Reader

Ἱ ππό μαχος ὁ ἀ λεί πτης, ἐ παινού ντων τινῶ ν ἄ νθρωπον εὐ μή κη καὶ μακρὰ ς ἔ χοντα χεῖ ρας ὡ ς πυκτικό ν,“ εἴ περ” ἔ φη“ καθελεῖ ν ἔ δει τὸ ν στέ φανον κρεμά μενον” τοῦ τ' ἔ στιν εἰ πεῖ ν πρὸ ς τοὺ ς τὰ καλὰ χωρί α καὶ τὰ ς μεγά λας οἰ κί ας καὶ τὸ πολὺ ἀ ργύ ριον ὑ περεκπεπληγμέ νους καὶ μακαρί ζοντας,“ εἴ γ' ἔ δει πωλουμέ νην πρί ασθαι τὴ ν εὐ δαιμονί αν” καί τοι πολλοὺ ς ἂ ν εἴ ποι τις, ὅ τι μᾶ λλον ἐ θέ λουσι πλουτεῖ ν καὶ κακοδαιμονοῦ ντες μακά ριοι γενέ σθαι δό ντες ἀ ργύ ριον, ἀ λλ' οὐ κ ἔ στι γε χρημά των ὤ νιον ἀ λυπί α, μεγαλοφροσύ νη, εὐ στά θεια, θαρραλεό της, αὐ τά ρκεια: τῷ πλουτεῖ ν οὐ κ ἔ νεστι τὸ πλού του καταφρονεῖ ν οὐ δὲ τῷ τὰ περιττὰ κεκτῆ σθαι τὸ μὴ δεῖ σθαι τῶ ν περιττῶ ν.

τί νος οὖ ν ἀ παλλά ττει τῶ ν ἄ λλων κακῶ ν ὁ πλοῦ τος, εἰ μηδὲ φιλοπλουτί ας; ἀ λλὰ ποτῷ μὲ ν ἔ σβεσαν τὴ ν τοῦ ποτοῦ ὄ ρεξιν καὶ τροφὴ τὴ ν τῆ ς τροφῆ ς ἐ πιθυμί αν ἠ κέ σαντο: κἀ κεῖ νος ὁ λέ γων δὸ ς χλαῖ ναν̔ Ιππώ νακτι, κά ρτα γὰ ρ ῥ ιγῶ,' πλειό νων ἐ πιφερομέ νων δυσανασχετεῖ καὶ διωθεῖ ται: φιλαργυρί αν δ' οὐ σβέ ννυσιν ἀ ργύ ριον οὐ δὲ χρυσί ον οὐ δὲ πλεονεξί α παύ εται κτωμέ νη τὸ πλέ ον. ἀ λλ' ἔ στιν εἰ πεῖ ν πρὸ ς τὸ ν πλοῦ τον ὥ σπερ ἰ ατρὸ ν ἀ λαζό να τὸ φά ρμακό ν σου τὴ ν νό σον μεί ζω ποιεῖ: ἄ ρτου δεομέ νους καὶ οἴ κου καὶ σκέ πης μετρί ας καὶ τοῦ τυχό ντος ὄ ψου παραλαβὼ ν ἐ μπέ πληκεν ἐ πιθυμί ας χρυσοῦ καὶ ἀ ργύ ρου καὶ ἐ λέ φαντος καὶ σμαρά γδων καὶ κυνῶ ν καὶ ἵ ππων, εἰ ς χαλεπὰ καὶ σπά νια καὶ δυσπό ριστα καὶ ἄ χρηστα μεταθεὶ ς ἐ κ τῶ ν ἀ ναγκαί ων τὴ ν ὄ ρεξιν. ἐ πεὶ τῶ ν γ' ἀ ρκού ντων οὐ δεὶ ς πέ νης ἐ στί ν: οὐ δὲ δεδά νεισται πώ ποτ' ἄ νθρωπος ἀ ργύ ριον, ἵ ν' ἄ λφιτα πρί ηται ἢ τυρὸ ν ἢ ἄ ρτον ἢ ἐ λαί ας: ἀ λλὰ τὸ ν μὲ ν οἰ κί α πολυτελὴ ς χρεωφειλέ την πεποί ηκε, τὸ ν δ' ὁ μοροῦ ν ἐ λαιό φυτον, τὸ ν δὲ σιτῶ νες ἀ μπελῶ νες, ἄ λλον ἡ μί ονοι Γαλατικαὶ, ἄ λλον ἵ πποι ζυγοφό ροι κεί ν' ὄ χεα κροτέ οντες ἐ νσεσεί κασιν εἰ ς βά ραθρον συμβολαί ων καὶ τό κων καὶ ὑ ποθηκῶ ν. εἶ θ' ὥ σπερ οἱ πί νοντες μετὰ τὸ μὴ διψῆ ν ἢ ἐ σθί οντες μετὰ τὸ μὴ πεινῆ ν καὶ ὅ σα διψῶ ντες ἢ πεινῶ ντες ἔ λαβον προσεξεμοῦ σιν, οὕ τως οἱ τῶ ν ἀ χρή στων ἐ φιέ μενοι καὶ περιττῶ ν οὐ δὲ τῶ ν ἀ ναγκαί ων κρατοῦ σιν. οὗ τοι μὲ ν οὖ ν τοιοῦ τοι.

