Reader

ἄ πνουν ἢ σκοτεινὴ ν ἢ δυσχεί μερον οἰ κί αν ἢ νοσώ δη φυγεῖ ν μὲ ν ἴ σως ἄ ριστον: ἂ ν δὲ φιλοχωρῇ τις ὑ πὸ συνηθεί ας, ἔ στι καὶ φῶ τα μεταθέ ντα καὶ κλί μακα μεταβαλό ντα καὶ θύ ρας τινὰ ς ἀ νοί ξαντα τὰ ς δὲ κλεί σαντα, λαμπροτέ ραν εὐ πνουστέ ραν ὑ γιεινοτέ ραν ἐ ργά σασθαι. καὶ πό λεις τινὲ ς οὕ τω μεταθέ ντες ὠ φέ λησαν ὥ σπερ τὴ ν ἐ μὴ ν πατρί δα πρὸ ς ζέ φυρον ἄ νεμον κεκλιμέ νην, καὶ τὸ ν ἥ λιον ἐ ρεί δοντα δεί λης ἀ πὸ τοῦ Παρνασοῦ δεχομέ νην ἐ πὶ τὰ ς ἀ νατολὰ ς; τραπῆ ναι λέ γουσιν ὑ πὸ τοῦ Χαί ρωνος. ὁ δὲ φυσικὸ ς̓ Εμπεδοκλῆ ς ὄ ρους τινὰ διασφά γα βαρὺ ν καὶ νοσώ δη κατὰ τῶ ν πεδί ων τὸ ν νό τον ἐ μπνέ ουσαν ἐ μφρά ξας, λοιμὸ ν ἔ δοξεν ἐ κκλεῖ σαι τῆ ς χώ ρας. ἐ πεὶ τοί νυν ἔ στι τινὰ πά θη νοσώ δη καὶ βλαβερὰ καὶ χειμῶ να παρέ χοντα τῇ ψυχῇ καὶ σκό τος, ἄ ριστον μὲ ν ἐ ξωθεῖ ν ταῦ τα καὶ καταλύ ειν εἰ ς ἔ δαφος, αἰ θρί αν καὶ φῶ ς καὶ πνεῦ μα καθαρὸ ν διδό ντας ἑ αυτοῖ ς: εἰ δὲ μή, μεταλαμβά νειν γε καὶ μεθαρμό ττειν ἁ μωσγέ πως περιά γοντας ἢ στρέ φοντας. οἷ ον εὐ θὺ ς ἡ πολυπραγμοσύ νη φιλομά θειὰ τί ς ἐ στιν ἀ λλοτρί ων κακῶ ν, οὔ τε φθό νου δοκοῦ σα καθαρεύ ειν νό σος οὔ τε κακοηθεί ας. τί τἀ λλό τριον, ἄ νθρωπε βασκανώ τατε, κακὸ ν ὀ ξυδορκεῖ ς τὸ δ' ἴ διον παραβλέ πεις; μετά θες ἔ ξωθεν καὶ μετά στρεψον εἴ σω τὴ ν πολυπραγμοσύ νην εἰ χαί ρεις κακῶ ν μεταχειριζό μενος ἱ στορί αν, ἔ χεις οἴ κοι πολλὴ ν διατριβή ν: ὅ σσον ὕ δωρ κατ'̓ Αλιζό νος ἢ δρυὸ ς ἀ μφὶ πέ τηλα,' τοσοῦ τον πλῆ θος εὑ ρή σεις ἁ μαρτημά των ἐ ν τῷ βί ῳ καὶ παθῶ ν ἐ ν τῇ ψυχῇ καὶ παροραμά των ἐ ν τοῖ ς καθή κουσιν. ὡ ς γὰ ρ ὁ Ξενοφῶ ν λέ γει τοῖ ς οἰ κονομικοῖ ς ἴ διον εἶ ναι τῶ ν ἀ μφὶ θυσί αν σκευῶ ν, ἴ διον τῶ ν ἀ μφὶ δεῖ πνα τό πον, ἀ λλαχοῦ κεῖ σθαι τὰ γεωργικά, χωρὶ ς τὰ πρὸ ς πό λεμον: οὕ τω σοὶ τὰ μέ ν ἐ στιν ἀ πὸ φθό νου κακὰ κεί μενα τὰ δ' ἀ πὸ ζηλοτυπί ας τὰ δ' ἀ πὸ δειλί ας τὰ δ' ἀ πὸ μικρολογί ας: ταῦ τ' ἔ πελθε, ταῦ τ' ἀ ναθεώ ρησον τὰ ς εἰ ς γειτό νων θυρί δας καὶ τὰ ς παρό δους τῆ ς πολυπραγμοσύ νης ἔ μφραξον, ἑ τέ ρας δ' ἄ νοιξον εἰ ς τὴ ν ἀ νδρωνῖ τιν τὴ ν σεαυτοῦ φερού σας, εἰ ς τὴ ν γυναικωνῖ τιν, εἰ ς τὰ ς τῶ ν θεραπό ντων διαί τας: ἐ νταῦ θ' ἔ χει διατριβὰ ς οὐ κ ἀ χρή στους οὐ δὲ κακοή θεις ἀ λλ' ὠ φελί μους καὶ σωτηρί ους τὸ φιλοπευθὲ ς τοῦ το καὶ φιλό πραγμον, ἑ κά στου πρὸ ς ἑ αυτὸ ν λέ γοντος πῆ παρέ βην; τί δ' ἔ ρεξα; τί μοι δέ ον οὐ κ ἐ τελέ σθη;

νῦ ν δ' ὥ σπερ ἐ ν τῷ μύ θῳ τὴ ν Λά μιαν λέ γουσιν οἴ κοι μὲ ν εὕ δειν τυφλή ν, ἐ ν ἀ γγεί ῳ τινὶ τοὺ ς ὀ φθαλμοὺ ς ἔ χουσαν ἀ ποκειμέ νους, ἔ ξω δὲ προϊ οῦ σαν ἐ πιτί θεσθαι καὶ βλέ πειν: οὕ τως ἡ μῶ ν ἕ καστος ἔ ξω καὶ πρὸ ς ἑ τέ ρους τῇ κακονοί ᾳ τὴ ν περιεργί αν ὥ σπερ ὀ φθαλμὸ ν ἐ ντί θησι: τοῖ ς δ' ἑ αυτῶ ν ἁ μαρτή μασι καὶ κακοῖ ς πολλά κις περιπταί ομεν ὑ π' ἀ γνοί ας, ὄ ψιν ἐ π' αὐ τὰ καὶ φῶ ς οὐ ποριζό μενοι. διὸ καὶ τοῖ ς ἐ χθροῖ ς ὠ φελιμώ τερό ς ἐ στιν ὁ πολυπρά γμων: τὰ γὰ ρ ἐ κεί νων ἐ λέ γχει καὶ προφέ ρεται καὶ δεί κνυσιν αὐ τοῖ ς ἃ δεῖ φυλά ξασθαι καὶ διορθῶ σαι, τῶ ν δ' οἴ κοι τὰ πλεῖ στα παρορᾷ διὰ τὴ ν περὶ τὰ ἔ ξω πτό ησιν. ὁ μὲ ν γὰ ῤ Οδυσσεὺ ς οὐ δὲ τῇ μητρὶ διαλεχθῆ ναι πρό τερον ὑ πέ μεινεν ἢ πυθέ σθαι παρὰ τοῦ μά ντεως, ὧ ν ἕ νεκ' ἦ λθεν εἰ ς̔́ Αιδου: πυθό μενος δὲ τοῦ το πρό ς τε ταύ την ἔ τρεψεν αὑ τό ν, καὶ τὰ ς ἄ λλας γυναῖ κας ἀ νέ κρινε, τί ς ἡ Τυρὼ καί τί ς ἡ καλὴ Χλωρὶ ς καὶ διὰ τί̓ Επικά στἠ Επικά στη ἁ ψαμέ νη βρό χον αἰ πὺ ν ἀ φ' ὑ ψηλοῖ ο μελά θρου ἡ μεῖ ς δὲ τὰ καθ' αὑ τοὺ ς ἐ ν πολλῇ ῥ ᾳ θυμί ᾳ καὶ ἀ γνοί ᾳ θέ μενοι καὶ ἀ μελή σαντες ἑ τέ ρους γενεαλογοῦ μεν, ὅ τι τοῦ γεί τονος ὁ πά ππος ἦ ν Σύ ρος, Θρᾷ ττα δ' ἡ τή θη: ὁ δεῖ να δ'' ὀ φεί λει τά λαντα τρί α καὶ τοὺ ς τό κους οὐ κ ἀ πέ δωκεν. ἐ ξετά ζομεν δὲ καὶ τὰ τοιαῦ τα πό θεν ἡ γυνὴ τοῦ δεῖ νος ἐ πανή ρχετο, τί δ' ὁ δεῖ να καὶ ὁ δεῖ να καθ' ἑ αυτοὺ ς ἐ ν τῇ γωνί ᾳ διελέ γοντο. Σωκρά της δὲ περιῄ ει διαπορῶ ν, τί Πυθαγό ρας λὲ γων ἔ πειθε: καὶ̓ Αρί στιππος̓ Ολυμπί ασιν̓ Ισχομά χῳ συμβαλὼ ν ἠ ρώ τα τί Σωκρά της διαλεγό μενος οὕ τω τοὺ ς̓ Αθηναί ους διατί θησι: καὶ μί κρ' ἄ ττα τῶ ν λό γων αὐ τοῦ σπέ ρματα καὶ δεί γματα λαβὼ ν οὕ τως ἐ μπαθῶ ς ἔ σχεν, ὥ στε τῷ σώ ματι συμπεσεῖ ν καὶ γενέ σθαι παντά πασιν ὠ χρὸ ς καὶ ἰ σχνό ς ἄ χρι οὗ πλεύ σας̓ Αθή ναζε διψῶ ν καὶ διακεκαυμέ νος ἠ ρύ σατο τῆ ς πηγῆ ς, καὶ τὸ ν ἄ νδρα καὶ τοὺ ς λό γους αὐ τοῦ καὶ τὴ ν φιλοσοφί αν ἱ στό ρησεν, ἧ ς ἦ ν τέ λος ἐ πιγνῶ ναι τὰ ἑ αυτοῦ κακὰ καὶ ἀ παλλαγῆ ναι.

