Reader

̓ Αριστον μὲ ν ὔ δωρ ὁ δὲ χρυσὲ ις αἰ θό μενον πῦ ρ φησιν ὁ Πί νδαρος: ὥ σθ' οὗ τος μὲ ν δευτέ ραν ἄ ντικρυς τῷ πυρὶ χώ ραν ἔ δωκε:' συμφωνεῖ δὲ καὶ̔ Ησί οδος εἰ πὼ ν ἤ τοι μὲ ν πρώ τιστα χά ος γέ νετο:' τοῖ ς πλεί στοις γὰ ρ ὠ νομακέ ναι δοκεῖ τὸ ὕ δωρ τοῦ τον τὸ ν τρό πον παρὰ τὴ ν χύ σιν. ἀ λλὰ τὸ μὲ ν τῶ ν μαρτύ ρων ἑ κατέ ροις ἴ σον: ἐ πεὶ καὶ τὸ πῦ ρ εἰ σιν οἱ τοῦ παντὸ ς ἀ ρχὴ ν ἀ ποφαινό μενοι, καὶ οἷ ον σπέ ρμα τοῦ τ' ἐ ξ ἑ αυτοῦ τε πά ντα ποιεῖ ν καὶ εἰ ς ἑ αυτὸ ἐ κλαμβά νειν κατὰ τὴ ν ἐ κπύ ρωσιν. ἀ φέ μενοι δὲ τῶ ν ἀ νδρῶ ν, σκεψώ μεθα τοὺ ς εἰ ς ἑ κά τερον λό γους πῇ μᾶ λλον ἄ γουσιν ἡ μᾶ ς.

ἰ̔̀ Αρ' οὖ ν οὐ χρησιμώ τερον ἐ κεῖ νο, οὗ πὰ ντοτε καὶ διηνεκῶ ς δεό μεθα καὶ πλεί στου, καθά περ ἐ ργαλεῖ ον καὶ ὄ ργανον, καὶ νὴ Δί α φί λος ὁ πά σης ὥ ρας καὶ παντὸ ς καιροῦ παρὼ ν ἕ τοιμος; καὶ μὴ ν τὸ μὲ ν πῦ ρ οὐ πά ντοτε χρή σιμον, ἔ στι δ' ὅ τε καὶ βαρυνό μεθα καὶ ἀ ποσπώ μεθα: τοῦ δ' ὕ δατος χρεί α καὶ χειμῶ νος καὶ θέ ρους καὶ νοσοῦ σι καὶ ὑ γιαί νουσι, νυκτὸ ς καὶ μεθ' ἡ μέ ραν καὶ οὐ κ ἔ στιν ὅ τε ἄ νθρωπος οὐ δεῖ ται: ἀ μέ λει τοὺ ς ἀ ποθανό ντας“ ἀ λί βαντας” καλοῦ σιν ὡ ς ἐ νδεεῖ ς λιβά δος τουτέ στιν ὑ γρό τητος, καὶ παρὰ τοῦ το τοὺ ς στερουμέ νους τοῦ ζῆ ν. καὶ ἄ νευ μὲ ν πυρὸ ς ἦ ν πολλά, ὕ δατος δ' οὐ δέ ποτ' ἄ νθρωπος. ἔ τι δὲ τὸ ἐ ξ ἀ ρχῆ ς καὶ ἅ μα τῇ πρώ τῃ καταβολῇ τῶ ν ἀ νθρώ πων χρησιμώ τερον τοῦ ὕ στερον εὑ ρεθέ ντος: δῆ λον γὰ ρ ὡ ς τὸ μὲ ν ὅ ντως ἀ ναγκαῖ ον ἡ φύ σις ἔ δωκε: τὸ δὲ περιουσί ᾳ τῆ ς χρή σεως τέ χνη καὶ μηχανή τις εὗ ρεν. ὕ δωρ μὲ ν οὖ ν οὐ κ ἔ στιν εἰ πεῖ ν ὅ τ' οὐ κ ἦ ν ἀ νθρώ ποις οὐ δέ τις εὑ ρετὴ ς λέ γεται θεῶ ν ἢ ἡ ρώ ων σχεδὸ ν γὰ ρ γενομέ νων εὐ θὺ ς ὑ πῆ ρχε καὶ τὸ γεγενῆ σθαι παρεῖ χεν. ἡ δὲ πυρὸ ς χρῆ σις ἐ χθέ ς φασι καὶ πρῴ ην ὑ πὸ Προμηθέ ως::' βί ος πυρό ς, οὐ κ ἄ νευ δ' ὕ δατος ἦ ν. καὶ τὸ μὲ ν πλά σμα τοῦ το μὴ εἶ ναι ποιητικὸ ν ἀ ποδεί κνυσιν ὁ καθ' ἡ μᾶ ς βί ος: ἔ στι γὰ ρ ἀ νθρώ πων γέ νη τινὰ χωρὶ ς πυρὸ ς ποιού μενα τὴ ν δί αιταν, ἄ οικα καὶ ἀ νέ στια καὶ ὑ παί θρια: καὶ Διογέ νης δ' ὁ κύ ων ἣ κιστα προσεχρῆ το πυρί, ὥ στε καὶ πολύ ποδα καταπιὼ ν ὠ μό ν“ οὕ τως ὑ πὲ ρ ὑ μῶ ν” εἶ πεν“ ὦ ἄ νδρες, παραβά λλομαι.” χωρὶ ς δ' ὕ δατος οὔ τε καλό ν τις ἐ νό μισε ζῆ ν οὔ τε δυνατό ν.

