Reader

ἀ ετού ς τινας ἢ κύ κνους, ὦ Τερέ ντιε Πρῖ σκε, μυθολογοῦ σιν ἀ πὸ τῶ ν ἄ κρων τῆ ς γῆ ς ἐ πὶ τὸ μέ σον φερομέ νους εἰ ς ταὐ τὸ συμπεσεῖ ν Πυθοῖ περὶ τὸ ν καλού μενον ὀ μφαλό ν: ὕ στερον δὲ χρό νῳ τὸ ν Φαί στιον̓ Επιμενί δην ἐ λέ γχοντα τὸ ν μῦ θον ἐ πὶ τοῦ θεοῦ καὶ λαβό ντα χρησμὸ ν ἀ σαφῆ καὶ ἀ μφί βολον εἰ πεῖ ν οὔ τε γὰ ρ ἦ ν γαί ης; μέ σος ὀ μφαλὸ ς; οὐ δὲ θαλά σσης εἰ δέ τις ἔ στι, θεοῖ ς δῆ λος θνητοῖ σι δ' ἄ φαντος. ἐ κεῖ νον μὲ ν οὖ ν εἰ κό τως ὁ θεὸ ς ἠ μύ νατο, μύ θου παλαιοῦ καθά περ ζωγραφή ματος; ἁ φῇ διαπειρώ μενον.

ὀ λί γον δὲ πρὸ Πυθί ων τῶ ν ἐ πὶ Καλλιστρά του πρὸ ς ἡ μᾶ ς ἀ πὸ τῶ ν ἐ ναντί ων τῆ ς οἰ κουμέ νης περά των ἔ τυχον ἄ νδρες ἱ εροὶ δύ ο συνδραμό ντες εἰ ς Δελφού ς, Δημή τριος μὲ ν ὁ γραμματικὸ ς ἐ κ Βρεττανί ας εἰ ς Ταρσὸ ν ἀ νακομιζό μενος οἴ καδε, Κλεό μβροτος δ' ὁ Λακεδαιμό νιος, πολλὰ μὲ ν ἐ ν Αἰ γύ πτῳ καὶ περὶ τὴ ν Τρωγλοδυτικὴ ν γῆ ν πεπλανημέ νος, πό ρρω δὲ τῆ ς̓ Ερυθρᾶ ς θαλά σσης ἀ ναπεπλευκὼ ς οὐ κατ' ἐ μπορί αν, ἀ λλ' ἀ νὴ ρ φιλοθεά μων καὶ φιλομαθὴ ς οὐ σί αν δ' ἔ χων ἱ κανὴ ν καὶ τὸ πλεί ονα τῶ ν ἱ κανῶ ν ἔ χειν οὐ κ ἄ ξιον πολλοῦ ποιού μενος ἐ χρῆ το τῇ σχολῇ πρὸ ς τὰ τοιαῦ τα, καὶ συνῆ γεν ἱ στορί αν οἷ ον ὕ λην φιλοσοφί ας, θεολογί αν ὥ σπερ αὐ τὸ ς ἐ κά λει τέ λος ἐ χού σης. νεωστὶ δὲ γεγονὼ ς παρ'̓́ Αμμωνα, τὰ μὲ ν ἄ λλα τῶ ν ἐ κεῖ δῆ λος ἦ ν μὴ πά νυ τεθαυμακώ ς, περὶ δὲ τοῦ λύ χνου τοῦ ἀ σβέ στου διηγεῖ το λό γον ἄ ξιον σπουδῆ ς λεγό μενον ὑ πὸ τῶ ν ἱ ερέ ων. ἀ εὶ γὰ ρ ἔ λαττον ἀ ναλί σκειν ἔ λαιον ἔ τους ἑ κά στου, καὶ τοῦ το ποιεῖ σθαι τεκμή ριον ἐ κεί νους τῆ ς τῶ ν ἐ νιαυτῶ ν ἀ νωμαλί ας, τὸ ν ἕ τερον τοῦ προά γοντος ἀ εὶ τῷ χρό νῳ βραχύ τερον ποιού σης εἰ κὸ ς γὰ ρ ἐ ν ἐ λά ττονι χρό νῳ τὸ δαπανώ μενον ἔ λαττον εἶ ναι.

θαυμασά ντων δέ τῶ ν παρό ντων, τοῦ δὲ Δημητρί ου καὶ γελοῖ ον φή σαντος εἶ ναι ἀ πὸ μικρῶ ν πραγμά των οὕ τω μεγά λα θηρᾶ ν, οὐ κατ'̓ Αλκαῖ ον“ ἐ ξ ὄ νυχος τὸ ν λέ οντα” γρά φοντας, ἀ λλὰ θρυαλλί δι καὶ λύ χνῳ τὸ ν οὐ ρανὸ ν ὁ μοῦ τι σύ μπαντα μεθιστά ντας καὶ τὴ ν μαθηματικὴ ν ἄ ρδην ἀ ναιροῦ ντας: ὁ Κλεό μβροτος“ οὐ δέ ν” ἔ φη“ τού των διαταρά ξει τοὺ ς ἄ νδρας ἀ λλὰ τοῖ ς μαθηματικοῖ ς οὐ χ ὑ φή σονται τῆ ς ἀ κριβεί ας, ὡ ς μᾶ λλον ἂ ν ἐ κεί νους διαφυγό ντα τὸ ν χρό νον ἐ ν κινή σεσι καὶ περιό δοις οὕ τω μακρὰ ν ἀ φεστώ σαις, ἢ τὸ μέ τρον αὐ τοὺ ς τοῦ ἐ λαί ου προσέ χοντας ἀ εὶ διὰ τὴ ν ἀ τοπί αν τῷ παραλό γῳ καὶ παραφυλά ττοντας. τὸ δὲ μικρὰ μὴ διδό ναι σημεῖ α γί γνεσθαι μεγά λων, ὦ Δημή τριε, πολλαῖ ς ἐ στι τέ χναις ἐ μποδώ ν: ἐ πεὶ καὶ πολλῶ ν μὲ ν ἀ ποδεί ξεις παραιρεῖ σθαι συμβή σεται πολλῶ ν δὲ προαγορεύ σεις. καί τοι καὶ ὑ μεῖ ς οὐ μικρὸ ν ἀ ποδεί κνυτε πρᾶ γμα, λεαί νεσθαι ξυρῷ τὰ σώ ματα τοὺ ς ἥ ρωας, ἐ ντυχό ντες παρ'̔ Ομή ρῳ ξυρὸ ν ὀ νομά σαντι καὶ δανεί ζειν ἐ πὶ τό κοις, ὅ τι που“ χρέ ος ὀ φέ λλεσθαι” φησὶ ν“ οὔ τι νέ ον οὐ δ' ὀ λί γον,'” ὡ ς τοῦ ὀ φέ λλεσθαι τὸ αὔ ξεσθαι δηλοῦ ντος. αὖ θις δὲ τὴ ν νύ κτα“ θοή ν” εἰ πό ντος, ἀ γαπητῶ ς ἐ μφύ εσθε τῷ ῥ ή ματι καὶ τοῦ τ' ἐ κεῖ νό φατε, φρά ζεσθαι τὴ ν σκιὰ ν τῆ ς γῆ ς ὑ π' αὐ τοῦ κωνική ν, οὖ σαν ἀ πὸ σφαιροειδοῦ ς. ἰ ατρικὴ ν δὲ λοιμῶ δες θέ ρος ἀ ραχνί ων πλή θει προδηλοῦ ν, καὶ θρί οις ἐ αρινοῖ ς ὅ ταν κορώ νης ποδὶ εἴ κελα γέ νηται, τί ς ἐ ά σει τῶ ν ἀ ξιού ντων μικρὰ σημεῖ α μὴ γί γνεσθαι τῶ ν μεγά λων; τί ς δ' ἀ νέ ξεται πρὸ ς χοῦ ν καὶ κοτύ λην ὕ δατος τὸ τοῦ ἡ λί ου μέ γεθος μετρού μενον, ἢ τῆ ς ἐ νταῦ θα πλινθί δος, ἣ ν ποιεῖ γωνί αν ὀ ξεῖ αν κεκλιμέ νην πρὸ ς τὸ ἐ πί πεδον, μέ τρον εἶ ναι λεγομέ νην τοῦ ἐ ξά ρματος, ὃ ἐ ξῆ ρται τῶ ν πό λων ὁ ἀ εὶ φανερὸ ς ἀ πὸ τοῦ ὁ ρί ζοντος; ταῦ τα γὰ ρ ἦ ν ἀ κού ειν τῶ ν ἐ κεῖ προφητῶ ν. ὥ στ' ἄ λλο τι λέ γωμεν πρὸ ς αὐ τού ς, εἰ βουλό μεθα τῷ ἡ λί ῳ κατὰ τὰ πά τρια τὴ ν νενομισμέ νην τά ξιν ἀ παρά βατον ποιεῖ ν.”

παρὼ ν οὖ ν ἀ νεφώ νησεν̓ Αμμώ νιος ὁ φιλό σοφος“ οὐ τῷ ἡ λί ῳ μό νον εἰ πεῖ ν, ἀ λλὰ τῷ οὐ ρανῷ παντί. συστέ λλεσθαι γὰ ρ ἀ νά γκη τὴ ν ἀ πὸ τροπῶ ν ἐ πὶ τροπὰ ς πά ροδον αὐ τοῦ καὶ μὴ διαμέ νειν τηλικοῦ το μέ ρος οὖ σαν τοῦ ὁ ρί ζοντος ἡ λί κον οἱ μαθηματικοὶ λέ γουσιν, ἀ λλ' ἐ λά ττονα γί γνεσθαι, ἀ εὶ πρὸ ς τὰ βό ρεια τῶ ν νοτί ων συναγωγὴ ν λαμβανό ντων, καὶ τὸ θέ ρος ἡ μῖ ν βραχύ τερον καὶ ψυχροτέ ραν εἶ ναι τὴ ν κρᾶ σιν, ἐ νδοτέ ρω κά μπτοντος αὐ τοῦ καὶ μειζό νων παραλλή λων ἐ φαπτομέ νου τοῖ ς τροπικοῖ ς σημεί οις: ἔ τι δὲ τοὺ ς μὲ ν ἐ ν Συή νῃ γνώ μονας ἀ σκί ους μηκέ τι φαί νεσθαι περὶ τροπὰ ς θερινὰ ς πολλοὺ ς δὲ ὑ ποδεδραμηκέ ναι τῶ ν ἀ πλανῶ ν ἀ στέ ρων, ἐ νί ους δὲ ψαύ ειν καὶ συγκεχύ σθαι πρὸ ς ἀ λλή λους, τοῦ διαστή ματος; ἐ κλελοιπό τος. εἰ δ' αὖ φή σουσι τῶ ν ἄ λλων ὁ μοί ως ἐ χό ντων ἀ τακτεῖ ν ταῖ ς κινή σεσι τὸ ν ἥ λιον, οὔ τε τὴ ν μό νον τοῦ τον ἐ κ τοσού των ἐ πιταχύ νουσαν αἰ τί αν εἰ πεῖ ν ἕ ξουσι καὶ τὰ πολλὰ τῶ ν φαινομέ νων συνταρά ξουσι, τὰ δὲ πρὸ ς σελή νην καὶ παντά πασιν, ὥ στε μὴ δεῖ σθαι μέ τρων ἐ λαί ου τὴ ν διαφορὰ ν ἐ λεγχό ντων. αἱ γὰ ρ ἐ κλεί ψεις ἐ λέ γξουσιν αὐ τοῦ τε τῇ σελή νῃ πλεονά κις ἐ πιβά λλοντος καὶ τῆ ς σελή νης τῇ τῆ ς γῆ ς σκιᾷ, τὰ δ' ἄ λλα δῆ λα καὶ οὐ δὲ ν δεῖ περαιτέ ρω τὴ ν ἀ λαζονεί αν τοῦ λό γου διελί ττειν.”“ ἀ λλὰ μή ν” ὁ Κλεό μβροτος ἔ φη“ καὶ τὸ μέ τρον αὐ τὸ ς εἶ δον: πολλὰ γὰ ρ ἐ δεί κνυσαν τὸ δ' ἐ πέ τειον ἀ πέ δει τῶ ν παλαιοτά των οὐ κ ὀ λί γον.” ὑ πολαβὼ ν δ' αὖ θις ὁ̓ Αμμώ νιος“ εἶ τα τοὺ ς ἄ λλους ἀ νθρώ πους” εἶ πεν“ ἔ λαθε παρ' οἷ ς ἄ σβεστα θεραπεύ εται πυρὰ καὶ σῴ ζεται χρό νον ἐ τῶ ν ὡ ς ἔ πος εἰ πεῖ ν ἄ πειρον; εἰ δ' οὖ ν ὑ πό θοιτό τις ἀ ληθὲ ς εἶ ναι τὸ λεγό μενον, οὐ βέ λτιό ν ἐ στι ψυχρό τητας αἰ τιᾶ σθαί τινας καὶ ὑ γρό τητας ἀ έ ρων, ὑ φ' ὧ ν τὸ πῦ ρ μαραινό μενον εἰ κό ς ἐ στι μὴ κρατεῖ ν πολλῆ ς μηδὲ δεῖ σθαι τροφῆ ς, ἢ τοὐ ναντί ον ξηρό τητας καὶ θερμό τητας; ἤ δη γὰ ρ ἀ κή κοα λεγό ντων τινῶ ν περὶ τοῦ πυρό ς, ὡ ς ἐ ν χειμῶ νι κά εται βέ λτιον ὑ πὸ ῥ ώ μης εἰ ς αὑ τὸ συστελλό μενον τῇ ψυχρό τητι καὶ πυκνού μενον, ἐ ν δὲ τοῖ ς αὐ χμοῖ ς ἐ ξασθενεῖ καὶ γί γνεται μανὸ ν καὶ ἄ τονον, κἂ ν ἐ ν ἡ λί ῳ κά ηται, χεῖ ρον ἐ ργά ζεται, καὶ τῆ ς ὕ λης ἅ πτεται μαλακῶ ς καὶ καταναλί σκει βρά διον. μά λιστα δ' ἄ ν τις εἰ ς αὐ τὸ τὴ ν αἰ τί αν ἐ πανά γοι τοὔ λαιον: οὐ γὰ ρ ἀ πεικὸ ς ἐ στι πά λαι μὲ ν ἄ τροφον καὶ ὑ δατῶ δες εἶ ναι, γεννώ μενον ἐ κ φυτά δος νέ ας, ὕ στερον δὲ πεπτό μενον ἐ ν τελεί οις καὶ συνιστά μενον ἀ πὸ πλή θους ἴ σου μᾶ λον ἰ σχύ ειν καὶ τρέ φειν: βέ λτιον, εἰ δεῖ τοῖ ς̓ Αμμωνί οις ἀ νασῴ ζειν καί περ ἄ τοπον καὶ ἀ λλό κοτον οὖ σαν τὴ ν ὑ πό θεσιν.”

παυσαμέ νου δὲ τοῦ̓ Αμμωνί ου“ μᾶ λλον” ἔ φην ἐ γώ“ περὶ τοῦ μαντεί ου δί ελθ' ἡ μῖ ν, ὦ Κλεό μβροτε: μεγά λη γὰ ρ ἡ παλαιὰ δό ξα τῆ ς ἐ πεῖ θειό τητος, τὰ δὲ νῦ ν ἔ οικεν ὑ πομαραί νεσθαι.” τοῦ δὲ Κλεομβρό του σιωπῶ ντος καὶ κά τω βλέ ποντος, ὁ Δημή τριος“ οὐ δέ ν” ἔ φη“ δεῖ περὶ τῶ ν ἐ πεῖ πυνθά νεσθαι καὶ διαπορεῖ ν τὴ ν ἐ νταῦ θα τῶ ν χρηστηρί ων ἀ μαύ ρωσιν, μᾶ λλον δὲ πλὴ ν ἑ νὸ ς ἢ δυεῖ ν ἁ πά ντων ἔ κλειψιν ὁ ρῶ ντας: ἀ λλ' ἐ κεῖ νο σκοπεῖ ν, δι' ἣ ν αἰ τί αν οὕ τως ἐ ξησθέ νηκε. τὰ γὰ ρ ἄ λλα τί δεῖ λέ γειν, ὅ που τὴ ν Βοιωτί αν ἕ νεκα χρηστηρί ων πολύ φωνον οὖ σαν ἐ ν τοῖ ς πρό τερον χρό νοις νῦ ν ἐ πιλέ λοιπε κομιδῇ καθά περ νά ματα, καὶ πολὺ ς ἐ πέ σχηκε μαντικῆ ς αὐ χμὸ ς τὴ ν χώ ραν; οὐ δαμοῦ γὰ ρ ἀ λλαχό θι νῦ ν ἢ περὶ Λεβά δειαν ἡ Βοιωτί α παρέ χει τοῖ ς χρῄ ζουσιν ἀ ρύ σασθαι μαντικῆ ς, τῶ ν δ' ἄ λλων τὰ μὲ ν σιγὴ τὰ δὲ παντελὴ ς ἐ ρημί α κατέ σχηκε. καί τοι γε περὶ τὰ Μηδικὰ μὲ ν εὐ δοκί μησεν οὐ χ ἧ ττον ἢ τὸ τοῦ̓ Αμφιά ρεω καὶ ἀ πεπειρά θη Μῦ ς ὡ ς ἔ οικεν ἀ μφοτέ ρων. ὁ μὲ ν οὖ ν τοῦ Πτῴ ου μαντεί ου προφή της φωνῇ Αἰ ολί δι χρώ μενος τὸ πρὸ τοῦ τό τε τῇ τῶ ν βαρβά ρων χρησμὸ ν ἐ ξή νεγκεν, ὥ στε μηδέ να ξυνεῖ ναι ἁ γί ων τῶ ν παρό ντων ὃ ν ἐ κεῖ νον, ὡ ς τοῦ ἐ νθουσιασμοῦ τι τοῖ ς βαρβά ροις οὐ κ ἔ στιν οὐ δὲ δέ δοται φωνὴ ν̔ Ελληνί δα λαβεῖ ν τὸ προσταττό μενον ὑ πηρετοῦ σαν. ὁ δὲ πεμφθεὶ ς εἰ ς̓ Αμφιά ρεω δοῦ λος ἔ δοξε κατὰ τοὺ ς ὕ πνους ὑ πηρέ την τοῦ θεοῦ φανέ ντα, πρῶ τον μὲ ν ἀ πὸ φωνῆ ς ἐ κβά λλειν αὐ τό ν, ὡ ς τοῦ θεοῦ μὴ παριέ ντος, ἔ πειτα ταῖ ς χερσὶ ν ὠ θεῖ ν ἐ πιμέ νοντος δέ, λί θον εὐ μεγέ θη λαβό ντα τὴ ν κεφαλὴ ν πατά ξαι. ταῦ τα δ' ἦ ν ὥ σπερ ἀ ντί φωνα τῶ ν γενησομέ νων: ἡ ττή θη γὰ ρ ὁ Μαρδό νιος, οὐ βασιλέ ως ἀ λλ' ἐ πιτρό που καὶ διακό νου βασιλέ ως ἡ γουμέ νου τῶ ν̔ Ελλή νων, καὶ λί θῳ πληγεὶ ς ἔ πεσεν, ὥ σπερ ὁ Λυδὸ ς ἔ δοξε πληγῆ ναι κατὰ τοὺ ς ὕ πνους. ἤ κμαζε δὲ τό τε καὶ τὸ περὶ τὰ ς Τεγύ ρας χρηστή ριον, ὅ που καὶ γενέ σθαι τὸ ν θεὸ ν ἱ στοροῦ σι, καὶ ναμά των δυεῖ ν παραρρεό ντων τὸ μὲ ν Φοί νικα θά τερον δ'̓ Ελαί αν ἄ χρι νῦ ν ὡ ς ἔ νιοι λέ γουσιν. ἐ ν μὲ ν οὖ ν τοῖ ς Μηδικοῖ ς̓ Εχεκρά τους προφητεύ οντος, ἀ νεῖ λε νί κην καὶ κρά τος πολέ μου τοῖ ς̔́ Ελλησιν ὁ θεό ς: ἐ ν δὲ τῷ Πελοποννησιακῷ πολέ μῳ Δηλί οις ἐ κπεσοῦ σι τῆ ς νή σου φασὶ χρησμὸ ν ἐ κ Δελφῶ ν κομισθῆ ναι, προστά ττοντα τὸ ν τό πον ἀ νευρεῖ ν, ἐ ν ᾧ γέ γονεν ὁ̓ Από λλων, καὶ θυσί ας τινὰ ς ἐ κεῖ τελέ σαι. θαυμαζό ντων δὲ καὶ διαπορού ντων, εἰ μὴ παρ' αὐ τοῖ ς ὁ θεὸ ς ἀ λλ' ἑ τέ ρωθι γεγό νοι, τὴ ν Πυθί αν προσανελεῖ ν, ὅ τι κορώ νη φρά σει τὸ χωρί ον αὐ τοῖ ς. ἀ πιό ντας οὖ ν ἐ ν Χαιρωνεί ᾳ γενέ σθαι, καὶ τῆ ς πανδοκευτρί ας ἀ κοῦ σαι πρό ς τινας ξέ νους βαδί ζοντας εἰ ς Τεγύ ρας περὶ τοῦ χρηστηρί ου διαλεγομέ νης: τῶ ν δὲ ξέ νων, ὡ ς ἀ πῄ εσαν, ἀ σπαζομέ νων καὶ προσαγορευό ντων τὴ ν ἄ νθρωπον, ὅ περ ὠ νομά ζετο, Κορώ νην, συνεῖ ναι τὸ λό γιον, καὶ θύ σαντας ἐ ν ταῖ ς Τεγύ ραις τυχεῖ ν καθό δου μετ' ὀ λί γον χρό νον. γεγό νασι δὲ καὶ νεώ τεραι τού των ἐ πιφά νειαι περὶ τὰ μαντεῖ α ταῦ τα, νῦ ν δ' ἐ κλέ λοιπεν ὥ στε τὴ ν αἰ τί αν ἄ ξιον εἶ ναι παρὰ τῷ Πυθί ῳ διαπορῆ σαι τῆ ς μεταβολῆ ς”

ἤ δη δέ πως ἀ πὸ τοῦ νεὼ προϊ ό ντες ἐ πὶ ταῖ ς θύ ραις τῆ ς Κνιδί ων λέ σχης ἐ γεγό νειμεν παρελθό ντες οὖ ν εἴ σω, τοὺ ς φί λους πρὸ ς οὓ ς ἐ βαδί ζομεν ἑ ωρῶ μεν καθημέ νους καὶ περιμέ νοντας ἡ μᾶ ς: ἦ ν δὲ τῶ ν ἄ λλων ἡ συχί α διὰ τὴ ν ὥ ραν, ἀ λειφομέ νων ἢ θεωμέ νων τοὺ ς ἀ θλητά ς. καὶ ὁ Δημή τριος διαμειδιά σας““ ψεύ σομαι” εἶ πεν“ ἢ ἔ τυμον ἐ ρέ ω;” δοκεῖ τέ μοι μηδὲ ν ἄ ξιον σκέ μμα διὰ χειρῶ ν ἔ χειν: ὁ ρῶ γὰ ρ ὑ μᾶ ς ἀ νειμέ νως σφό δρα καθημέ νους καὶ διακεχυμέ νους τοῖ ς προσώ ποις.” ὑ πολαβὼ ν οὖ ν ὁ Μεγαρεὺ ς̔ Ηρακλέ ων“ οὐ γὰ ρ ζητοῦ μεν” ἔ φη“ τὸ βά λλω ῥ ῆ μα πό τερον λά μβδα κατὰ τὸ ν μέ λλοντα χρό νον ἀ πό λλυσιν, οὐ δ' ἀ πὸ τί νων ἁ πλῶ ν ὀ νομά των τὸ χεῖ ρον καὶ τὸ βέ λτιον καὶ τὸ χεί ριστον καὶ τὸ βέ λτιστον ἐ σχημά τισται. ταῦ τα γὰ ρ ἴ σως καὶ τὰ τοιαῦ τα συντεί νει καὶ συνί στησι τὸ πρό σωπον: τὰ δ' ἄ λλ' ἔ ξεστι τὰ ς ὀ φρῦ ς κατὰ χώ ραν ἔ χοντας φιλοσοφεῖ ν καὶ ζητεῖ ν, ἀ τρέ μα μὴ δεινὸ ν βλέ ποντας μηδὲ χαλεπαί νοντας τοῖ ς παροῦ σιν”“ δέ ξασθ' οὖ ν” ὁ Δημή τριος“ ἡ μᾶ ς” ἔ φη“ καὶ μεθ' ἡ μῶ ν λό γον, ὃ ς δὴ προσπέ πτωκεν ἡ μῖ ν οἰ κεῖ ος ὢ ν τοῦ τό που καὶ διὰ τὸ ν θεὸ ν ἅ πασι προσή κων: καὶ ὅ πως οὐ συνά ξετε τὰ ς ὀ φρῦ ς ἐ πιχειροῦ ντες.”

ὡ ς οὖ ν ἀ νεμί χθημεν διακαθεζό μενοι καὶ πρού βαλεν εἰ ς μέ σον ὁ Δημή τριος τὸ ν λό γον, εὐ θὺ ς ἀ ναπηδή σας ὁ: κυνικὸ ς Δί δυμος, ἐ πί κλησιν Πλανητιά δης, καὶ τῇ βακτηρί ᾳ δὶ ς ἢ τρὶ ς πατά ξας ἀ νεβό ησεν“ ἰ οὺ ἰ ού, δύ σκριτον πρᾶ γμα καὶ ζητή σεως δεό μενον πολλῆ ς ἣ κετε κομί ζοντες ἡ μῖ ν. θαυμαστὸ ν γά ρ ἐ στιν, εἰ τοσαύ της κακί ας ὑ ποκεχυμέ νης; μὴ μό νον, ὡ ς προεῖ πεν̔ Ησί οδος, Αἰ δὼ ς καὶ Νέ μεσις τὸ ν ἀ νθρώ πινον βί ον ἀ πολελοί πασιν, ἀ λλὰ καὶ πρό νοια θεῶ ν συσκευασαμέ νη τὰ χρηστή ρια πανταχό θεν οἴ χεται. τοὐ ναντί ον δ' ὑ μῖ ν ἐ γὼ προβά λλω διαπορῆ σαι, πῶ ς οὐ χὶ καὶ τό τ' ἀ πεί ρηκεν οὐ δ'̔ Ηρακλῆ ς αὖ θις ἤ τις ἄ λλος θεῶ ν ὑ πέ σπακε τὸ ν τρί ποδα καταπιμπλά μενον αἰ σχρῶ ν καὶ ἀ θέ ων ἐ ρωτημά των, ἃ τῷ θεῷ προβά λλουσιν οἱ μὲ ν ὡ ς σοφιστοῦ διά πειραν λαμβά νοντες οἱ δὲ περὶ θησαυρῶ ν ἢ κληρονομιῶ ν ἢ γά μων παρανό μων διερωτῶ ντες: ὥ στε κατὰ κρά τος ἐ ξελέ γχεσθαι τὸ ν Πυθαγό ραν εἰ πό ντα βελτί στους ἑ αυτῶ ν γί γνεσθαι τοὺ ς ἀ νθρώ πους, ὅ ταν πρὸ ς τοὺ ς θεοὺ ς βαδί ζωσιν: οὕ τως ἄ ρ' ἃ καλῶ ς εἶ χεν, ἀ νθρώ που πρεσβυτέ ρου παρό ντος, ἀ ρνεῖ σθαι καὶ ἀ ποκρύ πτειν νοσή ματα τῆ ς ψυχῆ ς καὶ πά θη, ταῦ τα γυμνὰ καὶ περιφανῆ κομί ζουσιν ἐ πὶ τὸ ν θεό ν.” ἔ τι δ' αὐ τοῦ βουλομέ νου λέ γειν, ὃ θ'̔ Ηρακλέ ων ἐ πελά βετο τοῦ τρί βωνος, κἀ γὼ σχεδὸ ν ἁ πά ντων αὐ τῷ συνηθέ στατος ὤ ν“ παῦ'” ἔ φην“ ὦ φί λε Πλανητιά δη, παροξύ νων τὸ ν θεό ν: εὐ ό ργητος γά ρ ἐ στι καὶ πρᾶ ος κατεκρί θη δὲ θνατοῖ ς ἀ γανώ τατος ἔ μμεν ὥ ς φησιν ὁ Πί νδαρος. καὶ εἴ θ' ἥ λιό ς ἐ στιν εἴ τε κύ ριος; ἡ λί ου καὶ πατὴ ρ καὶ ἐ πέ κεινα τοῦ ὁ ρατοῦ παντό ς, οὐ κ εἰ κὸ ς ἀ παξιοῦ ν φωνῆ ς τοὺ ς νῦ ν ἀ νθρώ πους, οἷ ς αἴ τιό ς ἐ στι γενέ σεως καὶ τροφῆ ς καὶ τοῦ εἶ ναι καὶ φρονεῖ ν: οὐ δ' ἅ μα τὴ ν πρό νοιαν, ὥ σπερ εὐ γνώ μονα μητέ ρα καὶ χρηστή ν, πά ντα ποιοῦ σαν ἡ μῖ ν καὶ φυλά ττουσαν ἐ ν μό νῃ μνησί κακον εἶ ναι τῇ μαντικῇ, καὶ ταύ την ἀ φαιρεῖ σθαι δοῦ σαν ἐ ξ ἀ ρχῆ ς: ὥ σπερ οὐ χὶ καὶ τό τε πλειό νων ὄ ντων ἐ ν πλεί οσιν ἀ νθρώ πων πονηρῶ ν, ὅ τε πολλαχό θεν τῆ ς οἰ κουμέ νης χρηστή ρια καθειστή κει. δεῦ ρο δὴ πά λιν καθί σας καὶ πρὸ ς τὴ ν κακί αν, ἣ ν εἴ ωθας ἀ εὶ τῷ λό γῳ κολά ζειν, Πυθικὰ ς ἐ κεχειρί ας σπεισά μενος, ἑ τέ ραν τινὰ μεθ' ἡ μῶ ν αἰ τί αν ζή τει τῆ ς λεγομέ νης ἐ κλεί ψεως τῶ ν χρηστηρί ων. τὸ ν δὲ θεὸ ν εὐ μενῆ φύ λαττε καὶ ἀ μή νιτον” ἐ γὼ μὲ ν οὖ ν ταῦ τ' εἰ πὼ ν τοσοῦ το διεπραξά μην, ὅ σον ἀ πελθεῖ ν διὰ θυρῶ ν σιωπῇ τὸ ν Πλανητιά δην.