τοὺ ς δὲ μηδὲ ν ἀ ποβά λλοντας ἔ χοντας δὲ πολλὰ πλειό νων δ' ἀ εὶ δεομέ νους ἔ τι μᾶ λλον θαυμά σειεν ἄ ν τις τοῦ̓ Αριστί ππου μεμνημέ νος ἐ κεῖ νος γὰ ρ εἰ ώ θει λέ γειν, ὅ τι πολλὰ μέ ν τις ἐ σθί ων πολλὰ δὲ πί νων πληρού μενος δὲ μηδέ ποτε, πρὸ ς τοὺ ς ἰ ατροὺ ς βαδί ζει καὶ πυνθά νεται τί τὸ πά θος καί τί ς ἡ διά θεσις καὶ πῶ ς ἂ ν ἀ παλλαγεί η: εἰ δέ τις ἔ χων πέ ντε κλί νας δέ κα ζητεῖ, καὶ κεκτημέ νος δέ κα τραπέ ζας ἑ τέ ρας συνωνεῖ ται τοσαύ τας, καὶ χωρί ων πολλῶ ν παρό ντων καὶ ἀ ργυρί ου, οὐ γί γνεται μεστὸ ς ἀ λλ' ἐ π' ἄ λλα συντέ ταται καὶ ἀ γρυπνεῖ καὶ ἀ πλή ρωτό ς ἐ στι. πά ντων, οὗ τος οὐ κ οἴ εται δεῖ σθαι τοῦ θεραπεύ σοντος καὶ δεί ξοντος ἀ φ' ἧ ς αἰ τί ας τοῦ το πέ πονθε. καί τοι τῶ ν διψώ ντων τὸ ν μὲ ν οὐ πεπωκό τα προσδοκή σειεν ἄ ν τις ἀ παλλαγή σεσθαι πιό ντα τοῦ διψῆ ν, τὸ ν δὲ πί νοντα συνεχῶ ς καὶ μὴ παυό μενον οὐ πληρώ σεως ἀ λλὰ καθά ρσεως οἰ ό μεθα δεῖ σθαι: καὶ κελεύ ομεν ἐ μεῖ ν, ὡ ς οὐ χ ὑ π' ἐ νδεί ας ὀ χλού μενον ἀ λλά τινος δριμύ τητος ἢ θερμό τητος αὐ τῷ παρὰ φύ σιν ἐ νού σης: οὐ κοῦ ν καὶ τῶ ν ποριζό ντων ὁ μὲ ν ἐ νδεὴ ς: καὶ ἄ πορος παύ σεται ἴ σως ἑ στί αν κτησά μενος ἢ θησαυρὸ ν εὑ ρὼ ν, ἢ φί λου βοηθή σαντος ἐ κτί σας καὶ ἀ παλλαγεὶ ς τοῦ δανειστοῦ: τὸ ν δὲ πλεί ω τῶ ν ἱ κανῶ ν ἔ χοντα καὶ πλειό νων ὀ ρεγό μενον οὐ χρυσί ον ἐ στὶ ν οὐ δ' ἀ ργύ ριον τὸ θεραπεῦ ον οὐ δ' ἵ πποι καὶ πρό βατα καὶ βό ες, ἀ λλ' ἐ κβολῆ ς δεῖ ται καὶ καθαρμοῦ. πενί α γὰ ρ οὐ κ ἔ στιν ἀ λλ' ἀ πληστί α τὸ πά θος αὐ τοῦ καὶ φιλοπλουτί α, διὰ κρί σιν φαύ λην καὶ ἀ λό γιστον ἐ νοῦ σα: ἣ ν ἂ ν μή τις ἐ ξέ ληται τῆ ς ψυχῆ ς ὥ σπερ ἕ λμιγγα πλατεῖ αν, οὐ παύ σονται δεό μενοι τῶ ν περιττῶ ν, τουτέ στιν ἐ πιθυμοῦ ντες ὧ ν οὐ δέ ονται.