καὶ τί μικρολογοῦ μαι τὴ ν τῶ ν ἀ νθρώ πων ἐ περχό μενος φύ σιν; πολλῶ ν γὰ ρ ὄ ντων, μᾶ λλον δ' ἀ πεί ρων γενῶ ν, τὸ τῶ ν ἀ νθρώ πων σχεδὸ ν μό νον οἶ δε πυρὸ ς χρῆ σιν, τὰ δὲ λοιπὰ ἀ πύ ροις χρῆ ται διαί ταις καὶ τροφαῖ ς, καὶ βί ος αὐ τοῖ ς: νεμομέ νοις, ἱ πταμέ νοις, ἕ ρπουσιν, ἀ πὸ ῥ ιζῶ ν καὶ καρπῶ ν καὶ σαρκῶ ν ἄ νευ πυρό ς: ὕ δατος δὲ χωρὶ ς οὐ κ ἔ ναλον οὐ δὲ χερσαῖ ον οὐ κ αἰ θέ ριον καὶ γὰ ρ τὰ σαρκο βό ρα τῶ ν ζῴ ων, ὧ ν ἔ νιά φησι μὴ πί νειν̓ Αριστοτέ λης, τῷ γ' ἐ ντὸ ς ὑ γρῷ χρώ μενα διαζῇ. τοῦ τ' οὖ ν χρησιμώ τερον, οὗ μηδεμί α ζωῆ ς φύ σις ἄ νευ ἵ σταται καὶ διαμέ νει.

μετί ωμεν ἀ πὸ τῶ ν χρωμέ νων ἐ πὶ ταῦ θ' οἷ ς χρώ μεθα, φυτὰ καὶ καρπού ς. τού των ἃ μὲ ν οὐ δ' ὅ λως θερμοῦ μετεί ληφεν, ἃ δ' ἣ κιστα καὶ ἀ δή λως: ἡ δ' ὑ γρὰ φύ σις βλαστά νοντα πά ντα παρέ χεται, αὐ ξανό μενα καὶ καρποφοροῦ ντα καὶ τί δεῖ καταριθμεῖ σθαι με καὶ οἶ νον καὶ ἔ λαιον καὶ τὰ λοιπὰ πά νθ' ὅ σα τρυγῶ μεν καὶ ἀ μέ λγομεν καὶ βλί ττομεν ἐ ν φανερῷ κεί μενα, ὅ που γε καὶ ὁ πυρό ς, δοκῶ ν εἶ ναι τῆ ς ξηρᾶ ς τροφῆ ς, μεταβολῇ καὶ σή ψει καὶ διαχύ σει τοῦ ὑ γροῦ γί γνεται;