ἡ συχί ας δὲ γενομέ νης ἐ π' ὀ λί γον, ὁ̓ Αμμώ νιος ἐ μὲ προσαγορεύ σας“ ὅ ρα τί ποιοῦ μεν” εἶ πεν“ ὦ Λαμπρί α, καὶ πρό σεχε τῷ λό γῳ τὴ ν διά νοιαν, ὅ πως μὴ τὸ ν θεὸ ν ἀ ναί τιον ποιῶ μεν. ὁ γὰ ρ ἄ λλῳ τινὶ καὶ μὴ θεοῦ γνώ μῃ τὰ παυσά μενα τῶ ν χρηστηρί ων ἐ κλιπεῖ ν ἡ γού μενος, ὑ πό νοιαν δί δωσι τοῦ μὴ γί νεσθαι μηδ' εἶ ναι διὰ τὸ ν θεὸ ν ἀ λλ' ἑ τέ ρῳ τινὶ τρό πῳ νομί ζειν. οὐ γὰ ρ ἄ λλη γέ τις ἔ στι μεί ζων οὐ δὲ κρεί ττων δύ ναμις, ὥ στ' ἀ ναιρεῖ ν καὶ ἀ φανί ζειν ἔ ργον θεοῦ τὴ ν μαντικὴ ν οὖ σαν. ὁ μὲ ν οὖ ν Πλανητιά δου λό γος οὐ κ ἀ ρεστὸ ς ἐ μοὶ διά τε τἄ λλα καὶ τὴ ν ἀ νωμαλί αν, ἣ ν περὶ τὸ ν θεὸ ν ποιεῖ, πῆ μὲ ν ἀ ποστρεφό μενον καὶ ἀ παξιοῦ ντα τὴ ν κακί αν πῆ δὲ πά λιν αὖ προσιέ μενον ὥ σπερ βασιλεύ ς τις ἢ τύ ραννος ἑ τέ ραις ἀ ποκλεί ων θύ ραις τοὺ ς πονηροὺ ς καθ' ἑ τέ ρας εἰ σδέ χοιτο καὶ χρηματί ζοι. τοῦ δὲ μετρί ου καὶ ἱ κανοῦ καὶ μηδαμῆ περιττοῦ πανταχῆ δ' αὐ τά ρκους, μά λιστα τοῖ ς θεοῖ ς πρέ ποντος ἔ ργου, εἰ ταύ την ἀ ρχὴ ν λαβὼ ν φαί η τις, ὅ τι τῆ ς κοινῆ ς ὀ λιγανδρί ας, ἣ ν αἱ πρό τεραι στά σεις καὶ οἱ πό λεμοι περὶ πᾶ σαν ὁ μοῦ τι τὴ ν οἰ κουμέ νην ἀ πειργά σαντο, πλεῖ στον μέ ρος ἡ̔ Ελλὰ ς μετέ σχηκε, καὶ μό λις ἂ ν νῦ ν ὅ λη παρά σχοι τρισχιλί ους ὁ πλί τας, ὅ σους ἡ Μεγαρέ ων μί α πό λις ἐ ξέ πεμψεν εἰ ς Πλαταιέ ας（ οὐ δὲ ν οὖ ν ἕ τερον ἦ ν τὸ πολλὰ καταλιπεῖ ν χρηστή ρια τὸ ν θεὸ ν ἢ τῆ ς̔ Ελλά δος ἐ λέ γχειν τὴ ν ἐ ρημί αν）, ἀ κριβῶ ς ἂ ν αὐ τῷ παρά σχοιμι τῆ ς εὑ ρησιλογί ας. τί νος γὰ ρ ἦ ν ἀ γαθό ν, εἱ ἐ ν Τεγύ ραις ὡ ς πρό τερον ἦ ν μαντεῖ ον, ἢ περὶ τὸ Πτῷ ον ὅ που μεθ' ἡ μέ ρας ἐ ντυχεῖ ν ἔ στιν ἀ νθρώ πῳ νέ μοντι; καὶ γὰ ρ τοῦ το δὴ τοὐ νταῦ θα πρεσβύ τατον ὂ ν“ χρό νῳ τε δό ξῃ τε” κλεινό τατον ὑ πὸ θηρί ου χαλεποῦ δρακαί νης πολὺ ν χρό νον ἔ ρημον γενέ σθαι καὶ ἀ προσπέ λαστον ἱ στοροῦ σιν, οὐ κ ὀ ρθῶ ς τὴ ν ἀ ργί αν ἀ λλ' ἀ νά παλιν λαμβά νοντες: ἡ γὰ ρ ἐ ρημί α τὸ θηρί ον ἐ πηγά γετο μᾶ λλον ἢ τὸ θηρί ον ἐ ποί ησε τὴ ν ἐ ρημί αν. ἐ πεὶ δὲ τῷ θεῷ δό ξαν οὕ τως ἥ θ'̔ Ελλὰ ς ἐ ρρώ σθη πό λεσι καὶ τὸ χωρί ον ἀ νθρώ ποις ἐ πλή θυνε, δυσὶ ν ἐ χρῶ ντο προφή τισιν ἐ ν μέ ρει καθιεμέ ναις, καὶ τρί τη δ' ἔ φεδρος ἦ ν ἀ ποδεδειγμέ νη. νῦ ν δ' ἔ στι μί α προφῆ τις, καὶ οὐ κ ἐ γκαλοῦ μεν ἐ ξαρκεῖ γὰ ρ αὕ τη τοῖ ς δεομέ νοις. οὐ τοί νυν αἰ τιατέ ον οὐ δὲ τὸ ν θεό ν: ἡ γὰ ρ οὖ σα μαντικὴ καὶ διαμέ νουσα πᾶ σί ν ἐ στιν ἱ κανὴ καὶ πά ντας ἀ ποπέ μπει τυγχά νοντας ὧ ν χρῄ ζουσιν. ὥ σπερ οὖ ν ἐ ννέ α κή ρυξιν ὁ̓ Αγαμέ μνων ἐ χρῆ το, καὶ μό λις κατεῖ χε τὴ ν ἐ κκλησί αν διὰ πλῆ θος, ἐ νταῦ θα δ' ὄ ψεσθε μεθ' ἡ μέ ρας ὀ λί γας ἐ ν τῷ θεά τρῳ μί αν φωνὴ ν ἐ ξικνουμέ νην εἰ ς πά ντας: οὕ τω τό τε πλεί οσιν ἐ χρῆ το φωναῖ ς πρὸ ς πλεί ονας ἡ μαντικὴ, νῦ ν δὲ τοὐ ναντί ον ἔ δει θαυμά ζειν τὸ ν θεό ν, εἰ περιεώ ρα τὴ ν μαντικὴ ν ἀ χρή στως δί κην ὕ δατος ἀ πορρέ ουσαν ἢ καθά περ αἱ πέ τραι ποιμέ νων ἐ ν ἐ ρημί ᾳ καὶ βοσκημά των φωναῖ ς ἀ ντηχοῦ σαν.”

εἰ πό ντος δὲ ταῦ τα τοῦ̓ Αμμωνί ου κἀ μοῦ σιωπῶ ντος, ὁ Κλεό μβροτος ἐ μὲ προσαγορεύ σας“ ἤ δη σὺ τοῦ το δέ δωκας” ἔ φη“ τὸ καὶ ποιεῖ ν ταυτὶ τὰ μαντεῖ α καὶ ἀ ναιρεῖ ν τὸ ν θεό ν;'”“ οὐ κ ἔ γωγ'” εἶ πον:“ ἀ ναιρεῖ σθαι μὲ ν γὰ ρ οὐ δὲ ν αἰ τί ᾳ θεοῦ φημι μαντεῖ ον οὐ δὲ χρηστή ριον: ἀ λλ' ὥ σπερ ἄ λλα πολλὰ ποιοῦ ντος ἡ μῖ ν ἐ κεί νου καὶ παρασκευά ζοντος, ἐ πά γει φθορὰ ν ἐ νί οις καὶ στέ ρησιν ἡ φύ σις, μᾶ λλον δ' ἡ ὕ λη στέ ρησις οὖ σα ἀ ναφεύ γει πολλά κις καὶ ἀ ναλύ ει τὸ γιγνό μενον ὑ πὸ τῆ ς κρεί ττονος αἰ τί ας, οὕ τω μαντικῶ ν οἶ μαι δυνά μεων σκοτώ σεις ἑ τέ ρας καὶ ἀ ναιρέ σεις εἶ ναι, πολλὰ καλὰ τοῦ θεοῦ διδό ντος ἀ νθρώ ποις ἀ θά νατον δὲ μηδέ ν: ὥ στε θνή σκειν καὶ τὰ θεῶ ν θεοὺ ς δ' οὒ κατὰ τὸ ν Σοφοκλέ α. τὴ ν δ' οὐ σί αν αὐ τῶ ν καὶ δύ ναμιν ἐ ν τῇ φύ σει καὶ τῇ ὕ λῃ φασὶ δεῖ ν ζητεῖ ν, τῷ θεῷ τῆ ς ἀ ρχῆ ς; ὥ σπερ ἐ στὶ δί καιον φυλαττομέ νης. εὔ ηθες γά ρ ἐ στι καὶ παιδικὸ ν κομιδῇ τὸ οἴ εσθαι τὸ ν θεὸ ν αὐ τὸ ν ὥ σπερ τοὺ ς ἐ γγαστριμύ θους, Εὐ ρυκλέ ας πά λαι νυνὶ δὲ Πύ θωνας; προσαγορευομέ νους, ἐ νδυό μενον εἰ ς τὰ σώ ματα τῶ ν προφητῶ ν ὑ ποφθέ γγεσθαι, τοῖ ς ἐ κεί νων στό μασι καὶ φωναῖ ς χρώ μενον ὀ ργά νοις. ὁ γὰ ρ θεὸ ν ἐ γκαταμιγνὺ ς ἀ νθρωπί ναις χρεί αις οὐ φεί δεται τῆ ς σεμνό τητος οὐ δὲ τηρεῖ τὸ ἀ ξί ωμα καὶ τὸ μέ γεθος αὐ τῷ τῆ ς ἀ ρετῆ ς”

καὶ ὁ Κλεό μβροτος“ ὀ ρθῶ ς λέ γεις ἀ λλ' ἐ πεὶ λαβεῖ ν καὶ διορί σαι, πῶ ς χρηστέ ον καὶ μέ χρι τί νων τῇ προνοί ᾳ, χαλεπό ν, οἱ μὲ ν οὐ δενὸ ς; ἁ πλῶ ς θεὸ ν οἱ δ' ὁ μοῦ τι πά ντων αἴ τιον ποιοῦ ντες ἀ στοχοῦ σι τοῦ μετρί ου καὶ πρέ ποντος. εὖ μὲ ν οὖ ν λέ γουσι καὶ οἱ λέ γοντες, ὅ τι Πλά των τὸ ταῖ ς γεννωμέ ναις ποιό τησιν ὑ ποκεί μενον στοιχεῖ ον ἐ ξευρώ ν, ὃ νῦ ν ὕ λην καὶ φύ σιν καλοῦ σιν, πολλῶ ν ἀ πή λλαξε καὶ μεγά λων ἀ ποριῶ ν τοὺ ς φιλοσό φους: ἐ μοὶ δὲ δοκοῦ σι πλεί ονας λῦ σαι καὶ μεί ζονας ἀ πορί ας οἱ τὸ τῶ ν δαιμό νων γέ νος ἐ ν μέ σῳ θέ ντες θεῶ ν καὶ ἀ νθρώ πων καὶ τρό που τινὰ τὴ ν κοινωνί αν ἡ μῶ ν συνά γον εἰ ς ταὐ τὸ καὶ συνά πτον ἐ ξευρό ντες: εἴ τε μά γων τῶ ν περὶ Ζωροά στρην ὁ λό γος οὗ τό ς ἐ στιν, εἴ τε Θρᾴ κιος ἀ π'̓ Ορφέ ως εἴ τ' Αἰ γύ πτιος ἢ Φρύ γιος, ὡ ς τεκμαιρό μεθα ταῖ ς ἑ κατέ ρωθι τελεταῖ ς ἀ ναμεμιγμέ να πολλὰ θνητὰ καὶ πέ νθιμα τῶ ν ὀ ργιαζομέ νων καὶ δρωμέ νων ἱ ερῶ ν ὁ ρῶ ντες.̔ Ελλή νων δ'̔́ Ομηρος μὲ ν ἔ τι φαί νεται κοινῶ ς ἀ μφοτέ ροις χρώ μενος τοῖ ς ὀ νό μασι καὶ τοὺ ς θεοὺ ς ἔ στιν ὅ τε δαί μονας προσαγορεύ ων:̔ Ησί οδος δὲ καθαρῶ ς καὶ διωρισμέ νως πρῶ τος ἐ ξέ θηκε τῶ ν λογικῶ ν τέ σσαρα γέ νη, θεοὺ ς εἶ τα δαί μονας εἶ θ' ἥ ρωας, τὸ δ' ἐ πὶ πᾶ σιν ἀ νθρώ πους, ἐ ξ ὧ ν ἔ οικε ποιεῖ ν τὴ ν μεταβολή ν, τοῦ μὲ ν χρυσοῦ γέ νους εἰ ς δαί μονας πολλοὺ ς κἀ γαθοὺ ς τῶ ν δ' ἡ μιθέ ων εἰ ς ἥ ρωας ἀ ποκριθέ ντων. ἕ τεροι δὲ μεταβολὴ ν τοῖ ς τε σώ μασιν ὁ μοί ως ποιοῦ σι καὶ ταῖ ς ψυχαῖ ς ὥ σπερ γὰ ρ ἐ κ γῆ ς ὕ δωρ ἐ κ δ' ὕ δατος ἀ ὴ ρ ἐ κ δ' ἀ έ ρος πῦ ρ γεννώ μενον ὁ ρᾶ ται, τῆ ς οὐ σί ας ἄ νω φερομέ νης: οὕ τως; ἐ κ μὲ ν ἀ νθρώ πων εἰ ς ἥ ρωας ἐ κ δ' ἡ ρώ ων εἰ ς δαί μονας αἱ βελτί ονες ψυχαὶ τὴ ν μεταβολὴ ν λαμβά νουσιν. ἐ κ δὲ δαιμό νων ὀ λί γαι μὲ ν ἐ ν χρό νῳ πολλῷ δι' ἀ ρετῆ ς καθαρθεῖ σαι παντά πασι θειό τητος μετέ σχον: ἐ νί αις δὲ συμβαί νει μὴ κρατεῖ ν ἑ αυτῶ ν, ἀ λλ' ὑ φιεμέ ναις καὶ ἐ νδυομέ ναις πά λιν σώ μασι θνητοῖ ς ἀ λαμπῆ καὶ ἀ μυδρὰ ν ζωὴ ν ὥ σπερ ἀ ναθυμί ασιν ἴ σχειν.”

“ ὁ δ'̔ Ησί οδος οἴ εται καὶ περιό δοις τισὶ χρό νων γί γνεσθαι τοῖ ς δαί μοσι τὰ ς τελευτά ς: λέ γει γὰ ρ ἐ ν τῷ τῆ ς Ναΐ δος προσώ πῳ καὶ τὸ ν χρό νον αἰ νιττό μενος ἐ ννέ α τοι ζώ ει γενεὰ ς λακέ ρυζα κορώ νη, ἀ νδρῶ ν ἡ βώ ντων ἔ λαφος δέ τε τετρακό ρωνος τρεῖ ς δ' ἐ λά φους ὁ κό ραξ γηρά σκεται αὐ τὰ ρ ὁ φοί νιξ ἐ ννέ α τοὺ ς κό ρακας: δέ κα δ' ἡ μεῖ ς τοὺ ς φοί νικας νύ μφαι ἐ υπλό καμοι, κοῦ ραι Διὸ ς αἰ γιό χοιο. τοῦ τον τὸ ν χρό νον εἰ ς πολὺ πλῆ θος ἀ ριθμοῦ συνά γουσιν οἱ μὴ καλῶ ς δεχό μενοι τὴ ν γενεά ν. ἔ στι γὰ ρ ἐ νιαυτό ς ὥ στε γί γνεσθαι τὸ σύ μπαν ἐ ννακισχί λια ἔ τη καὶ ἑ πτακό σια καὶ εἴ κοσι τῆ ς τῶ ν δαιμό νων ζωῆ ς. ἔ λαττον μὲ ν οὖ ν νομί ζουσιν οἱ πολλοὶ τῶ ν μαθηματικῶ ν, πλέ ον δ' οὐ δὲ Πί νδαρος εἴ ρηκεν εἰ πὼ ν τὰ ς νύ μφας ζῆ ν ἰ σοδέ νδρου τέ κμωρ αἰ ῶ νος λαχοί σας, διὸ καὶ καλεῖ ν αὑ τὰ ς ἁ μαδρυά δας.” ἔ τι δ' αὐ τοῦ λέ γοντος, Δημή τριος ὑ πολαβώ ν“ πῶ ς” ἔ φη“ λέ γεις, ὦ Κλεό μβροτε, γενεὰ ν ἀ νδρὸ ς εἰ ρῆ σθαι τὸ ν ἐ νιαυτό ν; οὔ τε γά ρ“ ἡ βῶ ντος” οὔ τε“ γηρῶ ντος,” ὡ ς ἀ ναγιγνώ σκουσιν ἔ νιοι, χρό νος ἀ νθρωπί νου βί ου τοσοῦ τὸ ς ἐ στιν. ἀ λλ' οἱ μὲ ν“ ἡ βώ ντων” ἀ ναγιγνώ σκοντες ἔ τη τριά κοντα ποιοῦ σι τὴ ν γενεὰ ν καθ'̔ Ηρά κλειτον, ἐ ν ᾧ χρό νῳ γεννῶ ντα παρέ χει τὸ ν ἐ ξ αὑ τοῦ γεγεννημέ νον ὁ γεννή σας. οἱ δὲ“ γηρώ ντων” πά λιν οὐ χ“ ἡ βώ ντων” γρά φοντες ὀ κτὼ καὶ ἑ κατὸ ν ἔ τη νέ μουσι τῇ γενεᾷ: τὰ γὰ ρ πεντή κοντα καί τέ σσαρα μεσού σης ὅ ρον ἀ νθρωπί νης ζωῆ ς εἶ ναι, συγκεί μενον ἔ κ τε τῆ ς ἀ ρχῆ ς καὶ τῶ ν πρώ των δυεῖ ν ἐ πιπέ δων καὶ δυεῖ ν τετραγώ νων καὶ δυεῖ ν κύ βων, οὓ ς καὶ Πλά των ἀ ριθμοὺ ς ἔ λαβεν ἐ ν τῇ ψυχογονί ᾳ. καὶ ὁ λό γος ὅ λως ᾐ νί χθαι δοκεῖ τῷ̔ Ησιό δῳ πρὸ ς τὴ ν ἐ κπύ ρωσιν, ὁ πηνί κα συνεκλεί πειν τοῖ ς ὑ γροῖ ς εἰ κό ς ἐ στι τὰ ς Νύ μφας, αἵ τ' ἄ λσεα καλὰ νέ μονται καὶ πηγὰ ς ποταμῶ ν καὶ πί σεα ποιή εντα.”

καὶ ὁ Κλεό μβροτος“ ἀ κού ω ταῦ τ'” ἔ φη“ πολλῶ ν καὶ ὁ ρῶ τὴ ν Στωικὴ ν ἐ κπύ ρωσιν ὥ σπερ τὰ̔ Ηρακλεί του καὶ̓ Ορφέ ως ἐ πινεμομέ νην ἔ πη οὕ τω καὶ τὰ̔ Ησιό δου καὶ συνεξά πτουσαν ἀ λλ' οὔ τε τοῦ κό σμου τὴ ν φθορὰ ν ἀ νέ χομαι λεγομέ νην, τὰ τ' ἀ μή χανα καὶ ὧ ν ὑ πό μνησις τῶ ν φωνῶ ν μά λιστα περὶ τὴ ν κορώ νην καὶ τὴ ν ἔ λαφον ἐ κδύ εσθαι ἐ πὶ τοὺ ς ὑ περβά λλοντας. οὐ κ ἐ νιαυτὸ ς ἀ ρχὴ ν ἐ ν, αὑ τῷ καὶ τελευτὴ ν ὁ μοῦ τι“ πά ντων ὧ ν φέ ρουσιν ὧ ραι γῆ δὲ φύ ει” περιέ χων, οὐ δ' ἀ νθρώ πων ἀ πὸ τρό που γενεὰ κέ κληται. καὶ γὰ ρ ὑ μεῖ ς ὁ μολογεῖ τε δή που τὸ ν̔ Ησί οδον ἀ νθρωπί νην ζωὴ ν τὴ ν γενεὰ ν λέ γειν. ἦ γὰ ρ οὐ χ οὕ τως:” συνέ φησεν ὁ Δημή τριος.“ ἀ λλὰ μὴ ν κἀ κεῖ νο δῆ λον” ὁ Κλεό μβροτος; εἶ πε“ τὸ πολλά κις τὸ μετροῦ ν καὶ τὰ μετρού μενα τοῖ ς αὐ τοῖ ς ὀ νό μασι προσαγορεύ εσθαι, κοτύ λην καὶ χοί νικα καὶ ἀ μφορέ α καὶ μέ διμνον. ὃ ν τρό πον οὖ ν τοῦ παντὸ ς ἀ ριθμοῦ τὴ ν μονά δα μέ τρον οὖ σαν ἐ λά χιστον καὶ ἀ ρχὴ ν ἀ ριθμὸ ν καλοῦ μεν: οὕ τω τὸ ν ἐ νιαυτό ν, ᾧ πρώ τῳ μετροῦ μεν ἀ νθρώ που βί ον, ὁ μωνύ μως τῷ μετρουμέ νῳ γενεὰ ν ὠ νό μασεν. καὶ γὰ ρ οὓ ς μὲ ν ἐ κεῖ νοι ποιοῦ σιν ἀ ριθμοὺ ς οὐ δὲ ν ἔ χουσι τῶ ν νενομισμέ νων ἐ πιφανῶ ν καὶ λαμπρῶ ν ὡ ς ἐ ν ἀ ριθμοῖ ς: ὁ δὲ τῶ ν ἐ ννακισχιλί ων ἑ πτακοσί ων εἴ κοσι τὴ ν γέ νεσιν ἔ σχηκε συνθέ σει μὲ ν ἐ κ τῶ ν ἀ πὸ μονά δος τεσσά ρων ἐ φεξῆ ς τετρά κις γενομέ νων τεσσά ρων: τεσσαρά κοντα γὰ ρ ἑ κατέ ρως γί γνεται. ταῦ τα δὲ πεντά κις τριγωνισθέ ντα τὸ ν ἐ κκεί μενον ἀ ριθμὸ ν παρέ σχεν. ἀ λλὰ περὶ μὲ ν τού των οὐ κ ἀ ναγκαῖ ον ἡ μᾶ ς Δημητρί ῳ διαφέ ρεσθαι. καὶ γὰ ρ κἂ ν πλεί ων ὁ χρό νος κἂ ν ἐ λά ττων κἄ ν τεταγμέ νος κἂ ν ἄ τακτος, ἐ ν ᾧ μεταλλά ττει δαί μονος ψυχὴ καὶ ἥ ρωος βί ος, οὐ δὲ ν ἧ ττον ἐ φ' ᾧ βού λεται δεδεί ξεται μετὰ μαρτύ ρων σοφῶ ν καὶ παλαιῶ ν, ὅ τι φύ σεις εἰ σί τινέ ς ὥ σπερ ἐ ν μεθορί ῳ θεῶ ν καὶ ἀ νθρώ πων, δεχό μεναι πά θη θνητὰ καὶ μεταβολὰ ς ἀ ναγκαί ας, οὓ ς δαί μονας ὀ ρθῶ ς ἔ χει κατὰ νό μον πατέ ρων ἡ γουμέ νους καὶ ὀ νομά ζοντας σέ βεσθαι.”

“ παρά δειγμα δὲ τῷ λό γῳ Ξενοκρά της μὲ ν ὁ Πλά τωνος; ἑ ταῖ ρος ἐ ποιή σατο τὸ τῶ ν τριγώ νων, θεί ῳ μὲ ν ἀ πεικά σας: τὸ ἰ σό πλευρον θνητῷ δὲ τὸ σκαληνὸ ν τὸ δ' ἰ σοσκελὲ ς δαιμονί ῳ: τὸ μὲ ν γὰ ρ ἴ σον πά ντῃ τὸ δ' ἄ νισον πά ντῃ, τὸ δὲ πῆ μὲ ν ἴ σον πῆ δ' ἄ νισον, ὥ σπερ ἡ δαιμό νων φύ σις ἔ χουσα καὶ πά θος θνητοῦ καὶ θεοῦ δύ ναμιν. ἡ δὲ φύ σις αἰ σθητὰ ς εἰ κό νας ἐ ξέ θηκε καὶ ὁ μοιό τητας ὁ ρωμέ νας, θεῶ ν μὲ ν ἥ λιον καὶ ἄ στρα θνητῶ ν δὲ σέ λα καὶ κομή τας καὶ διᾴ ττοντας, ὡ ς Εὐ ριπί δης εἴ κασεν ἐ ν οἷ ς εἶ πεν ὁ δ' ἄ ρτι θά λλων σά ρκα, διοπετὴ ς; ὅ πως ἀ στὴ ρ ἀ πέ σβη, πνεῦ μ' ἀ φεὶ ς ἐ ς αἰ θέ ρα. μικτὸ ν δὲ σῶ μα καὶ μί μημα δαιμό νιον ὄ ντως τὴ ν σελή νην, τῷ τῇ τού του τοῦ γέ νους συνᾴ δειν περιφορᾷ, φθί σεις φαινομέ νας δεχομέ νην καὶ αὐ ξή σεις καὶ μεταβολὰ ς ὁ ρῶ ντες, οἱ μὲ ν ἄ στρον γεῶ δες οἱ δ' ὀ λυμπί αν γῆ ν οἱ δὲ χθονί ας ὁ μοῦ καὶ οὐ ρανί ας κλῆ ρον̔ Εκά της προσεῖ πον. ὥ σπερ οὖ ν εἰ τὸ ν ἀ έ ρα τις ἀ νέ λοι καὶ ὑ ποσπά σειε τὸ ν μεταξὺ γῆ ς καὶ σελή νης, ἐ ν μέ σῳ κενῆ ς καὶ ἀ συνδέ του χώ ρας γενομέ νης τὴ ν ἑ νό τητα διαλύ σει καὶ τὴ ν κοινωνί αν τοῦ παντό ς, οὕ τως οἱ δαιμό νων γέ νος μὴ ἀ πολεί ποντες, ἀ νεπί μικτα τὰ τῶ ν θεῶ ν καὶ ἀ νθρώ πων ποιοῦ σι καὶ ἀ συνά λλακτα, τὴ ν ἑ ρμηνευτικὴ ν, ὡ ς Πλά των ἔ λεγεν, καὶ διακονικὴ ν ἀ ναιροῦ ντες φύ σιν, ἢ πά ντα φύ ρειν ἅ μα καὶ ταρά ττειν ἀ ναγκά ζουσιν ἡ μᾶ ς τοῖ ς ἀ νθρωπί νοις πά θεσι καὶ πρά γμασι τὸ ν, θεὸ ν ἐ μβιβά ζοντας καὶ κατασπῶ ντας ἐ πὶ τὰ ς χρεί ας, ὥ σπερ αἱ Θετταλαὶ λέ γονται τὴ ν σελή νην. ἀ λλ' ἐ κεί νων μὲ ν ἐ ν γυναιξὶ τὸ πανοῦ ργον ἔ σχε πί στιν,̓ Αγλαονί κης τῆ ς̔ Ηγή τορος, ὥ ς φασιν, ἀ στρολογικῆ ς γυναικό ς, ἐ ν ἐ κλεί ψει σελή νης ἀ εὶ προσποιουμέ νης γοητεύ ειν καὶ καθαιρεῖ ν αὐ τή ν. ἡ μεῖ ς δὲ μή τε μαντεί ας τινὰ ς ἀ θειά στους εἶ ναι λέ γοντας ἢ τελετὰ ς καὶ ὀ ργιασμοὺ ς ἀ μελουμέ νους ὑ πὸ θεῶ ν ἀ κού ωμεν μή τ' αὖ πά λιν τὸ ν θεὸ ν ἐ ν τού τοις ἀ ναστρέ φεσθαι καὶ παρεῖ ναι καὶ συμπραγματεύ εσθαι δοξά ζωμεν, ἀ λλ' οἷ ς δί καιό ν ἐ στι ταῦ τα λειτουργοῖ ς θεῶ ν ἀ νατιθέ ντες ὥ σπερ ὑ πηρέ ταις καὶ γραμματεῦ σι, δαί μονας νομί ζωμεν ἐ πισκό πους θεί ων ἱ ερῶ ν καὶ μυστηρί ων ὀ ργιαστά ς: ἄ λλους δὲ τῶ ν ὑ περηφά νων καὶ μεγά λων τιμωροὺ ς ἀ δικιῶ ν περιπολεῖ ν. τοὺ ς δὲ πά νυ σεμνῶ ς ὁ̔ Ησί οδος“ ἁ γνού ς” προσεῖ πε“ πλουτοδό τας, καὶ τοῦ το γέ ρας βασιλή ιον ἔ χοντας,” βασιλικοῦ τοῦ εὖ ποιεῖ ν ὄ ντος. εἰ σὶ γά ρ, ὡ ς ἀ νθρώ ποις, καὶ δαί μοσιν ἀ ρετῆ ς διαφοραὶ καὶ τοῦ παθητικοῦ καὶ ἀ λό γου τοῖ ς μὲ ν ἀ σθενὲ ς καὶ ἀ μαυρὸ ν ἔ τι λεί ψανον ὥ σπερ περί ττωμα, τοῖ ς δὲ πολὺ καὶ δυσκατά σβεστον ἔ νεστιν, ὧ ν ἴ χνη καὶ σύ μβολα πολλαχοῦ θυσί αι καὶ τελεταὶ καὶ μυθολογί αι σῴ ζουσι καὶ διαφυλά ττουσιν ἐ νδιεσπαρμέ να.”

