί: καὶ τὸ ν θεοφιλῆ μή τι εὖ πρά ττειν ἢ θεοφιλῆ μὴ εἶ ναι τὸ ν σώ φρονα καὶ δί καιον ἀ δύ νατό ν ἐ στιν.” ἆ ρά γε δί κης ἑ τέ ρας οἴ εσθε δεῖ σθαι τοὺ ς ἀ ναιροῦ ντας τὴ ν πρό νοιαν καὶ οὐ χ ἱ κανὴ ν ἔ χειν ἐ κκό πτοντας ἑ αυτῶ ν ἡ δονὴ ν καὶ χαρὰ ν τοσαύ την, ὅ ση πά ρεστι τοῖ ς οὕ τω διακειμέ νοις πρὸ ς τὸ δαιμό νιον ἡ μῖ ν; ἢ τῷ μὲ ν̓ Επικού ρῳ καὶ Μητρό δωρος καὶ Πολύ αινος καὶ̓ Αριστό βουλος ἐ κθά ρσημα καὶ γῆ θος ἦ σαν, ὧ ν τοὺ ς πλεί στους θεραπεύ ων νοσοῦ ντας ἢ καταθρηνῶ ν ἀ ποθνή σκοντας διετέ λεσε: Λυκοῦ ργος δ' ὑ πὸ τῆ ς Πυθί ας προσαγορευθεὶ ς Ζηνὶ φί λος καὶ πᾶ σιν̓ Ολύ μπια δώ ματ' ἔ χουσι καὶ Σωκρά της οἰ ό μενος αὑ τῷ διαλέ γεσθαι τὸ δαιμό νιον ὑ π' εὐ μενεί ας, καὶ Πί νδαρος ἀ κού ων ὑ πὸ τοῦ Πανὸ ς ᾄ δεσθαί τι μέ λος ὧ ν αὐ τὸ ς ἐ ποί ησε μετρί ως ἔ χαιρεν; ἢ Φορμί ων τοὺ ς Διοσκό ρους ἢ τὸ ν̓ Ασκληπιὸ ν Σοφοκλῆ ς ξενί ζειν αὐ τό ς τε πειθό μενος καὶ τῶ ν ἄ λλων οὕ τως ἐ χό ντων διὰ τὴ ν γενομέ νην ἐ πιφά νειαν; ἃ δ'̔ Ερμογέ νης ἐ φρό νει περὶ τῶ ν θεῶ ν, ἄ ξιό ν ἐ στιν αὐ τοῖ ς ὀ νό μασι διαμνημονεῦ σαι:“ οὗ τοι γά ρ” φησὶ ν“ οἱ πά ντα μὲ ν εἰ δό τες πά ντα δὲ δυνά μενοι θεοί, οὕ τω μοι φί λοι εἰ σί ν, ὡ ς διὰ τὸ ἐ πιμελεῖ σθαί μου οὔ ποτε λή θω αὐ τοὺ ς οὔ τε νυκτὸ ς οὔ θ' ἡ μέ ρας οὔ θ' ὅ ποι ἂ ν ὁ ρμῶ μαι οὔ θ' ὅ τι ἂ ν μέ λλω πρά ττειν διὰ δὲ τὸ προειδέ ναι καὶ ὅ τι ἐ ξ ἑ κά στου ἀ ποβή σεται σημαί νουσι, πέ μποντες ἀ γγέ λους, φή μας καὶ ἐ νύ πνια καὶ οἰ ωνού ς.”