καὶ μὴ ν καὶ χρησιμώ τερον ὃ μηδέ ποτε βλά πτει. πῦ ρ μὲ ν οὖ ν ῥ έ ον ὀ λεθριώ τατον, ἡ δ' ὕ δατος φύ σις οὐ δέ ποτε βλαβερά. καὶ μὴ ν δυεῖ ν ὠ φελιμώ τερον τὸ εὐ τελέ στερον καὶ χωρί ς τινος παρασκευῆ ς τὴ ν ἐ ξ αὑ τοῦ παρέ χον ὠ φέ λειαν ἡ μὲ ν οὖ ν ἀ πὸ τοῦ πυρὸ ς χορηγί ας δεῖ ται καὶ ὕ λης: διὰ τοῦ το μετέ χουσιν αὐ τοῦ πλέ ον πλού σιοι πενή των, βασιλεῖ ς ἰ διωτῶ ν τὸ δ' ὕ δωρ καὶ τοῦ τ' ἔ χει φιλά νθρωπον, τὴ ν ἰ σό τητα, τὸ ὅ μοιον: οὐ δεῖ ται γὰ ρ ὀ ργά νων οὐ δ' ἐ ργαλεί ων, ἀ προσδεέ ς, αὐ τοτελὲ ς ἀ γαθό ν.

ἔ τι μή ν, ὃ πολλαπλασιαζό μενον τὴ ν ὠ φέ λειαν ἀ πό λλυσιν, ἀ χρηστό τερον τοιοῦ τον δὲ τὸ πῦ ρ, οἷ ον θηρί ον παμφά γον καὶ δά πανον τῶ ν παρακειμέ νων, καὶ μεθό δῳ καὶ τέ χνῃ μᾶ λλον καὶ μετριό τητι ἢ τῇ αὑ τοῦ φύ σει ὠ φέ λιμον: τὸ δ' ὕ δωρ οὐ δέ ποτε φοβερό ν. καὶ μὴ ν δυεῖ ν τὸ μετὰ τοῦ ἑ τέ ρου χρησιμώ τερον πῦ ρ μὲ ν οὖ ν οὐ κ ἐ πιδέ χεται τὸ ὑ γρὸ ν οὐ δὲ τῇ δι' αὐ τοῦ κοινωνί ᾳ χρή σιμον, ὕ δωρ δ' ἐ στὶ μετὰ πυρὸ ς; ὠ φέ λιμον τὰ γοῦ ν θερμὰ τῶ ν ὑ δά των ἀ κέ σιμα καὶ πρὸ ς θεραπεί αν εὐ αί σθητα. καὶ πῦ ρ μὲ ν ὑ γρὸ ν οὐ κ ἄ ν τις εὕ ροι, ὕ δωρ, δ' ὡ ς ψυχρὸ ν οὕ τω καὶ θερμὸ ν ὠ φέ λιμον ἀ νθρώ πῳ.

