Reader

ταῦ τ' ὀ ρθῶ ς μὲ ν ἐ κεῖ νος εἶ πε πρὸ ς τοὺ ς μεθ' ἑ αυτὸ ν στρατηγού ς, οἷ ς πά ροδον ἐ πὶ τὰ ς ὕ στερον πρά ξεις ἔ δωκεν ἐ ξελά σας τὸ ν βά ρβαρον καὶ τὴ ν̔ Ελλά δ' ἐ λευθερώ σας: ὀ ρθῶ ς δ' εἰ ρή σεται καὶ πρὸ ς τοὺ ς ἐ πὶ τοῖ ς λό γοις μέ γα φρονοῦ ντας: ἂ ν γὰ ρ ἀ νέ λῃ ς τοὺ ς πρά ττοντας, οὐ χ ἕ ξεις τοὺ ς γρά φοντας;. ἄ νελε τὴ ν Περικλέ ους πολιτεί αν καὶ τὰ ναύ μαχα πρὸ ς̔ Ρί ῳ Φορμί ωνος τρό παια καὶ τὰ ς περὶ Κύ θηρα καὶ Μέ γαρα καὶ Κό ρινθον ἀ νδραγαθί ας Νικί ου καὶ τὴ ν Δημοσθέ νους Πύ λον καὶ τοὺ ς Κλέ ωνος τετρακοσί ους αἰ χμαλώ τους καὶ Τολμί δαν Πελοπό ννησον περιπλέ οντα, καὶ Μυρωνί δην νικῶ ντα Βοιωτοὺ ς ἐ ν Οἰ νοφύ τοις, καὶ Θουκυδί δης σοι διαγέ γραπται. ἄ νελε τὰ περὶ̔ Ελλή σποντον̓ Αλκιβιά δου νεανιεύ ματα καὶ τὰ πρὸ ς Λέ σβον Θρασύ λλου καὶ τὴ ν ὑ πὸ Θηραμέ νους τῆ ς ὀ λιγαρχί ας κατά λυσιν καὶ Θρασύ βουλον καὶ̓ Αρχῖ νον καὶ τοὺ ς ἀ πὸ Φυλῆ ς ἑ βδομή κοντα κατὰ τῆ ς Σπαρτιατῶ ν ἡ γεμονί ας ἀ νισταμέ νους καὶ Κό νωνα πά λιν ἐ μβιβά ζοντα τὰ ς̓ Αθή νας εἰ ς τὴ ν θά λατταν, καὶ Κρά τιππος ἀ νῄ ρηται. Ξενοφῶ ν μὲ ν γὰ ρ αὐ τὸ ς ἑ αυτοῦ γέ γονεν ἱ στορί α, γρά ψας ἃ ἐ στρατή γησε καὶ κατώ ρθωσε καὶ Θεμιστογέ νει περὶ τού των συντετά χθαι τῷ Συρακοσί ῳ, ἵ να πιστό τερος ᾖ διηγού μενος ἑ αυτὸ ν ὡ ς ἄ λλον, ἑ τέ ρῳ τὴ ν τῶ ν λό γων δό ξαν χαριζό μενος. οἱ δ' ἄ λλοι πά ντες ἱ στορικοί, Κλεινό δημοι Δί υλοι Φιλό χορος Φύ λαρχος, ἀ λλοτρί ων γεγό νασιν ἔ ργων ὥ σπερ δραμά των ὑ ποκριταί, τὰ ς τῶ ν στρατηγῶ ν καὶ βασιλέ ων πρά ξεις διατιθέ μενοι καὶ ταῖ ς ἐ κεί νων ὑ ποδυό μενοι μνή μαις ἵ ν' ὡ ς αὐ γῆ ς τινος καὶ φωτὸ ς μετά σχωσιν. ἀ νακλᾶ ται γὰ ρ ἀ πὸ τῶ ν πραττό ντων ἐ πὶ τοὺ ς γρά φοντας καὶ ἀ ναλά μπει δό ξης εἴ δωλον ἀ λλοτρί ας, ἐ μφαινομέ νης διὰ τῶ ν λό γων τῆ ς πρά ξεως ὡ ς ἐ ν ἐ σό πτρῳ,

πολλῶ ν μὲ ν δὴ καὶ ἄ λλων ἡ πό λις ἣ δε μή τηρ καὶ τροφὸ ς εὐ μενὴ ς τεχνῶ ν γέ γονε, τὰ ς μὲ ν εὑ ραμέ νη καὶ ἀ ναφή νασα πρώ τη, ταῖ ς δὲ δύ ναμιν προσθεῖ σα καὶ τιμὴ ν καὶ αὔ ξησιν οὐ χ ἥ κιστα δ' ὑ π' αὐ τῆ ς ζωγραφί α προῆ κται καὶ κεκό σμηται. καὶ γὰ ῤ Απολλό δωρος ὁ ζωγρά φος, ἀ νθρώ πων πρῶ τος ἐ ξευρὼ ν φθορὰ ν καὶ ἀ πό χρωσιν σκιᾶ ς,̓ Αθηναῖ ος ἦ ν: οὗ τοῖ ς ἔ ργοις ἐ πιγέ γραπται“ μωμή σεταί τις μᾶ λλον ἢ μιμή σεται.” καὶ Εὐ φρά νωρ καὶ Νικί ας καὶ̓ Ασκληπιό δωρος καὶ Πλεισταί νετος ὁ Φειδί ου ἀ δελφό ς, οἱ μὲ ν στρατηγοὺ ς ἔ γραψαν νικῶ ντας, οἱ δὲ μά χας, οἱ δ' ἥ ρωας: ὥ σπερ Εὐ φρά νωρ τὸ ν Θησέ α τὸ ν ἑ αυτοῦ τῷ Παρρασί ου παρέ βαλε, λέ γων τὸ ν μὲ ν ἐ κεί νου ῥ ό δα βεβρωκέ ναι, τὸ ν δ' ἑ αυτοῦ κρέ α βό εια. τῷ γὰ ρ ὄ ντι γλαφυρῶ ς ὁ Παρρασί ου γέ γραπται καὶ πεποί ηται καί τι προσέ οικε: τὸ ν δ' Εὐ φρά νορος ἰ δώ ν τις εἶ πεν οὐ κ ἀ φυῶ ς δῆ μον̓ Ερεχθῆ ος μεγαλή τορος, ὃ ν ποτ'̓ Αθή νη θρέ ψε Διὸ ς θυγά τηρ. γέ γραφε δὲ καὶ τὴ ν ἐ ν Μαντινεί ᾳ πρὸ ς̓ Επαμεινώ νδαν ἱ ππομαχί αν οὐ κ ἀ νενθουσιά στως Εὐ φρά νωρ. τὸ δ' ἔ ργον ἔ σχεν οὕ τως:̓ Επαμεινώ νδας Θηβαῖ ος ἀ πὸ τῆ ς ἐ ν Λεύ κτροις μά χης: ἀ ρθεὶ ς μέ γας, ἐ πεμβῆ ναι τῇ Σπά ρτῃ πεσού σῃ καὶ πατῆ σαι τὸ φρό νημα καὶ τὸ ἀ ξί ωμα τῆ ς πό λεως; ἠ θέ λησε. καὶ πρῶ τα μὲ ν ἐ μβαλὼ ν ἑ πτὰ μυριά σι στρατοῦ διεπό ρθησε τὴ ν χώ ραν καὶ τοὺ ς περιοί κους ἀ πέ στησεν αὐ τῶ ν ἔ πειτα περὶ Μαντί νειαν ἀ ντιτεταγμέ νους εἰ ς μά χην προυκαλεῖ το. μὴ βουλομέ νων δὲ μηδὲ τολμώ ντων, ἀ λλὰ τὴ ν̓ Αθή νηθεν ἐ πικουρί αν ἐ κδεχομέ νων, νυκτὸ ς ἄ ρας καὶ λαθὼ ν ἅ παντας εἰ ς τὴ ν Λακωνικὴ ν κατέ βη, καὶ μικρὸ ν ἔ φθη τὴ ν πό λιν ἔ ρημον ἐ ξ ἐ φό δου λαβεῖ ν καὶ κατασχεῖ ν. αἰ σθομέ νων δὲ τῶ ν συμμά χων καὶ βοηθεί ας κατὰ τά χος πρὸ ς τὴ ν πό λιν γενομέ νης, ὑ πέ δειξε μὲ ν ὡ ς αὖ θις ἐ πὶ λεηλασί αν καὶ φθορὰ ν τῆ ς χώ ρας τρεψό μενος: ἐ ξαπατή σας δὲ καὶ κατακοιμί σας οὕ τω τοὺ ς πολεμί ους ἀ νέ ζευξε νυκτὸ ς ἐ κ τῆ ς Λακωνικῆ ς: καὶ διαδραμὼ ν τὴ ν μεταξὺ χώ ραν ἐ πεφαί νετο τοῖ ς Μαντινεῦ σιν ἀ προσδό κητος, καὶ διαβουλευομέ νοις αὐ τοῖ ς ἀ κμὴ ν τοῦ πέ μπειν τὴ ν εἰ ς; Λακεδαί μονα βοή θειαν, εὐ θέ ως ὁ πλί ζεσθαι προσέ ταξε τοῖ ς Θηβαί οις. οἱ μὲ ν οὖ ν Θηβαῖ οι μέ γα φρονοῦ ντες ἐ ν τοῖ ς ὅ πλοις ἐ πεφέ ροντο καὶ περιελά μβανον κύ κλῳ τὰ τεί χη. τῶ ν δὲ Μαντινέ ων ἔ κπληξις ἦ ν καὶ ἀ λαλαγμὸ ς καὶ διαδρομή, ὡ ς ῥ εῦ μα τὴ ν δύ ναμιν ἀ θρό αν ἐ μπί πτουσαν ὤ σασθαι μὴ δυναμέ νων μηδ' ἐ πινοού ντων βοή θειαν. ἐ ν τού τῳ δὲ καιροῦ καὶ τύ χης̓ Αθηναῖ οι κατέ βαινον ἀ πὸ τῶ ν ἄ κρων εἰ ς τὴ ν Μαντινική ν, οὐ κ εἰ δό τες τὴ ν ῥ οπὴ ν οὐ δὲ τὴ ν ὀ ξύ τητα τοῦ ἀ γῶ νος, ἀ λλ' ὁ δῷ πορευό μενοι καθ' ἡ συχί αν: ὡ ς δέ τις αὐ τῶ ν ἐ κδραμὼ ν ἀ πή γγειλε τὸ ν κί νδυνον, ὀ λί γοι μὲ ν ὄ ντες ὡ ς πρὸ ς τὸ πλῆ θος τῶ ν πολεμί ων, ἐ ξ ὁ δοῦ δὲ κεκμηκό τες, οὐ δενὸ ς δὲ τῶ ν ἄ λλων συμμά χων παρό ντος, ὅ μως εὐ θὺ ς εἰ ς τά ξιν καθί σταντο τοῖ ς πλεί στοις. οἱ δ' ἱ ππεῖ ς διασκευσά μενοι καὶ προεξελά σαντες, ὑ πὸ τὰ ς πύ λας αὐ τὰ ς καὶ τὸ τεῖ χος ἔ θεντο καρτερὰ ν ἱ ππομαχί αν καὶ κρατή σαντες ἐ κ τῶ ν χειρῶ ν τοῦ̓ Επαμεινώ νδα ἀ φεί λοντο τὴ ν Μαντί νειαν. τοῦ το τὸ ἔ ργον Εὐ φρά νωρ ἔ γραψε, καὶ πά ρεστιν ὁ ρᾶ ν ἐ ν εἰ κό νι τῆ ς μά χης τὸ σύ ρρηγμα καὶ τὴ ν ἀ ντέ ρεισιν ἀ λκῆ ς καὶ θυμοῦ καὶ πνεύ ματος γέ μουσαν. ἀ λλ' οὐ κ ἂ ν οἶ μαι τῷ ζωγρά φῳ κρί σιν προθεί ητε πρὸ ς τὸ ν στρατηγὸ ν οὐ δ' ἀ νά σχοισθε τῶ ν προτιμώ ντων τὸ ν πί νακα τοῦ τροπαί ου καὶ τὸ μί μημα τῆ ς ἀ ληθεί ας.