ἀ λλ' ἔ νιοι τὸ ν ἴ διον βί ον ὡ ς ἀ τερπέ στατον θέ αμα προσιδεῖ ν οὐ χ ὑ πομέ νουσιν οὐ δ' ἀ νακλά σαι τὸ ν λογισμὸ ν ὡ ς φῶ ς ἐ φ' ἑ αυτοὺ ς καὶ περιαγαγεῖ ν, ἀ λλ' ἡ ψυχὴ γέ μουσα κακῶ ν παντοδαπῶ ν καὶ φρί ττουσα καὶ φοβουμέ νη τὰ ἔ νδον ἐ κπηδᾷ θύ ραζε καὶ πλανᾶ ται περὶ τἀ λλό τρια, βό σκουσα καὶ πιαί νουσα τὸ κακό ηθες. ὡ ς γὰ ρ ὄ ρνις ἐ ν οἰ κί ᾳ πολλά κις, τροφῆ ς πολλῆ ς παρακειμέ νης, εἰ ς γωνί αν καταδῦ σα σκαλεύ ει ἔ νθα γέ που διαφαί νεθ' ἅ τ' ἐ ν κοπρί ῃ μί α κριθή: παραπλησί ως οἱ πολυπρά γμονες, ὑ περβά ντες τοὺ ς ἐ ν μέ σῳ λό γους καὶ ἱ στορί ας καὶ ἃ μηδεὶ ς κωλύ ει πυνθά νεσθαι μηδ' ἄ χθεται πυνθανομέ νοις, τὰ κρυπτό μενα καὶ λανθά νοντα κακὰ πά σης οἰ κί ας ἐ κλέ γουσι. καί τοι γε τὸ τοῦ Αἰ γυπτί ου χά ριεν πρὸ ς τὸ ν ἐ ρωτῶ ντα τί φέ ρει συγκεκαλυμμέ νον,“ διὰ τοῦ το συγκεκά λυπται” καὶ σὺ δὴ τί πολυπραγμονεῖ ς τὸ ἀ ποκρυπτό μενον; εἰ μή τι κακὸ ν ἦ ν, οὐ κ ἂ ν ἀ πεκρύ πτετο. καί τοι μὴ κό ψαντά γε θύ ραν εἰ ς οἰ κί αν ἀ λλοτρί αν οὐ νομί ζεται παρελθεῖ ν ἀ λλὰ νῦ ν μὲ ν εἰ σὶ θυρωροί, πά λαι δὲ ῥ ό πτρα κρουό μενα πρὸ ς ταῖ ς θύ ραις αἴ σθησιν παρεῖ χεν, ἵ να μὴ τὴ ν οἰ κοδέ σποιναν ἐ ν μέ σῳ καταλά βῃ ὁ ἀ λλό τριος ἢ τὴ ν παρθέ νον ἢ κολαζό μενον οἰ κέ την ἢ κεκραγυί ας τὰ ς θεραπαινί δας: ὁ δὲ πολυπρά γμων ἐ π' αὐ τὰ ταῦ τα παραδύ εται, σώ φρονος μὲ ν οἰ κί ας καὶ καθεστώ σης οὐ δ' ἂ ν παρακαλῇ τις ἡ δέ ως γιγνό μενος θεατή ς: ὧ ν δ' ἕ νεκα κλεὶ ς καὶ μοχλὸ ς καὶ αὔ λειος, ταῦ τ' ἀ νακαλύ πτων καὶ φέ ρων εἰ ς τὸ μέ σον ἑ τέ ροις. καί τοι καὶ“ τῶ ν ἀ νέ μων μά λιστα δυσχεραί νομεν” ὡ ς̓ Αρί στων φησὶ ν“ ὅ σοι τὰ ς περιβολὰ ς ἀ ναστέ λλουσιν ἡ μῶ ν:” ὁ δὲ πολυπρά γμων οὐ τὰ ἱ μά τια τῶ ν πέ λας οὐ δὲ τοὺ ς χιτῶ νας, ἀ λλὰ τοὺ ς τοί χους ἀ παμφιέ ννυσι, τὰ ς θύ ρας ἀ ναπετά ννυσι, καὶ“ διὰ παρθενικῆ ς ἁ παλό χροος” ὡ ς πνεῦ μα διαδύ εται καὶ διέ ρπει, βακχεῖ α καὶ χοροὺ ς καὶ παννυχί δας ἐ ξετά ζων καὶ συκοφαντῶ ν.

καὶ καθά περ τοῦ κωμῳ δουμέ νου Κλέ ωνος τὼ χεῖ ρ' ἐ ν Αἰ τωλοῖ ς, ὁ νοῦ ς δ' ἐ ν Κλωπιδῶ ν. οὕ τω τοῦ πολυπρά γμονος ὁ νοῦ ς ἅ μ' ἐ ν πλουσί ων οἴ κοις ἐ στὶ ν ἐ ν δωματί οις πενή των ἐ ν αὐ λαῖ ς βασιλέ ων ἐ ν θαλά μοις νεογά μων: πά ντα πρά γματα ζητεῖ, τὰ ξέ νων τὰ ἡ γεμό νων: οὐ δ' ἀ κινδύ νως ταῦ τα ζητῶ ν: ἀ λλ' οἷ ον, εἴ τις ἀ κονί του γεύ οιτο πολυπραγμονῶ ν τὴ ν ποιό τητα, φθά σει τῆ ς αἰ σθή σεως προανελὼ ν τὸ ν προαισθανό μενον: οὕ τως οἱ τὰ τῶ ν μειζό νων κακὰ ζητοῦ ντες προαναλί σκουσι τῆ ς γνώ σεως ἑ αυτού ς. καὶ γὰ ρ οἱ τοῦ ἡ λί ου τὴ ν ἄ φθονό ν γε ταύ την καὶ κατακεχυμέ νην ἅ πασιν ἀ κτῖ να παρορῶ ντες, αὐ τὸ ν δὲ τὸ ν κύ κλον ἀ ναιδῶ ς καταβλέ πειν καὶ διαστέ λλειν τὸ φῶ ς εἴ σω βιαζό μενοι καὶ τολμῶ ντες, ἀ ποτυφλοῦ νται. διὸ καλῶ ς Φιλιππί δης ὁ κωμῳ διοποιό ς, εἰ πό ντος αὐ τῷ ποτε Λυσιμά χου τοῦ βασιλέ ως“ τί νος σοι τῶ ν ἐ μῶ ν μεταδῶ;'”“ μό νον” εἶ πεν“ ὦ βασιλεῦ, μὴ τῶ ν ἀ πορρή των” τὰ γὰ ρ ἥ διστα καὶ κά λλιστα τῶ ν βασιλέ ων ἔ ξω πρό κειται, τὰ δεῖ πνα, οἱ πλοῦ τοι, αἱ πανηγύ ρεις, αἱ χά ριτες: εἰ δέ τι ἀ πό ρρητον ἐ στι, μὴ προσέ λθῃ ς μηδὲ κινή σῃ ς;. οὐ κρύ πτεται χαρὰ βασιλέ ως εὐ τυχοῦ ντος οὐ δὲ γέ λως παί ζοντος οὐ δὲ φιλανθρωπί ας; παρασκευὴ καὶ χά ριτος: φοβερό ν ἐ στι τὸ κρυπτό μενον, σκυθρωπὸ ν ἀ γέ λαστον δυσπρό σιτον, ὀ ργῆ ς τινος ὑ πού λου θησαυρὸ ς ἢ τιμωρί ας βαρυθύ μου σκέ ψις ἢ ζηλοτυπί α γυναικὸ ς ἢ πρὸ ς υἱ ὸ ν ὑ ποψί α τις ἢ πρὸ ς φί λον ἀ πιστί α. φεῦ γε τὸ μελαῖ νον τοῦ το καὶ συνιστά μενον νέ φος: οὐ λή σεταί σε βροντῆ σαν οὐ δ' ἀ στρά ψαν, ὅ ταν ἐ κραγῇ τὸ νῦ ν κρυπτό μενον.