“ περὶ μὲ ν οὖ ν τῶ ν μυστικῶ ν, ἐ ν οἷ ς τὰ ς μεγί στας ἐ μφά σεις καὶ διαφά σεις λαβεῖ ν ἔ στι τῆ ς περὶ δαιμό νων ἀ ληθεί ας,“ εὔ στομά μοι κεί σθω” καθ'̔ Ηρό δοτον: ἑ ορτὰ ς δὲ καὶ θυσί ας, ὥ σπερ ἡ μέ ρας ἀ ποφρά δας καὶ σκυθρωπά ς, ἐ ν αἷ ς ὠ μοφαγί αι καὶ διασπασμοὶ νηστεῖ αί τε καὶ κοπετοί, πολλαχοῦ δὲ πά λιν αἰ σχρολογί αι πρὸ ς ἱ εροῖ ς μανί αι τ' ἀ λαλαὶ τ' ὀ ρινό μεναι ῥ ιψαύ χενι σὺ ν κλό νῳ, θεῶ ν μὲ ν οὐ δενὶ δαιμό νων δὲ φαύ λων ἀ ποτροπῆ ς ἕ νεκα φή σαιμ' ἂ ν τελεῖ σθαι μειλί χια καὶ παραμύ θια. καὶ τὰ ς πά λαι ποιουμέ νας ἀ νθρωποθυσί ας οὔ τε θεοὺ ς ἀ παιτεῖ ν ἢ προσδέ χεσθαι πιθανό ν ἐ στιν, οὔ τε μά την ἂ ν ἐ δέ χοντο βασιλεῖ ς καὶ στρατηγοὶ παῖ δας αὑ τῶ ν ἐ πιδιδό ντες καὶ καταρχό μενοι καὶ σφά ττοντες, ἀ λλὰ χαλεπῶ ν καὶ δυστρό πων ὀ ργὰ ς καὶ βαρυθυμί ας ἀ φοσιού μενοι καὶ ἀ ποπιμπλά ντες ἀ λαστό ρων ἐ νί ων δὲ μανικοὺ ς καὶ τυραννικοὺ ς ἔ ρωτας, οὐ δυναμέ νων οὐ δὲ βουλομέ νων σώ μασι καὶ διὰ σωμά των ὁ μιλεῖ ν. ἀ λλ' ὥ σπεῥ Ηρακλῆ ς Οἰ χαλί αν ἐ πολιό ρκει διὰ παρθέ νον, οὕ τως ἰ σχυροὶ καὶ βί αιοι δαί μονες ἐ ξαιτού μενοι ψυχὴ ν ἀ νθρωπί νην περιεχομέ νην σώ ματι λοιμού ς τε πό λεσι καὶ γῆ ς ἀ φορί ας ἐ πά γουσι καὶ πολέ μους καὶ στά σεις ταρά ττουσιν, ἄ χρι οὗ λά βωσι καὶ τύ χωσιν οὖ ἐ ρῶ σιν. ἔ νιοι δὲ τοὐ ναντί ον ἔ παθον, ὥ σπερ ἐ ν Κρή τῃ χρό νον συχνὸ ν διά γων ἔ γνων ἄ τοπό ν τινα τελουμέ νην ἑ ορτή ν, ἐ ν ᾗ καὶ εἴ δωλον ἀ νδρὸ ς ἀ κέ φαλον ἀ ναδεικνύ ουσι καὶ λέ γουσιν ὡ ς οὗ τος ἦ ν Μό λος ὁ Μηριό νου πατή ρ, νύ μφῃ δὲ πρὸ ς βί αν συγγενό μενος ἀ κέ φαλος εὑ ρεθεί η.”

“ καὶ μὴ ν ὅ σας ἔ ν τε μύ θοις καὶ ὕ μνοις λέ γουσι καὶ ᾄ δουσι, τοῦ το μὲ ν ἁ ρπαγὰ ς τοῦ το δὲ πλά νας θεῶ ν κρύ ψεις τε καὶ φυγὰ ς καὶ λατρεί ας, οὐ θεῶ ν εἰ σιν ἀ λλὰ δαιμό νων παθή ματα καὶ τύ χαι μνημονευό μεναι δι' ἀ ρετὴ ν καὶ δύ ναμιν αὐ τῶ ν, καὶ οὔ τ'” Αἰ σχύ λος εἶ πεν ἁ γνό ν τ'̓ Από λλω φυγά δ' ἀ π' οὐ ρανοῦ θεό ν, οὔ τ' ὁ Σοφοκλέ ους̓́ Αδμητος οὑ μὸ ς δ' ἀ λέ κτωρ αὐ τὸ ν ἦ γε πρὸ ς μύ λην. πλεῖ στον δὲ τῆ ς ἀ ληθεί ας διαμαρτά νουσιν οἱ Δελφῶ ν θεολό γοι, νομί ζοντες ἐ νταῦ θά ποτε πρὸ ς ὄ φιν τῷ θεῷ περὶ τοῦ χρηστηρί ου μά χην γενέ σθαι, καὶ ταῦ τα ποιητὰ ς καὶ λογογρά φους ἐ ν θεά τροις ἀ γωνιζομέ νους λέ γειν ἐ ῶ ντες, ὥ σπερ ἐ πί τηδες ἀ ντιμαρτυροῦ ντας ὧ ν δρῶ σιν ἱ εροῖ ς τοῖ ς ἁ γιωτά τοις. θαυμά σαντος δὲ τοῦ Φιλί πποὑ παρῆ ν γὰ ρ ὁ συγγραφεὺ ς' καὶ πυθομέ νου, τί σιν ἀ ντιμαρτυρεῖ ν θεί οις οἴ εται τοὺ ς ἀ γωνιζομέ νους:“ τού τοις” ἔ φη“ τοῖ ς περὶ τὸ χρηστή ριον, οἷ ς ἄ ρτι τοὺ ς ἔ ξω Πυλῶ ν πά ντας̔́ Ελληνας ἡ πό λις κατοργιά ζουσα μέ χρι Τεμπῶ ν ἐ λή λακεν. ἥ τε γὰ ρ ἱ σταμέ νη καλιὰ ς ἐ νταῦ θα περὶ τὴ ν ἅ λω δι' ἐ ννέ α ἐ τῶ ν οὐ φωλεώ δης τοῦ δρά κοντος χειά, ἀ λλὰ μί μημα τυραννικῆ ς ἢ βασιλικῆ ς ἐ στιν οἰ κή σεως: ἥ τε μετὰ σιγῆ ς ἐ π' αὐ τὴ ν διὰ τῆ ς ὀ νομαζομέ νης Δολωνί ας ἔ φοδος, μὴ αἰ ό λα δὲ τὸ ν ἀ μφιθαλῆ κό ρον ἡ μμέ ναις δᾳ σὶ ν ἄ γουσι, καὶ προσβαλό ντες τὸ πῦ ρ τῇ καλιά δι καὶ τὴ ν τρά πεζαν ἀ νατρέ ψαντες ἀ νεπιστρεπτὶ φεύ γουσι διὰ τῶ ν θυρῶ ν τοῦ ἱ εροῦ: καὶ τελευταῖ ον αἳ τε πλά ναι καὶ ἡ λατρεί α τοῦ παιδὸ ς οἵ τε γιγνό μενοι περὶ τὰ Τέ μπη καθαρμοὶ μεγά λου τινὸ ς ἄ γους καὶ τολμή ματος ὑ ποψί αν ἔ χουσι. παγγέ λοιον γά ρ ἐ στιν, ὦ ἑ ταῖ ρε, τὸ ν̓ Από λλωνα κτεί ναντα θηρί ον φεύ γειν ἐ πὶ πέ ρατα τῆ ς̔ Ελλά δος ἁ γνισμοῦ δεό μενον, εἶ τ' ἐ κεῖ χοά ς τινας χεῖ σθαι καὶ δρᾶ ν ἃ δρῶ σιν ἄ νθρωποι μηνί ματα δαιμό νων ἀ φοσιού μενοι καὶ πραΰ νοντες, οὓ ς ἀ λά στορας καὶ παλαμναί ους ὀ νομά ζουσιν, ὡ ς ἀ λή στων τινῶ ν καὶ παλαιῶ ν μιασμά των μνή μαις ἐ πεξιό ντας. ὃ ν δ' ἤ κουσα λό γον ἤ δη περὶ τῆ ς φυγῆ ς ταύ της καὶ τῆ ς μεταστά σεως, ἄ τοπος μὲ ν ἐ στι δεινῶ ς καὶ παρά δοξος: εἰ δ' ἀ ληθεί ας τι μετέ χει, μὴ μικρὸ ν οἰ ώ μεθα μηδὲ κοινὸ ν εἶ ναι τὸ πραχθὲ ν τοῖ ς τό τε χρό νοις περὶ τὸ χρηστή ριον. ἀ λλ' ἵ να μὴ τὸ̓ Εμπεδό κλειον ποιεῖ ν δό ξω κορυφὰ ς ἑ τέ ρας ἑ τέ ρῃ σι προσά πτων μύ θων, μή τε λέ γειν ἀ τραπὸ ν μί αν, ἐ ά σατέ με τοῖ ς πρώ τοις τὸ προσῆ κον ἐ πιθεῖ ναι τέ λος ἤ δη γὰ ρ ἐ π' αὐ τῷ γεγό ναμεν: καὶ τετολμή σθω μετὰ πολλοὺ ς εἰ ρῆ σθαι καὶ ἡ μῖ ν, ὅ τι τοῖ ς περὶ τὰ μαντεῖ α καὶ χρηστή ρια τεταγμέ νοις δαιμονί οις ἐ κλεί πουσὶ τε κομιδῇ συνεκλεί πει τὰ τοιαῦ τα, καὶ φυγό ντων ἢ μεταστά ντων ἀ ποβά λλει τὴ ν δύ ναμιν, εἶ τα παρό ντων αὐ τῶ ν διὰ χρό νου πολλοῦ καθά περ ὄ ργανα φθέ γγεται τῶ ν χρωμέ νων ἐ πιστά ντων καὶ παρό ντων.”

ταῦ τα τοῦ Κλεομβρό του διελθό ντος, ὁ̔ Ηρακλέ ων“ οὐ δεὶ ς μέ ν” ἔ φη“ τῶ ν βεβή λων καὶ ἀ μυή των καὶ περὶ θεῶ ν δό ξας ἀ συγκρά τους ἡ μῖ ν ἐ χό ντων πά ρεστιν: αὐ τοὶ δὲ παραφυλά ττωμεν αὑ τού ς, ὦ Φί λιππε, μὴ λά θωμεν ἀ τό πους ὑ ποθέ σεις καὶ μεγά λας τῷ λό γῳ διδό ντες.”“ εὖ λέ γεις” ὁ Φί λιππος εἶ πεν“ ἀ λλὰ τί μά λιστά σε δυσωπεῖ τῶ ν ὑ πὸ Κλεομβρό του τιθεμέ νων” καὶ ὁ̔ Ηρακλέ ων“ τὸ μὲ ν ἐ φεστά ναι τοῖ ς χρηστηρί οις” εἶ πε“ μὴ θεοὺ ς οἷ ς ἀ πηλλά χθαι τῶ ν περὶ γῆ ν προσῆ κό ν ἐ στιν, ἀ λλὰ δαί μονας ὑ πηρέ τας θεῶ ν, οὐ δοκεῖ μοι κακῶ ς ἀ ξιοῦ σθαι τὸ δὲ τοῖ ς δαί μοσι τού τοις μονονουχὶ δρά γδην λαμβά νοντας ἐ κ τῶ ν ἐ πῶ ν τῶ ν̓ Εμπεδοκλέ ους ἁ μαρτί ας καὶ ἄ τας καὶ πλά νας θεηλά τους ἐ πιφέ ρειν, τελευτῶ ντας δὲ καὶ θανά τους ὥ σπερ ἀ νθρώ πων ὑ ποτί θεσθαι, θρασύ τερον ἡ γοῦ μαι καὶ βαρβαρικώ τερον.” ἠ ρώ τησεν οὖ ν ὁ Κλεό μβροτος τὸ ν Φί λιππον, ὅ στις εἴ η καὶ ὁ πό θεν ὁ νεανί ας: πυθό μενος δὲ τοὔ νομα καὶ τὴ ν πό λιν“ οὐ δ' αὐ τού ς ἡ μᾶ ς” ἔ φη λανθά νομεν,“ ὦ̔ Ηρακλέ ων, ἐ ν λό γοις ἀ τό ποις γεγονό τες: ἀ λλ' οὐ κ ἔ στι περὶ πραγμά των μεγά λων μὴ μεγά λαις προσχρησά μενον ἀ ρχαῖ ς ἐ πὶ τὸ εἰ κὸ ς τῇ δό ξῃ προελθεῖ ν. σὺ δὲ σεαυτὸ ν λέ ληθας ὃ δί δως ἀ φαιρού μενος: ὁ μολογεῖ ς γὰ ρ εἶ ναι δαί μονας, τῷ δὲ μὴ φαύ λους ἀ ξιοῦ ν εἶ ναι μηδὲ θνητοὺ ς οὐ κέ τι δαί μονας φυλά ττεις: τί νι γὰ ρ τῶ ν θεῶ ν διαφέ ρουσιν, εἰ καὶ κατ' οὐ σί αν τὸ ἄ φθαρτον καὶ κατ' ἀ ρετὴ ν τὸ ἀ παθὲ ς καὶ ἀ ναμά ρτητον ἔ χουσι;'”

πρὸ ς ταῦ τα τοῦ̔ Ηρακλέ ωνος σιωπῇ διανοουμέ νου τι πρὸ ς αὑ τὸ ν“ ἀ λλὰ φαύ λους μέ ν” ἔ φη“ δαί μονας οὐ κ̓ Εμπεδοκλῆ ς μό νον, ὦ̔ Ηρακλέ ων, ἀ πέ λιπεν, ἀ λλὰ καὶ Πλά των καὶ Ξενοκρά της καὶ Χρύ σιππος: ἔ τι δὲ Δημό κριτος, εὐ χό μενος“ εὐ λό γχων εἰ δώ λων” τυγχά νειν, δῆ λος ἦ ν ἕ τερα δυστρά πελα καὶ μοχθηρὰ ς γιγνώ σκων ἔ χοντα προαιρέ σεις τινὰ ς καὶ ὁ ρμά ς. περὶ δὲ θανά του τῶ ν τοιού των ἀ κή κοα λό γον ἀ νδρὸ ς οὐ κ ἄ φρονος οὐ δ' ἀ λαζό νος. Αἰ μιλιανοῦ γὰ ρ τοῦ ῥ ή τορος, οὗ καὶ ὑ μῶ ν ἔ νιοι διακηκό ασιν,̓ Επιθέ ρσης ἦ ν πατή ρ, ἐ μὸ ς πολί της καὶ διδά σκαλος γραμματικῶ ν. οὗ τος ἔ φη ποτὲ πλέ ων εἰ ς̓ Ιταλί αν ἐ πιβῆ ναι νεὼ ς, ἐ μπορικὰ χρή ματα καὶ συχνοὺ ς ἐ πιβά τας ἀ γού σης: ἑ σπέ ρας δ' ἤ δη περὶ τὰ ς̓ Εχινά δας νή σους ἀ ποσβῆ ναι τὸ πνεῦ μα, καὶ τὴ ν ναῦ ν διαφερομέ νην πλησί ον γενέ σθαι Παξῶ ν: ἐ γρηγορέ ναι δὲ τοὺ ς πλεί στους, πολλοὺ ς δὲ καὶ πί νειν ἔ τι δεδειπνηκό τας: ἐ ξαί φνης δὲ φωνὴ ν ἀ πὸ τῆ ς νή σου τῶ ν Παξῶ ν ἀ κουσθῆ ναι, Θαμοῦ ν τινος βοῇ καλοῦ ντος, ὥ στε θαυμά ζειν. ὁ δὲ Θαμοῦ ς Αἰ γύ πτιος ἦ ν κυβερνή της οὐ δὲ τῶ ν ἐ μπλεό ντων γνώ ριμος πολλοῖ ς; ἀ π' ὀ νό ματος. δὶ ς μὲ ν οὖ ν κληθέ ντα σιωπῆ σαι, τὸ δὲ τρί τον ὑ πακοῦ σαι τῷ καλοῦ ντι: κἀ κεῖ νον ἐ πιτεί νοντα τὴ ν φωνὴ ν εἰ πεῖ ν“ ὁ πό ταν γέ νῃ κατὰ τὸ Παλῶ δες, ἀ πά γγειλον ὅ τι Πὰ ν ὁ μέ γας τέ θνηκε” τοῦ τ' ἀ κού σαντας, ὁ̓ Επιθέ ρσης ἔ φη, πά ντας ἐ κπλαγῆ ναι καὶ διδό ντας ἑ αυτοῖ ς λό γον εἴ τε ποιῆ σαι βέ λτιον εἴ η τὸ προστεταγμέ νον εἴ τε μὴ πολυπραγμονεῖ ν ἀ λλ' ἐ ᾶ ν, οὕ τω γνῶ ναι τὸ ν Θαμοῦ ν, εἰ μὲ ν εἴ η πνεῦ μα, παραπλεῖ ν ἡ συχί αν ἔ χοντα, νηνεμί ας δὲ καὶ γαλή νης περὶ τὸ ν τό πον γενομέ νης, ἀ νειπεῖ ν ὃ ἤ κουσεν. ὡ ς οὖ ν ἐ γέ νετο κατὰ τὸ Παλῶ δες, οὔ τε πνεύ ματος ὄ ντος οὔ τε κλύ δωνος, ἐ κ πρύ μνης βλέ ποντα τὸ ν Θαμοῦ ν πρὸ ς τὴ ν γῆ ν εἰ πεῖ ν, ὥ σπερ ἤ κουσεν, ὅ τι“ Πὰ ν ὁ μέ γας τέ θνηκεν.” οὐ φθῆ ναι δὲ παυσά μενον αὐ τό ν, καὶ γενέ σθαι μέ γαν οὐ χ ἑ νὸ ς ἀ λλὰ πολλῶ ν στεναγμὸ ν ἅ μα θαυμασμῷ μεμιγμέ νον. οἷ α δὲ πολλῶ ν ἀ νθρώ πων παρό ντων, ταχὺ τὸ ν λό γον ἐ ν̔ Ρώ μῃ σκεδασθῆ ναι, καὶ τὸ ν Θαμοῦ ν γενέ σθαι μετά πεμπτον ὑ πὸ Τιβερί ου Καί σαρος. οὕ τω δὲ πιστεῦ σαι τῷ λό γῳ τὸ ν Τιβέ ριον, ὥ στε διαπυνθά νεσθαι καὶ ζητεῖ ν περὶ τοῦ Πανό ς: εἰ κά ζειν δὲ τοὺ ς περὶ αὐ τὸ ν φιλολό γους συχνοὺ ς ὄ ντας τὸ ν ἐ ξ̔ Ερμοῦ καὶ Πηνελό πης; γεγενημέ νον” ὁ μὲ ν οὖ ν Φί λιππος εἶ χε καὶ τῶ ν παρό ντων ἐ νί ους μά ρτυρας, Αἰ μιλιανοῦ τοῦ γέ ροντος ἀ κηκοό τας.

ὁ δὲ Δημή τριος ἔ φη τῶ ν περὶ τὴ ν Βρεττανί αν νή σων εἶ ναι πολλὰ ς ἐ ρή μους σπορά δας, ὧ ν ἐ νί ας δαιμό νων καὶ ἡ ρώ ων ὀ νομά ζεσθαι πλεῦ σαι δὲ αὐ τὸ ς ἱ στορί ας καὶ θέ ας ἕ νεκα πομπῇ τοῦ βασιλέ ως εἰ ς τὴ ν ἔ γγιστα κειμέ νην τῶ ν ἐ ρή μων, ἔ χουσαν οὐ πολλοὺ ς ἐ ποικοῦ ντας ἱ εροὺ ς δὲ καὶ ἀ σύ λους πά ντας ὑ πὸ τῶ ν Βρεττανῶ ν ὄ ντας. ἀ φικομέ νου δ' αὐ τοῦ νεωστί, σύ γχυσιν μεγά λην περὶ τὸ ν ἀ έ ρα καὶ διοσημί ας πολλὰ ς γενέ σθαι καὶ πνεύ ματα καταρραγῆ ναι καὶ πεσεῖ ν πρηστῆ ρας: ἐ πεὶ δ' ἐ λώ φησε, λέ γειν τοὺ ς νησιώ τας ὅ τι τῶ ν κρεισσό νων τινὸ ς ἔ κλειψις γέ γονεν.“ ὡ ς γὰ ρ λύ χνος ἀ ναπτό μενος” φά ναι“ δεινὸ ν οὐ δὲ ν ἔ χει; σβεννύ μενος δὲ πολλοῖ ς λυπηρό ς ἐ στιν, οὕ τως αἱ μεγά λαι ψυχαὶ τὰ ς μὲ ν ἀ ναλά μψεις εὐ μενεῖ ς; καὶ ἀ λύ πους ἔ χουσιν, αἱ δὲ σβέ σεις αὐ τῶ ν καὶ φθοραὶ πολλά κις μέ ν, ὡ ς νυνί, πνεύ ματα καὶ ζά λας τρέ φουσι, πολλά κις δὲ λοιμικοῖ ς πά θεσι τὸ ν ἀ έ ρα φαρμά ττουσιν” ἐ κεῖ μέ ντοι μί αν εἶ ναι νῆ σον, ἐ ν ᾗ τὸ ν Κρό νον καθεῖ ρχθαι φρουρού μενον ὑ πὸ τοῦ Βριά ρεω καθεύ δοντα δεσμὸ ν γὰ ρ αὐ τῷ τὸ ν ὕ πνον μεμηχανῆ σθαι, πολλοὺ ς δὲ περὶ αὐ τὸ ν εἶ ναι δαί μονας ὀ παδοὺ ς καὶ θερά ποντας

ὑ πολαβὼ ν δ' ὁ Κλεό μβροτος“ ἔ χω μέ ν” ἔ φη“ καὶ ἐ γὼ τοιαῦ τα διελθεῖ ν, ἀ ρκεῖ δὲ πρὸ ς τὴ ν ὑ πό θεσιν τὸ μηδὲ ν ἐ ναντιοῦ σθαι μηδὲ κωλύ ειν ἔ χειν οὕ τω ταῦ τα. καί τοι τοὺ ς Στωικού ς” ἔ φη“ γιγνώ σκομεν οὐ μό νον κατὰ δαιμό νων ἣ ν λέ γω δό ξαν ἔ χοντας, ἀ λλὰ καὶ θεῶ ν ὄ ντων τοσού των τὸ πλῆ θος ἑ νὶ χρωμέ νους ἀ ιδί ῳ καὶ ἀ φθά ρτῳ: τοὺ ς δ' ἄ λλους καὶ γεγονέ ναι καὶ φθαρή σεσθαι νομί ζοντας.̓ Επικουρεί ων δὲ χλευασμοὺ ς καὶ γέ λωτας οὔ τι φοβητέ ον, οἷ ς τολμῶ σι χρῆ σθαι καὶ κατὰ τῆ ς προνοί ας μῦ θον αὐ τὴ ν συναποκαλοῦ ντες. ἡ μεῖ ς δὲ τὴ ν ἀ πειρί αν μῦ θον εἶ ναί φαμεν ἐ ν κό σμοις τοσού τοις μηδέ να λό γῳ θεί ῳ κυβερνώ μενον ἔ χουσαν, ἀ λλὰ πά ντας ἐ κ ταὐ τομά του καὶ γεγονό τας καὶ συνισταμέ νους. εἰ δὲ χρὴ γελᾶ ν ἐ ν φιλοσοφί ᾳ, τὰ εἴ δωλα γελαστέ ον τὰ κωφὰ καὶ τυφλὰ καὶ ἄ ψυχα, ἃ ποιμαί νουσιν ἀ πλέ τους ἐ τῶ ν περιό δους ἐ πιφαινό μενα καὶ περινοστοῦ ντα πά ντῃ, τὰ μὲ ν ἔ τι ζώ ντων τὰ δὲ πά λαι κατακαέ ντων ἢ κατασαπέ ντων ἀ πορρυέ ντα, φλεδό νας καὶ σκιὰ ς ἕ λκοντες εἰ ς φυσιολογί αν, ἂ ν δὲ φῇ τις εἶ ναι δαί μονας οὐ φύ σει μό νον ἀ λλὰ καὶ λό γοις καὶ τὸ σῴ ζεσθαι καὶ διαμέ νειν πολὺ ν χρό νον ἔ χοντας, δυσκολαί νοντες.”

ῥ ηθέ ντων δὲ τού των“ ὁ̓ Αμμώ νιος ὀ ρθῶ ς” ἔ φη“ μοι δοκεῖ Θεό φραστος ἀ ποφή νασθαι τί γὰ ρ κωλύ ει φωνὴ ν δέ ξασθαι σεμνὴ ν καὶ φιλοσοφωτά την; καὶ γὰ ρ ἀ θετουμέ νη πολλὰ τῶ ν ἐ νδεχομέ νων ἀ ποδειχθῆ ναι δὲ μὴ δυναμέ νων ἀ ναιρεῖ, καὶ τιθεμέ νη πολλὰ συνεφέ λκεται τῶ ν ἀ δυνά των καὶ ἀ νυπά ρκτων. ὃ μέ ντοι μό νον ἀ κή κοα τῶ ν̓ Επικουρεί ων λεγό ντων πρὸ ς τοὺ ς εἰ σαγομέ νους ὑ π'̓ Εμπεδοκλέ ους δαί μονας, ὡ ς οὐ δυνατὸ ν εἶ ναι φαύ λους καὶ ἁ μαρτητικοὺ ς ὄ ντας μακαρί ους καὶ μακραί ωνας εἶ ναι, πολλὴ ν τυφλό τητα τῆ ς κακί ας ἐ χού σης καὶ τὸ περιπτωτικὸ ν τοῖ ς ἀ ναιρετικοῖ ς, εὔ ηθέ ς ἐ στιν. οὕ τω γὰ ῤ Επί κουρό ς τε χεί ρων Γοργί ου φανεῖ ται τοῦ σοφιστοῦ καὶ Μητρό δωρος̓ Αλέ ξιδος τοῦ κωμῳ δοποιοῦ. διπλά σιον γὰ ρ οὗ τος ἔ ζησε τοῦ Μητροδώ ρου,̓ Επικού ρου δ' ἐ κεῖ νος πλέ ον ἢ ἐ πί τριτον. ἄ λλως γὰ ρ ἰ σχυρὸ ν ἀ ρετὴ ν καὶ κακί αν ἀ σθενὲ ς λέ γομεν, οὐ πρὸ ς διαμονὴ ν καὶ διά λυσιν σώ ματος: ἐ πεὶ καὶ τῶ ν θηρί ων πολλὰ μὲ ν δυσκί νητα καὶ νωθρὰ, ταῖ ς ψυχαῖ ς ὄ ντα πολλὰ δ' ἀ κό λαστα καὶ ἄ τακτα τῶ ν συνετῶ ν καὶ πανού ργων χρό νους ζῇ μακροτέ ρους. ὅ θεν οὐ κ εὖ τῷ θεῷ τὴ ν ἀ ιδιό τητα ποιοῦ σιν ἐ κ φυλακῆ ς καὶ διακρού σεως τῶ ν ἀ ναιρετικῶ ν. ἔ δει γὰ ρ ἐ ν τῇ φύ σει τοῦ μακαρί ου τὸ ἀ παθὲ ς καὶ ἄ φθαρτον εἶ ναι, μηδεμιᾶ ς πραγματεί ας δεό μενον. ἀ λλ' ἴ σως τὸ λέ γειν πρὸ ς μὴ παρό ντας οὐ κ εὔ γνωμον φαί νεται. πά λιν οὖ ν ὁ Κλεό μβροτος ἡ μῖ ν ὃ ν ἄ ρτι περὶ τῆ ς: μεταστά σεως καὶ φυγῆ ς τῶ ν δαιμονί ων ἀ φῆ κε λό γον ἀ ναλαβεῖ ν δί καιό ς ἐ στι.”