καλὰ μὲ ν οὖ ν εἰ κὸ ς εἶ ναι καὶ τὰ γιγνό μενα παρὰ τῶ ν θεῶ ν: τὸ δὲ γί γνεσθαι διὰ τῶ ν θεῶ ν ταῦ τ' αὐ τὰ μεγά λην ἡ δονὴ ν ποιεῖ καὶ θά ρσος ἀ μή χανον καὶ φρό νημα καὶ χαρὰ ν οἷ ον αὐ γὴ ν ἐ πιγελῶ σαν τοῖ ς ἀ γαθοῖ ς. οἱ δ' ἄ λλως ἔ χοντες τῆ ς μὲ ν εὐ τυχί ας τὸ ἥ διστον κολού ουσι, ταῖ ς δὲ δυστυχί αις ἀ ποστροφὴ ν οὐ κ ἀ πολεί πουσιν, ἀ λλ' εἰ ς μί αν καταφυγὴ ν καὶ λιμέ να πρά ττοντες κακῶ ς, τὴ ν διά λυσιν καὶ τὴ ν ἀ ναισθησί αν, ἀ ποβλέ πουσιν ὥ σπερ εἴ τις ἐ ν πελά γει καὶ χειμῶ νι θαρρυνῶ ν ἐ πιστὰ ς λέ γοι μή τε τινὰ τὴ ν ναῦ ν ἔ χειν κυβερνή την μή τε τοὺ ς Διοσκό ρους αὐ τοῖ ς ἀ φί ξεσθαι“ ἐ περχό μενό ν τε μαλά ξοντας βί αιον πό ντον ὠ κεί ας τ' ἀ νέ μων ῥ ιπά ς:” οὐ δὲ ν δ' ὅ μως εἶ ναι δεινό ν, ἀ λλ' ὅ σον οὐ δέ πω καταποθή σεσθαι τὴ ν ναῦ ν ὑ πὸ τῆ ς θαλά ττης ἢ συντριβή σεσθαι ταχὺ πρὸ ς τὰ ς πέ τρας ἐ κπεσοῦ σαν. οὗ τος γά ρ ἐ στιν ὁ̓ Επικού ρειος λό γος ἐ ν νό σοις δειναῖ ς καὶ πό νοις ὑ περβά λλουσιν:“ ἐ λπί ζεις τι χρηστὸ ν παρὰ θεῶ ν δι' εὐ σέ βειαν; τετύ φωσαι: τὸ γὰ ρ μακά ριον καὶ ἄ φθαρτον οὔ τ' ὀ ργαῖ ς οὔ τε χά ρισι συνέ χεται. βέ λτιό ν τι τῶ ν ἐ ν τῷ βί ῳ μετὰ τὸ ν βί ον ἐ πινοεῖ ς; ἐ ξηπά τησαι: τὸ γὰ ρ διαλυθὲ ν ἀ ναισθητεῖ τὸ δ' ἀ ναισθητοῦ ν οὐ δὲ ν πρὸ ς ἡ μᾶ ς.” πῶ ς οὖ ν, ἄ νθρωπε, φαγεῖ ν με καὶ χαί ρειν κελεύ εις; ὅ τι νὴ Δί α χειμαζομέ νῳ τὸ ναυά γιον ἐ γγύ ς ἐ στιν: ὁ γὰ ρ πό νος ὁ ὑ περβά λλων συνά ψει θανά τῳ. καί τοι νεὼ ς μὲ ν ἐ κπεσὼ ν ἐ πιβά της διαλυθεί σης ἐ π' ἐ λπί δος ὀ χεῖ ταί τινος ὡ ς γῇ προσέ ξων σῶ μα καὶ διανηξό μενος, τῆ ς δὲ τού των φιλοσοφί ας ἔ κβασις οὔ πη φαί νεθ' ἁ λὸ ς πολιοῖ ο θύ ραζε τῇ ψυχῇ, ἀ λλ' εὐ θὺ ς ἠ φά νισται καὶ διέ σπαρται καὶ προαπό λωλε τοῦ σώ ματος: ὥ σθ' ὑ περχαί ρειν τὸ πά νσοφον τοῦ το δό γμα καὶ θεῖ ον παραλαβοῦ σαν, ὅ τι τοῦ κακῶ ς πρά ττειν πέ ρας ἐ στὶ ν αὐ τῇ τὸ ἀ πολέ σθαι καὶ φθαρῆ ναι καὶ μηδὲ ν εἶ ναι.

“ ἀ λλὰ γά ρ” ἔ φη πρὸ ς ἐ μὲ βλέ ψας“ εὔ ηθέ ς ἐ στι καὶ περὶ τού του λέ γειν ἡ μᾶ ς, σοῦ πρῴ ην ἀ κηκοό τας ἱ κανῶ ς διαλεγομέ νου πρὸ ς τοὺ ς ἀ ξιοῦ ντας τὸ ν̓ Επικού ρου λό γον τοῦ Πλά τωνος περὶ ψυχῆ ς ῥ ᾴ ονας καὶ ἡ δί ους ἡ μᾶ ς ποιεῖ ν πρὸ ς θά νατον.” ὑ πολαβὼ ν οὖ ν ὁ Ζεύ ξιππος“ εἶ θ' οὗ τος” ἔ φη“ δι' ἐ κεῖ νον ἀ τελὴ ς ὁ λό γος ἔ σται, καὶ φοβηθησό μεθα πρὸ ς̓ Επί κουρον τὸ λοιπὸ ν λέ γοντες;”“ ἥ κιστα” ἔ φην ἐ γὼ“ καὶ δὶ ς γὰ ρ ὃ δεῖ καλό ν ἐ στιν ἀ κοῦ σαι κατ'̓ Εμπεδοκλέ α. πά λιν οὖ ν ὁ Θέ ων ἡ μῖ ν παρακλητέ ος: οὐ γὰ ρ αὐ τὸ ν οἶ μαι μὴ παρεῖ ναι τοῖ ς τό τε λεχθεῖ σιν, ἀ λλὰ καὶ νέ ος ἐ στὶ καὶ οὐ δέ διε μὴ λή θης εὐ θύ νας ὑ πό σχῃ τοῖ ς νέ οις.”

καὶ ὁ Θέ ων ὥ σπερ ἐ κβιασθεὶ ς“ ἀ λλ' εἰ δοκεῖ ταῦ τα” ἔ φη“ ποιεῖ ν, οὐ μιμή σομαί σε, ὦ̓ Αριστό δημε: σὺ μὲ ν γὰ ρ ἐ φοβή θης τὰ τού του λέ γειν: ἐ γὼ δὲ χρή σομαι τοῖ ς σοῖ ς: ὀ ρθῶ ς γά ρ μοι διαιρεῖ ν ἔ δοξας εἰ ς τρί α γέ νη τοὺ ς ἀ νθρώ πους, τὸ τῶ ν ἀ δί κων καὶ πονηρῶ ν, δεύ τερον δὲ τὸ τῶ ν πολλῶ ν καὶ ἰ διωτῶ ν, τρί τον δὲ τὸ τῶ ν ἐ πιεικῶ ν καὶ νοῦ ν ἐ χό ντων. οἱ μὲ ν οὖ ν ἄ δικοι καὶ πονηροὶ τὰ ς καθ'̔́ Αιδου δί κας καὶ τιμωρί ας δεδιό τες καὶ φοβού μενοι κακουργεῖ ν καὶ διὰ τοῦ το μᾶ λλον ἡ συχί αν ἄ γοντες ἥ διον βιώ σονται καὶ ἀ ταρακτό τερον. οὐ γὰ ῤ Επί κουρος ἄ λλῳ τινὶ τῆ ς ἀ δικί ας οἴ εται δεῖ ν ἀ πεί ργειν ἢ φό βῳ κολά σεων, ὥ στε καὶ προσεμφορητέ ον ἐ κεί νοις τῆ ς δεισιδαιμονί ας καὶ κινητέ ον ἐ π' αὐ τοὺ ς ἅ μα τὰ ἐ ξ οὐ ρανοῦ καὶ γῆ ς δεί ματα καὶ χά σματα καὶ φό βους καὶ ὑ πονοί ας, εἰ μέ λλουσιν ἐ κπλαγέ ντες ὑ πὸ τού των ἐ πιεικέ στερον ἔ χειν καὶ πραό τερον. λυσιτελεῖ γὰ ρ: αὐ τοῖ ς τὰ μετὰ τὸ ν θά νατον φοβουμέ νοις μὴ ἀ δικεῖ ν ἢ ἀ δικοῦ σιν ἐ πισφαλῶ ς ἐ ν τῷ βί ῳ διά γειν καὶ περιφό βως.”

“ τοῖ ς δὲ πολλοῖ ς καὶ ἄ νευ φό βου περὶ τῶ ν ἐ ν̔́ Αιδου ἡ παρὰ τὸ μυθῶ δες τῆ ς ἀ ιδιό τητος; ἐ λπί ς καὶ ὁ πό θος τοῦ εἶ ναι, πά ντων ἐ ρώ των πρεσβύ τατος ὢ ν καὶ μέ γιστος, ἡ δονῇ θ' ὑ περβά λλει καὶ γλυκυθυμί ᾳ τὸ παιδικὸ ν ἐ κεῖ νο δέ ος. ᾗ καὶ τέ κνα καὶ γυναῖ κας καὶ φί λους ἀ ποβά λλοντες; εἶ ναί που μᾶ λλον ἐ θέ λουσι καὶ διαμέ νειν κακοπαθοῦ ντας ἢ παντά πασιν ἐ ξῃ ρῆ σθαι καὶ διεφθά ρθαι καὶ γεγονέ ναι τὸ μηδέ ν: ἡ δέ ως δὲ τῶ ν ὀ νομά των τοῦ μεθί στασθαι τὸ ν θνή σκοντα καὶ μεταλλά ττειν καὶ ὅ σα δηλοῖ μεταβολὴ ν ὄ ντα τῆ ς ψυχῆ ς οὐ φθορὰ ν τὸ ν θά νατον ἀ κροῶ νται καὶ λέ γουσιν οὕ τως αὐ τὰ ρ ἐ γὼ κἀ κεῖ θι φί λου μεμνή σομ' ἑ ταί ρου καί τί σοι πρὸ ς̔́ Εκτορ' ἢ γέ ροντ' εἴ πω πό σιν; ἐ κ δὲ τού του παρατροπῆ ς γενομέ νης, καὶ ὅ πλα καὶ σκεύ η καὶ ἱ μά τια συνή θη τοῖ ς τεθνηκό σι καὶ ὡ ς ὁ Μί νως τῷ Γλαύ κῳ Κρητικοὺ ς αὐ λοὺ ς θανού σης κῶ λα ποικί λης νεβροῦ συνθά πτοντες ἥ διον ἔ χουσι. κἄ ν τι δό ξωσιν. αἰ τεῖ ν καὶ ποθεῖ ν ἐ κεί νους, χαί ρουσιν ἐ πιδιδό ντες ὥ σπερ ὁ Περί ανδρος τῇ γυναικὶ τὸ ν κό σμον, ὡ ς δεομέ νῃ καὶ ῥ ιγοῦ ν λεγού σῃ, συγκατέ καυσεν. οἱ δ' Αἰ ακοὶ καὶ̓ Ασκά λαφοι καὶ̓ Αχέ ροντες οὐ πά νυ διαταρά ττουσιν, οἷ ς γε καὶ χοροὺ ς καὶ θέ ατρα καὶ μοῦ σαν ἡ δομέ νοις παντοδαπὴ ν γενομέ νου δεδώ κασιν. ἀ λλ' ἐ κεῖ νο τοῦ θανά του τὸ πρό σωπον ὡ ς φοβερὸ ν καὶ σκυθρωπὸ ν καὶ σκοτεινὸ ν ἅ παντες ὑ ποδειμαί νουσι, τὸ τῆ ς ἀ ναισθησί ας καὶ λή θης καὶ ἀ γνοί ας: καὶ πρὸ ς τὸ“ ἀ πό λωλε” καὶ τὸ“ ἀ νῄ ρηται” καὶ τὸ“ οὐ κ ἔ στι” ταρά σσονται καὶ δυσανασχετοῦ σι τού των λεγομέ νων, ὡ ς τὸ ἔ πειτα κεί σεται βαθυδέ νδρῳ ἐ ν χθονὶ συμποσί ων τε καὶ λυρᾶ ν ἄ μοιρος ἰ αχᾶ ς τε παντερπέ ος αὐ λῶ ν: καί ἀ νδρὸ ς δὲ ψυχὴ πά λιν ἐ λθεῖ ν οὔ τε λεϊ στὴ οὔ τε ἑ λετή, ἐ πεὶ ἄ ρ κεν ἀ μεί ψεται ἕ ρκος ὀ δό ντων.”

“ ἧ ι καὶ προεπισφά ττουσιν οἱ ταυτὶ λέ γοντες“ ἅ παξ ἄ νθρωποι γεγό ναμεν, δὶ ς δ' οὐ κ ἔ στι γενέ σθαι δεῖ δὲ τὸ ν αἰ ῶ να μηκέ τ' εἶ ναι.” καὶ γὰ ρ τὸ παρὸ ν ὡ ς μικρὸ ν μᾶ λλον δὲ μηδ' ὁ τιοῦ ν πρὸ ς τὰ σύ μπαν ἀ τιμά σαντες ἀ ναπό λαυστον προΐ ενται, καὶ ὀ λιγωροῦ σιν ἀ ρετῆ ς καὶ πρά ξεως οἷ ον ἐ ξαθυμοῦ ντες καὶ καταφρονοῦ ντες ἑ αυτῶ ν, ὡ ς ἐ φημέ ρων καὶ ἀ βεβαί ων καὶ πρὸ ς οὐ θὲ ν ἀ ξιό λογον γεγονό των. τὸ γά ρ“ ἀ ναισθητεῖ ν τὸ διαλυθὲ ν καὶ μηθὲ ν εἶ ναι πρὸ ς ἡ μᾶ ς τὸ ἀ ναισθητοῦ ν” οὐ κ ἀ ναιρεῖ τὸ τοῦ θανά του δέ ος ἀ λλ' ὥ σπερ ἀ πό δειξιν αὐ τοῦ προστί θησιν αὐ τὸ γὰ ρ τοῦ τ' ἐ στί ν, ὃ δέ δοικεν ἡ φύ σις ἀ λλ' ὑ μεῖ ς μὲ ν πά ντες ὕ δωρ καὶ γαῖ α γέ νοισθε τὴ ν εἰ ς τὸ μὴ φρονοῦ ν μηδ' αἰ σθανό μενον διά λυσιν τῆ ς ψυχῆ ς, ἣ ν̓ Επί κουρος εἰ ς κενὸ ν καὶ ἀ τό μους διασπορὰ ν ποιῶ ν ἔ τι μᾶ λλον ἐ κκό πτει τὴ ν ἐ λπί δα τῆ ς ἀ φθαρσί ας: δι' ἣ ν ὀ λί γου δέ ω λέ γειν πά ντας εἶ ναι καὶ πά σας προθύ μους τῷ Κερβέ ρῳ διαδά κνεσθαι καὶ φορεῖ ν εἰ ς τὸ ν ἄ τρητον, ὅ πως ἐ ν τῷ εἶ ναι μό νον διαμέ νωσι μηδ' ἀ ναιρεθῶ σι. καί τοι ταῦ τα μέ ν, ὥ σπερ ἔ φην, οὐ πά νυ πολλοὶ δεδί ασι, μητέ ρων ὄ ντα καὶ τιτθῶ ν δό γματα καὶ λό γους μυθώ δεις: οἱ δὲ καὶ δεδιό τες τελετά ς τινας αὖ πά λιν καὶ καθαρμοὺ ς οἴ ονται βοηθεῖ ν, οἷ ς ἁ γνισά μενοι διατελεῖ ν ἐ ν̔́ Αιδου παί ζοντες καὶ χορεύ οντες ἐ ν τοῖ ς αὐ γὴ ν καὶ πνεῦ μα καθαρὸ ν καὶ φθό γγον ἔ χουσιν. ἡ δὲ τοῦ ζῆ ν στέ ρησις ἐ νοχλεῖ καὶ νέ ους καὶ γέ ροντας δυσέ ρωτες γὰ ρ φαινό μεθ ὄ ντες τοῦ δ', ὅ ττι τό δε στί λβει κατὰ γῆ ν ὡ ς Εὐ ριπί δης φησί ν: οὐ δὲ ῥ ᾳ δί ως οὐ δ' ἀ λύ πως; ἀ κού ομεν ὣ ς ἄ ρ' εἰ πό ντα μιν τηλαυγὲ ς ἀ μβρό σιον ἐ λασί ππου πρό σωπον ἀ πέ λιπεν ἁ μέ ρας.”