πλὴ ν ὁ Σιμωνί δης τὴ ν μὲ ν ζωγραφί αν ποί ησιν σιωπῶ σαν προσαγορεύ ει, τὴ ν δὲ ποί ησιν ζωγραφί αν λαλοῦ σαν. ἃ ς γὰ ρ οἱ ζωγρά φοι πρά ξεις ὡ ς γιγνομέ νας δεικνύ ουσι, ταύ τας οἱ λό γοι γεγενημέ νας διηγοῦ νται καὶ συγγρά φουσιν. εἰ δ' οἱ μὲ ν χρώ μασι καὶ σχή μασιν οἱ δ' ὀ νό μασι καὶ λέ ξεσι ταὐ τὰ δηλοῦ σιν, ὕ λῃ καὶ τρό ποις μιμή σεως διαφέ ρουσι, τέ λος δ' ἀ μφοτέ ροις ἓ ν ὑ πό κειται, καὶ τῶ ν ἱ στορικῶ ν κρά τιστος ὁ τὴ ν διή γησιν ὥ σπερ γραφὴ ν πά θεσι καὶ προσώ ποις εἰ δωλοποιή σας. ὁ γοῦ ν Θουκυδί δης ἀ εὶ τῷ λό γῳ πρὸ ς ταύ την ἁ μιλλᾶ ται τὴ ν ἐ νά ργειαν, οἷ ον θεατὴ ν ποιῆ σαι τὸ ν ἀ κροατὴ ν καὶ τὰ γιγνό μενα περὶ τοὺ ς ὁ ρῶ ντας ἐ κπληκτικὰ καὶ ταρακτικὰ πά θη τοῖ ς ἀ ναγιγνώ σκουσιν ἐ νεργά σασθαι λιχνευό μενος. ὁ γὰ ρ παρὰ τὴ ν̔ Ραχί αν αὐ τὴ ν τῆ ς Πύ λου παρατά ττων τοὺ ς̓ Αθηναί ους Δημοσθέ νης καὶ ὁ τὸ ν κυβερνή την ἐ πισπέ ρχων Βρασί δας ἐ ξοκέ λλειν καὶ χωρῶ ν ἐ πὶ τὴ ν βά θραν καὶ τραυματιζό μενος καὶ λιποψυχῶ ν καὶ ἀ ποκλί νων εἰ ς τὴ ν παρεξειρεσί αν, καὶ οἱ πεζομαχοῦ ντες μὲ ν ἐ κ θαλά ττης Λακεδαιμό νιοι ναυμαχοῦ ντες δ' ἀ πὸ γῆ ς̓ Αθηναῖ οι: καὶ πά λιν“ ὁ” ἐ ν τοῖ ς Σικελικοῖ ς“ ἐ κ τῆ ς γῆ ς πεζὸ ς ἀ μφοτέ ρων, ἰ σορρό που τῆ ς ναυμαχί ας καθεστηκυί ας, ἄ λαστον ἀ γῶ να καὶ σύ ντασιν τῆ ς γνώ μης ἔ χων” διὰ τὰ ς συντά ξεις, ὡ ς:“ συνεχὲ ς τῆ ς ἁ μί λλης καὶ τοῖ ς σώ μασιν αὐ τοῖ ς ἴ σα τῇ δό ξῃ περιδεῶ ς συναπονεύ ειν” τῇ διαθέ σει καὶ τῇ διατυπώ σει τῶ ν γιγνομέ νων γραφικῆ ς ἐ ναργεί ας. ὥ στ' εἰ τοὺ ς ζωγραφοῦ ντας οὐ κ ἄ ξιον παραβά λλειν τοῖ ς στρατηγοῖ ς, μηδὲ τοὺ ς ἱ στοροῦ ντας παραβά λλωμεν. τὴ ν τοί νυν ἐ ν Μαραθῶ νι μά χην ἀ πή γγειλεν, ὡ ς μὲ ν̔ Ηρακλεί δης ὁ Ποντικὸ ς ἱ στορεῖ, Θέ ρσιππος ὁ̓ Ερωεύ ς: οἱ δὲ πλεῖ στοι λέ γουσιν Εὐ κλέ α, δραμό ντα σὺ ν τοῖ ς ὅ πλοις θερμὸ ν ἀ πὸ τῆ ς μά χης καὶ ταῖ ς θύ ραις ἐ μπεσό ντα τῶ ν πρώ των, τοσοῦ το μό νον εἰ πεῖ ν“ χαί ρετε καὶ χαί ρομεν” εἶ τ' εὐ θὺ ς ἐ κπνεῦ σαι. πλὴ ν οὗ τος μὲ ν αὐ τά γγελος ἧ κε τῆ ς μά χης ἀ γωνιστὴ ς; γενό μενος. φέ ρε δ' εἴ τις ὑ πὲ ρ λό φου τινὸ ς ἢ σκοπῆ ς αἰ πό λων ἢ βοτή ρων τοῦ ἀ γῶ νος ἄ πωθεν γενό μενος θεατὴ ς, καὶ κατιδὼ ν τὸ μέ γα καὶ παντὸ ς λό γου μεῖ ζον ἐ κεῖ νο ἔ ργον ἧ κεν εἰ ς τὴ ν πό λιν ἄ τρωτος ἄ γγελος καὶ ἀ ναί μακτος, εἶ τ' ἠ ξί ου τιμὰ ς ἔ χειν ἃ ς Κυνέ γειρος ἔ σχεν, ἃ ς Καλλί μαχος, ἃ ς Πολύ ζηλος ὅ τι τὰ ς τού των ἀ ριστεί ας καὶ τραύ ματα καὶ θανά τους ἀ πή γγειλεν: ἆ ρ' οὐ κ ἂ ν ἐ δό κει πᾶ σαν ὑ περβά λλειν ἀ ναί δειαν, ὅ που γε Λακεδαιμονί ους φασὶ τῷ τὴ ν ἐ ν Μαντινεί ᾳ φρά σαντι νί κην, ἣ ν Θουκυδί δης ἱ στό ρηκεν, εὐ αγγέ λιον ἐ κ φιδιτί ου κρέ ας ἀ ποστεῖ λαι; καὶ μὴ ν οἱ συγγρά φοντες ἐ ξά γγελοί τινέ ς εἰ σι τῶ ν πρά ξεων εὔ φωνοι καὶ τῷ λό γῳ διὰ τὸ κά λλος καὶ τὴ ν δύ ναμιν ἐ ξικνού μενοι, οἷ ς εὐ αγγέ λιον ὀ φεί λουσιν οἱ πρώ τως ἐ ντυγχά νοντες καὶ ἱ στοροῦ ντες. ἀ μέ λει δὲ καὶ ἐ γκωμιά ζονται μνημονευό μενοι καὶ ἀ ναγιγνωσκό μενοι διὰ τοὺ ς κατορθώ σαντας: οὐ γὰ ρ οἱ λό γοι ποιοῦ σι τὰ ς πρά ξεις ἀ λλὰ διὰ τὰ ς πρά ξεις καὶ ἀ κοῆ ς; ἀ ξιοῦ νται.

καὶ γὰ ρ ἡ ποιητικὴ χά ριν ἔ σχε καὶ τιμὴ ν τῷ τοῖ ς πεπραγμέ νοις ἐ οικό τα λέ γειν, ὡ ς̔́ Ομηρος ἔ φη ἴ σκε ψεύ δεα πολλὰ λέ γων ἐ τύ μοισιν ὁ μοῖ α. λέ γεται δὲ καὶ Μενά νδρῳ τῶ ν συνή θων τις εἰ πεῖ ν“ ἐ γγὺ ς οὖ ν Μέ νανδρε τὰ Διονύ σια, καὶ σὺ τὴ ν κωμῳ δί αν οὐ πεποί ηκας;'” τὸ ν δ' ἀ ποκρί νασθαι“ νὴ τοὺ ς θεοὺ ς ἔ γωγε πεποί ηκα τὴ ν κωμῳ δί αν: ᾠ κονό μηται γὰ ρ ἡ διά θεσις: δεῖ δ' αὐ τῇ τὰ στιχί δια ἐ πᾷ σαι” ὅ τι καὶ αὐ τοὶ τὰ πρά γματα τῶ ν λό γων ἀ ναγκαιό τερα καὶ κυριώ τερα νομί ζουσιν. ἡ δὲ Κό ριννα τὸ ν Πί νδαρον, ὄ ντα νέ ον ἔ τι καὶ τῇ λογιό τητι σοβαρῶ ς χρώ μενον, ἐ νουθέ τησεν ὡ ς ἄ μουσον ὄ ντα μὴ ποιοῦ ντα μύ θους, ὃ τῆ ς ποιητικῆ ς ἔ ργον εἶ ναι συμβέ βηκε: γλώ σσας δὲ καὶ καταχρή σεις καὶ μεταφρά σεις καὶ μέ λη καὶ ῥ υθμοὺ ς ἡ δύ σματα τοῖ ς πρά γμασιν ὑ ποτί θεται. σφό δρ' οὖ ν ὁ Πί νδαρος ἐ πιστή σας τοῖ ς λεγομέ νοις ἐ ποί ησεν ἐ κεῖ νο τὸ μέ λος̓ Ισμηνὸ ν ἢ χρυσαλά κατον Μελί αν, ἢ Κά δμον ἢ Σπαρτῶ ν ἱ ερὸ ν γέ νος ἀ νδρῶ ν, ἢ τὸ πά νυ σθέ νος̔ Ηρακλέ ους ἢ τὰ ν Διωνύ σου πολυγαθέ α τιμά ν. δειξαμέ νου δὲ τῇ Κορί ννῃ, γελά σασα ἐ κεί νη τῇ χειρὶ δεῖ ν ἔ φη σπεί ρειν, ἀ λλὰ μὴ ὅ λῳ τῷ θυλά κῳ. τῷ γὰ ρ, ὄ ντι συγκερά σας καὶ συμφορή σας πανσπερμί αν τινὰ μύ θων ὁ Πί νδαρος εἰ ς τὸ μέ λος ἐ ξέ χεεν. ἀ λλ' ὅ τι μὲ ν ἡ ποιητικὴ περὶ μυθοποιί αν ἐ στί, καὶ Πλά των εἴ ρηκεν. ὁ δὲ μῦ θος εἶ ναι βού λεται λό γος, ψευδὴ ς ἐ οικὼ ς ἀ ληθινῷ: διὸ καὶ πολὺ τῶ ν ἔ ργων ἀ φέ στηκεν, εἰ λό γος μὲ ν ἔ ργου, καὶ λό γου δὲ μῦ θος εἰ κὼ ν καὶ εἴ δωλό ν ἐ στι. καὶ τοσοῦ τον τῶ ν ἱ στορού ντων οἱ πλά ττοντες τὰ ς πρά ξεις ὑ στεροῦ σιν, ὅ σον ἀ πολεί πονται τῶ ν πραττό ντων οἱ λέ γοντες.