καὶ ὁ Κλεό μβροτος“ ἀ λλὰ θαυμά σαιμ' ἄ ν” εἶ πεν“ εἰ μὴ πολὺ φαί νεται τῶ ν εἰ ρημέ νων ἡ μῖ ν ἀ τοπώ τερος. καί τοι δοκεῖ φυσιολογί ας ἔ χεσθαι, καὶ Πλά των αὐ τῷ παρέ σχε τὸ ἐ νδό σιμον οὐ χ ἁ πλῶ ς ἀ ποφηνά μενος ἐ κ δό ξης δ' ἀ μαυρᾶ ς καὶ ὑ πό νοιαν ἐ μβαλὼ ν αἰ νιγματώ δη μετ' εὐ λαβεί ας: ἀ λλ' ὅ μως πολλὴ γέ γονε κἀ κεί νου καταβό ησις ὑ πὸ τῶ ν ἄ λλων φιλοσό φων. ἐ πεὶ δὲ μύ θων καὶ λό γων ἀ ναμεμιγμέ νων κρατὴ ρ ἐ ν μέ σῳ πρό κειταἱ καὶ ποῦ τις ἂ ν εὐ μενεστέ ροις ἀ κροαταῖ ς ἐ πιτυχὼ ν ὥ σπερ νομί σματα ξενικὰ τού τους δοκιμά σειε τοὺ ς λό γους;̓, οὐ κ ὀ κνῶ χαρί ζεσθαι βαρβά ρου διή γησιν ἀ νδρό ς, ὃ ν πλά ναις πολλαῖ ς καὶ μή νυτρα τελέ σας μεγά λα, περὶ τὴ ν̓ Ερυθρὰ ν θά λασσαν ἀ νθρώ ποις ἀ νὰ πᾶ ν ἔ τος ἅ παξ ἐ ντυγχά νοντα τἄ λλα δὲ συνό ντα νύ μφαις νομά σι καὶ δαί μοσιν, ὡ ς ἔ φασκε, μό λις ἐ ξανευρὼ ν ἔ τυχον λό γου καὶ φιλοφροσύ νης. κά λλιστος μὲ ν ἦ ν ὧ ν εἶ δον ἀ νθρώ πων ὀ φθῆ ναι νό σου τε πά σης ἀ παθὴ ς διετέ λει, Β καρπό ν τινα πό ας φαρμακώ δη καὶ πικρὸ ν ἑ κά στου μηνὸ ς ἅ παξ προσφερό μενος: γλώ σσαις δὲ πολλαῖ ς ἤ σκητο χρῆ σθαι, πρὸ ς δ' ἐ μὲ τὸ πλεῖ στον ἐ δώ ριζεν οὐ πό ρρω μελῶ ν. φθεγγομέ νου δέ, τὸ ν τό πον εὐ ωδί α κατεῖ χε, τοῦ στό ματος ἥ διστον ἀ ποπνέ οντος. ἡ μὲ ν οὖ ν ἄ λλη μά θησις καὶ ἱ στορί α συνῆ ν αὐ τῷ τὸ ν πά ντα χρό νον: εἰ ς δὲ μαντικὴ ν ἐ νεπνεῖ το μί αν ἡ μέ ραν ἔ τους ἑ κά στου καὶ προεθέ σπιζε κατιὼ ν ἐ πὶ θά λατταν, ἐ πεφοί των δὲ καὶ δυνά σται καὶ γραμματεῖ ς βασιλέ ων εἶ τ' ἀ πῄ εσαν. ἐ κεῖ νος οὖ ν τὴ ν μαντικὴ ν ἀ νῆ γεν εἰ ς δαί μονας: πλεῖ στον δὲ Δελφῶ ν λό γον εἶ χε, καὶ τῶ ν λεγομέ νων περὶ τὸ ν Διό νυσον ἐ νταῦ θα καὶ δρωμέ νων ἱ ερῶ ν οὐ δενὸ ς ἀ νή κοος ἦ ν, ἀ λλὰ κἀ κεῖ να δαιμό νων ἔ φασκεν εἶ ναι πά θη μεγά λα καὶ ταῦ τα δὴ τὰ περὶ Πύ θωνα. τῷ δ' ἀ ποκτεί ναντι μή τ' ἐ ννέ α ἐ τῶ ν μή τ' εἰ ς τὰ Τέ μπη γενέ σθαι τὴ ν φυγή ν, ἀ λλ' ἐ κπεσό ντ' ἐ λθεῖ ν εἰ ς ἕ τερον κό σμον: ὕ στερον δ' ἐ κεῖ θεν ἐ νιαυτῶ ν μεγά λων ἐ ννέ α περιό δοις ἁ γνὸ ν γενό μενον καὶ Φοῖ βον ἀ ληθῶ ς κατελθό ντα τὸ χρηστή ριον παραλαβεῖ ν, τέ ως ὑ πὸ Θέ μιδος φυλαττό μενον. οὕ τω δ' ἔ χειν καὶ τὰ Τυφωνικὰ καὶ τὰ Τιτανικά: δαιμό νων μά χας γεγονέ ναι πρὸ ς δαί μονας, εἶ τα φυγὰ ς τῶ ν κρατηθέ ντων ἢ δί κας ὑ πὸ θεοῦ τῶ ν ἐ ξαμαρτό ντων, οἷ α Τυφὼ ν λέ γεται περὶ̓́ Οσιριν ἐ ξαμαρτεῖ ν καὶ Κρό νος περὶ Οὐ ρανό ν, ὧ ν ἀ μαυρό τεραι γεγό νασιν αἱ τιμαὶ ἢ καὶ παντά πασιν ἐ κλελοί πασι, μεταστά ντων εἰ ς ἕ τερον κό σμον. ἐ πεὶ καὶ Σολύ μους πυνθά νομαι τοὺ ς Λυκί ων προσοί κους ἐ ν τοῖ ς μά λιστα τιμᾶ ν τὸ ν Κρό νον: ἐ πεὶ δ' ἀ ποκτεί νας τοὺ ς ἄ ρχοντας αὐ τῶ ν,̓́ Αρσαλον καὶ Δρύ ον καὶ Τρωσοβιό ν, ἔ φυγε καὶ μετεχώ ρησεν ὁ ποιδή ποτε（ τοῦ το γὰ ρ οὐ κ ἔ χουσιν εἰ πεῖ ν）, ἐ κεῖ νον μὲ ν ἀ μεληθῆ ναι, τοὺ ς δὲ περὶ τὸ ν̓́ Αρσαλον σκληροὺ ς θεοὺ ς προσαγορεύ εσθαι, καὶ τὰ ς κατά ρας ἐ πὶ τού των ποιεῖ σθαι δημοσί ᾳ καὶ ἰ δί ᾳ Λυκί ους. τού τοις μὲ ν οὖ ν ὅ μοια πολλὰ λαβεῖ ν ἔ στιν ἐ κ τῶ ν θεολογουμέ νων.“ εἰ δὲ τοῖ ς νενομισμέ νοις τῶ ν θεῶ ν ὀ νό μασι δαί μονά ς τινας καλοῦ μεν, οὐ θαυμαστέ ον” εἶ πεν ὁ ξέ νος“ ᾧ γὰ ρ ἕ καστος θεῷ συντέ τακται καὶ παρ'” οὗ δυνά μεως καὶ τιμῆ ς εἴ ληχεν, ἀ πὸ τού του φιλεῖ καλεῖ σθαι. καὶ γὰ ρ ἡ μῶ ν ὁ μὲ ν τί ς ἐ στι Δί ιος ὁ δ'̓ Αθηναῖ ος ὁ δ'̓ Απολλώ νιος ἢ Διονύ σιος ἢ̔ Ερμαῖ ος: ἀ λλ' ἔ νιοι μὲ ν ὀ ρθῶ ς; κατὰ τύ χην ἐ κλή θησαν, οἱ δὲ πολλοὶ μηδὲ ν προσηκού σας ἀ λλ' ἐ νηλλαγμέ νας ἐ κτή σαντο θεῶ ν παρωνυμί ας.”

σιωπή σαντος δὲ τοῦ Κλεομβρό του, πᾶ σι μὲ ν ὁ λό γος ἐ φά νη θαυμαστό ς. τοῦ δ'̔ Ηρακλέ ωνος πυθομέ νου πῆ ταῦ τα προσή κει Πλά τωνι καὶ πῶ ς ἐ κεῖ νος τὸ ἐ νδό σιμον τῷ λό γῳ τού τῳ παρέ σχεν, ὁ Κλεό μβροτος;“ εὖ μνημονεύ εις” εἶ πεν“ ὅ τι τὴ ν μὲ ν ἀ πειρί αν αὐ τό θεν ἀ πέ γνω τῶ ν κό σμων, περὶ δὲ πλή θους ὡ ρισμέ νου διηπό ρησε, καὶ μέ χρι τῶ ν πέ ντε τοῖ ς ὑ ποτιθεμέ νοις κατὰ στοιχεῖ ον ἕ να κό σμον ἐ πιχωρή σας τὸ εἰ κὸ ς, αὐ τὸ ς ἑ αυτὸ ν ἐ φ' ἑ νὸ ς ἐ τή ρησεν. καὶ δοκεῖ τοῦ το Πλά τωνος ἴ διον εἶ ναι, τῶ ν ἄ λλων σφό δρα φοβηθέ ντων τὸ πλῆ θος, ὡ ς τοὺ ς ἑ νὶ τὴ ν ὕ λην μὴ ὁ ρί σαντας ἀ λλ', ἐ κβά ντας εὐ θὺ ς ἀ ορί στου καὶ χαλεπῆ ς ἀ πειρί ας ὑ πολαμβανού σης.”“ ὁ δὲ ξέ νος” ἔ φην ἐ γώ“ περὶ πλή θους κό σμων ὥ ριζεν Πλά των ἤ, ὅ τε συνεγέ νου τἀ νδρὶ τού τῳ, οὐ δὲ, διεπειρά θης;'”“ ἀ λλ' οὐ κ ἔ μελλον” εἶ πεν ὁ Κλεό μβροτος“ εἰ μηδὲ ν ἄ λλο, τῶ ν περὶ ταῦ τα λιπαρὴ ς εἶ ναι καὶ πρό θυμος ἀ κροατὴ ς, ἐ νδιδό ντος ἑ αυτὸ ν ἵ λεων καὶ παρέ χοντος; ἔ λεγε δὲ μή τ' ἀ πεί ρους μή θ' ἕ να μή τε πέ ντε κό σμους, ἀ λλὰ τρεῖ ς καὶ ὀ γδοή κοντα καὶ ἑ κατὸ ν εἶ ναι συντεταγμέ νους κατὰ σχῆ μα τριγωνοειδέ ς, οὗ πλευρὰ ν ἑ κά στην ἑ ξή κοντα κό σμους ἔ χειν: τριῶ ν δὲ τῶ ν λοιπῶ ν ἕ καστον ἱ δρῦ σθαι κατὰ γωνί αν, ἅ πτεσθαι δὲ τοὺ ς ἐ φεξῆ ς ἀ λλή λων ἀ τρέ μα περιιό ντας ὥ σπερ ἐ ν χορεί ᾳ: τὸ δ' ἐ ντὸ ς ἐ πί πεδον τοῦ τριγώ νου κοινὴ ν ἑ στί αν εἶ ναι πά ντων, καλεῖ σθαι δὲ πεδί ον ἀ ληθεί ας, ἐ ν ᾧ τοὺ ς λό γους καὶ τὰ εἴ δη καὶ τὰ παραδεί γματα τῶ ν γεγονό των καὶ τῶ ν γενησομέ νων ἀ κί νητα κεῖ σθαι, καὶ περὶ αὐ τὰ τοῦ αἰ ῶ νος ὄ ντος οἷ ον ἀ πορροὴ ν ἐ πὶ τοὺ ς κό σμους φέ ρεσθαι τὸ ν χρό νον. ὄ ψιν δὲ τού των καὶ θέ αν ψυχαῖ ς ἀ νθρωπί ναις ἅ παξ ἐ ν ἔ τεσι μυρί οις ὑ πά ρχειν, ἄ ν γ' βιώ σωσι: καὶ τῶ ν ἐ νταῦ θα τελετῶ ν τὰ ς ἀ ρί στας ἐ κεί νης ὄ νειρον εἶ ναι τῆ ς ἐ ποπτεί ας καὶ τελετῆ ς: καὶ τοὺ ς λό γους ἀ ναμνή σεως ἕ νεκα τῶ ν ἐ κεῖ φιλοσοφεῖ σθαι καλῶ ν ἢ μά την περαί νεσθαι. ταῦ τ'” ἔ φη“ περὶ τού των μυθολογοῦ ντος ἤ κουον ἀ τεχνῶ ς καθά περ ἐ ν τελετῇ καὶ μυή σει, μηδεμί αν ἀ πό δειξιν τοῦ λό γου μηδὲ πί στιν ἐ πιφέ ροντος.”

κἀ γὼ τὸ ν Δημή τριον προσαγορεύ σας“ πῶ ς ἔ χει” ἔ φην“ τὰ τῶ ν μνηστή ρων ἔ πη, τὸ ν̓ Οδυσσέ α θαυμασά ντων τὸ τό ξον μεταχειριζό μενον” ὑ πομνησθέ ντος δὲ τοῦ Δημητρί ου,“ ταῦ τ'” ἔ φην“ ἐ πέ ρχεται κἀ μοὶ περὶ τοῦ ξέ νου εἰ πεῖ ν ἦ τις θηητὴ ρ καὶ ἐ πί κλοπος ἔ πλετο δογμά των τε καὶ λό γων παντοδαπῶ ν, καὶ πολυπλανὴ ς ἐ ν γρά μμασι καὶ οὐ βά ρβαρος ἀ λλ''̔́ Ελλην γέ νος ἦ ν, πολλῆ ς̔ Ελληνί δος μού σης ἀ νά πλεως. ἐ λέ γχει ὁ αὐ τὸ ν ὁ τῶ ν κό σμων ἀ ριθμὸ ς οὐ κ ὢ ν Αἰ γύ πτιος οὐ δ'̓ Ινδὸ ς ἀ λλὰ Δωριεὺ ς ἀ πὸ Σικελί ας, ἀ νδρὸ ς̔ Ιμεραί ου τοὔ νομα Πέ τρωνος: αὐ τοῦ μὲ ν ἐ κεί νου βιβλί διον οὐ κ ἀ νέ γνων οὐ δ' οἶ δα διασῳ ζό μενον̔́ Ιππυς δ' ὁ̔ Ρηγῖ νος, οὗ μέ μνηται Φανί ας ὁ̓ Ερέ σιος, ἱ στορεῖ δό ξαν εἶ ναι ταύ την Πέ τρωνος καὶ λό γον, ὡ ς ἑ κατὸ ν καὶ ὀ γδοή κοντα καὶ τρεῖ ς κό σμους ὄ ντας ἁ πτομέ νους δ' ἀ λλή λων κατὰ στοιχεῖ ον: ὅ τι τοῦ τ' ἐ στί, κατὰ στοιχεῖ ον ἅ πτεσθαι, μὴ προσδιασαφῶ ν μηδ' ἄ λλην τινὰ πιθανό τητα προσά πτων.” ὑ πολαβὼ ν δ' ὁ Δημή τριος“ τί ς δ' ἄ ν” εἶ πεν“ ἐ ν τοιού τοις πρά γμασιν εἴ η πιθανό της, ὅ που καὶ Πλά των οὐ δὲ ν εἰ πὼ ν εὔ λογον οὐ δ' εἰ κὸ ς οὕ τω κατέ βαλε τὸ ν λό γον;'” καὶ ὁ̔ Ηρακλέ ων“ ἀ λλὰ μὴ ν ὑ μῶ ν” ἔ φη“ τῶ ν γραμματικῶ ν ἀ κού ομεν εἰ ς̔́ Ομηρον ἀ ναγό ντων στεγμαννυς: ἀ γό ντωντὴ ν δό ξαν, ὡ ς ἐ κεί νου τὸ πᾶ ν εἰ ς πέ ντε κό σμους διανέ μοντος, οὐ ρανὸ ν ὕ δωρ ἀ έ ρα γῆ ν ὄ λυμπον. ὧ ν τὰ μὲ ν δύ ο κοινὰ καταλεί πει, γῆ ν μὲ ν τοῦ κά τω παντὸ ς οὖ σαν ὄ λυμπον δὲ τοῦ: ἄ νω παντό ς: οἱ δ' ἐ ν μέ σῳ τρεῖ ς τοῖ ς τρισὶ θεοῖ ς ἀ πεδό θησαν. οὕ τω δὲ καὶ Πλά των ἔ οικε τὰ κά λλιστα καὶ πρῶ τα σωμά των εἴ δη καὶ σχή ματα συννέ μων ταῖ ς τοῦ ὅ λου διαφοραῖ ς πέ ντε κό σμους καλεῖ ν, τὸ ν γῆ ς τὸ ν ὕ δατος τὸ ν ἀ έ ρος τὸ ν πυρό ς: ἔ σχατον δὲ τὸ ν περιέ χοντα τού τους, τὸ ν τοῦ δωδεκαέ δρου, πολύ χυτον καὶ πολύ τρεπτον, ᾧ μά λιστα δὴ ταῖ ς ψυχικαῖ ς; περιό δοις καὶ κινή σεσι πρέ πον σχῆ μα καὶ συναρμό ττον ἀ πέ δωκε” καὶ ὁ Δημή τριος“̔́ Ομηρον” ἔ φη“ τί κινοῦ μεν ἐ ν τῷ παρό ντι; μύ θων γὰ ρ ἅ λις. Πλά των δὲ πολλοῦ δεῖ τὰ ς πέ ντε τοῦ κό σμου διαφορὰ ς πέ ντε κό σμους; προσαγορεύ ειν ἐ ν οἷ ς τε μά χεται τοῖ ς ἀ πεί ρους κό σμους ὑ ποτιθεμέ νοις, αὑ τῷ δή φησὶ δοκεῖ ν ἕ να τοῦ τον εἶ ναι μονογενῆ τῷ θεῷ καὶ ἀ γαπητό ν, ἐ κ τοῦ σωματοειδοῦ ς παντὸ ς ὅ λον καὶ τέ λειον καὶ αὐ τά ρκη γεγενημέ νον. ὅ θεν ἄ ν τις καὶ θαυμά σειεν, ὅ τι τἀ ληθὲ ς εἰ πὼ ν αὐ τὸ ς ἑ τέ ροις ἀ πιθά νου καὶ λό γον οὐ κ ἐ χού σης ἀ ρχὴ ν παρέ σχε δό ξης. τὸ μὲ ν γὰ ρ ἕ να μὴ φυλά ξαι κό σμον εἶ χεν ἁ μωσγέ πως ὑ πό θεσιν τὴ ν τοῦ παντὸ ς ἀ πειρί αν, τὸ δ' ἀ φωρισμέ νως; ποιῆ σαι τοσού τους καὶ μή τε πλεί ους τῶ ν πέ ντε μή τ' ἐ λά ττους κομιδῇ παρά λογον καὶ πά σης πιθανό τητος ἀ πηρτημέ νον, εἰ μὴ τι σὺ λέ γεις” ἔ φη πρὸ ς ἐ μὲ βλέ ψας.' κἀ γὼ“ δοκεῖ γὰ ρ οὕ τως” ἔ φην'“ ἀ φέ ντας ἤ δη τὸ ν περὶ χρηστηρί ων λό γον ὡ ς τέ λος ἔ χοντα, μεταλαμβά νειν ἕ τερον τοσοῦ τον”“ οὐ κ ἀ φέ ντας” εἶ πεν ὁ Δημή τριος“ ἐ κεῖ νον, ἀ λλὰ μὴ παρελθό ντας τοῦ τον ἀ ντιλαμβανό μενον ἡ μῶ ν. οὐ γὰ ρ ἐ νδιατρί ψομεν, ἀ λλ' ὅ σον ἱ στορῆ σαι τὴ ν πιθανό τητα θιγό ντες αὐ τοῦ μέ τιμεν ἐ πὶ τὴ ν ἐ ξ ἀ ρχῆ ς ὑ πό θεσιν.”

“ πρῶ τον τοί νυν” ἔ φην ἐ γώ“ τὰ κωλύ οντα ποιεῖ ν κό σμους ἀ πεί ρους οὐ κ ἀ πεί ργει πλεί ονας ἑ νὸ ς ποιεῖ ν. καὶ γὰ ρ οἷ ό ν τ' ἔ στιν εἶ ναι καὶ μαντικὴ ν καὶ πρό νοιαν ἐ ν πλεί οσι κό σμοις, καὶ τὸ μικροτά την τύ χην παρεμπί πτειν, τὰ δὲ πλεῖ στα καὶ μέ γιστα τά ξιν λαμβά νειν πρὸ ς γέ νεσιν καὶ μεταβολή ν, ὧ ν οὐ δὲ ν ἡ ἀ πειρί α δέ χεσθαι πέ φυκεν. ἔ πειτα τῷ λό γῳ μᾶ λλον ἕ πεται τὸ τῷ θεῷ μὴ μονογενῆ μηδ' ἔ ρημον εἶ ναι τὸ ν κό σμον. ἀ γαθὸ ς γὰ ρ ὢ ν τελέ ως οὐ δεμιᾶ ς ἀ ρετῆ ς ἐ νδεή ς ἐ στιν, ἥ κιστα δὲ τῶ ν περὶ δικαιοσύ νην καὶ φιλί αν: κά λλισται γὰ ρ αὗ ται καὶ θεοῖ ς πρέ πουσαι. μά την δ' οὐ δὲ ν ἔ χειν οὐ δ' ἄ χρηστον θεὸ ς πέ φυκεν. εἰ σὶ ν οὖ ν ἐ κτὸ ς ἕ τεροι θεοὶ καὶ κό σμοι, πρὸ ς οὓ ς χρῆ ται ταῖ ς κοινωνικαῖ ς ἀ ρεταῖ ς: οὐ γὰ ρ πρὸ ς αὑ τὸ ν οὐ δὲ μέ ρος αὑ τοῦ χρῆ σί ς ἐ στι δικαιοσύ νης ἢ χά ριτος ἢ χρηστό τητος ἀ λλὰ πρὸ ς ἄ λλους;. ὥ στ' οὐ κ εἰ κὸ ς ἄ φιλον οὐ δ' ἀ γεί τονα τό νδ' οὐ δ' ἄ μικτον ἐ ν ἀ πεί ρῳ κενῷ τὸ ν κό σμον σαλεύ ειν: ἐ πεὶ καὶ τὴ ν φύ σιν ὁ ρῶ μεν τὰ καθ' ἕ καστα γέ νεσιν καὶ εἴ δεσιν οἷ ον ἀ γγεί οις ἢ περικαρπί οις σπέ ρματος περιέ χουσαν. οὐ δὲ ν γὰ ρ ἐ ν ἀ ριθμῷ τῶ ν ὄ ντων ἔ στιν, οὗ γε μὴ λό γος ὑ πά ρχει κοινό ς, οὐ δὲ τυγχά νει τῆ ς τοιᾶ σδε προσηγορί ας ὃ μὴ κοινῶ ς ποιὸ ν ἢ ἰ δί ως ἐ στί ν. ὁ δὲ κό σμος οὐ λέ γεται κοινῶ ς εἶ ναι ποιό ς: ἰ δί ως τοί νυν ποιό ς ἐ στιν ἐ κ διαφορᾶ ς τῆ ς πρὸ ς ἄ λλα συγγενῆ καὶ ὁ μοειδῆ γεγονὼ ς τοιοῦ τος. εἰ γὰ ρ οὔ τ' ἄ νθρωπος εἷ ς οὔ τ' ἵ ππος ἐ ν τῇ φύ σει γέ γονεν οὔ τ' ἄ στρον οὔ τε θεὸ ς οὔ τε δαί μων, τί κωλύ ει μηδὲ κό σμον ἕ να τὴ ν φύ σιν ἔ χειν ἀ λλ' ἢ πλεί ονας; ὁ γὰ ρ λέ γων, ὅ τι καὶ γῆ ν μί αν ἔ χει καὶ θά λατταν, ἐ μφανὲ ς τι παρορᾷ τὸ τῶ ν ὁ μοιομερῶ ν τή ν τε γὰ ρ γῆ ν εἰ ς ὁ μώ νυμα μέ ρη καὶ τὴ ν θά λατταν ὡ σαύ τως διαιροῦ μεν: τοῦ δὲ κό σμου μέ ρος οὐ κέ τι κό σμος ἀ λλ' ἐ κ διαφό ρων φύ σεων συνέ στηκε.”

καὶ μὴ ν ὅ γε μά λιστα φοβηθέ ντες ἔ νιοι καταναλί σκουσιν τὴ ν ὕ λην εἰ ς τὸ ν κό σμον ἅ πασαν, ὡ ς μηδὲ ν ὑ πολειπό μενον ἐ κτὸ ς ἐ νστά σεσιν ἢ πληγαῖ ς διαταρά ττοι τὴ ν τοῦ δε σύ στασιν, οὐ κ ὀ ρθῶ ς ἔ δεισαν. πλειό νων γὰ ρ ὄ ντων κό σμων ἰ δί ᾳ δ' ἑ κά στου συνειληχό τος οὐ σί ᾳ καὶ ὕ λῃ μέ τρον ὡ ρισμέ νον ἐ χού σῃ καὶ πέ ρας, οὐ δὲ ν ἄ τακτον οὐ δ' ἀ κατακό σμητον οἷ ον περί ττωμα λειφθή σεται προσπί πτον ἔ ξωθεν. ὁ γὰ ρ περὶ ἕ καστον λό γος ἐ γκρατὴ ς ὢ ν τῆ ς συννενεμημέ νης ὕ λης οὐ δὲ ν ἔ κφορον ἐ ά σει καὶ πλανώ μενον ἐ μπεσεῖ ν ἐ ξ ἄ λλου οὐ δ' εἰ ς ἑ αυτὸ ν ἐ ξ ἄ λλον διὰ τὸ μή τε πλῆ θος ἀ ό ριστον καὶ ἄ πειρον τὴ ν φύ σιν ἔ χειν μή τε κί νησιν ἄ λογον καὶ ἄ τακτον. εἰ δὲ καί τις ἀ πορροὴ φέ ρεται πρὸ ς ἑ τέ ρους ἀ φ' ἑ τέ ρων, ὁ μό φυλον εἶ ναι καὶ προσηνῆ καὶ πᾶ σιν ἠ πί ως ἐ πιμιγνυμέ νην ὥ σπερ αἱ τῶ ν ἀ στέ ρων αὐ γαὶ καὶ συγκρά σεις, αὐ τού ς τε τέ ρπεσθαι καθορῶ ντας ἀ λλή λους εὐ μενῶ ς, θεοῖ ς τε πολλοῖ ς καὶ ἀ γαθοῖ ς καθ' ἕ καστον οὖ σι παρέ χειν ἐ πιμιξί ας καὶ φιλοφροσύ νας. ἀ δύ νατον γὰ ρ οὐ δέ ν ἐ στι τού των οὔ τε μυθῶ δες οὔ τε παρά λογον εἰ μὴ νὴ Δί α τὰ τοῦ̓ Αριστοτέ λους ὑ πό ψονταί τινες ὡ ς φυσικὰ ς αἰ τί ας ἔ χοντα. τῶ ν γὰ ρ σωμά των ἑ κά στου τό πον οἰ κεῖ ον ἔ χοντος, ὥ ς φησιν, ἀ νά γκη τὴ ν γῆ ν πανταχό θεν ἐ πὶ τὸ μέ σον φέ ρεσθαι καὶ τὸ ὕ δωρ ἐ π' αὐ τῆ ς διὰ βά ρος ὑ φιστά μενον τοῖ ς κουφοτέ ροις. ἂ ν οὖ ν πλεί ονες ὦ σι κό σμοι, συμβή σεται τὴ ν γῆ ν πολλαχοῦ μὲ ν ἐ πά νω τοῦ πυρὸ ς καὶ τοῦ ἀ έ ρος κεῖ σθαι πολλαχοῦ δ' ὑ ποκά τω: καὶ τὸ ν ἀ έ ρα, καὶ τὸ ὕ δωρ ὁ μοί ως, πῆ μὲ ν ἐ ν ταῖ ς κατὰ φύ σιν πῆ δ' ἐ ν ταῖ ς παρὰ φύ σιν χώ ραις ὑ πά ρχειν. ὧ ν ἀ δυνά των ὄ ντων, ὡ ς οἴ εται, μή τε δύ ο μή τε πλεί ονας εἶ ναι κό σμους, ἀ λλ' ἕ να τοῦ τον ἐ κ τῆ ς οὐ σί ας ἁ πά σης συγκεί μενον, ἱ δρυμέ νον κατὰ φύ σιν, ὡ ς προσή κει ταῖ ς τῶ ν σωμά των διαφοραῖ ς.