διὸ τῇ δό ξῃ τῆ ς ἀ θανασί ας συναναιροῦ σι τὰ ς ἡ δί στας ἐ λπί δας καὶ μεγί στας τῶ ν πολλῶ ν. τί δῆ τα τῶ ν ἀ γαθῶ ν οἰ ό μεθα καὶ βεβιωκό των ὁ σί ως καὶ δικαί ως, οἳ κακὸ ν μὲ ν οὐ δὲ ν ἐ πεῖ τὰ δὲ κά λλιστα καὶ θειό τατα προσδοκῶ σι; πρῶ τον μὲ ν γὰ ρ ἀ θληταὶ στέ φανον οὐ κ ἀ γωνιζό μενοι λαμβά νουσιν ἀ λλ' ἀ γωνισά μενοι καὶ νική σαντες: οὕ τως ἡ γού μενοι τοῖ ς ἀ γαθοῖ ς τὰ νικητή ρια τοῦ βί ου μετὰ τὸ ν βί ον ὑ πά ρχειν θαυμά σιον οἷ ον φρονοῦ σι τῇ ἀ ρετῇ πρὸ ς ἐ κεί νας τὰ ς ἐ λπί δας: ἐ ν αἷ ς ἐ στι καὶ τοὺ ς νῦ ν ὑ βρί ζοντας ὑ πὸ πλού του καὶ δυνά μεως καὶ καταγελῶ ντας ἀ νοή τως τῶ ν κρειττό νων ἐ πιδεῖ ν ἀ ξί αν δί κην τί νοντας. ἔ πειτα τῆ ς ἀ ληθεί ας καὶ θέ ας τοῦ ὄ ντος οὐ δεὶ ς ἐ νταῦ θα τῶ ν ἐ ρώ ντων ἐ νέ πλησεν ἑ αυτὸ ν ἱ κανῶ ς, οἷ ον δι' ὁ μί χλης ἢ νέ φους τοῦ σώ ματος ὑ γρῷ καὶ ταραττομέ νῳ τῷ λογισμῷ χρώ μενος, ἀ λλ' ὄ ρνιθος δί κην ἂ νω βλέ ποντες ὡ ς ἐ κπτησό μενοι τοῦ σώ ματος εἰ ς μέ γα τι καὶ λαμπρό ν, εὐ σταλῆ καὶ ἐ λαφρὰ ν ποιοῦ σι τὴ ν ψυχὴ ν ἀ πὸ τῶ ν θνητῶ ν, τῷ φιλοσοφεῖ ν μελέ τῃ χρώ μενοι τοῦ ἀ ποθνή σκειν. οὕ τω μέ γα τι καὶ τέ λεον ὄ ντως ἀ γαθὸ ν ἡ γοῦ νται τὴ ν τελευτή ν, ὡ ς βί ον ἀ ληθῆ βιωσομέ νην ἐ κεῖ τὴ ν ψυχή ν, οὐ χ ὕ παρ νῦ ν ζῶ σαν ἀ λλ' ὀ νεί ρασιν ὅ μοια πά σχουσαν. εἰ τοί νυν“ ἡ δὺ πανταχό θεν ἡ φί λου μνή μη τεθνηκό τος” ὥ σπεῤ Επί κουρος εἶ πε, καὶ ἤ δη νοεῖ ν πά ρεστιν ἡ λί κης ἑ αυτοὺ ς χαρᾶ ς ἀ ποστεροῦ σι φά σματα μὲ ν καὶ εἴ δωλα τεθνηκό των ἑ ταί ρων οἰ ό μενοι δέ χεσθαι καὶ θηρεύ ειν, οἷ ς οὔ τε νοῦ ς ἐ στιν οὔ τ' αἴ σθησις, αὐ τοῖ ς δὲ συνέ σεσθαι πά λιν ἀ ληθῶ ς καὶ τὸ ν φί λον πατέ ρα καὶ τὴ ν φί λην μητέ ρα καί που γυναῖ κα χρηστὴ ν ὄ ψεσθαι μὴ προσδοκῶ ντες, μηδ' ἔ χοντες ἐ λπί δα τῆ ς ὁ μιλί ας ἐ κεί νης καὶ φιλοφροσύ νης, ἣ ν ἔ χουσιν οἱ ταὐ τὰ Πυθαγό ρᾳ καὶ Πλά τωνι καὶ̔ Ομή ρῳ περὶ ψυχῆ ς δοξά ζοντες. ᾧ δ' ὅ μοιό ν ἐ στιν αὐ τῶ ν τὸ πά θος,̔́ Ομηρος ὑ ποδεδή λωκεν, εἴ δωλον τοῦ Αἰ νεί ου καταβαλὼ ν εἰ ς μέ σον τοῖ ς μαχομέ νοις ὡ ς τεθνηκό τος, εἶ θ' ὕ στερον αὐ τὸ ν