ὅ ταν ἰ ατρὸ ς πρὸ ς ἄ νθρωπον εἰ σελθὼ ν ἐ ρριμμέ νον ἐ ν τῷ κλινιδί ῳ καὶ στέ νοντα καὶ μὴ βουλό μενον τροφὴ ν λαβεῖ ν, ἅ ψηται καὶ ἀ νακρί νῃ καὶ εὕ ρῃ μὴ πυρέ ττοντα,“ ψυχικὴ νό σος” ἔ φη καὶ ἀ πῆ λθεν οὐ κοῦ ν καὶ ἡ μεῖ ς ὅ ταν ἴ δωμεν ἄ νδρα τῷ πορισμῷ προστετηκό τα καὶ τοῖ ς ἀ ναλώ μασιν ἐ πιστέ νοντα καὶ μηδενὸ ς εἰ ς χρηματισμὸ ν συντελοῦ ντος αἰ σχροῦ μηδ' ἀ νιαροῦ φειδό μενον, οἰ κί ας δ' ἔ χοντα καὶ χώ ρας καὶ ἀ γέ λας καὶ ἀ νδρά ποδα σὺ ν ἱ ματί οις, τί φή σομεν τὸ πά θος εἶ ναι τἀ νθρώ που ἢ πενί αν ψυχική ν; ἐ πεὶ τή ν γε χρηματική ν, ὥ ς φησιν ὁ Μέ νανδρος, εἷ ς ἂ ν φί λος ἀ παλλά ξειεν εὐ εργετή σας: τὴ ν δὲ ψυχικὴ ν ἐ κεί νην οὐ κ ἂ ν ἐ μπλή σειαν ἅ παντες οὔ τε ζῶ ντες οὔ τε ἀ ποθανό ντες. ὅ θεν εὖ πρὸ ς τού τους λέ λεκται ὑ πὸ τοῦ Σό λωνος πλού του δ' οὐ δὲ ν τέ ρμα πεφασμέ νον ἀ νθρώ ποισιν. ἐ πεὶ τοῖ ς γε νοῦ ν ἔ χουσιν ὁ τῆ ς φύ σεως πλοῦ τος ὥ ρισται καὶ τὸ τέ ρμα πά ρεστι τῆ ς χρεί ας καθά περ κέ ντρῳ καὶ διαστή ματι περιγραφό μενον. ἀ λλὰ καὶ τοῦ το τῆ ς φιλαργυρί ας ἴ διον: ἐ πιθυμί α γά ρ ἐ στι μαχομέ νη πρὸ ς τὴ ν αὑ τῆ ς πλή ρωσιν: αἱ δ' ἄ λλαι καὶ συνεργοῦ σιν οὐ δεὶ ς γοῦ ν ἀ πέ χεται χρή σεως ὄ ψου διὰ φιλοψί αν οὐ δ' οἴ νου δι' οἰ νοφλυγί αν, ὡ ς χρημά των ἀ πέ χονται διὰ φιλοχρηματί αν. καί τοι πῶ ς οὐ μανικὸ ν οὐ δ' οἰ κτρὸ ν τὸ πά θος, εἴ τις ἱ ματί ῳ μὴ χρῆ ται διὰ τὸ ῥ ιγοῦ ν μηδ' ἄ ρτῳ διὰ τὸ πεινῆ ν μηδὲ πλού τῳ διὰ τὸ φιλοπλουτεῖ ν; ἀ λλ' ἐ ν τοῖ ς Θρασωνί δου κακοῖ ς ἐ στιν: παρ' ἐ μοὶ γά ρ ἐ στιν ἔ νδον, ἔ ξεστιν δέ μοι καὶ βού λομαι τοῦ θ' ὡ ς ἂ ν ἐ μμανέ στατα ἐ ρῶ ν τις, οὐ ποιῶ δέ: κατακλεί σας δὲ πά ντα καὶ κατασφραγισά μενος, καὶ παραριθμή σας τοκισταῖ ς καὶ πραγματευταῖ ς, ἄ λλα συνά γω καὶ διώ κω: καὶ ζυγομαχῶ πρὸ ς τοὺ ς οἰ κέ τας πρὸ ς τοὺ ς γεωργοὺ ς πρὸ ς τοὺ ς χρεώ στας:̓́ Απολλον, ἀ νθρώ πων τιν' ἀ θλιώ τερον ἑ ό ρακας ἢ ἐ ρῶ ντα δυσποτμώ τερον;

ὁ Σοφοκλῆ ς ἐ ρωτηθεί ς, εἰ δύ ναται γυναικὶ πλησιά ζειν,“ εὐ φή μει, ἄ νθρωπε” εἶ πεν“ ἐ λεύ θερος γέ γονα, λυττῶ ντας καὶ ἀ γρί ους δεσπό τας διὰ τὸ γῆ ρας ἀ ποφυγώ ν.” χά ριεν γὰ ρ ἅ μα ταῖ ς ἡ δοναῖ ς συνεκλιπεῖ ν τὰ ς ἐ πιθυμί ας, ἃ ς μή τε ἄ νδρα φησὶ ν̓ Αλκαῖ ος; διαφυγεῖ ν μή τε γυναῖ κα. τοῦ το δ' οὐ κ ἔ στιν ἐ πὶ τῆ ς φιλοπλουτί ας: ἀ λλ' ὥ σπερ βαρεῖ α καὶ πικρὰ δέ σποινα κτά σθαι μὲ ν ἀ ναγκά ζει χρῆ σθαι δὲ κωλύ ει, καὶ τὴ ν μὲ ν ἐ πιθυμί αν ἐ γεί ρει τὴ ν δ' ἡ δονὴ ν ἀ φαιρεῖ ται. τοὺ ς μὲ ν οὖ ν̔ Ροδί ους ὁ Στρατό νικος ἐ πέ σκωπτεν εἰ ς πολυτέ λειαν, οἰ κοδομεῖ ν μὲ ν ὡ ς ἀ θανά τους λέ γων ὀ ψωνεῖ ν δ' ὡ ς ὀ λιγοχρονί ους οἱ δὲ φιλά ργυροι κτῶ νται μὲ ν ὡ ς πολυτελεῖ ς χρῶ νται δ' ὡ ς ἀ νελεύ θεροι, καὶ τοὺ ς μὲ ν πό νους ὑ πομέ νουσι τὰ ς δ' ἡ δονὰ ς οὐ κ ἔ χουσιν. ὁ γοῦ ν Δημά δης ἐ πιστὰ ς ἀ ριστῶ ντί ποτε Φωκί ωνι καὶ θεασά μενος αὐ τοῦ τὴ ν τρά πεζαν αὐ στηρὰ ν καὶ λιτή ν,“ θαυμά ζω ς' ὦ Φωκί ων” εἶ πεν“ ὅ τι οὕ τως ἀ ριστᾶ ν δυνά μενος πολιτεύ ῃ” αὐ τὸ ς γὰ ρ εἰ ς τὴ ν γαστέ ρα ἐ δημαγώ γει, καὶ τὰ ς̓ Αθή νας μικρὸ ν ἡ γού μενος τῆ ς ἀ σωτί ας ἐ φό διον ἐ κ τῆ ς Μακεδονί ας ἐ πεσιτί ζετο: καὶ διὰ τοῦ τ'̓ Αντί πατρος εἶ πε θεασά μενος αὐ τὸ ν γέ ροντα:“ καθά περ ἱ ερεί ου διαπεπραγμέ νου μηδὲ ν ἔ τι λοιπὸ ν ἢ τὴ ν γλῶ σσαν εἶ ναι καὶ τὴ ν κοιλί αν” σὲ δ' οὐ κ ἄ ν τις, ὦ κακό δαιμον, θαυμά σειεν, εἰ δυνά μενος οὕ τω ζῆ ν ἀ νελευθέ ρως καὶ ἀ πανθρώ πως καὶ ἀ μεταδό τως καὶ πρὸ ς φί λους ἀ πηνῶ ς καὶ πρὸ ς πολί τας ἀ φιλοτί μως, κακοπαθεῖ ς καὶ ἀ γρυπνεῖ ς καὶ ἐ ργολαβεῖ ς καὶ κληρονομεῖ ς καὶ ὑ ποπί πτεις τηλικοῦ τον ἔ χων τῆ ς ἀ πραγμοσύ νης ἐ φό διον, τὴ ν ἀ νελευθερί αν; Βυζά ντιό ν τινα λέ γουσιν ἐ πὶ δυσμό ρφῳ γυναικὶ μοιχὸ ν εὑ ρό ντ' εἰ πεῖ ν,“ ὦ ταλαί πωρε, τί ς ἀ νά γκη; σαπραγό ρα προῖ ξ.” ἄ γε σὺ κυκᾷ ς ὑ φά πτεις, ὦ πό νηρε, τοὺ ς βασιλεῖ ς πορί ζεσθαι δεῖ τοὺ ς ἐ πιτρό πους τῶ ν βασιλέ ων τοὺ ς ἐ ν ταῖ ς πό λεσι πρωτεύ ειν καὶ ἄ ρχειν ἐ θέ λοντας: ἐ κεί νοις ἀ νά γκη διὰ τὴ ν φιλοτιμί αν καὶ ἀ λαζονεί αν καὶ τὴ ν κενὴ ν δό ξαν ἑ στιῶ σιν χαριζομέ νοις δορυφοροῦ σι δῶ ρα πέ μπουσι, στρατεύ ματα τρέ φουσι μονομά χους ὠ νουμέ νοις: σὺ δὲ τοσαῦ τα πρά γματα συγχεῖ ς καὶ ταρά ττεις καὶ στροβεῖ ς σεαυτό ν, κοχλί ου βί ον ζῶ ν διὰ τὴ ν μικρολογί αν, καὶ τὰ δυσχερῆ πά νθ' ὑ πομέ νεις οὐ δὲ ν εὖ πά σχων, ὥ σπερ ὄ νος βαλανέ ως ξύ λα καὶ φρύ γανα κατακομί ζων, ἀ εὶ καπνοῦ τε καί τέ φρας ἀ ναπιμπλά μενος λουτροῦ δὲ μὴ μετέ χων μηδ' ἀ λέ ας μηδὲ καθαρειό τητος.

