Reader

ἔ κκλητοι κρί σεις καὶ ξενικῶ ν δικαστηρί ων ἀ γωγαὶ τοῖ ς̔́ Ελλησι τὸ πρῶ τον ἀ πιστί ᾳ τῇ πρὸ ς ἀ λλή λους ἐ πενοή θησαν, ἀ λλοτρί ας δικαιοσύ νης ὥ σπερ ἑ τέ ρου τινὸ ς τῶ ν ἀ ναγκαί ων μὴ φυομέ νου παρ' αὐ τοῖ ς δεηθεῖ σιν. ἆ ρ' οὖ ν καὶ οἱ φιλό σοφοι τῶ ν προβλημά των ἔ νια διὰ τὰ ς πρὸ ς ἀ λλή λους διαφορὰ ς ἐ πὶ τὴ ν τῶ ν ἀ λό γων φύ σιν ζῴ ων ὥ σπερ ἀ λλοδαπὴ ν πό λιν ἐ κκαλοῦ νται, καὶ τοῖ ς ἐ κεί νων πά θεσι καὶ ἤ θεσιν ὡ ς ἀ νεντεύ κτοις καὶ ἀ δεκά στοις ἐ φιᾶ σι τὴ ν κρί σιν; ἢ καὶ τοῦ το τῆ ς ἀ νθρωπί νης κακί ας ἔ γκλημα κοινό ν ἐ στι, τὸ περὶ τῶ ν ἀ ναγκαιοτά των καὶ μεγί στων ἀ μφιδοξοῦ ντας ἡ μᾶ ς ζητεῖ ν ἐ ν ἵ πποις καὶ κυσὶ καὶ ὄ ρνισι, πῶ ς γαμοῦ μεν αὐ τοὶ καὶ γεννῶ μεν καὶ τεκνοτροφοῦ μεν, ὡ ς μηδὲ ν ἐ ν ἑ αυτοῖ ς δή λωμα τῆ ς φύ σεως ὂ ν τὰ τῶ ν θηρί ων ἤ θη καὶ πά θη προσαγορεῦ σαι καὶ καταμαρτυρῆ σαι τοῦ βί ου ἡ μῶ ν πολλὴ ν τοῦ κατὰ φύ σιν ἐ κδιαί τησιν καὶ παρά βασιν, εὐ θὺ ς ἐ ν ἀ ρχῇ καὶ περὶ τὰ πρῶ τα συγχεομέ νων καὶ ταραττομέ νων. ἄ κρατον γὰ ρ ἐ ν ἐ κεί νοις ἡ φύ σις καὶ ἀ μιγὲ ς καὶ ἁ πλοῦ ν φυλά ττει τὸ ἴ διον: ἐ ν δ' ἀ νθρώ ποις ὑ πὸ τοῦ λό γου καὶ τῆ ς συνηθεί ας, ὃ τοὔ λαιον ὑ πὸ τῶ ν μυρεψῶ ν πέ πονθε, πρὸ ς πολλὰ μιγνυμέ νη δό γματα καὶ κρί σεις ἐ πιθέ τους ποικί λη γέ γονε καὶ ἰ δί α, τὸ δ' οἰ κεῖ ον οὐ τετή ρηκε. καὶ μὴ θαυμά ζωμεν, εἰ τὰ ἄ λογα ζῷ α τῶ ν λογικῶ ν μᾶ λλον ἕ πεται τῇ φύ σει: καὶ γὰ ρ τὰ φυτὰ τῶ ν ζῴ ων, οἷ ς οὔ τε φαντασί αν οὔ θ' ὁ ρμὴ ν ἔ δωκεν ἑ τέ ρων ὄ ρεξιν τοῦ κατὰ φύ σιν ἀ ποσαλεύ ουσαν, ἀ λλ' ὥ σπερ ἐ ν δεσμῷ συνειργμέ να μέ νει καὶ κεκρά τηται, μί αν ἀ εὶ πορεί αν ἣ ν ἡ φύ σις ἄ γει πορευό μενα. τοῖ ς δὲ θηρί οις τὸ μὲ ν πραΰ τροπον τοῦ λό γου καὶ περιττὸ ν καὶ φιλελεύ θερον ἄ γαν οὐ κ ἔ στιν, ἀ λό γους δ' ὁ ρμὰ ς καὶ ὀ ρέ ξεις ἔ χοντα καὶ χρώ μενα πλά ναις καὶ περιδρομαῖ ς, πολλά κις οὐ μακρὰ ν ἀ λλ' ὡ ς ἐ π' ἀ γκύ ρας τῆ ς φύ σεως σαλεύ ει: καθά περ οὖ ν ὁ δὸ ν ὑ φ' ἡ νί ᾳ καὶ χαλινῷ βαδί ζοντα δεί κνυσιν εὐ θεῖ αν. ὁ δὲ δεσπό της ἐ ν ἀ νθρώ πῳ καὶ αὐ τοκρατὴ ς λό γος ἄ λλας ἄ λλοτε παρεκβά σεις καὶ καινοτομί ας ἀ νευρί σκων οὐ δὲ ν ἴ χνος ἐ μφανὲ ς οὐ δ' ἐ ναργὲ ς ἀ πολέ λοιπε τῆ ς φύ σεως.