ἐ κεῖ νον ἀ ναδεί ξας“ ζωὸ ν καὶ ἀ ρτεμέ α προσιό ντα καὶ μέ νος ἐ σθλὸ ν ἔ χοντα” τοῖ ς φί λοις“ οἱ δ' ἐ χά ρησαν” φησί, καὶ τὸ εἴ δωλον μεθέ μενοι περιέ σχον αὐ τό ν. οὐ κοῦ ν καὶ ἡ μεῖ ς, τοῦ λό γου δεικνύ οντος, ὡ ς ἔ στιν ἐ ντυχεῖ ν ἀ ληθῶ ς τοῖ ς τεθνεῶ σι καὶ τῷ φιλοῦ ντι τοῦ φρονοῦ ντος αὐ τοῦ καὶ φιλοῦ ντος ἅ ψασθαι καὶ συγγενέ σθαι: μὴ δυναμέ νους μηδ' ἀ πορρῖ ψαι τὰ εἴ δωλα πά ντα καὶ τοὺ ς φλοιού ς, ἐ ν οἷ ς ὀ δυρό μενοι καὶ κεινοπαθοῦ ντες διατελοῦ σιν.

ἄ νευ δὲ τού του, οἱ μὲ ν ἑ τέ ρου βί ου τὸ ν θά νατον ἀ ρχὴ ν κρεί ττονος νομί ζοντες, ἐ ὰ ν τ' ἐ ν ἀ γαθοῖ ς ὦ σι, μᾶ λλον ἥ δονται, μεί ζονα προσδοκῶ ντες: ἄ ν τε μὴ κατὰ γνώ μην τῶ ν ἐ νταῦ θα τυγχά νωσιν, οὐ πά νυ δυσχεραί νουσιν, ἀ λλ' αἱ τῶ ν μετὰ τὸ ν θά νατον ἀ γαθῶ ν καὶ καλῶ ν ἐ λπί δες ἀ μηχά νους ἡ δονὰ ς καὶ προσδοκί ας ἔ χουσαι πᾶ ν μὲ ν ἔ λλειμμα πᾶ ν δὲ πρό σκρουσμα τῆ ς ψυχῆ ς ἐ ξαλεί φουσι καὶ ἀ φανί ζουσιν ὥ σπερ ἐ ν ὁ δῷ, μᾶ λλον δ' ὁ δοῦ παρατροπῇ βραχεί ᾳ, ῥ ᾳ δί ως τὰ συντυγχά νοντα καὶ μετρί ως φερού σης. οἷ ς δ' ὁ βί ος εἰ ς ἀ ναισθησί αν περαί νει καὶ διά λυσιν, τού τοις ὁ θά νατος οὐ τῶ ν κακῶ ν μεταβολὴ ν ἀ λλὰ καὶ τῶ ν ἀ γαθῶ ν ἀ ποβολὴ ν ἐ πιφέ ρων, ἀ μφοτέ ροις μέ ν ἐ στι λυπηρό ς, μᾶ λλον δὲ τοῖ ς εὐ τυχοῦ σιν ἢ τοῖ ς ἐ πιπό νως ζῶ σι: τού των μὲ ν γὰ ρ ἀ ποκό πτει τὴ ν ἄ δηλον ἐ λπί δα τοῦ πρά ξειν ἄ μεινον, ἐ κεί νων δὲ βέ βαιον ἀ γαθό ν, τὸ ἡ δέ ως ζῆ ν, ἀ φαιρεῖ ται. καὶ καθά περ οἶ μαι τὰ μὴ χρηστὰ τῶ ν φαρμά κων ἀ λλ' ἀ ναγκαῖ α, οὐ κουφί ζοντα τοὺ ς νοσοῦ ντας ἐ πιτρί βει καὶ λυμαί νεται τοὺ ς ὑ γιαί νοντας, ὁ: οὕ τως ὁ̓ Επικού ρου λό γος τοῖ ς μὲ ν ἀ θλί ως ζῶ σιν οὐ κ εὐ τυχῆ τελευτὴ ν ἐ παγγέ λλεται τὴ ν διά λυσιν καὶ ἀ ναί ρεσιν τῆ ς ψυχῆ ς: τῶ ν δὲ φρονί μων καὶ σοφῶ ν καὶ βρυό ντων ἀ γαθοῖ ς παντά πασι κολού ει τὸ εὔ θυμον, ἐ κ τοῦ ζῆ ν μακαρί ως εἰ ς τὸ μὴ ζῆ ν μηδ' εἶ ναι καταστρέ φων. αὐ τό θεν μὲ ν οὖ ν ἐ στι δῆ λον, ὡ ς ἀ γαθῶ ν ἀ ποβολῆ ς; ἐ πί νοια λυπεῖ ν πέ φυκεν, ὅ σον ἐ λπί δες βέ βαιοι καὶ ἀ πολαύ σεις εὐ φραί νουσι παρό ντων.