τί ς οὖ ν ἡ φυγή; περισπασμό ς, ὡ ς εἴ ρηται, καὶ μεθολκὴ τῆ ς πολυπραγμοσύ νης μά λιστα μὲ ν ἐ πὶ τὰ βελτί ω καὶ τὰ ἡ δί ω τρέ ψαντι τὴ ν ψυχή ν. τὰ ἐ ν οὐ ρανῷ πολυπραγμό νει τὰ ἐ ν γῇ τὰ ἐ ν ἀ έ ρι τὰ ἐ ν θαλά ττῃ. μικρῶ ν πέ φυκας ἢ μεγά λων φιλοθεά μων εἰ μεγά λων, ἥ λιον πολυπραγμό νει ποῦ κά τεισι καὶ πό θεν ἄ νεισι: ζή τει τὰ ς ἐ ν σελή νῃ καθά περ ἐ ν ἀ νθρώ πῳ μεταβολά ς, ποῦ τοσοῦ τον κατανά λωσε φῶ ς πό θεν αὖ θις, ἐ κτή σατο, πῶ ς ἐ ξ ἀ δή λου πρῶ τον ἔ ρχεται νέ α πρό σωπα καλλύ νουσα καὶ πληρουμέ νη: χὤ ταν περ αὑ τῆ ς εὐ πρεπεστά τη φανῇ, πά λιν διαρρεῖ κἀ πὶ μηδὲ ν ἔ ρχεται. καὶ ταῦ τ' ἀ πό ρρητ' ἐ στὶ φύ σεως, ἀ λλ' οὐ κ ἄ χθεται τοῖ ς ἐ λέ γχουσιν. ἀ λλὰ τῶ ν μεγά λων ἀ πέ γνωκας; πολυπραγμό νει τὰ μικρό τερα, πῶ ς τῶ ν φυτῶ ν τὰ μὲ ν ἀ εὶ τέ θηλε καὶ χλοά ζει καὶ ἀ γά λλεται παντὶ καιρῷ τὸ ν ἑ αυτῶ ν ἐ πιδεικνύ μενα πλοῦ τον, τὰ δὲ νῦ ν μέ ν ἐ στιν ὅ μοια τού τοις, νῦ ν δ' ὥ σπερ ἀ νοικονό μητος ἄ νθρωπος ἐ κχέ αντ' ἀ θρό ως τὴ ν περιουσί αν γυμνὰ καὶ πτωχὰ καταλεί πεται: διὰ τί δὲ τὰ μὲ ν προμή κεις τὰ δὲ γωνιώ δεις τὰ δὲ στρογγύ λους καὶ περιφερεῖ ς ἐ κδί δωσι καρπού ς. ἴ σως δὲ ταῦ τ' οὐ πολυπραγμονή σεις, ὅ τι τού τοις οὐ δὲ ν κακὸ ν ἔ στιν. ἀ λλ' εἰ δεῖ πά ντως τὸ περί εργον ἐ ν φαύ λοις τισὶ ν ὥ σπερ ἑ ρπετὸ ν ἐ ν θανασί μοις ὕ λαις ἀ εὶ νέ μεσθαι καὶ διατρί βειν, ἐ πὶ τὰ ς ἱ στορί ας ἀ γά γωμεν αὐ τὸ καὶ παραβά λωμεν ἀ φθονί αν κακῶ ν καὶ περιουσί αν: ἐ νταῦ θα γὰ ρ ἔ νεισι πεσή ματ' ἀ νδρῶ ν κἀ πολακτισμοὶ βί ων: φθοραὶ γυναικῶ ν, ἐ πιθέ σεις οἰ κετῶ ν, διαβολαὶ φί λων, παρασκευαὶ φαρμά κων, φθό νοι, ζηλοτυπί αι, ναυά γι' οἴ κων, ἐ κπτώ σεις ἡ γεμονιῶ ν ἐ μπί πλασο καὶ τέ ρπε σαυτό ν, ἐ νοχλῶ ν μηδενὶ τῶ ν συνό ντων μηδὲ λυπῶ ν.

ἀ λλ' ἔ οικεν ἡ πολυπραγμοσύ νη μὴ χαί ρειν ἑ ώ λοις κακοῖ ς ἀ λλὰ θερμοῖ ς καὶ προσφά τοις: καὶ καινὰ ς τραγῳ δί ας ἡ δέ ως θεᾶ σθαι, τοῖ ς δὲ κωμικοῖ ς καὶ ἱ λαρωτέ ροις πρά γμασιν οὐ μά λα προθύ μως ὁ μιλεῖ ν. διὸ γά μον μέ ν τινος ἢ θυσί αν ἢ προπομπὴ ν διεξιό ντος ἀ μελὴ ς ὁ πολυπρά γμων καὶ ῥ ᾴ θυμος ἀ κροατή ς ἐ στι, καὶ προακηκοέ ναι τὰ πλεῖ στά φησι καὶ κελεύ ει ταῦ τα συντέ μνειν καὶ παρέ ρχεσθαι τὸ ν διηγού μενον: ἂ ν δ' ἢ φθορά ν τις παρθέ νου παρακαθή μενος ἢ μοιχεί αν γυναικὸ ς ἢ δί κης παρασκευὴ ν ἢ στά σιν ἀ δελφῶ ν διηγῆ ται, οὔ τε νυστά ζει οὔ τ' ἀ σχολεῖ ται, ἄ λλα τε δί ζηται ἐ πέ ων παρὰ τ' οὔ ατα βά λλει. καὶ τὸ οἴ μοι, τὸ κακὸ ν τῆ ς εὐ τυχί ας ὡ ς μᾶ λλον ἐ ς οὖ ς φέ ρεται θνητῶ ν ἐ πὶ τῶ ν πολυπραγμό νων ἐ στὶ ν ἀ ληθῶ ς εἰ ρημέ νον. ὡ ς γὰ ρ αἱ σικύ αι τὸ χεί ριστον ἐ κ τῆ ς σαρκὸ ς ἕ λκουσιν, οὕ τω τὰ τῶ ν πολυπραγμό νων ὦ τα τοὺ ς φαυλοτά τους λό γους ἐ πισπᾶ ται: μᾶ λλον δ', ὥ σπερ αἱ πό λεις ἔ χουσί τινας πύ λας ἀ ποφρά δας καὶ σκυθρωπά ς, δι' ὧ ν ἐ ξά γουσι τοὺ ς θανατουμέ νους καὶ τὰ λύ ματα καὶ τοὺ ς καθαρμοὺ ς ἐ κβά λλουσιν, εὐ αγὲ ς δ' οὐ δὲ ν οὐ δ' ἱ ερὸ ν εἴ σεισι οὐ δ' ἔ ξεισι δι' αὐ τῶ ν: οὕ τω καὶ τὰ τῶ ν πολυπραγμό νων ὦ τα χρηστὸ ν οὐ δὲ ν οὐ δ' ἀ στεῖ ον ἀ λλ' οἱ φονικοὶ λό γοι διέ ρχονται καὶ τρί βουσιν, ἐ κθύ σιμα καὶ μιαρὰ διηγή ματα παρακομί ζοντες: ἀ εὶ δ' ἀ οιδῶ ν μοῦ νος ἐ ν στέ γαις ἐ μαῖ ς κωκυτὸ ς ἐ μπέ πτωκεν: αὕ τη τοῖ ς πολυπρά γμοσι μοῦ σα καὶ σειρὴ ν μί α, τοῦ θ' ἥ διστον ἀ κουσμά των αὐ τοῖ ς. ἔ στι γὰ ρ ἡ πολυπραγμοσύ νη φιλοπευστί α τῶ ν ἐ ν ἀ ποκρύ ψει καὶ λανθανό ντων οὐ δεὶ ς δ' ἀ γαθὸ ν ἀ ποκρύ πτει κεκτημέ νος, ὅ που καὶ τὰ μὴ ὄ ντα προσποιοῦ νται. κακῶ ν οὖ ν ἱ στορί ας ὁ πολυπρά γμων ὀ ρεγό μενος, ἐ πιχαιρεκακί ας συνέ χεται. πά θει, φθό νου καὶ βασκανί ας ἀ δελφῷ. φθό νος μὲ ν γά ρ ἐ στι; λύ πη ἐ π' ἀ λλοτρί οις ἀ γαθοῖ ς, ἐ πιχαιρεκακί α δ' ἡ δονὴ ἐ π' ἀ λλοτρί οις κακοῖ ς: ἀ μφό τερα δ' ἐ κ πά θους ἀ νημέ ρου καὶ θηριώ δους γεγέ νηται, τῆ ς κακοηθεί ας.