̓ Επικῆ ς μὲ ν οὖ ν ποιή σεως ἡ πό λις οὐ κ ἔ σχηκεν ἔ νδοξον δημιουργὸ ν οὐ δὲ μελικῆ ς ὁ γὰ ρ Κινησί ας ἀ ργαλέ ος ἔ οικε ποιητὴ ς γεγονέ ναι διθυρά μβων καὶ αὐ τὸ ς μὲ ν ἄ γονος καὶ ἀ κλεὴ ς γέ γονε, σκωπτό μενος δὲ καὶ χλευαζό μενος ὑ πὸ τῶ ν κωμῳ διοποιῶ ν οὐ κ εὐ τυχοῦ ς δό ξης μετέ σχηκε. τῶ ν δὲ δραματοποιῶ ν τὴ ν μὲ ν κωμῳ διοποιί αν οὕ τως ἄ σεμνον ἡ γοῦ ντο καὶ φορτικό ν, ὥ στε νό μος ἦ ν μηδέ να ποιεῖ ν κωμῳ δί ας̓ Αρεοπαγί την. ἤ νθησε δ' ἡ τραγῳ δί α καὶ διεβοή θη, θαυμαστὸ ν ἀ κρό αμα καὶ θέ αμα τῶ ν τό τ' ἀ νθρώ πων γενομέ νη καὶ παρασχοῦ σα τοῖ ς μύ θοις καὶ τοῖ ς πά θεσιν ἀ πά την, ὡ ς Γοργί ας φησί ν, ἣ ν ὃ τ' ἀ πατή σας δικαιό τερος τοῦ μὴ ἀ πατή σαντος, καὶ ὁ ἀ πατηθεὶ ς σοφώ τερος; τοῦ μὴ ἀ πατηθέ ντος. ὁ μὲ ν γὰ ρ ἀ πατή σας δικαιό τερος, ὅ τι τοῦ θ' ὑ ποσχό μενος πεποί ηκεν: ὁ δ' ἀ πατηθεὶ ς σοφώ τερος εὐ ά λωτον γὰ ρ ὑ φ' ἡ δονῆ ς λό γων τὸ μὴ ἀ ναί σθητον. τί ν' οὖ ν αἱ καλαὶ τραγῳ δί αι ταῖ ς̓ Αθή ναις ὄ νησιν ἤ νεγκαν ὡ ς: ἡ Θεμιστοκλέ ους δεινό της ἐ τεί χισε τὴ ν πό λιν, ὡ ς ἡ Περικλέ ους ἐ πιμέ λεια τὴ ν ἄ κραν ἐ κό σμησεν, ὡ ς Μιλτιά δης ἠ λευθέ ρωσεν, ὡ ς Κί μων προῆ γεν εἰ ς τὴ ν ἡ γεμονί αν; εἰ οὕ τως ἡ Εὐ ριπί δου σοφί α καὶ ἡ Σοφοκλέ ους λογιό της καὶ τὸ Αἰ σχύ λου στό μα τι τῶ ν δυσχερῶ ν ἀ πή λλαξεν ἤ τι τῶ ν λαμπρῶ ν περιεποί ησεν, ἄ ξιό ν γε τὰ δρά ματα τοῖ ς τροπαί οις ἀ ντιπαραθεῖ ναι καὶ τῷ στρατηγί ῳ τὸ θέ ατρον ἀ νταναστῆ σαι καὶ ταῖ ς ἀ ριστεί αις τὰ ς διδασκαλί ας ἀ ντιπαραβαλεῖ ν.

βού λεσθε τοὺ ς ἄ νδρας εἰ σά γωμεν αὐ τοὺ ς τὰ σύ μβολα καὶ τὰ παρά σημα τῶ ν ἔ ργων κομί ζοντας, ἰ δί αν ἑ κατέ ρῳ πά ροδον ἀ ποδό ντες; ἔ νθεν μὲ ν δὴ προσί τωσαν ὑ π' αὐ λοῖ ς καὶ λύ ραις ποιηταὶ λέ γοντες; καὶ ᾅ δοντες; εὐ φημεῖ ν χρὴ κἀ ξί στασθαι τοῖ ς ἡ μετέ ροισι χοροῖ σιν ὅ στις ἄ πειρος τοιῶ νδε λό γων ἢ γνώ μῃ μὴ καθαρεύ ει, ἢ γενναί ων ὄ ργια Μουσῶ ν μή τ' ᾖ σεν μή τ' ἐ χό ρευσε, μηδὲ Κρατί νου τοῦ ταυροφά γου γλώ σσης βακχεῖ' ἐ τελέ σθη: καὶ σκευὰ ς καὶ προσωπεῖ α καὶ βωμοὺ ς καὶ μηχανὰ ς ἀ πὸ σκηνῆ ς περιά κτους καὶ τρί ποδας: ἐ πινικί ους κομί ζοντες: τραγικοὶ δ' αὐ τοῖ ς ὑ ποκριταὶ καὶ Νικό στρατοι καὶ Καλλιππί δαι καὶ Μηνί σκοι, καὶ Θεό δωροι καὶ πῶ λοι συνί τωσαν, ὥ σπερ γυναικὸ ς πολυτελοῦ ς τῆ ς τραγῳ δί ας κομμωταὶ καὶ διφροφό ροι, μᾶ λλον δ' ὡ ς ἀ γαλμά των ἐ γκαυσταὶ καὶ χρυσωταὶ καὶ βαφεῖ ς παρακολουθοῦ ντες: σκευῶ ν δὲ καὶ προσώ πων καὶ ξυστί δων ἁ λουργῶ ν καὶ μηχανῶ ν ἀ πὸ σκηνῆ ς καὶ χοροποιῶ ν καὶ δορυφό ρων δυσπραγμά τευτος λαὸ ς καὶ χορηγί α πολυτελὴ ς παρασκευαζέ σθω. πρὸ ς ἃ Λά κων ἀ νὴ ρ ἀ ποβλέ ψας οὐ κακῶ ς εἶ πεν, ὡ ς ἁ μαρτά νουσιν̓ Αθηναῖ οι μεγά λα τὴ ν σπουδὴ ν εἰ ς τὴ ν παιδιὰ ν καταναλί σκοντες, τουτέ στι μεγά λων ἀ ποστό λων δαπά νας καὶ στρατευμά των ἐ φό δια καταχορηγοῦ ντες εἰ ς τὸ θέ ατρον. ἂ ν γὰ ρ ἐ κλογισθῇ τῶ ν δραμά των ἕ καστον ὅ σου κατέ στη, πλέ ον ἀ νηλωκὼ ς φανεῖ ται ὁ δῆ μος εἰ ς Βά κχας καὶ Φοινί σσας καὶ Οἰ δί ποδας καὶ̓ Αντιγό νην καὶ τὰ Μηδεί ας κακὰ καὶ̓ Ηλέ κτρας, ὧ ν ὑ πὲ ρ τῆ ς ἡ γεμονί ας καὶ τῆ ς ἐ λευθερί ας πολεμῶ ν τοὺ ς βαρβά ρους ἀ νά λωσεν οἱ μὲ ν γὰ ρ στρατηγοὶ πολλά κις παραγγεί λαντες ἄ πυρα σιτί α κομί ζειν ἐ ξῆ γον ἐ πὶ τὰ ς μά χας τοὺ ς ἄ νδρας: καὶ νὴ Δί' οἱ τριή ραρχοι τοῖ ς ἐ λαύ νουσιν ἄ λφιτα παρασκευά σαντες, ὄ ψον δὲ κρό μμυα καὶ τυρό ν, ἐ νεβί βαζον εἰ ς τὰ ς τριή ρεις: οἱ δὲ χορηγοὶ τοῖ ς χορευταῖ ς ἐ γχέ λεια καὶ θριδά κια καὶ σκελί δας καὶ μυελὸ ν παρατιθέ ντες, εὐ ώ χουν ἐ πὶ πολὺ ν χρό νον φωνασκουμέ νους καὶ τρυφῶ ντας. καὶ τού των τοῖ ς μὲ ν ἡ ττηθεῖ σι περιῆ ν προσυβρί σθαι καὶ γεγονέ ναι καταγελά στους: τοῖ ς δὲ νική σασιν ὁ τρί πους ὑ πῆ ρχεν, οὐ κ ἀ νά θημα τῆ ς νί κης, ὡ ς Δημή τριό ς φησιν, ἀ λλ' ἐ πί σπεισμα τῶ ν ἐ κκεχυμέ νων βί ων καὶ τῶ ν ἐ κλελοιπό των κενοτά φιον οἴ κων. τοιαῦ τα γὰ ρ τὰ ποιητικῆ ς τέ λη καὶ λαμπρό τερον οὐ δὲ ν ἐ ξ αὐ τῶ ν.