καὶ μή ν, τεττά ρων ὄ ντων τῶ ν στοιχεί ων, τὸ ὕ δωρ ἐ ξ ἑ αυτοῦ πέ μπτον, ὡ ς ἄ ν τις εἴ ποι, πεποί ηκε στοιχεῖ ον τὴ ν θά λασσαν, οὐ δὲ ν ἧ ττον ἐ κεί νων ὠ φέ λιμον τῶ ν τ' ἄ λλων ἕ νεκεν καὶ μά λιστα τῆ ς ἐ πιμιξί ας: ἄ γριον οὖ ν ἡ μῶ ν ὄ ντα καὶ ἀ σύ μβολον τὸ ν βί ον τοῦ το τὸ στοιχεῖ ον συνῆ ψε καὶ τέ λειον ἐ ποί ησε, διορθού μενον ταῖ ς παρ' ἀ λλή λων ἐ πικουρί αις καὶ ἀ ντιδό σεσι, κοινωνί αν δ' ἐ ργαζό μενον καὶ φιλί αν.̔ Ηρά κλειτος μὲ ν οὖ ν“ εἰ μὴ ἥ λιος” φησὶ ν“ ἦ ν, εὐ φρό νη ἂ ν ἦ ν” ἔ στι δ' εἰ πεῖ ν, ὡ ς, εἰ μὴ θά λαττα ἦ ν, πά ντων ἂ ν ἀ γριώ τατον ζῷ ον κἀ νδεέ στατον ὁ ἄ νθρωπος ἦ ν. νυνὶ δὲ τοῦ το μὲ ν παρ'̓ Ινδῶ ν ἄ μπελον τοῖ ς̔́ Ελλησιν, ἐ κ δὲ τῆ ς̔ Ελλά δος καρπῶ ν χρῆ σιν τοῖ ς ἐ πέ κεινα τῆ ς θαλά σσης ἔ δωκεν, ἐ κ Φοινί κης δὲ γρά μματα μνημό συνα λή θης ἐ κό μισεν, ἄ οινον δὲ καὶ ἄ καρπον καὶ ἀ παί δευτον ἐ κώ λυσεν εἶ ναι τὸ πλεῖ στον ἀ νθρώ πων γέ νος. πῶ ς οὖ ν οὐ χρησιμώ τερον ὕ δωρ στοιχεί ῳ περιττεῦ ον;

ἢ πρὸ ς τοὐ ναντί ον ἄ ν τις ἐ ντεῦ θεν ἔ χων λέ γοι; διό τι τέ τταρα μὲ ν στοιχεῖ α θεῷ καθά περ τεχνί τῃ πρὸ ς τὴ ν τῶ ν ὅ λων ἐ ργασί αν ὑ ποκεί μενα, τού των δ̓ αὖ πά λιν ἀ λλή λοις διαφορά, πλὴ ν γῆ μὲ ν καὶ ὕ δωρ ὑ ποβέ βληται δί κην ὕ λης ποιού μενα καὶ πλαττό μενα καὶ μετέ χοντα κό σμου καὶ τά ξεως καὶ τοῦ φύ ειν γε, φασί, καὶ γεννᾶ ν, ὅ σον ἂ ν μεταλά βῃ παρ' ἑ τέ ρων, πνεῦ μά μὲ ν καὶ πῦ ρ ποιού ντων καὶ δημιουργού ντων καὶ κεί μενα νεκρὰ τέ ως ἐ πὶ τὴ ν γέ νεσιν ἀ νιστά ντων τῶ ν δὲ δυεῖ ν τού των αὖ θις τὸ πῦ ρ ἄ ρχει καὶ ἡ γεμονεύ ει. δῆ λον δ' ἐ κ τῆ ς ἐ παγωγῆ ς: γῆ τε γὰ ρ ἄ νευ θερμῆ ς οὐ σί ας ἄ γονος καὶ ἄ καρπος: τὸ δὲ πῦ ρ ἐ κραὸ ς καὶ διαχέ αν παρί στησιν εἰ ς τὴ ν γέ νεσιν ὀ ργῶ ντα οὐ δεμί αν γὰ ρ αἰ τί αν εὕ ροι τις ἄ ν, δι' ἣ ν ἄ γονοι πέ τραι καὶ τὰ κατεσκληκό τα τῶ ν ὀ ρῶ ν πᾶ σιν ἢ ὅ τι πυρὸ ς οὐ δ' ὅ λως ἢ ὀ λί γον μετέ σχηκε.