οὕ τω δ' ἑ κά στῳ λυπηρό ν ἐ στιν ἡ τῶ ν περὶ αὐ τὸ ν κακῶ ν ἀ νακά λυψις, ὥ στε πολλοὺ ς ἀ ποθανεῖ ν ἂ ν πρό τερον ἢ δεῖ ξαί τι τῶ ν ἀ πορρή των νοσημά των ἰ ατροῖ ς. φέ ρε γὰ ῥ Ηρό φιλον ἢ̓ Ερασί στρατον ἢ τὸ ν̓ Ασκληπιὸ ν αὐ τό ν, ὅ τ' ἦ ν ἄ νθρωπος, ἔ χοντα τὰ φά ρμακα καὶ τὰ ὄ ργανα, κατ' οἰ κί αν παριστά μενον ἀ νακρί νειν, μή τις ἔ χει; σύ ριγγα περὶ δακτύ λιον ἢ γυνὴ καρκί νον ἐ ν ὑ στέ ρᾳ: καί τοι σωτή ριό ν ἐ στι τῆ ς τέ χνης ταύ της τὸ πολύ πραγμον ἀ λλὰ πᾶ ς ἄ ν τις, οἶ μαι, τὸ ν τοιοῦ τον ἀ πή λασεν, ὅ τι τὴ ν χρεί αν οὐ περιμέ νων ἄ κλητος ἐ π' ἀ λλοτρί ων κακῶ ν ἔ ρχεται κατανό ησιν. οἱ δὲ πολυπρά γμονες αὐ τὰ ταῦ τα καὶ τὰ τού των ἔ τι χεί ρονα ζητοῦ σιν, οὐ θεραπεύ οντες ἀ λλὰ μό νον ἀ νακαλύ πτοντες: ὅ θεν μισοῦ νται δικαί ως. καὶ γὰ ρ τοὺ ς τελώ νας βαρυνό μεθα καὶ δυσχεραί νομεν, οὐ χ ὅ ταν τὰ ἐ μφανῆ τῶ ν εἰ σαγομέ νων ἐ κλέ γωσιν, ἀ λλ' ὅ ταν τὰ κεκρυμμέ να ζητοῦ ντες ἐ ν ἀ λλοτρί οις σκεύ εσι καὶ φορτί οις ἀ ναστρέ φωνται: καί τοι τοῦ το ποιεῖ ν ὁ νό μος δί δωσιν αὐ τοῖ ς, καὶ βλά πτονται μὴ ποιοῦ ντες. οἱ δὲ πολυπρά γμονες ἀ πολλύ ουσι καὶ προΐ ενται τὰ αὑ τῶ ν ἀ σχολού μενοι περὶ τἀ λλό τρια καὶ σπανί ως μὲ ν εἰ ς ἀ γρὸ ν βαδί ζουσι, τὸ ἥ συχον καὶ σιωπηρὸ ν τῆ ς ἐ ρημί ας οὐ φέ ροντες ἐ ὰ ν δὲ καὶ παραβά λωσι διὰ χρό νου, ταῖ ς τῶ ν γειτό νων ἀ μπέ λοις ἐ μβλέ πουσι μᾶ λλον ἢ ταῖ ς ἰ δί αις: καὶ πυνθά νονται πό σοι βό ες τοῦ γεί τονος; ἀ ποτεθνή κασιν ἢ πό σος οἶ νος ὀ ξί νης γέ γονε: ταχὺ δὲ τού των ἐ μπλησθέ ντες ἀ ποτρέ χουσιν. ὁ μὲ ν γὰ ρ ἀ ληθινὸ ς ἐ κεῖ νος γεωργὸ ς οὐ δὲ τὸ ν αὐ τομά τως ἐ ρχό μενον ἐ κ πό λεως λό γον ἡ δέ ως προσδέ χεται, λέ γων εἶ τά μοι σκά πτων ἐ ρεῖ, ἐ φ' οἷ ς γεγό νασιν αἱ διαλύ σεις: ταῦ τα γὰ ρ πολυπραγμονῶ ν νῦ ν ὁ κατά ρατος περιπατεῖ.

οἱ δὲ πολυπρά γμονες ὡ ς ἕ ωλό ν τι πρᾶ γμα καὶ ψυχρὸ ν καὶ ἀ τρά γῳ δον φεύ γοντες τὴ ν ἀ γροικί αν, εἰ ς τὸ δεῖ γμα καὶ τὴ ν ἀ γορὰ ν καὶ τοὺ ς λιμέ νας ὠ θοῦ νται:“ μή τι καινό ν;”“ οὐ γὰ ρ ἦ ς πρωῒ κατ' ἀ γορά ν;'”“ τί οὖ ν; ἐ ν ὥ ραις τρισὶ ν οἴ ει τὴ ν πό λιν μετακεκοσμῆ σθαι;'” οὐ μὴ ν ἀ λλ' ἂ ν μέ ν τις ἔ χῃ τι τοιοῦ τον εἰ πεῖ ν, καταβὰ ς ἀ πὸ τοῦ ἵ ππου δεξιωσά μενος καὶ καταφιλή σας ἕ στηκεν ἀ κροώ μενος. ἐ ὰ ν δ' ἀ παντή σας εἴ πῃ τις ὅ τι οὐ θὲ ν καινὸ ν, ὥ σπερ ἀ χθό μενος“ τί λέ γεις;'” φησὶ ν“ οὐ γέ γονας κατ' ἀ γορά ν; οὐ παρελή λυθας τὸ στρατή γιον; οὐ δὲ τοῖ ς ἐ ξ̓ Ιταλί ας ἥ κουσιν ἐ ντετύ χηκας;'” διὸ καλῶ ς οἱ τῶ ν Λοκρῶ ν ἄ ρχοντες, ἐ πεί τις ἐ ξ ἀ ποδημί ας προσιὼ ν ἠ ρώ τησε“ μή τι καινό ν,” ἐ ζημί ωσαν αὐ τό ν. ὡ ς γὰ ρ οἱ μά γειροι φορὰ ν εὔ χονται βοσκημά των οἱ δ' ἁ λιεῖ ς ἰ χθύ ων, οὕ τως οἱ πολυπρά γμονες εὔ χονται φορὰ ν κακῶ ν καὶ πλῆ θος πραγμά των καὶ καινό τητας καὶ μεταβολά ς, ἵ ν' ἀ εί τι θηρεύ ειν καὶ κατακό πτειν ἔ χωσιν. εὖ δὲ καὶ ὁ τῶ ν Θουρί ων νομοθέ της: κωμῳ δεῖ σθαι γὰ ρ ἐ κώ λυσε τοὺ ς πολί τας πλὴ ν μοιχοὺ ς καὶ πολυπρά γμονας. ἔ οικε γά ρ ἥ τε μοιχεί α πολυπραγμοσύ νη τις ἀ λλοτρί ας ἡ δονῆ ς εἶ ναι καὶ ζή τησις καὶ ἔ ρευνα τῶ ν φυλαττομέ νων καὶ λανθανό ντων τοὺ ς πολλού ς: ἥ τε πολυπραγμοσύ νη παρά λυσί ς ἐ στι καὶ φθορὰ καὶ ἀ πογύ μνωσις τῶ ν ἀ πορρή των.