καὶ ταῦ τα πρὸ ς τὴ ν ὀ νώ δη καὶ μυρμηκώ δη λέ γω ταύ την φιλοπλουτί αν. ἑ τέ ρα δ' ἐ στὶ ν ἡ θηριώ δης, συκοφαντοῦ σα καὶ κληρονομοῦ σα καὶ παραλογιζομέ νη καὶ πολυπραγμονοῦ σα καὶ φροντί ζουσα καὶ ἀ ριθμοῦ σα τῶ ν φί λων ἔ τι πό σοι ζῶ σιν, εἶ τα πρὸ ς μηδὲ ν ἀ πολαύ ουσα τῶ ν πανταχό θεν προσποριζομέ νων. ὥ σπερ οὖ ν ἐ χί δνας καὶ κανθαρί δας καὶ φαλά γγια μᾶ λλον προβαλλό μεθα καὶ δυσχεραί νομεν ἄ ρκτων καὶ λεό ντων, ὅ τι κτεί νει καὶ ἀ πό λλυσιν ἀ νθρώ πους μηδὲ ν χρώ μενα τοῖ ς ἀ πολλυμέ νοις ὑ π' αὐ τῶ ν: οὕ τω δεῖ μᾶ λλον δυσχεραί νειν τῶ ν δι' ἀ σωτί αν τοὺ ς διὰ μικρολογί αν καὶ ἀ νελευθερί αν πονηρού ς: ἀ φαιροῦ νται γὰ ρ ἄ λλων, οἷ ς αὐ τοὶ χρῆ σθαι μὴ δύ νανται μηδὲ πεφύ κασιν. ὅ θεν ἐ κεῖ νοι μὲ ν ἐ κεχειρί αν ἄ γουσιν, ἐ ν ἀ φθό νοις γενό μενοι καὶ χορηγί αν ἔ χοντες: ὥ σπερ ὁ Δημοσθέ νης; ἔ λεγε πρὸ ς τοὺ ς νομί ζοντας τῆ ς πονηρί ας τὸ ν Δημά δην πεπαῦ σθαι,“ νῦ ν γὰ ρ” ἔ φη“ μεστὸ ν ὁ ρᾶ τε, καθά περ τοὺ ς λέ οντας:” τοῖ ς δ' εἰ ς μηδὲ ν ἡ δὺ μηδὲ χρή σιμον πολιτευομέ νοις οὐ κ ἔ στιν ἀ νακωχὴ τοῦ πλεονεκτεῖ ν οὐ δ' ἀ σχολί α κενοῖ ς οὖ σιν ἀ εὶ καὶ προσδεομέ νοις ἁ πά ντων.

ἀ λλὰ νὴ Δί α, φή σει τις, ὅ τι παισὶ ν οὗ τοι καὶ κληρονό μοις φυλά ττουσι καὶ θησαυρί ζουσι. πῶ ς; οἷ ς ζῶ ντες οὐ δὲ ν μεταδιδό ασιν, ἀ λλ' ὥ σπερ τῶ ν μυῶ ν τῶ ν ἐ ν τοῖ ς μετά λλοις τὴ ν χρυσῖ τιν ἐ σθιό ντων οὐ κ ἔ σται τοῦ χρυσί ου μεταλαβεῖ ν, εἰ μὴ νεκρῶ ν γενομέ νων καὶ ἀ νατμηθέ ντων. παισὶ δὲ καὶ κληρονό μοις διὰ τί βού λονται πολλὰ χρή ματα καὶ μεγά λην οὐ σί αν ἀ πολιπεῖ ν; ἵ να δηλονό τι καὶ οὗ τοι φυλά ττωσιν ἑ τέ ροις, κἀ κεῖ νοι πά λιν παισί ν: ὥ σπερ οἱ κεραμεοῖ σωλῆ νες οὐ δὲ ν ἀ ναλαμβά νοντες εἰ ς ἑ αυτοὺ ς ἀ λλ' ἕ καστος εἰ ς ἕ τερον ἐ ξ ἑ αυτοῦ μεθιεί ς, ἄ χρι ἄ ν τις ἔ ξωθεν ἢ συκοφά ντης ἢ τύ ραννος ἐ κκό ψας τὸ ν φυλά ττοντα καὶ κατεά ξας ἀ λλαχό σε παρατρέ ψῃ καὶ παροχετεύ σῃ τὸ ν πλοῦ τον: ἤ, καθά περ λέ γουσιν, εἷ ς ὁ πονηρό τατος ἐ ν τῷ γέ νει γενό μενος, καταφά γῃ τὰ πά ντων: οὐ γὰ ρ μό νον γί γνεται δού λων τέ κνα ἀ κό λασθ' ὁ μιλεῖ ν γί νεται δού λων τέ κνα ἀ λλὰ καὶ μικρολό γων ὥ ς που καὶ Διογέ νης ἐ πέ σκωψεν εἰ πὼ ν“ Μεγαρέ ως ἀ νδρὸ ς βέ λτιον εἶ ναι κριὸ ν ἢ υἱ ὸ ν γενέ σθαι.” καὶ γὰ ρ οὓ ς δοκοῦ σι παιδεύ ειν ἀ πολλύ ουσι καὶ προσδιαστρέ φουσιν ἐ μφυτεύ οντες τὴ ν αὑ τῶ ν