ὅ ρα περὶ τοὺ ς γά μους ὅ σον ἐ στὶ ν ἐ ν τοῖ ς ζῴ οις τὸ κατὰ φύ σιν. πρῶ τον οὐ κ ἀ ναμέ νει νό μους ἀ γαμί ου καὶ ὀ ψιγαμί ου, καθά περ οἱ Λυκού ργου πολῖ ται καὶ Σό λωνος οὐ δ' ἀ τιμί ας ἀ τέ κνων δέ δοικεν, οὐ δὲ τιμὰ ς διώ κει τρί παιδας, ὡ ς̔ Ρωμαί ων πολλοὶ γαμοῦ σι καὶ γεννῶ σιν, οὐ χ ἳ να κληρονό μους ἔ χωσιν ἀ λλ' ἵ να κληρονομεῖ ν δύ νωνται. ἔ πειτα μί γνυται τῷ θή λει τὸ ἄ ρρεν οὐ χ ἅ παντα χρό νον: ἡ δονὴ ν γὰ ρ οὐ κ ἔ χει τέ λος ἀ λλὰ γέ ννησιν καὶ τέ κνωσιν. διὰ τοῦ τ' ἔ τους ὥ ρᾳ, ἣ πνοά ς τε γονί μους ἔ χει καὶ πρό σφορον λοχευομέ νοις κρᾶ σιν, συνῆ λθεν εἰ ς ταὐ τὸ τῷ ἄ ρρενι τὸ θῆ λυ χειρό ηθες καὶ ποθεινό ν, ἡ δεί ᾳ μὲ ν ὀ σμῇ χρωτὸ ς ἰ δί ῳ δὲ κό σμῳ σώ ματος ἀ γαλλό μενον, δρό σου καὶ βοτά νης ἀ νά πλεων. καθαρᾶ ς: αἰ σθό μενον δ' ὅ τι κύ ει καὶ πεπλή ρωται, κοσμί ως ἄ πεισι καὶ προνοεῖ περὶ τὴ ν κύ ησιν καὶ σωτηρί αν τοῦ ἀ ποτεχθέ ντος. ἀ ξί ως δ' οὐ κ ἔ στιν εἰ πεῖ ν τὰ δρώ μενα, πλὴ ν ὅ τι γί γνεται ἕ καστον αὐ τῶ ν ἐ ν τῷ φιλοστό ργῳ, ταῖ ς προνοί αις, ταῖ ς καρτερί αις, ταῖ ς ἐ γκρατεί αις. ἀ λλὰ τὴ ν μέ λιτταν ἡ μεῖ ς σοφὴ ν καλοῦ μεν καὶ νομί ζομεν ξανθὸ ν μέ λι μηδομέ ναν κολακεύ οντες τὸ ἡ δὺ καὶ γαργαλί ζον ἡ μᾶ ς τῆ ς γλυκύ τητος: τὴ ν δὲ τῶ ν ἄ λλων περὶ τὰ ς λοχεί ας καὶ τὰ ς ἀ νατροφὰ ς σοφί αν καὶ τέ χνην παρορῶ μεν. οἷ ον εὐ θύ ς, ἡ ἁ λκυὼ ν κύ ουσα τὴ ν νεοττιὰ ν συντί θησι, συλλαμβά νουσα τὰ ς ἀ κά νθας τῆ ς θαλαττί ας βελό νης καὶ ταύ τας δι' ἀ λλή λων ἐ γκαταπλέ κουσα καὶ συνεί ρουσα, τὸ μὲ ν σχῆ μα περιαγὲ ς ὡ ς ἁ λιευτικοῦ κύ ρτου καὶ πρό μηκες ἀ περγά ζεται: τῇ δ' ἁ ρμονί ᾳ καὶ πυκνό τητι συμφρά ξασα τὰ ς ἀ κά νθας ἀ κριβῶ ς ὑ πέ θηκε τῷ κλύ σματι τοῦ κύ ματος, ὡ ς τυπτό μενον ἡ συχῆ καὶ πηγνύ μενον τὸ πί λημα τῆ ς ἐ πιφανεί ας στεγανὸ ν γέ νηται: γί γνεται δὲ σιδή ρῳ καὶ λί θῳ δυσδιαί ρετον. ὃ δ' ἐ στὶ θαυμασιώ τερον, οὕ τω τὸ στό μα τῆ ς νεοττιᾶ ς συμμέ τρως πέ πλασται πρὸ ς τὸ μέ γεθος καὶ τὸ μέ τρον τῆ ς ἁ λκυό νος, ὥ στε μή τε μεῖ ζον ἄ λλο μή τε μικρό τερον ἐ νδύ εσθαι ζῷ ον, ὡ ς δέ φασι, μηδὲ θά λατταν παραδέ χεσθαι μηδὲ τὰ ἐ λά