τῇ μὲ ν οὖ ν πολυμαθεί ᾳ τὴ ν πολυλογί αν ἕ πεσθαι συμβαί νει: διὸ καὶ Πυθαγό ρας ἔ ταξε τοῖ ς νέ οις πενταέ τιδα σιωπή ν, ἐ χεμυθί αν προσαγορεύ σας. τῇ δὲ περιεργί ᾳ τὴ ν κακολογί αν ἀ νά γκη συνακολουθεῖ ν ἃ γὰ ρ ἡ δέ ως ἀ κού ουσιν ἡ δέ ως λαλοῦ σι, καὶ ἃ παρ' ἄ λλων σπουδῇ συλλέ γουσι πρὸ ς ἑ τέ ρους μετὰ χαρᾶ ς ἐ κφέ ρουσιν. ὅ θεν αὐ τοῖ ς μετὰ τῶ ν ἄ λλων κακῶ ν τὸ νό σημα καὶ πρὸ ς τὴ ν ἐ πιθυμί αν ἐ μποδώ ν ἐ στι: πά ντες γὰ ρ αὐ τοὺ ς φυλά ττονται καὶ ἀ ποκρύ πτονται, καὶ οὔ τε πρᾶ ξαί τι πολυπρά γμονος ὁ ρῶ ντος οὔ τε εἰ πεῖ ν ἀ κού οντος ἡ δέ ως ἔ χουσιν: ἀ λλὰ καὶ βουλὰ ς ἀ νατί θενται καὶ σκέ ψεις πραγμά των ὑ περβά λλονται, μέ χρι ἂ ν ἐ κποδὼ ν ὁ τοιοῦ τος γέ νηται: κἂ ν ἢ λό γου τινὸ ς ἀ πορρή του παρό ντος ἢ πρά ξεως σπουδαί ας περαινομέ νης ἀ νὴ ρ πολυπρά γμων ἐ πιφανῇ, καθά περ ὄ ψον γαλῆ ς παραδραμού σης αἴ ρουσιν ἐ κ μέ σου καὶ ἀ ποκρύ πτουσιν: ὥ στε πολλά κις τὰ τοῖ ς ἄ λλοις ῥ ητὰ καὶ θεατὰ τού τοις μό νοις ἄ ρρητα καὶ ἀ θέ ατα γί γνεσθαι. διὸ καὶ πί στεως ἁ πά σης ἔ ρημος ὁ πολυπρά γμων ἐ στί ν: οἰ κέ ταις γοῦ ν καὶ ξέ νοις πιστεύ ομεν μᾶ λλον ἐ πιστολὰ ς καὶ γρά μματα καὶ σφραγῖ δας ἢ φί λοις καὶ οἰ κεί οις πολυπρά γμοσιν. ὁ δὲ Βελλεροφό ντης ἐ κεῖ νος οὐ δὲ καθ' ἑ αυτοῦ γρά μματα κομί ζων ἔ λυσεν, ἀ λλ' ἀ πέ σχετο τῆ ς ἐ πιστολῆ ς τοῦ βασιλέ ως ὡ ς τῆ ς γυναικὸ ς διὰ τὴ ν αὐ τὴ ν ἐ γκρά τειαν. ἀ κρασί ας γὰ ρ τὸ πολυπραγμονεῖ ν ὡ ς καὶ τὸ μοιχεύ ειν, καὶ πρὸ ς τῇ ἀ κρασί ᾳ δεινῆ ς ἀ νοί ας καὶ ἀ φροσύ νης: τὸ γὰ ρ τοσαύ τας παρελθό ντα κοινὰ ς καὶ δεδημοσιωμέ νας γυναῖ κας; ἐ πὶ τὴ ν κατά κλειστον ὠ θεῖ σθαι καὶ πολυτελῆ, πολλά κις ἂ ν οὕ τω τύ χῃ καὶ ἄ μορφον οὖ σαν, ὑ περβολὴ μανί ας καὶ παραφροσύ νης. ταὐ τὸ δ' οἱ πολυπρά γμονες ποιοῦ σι: πολλὰ καὶ καλὰ θεά ματα καὶ ἀ κού σματα καὶ σχολὰ ς καὶ διατριβὰ ς παρελθό ντες, ἐ πιστό λια διορύ ττουσιν ἀ λλό τρια καὶ παραβά λλουσι γειτό νων τοί χοις τὰ ὦ τα καὶ συμψιθυρί ζουσιν οἰ κέ ταις καὶ γυναί οις, πολλά κις μὲ ν οὐ δ' ἀ κινδύ νως ἀ εὶ δ' ἀ δό ξως.

διὸ καὶ χρή σιμον ὡ ς ἔ νι μά λιστα πρὸ ς τὴ ν ἀ ποτροπὴ ν τοῖ ς πολυπρά γμοσιν ἡ τῶ ν προεγνωσμέ νων ἀ νά μνησις. ἂ ν γά ρ, ὥ σπερ ὁ Σιμωνί δης ἔ λεγε τὰ ς κιβωτοὺ ς ἀ νοί γων διὰ χρό νου τὴ ν μὲ ν τῶ ν μισθῶ ν ἀ εὶ μεστὴ ν τὴ ν δὲ τῶ ν χαρί των εὑ ρί σκειν ἀ εὶ κενή ν, οὕ τως; ἄ ν τις τῆ ς πολυπραγμοσύ νης τὴ ν ἀ ποθή κην ἀ νοί γῃ διὰ χρό νου καὶ κατασκέ πτηται πολλῶ ν ἀ χρή στων καὶ ματαί ων καὶ ἀ τερπῶ ν γέ μουσαν, ἴ σως ἂ ν αὐ τῷ τὸ πρᾶ γμα προσσταί η, φανὲ ν ἀ ηδὲ ς παντά πασι καὶ φλυαρῶ δες. φέ ρε γά ρ, εἴ τις ἐ πιὼ ν τὰ συγγρά μματα τῶ ν παλαιῶ ν ἐ κλαμβά νοι τὰ κά κιστα τῶ ν ἐ ν αὐ τοῖ ς, καὶ βιβλί ον ἔ χοι συντεταγμέ νον, οἷ ον̔ Ομηρικῶ ν στί χων ἀ κεφά λων καὶ τραγικῶ ν σολοικισμῶ ν καὶ τῶ ν ὑ π'̓ Αρχιλό χου πρὸ ς τὰ ς γυναῖ κας ἀ πρεπῶ ς καὶ ἀ κολά στως εἰ ρημέ νων, ἑ αυτὸ ν παραδειγματί ζοντος: ἆ ρ' οὐ κ ἔ στι τῆ ς τραγικῆ ς κατά ρας ἄ ξιος, ὄ λοιο θνητῶ ν ἐ κλέ γων τὰ ς συμφορά ς;' καὶ ἄ νευ δὲ τῆ ς κατά ρας ἀ πρεπὴ ς καὶ ἀ νωφελὴ ς ὁ θησαυρὸ ς αὐ τοῦ τῶ ν ἀ λλοτρί ων ἁ μαρτημά των ὥ σπερ ἡ πό λις, ἣ ν ἐ κ τῶ ν κακί στων καὶ ἀ ναγωγοτά των οἰ κί σας ὁ Φί λιππος Πονηρό πολιν προσηγό ρευσεν. οἱ τοί νυν πολυπρά γμονες οὐ στί χων οὐ δὲ ποιημά των, ἀ λλὰ βί ων ἀ στοχή ματα καὶ πλημμελή ματα καὶ σολοικισμοὺ ς ἀ ναλεγό μενοι καὶ συνά γοντες, ἀ μουσό τατον καὶ ἀ τερπέ στατον κακῶ ν γραμματοφυλακεῖ ον τὴ ν ἑ αυτῶ ν μνή μην περιφέ ρουσιν. ὥ σπερ οὖ ν ἐ ν̔ Ρώ μῃ τινὲ ς τὰ ς γραφὰ ς καὶ τοὺ ς ἀ νδριά ντας καὶ νὴ Δί α τὰ κά λλη τῶ ν ὠ νί ων παί δων καὶ γυναικῶ ν ἐ ν μηδενὶ λό γῳ τιθέ μενοι, περὶ τὴ ν τῶ ν τερά των ἀ γορὰ ν ἀ ναστρέ φονται, τοὺ ς ἀ κνή μους καὶ τοὺ ς γαλεά γκωνας καὶ τοὺ ς τριοφθά λμους καὶ τοὺ ς στρουθοκεφά λους καταμανθά νοντες καὶ ζητοῦ ντες εἴ τι γεγέ νηται σύ μμικτον εἶ δος κἀ ποφώ λιον τέ ρας: ἀ λλ' ἐ ὰ ν συνεχῶ ς τις ἐ πά γῃ τοῖ ς τοιού τοις αὐ τοὺ ς θεά μασι, ταχὺ πλησμονὴ ν καὶ ναυτί αν τὸ πρᾶ γμα παρέ ξει: οὕ τως οἱ τὰ περὶ τὸ ν βί ον ἀ στοχή ματα καὶ γενῶ ν αἴ σχη καὶ διαστροφά ς τινας ἐ ν οἴ κοις ἀ λλοτρί οις καὶ πλημμελεί ας πολυπραγμονοῦ ντες, τῶ ν πρώ των ἀ ναμιμνησκέ τωσαν ἑ αυτοὺ ς ὅ τι χά ριν καὶ ὄ νησιν οὐ δεμί αν ἤ νεγκε.