φιλαργυρί αν καὶ τὴ ν μικρολογί αν, ὥ σπερ φρού ριον τῆ ς κληρονομί ας ἐ νοικοδομοῦ ντες τοῖ ς κληρονό μοις. ταῦ τα γά ρ ἐ στιν ἃ παραινοῦ σι καὶ διδά σκουσι“ κέ ρδαινε καὶ φεί δου, καὶ τοσού του νό μιζε σαυτὸ ν ἄ ξιον ὅ σον ἂ ν ἔ χῃ ς.” τοῦ το δ' οὐ κ ἔ στι παιδεύ ειν, ἀ λλὰ συστέ λλειν καὶ ἀ πορρά πτειν ὥ σπερ βαλλά ντιον, ἵ να στέ γειν καὶ φυλά ττειν τὸ εἰ σβληθὲ ν δύ νηται. καί τοι τὸ μὲ ν βαλλά ντιον ἐ μβληθέ ντος τοῦ ἀ ργυρί ου γί γνεται ῥ υπαρὸ ν καὶ δυσῶ δες; οἱ δὲ τῶ ν φιλαργύ ρων παῖ δες πρὶ ν ἢ παραλαμβά νειν τὸ ν πλοῦ τον ἀ ναπί μπλανται τῆ ς φιλοπλουτί ας ἀ π' αὐ τῶ ν τῶ ν πατέ ρων. καὶ μέ ντοι τῆ ς διδασκαλί ας καὶ μισθοὺ ς ἀ ξί ους ἀ ποτί νουσιν αὐ τοῖ ς, οὐ φιλοῦ ντες ὅ τι πολλὰ λή ψονται, ἀ λλὰ μισοῦ ντες ὅ τι μή πω λαμβά νουσι: μηδὲ ν γὰ ρ ἄ λλο θαυμά ζειν ἢ τὸ ν πλοῦ τον μαθό ντες μηδ' ἐ π' ἄ λλῳ τινὶ ζῆ ν ἢ τῷ πολλὰ κεκτῆ σθαι, κώ λυσιν τοῦ ἰ δί ου βί ου τὸ ν ἐ κεί νων ποιοῦ νται, καὶ νομί ζουσιν αὑ τῶ ν ἀ φαιρεῖ σθαι τὸ ν χρό νον, ὅ σον ἐ κεί νοις προστί θησι. διὸ καὶ ζώ ντων μὲ ν ἔ τι τῶ ν πατέ ρων λανθά νοντες ἁ μωσγέ πως παρακλέ πτουσι τῆ ς ἡ δονῆ ς καὶ ἀ πολαύ ουσιν ὥ σπερ ἀ λλοτρί ων μεταδιδό ντες φί λοις, ἀ ναλί σκοντες εἰ ς ἐ πιθυμί ας ἔ τι ἀ κού οντες ἔ τι μανθά νοντες. ὅ ταν δ' ἀ ποθανό ντων τὰ ς κλεῖ ς παραλά βωσι καὶ τὰ ς σφραγῖ δας, ἕ τερον βί ου σχῆ μα αὐ τοῖ ς ἐ στι καὶ πρό σωπον ἀ γέ λαστον αὐ στηρὸ ν ἀ νέ ντευκτον οὐ κολοφὼ ν οὐ σφαῖ ρα οὐ τραχηλισμὸ ς οὐ κ̓ Ακαδή μεια οὐ Λύ κειον, ἀ λλ' οἰ κετῶ ν ἀ νά κρισις καὶ γραμματεί ων ἐ πί σκεψις καὶ πρὸ ς οἰ κονό μους ἢ χρεώ στας διαλογισμὸ ς καὶ ἀ σχολί α καὶ φροντὶ ς ἀ φαιρουμέ νη τὸ ἄ ριστον καὶ συνελαύ νουσα νυκτὸ ς εἰ ς τὸ βαλανεῖ ον γυμνά σια δ' οἷ σιν ἐ νετρά φη Δί ρκης θ' ὕ δωρ παρώ δευται: κἂ ν εἴ πῃ τις“ οὐ κ ἀ κού σῃ τοῦ φιλοσό φου;'”“ πό θεν ἐ μοί;'” φησί ν:“ οὐ σχολά ζω τοῦ πατρὸ ς τεθνηκό τος.” ὦ ταλαί πωρε, τί σοι τοιοῦ το καταλέ λοιπεν οἷ ον ἀ φῄ ρηται, τὴ ν σχολὴ ν καὶ τὴ ν ἐ λευθερί αν; μᾶ λλον δ' οὐ κ ἐ κεῖ νος ἀ λλ' ὁ πλοῦ τος περιχυθεὶ ς καὶ κρατή σας, ὥ σπερ ἡ παρ'̔ Ησιό δῳ γυνὴ εὔ ει ἄ τερ δαλοῦ καὶ ἐ ν ὠ μῷ γή ραϊ θῆ κεν; ὥ σπερ ῥ υτί δας ἀ ώ ρους ἢ πολιὰ ς ἐ παγαγὼ ν τῇ ψυχῇ τὰ ς φροντί δας ἐ κ τῆ ς φιλαργυρί ας καὶ τῆ ς ἀ σχολί ας, ὑ φ' ὧ ν μαραί νεται τὸ γαῦ ρον καὶ τὸ φιλό τιμον καὶ τὸ φιλά νθρωπον.