“ ἀ λλὰ καὶ ταῦ τα πιθανῶ ς μᾶ λλον ἢ ἀ ληθῶ ς εἴ ρηται σκό πει δ' οὕ τως” ἔ φην“ ὦ φί λε Δημή τριε. τῶ ν γὰ ρ σωμά των τὰ μὲ ν ἐ πὶ τὸ μέ σον καὶ κά τω κινεῖ σθαι λέ γων τὰ δ' ἀ πὸ τοῦ μέ σου καὶ ἄ νω τὰ δὲ περὶ τὸ μέ σον καὶ κύ κλῳ, πρὸ ς τί λαμβά νει τὸ μέ σον; οὐ δή που πρὸ ς τὸ κενό ν: οὐ γὰ ρ ἔ στι κατ' αὐ τό ν. καθ' οὓ ς δ' ἔ στιν, οὐ κ ἔ χει μέ σον, ὥ σπερ οὐ δὲ πρῶ τον οὐ δ' ἔ σχατον πέ ρατα γὰ ρ ταῦ τα, τὸ δ' ἄ πειρον καὶ ἀ περά τωτον. εἰ δὲ καὶ βιά σαιτό τις αὑ τὸ ν λό γου βί ᾳ κενοῦ μέ σον ἀ πεί ρου νοῆ σαί τι, τί ς ἡ πρὸ ς τοῦ το γιγνομέ νη τῶ ν κινή σεων διαφορὰ τοῖ ς σώ μασι; οὔ τε γὰ ρ ἐ ν τῷ κενῷ δύ ναμί ς ἐ στι τῶ ν σωμά των οὔ τε τὰ σώ ματα προαί ρεσιν ἔ χει καὶ ὁ ρμή ν, ἣ τοῦ μέ σου γλί χεται καὶ πρὸ ς τοῦ το συντεί νει πανταχό θεν. ἀ λλ' ὁ μοί ως ἄ πορό ν ἐ στιν ἀ ψύ χων σωμά των πρὸ ς ἀ σώ ματον χώ ραν καὶ ἀ διά φορον ἢ φορὰ ν ἐ ξ αὑ τῶ ν ἢ ὁ λκὴ ν ὑ π' ἐ κεί νης γιγνομέ νην νοῆ σαι. λεί πεται τοί νυν τὸ μέ σον οὐ τοπικῶ ς ἀ λλὰ σωματικῶ ς λέ γεσθαι. τοῦ δε γὰ ρ τοῦ κό σμου μί αν ἐ κ πλειό νων σωμά των καὶ ἀ νομοί ων ἑ νό τητα καὶ σύ νταξιν ἔ χοντος, αἱ διαφοραὶ τὰ ς κινή σεις ἄ λλοις πρὸ ς ἄ λλα ποιοῦ σιν ἐ ξ ἀ νά γκης: δῆ λον δὲ τῷ μετακοσμού μενα ταῖ ς οὐ σί αις ἕ καστα καὶ τὰ ς χώ ρας ἅ μα συμμεταβά λλειν αἱ μὲ ν γὰ ρ διακρί σεις ἀ πὸ τοῦ μέ σου τὴ ν ὕ λην αἰ ρομέ νην ἄ νω κύ κλῳ διανέ μουσιν αἱ δὲ συγκρί σεις καὶ πυκνώ σεις πιέ ζουσι κά τω πρὸ ς τὸ μέ σον καὶ συνελαύ νουσι.”

περὶ ὧ ν οὐ κ ἀ ναγκαῖ ον ἐ νταῦ θα πλεί οσι λό γοις χρῆ σθαι. ἣ ν γὰ ρ ἄ ν τις ὑ πό θηται τῶ ν παθῶ ν τού των καὶ τῶ ν μεταβολῶ ν αἰ τί αν εἶ ναι δημιουργό ν, αὕ τη συνέ ξει τῶ ν κό σμων ἕ καστον ἐ ν ἑ αυτῷ. καὶ γὰ ρ γῆ ν καὶ θά λατταν ἕ καστος ἔ χει κό σμος: ἔ χει γὰ ρ καὶ μέ σον ἕ καστος ἴ διον, καὶ πά θη σωμά των καὶ μεταβολὰ ς καὶ φύ σιν καὶ δύ ναμιν, ἣ σῴ ζει καὶ φυλά ττει κατὰ χώ ραν ἕ καστον. τὸ μὲ ν γὰ ρ ἐ κτό ς, εἴ τ' οὐ δέ ν ἐ στιν εἴ τε κενὸ ν ἄ πειρον, οὐ παρέ χει μέ σον, ὡ ς εἴ ρηται: πλειό νων δὲ κό σμων ὄ ντων, καθ' ἕ καστό ν ἐ στιν ἴ διον μέ σον: ὥ στε κί νησις ἰ δί α τοῖ ς μὲ ν ἐ πὶ τοῦ το τοῖ ς δ' ἀ πὸ τού του τοῖ ς δὲ περὶ τοῦ το, καθά περ αὐ τοὶ διαιροῦ σιν. ὁ δ' ἀ ξιῶ ν, πολλῶ ν μέ σων ὄ ντων, ἐ φ' ἓ ν μό νον ὠ θεῖ σθαι τὰ βά ρη πανταχό θεν, οὐ δὲ ν διαφέ ρει τοῦ, πολλῶ ν ὄ ντων ἀ νθρώ πων, ἀ ξιοῦ ντος εἰ ς μί αν φλέ βα τὸ πανταχό θεν αἷ μα συρρεῖ ν καὶ μιᾷ μή νιγγι τοὺ ς πά ντων ἐ γκεφά λους περιέ χεσθαι, δεινὸ ν ἡ γού μενος, εἰ τῶ ν φυσικῶ ν σωμά των οὐ μί αν ἅ παντα τὰ στερρὰ καὶ μί αν τὰ μανὰ χώ ραν ἐ φέ ξει. καὶ γὰ ρ οὗ τος ἄ τοπος ἔ σται κἀ κεῖ νος ἀ γανακτῶ ν, εἰ τὰ ὅ λα τοῖ ς αὑ τῶ ν μέ ρεσι χρῆ ται, τὴ ν κατὰ φύ σιν θέ σιν ἔ χουσιν ἐ ν ἑ κά στῳ καὶ τά ξιν. ἐ κεῖ νο γὰ ρ ἦ ν ἄ τοπον, εἴ τις ἔ λεγε κό σμον εἶ ναι τὸ ν ἐ ν αὐ τῷ σελή νην ἔ χοντα καθά περ ἄ νθρωπον ἐ ν ταῖ ς πτέ ρναις τὸ ν ἐ γκέ φαλον φοροῦ ντα καὶ τὴ ν καρδί αν ἐ ν τοῖ ς κροτά φοις. τὸ δὲ πλεί ονας ποιοῦ ντας χωρὶ ς ἀ λλή λων κό σμους ἅ μα τοῖ ς ὅ λοις τὰ μέ ρη συναφορί ζειν καὶ συνδιαιρεῖ ν οὐ κ ἄ τοπον: ἡ γὰ ρ ἐ ν ἑ κά στῳ γῆ καὶ θά λασσα καὶ οὐ ρανὸ ς κεί σεται κατὰ φύ σιν ὡ ς προσή κει, τὸ τ' ἄ νω καὶ κά τω καὶ κύ κλῳ καὶ μέ σον οὐ πρὸ ς ἄ λλον οὐ δ' ἐ κτὸ ς ἀ λλ' ἐ ν ἑ αυτῷ καὶ πρὸ ς ἑ αυτὸ ν ἔ χει τῶ ν κό σμων ἕ καστος.

“ ὃ ν μὲ ν γὰ ρ ἔ ξω τοῦ κό σμου λί θον ὑ ποτί θενταί τινες οὔ τε μονῆ ς εὐ πό ρως παρέ χει νό ησιν οὔ τε κινή σεως. πῶ ς γὰ ρ ἢ μενεῖ βά ρος ἔ χων ἢ κινή σεται πρὸ ς τὸ ν κό σμον, ὥ σπερ τὰ λοιπὰ βά ρη, μή τε μέ ρος ὢ ν αὐ τοῦ μή τε συντεταγμέ νος εἰ ς τὴ ν οὐ σί αν; γῆ ν δ' ἐ ν ἑ τέ ρῳ κό σμῳ περιεχομέ νην καὶ συνδεδεμέ νην οὐ κ ἔ δει διαπορεῖ ν ὅ πως οὐ κ ἐ νταῦ θα μεταχωρεῖ διὰ βά ρος ἀ πορραγεῖ σα τοῦ ὅ λου, τὴ ν φύ σιν ὁ ρῶ ντας καὶ τὸ ν τό νον ὑ φ' οὗ συνέ χεται τῶ ν μερῶ ν ἕ καστον. ἐ πεὶ μὴ πρὸ ς τὸ ν κό σμον ἀ λλ' ἐ κτὸ ς αὐ τοῦ τὸ κά τω καὶ ἄ νω λαμβά νοντες, ἐ ν ταῖ ς αὐ ταῖ ς ἀ πορί αις̓ Επικού ρῳ γενησό μεθα κινοῦ ντι τὰ ς ἀ τό μους ἁ πά σας εἰ ς τοὺ ς ὑ πὸ πό δας τό πους, ὥ σπερ ἢ τοῦ κενοῦ πό δας ἔ χοντος ἢ τῆ ς ἀ πειρί ας ἐ ν αὑ τῇ κά τω τε καὶ ἄ νω νοῆ σαι διδού σης, διὸ καὶ Χρύ σιππον ἔ στι θαυμά ζειν, μᾶ λλον δ' ὅ λως διαπορεῖ ν, ὅ τι δὴ παθὼ ν τὸ ν κό σμον ἐ ν μέ σῳ φησὶ ν ἱ δρῦ σθαι, καὶ τὴ ν οὐ σί αν αὐ τοῦ τὸ ν μέ σον τό πον ἀ ιδί ως κατειληφυῖ αν, οὐ χ ἥ κιστα τού τῳ συνεί ργεσθαι πρὸ ς διαμονὴ ν καὶ οἱ ονεὶ ἀ φθαρσί αν. ταυτὶ γὰ ρ ἐ ν τῷ τετά ρτῳ περὶ Δυνατῶ ν λέ γει, μέ σον τε τοῦ ἀ πεί ρου τό πον οὐ κ ὀ ρθῶ ς ὀ νειρώ ττων ἀ τοπωτέ ραν τε τῆ ς διαμονῆ ς τοῦ κό σμου τῷ ἀ νυπά ρκτῳ μέ σῳ τὴ ν αἰ τί αν ὑ ποτιθεί ς: καὶ ταῦ τα πολλά κις εἰ ρηκὼ ς ἑ τέ ροις, ὅ τι ταῖ ς εἰ ς τὸ αὑ τῆ ς μέ σον ἡ οὐ σί α καὶ ταῖ ς ἀ πὸ τοῦ αὑ τῆ ς μέ σου διοικεῖ ται καὶ συνέ χεται κινή σεσι.”

“ καὶ μὴ ν τὰ γ' ἄ λλα τῶ ν Στωικῶ ν τί ς ἂ ν φοβηθεί η, πυνθανομέ νων πῶ ς εἱ μαρμέ νη μί α μενεῖ καὶ πρό νοια, καὶ οὐ πολλοὶ Δί ες καὶ Ζῆ νες ἔ σονται, πλειό νων ὄ ντων κό σμων; πρῶ τον μὲ ν γὰ ρ εἰ τὸ πολλοὺ ς εἶ ναι Δί ας καὶ Ζῆ νας ἄ τοπό ν ἐ στι, πολλῷ δή πουθεν ἔ σται τὰ ἐ κεί νων ἀ τοπώ τερα: καὶ γὰ ρ ἡ λί ους καὶ σελή νας καὶ̓ Από λλωνας καὶ̓ Αρτέ μιδας καὶ Ποσειδῶ νας ἐ ν ἀ πεί ροις κό σμων περιό δοις ἀ πεί ρους ποιοῦ σιν. ἔ πειτα τί ς ἀ νά γκη πολλοὺ ς εἶ ναι Δί ας, ἂ ν πλεί ονες ὦ σι κό σμοι, καὶ μὴ καθ' ἕ καστον ἄ ρχοντα πρῶ τον καὶ ἡ γεμό να τοῦ ὅ λου θεὸ ν ἔ χοντα καὶ νοῦ ν καὶ λό γον, οἷ ος ὁ παρ' ἡ μῖ ν κύ ριος ἁ πά ντων καὶ πατὴ ρ ἐ πονομαζό μενος; ἢ τί κωλύ σει τῆ ς τοῦ Διὸ ς εἱ μαρμέ νης καὶ προνοί ας ὑ πηκό ους πά ντας εἶ ναι, καὶ τοῦ τον ἐ φορᾶ ν ἐ ν μέ ρει καὶ κατευθύ νειν, ἐ νδιδό ντα πᾶ σιν ἀ ρχὰ ς καὶ σπέ ρματα καὶ λό γους τῶ ν περαινομέ νων; οὐ γὰ ρ ἐ νταῦ θα μὲ ν ἓ ν συνί σταται σῶ μα πολλά κις ἐ κ διεστώ των σωμά των, οἷ ον ἐ κκλησί α καὶ στρά τευμα καὶ χορό ς: ὧ ν ἑ κά στῳ καὶ ζῆ ν καὶ φρονεῖ ν καὶ μανθά νειν συμβέ βηκεν, ὡ ς οἴ εται Χρύ σιππος: ἐ ν δὲ τῷ παντὶ δέ κα κό σμους ἢ πεντή κοντ' ἢ ἑ κατὸ ν ὄ ντας ἑ νὶ χρῆ σθαι λό γῳ καὶ πρὸ ς ἀ ρχὴ ν συντετά χθαι μί αν ἀ δύ νατό ν ἐ στιν. ἀ λλὰ καὶ πά νυ πρέ πει θεοῖ ς ἡ τοιαύ τη διά ταξις: οὐ γὰ ρ ὡ ς σμή νους ἡ γεμό νας δεῖ ποιεῖ ν ἀ νεξό δους οὐ δὲ φρουρεῖ ν συγκλεί σαντας τῇ ὕ λῃ μᾶ λλον δὲ συμφρά ξαντας, ὥ σπερ οὗ τοι τοὺ ς θεοὺ ς ἀ έ ρων ἕ ξεις ποιοῦ ντες καὶ ὑ δά των καὶ πυρὸ ς δυνά μεις ἐ γκεκραμέ νας ἡ γού μενοι συγγεννῶ σι τῷ κό σμῳ καὶ πά λιν συγκατακά ουσιν, οὐ κ ἀ πολύ τους οὐ δ' ἐ λευθέ ρους οἷ ον ἡ νιό χους ἢ κυβερνή τας ὄ ντας ἀ λλ', ὥ σπερ ἀ γά λματα προσηλοῦ ται καὶ συντή κεται βά σεσιν, οὕ τως ἐ γκεκλειμέ νους εἰ ς τὸ σωματικὸ ν καὶ συγκαταγεγομφωμέ νους, κοινωνοῦ ντας αὐ τῷ μέ χρι φθορᾶ ς καὶ διαλύ σεως ἁ πά σης καὶ μεταβολῆ ς.”

“ ἐ κεῖ νος δ' οἶ μαι σεμνό τερος ὁ λό γος καὶ μεγαλοπρεπέ στερος, ἀ δεσπό τους καὶ αὐ τοκρατεῖ ς τοὺ ς θεοὺ ς ὄ ντας, ὥ σπερ οἱ Τυνδαρί δαι τοῖ ς χειμαζομέ νοις βοηθοῦ σιν ἐ περχό μενοί τε μαλά σσοντες βί ᾳ τὸ ν πό ντον ὠ κεί ας τ' ἀ νέ μων ῥ ιπά ς οὐ κ ἐ μπλέ οντες αὐ τοὶ καὶ συγκινδυνεύ οντες ἀ λλ' ἄ νωθεν ἐ πιφαινό μενοι καὶ σῴ ζοντες: οὕ τως ἐ πιέ ναι τῶ ν κό σμων ἄ λλοτ' ἄ λλον, ἡ δονῇ τε τῆ ς θέ ας ἀ γομέ νους καὶ τῇ φύ σει συναπευθύ νοντας ἕ καστον. ὁ μὲ ν γὰ ῥ Ομηρικὸ ς Ζεὺ ς οὐ πά νυ πρό σω μετέ θηκε τὴ ν ὄ ψιν ἀ πὸ Τροί ας ἐ πὶ τὰ Θρᾴ κια καὶ τοὺ ς περὶ τὸ ν̓́ Ιστρον νομά δας, ὁ δ' ἀ ληθινὸ ς ἔ χει καλὰ ς καὶ πρεπού σας ἐ ν πλεί οσι κό σμοις μεταβολά ς, οὐ χὶ κενὸ ν ἄ πειρον ἔ ξω βλέ πων οὐ δ' ἑ αυτὸ ν ἄ λλο δ' οὐ δὲ ν（ ὡ ς ᾠ ή θησαν ἔ νιοι） νοῶ ν, ἀ λλ' ἔ ργα τε θεῶ ν καὶ ἀ νθρώ πων πολλὰ κινή σεις τε καὶ φορὰ ς ἄ στρων ἐ ν περιό δοις καταθεώ μενος. οὐ γὰ ρ ἀ πεχθά νεται μεταβολαῖ ς ἀ λλὰ καὶ πά νυ χαί ρει τὸ θεῖ ον, εἰ δεῖ τῶ ν φαινομέ νων τεκμαί ρεσθαι ταῖ ς κατ' οὐ ρανὸ ν ἐ ξαμεί ψεσι καὶ περιό δοις. ἡ μὲ ν οὖ ν ἀ πειρί α παντά πασιν ἀ γνώ μων καὶ ἄ λογος καὶ μηδαμῇ προσιεμέ νη θεό ν, ἀ λλὰ χρωμέ νη πρὸ ς πά ντα τῷ κατὰ τύ χην καὶ αὐ τομά τως: ἡ δ' ἐ ν ὡ ρισμέ νῳ πλή θει καὶ ἀ ριθμῷ κό σμων ἐ πιμέ λεια καὶ πρό νοια τῆ ς εἰ ς ἓ ν δεδυκυί ας σῶ μα καὶ προσηρτημέ νης ἑ νὶ καὶ τοῦ το μετασχηματιζού σης καὶ ἀ ναπλαττού σης ἀ πειρά κις ἔ μοιγε δοκεῖ μηδὲ ν ἔ χειν ἀ σεμνό τερον μηδ' ἐ πιπονώ τερον.”

ἐ γὼ μὲ ν οὖ ν τοσαῦ τ' εἰ πὼ ν ἐ πέ σχον. ὁ δὲ Φί λιππος οὐ πολὺ ν χρό νον διαλιπώ ν“ τὸ μὲ ν ἀ ληθέ ς” ἔ φη“ περὶ τού των οὕ τως ἔ χειν ἢ ἑ τέ ρως οὐ κ ἂ ν ἔ γωγε διισχυρισαί μην εἰ δὲ τὸ ν θεὸ ν ἐ κβιβά ζομεν ἑ νὸ ς κό σμου, διὰ τί πέ ντε μό νων οὐ πλειό νων ποιοῦ μεν δημιουργό ν, καί τί ς ἔ στι τοῦ ἀ ριθμοῦ τού του πρὸ ς τὸ πλῆ θος λό γος, ἣ διον ἄ ν μοι δοκῶ μαθεῖ ν ἢ τῆ ς ἐ νταῦ θα τοῦ Ε καθιερώ σεως τὴ ν διά νοιαν. οὔ τε γὰ ρ τρί γωνος ἢ τετρά γωνος οὔ τε τέ λειος ἢ κυβικὸ ς οὔ τ' ἄ λλην τινὰ φαί νεται κομψό τητα παρέ χων τοῖ ς ἀ γαπῶ σι τὰ τοιαῦ τα καὶ θαυμά ζουσιν. ἡ δ' ἀ πὸ τῶ ν στοιχεί ων ἔ φοδος, ἣ ν αὐ τὸ ς ὑ πῃ νί ξατο, πά ντῃ δύ σληπτό ς ἐ στι καὶ μηδὲ ν ὑ ποφαί νουσα τῆ ς ἐ κεῖ νον ἐ πεσπασμέ νης πιθανό τητος εἰ πεῖ ν, ὡ ς εἰ κό ς ἐ στι πέ ντε σωμά των ἰ σογωνί ων καὶ ἰ σοπλεύ ρων καὶ περιεχομέ νων ἴ σοις ἐ πιπέ δοις, ἐ γγενομέ νων τῇ ὕ λῃ, τοσού τους εὐ θὺ ς ἐ ξ αὐ τῶ ν ἀ ποτελεσθῆ ναι κό σμους.”

“ καὶ μή ν'” ἔ φην ἐ γὼ“ δοκεῖ Θεό δωρος ὁ Σολεὺ ς οὐ φαύ λως μετιέ ναι τὸ ν λό γον, ἐ ξηγού μενος τὰ μαθηματικὰ τοῦ Πλά τωνος. μέ τεισι δ' οὕ τως. πυραμὶ ς καὶ ὀ κτά εδρον καὶ εἰ κοσά εδρον καὶ δωδεκά εδρον, ἃ πρῶ τα τί θεται Πλά των, καλὰ μέ ν ἐ στι πά ντα συμμετρί αις λό γων καὶ ἰ σό τησι, καὶ κρεῖ σσον οὐ δὲ ν αὐ τῶ ν οὐ δ' ὅ μοιον ἄ λλο συνθεῖ ναι τῇ φύ σει καὶ συναρμό σαι λέ λειπται. μιᾶ ς γε μὴ ν πά ντα συστά σεως οὐ κ εἴ ληχεν οὐ δ' ὁ μοί αν ἔ χει τή ν γέ νεσιν, ἀ λλὰ λεπτό τατον μέ ν ἐ στι καὶ μικρό τατον ἡ πυραμί ς, μέ γιστον δὲ καὶ πολυμερέ στατον τὸ δωδεκά εδρον: τῶ ν δὲ λειπομέ νων δυεῖ ν τοῦ ὀ κταέ δρου μεῖ ζον ἢ διπλά σιον πλή θει τριγώ νων τὸ εἰ κοσά εδρον, διὸ τὴ ν γέ νεσιν ἅ μα πά ντα λαμβά νειν ἐ κ τὴ ν ὕ λης ἀ δύ νατό ν ἐ στι. τὰ γὰ ρ λεπτὰ καὶ μικρὰ καὶ ταῖ ς κατασκευαῖ ς ἁ πλού στερα πρῶ τα τῷ κινοῦ ντι καὶ διαπλά ττοντι τὴ ν ὕ λην ὑ πακού ειν ἀ νά γκη καὶ συντελεῖ σθαι καὶ προϋ φί στασθαι τῶ ν ἁ δρομερῶ ν καὶ πολυσωμά των καὶ τὴ ν σύ στασιν ἐ ργωδεστέ ραν ἐ χό ντων, ἐ ξ ὧ ν τὸ δωδεκά εδρον. ἕ πεται δὲ τού τῳ τὸ μό νον εἶ ναι σῶ μα πρῶ τον τὴ ν πυραμί δα, τῶ ν δ' ἄ λλων μηδέ ν, ἀ πολειπομέ νων τῇ φύ σει τῆ ς γενέ σεως. ἔ στιν οὖ ν ἴ αμα καὶ ταύ της τῆ ς ἀ τοπί ας ἡ τῆ ς ὕ λης εἰ ς πέ ντε κό σμους διαί ρεσις καὶ διά στασις. ὅ που μὲ ν γὰ ρ πυραμὶ ς（ ὑ πέ στησε γὰ ρ πρῶ τον）, ὅ που δ' ὀ κτά εδρον, ὅ που δ' εἰ κοσά εδρον. ἐ κ δὲ τοῦ προϋ ποστά ντος ἐ ν ἑ κά στῳ τὰ λοιπὰ τὴ ν γέ νεσιν ἕ ξει, κατὰ σύ γκρισιν καὶ διά κρισιν μερῶ ν εἰ ς πά ντα γιγνομέ νης πᾶ σι μεταβολῆ ς, ὡ ς αὐ τὸ ς ὁ Πλά των ὑ ποδεί κνυσι διὰ πά ντων σχεδὸ ν ἐ πεξιώ ν ἡ μῖ ν δὲ βραχέ ως ἀ ρκέ σει μαθεῖ ν. ἐ πεὶ γὰ ρ ἀ ὴ ρ μὲ ν σβεννυμέ νου πυρὸ ς ὑ φί σταται, καὶ λεπτυνό μενος αὖ θις ἐ ξ αὑ τοῦ πῦ ρ ἀ ναδί δωσιν, ἐ ν τοῖ ς ἑ κατέ ροις σπέ ρμασι τὰ πά θη δεῖ θεᾶ σθαι καὶ τὰ ς μεταβολά ς. σπέ ρματα δὲ πυρὸ ς μὲ ν ἡ πυραμί ς, ἐ ξ εἴ κοσι καὶ τεσσά ρων πρώ των τριγώ νων: τὸ δ' ὀ κτά εδρον ἀ έ ρος ἐ κ τεσσαρά κοντα καὶ ὀ κτὼ τῶ ν αὐ τῶ ν γί γνεται. γί γνεται τοί νυν ἀ έ ρος μὲ ν ἓ ν στοιχεῖ ον, ἐ κ δυεῖ ν πυρὸ ς συγκραθέ ντων καὶ συστά ντων, τὸ δ' ἀ έ ρος αὖ κερματιζό μενον εἰ ς δύ ο πυρὸ ς διακρί νεται σώ ματα, συνθλιβό μενον δ' αὖ θις αὑ τῷ καὶ συμπῖ πτον εἰ ς ὕ δατος ἰ δέ αν ἄ πεισιν. ὥ στε πανταχοῦ τὸ προϋ φιστά μενον ἀ εὶ πᾶ σι τοῖ ς ἄ λλοις εὐ πό ρως παρέ χειν τὴ ν γέ νεσιν ἐ κ τῆ ς μεταβολῆ ς: καὶ μὴ μό νον ἓ ν εἶ ναι πρῶ τον, ἑ τέ ρου δ' ἐ ν ἑ τέ ρῳ συστή ματι κί νησιν ἀ ρχηγὸ ν καὶ προληπτικὴ ν ἐ ς γέ νεσιν ἔ χοντος πᾶ σι τηρεῖ σθαι τὴ ν ὁ μωνυμί αν.”

καὶ ὁ̓ Αμμώ νιος;“ ἀ νδρικῶ ς μέ ν” ἔ φη“ ταῦ τα τῷ Θεοδώ ρῳ καὶ φιλοτί μως διαπεπό νηται θαυμά σαιμι δ' ἄ ν, εἰ μὴ δό ξειε χρῆ σθαι λή μμασιν ἀ ναιρετικοῖ ς ἀ λλή λων. ἀ ξιοῖ γὰ ρ ἅ μα πᾶ σι τοῖ ς πέ ντε μὴ γί γνεσθαι τὴ ν σύ στασιν, ἀ λλὰ τὸ λεπτό τατον ἀ εὶ καὶ δι' ἐ λά ττονος πραγματεί ας συνιστά μενον προεκπί πτειν εἰ ς γέ νεσιν. εἶ θ' ὥ σπερ ἀ κό λουθον οὐ μαχό μενον τού τῳ τί θησι τὸ μὴ πᾶ σαν ὕ λην πρῶ τον εἰ σφέ ρειν τὸ λεπτό τατον καὶ ἁ πλού στατον, ἀ λλ' ἐ νιαχῆ τὰ ἐ μβριθῆ καὶ πολυμερῆ φθά νειν προανί σχοντα ταῖ ς γενέ σεσιν ἐ κ τῆ ς ὕ λης. ἄ νευ δὲ τού του, πέ ντε σωμά των πρώ των ὑ ποκειμέ νων καὶ διὰ τοῦ το κό σμων λεγομέ νων εἶ ναι τοσού των, πρὸ ς μό να τὰ τέ σσαρα τῇ πιθανό τητι χρῆ ται, τὸ ν δὲ κύ βον ὥ σπερ ἐ ν παιδιᾷ ψή φων ὑ φῄ ρηται, μή τ' αὐ τὸ ν εἰ ς ἐ κεῖ να μεταβά λλειν πεφυκό τα μή τ' ἐ κεί νοις παρέ χειν μεταβολὴ ν εἰ ς ἑ αυτό ν, ἅ τε δὴ τῶ ν τριγώ νων οὐ χ ὁ μογενῶ ν ὄ ντων. ἐ κεί νοις μὲ ν γὰ ρ ὑ πό κειται κοινὸ ν ἐ ν πᾶ σι τὸ ἡ μιτρί γωνον, ἐ ν τού τῳ δ' ἴ διον μό νῳ τὸ ἰ σοσκελέ ς, οὐ ποιοῦ ν πρὸ ς ἐ κεῖ νο σύ ννευσιν οὐ δὲ σύ γκρασιν ἑ νωτική ν. εἴ περ οὖ ν πέ ντε σωμά των ὄ ντων καὶ πέ ντε κό σμων, ἓ ν ἐ ν ἑ κά στῳ τὴ ν ἡ γεμονί αν ἔ χει τῆ ς γενέ σεως, ὅ που γέ γονεν ὁ κύ βος πρῶ τος, οὐ δὲ ν ἔ σται τῶ ν ἄ λλων εἰ ς οὐ δὲ ν γὰ ρ ἐ κεί νων μεταβά λλειν πέ φυκεν. ἐ ῶ γά ρ, ὅ τι καὶ τὸ τοῦ καλουμέ νου δωδεκαέ δρου στοιχεῖ ον ἄ λλο ποιοῦ σιν, οὐ κ ἐ κεῖ νο τὸ σκαληνό ν, ἐ ξ οὗ τὴ ν πυραμί δα καὶ τὸ ὀ κτά εδρον καὶ τὸ εἰ κοσά εδρον ὁ Πλά των συνί στησιν. ὥ σθ'” ἅ μα γελῶ ν ὁ̓ Αμμώ νιος εἶ πεν“ ἢ ταῦ τά σοι διαλυτέ ον ἢ ἴ διό ν τι λεκτέ ον περὶ τῆ ς κοινῆ ς ἀ πορί ας.”