μέ γιστον μέ ντοι πρὸ ς τὴ ν τοῦ πά θους ἀ ποτροπὴ ν ὁ ἐ θισμό ς, ἐ ὰ ν πό ρρωθεν ἀ ρξά μενοι γυμνά ζωμεν ἑ αυτοὺ ς καὶ διδά σκωμεν ἐ πὶ ταύ την τὴ ν ἐ γκρά τειαν: καὶ γὰ ρ ἡ αὔ ξησις ἔ θει γέ γονε, τοῦ νοσή ματος κατὰ μικρὸ ν εἰ ς τὸ πρό σω χωροῦ ντος: ὃ ν δὲ τρό πον, εἰ σό μεθα περὶ τῆ ς ἀ σκή σεως ὁ μοῦ διαλεγό μενοι. πρῶ τον μὲ ν οὖ ν ἀ πὸ τῶ ν βραχυτά των καὶ φαυλοτά των ἀ ρξώ μεθα. τί γὰ ρ χαλεπό ν ἐ στιν ἐ ν ταῖ ς ὁ δοῖ ς τὰ ς ἐ πὶ τῶ ν τά φων ἐ πιγραφὰ ς μὴ ἀ ναγιγνώ σκειν, ἢ τί δυσχερὲ ς ἐ ν τοῖ ς περιπά τοις τὰ κατὰ τῶ ν τοί χων γρά μματα τῇ ὄ ψει παρατρέ χειν, ὑ ποβά λλοντας αὑ τοῖ ς ὅ τι χρή σιμον οὐ δὲ ν οὐ δ' ἐ πιτερπὲ ς ἐ ν τού τοις γέ γραπται: ἀ λλ'“ ἐ μνή σθη” ὁ δεῖ να τοῦ δεῖ νος ἐ π' ἀ γαθῷ καὶ“ φί λων ἄ ριστος” ὅ δε τις, καὶ πολλὰ τοιαύ της γέ μοντα φλυαρί ας: ἃ δοκεῖ μὲ ν οὐ βλά πτειν ἀ ναγιγνωσκό μενα, βλά πτει δὲ λεληθό τως τῷ μελέ την παρεμποιεῖ ν τοῦ ζητεῖ ν τὰ μὴ προσή κοντα; καὶ καθά περ οἱ κυνηγοὶ τοὺ ς σκύ λακας οὐ κ ἐ ῶ σιν ἐ κτρέ πεσθαι καὶ διώ κειν πᾶ σαν ὀ δμή ν, ἀ λλὰ τοῖ ς ῥ υτῆ ρσιν ἕ λκουσι καὶ ἀ νακρού ουσι, καθαρὸ ν αὐ τῶ ν φυλά ττοντες καὶ ἄ κρατον τὸ αἰ σθητή ριον ἐ πὶ τὸ οἰ κεῖ ον ἔ ργον, ἵ ν' εὐ τονώ τερον ἐ μφύ ηται τοῖ ς ἴ χνεσι πέ λματα θηρεί ων μελέ ων μυκτῆ ρσιν ἐ ρευνῶ ν: οὕ τω δεῖ τὰ ς ἐ πὶ πᾶ ν θέ αμα καὶ πᾶ ν ἄ κουσμα τοῦ πολυπρά γμονος ἐ κδρομὰ ς καὶ περιπλανή σεις ἀ φαιρεῖ ν καὶ ἀ ντισπᾶ ν ἐ πὶ τὰ χρή σιμα φυλά ττοντας. ὥ σπερ γὰ ρ οἱ ἀ ετοὶ καὶ οἱ λέ οντες ἐ ν τῷ περιπατεῖ ν συστρέ φουσιν εἴ σω τοὺ ς ὄ νυχας, ἵ να μὴ τὴ ν ἀ κμὴ ν αὐ τῶ ν καὶ τὴ ν ὀ ξύ τητα κατατρί βωσιν, οὕ τω τὸ πολύ πραγμον τοῦ φιλομαθοῦ ς ἀ κμή ν τινα καὶ στό μωμα νομί ζοντες ἔ χειν καταναλί σκωμεν ἐ ν τοῖ ς ἀ χρή στοις μηδ' ἀ παμβλύ νωμεν.