τί οὖ ν; φή σει τις, οὐ χ ὁ ρᾷ ς καὶ χρωμέ νους ἐ νί ους δαψιλῶ ς τοῖ ς χρή μασι; σὺ δ' οὐ κ ἀ κού εις, φή σομεν,̓ Αριστοτέ λους λέ γοντος, ὅ τι: οἱ μὲ ν οὐ χρῶ νται οἱ δὲ παραχρῶ νται, καθά περ οὔ δ' ἑ τέ ρου προσή κοντος; ἀ λλ' ἐ κεί νους μὲ ν οὐ κ ὠ φελεῖ τὸ οἰ κεῖ ον οὐ δὲ κοσμεῖ, τού τους δὲ καὶ βλά πτει καὶ καταισχύ νει. φέ ρε δὴ σκεψώ μεθα τὸ πρῶ τον. τί νων τί ς ἡ χρῆ σις αὕ τη, δι' ἣ ν θαυμά ζεται ὁ πλοῦ τος; πό τερον τῶ ν ἀ ρκού ντων ἢ τῶ ν περιττῶ ν; εἰ γὰ ρ τῶ ν ἀ ρκού ντων, οὐ δὲ ν πλέ ον ἔ χουσιν οἱ πλού σιοι τῶ ν μέ τρια κεκτημέ νων: ἀ λλὰ“ τυφλὸ ς καὶ ἄ πλουτος ὁ πλοῦ τό ς ἐ στιν” ὥ ς φησι Θεό φραστος, καὶ ἄ ζηλος ἀ ληθῶ ς, εἰ Καλλί ας ὁ πλουσιώ τατος̓ Αθηναί ων καὶ̓ Ισμηνί ας ὁ Θηβαί ων εὐ πορώ τατος ἐ χρῶ ντο τού τοις, οἷ ς Σωκρά της καὶ̓ Επαμεινώ νδας. ὡ ς γὰ ῤ Αγά θων τὸ ν αὐ λὸ ν ἀ πέ πεμψεν ἐ κ τοῦ συμποσί ου πρὸ ς τὰ ς γυναῖ κας, οἰ ό μενος ἀ ρκεῖ ν τοὺ ς λό γους τῶ ν παρό ντων: οὕ τως ἀ ποπέ μψειας ἂ ν καὶ στρωμνὰ ς ἁ λουργεῖ ς καὶ τραπέ ζας πολυτελεῖ ς καὶ τὰ περιττὰ πά ντα, τοὺ ς,: πλουσί ους ὁ ρῶ ν χρωμέ νους οἷ ς οἱ πέ νητες: οὐ κ αἶ ψά κε πηδά λιον μὲ ν ὑ πὲ ρ καπνοῦ καταθεῖ ο, ἔ ργα βοῶ ν δ' ἀ πό λοιτο καὶ ἡ μιό νων ταλαεργῶ ν. ἀ λλὰ χρυσοχό ων καὶ τορευτῶ ν καὶ μυρεψῶ ν καὶ μαγεί ρων, καλῆ ς καὶ σώ φρονος γενομέ νης ξενηλασί ας, τῶ ν ἀ χρή στων. εἰ δὲ τὰ μὲ ν ἀ ρκοῦ ντα κοινὰ καὶ τῶ ν μὴ πλουσί ων καὶ τῶ ν πλουσί ων ἐ στί, σεμνύ νεται δ' ὁ πλοῦ τος ἐ πὶ τοῖ ς περισσοῖ ς: καὶ τὸ ν Σκό παν τὸ ν Θεσσαλὸ ν ἐ παινεῖ ς, ὃ ς αἰ τηθεί ς τι τῶ ν κατὰ τὴ ν οἰ κί αν ὡ ς περιττὸ ν αὐ τῷ καὶ ἄ χρηστον“ ἀ λλὰ μή ν” ἔ φη“ τού τοις ἐ σμὲ ν ἡ μεῖ ς εὐ δαί μονες καὶ μακά ριοι τοῖ ς περιττοῖ ς, ἀ λλ' οὐ κ ἐ κεί νοις τοῖ ς ἀ ναγκαί οις:” ὅ ρα μὴ πομπὴ ν ἐ παινοῦ ντι καὶ πανή γυριν μᾶ λλον ἢ βί ον ἔ οικας. ἡ πά τριος τῶ ν Διονυσί ων ἑ ορτὴ τὸ παλαιὸ ν ἐ πέ μπετο δημοτικῶ ς καὶ ἱ λαρῶ ς, ἀ μφορεὺ ς οἴ νου καὶ κληματί ς, εἶ τα τρά γον τις εἷ λκεν, ἄ λλος ἰ σχά δων ἄ ρριχον ἠ κολού θει κομί ζων, ἐ πὶ πᾶ σι δ' ὁ φαλλό ς ἀ λλὰ νῦ ν ταῦ τα παρεώ ραται καὶ ἠ φά νισται, χρυσωμά των περιφερομέ νων καὶ ἱ ματί ων πολυτελῶ ν καὶ ζευγῶ ν ἐ λαυνομέ νων καὶ προσωπεί ων. οὕ τω τἀ ναγκαῖ α τοῦ πλού του καὶ χρή σιμα τοῖ ς ἀ χρή στοις κατακέ χωσται καὶ τοῖ ς περιττοῖ ς.

