Reader

περὶ τῆ ς ἀ ρετῆ ς βουλευό μεθα καὶ διαποροῦ μεν, εἰ διδακτό ν ἐ στι τὸ φρονεῖ ν τὸ δικαιοπραγεῖ ν τὸ εὖ ζῆ ν: εἶ τ' οὐ θαυμά ζομεν, εἰ ῥ ητό ρων μὲ ν ἔ ργα καὶ κυβερνητῶ ν καὶ ἁ ρμονικῶ ν καὶ οἰ κοδό μων καὶ γεωργῶ ν μυρί α γ' ἐ στί ν: ἀ γαθοὶ δ' ἄ νδρες ὀ νομά ζονται καὶ λέ γονται μό νον, ὡ ς ἱ πποκέ νταυροι καὶ γί γαντες καὶ κύ κλωπες, ἔ ργον δ' ἀ μεμφὲ ς εἰ ς ἀ ρετὴ ν καὶ ἀ κέ ραιον οὐ κ ἔ στιν εὑ ρεῖ ν οὐ δὲ πά θους ἀ κέ ραιον ἦ θος καὶ ἄ θικτον αἰ σχροῦ βί ον ἀ λλ' εἰ καί τι καλὸ ν ἡ φύ σις αὐ τομά τως ἐ κφέ ρει, τοῦ το πολλῷ τῷ ἀ λλοτρί ῳ, καθά περ ὕ λῃ καρπὸ ς ἀ γρί ᾳ καὶ ἀ καθά ρτῳ μιγνύ μενος, ἐ ξαμαυροῦ ται. ψά λλειν μανθά νουσιν οἱ ἄ νθρωποι καὶ ὀ ρχεῖ σθαι καὶ ἀ ναγιγνώ σκειν γρά μματα καὶ γεωργεῖ ν καὶ ἱ ππεύ ειν ὑ ποδεῖ σθαι μανθά νουσι περιβά λλεσθαι καὶ ἀ λεί φεσθαι: οἰ νοχοεῖ ν διδά σκουσιν ὀ ψοποιεῖ ν ταῦ τ' ἄ νευ τοῦ μαθεῖ ν οὐ κ ἔ στι χρησί μως; ποιεῖ ν. δι' ὃ δὲ ταῦ τα πά ντα, τὸ εὖ βιοῦ ν, ἀ δί δακτον καὶ ἄ λογον καὶ ἄ τεχνον καὶ αὐ τό ματον.

ὦ: ἄ νθρωποι, τί τὴ ν ἀ ρετὴ ν λέ γοντες ἀ δί δακτον εἶ ναι ποιοῦ μεν ἀ νύ παρκτον; εἰ γὰ ρ ἡ μά θησις γέ νεσί ς ἐ στιν, ἡ τοῦ μαθεῖ ν κώ λυσις ἀ ναί ρεσις. καί τοι γ' ὥ ς φησιν ὁ Πλά των διὰ τὴ ν τοῦ ποδὸ ς πρὸ ς τὴ ν λύ ραν καὶ ἀ μετρί αν καὶ ἀ ναρμοστί αν οὔ τ' ἀ δελφὸ ς ἀ δελφῷ πολεμεῖ οὔ τε φί λος φί λῳ διαφέ ρεται, οὔ τε πό λεις πό λεσι δι' ἀ πεχθεί ας γιγνό μεναι τὰ ἔ σχατα δρῶ σί τε καὶ πά σχουσιν ὑ π' ἀ λλή λων: οὐ δὲ περὶ προσῳ δί ας ἔ χει τις εἰ πεῖ ν στά σιν ἐ ν πό λει γενομέ νην, πό τερον Τελχινας ἢ Τέ λχινας ἀ ναγνωστέ ον οὐ δ' ἐ ν οἰ κί ᾳ διαφορὰ ν ἀ νδρὸ ς καὶ γυναικὸ ς ὑ πὲ ρ κρό κης ἢ στή μονος. ἀ λλ' ὅ μως οὔ τ' ἂ ν ἱ στὸ ν οὔ τε βιβλί ον ἢ λύ ραν ὁ μὴ μαθὼ ν μεταχειρί σαιτο, καί περ εἰ ς οὐ δὲ ν μέ γα βλαβησό μενος, ἀ λλ' αἰ δεῖ ται γενέ σθαι καταγέ λαστος:“ ἀ μαθί ην” γὰ ῥ Ηρά κλειτό ς φησι“ κρύ πτειν ἄ μεινον:” οἶ κον δὲ καὶ γά μον καὶ πολιτεί αν καὶ ἀ ρχὴ ν οἷ ό ν τε καλῶ ς μεταχειρί σασθαι μὴ γυναικὶ μὴ θερά ποντι μὴ πολί τῃ μὴ ἀ ρχομέ νῳ καὶ ἄ ρχοντι; παιδὸ ς ὀ ψοφαγοῦ ντος, ὁ Διογέ νης τῷ παιδαγωγῷ κό νδυλον ἔ δωκεν, ὀ ρθῶ ς οὐ τοῦ μὴ μαθό ντος ἀ λλὰ τοῦ μὴ διδά ξαντος τὸ ἁ μά ρτημα ποιή σας. εἶ τα παροψί δος μὲ ν ἢ κύ λικος οὐ κ ἔ στι κοινωνεῖ ν ἐ πιδεξί ως, ἂ ν μὴ μά θῃ τις εὐ θὺ ς ἐ κ παί δων ἀ ρξά μενος, ὡ ς̓ Αριστοφά νης μὴ κιχλί ζειν μηδ' ὀ ψοφαγεῖ ν μηδ' ἴ σχειν τὼ πό δ' ἐ παλλά ξ: οἴ κου δὲ καὶ πό λεως καὶ γά μου καὶ βί ου καὶ ἀ ρχῆ ς κοινωνί αν ἀ νέ γκλητον ἐ νδέ χεται γενέ σθαι, μὴ μαθό ντων ὅ ντινα χρὴ τρό πον ἀ λλή λοις συμφέ ρεσθαι; ὁ̓ Αρί στιππος ἐ ρωτηθεὶ ς ὑ πό τινος“ πανταχοῦ σὺ ἄ ρ' εἶ;'” γελά σας“ οὐ κοῦ ν” ἔ φη“ παραπό λλυμι τὸ ναῦ λον, εἴ γε πανταχοῦ εἰ μι.” τί οὖ ν οὐ κ ἂ ν εἴ ποις καὶ αὐ τό ς“ εἰ μὴ γί γνονται μαθή σει βελτί ονες ἄ νθρωποι, παραπό λλυται ὁ μισθὸ ς τῶ ν παιδαγωγῶ ν” πρῶ τον γὰ ρ οὗ τοι λαμβά νοντες ἐ κ γά λακτος, ὥ σπερ αἱ τί τθαι ταῖ ς χερσὶ τὸ σῶ μα πλά ττουσιν, οὕ τω τὸ ἦ θος ῥ υθμί ζουσι τοῖ ς ἔ θεσιν, εἰ ς ἴ χνος τι πρῶ τον ἀ ρετῆ ς καθιστά ντες. καὶ ὁ Λά κων ἐ ρωτηθεί ς τί παρέ χει παιδαγωγῶ ν,“: τὰ καλά” ἔ φη“ τοῖ ς παισὶ ν ἡ δέ α ποιῶ.” καί τοι διδά σκουσιν οἱ παιδαγωγοὶ κεκυφό τας ἐ ν ταῖ ς ὁ δοῖ ς περιπατεῖ ν, ἑ νὶ δακτύ λῳ τὸ τά ριχος ἅ ρασθαι, δυσὶ τὸ ν ἰ χθῦ ν σῖ τον κρέ ας: οὕ τω καθῆ σθαι, τὸ ἱ μά τιον οὕ τως ἀ ναλαβεῖ ν.