τοὺ ς δὲ στρατηγοὺ ς αὖ πά λιν ἐ νθέ νδε παριό ντας σκοπῶ μεν, ὧ ν παρερχομέ νων ὡ ς ἀ ληθῶ ς“ εὐ φημεῖ ν χρὴ κἀ ξί στασθαι” τοὺ ς ἀ πρά κτους καὶ ἀ πολιτεύ τους καὶ ἀ στρατεύ τους,“ ὅ στις ἄ τολμος πρὸ ς ἔ ργα τοιαῦ τα καὶ γνώ μῃ μὴ καθαρεύ ει, μηδὲ Μιλτιά δου τοῦ μηδοφό νου μηδὲ τοῦ περσοκτό νου Θεμιστοκλέ ους χειρὸ ς βακχεῖ' ἐ τελέ σθη”̓ Αρή ιος ὁ κῶ μος οὗ τος ἐ κ γῆ ς ἅ μα φά λαγξι καὶ στό λοις ἐ κ θαλά ττης καὶ μεμιγμέ νοις σκύ λοις καὶ τροπαί οις βεβριθώ ς. κλῦ θ'̓ Αλαλά, Πολέ μου θύ γατερ, ἐ γχέ ων προοί μιον, ᾇ θύ εται ἄ νδρες τὸ ν ἱ ρό θυτον θά νατον,' ὡ ς ὁ Θηβαῖ ος̓ Επαμεινώ νδας εἶ πεν, ὑ πὲ ρ πατρί δος καὶ τά φων καὶ ἱ ερῶ ν ἐ πιδιδό ντες ἑ αυτοὺ ς τοῖ ς καλλί στοις καὶ λαμπροτά τοις ἀ γῶ σιν. ὧ ν τὰ ς Νί κας μοι δοκῶ προσερχομέ νας, οὐ βοῦ ν ἔ παθλον ἑ λκού σας ἢ τρά γον, οὐ δ' ἀ νεστεμμέ νας κιττῷ καὶ Διονυσιακῆ ς τρυγὸ ς ὀ δωδυί ας: ἀ λλ' ὅ λαι μὲ ν πό λεις αὐ τῶ ν εἰ σι καὶ νῆ σοι καὶ ἤ πειροι, καὶ ναοὶ χιλιοτά λαντοι καὶ δή μων ἀ ποικισμοὶ μυρί ανδροι, τροπαί οις δὲ παντοδαποῖ ς ἀ ναστέ φονται καὶ λαφύ ροις: ὧ ν ἀ γά λματα καὶ σύ μβολα παρθενῶ νες ἑ κατό μπεδοι, νό τια τεί χη, νεῶ ν οἶ κοι, προπύ λαια, Χερρό νησος,̓ Αμφί πολις. Μαραθὼ ν τὴ ν Μιλτιά δου Νί κην προπέ μπει, καὶ Σαλαμὶ ς τὴ ν Θεμιστοκλέ ους, χιλί ων: σκαφῶ ν ναυαγί οις ἐ πιβεβηκυῖ αν. φέ ρει δ' ἡ μὲ ν Κί μωνος τριή ρεις ἑ κατὸ ν Φοινί σσας ἀ π' Εὐ ρυμέ δοντος, ἡ δὲ Δημοσθέ νους καὶ Κλέ ωνος ἀ πὸ Σφακτηρί ας τὴ ν Βρασί δου ἀ σπί δ' αἰ χμά λωτον καὶ δεδεμέ νους Σπαρτιά τας. τειχί ζει δὲ τὴ ν πό λιν ἡ Κό νωνος, ἡ δὲ Θρασυβού λου κατά γει τὸ ν δῆ μον ἀ πὸ Φυλῆ ς ἐ λεύ θερον, αἱ δ'̓ Αλκιβιά δου περὶ Σικελί αν ὀ λισθοῦ σαν τὴ ν πό λιν ἐ γεί ρουσιν ἐ κ δὲ τῶ ν Νειλέ ου καὶ̓ Ανδρό κλου περὶ Λυδί αν καὶ Καρί αν ἀ γώ νων̓ Ιωνί αν ἀ νισταμέ νην ἐ πεῖ δεν ἡ̔ Ελλά ς. τῶ ν δ' ἄ λλων ἑ κά στης ἂ ν πύ θῃ τί τῇ πό λει γέ γονεν ἐ ξ αὐ τῆ ς ἀ γαθό ν, ἡ μὲ ν ἐ ρεῖ Λέ σβον, ἡ δὲ Σά μον, ἡ δὲ Κύ προν, ἡ δὲ Πό ντον Εὔ ξεινον, ἡ δὲ πεντακοσί ας τριή ρεις, ἡ δὲ μυρί α τά λαντα, προῖ κα τῆ ς δό ξης καὶ τῶ ν τροπαί ων. ταῦ θ' ἡ πό λις ἑ ορτά ζει καὶ ὑ πὲ ρ τού των θύ ει τοῖ ς θεοῖ ς, οὐ κ ἐ πὶ ταῖ ς Αἰ σχύ λου νί καις ἢ Σοφοκλέ ους οὐ δ' ὅ τε Καρκί νος̓ Αερό πῃ συνῆ ν ἢ̔́ Εκτορἰ Αστυδά μας, ἀ λλ' ἕ κτῃ μὲ ν ἱ σταμέ νου Βοηδρομιῶ νος ἐ σέ τι νῦ ν τὴ ν ἐ ν Μαραθῶ νι νί κην ἡ πό λις ἑ ορτά ζει: ἕ κτῃ δ' ἐ πὶ δέ κα μηνὸ ς οἰ νοχοεῖ ται τῆ ς: Χαβρί ου περὶ Νά ξον ἐ πινί