“ οὐ μὴ ν ἀ λλὰ καὶ λέ γουσιν αὑ τοῖ ς κακῶ ν ἀ παύ στων καὶ ἀ ορί στων λυθεῖ σαν ὑ ποψί αν ἀ γαθὸ ν βεβαιό τατον καὶ ἣ διστον ἀ πολιπεῖ ν τὴ ν ἐ πί νοιαν τοῦ λελύ σθαι: καὶ τοῦ το ποιεῖ ν τὸ ν̓ Επικού ρου λό γον, ἱ στά ντα τοῦ θανά του τὸ δέ ος ἐ ν τῇ διαλύ σει τῆ ς ψυχῆ ς. εἴ περ οὖ ν ἥ διστό ν ἐ στιν ἀ παλλαγὴ προσδοκί ας κακῶ ν ἀ πεί ρων, πῶ ς οὐ κ ἀ νιαρὸ ν αἰ ωνί ων ἀ γαθῶ ν ἐ λπί δος στερεῖ σθαι καὶ τὴ ν ἀ κροτά την εὐ δαιμονί αν ἀ ποβαλεῖ ν; ἀ γαθὸ ν μὲ ν γὰ ρ οὐ δετέ ροις ἀ λλὰ πᾶ σι τοῖ ς οὖ σι τὸ μὴ εἶ ναι παρὰ φύ σιν καὶ ἀ λλό τριον: ὧ ν δ' ἀ φαιρεῖ τὰ τοῦ βί ου κακὰ τῷ τοῦ θανά του κακῷ, τὸ ἀ ναί σθητον ἔ χουσι παραμύ θιον ὥ σπερ ἀ ποδιδρά σκοντες: καὶ τοὐ ναντί ον, οἷ ς ἐ ξ, ἀ γαθῶ ν εἰ ς τὸ μηδὲ ν ἡ μεταβολή, φοβερώ τατον ὁ ρῶ σι τέ λος, ἐ ν ᾧ παύ σεται τὸ μακά ριον. οὐ γὰ ρ ὡ ς ἀ ρχὴ ν ἑ τέ ρου τὴ ν ἀ ναισθησί αν δέ διεν ἡ φύ σις, ἀ λλ' ὅ τι τῶ ν παρό ντων ἀ γαθῶ ν στέ ρησί ς ἐ στι: τὸ γὰ ρ οὐ πρὸ ς ἡ μᾶ ς παντὸ ς ἀ ναιρέ σει τοῦ ἡ μετέ ρου γιγνό μενον ἤ δη πρὸ ς ἡ μᾶ ς ἐ στι τῇ ἐ πινοί ᾳ: καὶ τὸ ἀ ναί σθητον οὐ λυπεῖ τό τε τοὺ ς μὴ ὄ ντας, ἀ λλὰ τοὺ ς ὄ ντας εἰ ς τὸ μὴ εἶ ναι βαπτομέ νους ὑ π' αὐ τοῦ καὶ μηδ' ὣ ς δυσομέ νους. ὅ θεν οὐ δ' ὁ Κέ ρβερος οὔ θ' ὁ Κωκυτὸ ς ἀ ό ριστον ἐ ποί ησε τοῦ θανά του τὸ δέ ος, ἀ λλ' ἡ τοῦ μὴ ὄ ντος ἀ πειλή, μεταβολὴ ν εἰ ς τὸ εἶ ναι πά λιν οὐ κ ἔ χουσα τοῖ ς φθαρεῖ σι“ δὶ ς γὰ ρ οὐ κ ἔ στι γενέ σθαι, δεῖ δὲ τὸ ν αἰ ῶ να μὴ εἶ ναι” κατ'̓ Επί κουρον. εἰ γά ρ ἐ στι πέ ρας τῷ εἶ ναι τὸ μὴ εἶ ναι, τοῦ το δ' ἀ πέ ραντον καὶ ἀ μετά στατον, εὕ ρηται κακὸ ν αἰ ώ νιον ἡ τῶ ν ἀ γαθῶ ν στέ ρησις, ἀ ναισθησί αν μηδέ ποτε παυσομέ νην. καὶ σοφώ τερος̔ Ηρό δοτος εἰ πὼ ν ὡ ς“ ὁ θεὸ ς γλυκὺ ν γεύ σας τὸ ν αἰ ῶ να φθονερὸ ς ἐ ν αὐ τῷ ὢ ν φαί νεται:” καὶ μά λιστα τοῖ ς εὐ δαιμονεῖ ν δοκοῦ σιν, οἷ ς δέ λεά ρ ἐ στι λύ πης τὸ ἡ δύ, γευομέ νοις ὧ ν στερή σονται. τί να γὰ ρ εὐ φροσύ νην ἢ ἀ πό λαυσιν καὶ βρυασμὸ ν οὐ κ ἂ ν ἐ κκρού σειε καὶ καταγά γοι ἐ μπί πτουσα συνεχῶ ς ἡ ἐ πί νοια τῆ ς ψυχῆ ς, ὥ σπερ εἰ ς πέ λαγος ἀ χανὲ ς τὸ ἄ πειρον ἐ κχεομέ νης, τῶ ν ἐ ν ἡ δονῇ τιθεμέ νων τὸ καλὸ ν καὶ μακά ριον; εἰ δὲ δὴ καὶ μετ' ἀ λγηδό νος, ὥ σπεῤ Επί κουρος οἴ εται, τοῖ ς πλεί στοις ἀ πό λλυσθαι συμβαί νει; παντά πασιν ἀ παρηγό ρητὸ ς ἐ στιν ὁ τοῦ θανά του φό βος, εἰ ς ἀ γαθῶ ν στέ ρησιν διὰ κακῶ ν ἄ γοντος”

“ καὶ πρὸ ς ταῦ τα μὲ ν οὐ κ ἀ ποκαμοῦ νται μαχό μενοι καὶ βιαζό μενοι πά ντας ἀ νθρώ πους, ἀ γαθὸ ν μὲ ν ἡ γεῖ σθαι τὴ ν τῶ ν κακῶ ν ἀ ποφυγή ν, κακὸ ν δὲ μηκέ τι νομί ζειν τὴ ν τῶ ν ἀ γαθῶ ν στέ ρησιν: ἐ κεῖ νο δ' ὁ μολογοῦ σι, τὸ μηδεμί αν ἐ λπί δα μηδὲ χαρὰ ν ἔ χειν τὸ ν θά νατον ἀ λλ' ἀ ποκεκό φθαι πᾶ ν τὸ ἡ δὺ καὶ τἀ γαθό ν: ἐ ν ᾧ χρό νῳ πολλὰ καλὰ καὶ μεγά λα καὶ θεῖ α προσδοκῶ σιν οἱ τὰ ς ψυχὰ ς ἀ νωλέ θρους εἶ ναι διανοού μενοι καὶ ἀ φθά ρτους, ἢ μακρά ς τινας χρό νων περιό δους νῦ ν μὲ ν ἐ ν γῇ νῦ ν δ' ἐ ν οὐ ρανῷ περιπολού σας, ἄ χρι οὗ συνδιαλυθῶ σι τῷ κό σμῳ, μεθ' ἡ λί ου καὶ σελή νης εἰ ς πῦ ρ νοερὸ ν ἀ ναφθεῖ σαι. τοιαύ την χώ ραν ἡ δονῶ ν τοσού των̓ Επί κουρος ἐ κτέ μνεται, καὶ ἐ πὶ ταῖ ς ἐ κ θεῶ ν ἐ λπί σιν ὥ σπερ εἴ ρηται καὶ χά ρισιν ἀ ναιρεθεί σαις τοῦ θεωρητικοῦ τὸ φιλομαθὲ ς καὶ τοῦ πρακτικοῦ τὸ φιλό τιμον ἀ ποτυφλώ σας εἰ ς στενό ν τι κομιδῇ καὶ οὐ δὲ καθαρὸ ν τὸ ἐ πὶ τῇ σαρκὶ τῆ ς ψυχῆ ς χαῖ ρον συνέ στειλε καὶ κατέ βαλε τὴ ν φύ σιν, ὡ ς μεῖ ζον ἀ γαθὸ ν τοῦ τὸ κακὸ ν φεύ γειν οὐ δὲ ν ἔ χουσαν.”