οἱ δὲ πολλοὶ τὸ τοῦ Τηλεμά χου πά σχομεν καὶ γὰ ρ ἐ κεῖ νος ὑ π' ἀ πειρί ας μᾶ λλον δ' ἀ πειροκαλί ας τὴ ν μὲ ν Νέ στορος ἰ δὼ ν οἰ κί αν κλί νας ἔ χουσαν τραπέ ζας ἱ μά τια στρώ ματα οἶ νον ἡ δύ ν, οὐ κ ἐ μακά ριζε τὸ ν εὐ ποροῦ ντα τῶ ν ἀ ναγκαί ων ἢ καὶ τῶ ν χρησί μων: παρὰ δὲ τῷ Μενελά ῳ θεασά μενος ἐ λέ φαντα καὶ χρυσὸ ν καὶ ἤ λεκτρον ἐ ξεπλά γη καὶ εἶ πε Ζηνὸ ς που τοιή δε γ'̓ Ολυμπί ου ἔ νδοθεν αὐ λή: ὅ σσα τά δ' ἄ σπετα πολλά: σέ βας μ' ἔ χει εἰ σορό ωντα Σωκρά της δ' ἂ ν εἶ πεν ἢ καὶ Διογέ νης ὅ σσα τά δ' ἄ θλια πολλὰ καὶ ἄ χρηστα καὶ μά ταια: γέ λως μ' ἔ χει εἰ σορό ωντα. τί λέ γεις, ἀ βέ λτερ', ὃ ς τῆ ς γυναικὸ ς ὀ φεί λων παρελεῖ ν τὴ ν πορφύ ραν καὶ τὸ ν κό σμον, ἵ να παύ σηται τρυφῶ σα καὶ ξενομανοῦ σα, τὴ ν οἰ κί αν πά λιν καλλωπί ζεις ὡ ς θέ ατρον ἢ θυμέ λην τοῖ ς εἰ σιοῦ σι;

τοιαύ την ὁ πλοῦ τος εὐ δαιμονί αν ἔ χει θεατῶ ν δεομέ νην καὶ μαρτύ ρων, οἷ ς δεῖ πᾶ σιν ἐ μπομπεύ ειν αὐ τό ν, ἢ: τὸ μηδέ ν ἐ στιν. ἀ λλ' οὐ χ ὅ μοιό ν γε τὸ σωφρονεῖ ν τὸ φιλοσοφεῖ ν τὸ γιγνώ σκειν ἃ δεῖ περὶ θεῶ ν: ἀ λλὰ κἂ ν λανθά νῃ πά ντας ἀ νθρώ πους, ἴ διον σέ λας ἔ χει καὶ φέ γγος ἐ ν τῇ ψυχῇ μέ γα καὶ χαρὰ ν ποιεῖ σύ νοικον αὐ τῇ ἐ ν ἑ αυτῇ ἀ ντιλαμβανομέ νῃ τἀ γαθοῦ, ἂ ν τ' εἰ δῇ τις ἄ ν τε λανθά νῃ καὶ θεοὺ ς καὶ ἀ νθρώ πους ἅ παντας. τοιοῦ τό ν ἐ στιν ἀ ρετὴ ἀ λή θεια μαθημά των τε κά λλος γεωμετρικῶ ν ἀ στρολογικῶ ν οἷ ς πά ντα τὰ τοῦ πλού του φά λαρα ταῦ τα καὶ περιδέ ραια: καὶ θεά ματα κορασιώ δη παραβαλεῖ ν ἄ ξιον, ἃ μηδενὸ ς ὁ ρῶ ντος μηδὲ προσβλέ ποντος ὄ ντως τυφλὸ ς γί γνεται καὶ ἀ φεγγὴ ς ὁ πλοῦ τος; μό νος γὰ ρ ὁ πλού σιος δειπνῶ ν μετὰ τῆ ς γυναικὸ ς ἢ τῶ ν συνή θων οὔ τε ταῖ ς χρυσαῖ ς παρέ χει πρά γματα τραπέ ζαις οὔ τε τοῖ ς χρυσοῖ ς ἐ κπώ μασιν ἀ λλὰ χρῆ ται τοῖ ς προστυχοῦ σι, καὶ ἡ γυνὴ ἄ χρυσος καὶ ἀ πό ρφυρος καὶ ἀ φελὴ ς πά ρεστιν: ὅ ταν δὲ σύ νδειπνον, τουτέ στι πομπὴ καὶ θέ ατρον, συγκροτῆ ται καὶ δρᾶ μα πλουσιακὸ ν εἰ σά γηται,“ νηῶ ν δ' ἔ κφερε λέ βητά ς τε τρί ποδά ς τε:” τῶ ν τε λύ χνων ἀ ντέ χονται καὶ περισπῶ νται περὶ τὰ ς κύ λικας, ἀ λλά σσουσι τοὺ ς οἰ νοχό ους, μεταμφιεννύ ουσι πά ντα, πά ντα κινοῦ σι, χρυσό ν, ἄ ργυρον, λιθοκό λλητα, ἁ πλῶ ς πλουτεῖ ν ὁ μολογοῦ ντες. ἀ λλὰ σωφροσύ νης γε, κἂ ν μό νος δειπνῇ, δεῖ ται κἂ ν δικαιοσύ νης.