δεύ τερον τοί νυν ἐ θιζώ μεθα θύ ραν παριό ντες ἀ λλοτρί αν μὴ βλέ πειν εἴ σω μηδὲ τῶ ν ἐ ντὸ ς ἐ πιδρά ττεσθαι τῇ ὄ ψει καθά περ χειρὶ τῇ περιεργί ᾳ, ἀ λλὰ τὸ τοῦ Ξενοκρά τους ἔ χωμεν πρό χειρον, ὃ ς ἔ φη μηδὲ ν διαφέ ρειν τοὺ ς πό δας ἢ τοὺ ς ὀ φθαλμοὺ ς εἰ ς ἀ λλοτρί αν οἰ κί αν τιθέ ναι: οὔ τε γὰ ρ δί καιον οὔ τε καλό ν, ἀ λλ' οὐ δ' ἡ δὺ τὸ θέ αμα. δύ σμορφα μέ ντοι τἄ νδον εἰ σιδεῖ ν, ξέ νε: τὰ γὰ ρ πολλὰ τοιαῦ τα τῶ ν ἐ ν ταῖ ς οἰ κί αις, σκευά ρια κεί μενα καὶ θεραπαινί δια καθεζό μενα καὶ σπουδαῖ ον οὐ δὲ ν οὐ δ' ἐ πιτερπέ ς. ἡ δὲ συνδιαστρέ φουσα τὴ ν ψυχὴ ν παρά βλεψις αὕ τη καὶ παρατό ξευσις αἰ σχρὰ καὶ τὸ ἔ θος μοχθηρό ν: ὁ μὲ ν γὰ ρ Διογέ νης θεασά μενος εἰ σελαύ νοντα τὸ ν ὀ λυμπιονί κην Διώ ξιππον ἐ φ' ἅ ρματος, καὶ γυναικὸ ς εὐ μό ρφου θεωμέ νης τὴ ν πομπὴ ν ἀ ποσπά σαι τὰ ς ὄ ψεις μὴ δυνά μενον ἀ λλ' ὑ ποβλέ ποντα καὶ παρεπιστρεφό μενον,“ ὁ ρᾶ τ'” εἶ πε“ τὸ ν ἀ θλητὴ ν ὑ πὸ παιδισκαρί ου τραχηλιζό μενον” τοὺ ς δὲ πολυπρά γμονας ἴ δοις ἂ ν ὑ πὸ παντὸ ς ὁ μοί ως θεά ματος τραχηλιζομέ νους καὶ περιαγομέ νους, ὅ ταν ἔ θος καὶ μελέ τη γέ νηται τῆ ς ὄ ψεως αὐ τοῖ ς πανταχοῦ διαφορουμέ νης δεῖ δ', ὡ ς οἶ μαι, μὴ καθά περ θερά παιναν ἀ νά γωγον ἔ ξω ῥ έ μβεσθαι τὴ ν αἴ σθησιν, ἀ λλ' ἀ ποπεμπομέ νην ὑ πὸ τῆ ς ψυχῆ ς ἐ πὶ: τὰ πρά γματα συντυγχά νειν αὐ τοῖ ς ταχὺ καὶ διαγγέ λλειν: εἶ τα πά λιν κοσμί ως ἐ ντὸ ς εἶ ναι τοῦ λογισμοῦ καὶ προσέ χειν αὐ τῷ. νῦ ν δὲ συμβαί νει τὸ τοῦ Σοφοκλέ ους ἔ πειτα δ' Αἰ νιᾶ νος ἀ νδρὸ ς ἄ στομοι πῶ λοι φοροῦ σιν αἱ μὴ τυχοῦ σαι παιδαγωγί ας ὥ σπερ ἐ λέ γομεν ὀ ρθῆ ς μηδ' ἀ σκή σεως αἰ σθή σεις προεκτρέ χουσαι καὶ συνεφελκό μεναι πολλά κις εἰ ς ἃ μὴ δεῖ καταβά λλουσι τὴ ν διά νοιαν. ὅ θεν ἐ κεῖ νο μὲ ν ψεῦ δό ς ἐ στι, τὸ Δημό κριτον ἑ κουσί ως σβέ σαι τὰ ς ὄ ψεις ἀ περεισά μενον εἰ ς ἔ σοπτρον πυρωθέ ν, καὶ τὴ ν ἀ π' αὐ τοῦ ἀ νά κλασιν δεξά μενον, ὅ πως μὴ παρέ χωσι θό ρυβον τὴ ν διά νοιαν ἔ ξω καλοῦ σαι πολλά κις, ἀ λλ' ἐ ῶ σιν ἔ νδον οἰ κουρεῖ ν καὶ διατρί βειν πρὸ ς τοῖ ς νοητοῖ ς, ὥ σπερ παρό διοι θυρί δες ἐ μφραγεῖ σαι: τοῦ το μέ ντοι παντὸ ς μᾶ λλον ἀ ληθέ ς ἐ στιν, ὅ τι τὴ ν αἴ σθησιν ὀ λί γα κινοῦ σιν οἱ πλεῖ στα τῇ διανοί ᾳ χρώ μενοι. καὶ γὰ ρ τὰ μουσεῖ α πορρωτά τω τῶ ν πό λεων ἱ δρύ σαντο, καὶ τὴ ν νύ κτα προσεῖ πον“ εὐ φρό νην” μέ γα πρὸ ς εὕ ρεσιν τῶ ν ζητουμέ νων καὶ σκέ ψιν ἡ γού μενοι τὴ ν ἡ συχί αν καὶ τὸ ἀ περί σπαστον.

ἀ λλὰ μὴ ν οὐ δ' ἐ κεῖ νο χαλεπὸ ν καὶ δύ σκολον, ἀ νθρώ πων λοιδορουμέ νων ἐ ν ἀ γορᾷ καὶ κακῶ ς λεγό ντων ἀ λλή λους μὴ προσελθεῖ ν: ἢ συνδρομῆ ς ἐ πὶ τι πλειό νων γενομέ νης μεῖ ναι καθή μενον: ἐ ὰ ν δ' ἀ κρατῶ ς ἔ χῃ ς, ἀ πελθεῖ ν ἀ ναστά ντα χρηστοῦ μὲ ν γὰ ρ οὐ δενὸ ς τοῖ ς πολυπραγμονοῦ σιν ἀ ναμί ξας σεαυτὸ ν ἀ πολαύ σεις, μεγά λα δ' ὠ φεληθή σῃ τὸ πολύ πραγμον ἀ ποστρέ ψας βί ᾳ καὶ κολού σας ὑ πακού ειν τῷ λογισμῷ συνεθιζό μενον. ἐ κ δὲ τού του μᾶ λλον ἐ πιτεί νοντα τὴ ν ἄ σκησιν ὀ ρθῶ ς ἔ χει καὶ θέ ατρον ἀ κροά ματος εὐ ημεροῦ ντος παρελθεῖ ν, καὶ φί λους ἐ π' ὀ ρχηστοῦ τινος ἢ κωμῳ δοῦ θέ αν παραλαμβά νοντας διώ σασθαι, καὶ βοῆ ς ἐ ν σταδί ῳ γενομέ νης ἢ ἱ πποδρό μῳ μὴ ἐ πιστραφῆ ναι. καθά περ γὰ ρ ὁ Σωκρά της παρῄ νει φυλά ττεσθαι τῶ ν βρωμά των ὅ σα μὴ πεινῶ ντας ἐ σθί ειν ἀ ναπεί θει, καὶ τῶ ν πωμά των ὅ σα πί νειν μὴ διψῶ ντας: οὕ τω χρὴ καὶ ἡ μᾶ ς τῶ ν θεαμά των καὶ ἀ κουσμά των φυλά ττεσθαι καὶ φεύ γειν ὅ σα κρατεῖ καὶ προσά γεται τοὺ ς μηδὲ ν δεομέ νους. ὁ δὲ Κῦ ρος οὐ κ ἐ βού λετο τὴ ν Πά νθειαν ἰ δεῖ ν, ἀ λλὰ τοῦ̓ Αρά σπου λέ γοντος ὡ ς ἄ ξιον θέ ας εἴ η τὸ τῆ ς γυναικὸ ς εἶ δος,“ οὐ κοῦ ν” ἔ φη“ διὰ τοῦ το μᾶ λλον αὐ τῆ ς ἀ φεκτέ ον: εἰ γὰ ρ ὑ πὸ σοῦ πεισθεὶ ς ἀ φικοί μην πρὸ ς αὐ τή ν, ἴ σως ἄ ν με πά λιν ἀ ναπεί σειεν αὐ τὴ καὶ μὴ σχολά ζοντα φοιτᾶ ν θεᾶ σθαι τε καὶ παρακαθῆ σθαι προέ μενον πολλὰ τῶ ν σπουδῆ ς ἀ ξί ων” ὁ μοί ως οὐ δ'̓ Αλέ ξανδρος εἰ ς ὄ ψιν ἦ λθε τῆ ς Δαρεί ου γυναικὸ ς ἐ κπρεπεστά της εἶ ναι λεγομέ νης: ἀ λλὰ πρὸ ς τὴ ν μητέ ρα φοιτῶ ν αὐ τῆ ς πρεσβῦ τιν οὖ σαν, οὐ χ ὑ πέ μεινε τὴ ν νέ αν καὶ καλὴ ν ἰ δεῖ ν. ἡ μεῖ ς δὲ τοῖ ς φορεί οις τῶ ν γυναικῶ ν ὑ ποβά λλοντες τοὺ ς ὀ φθαλμοὺ ς καὶ τῶ ν θυρί δων ἐ κκρεμαννύ ντες, οὐ δὲ ν ἁ μαρτά νειν δοκοῦ μεν οὕ τως ὀ λισθηρὰ ν καὶ ῥ ευστὴ ν εἰ ς ἅ παντα τὴ ν πολυπραγμοσύ νην ποιοῦ ντες.