κἀ γώ“ πιθανώ τερον οὐ δὲ ν ἔ χω λέ γειν ἔ ν γε τῷ παρό ντι: βέ λτιον δ' ἴ σως ἐ στὶ ν ἰ δί ας εὐ θύ νας ὑ πέ χειν δό ξης ἢ ἀ λλοτρί ας;. λέ γω τοί νυν αὖ θις ἐ ξ ἀ ρχῆ ς, ὅ τι δυεῖ ν ὑ ποκειμέ νων φύ σεων, τῆ ς μὲ ν αἰ σθητῆ ς ἐ ν γενέ σει καὶ φθορᾷ μεταβό λου καὶ φορητῆ ς ἄ λλοτ' ἄ λλως, ἑ τέ ρας δ' ἐ ν οὐ σί ᾳ νοητῆ ς ἀ εὶ κατὰ ταὐ τὰ ὡ σαύ τως ἐ χού σης, δεινό ν ἐ στιν, ὦ ἑ ταῖ ρε, τὴ ν μὲ ν νοητὴ ν διωρί σθαι καὶ διαφορὰ ν ἔ χειν ἐ ν ἑ αυτῇ, τὴ ν δὲ σωματικὴ ν καὶ παθητικὴ ν εἰ μὴ μί αν τις ἀ πολεί πει συμπεφυκυῖ αν αὑ τῇ καὶ συννεύ ουσαν ἀ λλὰ χωρί ζει καὶ διί στησιν, ἀ γανακτεῖ ν καὶ δυσχεραί νειν. τὰ γὰ ρ μό νιμα καὶ θεῖ α δή που μᾶ λλον αὑ τῶ ν ἔ χεσθαι προσή κει καὶ φεύ γειν ὡ ς ἀ νυστό ν ἐ στι τομὴ ν ἅ πασαν καὶ διά στασιν. ἀ λλὰ καὶ τού των ἡ τοῦ ἑ τέ ρου δύ ναμις ἁ πτομέ νη μεί ζονας ἐ νεί ργασται τῶ ν κατὰ τό πον διαστά σεων τοῖ ς νοητοῖ ς τὰ ς κατὰ λό γον καὶ ἰ δέ αν ἀ νομοιό τητας. ὅ θεν ἐ νιστά μενος τοῖ ς ἓ ν τὸ πᾶ ν ἀ ποφαί νουσιν ὁ Πλά των, τὸ τ' ὂ ν εἶ ναί φησι καὶ τὸ ταὐ τὸ ν καὶ τὸ ἕ τερον, ἐ πὶ πᾶ σι δὲ κί νησιν καὶ στά σιν. ὄ ντων οὖ ν πέ ντε τού των, οὐ θαυμαστὸ ν ἦ ν, εἰ τῶ ν πέ ντε σωματικῶ ν στοιχεί ων ἐ κεί νων ἕ καστον ἑ κά στου μί μημα τῇ φύ σει; καὶ εἴ δωλό ν ἐ στι γεγενημέ νον οὐ κ ἄ μικτον οὐ δ' εἰ λικρινέ ς, ἀ λλὰ τῷ μά λιστα μετέ χειν ἕ καστον ἑ κά στης δυνά μεως. ὁ μέ ν γε κύ βος ἐ μφανῶ ς στά σεως οἰ κεῖ ό ν ἐ στι σῶ μα διὰ τὴ ν τῶ ν ἐ πιπέ δων ἀ σφά λειαν καὶ βεβαιό τητα: τῆ ς δὲ πυραμί δος πᾶ ς ἄ ν τις τὸ πυροειδὲ ς καὶ κινητικὸ ν ἐ ν τῇ λεπτό τητι τῶ ν πλευρῶ ν καὶ τῇ τῶ ν γωνιῶ ν ὀ ξύ τητι κατανοή σειεν: ἡ δὲ τοῦ δωδεκαέ δρου φύ σις, περιληπτικὴ τῶ ν ἄ λλων σχημά των οὖ σα τοῦ ὄ ντος εἰ κὼ ν πρὸ ς πᾶ ν ἂ ν τὸ σωματικὸ ν γεγονέ ναι δό ξειε: τῶ ν δὲ λοιπῶ ν δυεῖ ν τὸ μὲ ν εἰ κοσά εδρον τῆ ς τοῦ ἑ τέ ρου τὸ δ' ὀ κτά εδρον μά λιστα τῆ ς ταὐ τοῦ μετεί ληχεν ἰ δέ ας. διὸ τοῦ το μὲ ν ἀ έ ρα σχετικὸ ν οὐ σί ας πά σης ἐ ν μιᾷ μορφῇ, θά τερον δ' ὕ δωρ ἐ πὶ πλεῖ στα τῷ κερά ννυσθαι γέ νη ποιοτή των τρεπό μενον παρεῖ χεν. εἴ περ οὖ ν ἡ φύ σις ἀ παιτεῖ τὴ ν ἰ σονομί αν ἐ ν πᾶ σι, καὶ κό σμους εἰ κό ς ἐ στι μή τε πλεί ους γεγονέ ναι μή τ' ἐ λά ττους τῶ ν παραδειγμά των, ὅ πως ἕ καστον ἐ ν ἑ κά στῳ τά ξιν ἡ γεμονικὴ ν ἔ χῃ καὶ δύ ναμιν, ὥ σπερ ἐ ν ταῖ ς συστά σεσι τῶ ν σωμά των ἔ σχηκεν.”

“ οὐ μὴ ν ἀ λλὰ τοῦ το μὲ ν ἔ στω παραμυθί α τοῦ θαυμά ζοντος, εἰ τὴ ν ἐ ν γενέ σει καὶ μεταβολῇ φύ σιν εἰ ς γέ νη τοσαῦ τα διαιροῦ μεν. ἐ κεῖ νο δ' ἤ δη σκοπεῖ τε κοινῇ προσέ χοντες, ὅ τι τῶ ν ἀ νωτά τω ἀ ρχῶ ν, λέ γω δὲ τοῦ ἑ νὸ ς καὶ τῆ ς ἀ ορί στου δυά δος, ἡ μὲ ν ἀ μορφί ας πά σης στοιχεῖ ον οὖ σα καὶ ἀ ταξί ας ἀ πειρί α κέ κληται ἡ δ' τοῦ ἑ νὸ ς φύ σις ὁ ρί ζουσα καὶ καταλαμβά νουσα τῆ ς ἀ πειρί ας τὸ κενὸ ν καὶ ἄ λογον καὶ ἀ ό ριστον ἔ μμορφον παρέ χεται, καὶ τὴ ν ἑ πομέ νην περὶ τὰ αἰ σθητὰ δεί ξει καταγό ρευσιν ἁ μωσγέ πως ὑ πομέ νον καὶ δεχό μενον. αὗ ται δὲ πρῶ τον αἱ ἀ ρχαὶ περὶ τὸ ν ἀ ριθμὸ ν ἐ πιφαί νονται, μᾶ λλον δ' ὅ λως ἀ ριθμὸ ς οὐ κ ἔ στι τὸ πλῆ θος, ἂ ν μὴ καθά περ εἶ δος ὕ λης τὸ ἓ ν γενό μενον ἐ κ τῆ ς ἀ πειρί ας τοῦ ἀ ορί στου πῆ μὲ ν πλεῖ ον πῆ δ' ἔ λαττον ἀ ποτέ μνηται. τό τε γὰ ρ ἀ ριθμὸ ς γί γνεται τῶ ν πληθῶ ν ἕ καστον ὑ πὸ τοῦ ἑ νὸ ς ὁ ριζό μενον ἐ ὰ ν δ' ἀ ναιρεθῇ τὸ ἕ ν, πά λιν ἡ ἀ ό ριστος δυὰ ς συγχέ ασα πᾶ ν ἄ ρρυθμον καὶ ἄ πειρον καὶ ἄ μετρον ἐ ποί ησεν. ἐ πεὶ δὲ τὸ εἶ δος οὐ κ ἀ ναί ρεσί ς ἐ στι τῆ ς ὕ λης ἀ λλὰ μορφὴ καὶ τά ξις ὑ ποκειμέ νης, ἀ νά γκη καὶ τῷ ἀ ριθμῷ τὰ ς ἀ ρχὰ ς ἐ νυπά ρχειν ἀ μφοτέ ρας, ὅ θεν ἡ πρώ τη καὶ μεγί στη διαφορὰ καὶ ἀ νομοιό της γέ γονεν. ἔ στι γὰ ρ ἡ μὲ ν ἀ ό ριστος ἀ ρχὴ τοῦ ἀ ρτί ου δημιουργὸ ς ἡ δὲ βελτί ων τοῦ περιττοῦ πρῶ τος δὲ τῶ ν ἀ ρτί ων τὰ δύ ο καὶ τὰ τρί α τῶ ν περιττῶ ν, ἐ ξ ὧ ν τὰ πέ ντε τῇ μὲ ν συνθέ σει κοινὸ ς ὢ ν ἀ μφοῖ ν ἀ ριθμὸ ς τῇ δὲ δυνά μει γεγονὼ ς περιττό ς. ἔ δει γά ρ, εἰ ς πλεί ονα μέ ρη τοῦ αἰ σθητοῦ καὶ σωματικοῦ μεριζομέ νου διὰ τὴ ν σύ μφυτον ἀ νά γκην τῆ ς ἑ τερό τητος, μή τε τὸ ν πρῶ τον ἄ ρτιον γενέ σθαι μή τε τὸ ν πρῶ τον περιττό ν, ἀ λλὰ τὸ ν τρί τον ἐ κ τού των ἀ ποτελού μενον, ὅ πως ἀ π' ἀ μφοτέ ρων τῶ ν ἀ ρχῶ ν γέ νηται, καὶ τῆ ς τὸ ἄ ρτιον δημιουργού σης καὶ τῆ ς τὸ περιττό ν: οὐ γὰ ρ ἦ ν οἷ ό ν τε τῆ ς ἑ τέ ρας ἀ παλλαγῆ ναι τὴ ν ἑ τέ ραν: ἑ κατέ ρα γὰ ρ ἀ ρχῆ ς; φύ σιν ἔ χει καὶ δύ ναμιν. ἀ μφοτέ ρων οὖ ν συνδυαζομέ νων, ἡ βελτί ων κρατή σασα τῆ ς ἀ οριστί ας διαιρού σης τὸ σωματικὸ ν ἐ νέ στη, καὶ τῆ ς ὕ λης ἐ ν ἀ μφοτέ ροις διισταμέ νης μέ σην τὴ ν μονά δα θεμέ νη δί χα νεμηθῆ ναι τὸ πᾶ ν οὐ κ εἴ ασεν, ἀ λλὰ πλῆ θος μὲ ν γέ γονε κό σμων ὑ πὸ τῆ ς ἑ τερό τητος τοῦ ἀ ορί στου καὶ διαφορᾶ ς, περιττὸ ν δὲ πλῆ θος ἡ ταὐ τοῦ καὶ ὡ ρισμέ νου δύ ναμις ἀ πεί ργασται, περιττὸ ν δὲ τοιοῦ τον, ὅ τι πορρωτέ ρω τὴ ν φύ σιν ἢ βέ λτιον ἔ χει προελθεῖ ν οὐ κ εἴ ασεν. εἰ μὲ ν γὰ ρ ἀ μιγὲ ς καὶ καθαρὸ ν ἦ ν τὸ ἕ ν, οὐ δ' ἂ ν ὅ λως εἶ χεν ἡ ὕ λη διά στασιν: ἐ πεὶ δὲ τῷ διαιρετικῷ τῆ ς δυά δος μέ μικται, τομὴ ν μὲ ν ἐ δέ ξατο καὶ διαί ρεσιν, ἐ νταῦ θα δ' ἔ στη τῷ περισσῷ τοῦ ἀ ρτί ου κρατηθέ ντος.”

διὸ καὶ πεμπά σασθαι τὸ ἀ ριθμῆ σαι τοῖ ς παλαιοῖ ς ἔ θος ἦ ν καλεῖ ν. οἶ μαι δὲ καὶ τὰ πά ντα τῶ ν πέ ντε παρώ νυμα γεγονέ ναι κατὰ λό γον, ἅ τε δὴ τῆ ς πεντά δος ἐ κ τῶ ν πρώ των ἀ ριθμῶ ν συνεστώ σης. καὶ γὰ ρ οἱ μὲ ν ἄ λλοι πολλαπλασιαζό μενοι πρὸ ς ἄ λλους εἰ ς ἕ τερον αὑ τῶ ν ἀ ριθμὸ ν ἐ κβαί νουσιν ἡ δὲ πεντά ς, ἂ ν μὲ ν ἀ ρτιά κις λαμβά νηται, τὸ ν δέ κα ποιεῖ τέ λειον: ἐ ὰ ν δὲ περισσά κις, ἑ αυτὴ ν πά λιν ἀ ποδί δωσιν. ἐ ῶ δ' ὅ τι πρώ τη μὲ ν ἐ κ πρώ των δυεῖ ν τετραγώ νων συνέ στηκε τῆ ς τε μονά δος καὶ τῆ ς τετρά δος ἡ πεντά ς, πρώ τη δ' ἴ σον δυναμέ νη τοῖ ς πρὸ αὑ τῆ ς δυσὶ τὸ κά λλιστον τῶ ν ὀ ρθογωνί ων τριγώ νων συνί στησι πρώ τη δὲ ποιεῖ τὸ ν ἡ μιό λιον λό γον. οὐ γὰ ρ ἴ σως οἰ κεῖ α ταῦ τα τοῖ ς ὑ ποκειμέ νοις πρά γμασιν: ἀ λλ' ἐ κεῖ νο μᾶ λλον, τὸ φύ σει διαιρετικὸ ν τοῦ ἀ ριθμοῦ καὶ τὸ πλεῖ στα τού τῳ τὴ ν φύ σιν διανέ μειν. ἔ νειμε γὰ ρ ἡ μῖ ν αὐ τοῖ ς αἰ σθή σεις πέ ντε καὶ μέ ρη ψυχῆ ς, φυτικὸ ν ω: φυσικὸ ναἰ σθητικὸ ν ἐ πιθυμητικὸ ν θυμοειδὲ ς λογιστικό ν: καὶ δακτύ λους ἑ κατέ ρας χειρὸ ς τοσού τους, καὶ τὸ γονιμώ τατον σπέ ρμα πενταχῆ σχιζό μενον. οὐ γὰ ρ ἱ στό ρηται γυνὴ πλεί ονα τεκοῦ ς' ἢ πέ ντε τέ κνα ταῖ ς αὐ ταῖ ς ὠ δῖ σι. καὶ τὴ ν̔ Ρέ αν Αἰ γύ πτιοι μυθολογοῦ σι πέ ντε θεοὺ ς τεκεῖ ν, αἰ νιττό μενοι τὴ ν ἐ κ μιᾶ ς ὕ λης τῶ ν πέ ντε κό σμων γέ νεσιν. ἐ ν δὲ τῷ παντὶ πέ ντε μὲ ν ζώ ναις ὁ περὶ γῆ ν τό πος, πέ ντε δὲ κύ κλοις ὁ οὐ ρανὸ ς διώ ρισται, δυσὶ ν ἀ ρκτικοῖ ς καὶ δυσὶ τροπικοῖ ς καὶ μέ σῳ τῷ ἰ σημερινῷ: πέ ντε δ' αἱ τῶ ν πλανωμέ νων ἄ στρων περί οδοι γεγό νασιν, ἡ λί ου καὶ Φωσφό ρου καὶ στί λβοντος ὁ μοδρομού ντων. ἐ ναρμό νιος δὲ καὶ ἡ τοῦ κό σμου σύ νταξις, ὥ σπερ ἀ μέ λει καὶ τὸ παρ' ἡ μῖ ν ἡ ρμοσμέ νον ἐ ν πέ ντε τετραχό ρδων θέ σεσιν ὁ ρᾶ ται, τῶ ν ὑ πά των καὶ μέ σων καὶ συνημμέ νων καὶ διεζευγμέ νων καὶ ὑ περβολαί ων: καὶ τὰ μελῳ δού μενα διαστή ματα πέ ντε, δί εσις καὶ ἡ μιτό νιον καὶ τό νος καὶ τριημιτό νιον καὶ δί τονον. οὕ τως ἡ φύ σις ἔ οικε τῷ πέ ντε ποιεῖ ν ἅ παντα χαί ρειν μᾶ λλον ἢ τῷ σφαιροειδῆ, καθά πεῤ Αριστοτέ λης ἔ λεγε.

“ τί δῆ τα, φή σαι τις ἄ ν, ὁ Πλά των ἐ πὶ τὰ πέ ντε σχή ματα τὸ ν τῶ ν πέ ντε κό σμων ἀ ριθμὸ ν ἀ νή νεγκεν, εἰ πὼ ν ὅ τι τῇ πέ μπτῃ συστά σει“ ὁ θεὸ ς ἐ πὶ τὸ πᾶ ν κατεχρή σατο ἐ κεῖ νο διαζωγραφῶ ν:” εἶ τα τὴ ν περὶ τοῦ πλή θους τῶ ν κό σμων ὑ ποθεὶ ς ἀ πορί αν, πό τερον ἕ ν' ἢ πέ ντ' αὐ τοὺ ς ἀ ληθεί ᾳ πεφυκό τας λέ γειν προσή κει, δῆ λό ς ἐ στιν ἐ ντεῦ θεν οἰ ό μενος ὡ ρμῆ σθαι τὴ ν ὑ πό νοιαν. εἴ περ οὖ ν δεῖ πρὸ ς τὴ ν ἐ κεί νου διά νοιαν ἐ πά γειν τὸ εἰ κό ς, σκοπῶ μεν ὅ τι ταῖ ς τῶ ν σωμά των καὶ σχημά των ἐ κεί νων διαφοραῖ ς ἀ νά γκη καὶ κινή σεων εὐ θὺ ς ἕ πεσθαι διαφορά ς, ὥ σπερ αὐ τὸ ς διδά σκει, τὸ διακρινό μενον ἢ συγκρινό μενον ἅ μα τῆ ς οὐ σί ας τῇ ἑ τεροιώ σει καὶ τὸ ν τό πον μεταλλά ττειν ἀ ποφαινό μενος. ἂ ν γὰ ρ ἐ ξ ἀ έ ρος πῦ ρ γέ νηται, λυθέ ντος τοῦ ὀ κταέ δρου καὶ κερματισθέ ντος εἰ ς πυραμί δας, ἢ πά λιν ἀ ὴ ρ ἐ κ πυρό ς, συνωσθέ ντος καὶ συνθλιβέ ντος εἰ ς ὀ κτά εδρον, οὐ δυνατὸ ν μέ νειν ὅ που πρό τερον ἦ ν, ἀ λλὰ φεύ γει καὶ φέ ρεται πρὸ ς ἑ τέ ραν χώ ραν ἐ κβιαζό μενον καὶ μαχό μενον τοῖ ς ἐ νισταμέ νοις καὶ κατεπεί γουσιν. ἔ τι δὲ μᾶ λλον εἰ κό νι τὸ συμβαῖ νον ἐ νδεί κνυται,“ τοῖ ς ὑ πὸ τῶ ν πλοκά νων καὶ ὀ ργά νων τῶ ν περὶ τὴ ν τοῦ σί του κά θαρσιν σειομέ νοις καὶ ἀ ναλικμωμέ νοις” ὁ μοί ως λέ γων τὰ στοιχεῖ α σεί οντα τὴ ν ὕ λην ὑ π' ἐ κεί νης; τε σειό μενα, προσχωρεῖ ν ἀ εὶ τὰ ὅ μοια τοῖ ς ὁ μοί οις, ἄ λλην τε χώ ραν ἄ λλα ἴ σχειν πρὶ ν ἐ ξ αὐ τῶ ν γενέ σθαι τὸ πᾶ ν διακοσμηθέ ν οὕ τως οὖ ν τῆ ς ὕ λης ἐ χού σης ὡ ς ἔ χειν τὸ πᾶ ν εἰ κό ς, οὗ θεὸ ς ἄ πεστιν, εὐ θὺ ς αἱ πρῶ ται πέ ντε ποιό τητες ἰ δί ας ἔ χουσαι ῥ οπὰ ς ἐ φέ ροντο χωρί ς, οὐ παντά πασιν οὐ δ' εἰ λικρινῶ ς ἀ ποκρινό μεναι, διὰ τὸ πά ντων ἀ ναμεμιγμέ νων ἀ εὶ τὰ κρατού μενα τοῖ ς ἐ πικρατοῦ σι παρὰ φύ σιν ἕ πεσθαι. διὸ δὴ τοῖ ς τῶ ν σωμά των γέ νεσιν ἄ λλων ἀ λλαχῆ φερομέ νων ἰ σαρί θμους μερί δας καὶ διαστά σεις ἐ ποί ησαν, τὴ ν μὲ ν οὐ καθαροῦ πυρὸ ς ἀ λλὰ πυροειδῆ, τὴ ν δ' οὐ κ ἀ μιγοῦ ς αἰ θέ ρος ἀ λλ' αἰ θεροειδῆ, τὴ ν δ' οὐ γῆ ς αὐ τῆ ς καθ' ἑ αυτὴ ν ἀ λλὰ γεοειδῆ: μά λιστα δὲ καὶ τὴ ν ἀ έ ρος κοί νωσιν τὴ ν ὕ δατος διὰ τὸ πολλῶ ν, ὥ σπερ εἴ ρηται, τῶ ν ἄ λλων φύ λων ἀ ναπεπλησμέ ν' ἀ πελθεῖ ν. οὐ γὰ ρ ὁ θεὸ ς διέ στησεν οὐ δὲ διῴ κισε τὴ ν οὐ σί αν, ἀ λλ' ὑ π' αὐ τῆ ς διεστῶ σαν αὐ τὴ ν καὶ φερομέ νην χωρὶ ς ἐ ν ἀ κοσμί αις τοσαύ ταις παραλαβὼ ν, ἔ ταξε καὶ συνή ρμοσε δι' ἀ ναλογί ας καὶ μεσό τητος: εἶ θ' ἑ κά στῃ λό γον ἐ γκαταστή σας ὥ σπερ ἁ ρμοστὴ ν καὶ φύ λακα, κό σμους ἐ ποί ησε τοσού τους, ὅ σα γέ νη τῶ ν πρώ των σωμά των ὑ πῆ ρχε. ταῦ τα μὲ ν οὖ ν τῇ Πλά τωνος ἀ νακεί σθω χά ριτι δι'̓ Αμμώ νιον: ἐ γὼ δὲ περὶ μὲ ν ἀ ριθμοῦ κό σμων οὐ κ ἄ ν ποτε διισχυρισαί μην ὅ τι τοσοῦ τοι, τὴ ν, δὲ πλεί ονας μὲ ν ἑ νὸ ς οὐ μὴ ν ἀ πεί ρους ἀ λλ' ὡ ρισμέ νους πλή θει τιθεμέ νην δό ξαν, οὐ δετέ ρας ἐ κεί νων ἀ λογωτέ ραν ἡ γοῦ μαι, τὸ φύ σει τῆ ς ὕ λης σκεδαστὸ ν καὶ μεριστὸ ν ὁ ρῶ ν οὔ τ' ἐ φ' ἑ νὸ ς μέ νον οὔ τ' εἰ ς ἄ πειρον ὑ πὸ τοῦ λό γου βαδί ζειν ἐ ώ μενον. εἰ δ' ἀ λλαχό θι που κἀ νταῦ θα τῆ ς̓ Ακαδημεί ας ὑ πομιμνή σκοντες ἑ αυτοὺ ς τὸ ἄ γαν τῆ ς πί στεως ἀ φαιρῶ μεν, καὶ τὴ ν ἀ σφά λειαν ὥ σπερ ἐ ν χωρί ῳ σφαλερῷ, τῷ περὶ τῆ ς ἀ πειρί ας λό γῳ, μό νον διασῴ ζωμεν.”

ἐ μοῦ δὲ ταῦ τ' εἰ πό ντος, ὁ Δημή τριος“ ὀ ρθῶ ς” ἔ φη“ Λαμπρί ας παραινεῖ.“ πολλαῖ ς γὰ ρ οἱ θεοὶ μορφαῖ ς” οὐ“ σοφισμά των” ὡ ς Εὐ ριπί δης φησί ν, ἀ λλὰ πραγμά των“ σφά λλουσιν ἡ μᾶ ς,” ὅ ταν ὡ ς ἐ πιστά μενοι τολμῶ μεν ἀ ποφαί νεσθαι περὶ τηλικού των.“ ἀ λλ' ἀ νοιστέ ος ὁ λό γος,” ὡ ς ὁ αὐ τὸ ς ἀ νή ρ φησιν, ἐ πὶ τὴ ν ἐ ξ ἀ ρχῆ ς ὑ πό θεσιν. τὸ γὰ ρ ἀ φισταμέ νων καὶ ἀ πολειπό ντων τὰ χρηστή ρια τῶ ν δαιμό νων ὥ σπερ ὄ ργανα τεχνιτῶ ν ἀ ργὰ καὶ ἄ ναυδα κεῖ σθαι λεχθέ ν, ἕ τερον λό γον ἐ γεί ρει τὸ ν περὶ τῆ ς αἰ τί ας μεί ζονα καὶ δυνά μεως, ᾗ χρώ μενοι ποιοῦ σι κατό χους τοῖ ς ἐ νθουσιασμοῖ ς καὶ φαντασιαστικοὺ ς τοὺ ς προφή τας καὶ τὰ ς προφή τιδας. οὐ γὰ ρ οἷ ό ν τε τὴ ν ἔ κλειψιν αἰ τιᾶ σθαι τοῦ ἀ παυδᾶ ν τὰ μαντεῖ α, μὴ πεισθέ ντας ὃ ν τρό πον ἐ φεστῶ τες αὐ τοῖ ς καὶ παρό ντες ἐ νεργὰ καὶ λό για ποιοῦ σιν οἱ δαί μονες.” ὑ πολαβὼ ν δ' ὁ̓ Αμμώ νιος“ οἴ ει γὰ ρ ἕ τερό ν τι τοὺ ς δαί μονας” εἶ πεν“ ἢ ψυχὰ ς ὄ ντας περιπολεῖ ν καθ'̔ Ησί οδον“ ἠ έ ρα ἑ σσαμέ νους;'” ἐ μοὶ μὲ ν γά ρ, ἣ ν ἄ νθρωπος ἔ χει διαφορὰ ν πρὸ ς ἄ νθρωπον ὑ ποκρινό μενον τραγῳ δί αν ἢ κωμῳ δί αν, ταύ την ἔ χειν δοκεῖ ψυχὴ πρὸ ς ψυχὴ ν ἐ νεσκευασμέ νην σῶ μα τῷ παρό ντι βί ῳ πρό σφορον. οὐ δὲ ν οὖ ν ἄ λογον οὐ δὲ θαυμαστό ν, εἰ ψυχαὶ ψυχαῖ ς ἐ ντυγχά νουσαι φαντασί ας ἐ μποιοῦ σι τοῦ μέ λλοντος, ὥ σπερ ἡ μεῖ ς ἀ λλή λοις οὐ πά ντα διὰ φωνῆ ς ἀ λλὰ καὶ γρά μμασι καὶ θιγό ντες μό νον καὶ προσβλέ ψαντες πολλὰ καὶ μηνύ ομεν τῶ ν γεγονό των καὶ τῶ ν ἐ σομέ νων προσημαί νομεν. εἰ μή τι σὺ λέ γεις ἕ τερον, ὦ Λαμπρί α: καὶ γὰ ρ ἔ ναγχος ἧ κέ τις φωνὴ πρὸ ς ἡ μᾶ ς, ὡ ς σοῦ πολλὰ περὶ τού των ἐ ν Λεβαδεί ᾳ ξέ νοις διαλεχθέ ντος, ὧ ν οὐ δὲ ν ὁ διηγού μενος ἀ κριβῶ ς διεμνημό νευσε.”“ μὴ θαυμά σῃ ς” ἔ φην ἐ γώ,“ πολλαὶ γὰ ρ ἅ μα πρά ξεις διὰ μέ σου καὶ ἀ σχολί αι συντυγχά νουσαι διὰ τὸ μαντεῖ ον εἶ ναι καὶ θυσί αν, τοὺ ς λό γους διεσπαρμέ νους ἡ μῖ ν καὶ σπορά δας ἐ ποί ησαν”“ ἀ λλὰ νῦ ν” ὁ̓ Αμμώ νιος ἔ φη“ καὶ σχολὴ ν ἄ γοντας ἀ κροατὰ ς ἔ χεις καὶ προθύ μους τὰ μὲ ν ζητεῖ ν τὰ δὲ μανθά νειν, ἔ ριδος ἐ κποδὼ ν οὔ σης καὶ φιλονεικί ας ἁ πά σης. συγγνώ μης δὲ παντὶ λό γῳ καὶ παρρησί ας ὡ ς ὁ ρᾷ ς δεδομέ νης.”