τί οὖ ν; ὁ λέ γων λειχῆ νος ἰ ατρικὴ ν εἶ ναι καὶ παρωνυχί ας, πλευρί τιδος δὲ καὶ πυρετοῦ καὶ φρενί τιδος μὴ εἶ ναι, τί διαφέ ρει τοῦ λέ γοντος ὅ τι τῶ ν μικρῶ ν καὶ παιδικῶ ν καθηκό ντων εἰ σὶ διδασκαλεῖ α καὶ λό γοι καὶ ὑ ποθῆ και, τῶ ν δὲ μεγά λων καὶ τελεί ων ἄ λογος τριβὴ καὶ περί πτωσί ς ἔ στιν; ὡ ς γὰ ρ ὁ λέ γων ὅ τι δεῖ κώ πην ἐ λαύ νειν μαθό ντα κυβερνᾶ ν δὲ καὶ μὴ μαθό ντα γελοῖ ό ς ἐ στιν, οὕ τως ὁ μὲ ν τῶ ν ἄ λλων ἀ πολεί πων τεχνῶ ν μά θησιν ἀ ρετῆ ς δ' ἀ ναιρῶ ν τοὐ ναντί ον ἔ οικε τοῖ ς Σκύ θαις ποιεῖ ν: ἐ κεῖ νοι μὲ ν γά ρ, ὥ ς φησιν̔ Ηρό δοτος, τοὺ ς οἰ κέ τας ἐ κτυφλοῦ σιν ὅ πως παραδῶ σιν αὐ τοῖ ς: οὗ τος δὲ ταῖ ς δού λαις καὶ ὑ πηρέ τισι τέ χναις ὥ σπερ ὄ μμα τὸ ν λό γον ἐ ντιθεὶ ς τῆ ς ἀ ρετῆ ς ἀ φαιρεῖ. καί τοι γ' ὁ στρατηγὸ ς̓ Ιφικρά της πρὸ ς τὸ ν Χαβρί ου Καλλί αν ἐ ρωτῶ ντα καὶ λέ γοντα“ τί ς εἶ; τοξό της; πελταστή ς; ἱ ππεύ ς; ὁ πλί της;',”“ οὐ δεί ς” ἔ φη“ τού των ἀ λλ' ὁ τού τοις πᾶ σιν ἐ πιτά ττων.” γελοῖ ος οὖ ν ὁ λέ γων, ὅ τι τοξικὴ καὶ ὁ πλιτικὴ καὶ τὸ σφενδονᾶ ν καὶ τὸ ἱ ππεύ ειν διδακτό ν ἐ στι, στρατηγί α δὲ καὶ τὸ στρατηγεῖ ν ὡ ς ἔ τυχε παραγί γνεται καὶ οἷ ς ἔ τυχε μὴ μαθοῦ σιν. οὐ κοῦ ν ἔ τι γελοιό τερος ὁ μό νην τὴ ν φρό νησιν μὴ διδακτὴ ν ἀ ποφαί νων, ἧ ς ἄ νευ τῶ ν ἄ λλων τεχνῶ ν ὄ φελος οὐ δὲ ν οὐ δ' ὄ νησί ς ἐ στιν. εἰ δ' ἡ γεμὼ ν αὕ τη καὶ κό σμος οὖ σα πασῶ ν καὶ τά ξις εἰ ς τὸ χρή σιμον ἕ καστον καθί στησιν, αὐ τί κα τί ς δεί πνου χά ρις, ἠ σκημέ νων καὶ μεμαθηκό των παί δων δαιτρεῦ σαί τε καὶ ὀ πτῆ σαι καὶ οἰ νοχοῆ σαι, εἰ μὴ διά θεσις μηδὲ τά ξις εἴ η περὶ τοὺ ς διακονοῦ ντας;