χιστα. μά λιστα δ' οἱ γαλεοὶ ζῳ ογονοῦ σι μὲ ν ἐ ν ἑ αυτοῖ ς, ἐ κβαί νειν δὲ παρέ χουσιν ἐ κτὸ ς καὶ νέ μεσθαι τοῖ ς σκυμνί οις, εἶ τα πά λιν ἀ ναλαμβά νουσι καὶ περιπτύ σσουσιν ἐ γκοιμώ μενα τοῖ ς σπλά γχνοις. ἡ δ' ἄ ρκτος, ἀ γριώ τατον καὶ σκυθρωπό τατον θηρί ον, ἄ μορφα καὶ ἄ ναρθρα τί κτει: τῇ δὲ γλώ ττῃ καθά περ ἐ ργαλεί ῳ διατυποῦ σα τοὺ ς ὑ μέ νας οὐ δοκεῖ γεννᾶ ν μό νον ἀ λλὰ καὶ δημιουργεῖ ν τὸ τέ κνον. ὁ δ'̔ Ομηρικὸ ς λέ ων, ᾧ ῥ ά τε νή πι' ἄ γοντι συναντή σωνται ἐ ν ὕ λῃ ἄ νδρες ἐ πακτῆ ρες, ὁ δέ τε σθέ νεϊ βλεμεαί νει, πᾶ ν δὲ τ' ἐ πισκύ νιον κά τω ἕ λκεται ὄ σσε καλύ πτων ἆ ρ' οὐ χ ὅ μοιό ς; ἐ στι, διανοουμέ νῳ πρὸ ς τοὺ ς κυνηγοὺ ς σπέ νδεσθαι περὶ τῶ ν τέ κνων; καθό λου γὰ ρ ἡ πρὸ ς τὰ ἔ κγονα φιλοστοργί α καὶ τολμηρὰ τὰ δειλὰ ποιεῖ, καὶ φιλό πονα τὰ ῥ ᾴ θυμα καὶ φειδωλὰ τὰ γαστρί μαργα καὶ ὥ σπερ ἡ̔ Ομηρικὴ ὄ ρνις προσφέ ρουσα τοῖ ς νεοττοῖ ς μά στακ', ἐ πεί κε λά βῃ σι, κακῶ ς δέ τε οἱ πέ λει αὐ τῇ τῷ γὰ ρ αὑ τῆ ς τρέ φει λιμῷ τὰ ἔ κγονα, καὶ τὴ ν τροφὴ ν τῆ ς γαστρὸ ς ἁ πτομέ νην ἀ ποκρατεῖ καὶ πιέ ζει τῷ στό ματι, μὴ λά θῃ καταπιοῦ σα ὡ ς δὲ κύ ων ἀ μαλῇ σι περὶ σκυλά κεσσι βεβῶ σα ἄ νδρ' ἀ γνοιή σας' ὑ λά ει μέ μονέ ν τε μά χεσθαι τὸ ν περὶ τῶ ν τέ κνων φό βον ὡ ς δεύ τερον προσλαβοῦ σα θυμό ν. αἱ δὲ πέ ρδικες ὅ ταν διώ κωνται μετὰ τῶ ν τέ κνων, ἐ κεῖ να μὲ ν ἐ ῶ σι προπέ τεσθαι καὶ φεύ γειν, αὑ ταῖ ς δὲ μηχανώ μεναι προσέ χειν τοὺ ς θηρεύ οντας ἐ γγὺ ς κυλινδού μεναι καὶ καταλαμβανό μεναι, μικρὸ ν ὑ πεκθέ ουσιν, εἶ τα πά λιν ἵ στανται καὶ παρέ χουσιν ἐ ν ἐ φικτῷ τῆ ς ἐ λπί δος ἑ αυτά ς, ἄ χρι ἂ ν οὕ τω προκινδυνεύ ουσαι τῶ ν νεοττῶ ν τῆ ς ἀ σφαλεί ας προαγά γωνται πό ρρω τοὺ ς διώ κοντας. τὰ ς δ' ἀ λεκτορί δας ἐ ν τοῖ ς ὄ μμασι καθ' ἡ μέ ραν ἔ χομεν, ὃ ν τρό πον τὰ νεό ττια περιέ πουσι, τοῖ ς μὲ ν ἐ νδῦ ναι χαλῶ σαι τὰ ς πτέ ρυγας, τὰ δ' ἐ πιβαί νοντα τῶ ν νώ των καὶ προσέ ρποντα πανταχό θεν ἀ ναδεχό μεναι μετὰ τοῦ γεγηθό ς τι καὶ προσφιλὲ ς ἐ πιφθέ γγεσθαι: κύ νας δὲ καὶ δρά κοντας, ἂ ν περὶ αὑ τῶ ν φοβηθῶ σι, φεύ γουσιν, ἂ ν δὲ περὶ τῶ ν τέ κνων, ἀ μύ νονται καὶ διαμά χονται παρὰ δύ ναμιν. εἶ τα ταῦ τ' οἰ ό μεθα τὰ πά θη τού τοις ἐ νειργά σθαι τὴ ν φύ σιν, ἀ λεκτορί δων ἐ πιγονῆ ς καὶ κυνῶ ν καὶ ἄ ρκτων προνοοῦ σαν, ἀ λλ' οὐ χ ἡ μᾶ ς δυσωποῦ σαν καὶ τιτρώ σκουσαν ἐ πιλογιζομέ νους, ὅ τι ταῦ τα παραδεί γματα τοῖ ς ἑ πομέ νοις, τοῖ ς δ' ἀ ναλγή τοις ὀ νεί δη περί εστι τῆ ς ἀ παθεί ας, δι' ὧ ν κατηγοροῦ σι τῆ ς ἀ νθρωπί νης φύ σεως μό νης μὴ προῖ κα τὸ στέ ργειν ἐ χού σης μηδ' ἐ πισταμέ νης φιλεῖ ν ἄ νευ χρεί ας θαυμά ζεται γὰ ρ ἐ ν τοῖ ς θεά τροις ὁ εἰ πώ ν μισθοῦ γὰ ρ ἄ νθρωπον τί ς ἄ νθρωπον φιλεῖ κατ'̓ Επί κουρον ὁ πατὴ ρ τὸ ν υἱ ό ν, ἡ μή τηρ τὸ τέ κνον, οἱ παῖ δες τοὺ ς τεκό ντας. ἀ λλ' εἰ λό γου γέ νοιτο τοῖ ς θηρί οις σύ νεσις, καὶ τοῦ τό τις εἰ ς κοινὸ ν θέ ατρον συναγαγὼ ν ἵ ππους καὶ βό ας καὶ κύ νας καὶ ὄ ρνιθας; ἀ ναφθέ γξαιτο μεταγρά ψας, ὡ ς οὔ τε κύ νες ἐ πὶ μισθῷ σκύ λακας φιλοῦ σιν οὔ θ' ἵ πποι πώ λους οὔ τ' ὄ ρνιθες νεοττοὺ ς ἀ λλὰ προῖ κα καὶ φυσικῶ ς, ἐ πιγνωσθή σεται τοῖ ς ἁ πά ντων πά θεσιν ὡ ς εὖ καὶ ἀ ληθῶ ς λεγό μενον. αἰ σχρὸ ν γά ρ, ὦ Ζεῦ, τὰ ς θηρί ων γενέ σεις καὶ λοχεί ας καὶ ὠ δῖ νας καὶ τεκνοτροφί ας φύ σιν εἶ ναι καὶ χά ριν, τὰ ς δ' ἀ νθρώ πων δά νεια καὶ μισθοὺ ς καὶ ἀ ρραβῶ νας ἐ πὶ χρεί αις διδομέ νους.

ἀ λλ' οὔ τ' ἀ ληθὴ ς ὁ λό γος οὔ τ' ἄ ξιος ἀ κού ειν. ἡ γὰ ρ φύ σις ὥ σπερ ἐ ν φυτοῖ ς ἀ γρί οις, οἷ ον οἰ νά νθαις ἐ ρινεοῖ ς κοτί νοις, ἀ ρχὰ ς ἀ πέ πτους καὶ ἀ τελεῖ ς ἡ μέ ρων καρπῶ ν ἐ νέ φυσεν: οὕ τω τοῖ ς μὲ ν ἀ λό γοις τὸ πρὸ ς τὰ ἔ κγονα φιλό στοργον ἀ τελὲ ς καὶ οὐ διαρκὲ ς πρὸ ς δικαιοσύ νην οὐ δὲ τῆ ς χρεί ας προσωτέ ρω προερχό μενον ἔ δωκεν ἄ νθρωπον δέ, λογικὸ ν καὶ πολιτικὸ ν ζῷ ον, ἐ πὶ δί κην καὶ νό μον εἰ σά γουσα καὶ θεῶ ν τιμὰ ς καὶ πό λεων ἱ δρύ σεις καὶ φιλοφροσύ νην, γενναῖ α καὶ καλὰ καὶ φερέ καρπα τού των σπέ ρματα παρέ σχε τὴ ν πρὸ ς τὰ ἔ κγονα χά ριν καὶ ἀ γά πησιν, ἀ κολουθοῦ σα ταῖ ς πρώ ταις ἀ ρχαῖ ς: αὗ ται δ' ἦ σαν ἐ ν ταῖ ς τῶ ν σωμά των κατασκευαῖ ς. πανταχοῦ μὲ ν γὰ ρ ἡ φύ σις ἀ κριβὴ ς καὶ φιλό τεχνος καὶ ἀ νελλιπὴ ς καὶ ἀ περί τμητος̔“ οὐ δέ ν” ὡ ς ἔ φησεν̓ Ερασί στρατος“ ἔ χουσα ῥ ωπικό ν:” τὰ δὲ περὶ τὴ ν γέ νεσιν ἀ ξί ως οὐ κ ἔ στιν εἰ πεῖ ν οὐ δ' εὐ πρεπὲ ς ἴ σως λί αν ἀ κριβῶ ς τῶ ν ἀ πορρή των ἐ φά πτεσθαι τοῖ ς ὀ νό μασι καὶ τοῖ ς ῥ ή μασιν, ἀ λλ' ἀ ποκειμέ νων καὶ κεκρυμμέ νων ἐ πινοεῖ ν τὴ ν πρὸ ς τὸ γεννᾶ ν καὶ λοχεύ εσθαι τῶ ν μορί ων ἐ κεί νων εὐ φυΐ αν. ἀ ρκεῖ δ' ἡ τοῦ γά λακτος ἐ ργασί α καὶ οἰ κονομί α τὴ ν πρό νοιαν αὐ τῆ ς ἐ μφῆ ναι καὶ ἐ πιμέ λειαν. τοῦ γὰ ρ αἵ ματος ὅ σον περί ττωμα τῆ ς χρεί ας ἐ ν ταῖ ς γυναιξὶ δι' ἀ μβλύ τητα καὶ μικρό τητα τοῦ πνεύ ματος ἐ πιπολά ζον ἐ μπλανᾶ ται καὶ βαρύ νει, τὸ ν μὲ ν ἄ λλον χρό νον εἴ θισται καὶ μεμελέ τηκεν ἐ μμή νοις ἡ μερῶ ν περιό δοις ὀ χετοὺ ς καὶ πό ρους αὐ τῷ τῆ ς φύ σεως ἀ ναστομού σης ἀ ποχεό μενον τὸ μὲ ν ἄ λλο σῶ μα κουφί ζειν καὶ καθαί ρειν, τὴ ν δ' ὑ στέ ραν οἷ ον ἀ ρό τῳ καὶ σπό ρῳ γῆ ν ἐ ν φυτοῖ ς ὀ ργῶ σαν ἐ ν καιρῷ παρέ χειν. ὅ ταν δὲ τὴ ν γονὴ ν ἀ ναλά βῃ προσπεσοῦ σαν ἡ ὑ στέ ρα καὶ περιστεί λῃ ῥ ιζώ σεως γενομέ νης:“ ὁ γὰ ρ ὀ μφαλὸ ς; πρῶ τον ἐ ν μή τρῃ σιν” ὥ ς φησι Δημό κριτος“ ἀ γκυρηβό λιον σά λου καὶ πλά νης ἐ μφύ εται, πεῖ σμα καὶ κλῆ μα” τῷ γεννωμέ νῳ καρπῷ καὶ μέ λλοντι: τοὺ ς μὲ ν, ἐ μμή νους καὶ καθαρσί ους ἔ κλεισεν ὀ χετοὺ ς ἡ φύ σις, τοῦ δ' αἵ ματος ἀ ντιλαμβανομέ νη φερομέ νου τροφῇ χρῆ ται καὶ κατά ρδει τὸ βρέ φος ἤ δη συνιστά μενον καὶ διαπλαττό μενον, ἄ χρι οὗ τοὺ ς προσή κοντας ἀ ριθμοὺ ς τῇ ἐ ντὸ ς; αὐ ξή σει κυηθὲ ν ἑ τέ ρας ἀ νατροφῆ ς καὶ χώ ρας δέ ηται. τό τ' οὖ ν τὸ αἷ μα παντὸ ς ἐ μμελέ στερον φυτουργοῦ καὶ ὀ χετηγοῦ πρὸ ς ἑ τέ ραν ἀ φ' ἑ τέ ρας ἐ κτρέ πουσα καὶ μεταλαμβά νουσα χρεί αν, ἔ χει παρεσκευασμέ νας οἷ ον ἐ γγεί ους ἤ τινας κρή νας νά ματος ἐ πιρρέ οντος, οὐ κ ἀ ργῶ ς οὐ δ' ἀ παθῶ ς ὑ ποδεχομέ νας ἀ λλὰ καὶ πνεύ ματος ἠ πί ῳ θερμό τητι καὶ μαλακῇ θηλύ τητι ἐ κπέ ψαι καὶ λεᾶ ναι καὶ μεταβαλεῖ ν δυναμέ νας: τοιαύ την γὰ ρ ὁ μαστὸ ς ἔ χει ἐ ντὸ ς διά θεσιν καὶ κρᾶ σιν. ἐ κροαὶ δὲ τοῦ γά λακτος οὐ κ εἰ σὶ ν οὐ δὲ κρουνοὶ μεθιέ ντες ἀ θρό ως, εἰ ς δὲ σά ρκα πιδακώ δη καὶ πό ροις ἀ τρέ μα λεπτοῖ ς διηθοῦ σαν ἀ πολή γων, εὐ μενὲ ς τῷ τοῦ νηπί