ταῦ τα δὴ καὶ τῶ ν ἄ λλων συμπαρακαλού ντων, μικρὸ ν ἐ γὼ σιωπή σας“ καὶ μὴ ν ἀ πὸ τύ χης τινό ς, ὦ̓ Αμμώ νιε, τοῖ ς τό τε λό γοις αὐ τὸ ς ἀ ρχή ν τινα καὶ πά ροδον ἐ νδέ δωκας. εἰ γὰ ρ αἱ διακριθεῖ σαι σώ ματος ἢ μὴ μετασχοῦ σαι τὸ παρά παν ψυχαὶ δαί μονέ ς εἰ σι κατὰ σὲ καὶ τὸ ν θεῖ ον̔ Ησί οδον ἁ γνοὶ ἐ πιχθό νιοι φύ λακες θνητῶ ν ἀ νθρώ πων διὰ τί τὰ ς ἐ ν τοῖ ς σώ μασι ψυχὰ ς; ἐ κεί νης τῆ ς δυνά μεως ἀ ποστεροῦ μεν, ᾗ τὰ μέ λλοντα καὶ προγιγνώ σκειν πεφύ κασι καὶ προδηλοῦ ν οἱ δαί μονες; οὔ τε γὰ ρ δύ ναμιν οὔ τε μέ ρος οὐ δὲ ν ἐ πιγί γνεσθαι ταῖ ς ψυχαῖ ς, ὅ ταν ἀ πολί πωσι τὸ σῶ μα, μὴ κεκτημέ ναις πρό τερον εἰ κό ς ἐ στιν: ἀ λλ' ἀ εὶ μὲ ν ἔ χειν ἔ χειν δὲ φαυλό τερα τῷ σώ ματι μεμιγμέ νας, καὶ τὰ μὲ ν ὅ λως ἄ δηλα καὶ κεκρυμμέ να τὰ δ' ἀ σθενῆ καὶ ἀ μαυρὰ καὶ τοῖ ς δι' ὁ μί χλης ὁ ρῶ σιν ἢ κινουμέ νοις ἐ ν ὑ γρῷ παραπλησί ως δύ σεργα καὶ βραδέ α, καὶ πολλὴ ν ποθοῦ ντα θεραπεί αν τοῦ οἰ κεί ου καὶ ἀ νά ληψιν ἀ φαί ρεσιν δὲ καὶ κά θαρσιν τοῦ καλύ πτοντος. ὥ σπερ γὰ ρ ὁ ἥ λιος οὐ χ ὅ ταν διαφύ γῃ τὰ νέ φη γί γνεται λαμπρό ς, ἀ λλ' ἔ στι μὲ ν ἀ εὶ φαί νεται δ' ἡ μῖ ν ἐ ν ὁ μί χλῃ δυσφαὴ ς καὶ ἀ μαυρό ς: οὕ τως ἡ ψυχὴ τὴ ν μαντικὴ ν οὐ κ ἐ πικτᾶ ται δύ ναμιν ἐ κβᾶ σα τοῦ σώ ματος ὥ σπερ νέ φους, ἀ λλ' ἔ χουσα καὶ νῦ ν τυφλοῦ ται διὰ τὴ ν πρὸ ς τὸ θνητὸ ν ἀ νά μιξιν αὐ τῆ ς καὶ σύ γχυσιν. οὐ δεῖ δὲ θαυμά ζειν οὐ δ' ἀ πιστεῖ ν ὁ ρῶ ντας, εἰ μηδὲ ν ἄ λλο, τῆ ς ψυχῆ ς τὴ ν ἀ ντί στροφον τῇ μαντικῇ δύ ναμιν, ἣ ν μνή μην καλοῦ μεν, ἡ λί κον ἔ ργον ἀ ποδεί κνυται τῷ σῴ ζειν τὰ παρῳ χημέ να καὶ φυλά ττειν, μᾶ λλον δὲ τὰ μηδὲ ὄ ντα: τῶ ν γὰ ρ γεγονό των οὐ δὲ ν ἔ στιν οὐ δ' ὑ φέ στηκεν, ἀ λλ' ἅ μα γί γνεται πά ντα καὶ φθεί ρεται, καὶ πρά ξεις καὶ λό γοι καὶ παθή ματα, τοῦ χρό νου καθά περ ῥ εύ ματος ἕ καστα παραφέ ροντος αὕ τη δὲ τῆ ς ψυχῆ ς ἡ δύ ναμις οὐ κ οἶ δ' ὅ ντινα τρό πον ἀ ντιλαμβανομέ νη τοῖ ς μὴ παροῦ σι φαντασί αν καὶ οὐ σί αν περιτί θησιν. ὁ μὲ ν γὰ ρ Θεσσαλοῖ ς περὶ̓́ Αρνης δοθεὶ ς χρησμὸ ς ἐ κέ λευε φρά ζειν κωφοῦ τ' ἀ κοὴ ν τυφλοῖ ό τε δέ ρξιν ἡ δὲ μνή μη καὶ κωφῶ ν πραγμά των ἀ κοὴ καὶ τυφλῶ ν ὄ ψις ἡ μῖ ν ἐ στιν. ὅ θεν, ὡ ς ἔ φην, οὐ κ ἔ στι θαυμαστό ν, εἰ κρατοῦ σα τῶ ν μηκέ τ' ὄ ντων προλαμβά νει πολλὰ τῶ ν μηδέ πω γεγονό των: ταῦ τα γὰ ρ αὐ τῇ μᾶ λλον προσή κει καὶ τού τοις συμπαθή ς ἐ στι: καὶ γὰ ρ ἐ πιβά λλεται καὶ προτί θεται πρὸ ς τὰ μέ λλοντα καὶ παρῳ χημέ νων καὶ τέ λος ἐ χό ντων ἀ πή λλακται πλὴ ν τοῦ μνημονεύ ειν.”

“ ταύ την οὖ ν ἔ χουσαι τὴ ν δύ ναμιν αἱ ψυχαὶ σύ μφυτον μὲ ν ἀ λλ' ἀ μυδρὰ ν καὶ δυσφά νταστον, ὅ μως ἐ ξανθοῦ σι πολλά κις καὶ ἀ ναλαμβά νουσιν ἔ ν τε τοῖ ς ἐ νυπνί οις καὶ περὶ τὰ ς τελευτὰ ς ἔ νιαι, καθαροῦ γιγνομέ νου τοῦ σώ ματος ἤ τινα κρᾶ σιν οἰ κεί αν πρὸ ς τοῦ το λαμβά νοντος, ἢ τῷ τὸ λογιστικὸ ν καὶ φροντιστικὸ ν ἀ νί εσθαι καὶ ἀ πολύ εσθαι τῶ ν παρό ντων τῷ ἀ λό γῳ καὶ φαντασιαστικῷ τοῦ μέ λλοντος ἐ πιστρεφό μεναι. οὐ γά ρ, ὡ ς ὁ Εὐ ριπί δης φησί, μά ντις δ' ἄ ριστος ὅ στις εἰ κά ζει καλῶ ς,' ἀ λλ' οὗ τος ἔ μφρων μὲ ν ἀ νὴ ρ καὶ τῷ νοῦ ν ἔ χοντι τῆ ς ψυχῆ ς καὶ μετ' εἰ κό τος ἡ γουμέ νῳ καθ' ὁ δὸ ν ἑ πό μενος. τὸ δὲ μαντικὸ ν ὥ σπερ γραμματεῖ ον ἄ γραφον καὶ ἄ λογον καὶ ἀ ό ριστον ἐ ξ αὑ τοῦ, δεκτικὸ ν δὲ φαντασιῶ ν πά θεσι καὶ προαισθή σεων, ἀ συλλογί στως ἅ πτεται τοῦ μέ λλοντος, ὅ ταν ἐ κστῇ μά λιστα τοῦ παρό ντος. ἐ ξί σταται δὲ κρά σει καὶ διαθέ σει τοῦ σώ ματος, ἐ ν μεταβολῇ γιγνό μενον, ὃ ν ἐ νθουσιασμὸ ν καλοῦ μεν. αὐ τὸ μὲ ν οὖ ν ἐ ξ αὑ τοῦ τὸ σῶ μα τοιαύ την πολλά κις ἴ σχει διά θεσιν ἡ δὲ γῆ πολλῶ ν μὲ ν ἄ λλων δυνά μεων πηγὰ ς ἀ νί ησιν ἀ νθρώ ποις, τὰ ς μὲ ν ἐ κστατικὰ ς καὶ νοσώ δεις καὶ θανατηφό ρους τὰ ς δὲ χρηστὰ ς καὶ προσηνεῖ ς καὶ ὠ φελί μους, ὡ ς δῆ λαι γί γνονται πεί ρᾳ προστυγχά νουσι. τὸ δὲ μαντικὸ ν ῥ εῦ μα καὶ πνεῦ μα θειό τατό ν ἐ στι καὶ ὁ σιώ τατον, ἄ ν τε καθ' ἑ αυτὸ δι' ἀ έ ρος ἄ ν τε μεθ' ὑ γροῦ νά ματος ἀ ναφέ ρηται. καταμιγνύ μενον γὰ ρ εἰ ς τὸ σῶ μα κρᾶ σιν ἐ μποιεῖ ταῖ ς ψυχαῖ ς ἀ ή θη καὶ ἄ τοπον, ἧ ς τὴ ν ἰ διό τητα χαλεπὸ ν εἰ πεῖ ν σαφῶ ς, εἰ κά σαι δὲ πολλαχῶ ς ὁ λό γος δί δωσι. θερμό τητι γὰ ρ καὶ διαχύ σει πό ρους; τινὰ ς ἀ νοί γειν φανταστικοὺ ς τοῦ μέ λλοντος εἰ κό ς ἐ στιν, ὡ ς οἶ νος ἀ ναθυμιαθεὶ ς ἕ τερα πολλὰ κινή ματα καὶ λό γους ἀ ποκειμέ νους καὶ λανθά νοντας ἀ ποκαλύ πτει τὸ γὰ ρ βακχεύ σιμον καὶ τὸ μανιῶ δες μαντικὴ ν πολλὴ ν ἔ χει κατ' Εὐ ριπί δην, ὅ ταν ἔ νθερμος ἡ ψυχὴ γενομέ νη καὶ πυρώ δης ἀ πώ σηται τὴ ν εὐ λά βειαν, ἣ ν ἡ θνητὴ φρό νησις ἐ πά γουσα πολλά κις ἀ ποστρέ φει καὶ κατασβέ ννυσι τὸ ν ἐ νθουσιασμό ν.”

“ ἅ μα δ' ἄ ν τις οὐ κ ἀ λό γως καὶ ξηρό τητα φαί η μετὰ τῆ ς θερμό τητος ἐ γγιγνομέ νην λεπτύ νειν τὸ πνεῦ μα καὶ ποιεῖ ν αἰ θερῶ δες καὶ καθαρό ν:“ αὕ η” γά ρ“ ψυχή” καθ'̔ Ηρά κλειτον. ὑ γρό της δ' οὐ μό νον ὄ ψιν ἀ μβλύ νει καὶ ἀ κοή ν, ἀ λλὰ καὶ κατό πτρων θιγοῦ σα καὶ μιχθεῖ σα πρὸ ς ἀ έ ρα ἀ φαιρεῖ τὴ ν λαμπρό τητα καὶ τὸ φέ γγος. τοὐ ναντί ον πά λιν αὖ περιψύ ξει τινὶ καὶ πυκνώ σει τοῦ πνεύ ματος οἷ ον βαφῇ σιδή ρου τὸ προγνωστικὸ ν μό ριον ἐ ντεί νεσθαι καὶ στομοῦ σθαι τῆ ς ψυχῆ ς οὐ κ ἀ δύ νατό ν ἐ στι. καὶ μὴ ν ὡ ς κασσί τερος μανὸ ν ὄ ντα καὶ πολύ πορον τὸ ν χαλκὸ ν ἐ ντακεὶ ς ἅ μα μὲ ν ἔ σφιγξε καὶ κατεπύ κνωσεν ἅ μα δὲ λαμπρό τερον ἀ πέ δειξε καὶ καθαρώ τερον, οὕ τως οὐ δὲ ν ἀ πέ χει τὴ ν μαντικὴ ν ἀ ναθυμί ασιν οἰ κεῖ ό ν τι ταῖ ς ψυχαῖ ς καὶ συγγενὲ ς ἔ χουσαν ἀ ναπληροῦ ν τὰ μανὰ καὶ συνέ χειν ἐ ναρμό ττουσαν. ἄ λλα γὰ ρ ἄ λλοις οἰ κεῖ α καὶ πρό σφορα, καθά περ τῆ ς μὲ ν πορφύ ρας ὁ κύ αμος τῆ ς δὲ κρό κου τὸ νί τρον δοκεῖ τὴ ν βαφὴ ν ἄ γειν μεμιγμέ νον βύ σσῳ δὲ γλαυκῇ κό κκου καταμί σγεται ὡ ς̓ Εμπεδοκλῆ ς εἴ ρηκε. περὶ δὲ τοῦ Κύ δνου καὶ τῆ ς ἱ ερᾶ ς τοῦ̓ Από λλωνος ἐ ν Ταρσῷ μαχαί ρας, ὦ φί λε Δημή τριε, σοῦ λέ γοντος ἠ κού ομεν, ὡ ς ὁ Κύ δνος ἄ λλο ἐ κκαθαί ρει σί δηρον ἐ κεῖ νον οὔ θ' ὕ δωρ ἄ λλο τὴ ν μά χαιραν ἢ ἐ κεῖ νο: καθά περ ἐ ν̓ Ολυμπί ᾳ τὴ ν τέ φραν προσπλά ττουσι τῷ βωμῷ καὶ περιπηγνύ ουσιν ἐ κ τοῦ̓ Αλφειοῦ παραχέ οντες ὕ δωρ, ἑ τέ ρων δὲ πειρώ μενοι ποταμῶ ν οὐ δενὶ δύ νανται συναγαγεῖ ν οὐ δὲ κολλῆ σαι τὴ ν τέ φραν.”

“ οὐ θαυμαστέ ον οὖ ν, εἰ πολλὰ τῆ ς γῆ ς ἄ νω ῥ εύ ματα μεθιεί σης, ταῦ τα μό να τὰ ς ψυχὰ ς ἐ νθουσιαστικῶ ς διατί θησι καὶ φαντασιαστικῶ ς τοῦ μέ λλοντος. ἀ μέ λει δὲ καὶ τὰ τῆ ς φή μης συνᾴ δει τῷ λό γῳ: καὶ γὰ ρ ἐ νταῦ θα τὴ ν περὶ τὸ ν τό πον δύ ναμιν ἐ μφανῆ γενέ σθαι πρῶ τον ἱ στοροῦ σιν, νομέ ως τινὸ ς ἐ μπεσό ντος κατά τινα τύ χην, εἶ τα φωνὰ ς ἀ ναφέ ροντος ἐ νθουσιώ δεις, ὧ ν τὸ μὲ ν πρῶ τον οἱ παραγενό μενοι κατεφρό νουν, ὕ στερον δὲ γενομέ νων ὧ ν προεῖ πεν ὁ ἄ νθρωπος, ἐ θαύ μασαν. οἱ δὲ λογιώ τατοι Δελφῶ ν καὶ τοὔ νομα τοῦ ἀ νθρώ που διαμνημονεύ οντες Κορή ταν λέ γουσιν. ἐ μοὶ δὲ δοκεῖ μά λιστα τοιαύ την πρὸ ς τὸ μαντικὸ ν πνεῦ μα λαμβά νειν σύ γκρασιν ψυχὴ καὶ σύ μπηξιν, οἵ αν πρὸ ς τὸ φῶ ς ἡ ὄ ψις ὁ μοιοπαθὲ ς γιγνό μενον: ὀ φθαλμοῦ τε γὰ ρ ἔ χοντος τὴ ν ὁ ρατικὴ ν δύ ναμιν οὐ δὲ ν ἄ νευ φωτὸ ς ἔ ργον ἐ στί ν, ψυχῆ ς τε τὸ μαντικὸ ν ὥ σπερ ὄ μμα δεῖ ται τοῦ συνεξά πτοντος οἰ κεί ου καὶ συνεπιθή γοντος. ὅ θεν οἱ μὲ ν πολλοὶ τῶ ν προγενεστέ ρων ἕ να καὶ τὸ ν αὐ τὸ ν ἡ γοῦ ντο θεὸ ν̓ Από λλωνα καὶ ἥ λιον: οἱ δὲ τὴ ν καλὴ ν καὶ σοφὴ ν ἐ πιστά μενοι καὶ τιμῶ ντες ἀ ναλογί αν, ὅ περ σῶ μα πρὸ ς ψυχὴ ν ὄ ψις δὲ πρὸ ς: νοῦ ν φῶ ς δὲ πρὸ ς ἀ λή θειά ν ἐ στι, τοῦ το τὴ ν ἡ λί ου δύ ναμιν εἴ καζον εἶ ναι πρὸ ς τὴ ν̓ Από λλωνος φύ σιν, ἔ κγονον ἐ κεί νου καὶ τό κον ὄ ντως ἀ εὶ γιγνό μενον ἀ εὶ τοῦ τον ἀ ποφαί νοντες. ἐ ξά πτει γὰ ρ καὶ προά γεται καὶ συνεξορμᾷ τῆ ς αἰ σθή σεως; τὴ ν ὁ ρατικὴ ν δύ ναμιν οὗ τος ὡ ς τῆ ς ψυχῆ ς τὴ ν μαντικὴ ν ἐ κεῖ νος.”

“ οἱ μέ ντοι δοξά ζοντες ἕ να καὶ τὸ ν αὐ τὸ ν θεὸ ν εἶ ναι, εἰ κό τως̓ Από λλωνι καὶ γῇ κοινῶ ς ἀ νέ θεσαν τὸ χρηστή ριον, οἰ ό μενοι τὴ ν διά θεσιν καὶ κρᾶ σιν ἐ μποιεῖ ν τῇ γῇ τὸ ν ἥ λιον, ἀ φ' ἧ ς ἐ κφέ ρεσθαι τὰ ς μαντικὰ ς ἀ ναθυμιά σεις. αὐ τὴ ν μὲ ν οὖ ν τὴ ν γῆ ν ὥ σπεῥ Ησί οδος ἐ νί ων φιλοσό φων βέ λτιον διανοηθεὶ ς“ πά ντων ἕ δος ἀ σφαλέ ς” προσεῖ πεν, οὕ τω καὶ ἡ μεῖ ς καὶ ἀ ί διον καὶ ἄ φθαρτον νομί ζομεν τῶ ν δὲ περὶ αὐ τὴ ν δυνά μεων πῆ μὲ ν ἐ κλεί ψεις πῆ δὲ γενέ σεις ἀ λλαχοῦ δὲ μεταστά σεις καὶ μεταρροί ας ἀ λλαχό θεν εἰ κό ς ἐ στι συμβαί νειν, καὶ κυκλεῖ ν ἐ ν αὐ τῇ τὰ ς τοιαύ τας ἐ ν τῷ χρό νῳ παντὶ πολλά κις περιό δους ὡ ς ἔ στι τεκμαί ρεσθαι τοῖ ς φαινομέ νοις. λιμνῶ ν τε γὰ ρ γεγό νασι καὶ ποταμῶ ν, ἔ τι δὲ πλεί ονες ναμά των θερμῶ ν ὅ που μὲ ν ἐ κλεί ψεις καὶ φθοραὶ παντά πασιν, ὅ που δ' οἷ ον ἀ ποδρά σεις καὶ καταδύ σεις: εἶ τα πά λιν ἥ κει διὰ χρό νων. ἐ πιφαινό μενα τοῖ ς αὐ τοῖ ς τό ποις ἢ πλησί ον ὑ πορρέ οντα: καὶ μετά λλων ἴ σμεν ἐ ξαμαυρώ σεις γεγονέ ναι καινά ς, ὡ ς τῶ ν περὶ τὴ ν̓ Αττικὴ ν ἀ ργυρεί ων καὶ τῆ ς ἐ ν Εὐ βοί ᾳ χαλκί τιδος ἐ ξ ἧ ς ἐ δημιουργεῖ το τὰ ψυχρή λατα τῶ ν ξιφῶ ν, ὡ ς Αἰ σχύ λος εἴ ρηκε λαβὼ ν γὰ ρ αὐ τό θηκτον Εὐ βοικὸ ν ξί φος: τῇ δ' ἐ ν Καρύ στῳ πέ τρᾳ χρό νος οὐ πολὺ ς ἀ φ' οὗ πέ παυται μηρύ ματα λί θων μαλακὰ νηματώ δη συνεκφέ ρουσα. καὶ γὰ ρ ὑ μῶ ν ἑ ωρακέ ναι τινὰ ς οἴ ομαι χειρό μακτρα καὶ δί κτυα καὶ κεκρυφά λους ἐ κεῖ θεν οὔ τι περικαομέ νους: ἀ λλ' ὅ ς' ἂ ν ῥ υπανθῇ χρωμέ νων, ἐ μβαλό ντες εἰ ς φλό γα λαμπρὰ καὶ διαφανῆ κομί ζονται νῦ ν δ' ἠ φά νισται καὶ μό λις οἷ ον ἶ νες ἢ τρί χες ἀ ραιαὶ διατρέ χουσιν ἐ ν τοῖ ς μετά λλοις.”

“ καί τοι πά ντων τού των οἱ περὶ̓ Αριστοτέ λην δημιουργὸ ν ἐ ν τῇ γῇ τὴ ν ἀ ναθυμί ασιν ἀ ποφαί νουσιν, ᾗ καὶ συνεκλεί πειν καὶ συμμεθί στασθαι καὶ συνεξανθεῖ ν πά λιν τὰ ς τοιαύ τας φύ σεις ἀ ναγκαῖ ό ν ἐ στι. ταὐ τὰ δὴ περὶ μαντικῶ ν πνευμά των διανοητέ ον, ὡ ς οὐ κ ἐ χό ντων ἀ ί διον οὐ δ' ἀ γή ρων τὴ ν δύ ναμιν ἀ λλ' ὑ ποκειμέ νην μεταβολαῖ ς. καὶ γὰ ρ ὄ μβρους ὑ περβά λλοντας εἰ κό ς ἐ στι κατασβεννύ ναι καὶ κεραυνῶ ν ἐ μπεσό ντων διαφορεῖ σθαι, μά λιστα δὲ τῆ ς γῆ ς ὑ ποσά λου γιγνομέ νης καὶ λαμβανού σης ἱ ζή ματα καὶ σύ γχωσιν ἐ ν βά θει, μεθί στασθαι τὰ ς ἀ ναθυμιά σεις ἢ τυφλοῦ σθαι τὸ παρά παν, ὥ σπερ ἐ νταῦ θά φασι παραμέ νειν τὰ περὶ τὸ ν μέ γαν σεισμό ν, ὃ ς καὶ τὴ ν πό λιν ἀ νέ τρεψεν. ἐ ν δ'̓ Ορχομενῷ λέ γουσι λοιμοῦ γενομέ νου πολλοὺ ς μὲ ν ἀ νθρώ πους διαφθαρῆ ναι τὸ δὲ τοῦ Τειρεσί ου χρηστή ριον ἐ κλιπεῖ ν παντά πασι καὶ μέ χρι τοῦ νῦ ν ἀ ργὸ ν διαμέ νειν καὶ ἄ ναυδον. εἰ δὲ καὶ τοῖ ς περὶ Κιλικί αν ὅ μοια συμβέ βηκε παθεῖ ν, ὡ ς ἀ κού ομεν, οὐ δεὶ ς: ἂ ν ἡ μῖ ν, ὦ Δημή τριε, σοῦ φρά σειε σαφέ στερον”

καὶ ὁ Δημή τριος“ οὐ κ οἶ δ' ἔ γωγε τά γε νῦ ν ἀ ποδημῶ γά ρ, ὡ ς ἴ στε, πά μπολυν ἤ δη χρό νον: ἔ τι δ' ἤ κμαζεν ἐ μοῦ παρό ντος καὶ τὸ Μό ψου καὶ τὸ̓ Αμφιλό χου μαντεῖ ον. ἔ χω δ' εἰ πεῖ ν τῷ Μό ψου παραγενό μενος πρᾶ γμα θαυμασιώ τατον. ὁ γὰ ρ ἡ γεμὼ ν τῆ ς Κιλικί ας αὐ τὸ ς μὲ ν ἀ μφί δοξος ὢ ν ἔ τι πρὸ ς τὰ θεῖ α, δι' ἀ σθέ νειαν ἀ πιστί ας οἶ μαι τἄ λλα γὰ ρ ἦ ν ὑ βριστὴ ς καὶ φαῦ λος ἔ χων δὲ περὶ αὑ τὸ ν̓ Επικουρεί ους τινὰ ς τῶ ν καλῶ ν δὴ καὶ φυσιολό γων ἐ νυβρί ζοντας, ὡ ς αὐ τοὶ λέ γουσι, τοῖ ς τοιού τοις, εἰ σέ πεμψεν ἀ πελεύ θερον οἷ ον εἰ ς πολεμί ων κατά σκοπον ἐ νσκευά σας, ἔ χοντα κατεσφραγισμέ νην δέ λτον, ἐ ν ᾗ τὸ ἐ ρώ τημ' ἦ ν ἐ γγεγραμμέ νον, οὐ δενὸ ς εἰ δό τος. ἐ ννυχεύ σας οὖ ν ὁ ἄ νθρωπος ὥ σπερ ἔ θος ἐ στὶ τῷ σηκῷ, καὶ κατακοιμηθεὶ ς ἀ πή γγειλε μεθ' ἡ μέ ραν ἐ νύ πνιον τοιοῦ τον. ἄ νθρωπον ἔ δοξεν αὑ τῷ καλὸ ν ἐ πιστά ντα φθέ γξασθαι τοσοῦ τον“ μέ λανα” καὶ πλέ ον οὐ δὲ ν ἀ λλ' εὐ θὺ ς οἴ χεσθαι. τοῦ θ' ἡ μῖ ν μὲ ν ἄ τοπον ἐ φά νη καὶ πολλὴ ν ἀ πορί αν παρέ σχεν ὁ δ' ἡ γεμὼ ν ἐ κεῖ νος ἐ ξεπλά γη καὶ προσεκύ νησεν, καὶ τὴ ν δέ λτον ἀ νοί ξας ἐ πεδεί κνυεν ἐ ρώ τημα τοιοῦ το γεγραμμέ νον“ πό τερό ν σοι λευκὸ ν ἢ μέ λανα θύ σω ταῦ ρον;'” ὥ στε καὶ τοὺ ς̓ Επικουρεί ους διατραπῆ ναι, κἀ κεῖ νον αὐ τὸ ν τή ν τε θυσί αν ἐ πιτελεῖ ν καὶ σέ βεσθαι διά τέ λους τὸ ν Μό ψον.”