κια ναυμαχί ας: τῇ δὲ δωδεκά τῃ χαριστή ρια ἔ θυον ἐ λευθερί ας: ἐ ν ἐ κεί νῃ γὰ ρ οἱ ἀ πὸ Φυλῆ ς κατῆ λθον. τρί τῃ δ' ἱ σταμέ νου τὴ ν ἐ ν Πλαταιαῖ ς μά χην ἐ νί κων. τὴ ν δ' ἕ κτην ἐ πὶ δέ κα τοῦ Μουνιχιῶ νος̓ Αρτέ μιδι καθιέ ρωσαν, ἐ ν τοῖ ς̔́ Ελλησι περὶ Σαλαμῖ να νικῶ σιν ἐ πέ λαμψεν ἡ θεὸ ς: πανσέ ληνος. τὴ ν δὲ δωδεκά την τοῦ Σκιρροφοριῶ νος ἱ ερωτέ ραν ἐ ποί ησεν ὁ Μαντινειακὸ ς ἀ γώ ν, ἐ ν ᾧ τῶ ν ἄ λλων συμμά χων ἐ κβιασθέ ντων καὶ τραπέ ντων, μό νοι τὸ καθ' ἑ αυτοὺ ς νική σαντες ἔ στησαν τρό παιον ἀ πὸ τῶ ν νικώ ντων πολεμί ων. ταῦ τα τὴ ν πό λιν ἤ γειρεν εἰ ς δό ξαν, ταῦ τ' εἰ ς μέ γεθος: ἐ πὶ τού τοις Πί νδαρος ἔ ρεισμα“ τῆ ς̔ Ελλά δος” προσεῖ πε τὰ ς̓ Αθή νας, οὐ χ ὅ τι ταῖ ς Φρυνί χου τραγῳ δί αις καὶ Θέ σπιδος ὤ ρθουν τοὺ ς̔́ Ελληνας, ἀ λλ' ὅ τι πρῶ τον, ὥ ς φησιν αὐ τό ς, ἐ π'̓ Αρτεμισί ῳ“ παῖ δες̓ Αθαναί ων ἐ βά λοντο φαεννὰ ν κρηπῖ δ' ἐ λευθερί ας:” ἐ πί τε Σαλαμῖ νι καὶ Μυκά λῃ καὶ Πλαταιαῖ ς ὥ σπερ ἀ δαμά ντινοι στηρί ξαντες τὴ ν ἐ λευθερί αν τῆ ς̔ Ελλά δος παρέ δοσαν τοῖ ς ἄ λλοις ἀ νθρώ ποις.

ἀ λλὰ νὴ Δί α παιδιὰ τὰ τῶ ν ποιητῶ ν: οἱ δὲ ῥ ή τορες ἔ χουσί τι παραβαλλό μενοι πρὸ ς τοὺ ς στρατηγού ς, ἐ ξ ὧ ν εἰ κό τως Αἰ σχί νης σκώ πτων τὸ ν Δημοσθέ νην λέ γειν φησί ν, ὅ τι γρά ψεται τῷ βή ματι διαδικασί αν πρὸ ς τὸ στρατή γιον. ἆ ρ' οὖ ν ἄ ξιον προκρῖ ναι τὸ ν̔ Υπερεί δου Πλαταϊ κὸ ν τῆ ς̓ Αριστεί δου Πλαταιᾶ σι νί κης; ἢ τὸ ν Λυσί ου κατὰ τῶ ν τριά κοντα τῆ ς Θρασυβού λου καὶ̓ Αρχί νου τυραννοκτονί ας; ἢ τὸ ν Αἰ σχί νου κατὰ Τιμά ρχου ἑ ταιρή σεως τῆ ς Φωκί ωνος εἰ ς Βυζά ντιον βοηθεί ας, δι' ἧ ς ἐ κώ λυσε τοὺ ς: τῶ ν συμμά χων υἱ οὺ ς ἐ νύ βρισμά τε καὶ παροί νημα γενέ σθαι Μακεδό νων; ἢ τοῖ ς κοινοῖ ς στεφά νοις, οὓ ς τὴ ν̔ Ελλά δα ἐ λευθερώ σας ἔ λαβε, τὸ ν Δημοσθέ νους περὶ τοῦ στεφά νου παραβά λωμεν, ἐ ν ᾧ τοῦ το λαμπρό τατον καὶ λογιώ τατον ὁ ῥ ή τωρ πεποί ηκεν, ὀ μό σας τοὺ ς ἐ ν Μαραθῶ νι προκινδυνεύ σαντας τῶ ν προγό νων, οὐ τοὺ ς ἐ ν ταῖ ς σχολαῖ ς τὰ μειρά κια προδιδά σκοντας: ἐ φ' οἷ ς οὐ τοὺ ς̓ Ισοκρά τεις καὶ̓ Αντιφῶ ντας καὶ̓ Ισαί ους, ἀ λλὰ τού τους ἡ πό λις δημοσί αις ταφαῖ ς ἔ θαψεν, ὑ ποδεξαμέ νη τὰ λεί ψανα τῶ ν σωμά των, καὶ τού τους ἀ πεθέ ωσε τοῖ ς ὅ ρκοις ὁ ῥ ή τωρ ὀ μνύ ων οὓ ς οὐ κ ἐ μιμεῖ το.