ου στό ματι καὶ προσφιλὲ ς; ψαῦ σαι καὶ περιλαβεῖ ν ἐ νδί δωσι ταμιεῖ ον. ἀ λλὰ τού των γε τῶ ν τοσού των ἐ πὶ τή ν γέ νεσιν ἐ ργαλεί ων καὶ τοιού των οἰ κονομιῶ ν καὶ φιλοτιμί ας καὶ προνοί ας οὐ δὲ ν ἦ ν ὄ φελος, εἰ μὴ τὸ φιλό στοργον ἡ φύ σις καὶ κηδεμονικὸ ν ἐ νειργά σατο ταῖ ς τεκού σαις. πά ντων ὅ σσα τε γαῖ αν ἔ πι πνεί ει τε καὶ ἕ ρπει: τοῦ τ' οὐ ψεύ δεται ὁ λέ γων ἐ πὶ νηπί ου καὶ ἀ ρτιγενοῦ ς. οὐ δὲ ν γά ρ ἐ στιν οὕ τως; ἀ τελὲ ς οὐ δ' ἄ πορον οὐ δὲ γυμνὸ ν οὐ δ' ἄ μορφον οὐ δὲ μιαρό ν, ὡ ς ἄ νθρωπος ἐ ν γοναῖ ς ὁ ρώ μενος: ᾧ μό νῳ σχεδὸ ν οὐ δὲ καθαρὰ ν ἔ δωκεν εἰ ς φῶ ς ὁ δὸ ν ἡ φύ σις, ἀ λλ' αἵ ματι πεφυρμέ νος καὶ λύ θρου περί πλεως καὶ φονευομέ νῳ μᾶ λλον ἢ γεννωμέ νῳ ἐ οικὼ ς οὐ δενό ς ἐ στιν ἅ ψασθαι καὶ ἀ νελέ σθαι καὶ ἀ σπά σασθαι καὶ περιλαβεῖ ν ἢ τοῦ φύ σει φιλοῦ ντος. διὸ τῶ ν μὲ ν ἄ λλων ζῴ ων ὑ πὸ τὴ ν γαστέ ρα τὰ οὔ θατα χαλᾷ τοὺ ς μαστοὺ ς, ταῖ ς δὲ γυναιξὶ ν ἄ νω γεγό νασιν περὶ τὸ στέ ρνον ἐ ν ἐ φικτῷ τοῦ φιλῆ σαι καὶ περιπτύ ξαι καὶ κατασπά σασθαι τὸ νή πιον, ὡ ς τοῦ τεκεῖ ν καὶ θρέ ψαι τέ λος οὐ χρεί αν ἀ λλὰ φιλί αν ἔ χοντος

ἐ πὶ τοὺ ς παλαιοὺ ς; ἀ νά γαγε τὸ ν λό γον, ὧ ν ταῖ ς μὲ ν τεκεῖ ν πρώ ταις, τοῖ ς δ' ἰ δεῖ ν συνέ βη τικτό μενον βρέ φος: οὔ τε νό μος ἦ ν ἐ κεί νοις τεκνοτροφεῖ ν προστά ττων οὔ τε προσδοκί α χά ριτος ἢ τροφεί ων“ ἐ πὶ νέ οις δανειζομέ νων” χαλεπὰ ς δὲ μᾶ λλον εἴ ποιμ' ἂ ν εἶ ναι καὶ μνησικά κους τὰ ς τεκού σας τοῖ ς βρέ φεσι, κινδύ νων τε μεγά λων καὶ πό νων αὐ ταῖ ς γιγνομέ νων: ὡ ς δ' ὅ ταν ὠ δί νουσαν ἔ χῃ βέ λος ὀ ξὺ γυναῖ κα δριμύ, τό τε προϊ εῖ σι μογοστό κοι Εἰ λεί θυιαι,̔́ Ηρης θυγατέ ρες, πικρὰ ς ὠ δῖ νας ἔ χουσαι. ταῦ τ' οὐ χ̔́ Ομηρον αἱ γυναῖ κες; ἀ λλ'̔ Ομηρί δα γρά ψαι λέ γουσι τεκοῦ σαν ἢ τί κτουσαν ἔ τι καὶ τὸ μῖ γμα τῆ ς ἀ λγηδό νος ὁ μοῦ πικρὸ ν καὶ ὀ ξὺ γιγνό μενον ἐ ν τοῖ ς σπλά γχνοις ἔ χουσαν. ἀ λλὰ τὸ φύ σει φιλό στοργον ἔ καμπτε καὶ ἦ γεν: ἔ τι θερμὴ καὶ διαλγὴ ς καὶ κραδαινομέ νη τοῖ ς πό νοις οὐ χ ὑ περέ βη τὸ νή πιον οὐ δ' ἔ φυγεν, ἀ λλ' ἐ πεστρά φη καὶ προσεμειδί ασε καὶ ἀ νεί λετο καὶ ἠ σπά σατο, μηδὲ ν ἡ δὺ καρπουμέ νη μηδὲ χρή σιμον ἀ λλ' ἐ πιπό νως καὶ ταλαιπώ ρως ἀ ναδεχομέ νη τῶ ν σπαργά νων ἐ ρειπί οις θά λπουσα καὶ ψύ χουσα, καὶ πό νῳ πό νον ἐ κ νυκτὸ ς ἀ λλά σσουσα τὸ ν μεθ' ἡ μέ ραν. τί νων ταῦ τα μισθῶ ν ἢ χρειῶ ν ἐ κεί νοις; ἀ λλ' οὐ δὲ τοῖ ς νῦ ν: αἱ γὰ ρ ἐ λπί δες ἄ δηλοι καὶ μακραί. ἄ μπελον ἰ σημερί ας ἐ αρινῆ ς σκά ψας μετοπωρινῆ ς ἐ τρύ γησε, πυρὸ ν ἔ σπειρε δυομέ νης Πλειά δος εἶ τ' ἀ νατελλού σης θερί ζει, βό ες καὶ ἵ πποι καὶ ὄ ρνιθες ἕ τοιμα τί κτουσιν ἐ πὶ τὰ ς χρεί ας ἀ νθρώ που δ' ἡ μὲ ν ἐ κτροφὴ πολύ πονος ἡ δ' αὔ ξησις βραδεῖ α, τῆ ς δ' ἀ ρετῆ ς μακρὰ ν οὔ σης προαποθνῄ σκουσιν οἱ πλεῖ στοι πατέ ρες. οὐ κ ἐ πεῖ δε τὴ ν Σαλαμῖ να Νεοκλῆ ς τὴ ν Θεμιστοκλέ ους οὐ δὲ τὸ ν Εὐ ρυμέ δοντα Μιλτιά δης τὸ ν Κί μωνος οὐ δ' ἤ κουσε Περικλέ ους Ξά νθιππος δημηγοροῦ ντος οὐ δ'̓ Αρί στων Πλά τωνος φιλοσοφοῦ ντος, οὐ δ' Εὐ ριπί δου καὶ Σοφοκλέ ους νί κας οἱ πατέ ρες ἔ γνωσαν ψελλιζό ντων καὶ συλλαβιζό ντων ἠ κροῶ ντο καὶ κώ μους καὶ πό τους καὶ ἔ ρωτας αὐ τῶ ν οἷ α νέ οι πλημμελού ντων ἐ πεῖ δον: ὥ στ' ἐ παινεῖ σθαι καὶ μνημονεύ εσθαι τοῦ Εὐ ή νου τοῦ το μό νον, ὧ ν ἐ πέ γραψεν, ἢ δέ ος ἢ λύ πη παῖ ς: πατρὶ πά ντα χρό νον ἀ λλ' ὅ μως οὐ παύ ονται παῖ δας τρέ φοντες μά λιστα δ' οἱ παί δων ἥ κιστα δεό μενοι. γελοῖ ον γά ρ, εἴ τις οἴ εται τοὺ ς πλουσί ους θύ ειν καὶ χαί ρειν γενομέ νων αὐ τοῖ ς τέ κνων, ὅ τι τοὺ ς θρέ ψοντας ἕ ξουσι καὶ τοὺ ς θά ψοντας: εἰ μὴ νὴ Δί α κληρονό μων ἀ πορί ᾳ παῖ δας τρέ φουσιν: οὐ γὰ ρ ἔ στιν εὑ ρεῖ ν οὐ δ' ἐ πιτυχεῖ ν τοῦ τἀ λλό τρια βουλομέ νου λαμβά νειν. ψά μμος ἢ κό νις ἢ πτερὰ ποικιλοθρό ων οἰ ωνῶ ν τό σσον οὐ κ ἂ ν χεύ αιτ' ἀ ριθμό ν ὅ σος ἐ στὶ ν ὁ τῶ ν κληρονομού ντων. Δαναὸ ς ὁ πεντή κοντα θυγατέ ρων πατή ρ εἰ ἄ τεκνος ἦ ν, πλεί ονας ἂ ν εἶ χε κληρονομοῦ ντας καὶ οὐ χ ὁ μοί ως. οἱ μὲ ν γὰ ρ παῖ δες; χά ριν οὐ δεμί αν ἔ χουσιν οὐ δ' ἕ νεκα τού του θεραπεύ ουσιν οὐ δὲ τιμῶ σιν, ὡ ς ὀ φεί λημα τὸ ν κλῆ ρον ἐ κδεχό μενοι: τῶ ν δ' ἀ λλοτρί ων περὶ τὸ ν ἄ τεκνον φωνὰ ς ἀ κού εις ταῖ ς κωμικαῖ ς ἐ κεί ναις ὁ μοί ας, ὦ Δῆ με, λοῦ σαι πρῶ τον ἐ κδικά σας μί αν, ἔ νθου, ῥ ό φησον, ἔ ντραγ', ἔ χε τριώ βολον. τὸ δ' ὑ πὸ τοῦ Εὐ ριπί δου λεγό μενον τὰ χρή ματ' ἀ νθρώ ποισιν εὑ ρί σκειν φί λους δύ ναμί ν τε πλεί στην τῶ ν ἐ ν ἀ νθρώ ποις ἔ χειν, οὐ χ ἁ πλῶ ς ἀ ληθέ ς, ἀ λλ' ἐ πὶ τῶ ν ἀ τέ κνων τού τους οἱ πλού σιοι δειπνί ζουσιν, οἱ ἡ γεμό νες θεραπεύ ουσιν, οἱ ῥ ή τορες μό νοις τού τοις προῖ κα συνηγοροῦ σιν. ἰ σχυρό ν ἐ στι πλού σιος ἀ γνοού μενον ἔ χων κληρονό μον. πολλοὺ ς γοῦ ν πολυφί λους καὶ πολυτιμή τους ὄ ντας ἓ ν παιδί ον γενό μενον ἀ φί λους καὶ ἀ δυνά τους ἐ ποί ησεν. ὅ θεν οὐ δὲ πρὸ ς δύ ναμιν οὐ δέ ν ἐ στιν ὠ φέ λιμον ἀ πὸ τῶ ν τέ κνων, ἀ λλὰ τῆ ς φύ σεως τὸ πᾶ ν κρά τος οὐ χ ἧ ττον ἐ ν ἀ νθρώ ποις ἢ θηρί οις.

ἐ ξαμαυροῦ ται γὰ ρ καὶ ταῦ τα καὶ πολλὰ τῶ ν ἄ λλων ὑ πὸ τῆ ς κακί ας, ὥ σπερ λό χμης ἡ μέ ροις σπέ ρμασι παραβλαστανού σης. ἢ μηδ' ἑ αυτὸ ν φύ σει στέ ργειν τὸ ν ἄ νθρωπον λέ γωμεν, ὅ τι πολλοὶ σφά ττουσιν ἑ αυτοὺ ς καὶ κατακρημνί ζουσιν; ὁ δ' Οἰ δί πους ἤ ρασς' βλέ φαρα: φοί νιαι δ' ὁ μοῦ γλῆ ναι γέ νει' ἔ τεγγον.̔ Ηγησί ας δὲ διαλεγό μενος πολλοὺ ς ἔ πεισεν ἀ ποκαρτερῆ σαι τῶ ν ἀ κροωμέ νων πολλαὶ μορφαὶ τῶ ν δαιμονί ων. ταῦ τα δ' ἐ στὶ ν ὥ σπερ ἐ κεῖ να νοσή ματα καὶ πά θη ψυχῆ ς τοῦ κατὰ φύ σιν ἐ ξιστά ντα τὸ ν ἄ νθρωπον, ὡ ς αὐ τοὶ καταμαρτυροῦ σιν ἑ αυτῶ ν: ἂ ν γὰ ρ ὗ ς τεκοῦ σα δελφά κιον ἢ κύ ων διασπαρά ξῃ σκυλά κιον, ἀ θυμοῦ σι καὶ ταρά ττονται, καὶ θεοῖ ς ἀ ποτρό παια θύ ουσι καὶ τέ ρας νομί ζουσιν, ὡ ς πᾶ σι κατὰ φύ σιν στέ ργειν τὰ τικτό μενα καὶ τρέ φειν οὐ κ ἀ ναιρεῖ ν προσῆ κον. μὴ ν ἀ λλ' ὥ σπερ ἐ ν τοῖ ς μετά λλοις πολλῇ συμπεφυρμέ νον γῇ καὶ κατακεχωσμέ νον ὅ μως διαστί λβει τὸ χρυσί ον, οὕ τως ἡ φύ σις ἐ ν αὐ τοῖ ς τοῖ ς ἡ μαρτημέ νοις ἤ θεσι καὶ πά θεσιν ἐ κφαί νει τὸ πρὸ ς τὰ ἔ κγονα φιλό στοργον. οἱ μὲ ν γὰ ρ πέ νητες οὐ τρέ φουσι τέ κνα, φοβού μενοι μὴ χεῖ ρον ἢ προσή κει τραφέ ντα δουλοπρεπῆ καὶ ἀ παί δευτα καὶ τῶ ν καλῶ ν πά ντων ἐ νδεᾶ γέ νηται: τὴ ν γὰ ρ πενί αν ἔ σχατον ἡ γού μενοι κακὸ ν οὐ χ ὑ πομέ νουσι μεταδοῦ ναι τέ κνοις ὥ σπερ τινὸ ς χαλεποῦ καὶ μεγά λου νοσή ματος.