ὁ μὲ ν οὖ ν Δημή τριος ταῦ τ' εἰ πὼ ν ἐ σιώ πησεν: ἐ γὼ δὲ βουλό μενος ὥ σπερ τι κεφά λαιον ἐ πιθεῖ ναι τῷ λό γῳ, πρὸ ς τὸ ν Φί λιππον αὖ θις ἀ πέ βλεψα καὶ τὸ ν̓ Αμμώ νιον ὁ μοῦ καθημέ νους. ἔ δοξαν οὖ ν μοι βού λεσθαί τι διαλεχθῆ ναι καὶ πά λιν ἐ πέ σχον. ὁ δ'̓ Αμμώ νιος“ ἔ χει μέ ν” ἔ φη“ καὶ Φί λιππος, ὦ Λαμπρί α, περὶ τῶ ν εἰ ρημέ νων εἰ πεῖ ν: οἴ εται γὰ ρ ὥ σπερ οἱ πολλοὶ καὶ αὐ τὸ ς οὐ χ ἕ τερον εἶ ναι τὸ ν̓ Από λλωνα θεὸ ν ἀ λλὰ τῷ ἡ λί ῳ τὸ ν αὐ τό ν. ἡ δ' ἐ μὴ μεί ζων ἀ πορί α καὶ περὶ μειζό νων: ἄ ρτι γὰ ρ οὐ κ οἶ δ' ὅ πως τῷ λό γῳ παρεχωρή σαμεν ἐ κ τῶ ν θεῶ ν τὴ ν μαντικὴ ν ἐ ς δαί μονας ἀ τεχνῶ ς ἀ ποδιοπομπουμέ νῳ νυνὶ δέ μοι δοκοῦ μεν αὐ τοὺ ς πά λιν ἐ κεί νους ἐ ξωθεῖ ν καὶ ἀ πελαύ νειν ἐ νθέ νδε τοῦ χρηστηρί ου καὶ τοῦ τρί ποδος, εἰ ς πνεύ ματα καὶ ἀ τμοὺ ς καὶ ἀ ναθυμιά σεις τὴ ν τῆ ς μαντικῆ ς ἀ ρχὴ ν μᾶ λλον δὲ τὴ ν οὐ σί αν αὐ τὴ ν καὶ τὴ ν δύ ναμιν ἀ ναλύ οντες. αἱ γὰ ρ εἰ ρημέ ναι κρά σεις καὶ θερμό τητες αὗ ται καὶ στομώ σεις, ὅ σῳ μᾶ λλον ἀ πά γουσι τὴ ν δό ξαν ἀ πὸ τῶ ν θεῶ ν καί τινα τοιοῦ τον ἐ πιβά λλουσι τῆ ς αἰ τί ας ἐ πιλογισμό ν, οἵ ῳ ποιεῖ τὸ ν Κύ κλωπα χρώ μενον Εὐ ριπί δης, ἡ γῆ δ' ἀ νά γκῃ, κἂ ν θέ λῃ κἂ ν μὴ θέ λῃ, τί κτουσα ποί αν τἀ μὰ πιαί νει βοτά. πλὴ ν ἐ κεῖ νος μὲ ν οὔ φησι θύ ειν θεοῖ ς ἀ λλ' ἑ αυτῷ καὶ“ τῇ μεγί στῃ γαστρὶ δαιμό νων” ἡ μεῖ ς δὲ καὶ θύ ομεν καὶ προσευχό μεθα τί παθό ντες ἐ πὶ τοῖ ς χρηστηρί οις, εἰ δύ ναμιν μὲ ν ἐ ν ἑ αυταῖ ς μαντικὴ ν αἱ ψυχαὶ κομί ζουσιν, ἡ δὲ κινοῦ σα ταύ την ἀ έ ρος τί ς ἐ στι κρᾶ σις ἢ πνεύ ματος; αἱ δὲ τῶ ν ἱ ερεί ων κατασπεί σεις τί βού λονται, καὶ τὸ μὴ θεμιστεύ ειν, ἐ ὰ ν μὴ τὸ ἱ ερεῖ ον ὅ λον ἐ ξ ἄ κρων σφυρῶ ν ὑ πό τρομον γέ νηται καὶ κραδανθῇ κατασπενδό μενον; οὐ γὰ ρ ἀ ρκεῖ τὸ διασεῖ σαι τὴ ν κεφαλὴ ν ὥ σπερ ἐ ν ταῖ ς ἄ λλαις θυσί αις, ἀ λλὰ πᾶ σι δεῖ τοῖ ς μέ ρεσι τὸ ν σά λον ὁ μοῦ καὶ τὸ ν παλμὸ ν ἐ γγενέ σθαι μετὰ ψό φου τρομώ δους ἐ ὰ ν γὰ ρ μὴ τοῦ το γέ νηται, τὸ μαντεῖ ον οὔ φασι χρηματί ζειν οὐ δ' εἰ σά γουσι τὴ ν Πυθί αν. καί τοι θεῷ μὲ ν ἢ δαί μονι αἰ τί αν τὴ ν πλεί στην ἀ νατιθέ ντας εἰ κό ς ἐ στι ταῦ τα ποιεῖ ν καὶ νομί ζειν: ὡ ς δὲ σὺ λέ γεις, οὐ κ εἰ κό ς: ἡ γὰ ρ ἀ ναθυμί ασις, ἄ ν τε πτοῆ ται τὸ ἱ ερεῖ ον ἄ ν τε μή, παροῦ σα ποιή σει τὸ ν ἐ νθουσιασμὸ ν καὶ διαθή σει τὴ ν ψυχὴ ν ὁ μοί ως οὐ τῆ ς Πυθί ας μό νον, ἀ λλὰ κἂ ν τοῦ τυχό ντος ἅ ψηται σώ ματος. ὅ θεν εὔ ηθέ ς ἐ στι τὸ μιᾷ γυναικὶ πρὸ ς τὰ μαντεῖ α χρῆ σθαι, καὶ ταύ τῃ παρέ χειν πρά γματα φυλά ττοντας ἁ γνὴ ν διὰ βί ου καὶ καθαρεύ ουσαν. ὁ γὰ ρ Κορή τας ἐ κεῖ νος, ὃ ν Δελφοὶ λέ γουσι πρῶ τον ἐ μπεσό ντα τῆ ς περὶ τὸ ν τό πον δυνά μεως αἴ σθησιν παρασχεῖ ν, οὐ δὲ ν οἶ μαι διέ φερε τῶ ν ἄ λλων αἰ πό λων καὶ ποιμέ νων εἴ γε δὴ τοῦ το μὴ μῦ θό ς ἐ στι μηδὲ πλά σμα κενό ν, ὡ ς ἔ γωγ' ἡ γοῦ μαι. καὶ λογιζό μενος πηλί κων ἀ γαθῶ ν τουτὶ τὸ μαντεῖ ον αἴ τιον γέ γονε τοῖ ς̔́ Ελλησιν ἔ ν τε πολέ μοις καὶ κτί σεσι πό λεων ἔ ν τε λοιμοῖ ς καὶ καρπῶ ν ἀ φορί αις, δεινὸ ν ἡ γοῦ μαι μὴ θεῷ καὶ προνοί ᾳ τὴ ν εὕ ρεσιν αὐ τοῦ καὶ ἀ ρχὴ ν ἀ λλὰ τῷ κατὰ τύ χην καὶ αὐ τομά τως ἀ νατί θεσθαι. πρὸ ς δὴ ταῦ τ'” εἶ πε“ τὸ ν Λαμπρί αν βού λομαι διαλεχθῆ ναι περιμενεῖ ς δέ;'”“ πά νυ μὲ ν οὖ ν” ὁ Φί λιππος ἔ φη“ καὶ πά ντες οὗ τοι: πά ντας γὰ ρ ἡ μᾶ ς ὁ λό γος κεκί νηκε.”

κἀ γὼ πρὸ ς αὐ τὸ ν“ ἐ μὲ δ'” εἶ πον“ οὐ κεκί νηκεν ὦ Φί λιππε μό νον ἀ λλὰ καὶ συγκέ χυκεν, εἰ ἐ ν τοσού τοις καὶ τηλικού τοις οὖ σιν ὑ μῖ ν δοκῶ παρ' ἡ λικί αν τῷ πιθανῷ τοῦ λό γου καλλωπιζό μενος ἀ ναιρεῖ ν τι καὶ κινεῖ ν τῶ ν ἀ ληθῶ ς καὶ ὁ σί ως περὶ τοῦ θεί ου νενομισμέ νων. ἀ πολογή σομαι δὲ μά ρτυρα καὶ σύ νδικον ὁ μοῦ Πλά τωνα παραστησά μενος. ἐ κεῖ νος γὰ ρ ἀ νὴ ῤ Αναξαγό ραν μὲ ν ἐ μέ μψατο τὸ ν παλαιό ν, ὅ τι ταῖ ς φυσικαῖ ς ἄ γαν ἐ νδεδεμέ νος αἰ τί αις καὶ τὸ κατ' ἀ νά γκην τοῖ ς τῶ ν σωμά των ἀ ποτελού μενον πά θεσι μετιὼ ν ἀ εὶ καὶ διώ κων, τὸ οὗ ἕ νεκα καὶ ὑ φ' οὗ, βελτί ονας αἰ τί ας οὔ σας καὶ ἀ ρχά ς, ἀ φῆ κεν αὐ τὸ ς δὲ πρῶ τος ἢ μά λιστα τῶ ν φιλοσό φων ἀ μφοτέ ρας ἐ πεξῆ λθε, τῷ μὲ ν θεῷ τὴ ν ἀ ρχὴ ν ἀ ποδιδοὺ ς τῶ ν κατὰ λό γον ἐ χό ντων, οὐ κ ἀ ποστερῶ ν δὲ τὴ ν ὕ λην τῶ ν ἀ ναγκαί ων πρὸ ς τὸ γιγνό μενον αἰ τιῶ ν, ἀ λλὰ συνορῶ ν, ὅ τι τῇ δέ πη καὶ τὸ πᾶ ν αἰ σθητὸ ν διακεκοσμημέ νον οὐ καθαρὸ ν δ' οὐ δ' ἀ μιγέ ς; ἐ στιν, ἀ λλὰ τῆ ς ὕ λης συμπλεκομέ νης τῷ λό γῳ λαμβά νει τὴ ν γέ νεσιν. ὅ ρα δὲ πρῶ τον ἐ πὶ τῶ ν τεχνιτῶ ν: οἷ ον εὐ θὺ ς ἡ περιβό ητος ἐ νταῦ θα τοῦ κρατῆ ρος ἕ δρα καὶ βά σις, ἣ ν̔ Ηρό δοτος ὑ ποκρητηρί διον ὠ νό μασεν, αἰ τί ας μὲ ν ἔ σχε τὰ ς ὑ λικά ς, πῦ ρ καὶ σί δηρον καὶ μά λαξιν διὰ πυρὸ ς καὶ δι' ὕ δατος βαφή ν, ὧ ν ἄ νευ γενέ σθαι τὸ ἔ ργον οὐ δεμί α μηχανή: τὴ ν δὲ κυριωτέ ραν ἀ ρχὴ ν καὶ ταῦ τα κινοῦ σαν καὶ διὰ τού των ἐ νεργοῦ σαν ἡ τέ χνη καὶ ὁ λό γος τῷ ἔ ργῳ παρέ σχε. καὶ μὴ ν τῶ ν γε μιμημά των τού των καὶ εἰ δώ λων ὁ ποιητὴ ς καὶ δημιουργὸ ς ἐ πιγέ γραπται γρά ψε Πολύ γνωτος, Θά σιος γέ νος,̓ Αγλαοφῶ ντος υἱ ὸ ς περθομέ ναν̓ Ιλί ου ἀ κρό πολιν ὡ ς” ὁ ρᾶ ται γρά ψας: ἄ νευ δὲ φαρμά κων συντριβέ ντων καὶ συμφθαρέ ντων ἀ λλή λοις οὐ δὲ ν ἦ ν οἷ ό ν τε τοιαύ την διά θεσιν λαβεῖ ν καὶ ὄ ψιν. ἆ ρ' οὖ ν ὁ βουλό μενος ἅ πτεσθαι τῆ ς ὑ λικῆ ς ἀ ρχῆ ς, ζητῶ ν δὲ καὶ διδά σκων τὰ παθή ματα καὶ τὰ ς μεταβολά ς, ἃ ς ὤ χρᾳ μιχθεῖ σα σινωπὶ ς ἴ σχει καὶ μέ λανι μηλιά ς, ἀ φαιρεῖ ται τὴ ν τοῦ τεχνί του δό ξαν: ὁ δὲ τοῦ σιδή ρου τὴ ν στό μωσιν ἐ πεξιὼ ν καὶ τὴ ν μά λαξιν, ὅ τι τῷ μὲ ν πυρὶ χαλασθεὶ ς ἐ νδί δωσι καὶ ὑ πεί κει τοῖ ς ἐ λαύ νουσι καὶ πλή ττουσιν, ἐ μπεσὼ ν δὲ πά λιν εἰ ς ὕ δωρ ἀ κραιφνὲ ς καὶ τῇ ψυχρό τητι διὰ τὴ ν ὑ πὸ πυρὸ ς ἐ γγενομέ νην ἁ παλό τητα καὶ μανό τητα πιληθεὶ ς καὶ καταπυκνωθεί ς, εὐ τονί αν ἴ σχει καὶ πῆ ξιν, ἣ ν̔́ Ομηρος“ σιδή ρου κρά τος εἶ πεν, ἧ ττό ν τι τῷ τεχνί τῃ τηρεῖ τὴ ν αἰ τί αν τῆ ς τοῦ ἔ ργου γενέ σεως; ἐ γὼ μὲ ν οὐ κ οἴ ομαι καὶ γὰ ρ τῶ ν ἰ ατρικῶ ν δυνά μεων ἔ νιοι τὰ ς ποιό τητας ἐ λέ γχουσι, τὴ ν δ' ἰ ατρικὴ ν οὐ κ ἀ ναιροῦ σιν. ὥ σπερ ἀ μέ λει καὶ Πλά των ὁ ρᾶ ν μὲ ν ἡ μᾶ ς τῇ παρὰ τῶ ν ὀ φθαλμῶ ν συγκεραννυμέ νῃ πρὸ ς τὸ τοῦ ἡ λί ου φῶ ς, ἀ κού ειν δὲ τῇ πληγῇ τοῦ ἀ έ ρος ἀ ποφαινό μενος, οὐ κ ἀ νῄ ρει τὸ κατὰ λό γον καὶ πρό νοιαν ὁ ρατικοὺ ς καὶ ἀ κουστικοὺ ς γεγονέ ναι.”

“ καθό λου γά ρ, ὥ ς φημι, δύ ο πά σης γενέ σεως αἰ τί ας ἐ χού σης, οἱ μὲ ν σφό δρα παλαιοὶ θεολό γοι καὶ ποιηταὶ τῇ κρεί ττονι τὸ ν νοῦ ν προσέ χειν εἵ λοντο, τοῦ το δὴ τὸ κοινὸ ν ἐ πιφθεγγό μενοι πᾶ σι πρά γμασι Ζεὺ ς ἀ ρχὴ Ζεὺ ς μέ σσα, Διὸ ς δ' ἐ κ πά ντα πέ λονται ταῖ ς δ' ἀ ναγκαί αις καὶ φυσικαῖ ς οὐ κ ἔ τι προσῄ εσαν αἰ τί αις. οἱ δὲ νεώ τεροι τού των καὶ φυσικοὶ προσαγορευό μενοι τοὐ ναντί ον ἐ κεί νοις τῆ ς καλῆ ς καὶ θεί ας ἀ ποπλανηθέ ντες ἀ ρχῆ ς, ἐ ν σώ μασι καὶ πά θεσι σωμά των πληγαῖ ς τε καὶ μεταβολαῖ ς καὶ κρά σεσι τί θενται τὸ σύ μπαν. ὅ θεν ἀ μφοτέ ροις ὁ λό γος ἐ νδεὴ ς; τοῦ προσή κοντό ς ἐ στι, τοῖ ς μὲ ν τὸ δι' οὗ καὶ ὑ φ' οὗ τοῖ ς δὲ τὸ ἐ ξ ὧ ν καὶ δι' ὧ ν ἀ γνοοῦ σιν ἢ παραλεί πουσιν. ὁ δὲ πρῶ τος ἐ κφανῶ ς ἁ ψά μενος ἀ μφοῖ ν καὶ τῷ κατὰ λό γον ποιοῦ ντι καὶ κινοῦ ντι προσλαβὼ ν ἀ ναγκαί ως τὸ ὑ ποκεί μενον καὶ πά σχον, ἀ πολύ εται καὶ ὑ πὲ ρ ἡ μῶ ν πᾶ σαν ὑ ποψί αν καὶ διαβολή ν. οὐ γὰ ρ ἄ θεον ποιοῦ μεν οὐ δ' ἄ λογον τὴ ν μαντική ν, ὕ λην μὲ ν αὐ τῇ τὴ ν ψυχὴ ν τοῦ ἀ νθρώ που τὸ δ' ἐ νθουσιαστικὸ ν πνεῦ μα καὶ τὴ ν ἀ ναθυμί ασιν οἷ ον ὄ ργανον ἢ πλῆ κτρον ἀ ποδιδό ντες: πρῶ τον μὲ ν γὰ ρ ἡ γεννή σασα γῆ τὰ ς ἀ ναθυμιά σεις ὅ τε πᾶ σαν ἐ νδιδοὺ ς κρά σεως: τῇ γῇ καὶ μεταβολῆ ς δύ ναμιν ἥ λιος νό μῳ πατέ ρων θεό ς ἐ στιν ἡ μῖ ν ἔ πειτα δαί μονας ἐ πιστά τας καὶ περιπό λους καὶ φύ λακας οἷ ον ἁ ρμονί ας τῆ ς κρά σεως ταύ της; τὰ μὲ ν ἀ νιέ ντας ἐ ν καιρῷ τὰ δ' ἐ πιτεί νοντας, καὶ τὸ ἄ γαν ἐ κστατικὸ ν αὐ τῆ ς καὶ ταρακτικὸ ν ἀ φαιροῦ ντας τὸ δὲ κινητικὸ ν ἀ λύ πως καὶ ἀ βλαβῶ ς τοῖ ς χρωμέ νοις καταμιγνύ ντας ἀ πολεί ποντες, οὐ δὲ ν ἄ λογον ποιεῖ ν οὐ δ' ἀ δύ νατον δό ξομεν.”

“ οὐ δέ γε προθυό μενοι καὶ καταστέ φοντες ἱ ερεῖ α καὶ κατασπέ νδοντες ἐ ναντί α τῷ λό γῳ τού τῳ πρά ττομεν. οἱ γὰ ρ ἱ ερεῖ ς καὶ ὅ σιοι θύ ειν φασὶ τὸ ἱ ερεῖ ον καὶ κατασπέ νδειν καὶ τὴ ν κί νησιν αὐ τοῦ καὶ τὸ ν τρό μον ἀ ποθεωρεῖ ν, ἑ τέ ρου τί νος τοῦ το σημεῖ ον ἢ τοῦ θεμιστεύ ειν τὸ ν θεὸ ν λαμβά νοντες; δεῖ γὰ ρ τὸ θύ σιμον τῷ τε σώ ματι καὶ τῇ ψυχῇ καθαρὸ ν εἶ ναι καὶ ἀ σινὲ ς καὶ ἀ διά φθορον. μή νυτρα μὲ ν οὖ ν τῶ ν περὶ τὸ σῶ μα κατιδεῖ ν οὐ πά νυ χαλεπό ν ἐ στι; τὴ ν δὲ ψυχὴ ν δοκιμά ζουσι, τοῖ ς μὲ ν ταύ ροις ἄ λφιτα τοῖ ς δὲ κά προις ἐ ρεβί νθους παρατιθέ ντες: τὸ γὰ ρ μὴ γευσά μενον ὑ γιαί νειν οὐ κ οἴ ονται. τὴ ν δ' αἶ γα διελέ γχειν τὸ ψυχρὸ ν ὕ δωρ: οὐ γὰ ρ εἶ ναι ψυχῆ ς κατὰ φύ σιν ἐ χού σης τὸ πρὸ ς τὴ ν κατά σπεισιν ἀ παθὲ ς καὶ ἀ κί νητον. ἐ γὼ δέ, κἂ ν ᾖ βέ βαιον ὅ τι σημεῖ ό ν ἐ στι τοῦ θεμιστεύ ειν τὸ σεί σασθαι καὶ τοῦ μὴ θεμιστεύ ειν τοὐ ναντί ον, οὐ χ ὁ ρῶ τί συμβαί νει δυσχερὲ ς ἀ π' αὐ τοῦ τοῖ ς εἰ ρημέ νοις. πᾶ σα γὰ ρ δύ ναμις ὃ πέ φυκε σὺ ν καιρῷ βέ λτιον ἢ χεῖ ρον ἀ ποδί δωσι τοῦ δὲ καιροῦ διαφεύ γοντος ἡ μᾶ ς, σημεῖ α διδό ναι τὸ ν θεὸ ν εἰ κό ς ἐ στιν.”

“ οἴ ομαι μὲ ν οὖ ν μή τε τὴ ν ἀ ναθυμί ασιν ὡ σαύ τως ἔ χειν ἀ εὶ διὰ παντό ς, ἀ νέ σεις δέ τινας ἴ σχειν καὶ πά λιν σφοδρό τητας: ᾧ δὲ τεκμηρί ῳ χρῶ μαι, μά ρτυρας ἔ χω καὶ ξέ νους πολλοὺ ς καὶ τοὺ ς θεραπεύ οντας τὸ ἱ ερὸ ν ἅ παντας. ὁ γὰ ρ οἶ κος, ἐ ν ᾧ τοὺ ς χρωμέ νους τῷ θεῷ καθί ζουσιν, οὔ τε πολλά κις οὔ τε τεταγμέ νως ἀ λλ' ὡ ς ἔ τυχε διὰ χρό νων εὐ ωδί ας ἀ ναπί μπλαται καὶ πνεύ ματος, οἵ ας ἂ ν τὰ ἥ διστα καὶ πολυτελέ στατα τῶ ν μύ ρων ἀ ποφορὰ ς ὥ σπερ ἐ κ πηγῆ ς τοῦ ἀ δύ του προσβά λλοντος: ἐ ξανθεῖ ν γὰ ρ εἰ κὸ ς ὑ πὸ θερμό τητος ἤ τινος ἄ λλης ἐ γγιγνομέ νης δυνά μεως. εἰ δὲ τοῦ το μὴ δοκεῖ πιθανό ν, ἀ λλά γε τὴ ν Πυθί αν αὐ τὴ ν ἐ ν πά θεσι καὶ διαφοραῖ ς ἄ λλοτ' ἄ λλαις ἐ κεῖ νο τὸ μέ ρος τῆ ς ψυχῆ ς; ἴ σχειν, ᾧ πλησιά ζει τὸ πνεῦ μα, καὶ μὴ μί αν ἀ εὶ κρᾶ σιν ὥ σπερ ἁ ρμονί αν ἀ μετά βολον ἐ ν παντὶ καιρῷ διαφυλά ττειν, ὁ μολογή σετε. πολλαὶ μὲ ν γὰ ρ αἰ σθομέ νης πλεί ονες δ' ἄ δηλοι τό τε σῶ μα καταλαμβά νουσι καὶ τὴ ν ψυχὴ ν ὑ πορρέ ουσι δυσχέ ρειαι καὶ κινή σεις: ὧ ν ἀ ναπιμπλαμέ νην οὐ κ ἄ μεινον ἐ κεῖ βαδί ζειν οὐ δὲ παρέ χειν ἑ αυτὴ ν τῷ θεῷ μὴ παντά πασι καθαρὰ ν οὖ σαν ὥ σπερ ὄ ργανον ἐ ξηρτυμέ νον καὶ εὐ ηχέ ς, ἀ λλ' ἐ μπαθῆ καὶ ἀ κατά στατον. οὔ τε γὰ ρ ὁ οἶ νος ὡ σαύ τως ἀ εὶ τὸ ν μεθυστικὸ ν οὔ θ' ὁ αὐ λὸ ς τὸ ν ἐ νθουσιαστικὸ ν ὁ μοί ως διατί θησιν, ἀ λλὰ νῦ ν μὲ ν ἧ ττον οἱ αὐ τοὶ νῦ ν δὲ μᾶ λλον ἐ κβακχεύ ονται καὶ παροινοῦ σι, τῆ ς κρά σεως ἐ ν αὐ τοῖ ς ἑ τέ ρας γενομέ νης. μά λιστα δὲ τὸ φανταστικὸ ν ἔ οικε τῆ ς ψυχῆ ς ὑ πὸ τοῦ σώ ματος ἀ λλοιουμέ νου κρατεῖ σθαι καὶ συμμεταβά λλειν, ὡ ς δῆ λό ν ἐ στιν ἀ πὸ τῶ ν ὀ νεί ρων: ποτὲ μὲ ν γὰ ρ ἐ ν πολλαῖ ς γιγνό μεθα καὶ παντοδαπαῖ ς ἐ νυπνί ων ὂ ψεσι, ποτὲ δ' αὖ πά λιν πᾶ σα γί γνεται γαλή νη καὶ ἡ συχί α τῶ ν τοιού των. καὶ Κλέ ωνα μὲ ν ἴ σμεν αὐ τοὶ τὸ ν ἐ κ Δαυλί ας τοῦ τον ἐ ν πολλοῖ ς ἔ τεσιν οἷ ς βεβί ωκε φά σκοντα μηδὲ ν ἰ δεῖ ν πώ ποτ' ἐ νύ πνιον τῶ ν δὲ πρεσβυτέ ρων ταὐ τὸ τοῦ το λέ γεται περὶ Θρασυμή δους τοῦ̔ Ηραιέ ως. αἰ τί α δ' ἡ κρᾶ σις τοῦ σώ ματος, ὥ σπερ αὖ πά λιν ἡ τῶ ν μελαγχολικῶ ν πολυό νειρος καὶ πολυφά νταστος, καὶ δοκεῖ τὸ εὐ θυό νειρον αὐ τοῖ ς ὑ πά ρχειν: ἐ π' ἄ λλα γὰ ρ ἄ λλοτε τῷ φανταστικῷ τρεπό μενοι, καθά περ οἱ πολλὰ βά λλοντες, ἐ πιτυγχά νουσι πολλά κις.”

“ ὅ ταν οὖ ν ἁ ρμοστῶ ς ἔ χῃ πρὸ ς τὴ ν τοῦ πνεύ ματος ὥ σπερ φαρμά κου κρᾶ σιν ἡ φανταστικὴ καὶ μαντικὴ δύ ναμις, ἐ ν τοῖ ς προφητεύ ουσιν ἀ νά γκη γί γνεσθαι τὸ ν ἐ νθουσιασμὸ ν ὅ ταν δὲ μὴ οὕ τως, μὴ γί γνεσθαι, ἢ γί γνεσθαι παρά φορον καὶ οὐ κ ἀ κέ ραιον καὶ ταρακτικό ν, ὥ σπερ ἴ σμεν ἐ πὶ τῆ ς ἔ ναγχος ἀ ποθανού σης Πυθί ας. θεοπρό πων γὰ ρ ἀ πὸ ξέ νης παραγενομέ νων, λέ γεται τὰ ς πρώ τας κατασπεί σεις ἀ κί νητον ὑ πομεῖ ναι καὶ ἀ παθὲ ς τὸ ἱ ερεῖ ον: ὑ περβαλλομέ νων δὲ φιλοτιμί ᾳ τῶ ν ἱ ερέ ων καὶ προσλιπαρού ντων, μό λις ὕ πομβρον γενό μενον καὶ κατακλυσθὲ ν ἐ νδοῦ ναι. τί οὖ ν συνέ βη περὶ τὴ ν Πυθί αν; κατέ βη μὲ ν εἰ ς τὸ μαντεῖ ον ὥ ς φασιν ἄ κουσα καὶ ἀ πρό θυμος, εὐ θὺ ς δὲ περὶ τὰ ς πρώ τας ἀ ποκρί σεις ἦ ν καταφανὴ ς τῇ τραχύ τητι τῆ ς φωνῆ ς οὐ κ ἀ ναφέ ρουσα δί κην νεὼ ς ἐ πειγομέ νης, ἀ λά λου καὶ κακοῦ πνεύ ματος οὖ σα πλή ρης: τέ λος δὲ παντά πασιν ἐ κταραχθεῖ σα καὶ μετὰ κραυγῆ ς φοβερᾶ ς φερομέ νη πρὸ ς τὴ ν ἔ ξοδον ἔ ρριψεν ἑ αυτή ν, ὥ στε φυγεῖ ν μὴ μό νον τοὺ ς θεοπρό πους ἀ λλὰ καὶ τὸ ν προφή την Νί κανδρον καὶ τοὺ ς παρό ντας τῶ ν ὁ σί ων. ἀ νεί λοντο μέ ντοι μετὰ μικρὸ ν αὐ τὴ ν εἰ σελθό ντες ἔ μφρονα καὶ διεβί ωσεν ὀ λί γας ἡ μέ ρας. τού των ἕ νεκα καὶ συνουσί ας ἁ γνὸ ν τὸ σῶ μα καὶ τὸ ν βί ον ὅ λως ἀ νεπί μικτον ἀ λλοδαπαῖ ς ὁ μιλί αις καὶ ἄ θικτον φυλά ττουσι τῆ ς Πυθί ας, καὶ πρὸ τοῦ χρηστηρί ου τὰ σημεῖ α λαμβά νουσιν, οἰ ό μενοι τῷ θεῷ κατά δηλον εἶ ναι, πό τε τὴ ν πρό σφορον ἔ χουσα κρᾶ σιν καὶ διά θεσιν ἀ βλαβῶ ς ὑ πομενεῖ τὸ ν ἐ νθουσιασμό ν, οὔ τε γὰ ρ πά ντας οὔ τε τοὺ ς αὐ τοὺ ς ἀ εὶ διατί θησιν ὡ σαύ τως ἡ τοῦ πνεύ ματος δύ ναμις, ἀ λλ' ὑ πέ κκαυμα παρέ χει καὶ ἀ ρχὴ ν ὥ σπερ εἴ ρηται τοῖ ς πρὸ ς; τὸ παθεῖ ν καὶ μεταβαλεῖ ν οἰ κεί ως ἔ χουσιν. ἔ στι δὲ θεί α μὲ ν ὄ ντως καὶ δαιμό νιος, οὐ μὴ ν ἀ νέ κλειπτος οὐ δ' ἄ φθαρτος οὐ δ' ἀ γή ρως καὶ διαρκὴ ς εἰ ς τὸ ν ἄ πειρον χρό νον ὑ φ' οὗ πά ντα κά μνει τὰ μεταξὺ γῆ ς καὶ σελή νης κατὰ τὸ ν ἡ μέ τερον λό γον. εἰ σὶ δ' οἱ καὶ τὰ ἐ πά νω φά σκοντες οὐ χ ὑ πομέ νειν, ἀ λλ' ἀ παυδῶ ντα πρὸ ς τὸ ἀ ί διον καὶ ἄ πειρον ὀ ξέ σι χρῆ σθαι μεταβολαῖ ς καὶ παλιγγενεσί αις.”

“ ταῦ τ'” ἔ φην ἐ γώ“ πολλά κις ἀ νασκέ πτεσθαι καὶ ὑ μᾶ ς παρακαλῶ καὶ ἐ μαυτό ν, ὡ ς ἔ χοντα πολλὰ ς ἀ ντιλή ψεις καὶ ὑ πονοί ας πρὸ ς τοὐ ναντί ον, ἃ ς ὁ καιρὸ ς οὐ παρέ χει πά σας ἐ πεξελθεῖ ν ὥ στε καὶ ταῦ θ' ὑ περκεί σθω καὶ ἃ Φί λιππος διαπορεῖ περὶ ἡ λί ου καὶ̓ Από λλωνος.”