ἔ στι τοί νυν καὶ πρὸ ς δικαιοσύ νην ἄ σκησις, ὑ περβῆ ναί ποτε λῆ μμα δί καιον, ἵ να πό ρρω τῶ ν ἀ δί κων ἐ θί σῃ ς σεαυτὸ ν εἶ ναι: καὶ πρὸ ς σωφροσύ νην ὁ μοί ως, ἀ ποσχέ σθαι ποτὲ γυναικὸ ς ἰ δί ας, ἵ να μηδέ ποτε κινηθῇ ς ὑ π' ἀ λλοτρί ας. τοῦ το δὴ τὸ ἔ θος ἐ πά γων τῇ πολυπραγμοσύ νῃ πειρῶ καὶ τῶ ν ἰ δί ων ἔ νια παρακοῦ σαί ποτε καὶ παριδεῖ ν καί, βουλομέ νου τινὸ ς ἀ γγεῖ λαί τι τῶ ν ἐ πὶ τῆ ς οἰ κί ας, ὑ περβαλέ σθαι, καὶ λό γους περὶ σοῦ λελέ χθαι δοκοῦ ντας ἀ πώ σασθαι. καὶ γὰ ρ τὸ ν Οἰ δί ποδα τοῖ ς μεγί στοις κακοῖ ς ἡ περιεργί α περιέ βαλε: ζητῶ ν γὰ ρ ἑ αυτὸ ν ὡ ς οὐ κ ὄ ντα Κορί νθιον ἀ λλὰ ξέ νον, ἀ πή ντησε τῷ Λαΐ ῳ, καὶ τοῦ τον ἀ νελὼ ν καὶ τὴ ν μητέ ρα λαβὼ ν ἐ πὶ τῇ βασιλεί ᾳ γυναῖ κα καὶ δοκῶ ν εἶ ναι μακά ριος πά λιν ἑ αυτὸ ν ἐ ζή τει. καὶ τῆ ς γυναικὸ ς οὐ κ ἐ ώ σης, ἔ τι μᾶ λλον ἤ λεγχε τὸ ν συνειδό τα γέ ροντα, πᾶ σαν προσφέ ρων ἀ νά γκην. τέ λος δὲ τοῦ πρά γματος ἢ δη περιφέ ροντος αὐ τὸ ν τῇ ὑ πονοί ᾳ καὶ τοῦ γέ ροντος ἀ ναβοή σαντος οἴ μοι πρὸ ς αὐ τῷ γ' εἰ μὶ τῷ δεινῷ λέ γειν, ὅ μως ἐ ξημμέ νος ὑ πὸ τοῦ πά θους καὶ σφαδᾴ ζων ἀ ποκρί νεται κἄ γωγ' ἀ κού ειν: ἀ λλ' ὅ μως ἀ κουστέ ον. οὕ τω τί ς ἐ στι γλυκύ πικρος καὶ ἀ κατά σχετος ὁ τῆ ς πολυπραγμοσύ νης γαργαλισμό ς, ὥ σπερ ἕ λκος αἱ μά σσων ἑ αυτό ν, ὅ ταν ἀ μύ σσηται. ὁ δ' ἀ πηλλαγμέ νος τῆ ς νό σου ταύ της καὶ φύ σει πρᾶ ος, ἀ γνοή σας τι τῶ ν δυσχερῶ ν εἴ ποι ἄ ν ὦ πό τνια λή θη τῶ ν κακῶ ν, ὡ ς εἶ σοφή.

διὸ καὶ πρὸ ς ταῦ τα συνεθιστέ ον αὑ τού ς, ἐ πιστολὴ ν κομισθεῖ σαν μὴ ταχὺ μηδὲ κατεσπευσμέ νως λῦ σαι, καθά περ οἱ πολλοὶ ποιοῦ σιν, ἂ ν αἱ χεῖ ρες βραδύ νωσι, τοῖ ς ὀ δοῦ σι τοὺ ς δεσμοὺ ς διαβιβρώ σκοντες: ἀ γγέ λου ποθὲ ν ἥ κοντος, μὴ προσδραμεῖ ν μηδ' ἐ ξαναστῆ ναι: φί λου τινὸ ς εἰ πό ντος“ ἔ χω σοί τι καινὸ ν εἰ πεῖ ν πρᾶ γμα”“ μᾶ λλον, εἴ τι χρή σιμον ἔ χεις ὠ φέ λιμον.” ἐ μοῦ ποτ' ἐ ν̔ Ρώ μῃ διαλεγομέ νου,̔ Ρού στικος ἐ κεῖ νος, ὃ ν ὕ στερον ἀ πέ κτεινε Δομετιανὸ ς τῇ δό ξῃ φθονή σας, ἠ κροᾶ το, καὶ διὰ μέ σου στρατιώ της παρελθὼ ν ἐ πιστολὴ ν αὐ τῷ Καί σαρος ἐ πέ δωκε: γενομέ νης δὲ σιωπῆ ς κἀ μοῦ διαλιπό ντος, ὅ πως ἀ ναγνῷ τὴ ν ἐ πιστολή ν, οὐ κ ἠ θέ λησεν οὐ δ' ἔ λυσε πρό τερον ἢ διεξελθεῖ ν ἐ μὲ τὸ ν λό γον καὶ διαλυθῆ ναι τὸ ἀ κροατή ριον ἐ φ' ᾧ πά ντες ἐ θαύ μασαν τὸ βά ρος τἀ νδρό ς. ὅ ταν δέ τις οἷ ς ἔ ξεστι τρέ φων τὸ πολύ πραγμον, ἰ σχυρὸ ν ἀ περγά σηται καὶ βί αιον, οὐ κέ τι ῥ ᾳ δί ως, πρὸ ς ἃ κεκώ λυται φερομέ νου διὰ συνή θειαν, κρατεῖ ν δυνατό ς ἐ στιν: ἀ λλ' ἐ πιστό λια παραλύ ουσιν οὗ τοι φί λων, συνεδρί οις ἀ πορρή τοις ἑ αυτοὺ ς παρεμβά λλουσιν, ἱ ερῶ ν, ἃ μὴ θέ μις ὁ ρᾶ ν, γί γνονται θεαταί, τό πους ἀ βά τους πατοῦ σι, πρά γματα καὶ λό γους βασιλικοὺ ς ἀ νερευνῶ σι. γιγνώ σκειν, ἐ παχθεστά τους ποιεῖ τὸ τῶ ν λεγομέ νων ὤ των καὶ προσαγωγέ ων γέ νος. ὠ τακουστὰ ς μὲ ν οὖ ν πρῶ τος ἔ σχεν ὁ νέ ος Δαρεῖ ος ἀ πιστῶ ν ἑ αυτῷ καὶ πά ντας ὑ φορώ μενος καὶ δεδοικώ ς: τοὺ ς δὲ προσαγωγί δας οἱ Διονύ σιοι τοῖ ς Συρακοσί οις κατέ μιξαν: ὅ θεν ἐ ν τῇ μεταβολῇ τῶ ν πραγμά των τού τους πρώ τους οἱ Συρακό σιοι συλλαμβά νοντες ἀ πετυμπά νιζον. καὶ γὰ ρ τὸ τῶ ν συκοφαντῶ ν γέ νος ἐ κ τῆ ς τῶ ν πολυπραγμό νων φρατρί ας καὶ ἑ στί ας ἐ στί ν. ἀ λλ' οἱ μὲ ν συκοφά νται ζητοῦ σιν, εἴ τις ἢ βεβού λευται κακὸ ν ἢ πεποί ηκεν: οἱ δὲ πολυπρά γμονες καὶ τὰ ς ἀ βουλή τους ἀ τυχί ας τῶ ν πέ λας ἐ λέ γχοντες εἰ ς μέ σον ἐ κφέ ρουσι. λέ γεται δὲ καὶ τὸ ν ἀ λιτή ριον ἐ κ φιλοπραγμοσύ νης κατονομασθῆ ναι τὸ πρῶ τον: λιμοῦ γὰ ρ ὡ ς ἔ οικεν̓ Αθηναί οις ἰ σχυροῦ γενομέ νου, καὶ τῶ ν ἐ χό ντων πυρὸ ν εἰ ς μέ σον οὐ φερό ντων ἀ λλὰ κρύ φα καὶ νύ κτωρ ἐ ν ταῖ ς οἰ κί αις ἀ λού ντων, περιιό ντες ἐ τή ρουν τῶ ν μύ λων τὸ ν ψό φον εἶ τ'“ ἀ λιτή ριοι” προσηγορεύ θησαν. ὁ μοί ως δὲ καὶ τῷ συκοφά ντῃ τοὔ νομα γεγενῆ σθαι: κεκωλυμέ νου γὰ ρ ἐ κφέ ρειν τὰ σῦ κα, μηνύ οντες καὶ φαί νοντες τοὺ ς ἐ ξά γοντας ἐ κλή θησαν“ συκοφά νται.” καὶ τοῦ τ' οὖ ν οὐ κ ἄ χρηστό ν ἐ στιν ἐ ννοεῖ ν τοὺ ς πολυπρά γμονας, ὅ πως αἰ σχύ νωνται τὴ ν πρὸ ς τοὺ ς μισουμέ νους μά λιστα καὶ δυσχεραινομέ νους ὁ μοιό τητα καὶ συγγέ νειαν τοῦ ἐ πιτηδεύ ματος.