̓ Ισοκρά της δὲ τοὺ ς ἐ ν Μαραθῶ νι προκινδυνεύ σαντας ὥ σπερ ἀ λλοτρί αις ψυχαῖ ς φή σας ἐ ναγωνί σασθαι καὶ καθυμνή σας τὴ ν τό λμαν αὐ τῶ ν καὶ τὴ ν ὑ περοψί αν τοῦ ζῆ ν, αὐ τό ς,, ὥ ς φασιν, ἢ δη γέ ρων γεγονὼ ς πρὸ ς τὸ ν πυθό μενον πῶ ς διά γει,“ οὕ τως” εἶ πεν“ ὡ ς ἄ νθρωπος ὑ πὲ ρ ἐ νενή κοντα ἔ τη γεγονὼ ς καὶ μέ γιστον ἡ γού μενος τῶ ν κακῶ ν τὸ ν θά νατον” οὐ γὰ ρ ἀ κονῶ ν ξί φος οὐ δὲ λό γχην χαρά ττων οὐ δὲ λαμπρύ νων κρά νος; οὐ δὲ στρατευό μενος οὐ δ' ἐ ρέ σσων, ἀ λλ' ἀ ντί θετα καὶ πά ρισα καὶ ὁ μοιό πτωτα κολλῶ ν καὶ συντιθεὶ ς, μονονοὺ κολαπτῆ ρσι καὶ ξυστῆ ρσι τὰ ς περιό δους ἀ πολεαί νων καὶ ῥ υθμί ζων ἐ γή ρασε. πῶ ς οὖ ν οὐ κ ἔ μελλεν ἄ νθρωπος ψό φον ὅ πλων φοβεῖ σθαι καὶ σύ ρρηγμα φά λαγγος ὁ φοβού μενος φωνῆ εν φωνή εντι συγκροῦ σαι καὶ συλλαβῇ τὸ ἰ σό κωλον ἐ νδεὲ ς ἐ ξενεγκεῖ ν; Μιλτιά δης μὲ ν γὰ ρ ἄ ρας ἐ ς Μαραθῶ να τῇ ὑ στεραί ᾳ τὴ ν μά χην συνά ψας ἧ κεν εἰ ς ἄ στυ μετὰ τῆ ς στρατιᾶ ς νενικηκώ ς, καὶ Περικλῆ ς ἐ ννέ α μησὶ Σαμί ους καταστρεψά μενος ἐ φρό νει τοῦ̓ Αγαμέ μνονος μεῖ ζον ἔ τει δεκά τῳ τὴ ν Τροί αν ἑ λό ντος̓ Ισοκρά της δὲ μικροῦ τρεῖ ς ὀ λυμπιά δας ἀ νή λωσεν, ἵ να γρά ψῃ τὸ ν πανηγυρικὸ ν λό γον, οὐ στρατευσά μενος ἐ ν τού τοις τοῖ ς χρό νοις οὐ δὲ πρεσβεύ σας οὐ δὲ πό λιν κτί σας οὐ δὲ ναύ αρχος ἐ κπεμφθεί ς, καί τοι μυρί ους τοῦ τό τε χρό νου πολέ μους ἐ νέ γκαντος: ἀ λλ' ἐ ν ᾧ Τιμό θεος Εὔ βοιαν ἠ λευθέ ρου καὶ Χαβρί ας περὶ Νά ξον ἐ ναυμά χει καὶ περὶ Λέ χαιον̓ Ιφικρά της κατέ κοπτε τὴ ν Λακεδαιμονί ων μό ραν, καὶ πᾶ σαν ἐ λευθερώ σας πό λιν ὁ δῆ μος ἰ σό ψηφον αὐ τοῖ ς τὴ ν̔ Ελλά δα κατέ στησεν, οἴ κοι καθῆ στο βιβλί ον ἀ ναπλά ττων τοῖ ς ὀ νό μασιν, ὅ σῳ χρό νῳ τὰ προπύ λαια Περικλῆ ς ἀ νέ στησε καὶ τοὺ ς ἑ κατομπέ δους. καί τοι καὶ τοῦ τον ὡ ς βραδέ ως ἀ νύ οντα τοῖ ς ἔ ργοις ἐ πισκώ πτων Κρατῖ νος οὕ τω πως λέ γει περὶ τοῦ διὰ μέ σου τεί χους,“ λό γοισι γὰ ρ αὐ τὸ προά γει Περικλέ ης, ἔ ργοισι δ' οὐ δὲ κινεῖ.” σκό πει δὲ σοφιστικὴ ν μικροφροσύ νην, τὸ ἔ νατον μέ ρος τοῦ βί ου εἰ ς ἕ να λό γον καταναλί σκουσαν. ἀ λλὰ νὴ Δί α τοὺ ς Δημοσθέ νους τοῦ ῥ ή τορος λό γους ἄ ξιό ν ἐ στι τοῖ ς τοῦ στρατηγοῦ ἔ ργοις παραβά λλειν; τὸ ν κατὰ Κό νωνος αἰ κί ας τοῖ ς περὶ Πύ λον τροπαί οις ἐ κεί νου; τὸ ν πρὸ ς̓ Αρεθού σιον περὶ ἀ νδραπό δων τοῖ ς ἐ ξανδραποδισθεῖ σιν ὑ π' ἐ κεί νου Σπαρτιά ταις; ἢ ὅ τι τοὺ ς ἐ ποί κους ἔ γραψε, ταύ την̓ Αλκιβιά δης ἔ χων Μαντινεῖ ς καὶ̓ Ηλεί ους ἐ πὶ τὴ ν Λακεδαί μονα συνέ στησε. καὶ μὴ ν οἵ γε δημό σιοι λό γοι τοῦ τ' ἔ χουσι θαυμαστό ν, ὅ τι τοῖ ς Φιλιππικοῖ ς; ἐ πὶ πρά ξεις προτρέ πεται καὶ τὴ ν Λεπτί νου πρᾶ ξιν ἐ παινεῖ.