τὸ δ' ὅ λον τοσοῦ τον ἀ πέ χει πρὸ ς σωτηρί αν ἢ ἑ τέ ρων γέ νεσιν τὸ ὔ δωρ αὐ τοτελὲ ς εἶ ναι, ὥ στε καὶ αὐ τῷ φθορὰ πυρὸ ς ἔ νδεια: συνέ χει γὰ ρ ἡ θερμό της ἕ καστον ἐ ν τῷ εἶ ναι καὶ ἐ πὶ τῆ ς ἰ δί ας οὐ σί ας φυλά ττει καθά περ καὶ τἄ λλα καὶ τὸ ὕ δωρ: ἀ πέ χοντος δὲ καὶ ἐ νδεή σαντος, σή πεται καὶ θά νατος ὕ δατι καὶ ὄ λεθρος ἐ πί λειψις θερμό τητος. ἀ μέ λει τὰ λιμναῖ α καὶ ὅ σα στά σιμα τῶ ν ὑ δά των καί τινα ἐ ν ἀ διεξό δοις ἐ γκαθή μενα κοιλό τησι μοχθηρά, καὶ τελευτῶ ντα σή πεται τῷ κινή σεως ἥ κιστα μετέ χειν, ἣ τὸ θερμὸ ν ἐ ν ἑ κά στοις ῥ ιπί ζουσα τηρεῖ περὶ τὰ μά λιστα φερό μενα καὶ ῥ έ οντα τῶ ν ὑ δά των, διὰ τὴ ν κί νησιν συνεχομέ νης τῆ ς θερμό τητος, οὕ τω καὶ προσαγορεύ ομεν, ζῆ ν λέ γοντες. πῶ ς τοί νυν δυεῖ ν οὐ κ ὠ φελιμώ τερον, ὃ τῷ ἑ τέ ρῳ τὴ ν αἰ τί αν τοῦ εἶ ναι παρέ σχηκε, καθά περ τὸ πῦ ρ τῷ ὕ δατι; καὶ μή ν, οὗ παντά πασιν ἀ παλλαγέ ντος φθεί ρεται τὸ ζῷ ον, τοῦ τ' ὠ φελιμώ τερον δῆ λον γὰ ρ ὡ ς τὸ οὗ στερού μενον οὐ κ ἔ στιν εἶ ναι, τοῦ το καὶ τὴ ν αἰ τί αν παρέ σχηκεν, ὅ τ' ἦ ν. ὑ γρό της μὲ ν οὖ ν καὶ τοῖ ς τεθνηκό σι πά ρεστι καὶ οὐ κ ἐ ξῄ ρηται παντά πασιν ἐ πεὶ οὐ κ ἂ ν ἐ σή πετο τὰ νεκρὰ τῶ ν σωμά των, τῆ ς σή ψεως εἰ ς ὑ γρὸ ν οὔ σης ἐ κ ξηροῦ μεταβολῆ ς, μᾶ λλον δ' ὑ γρῶ ν ἐ ν σαρκὶ φθορᾶ ς. θά νατος δ' οὐ κ ἄ λλο τι πλὴ ν ἔ κλειψις θερμοῦ παντελή ς: ψυχρό τατοι τοί νυν οἱ νεκροί: καὶ τὰ ς ἀ κμά ς, εἴ τις ἐ πιχειροί η, τῶ ν ξυρῶ ν ἀ παμβλύ νουσι δι' ὑ περβολὴ ν ψυχρό τητος. καὶ ἐ ν αὐ τῷ δὲ τῷ ζῴ ῳ τὰ ἥ κιστα μετέ χοντα πυρὸ ς ἀ ναισθητό τατα, καθά περ ὀ στᾶ καὶ τρί χες καὶ τὰ πό ρρωθεν ἀ φεστῶ τα τῆ ς καρδί ας σχεδὸ ν γὰ ρ ἡ πρὸ ς τὰ ἐ κ τῆ ς ἀ πουσί ας μεί ζων τῶ ν ἐ κ τῆ ς τοῦ πυρὸ ς γί γνεται παρουσί ας διαφορά. φυτὰ μὲ ν γὰ ρ καὶ καρποὺ ς οὐ χ ἡ ὑ γρό της ἀ ναδί δωσιν ἀ λλ' ἡ θερμὴ ὑ γρό της: ἀ μέ λει τὰ ψυχρὰ τῶ ν ὑ δά των ἧ ττον ἢ οὐ δ' ὅ λως γό νιμα. καί τοι γ' εἰ τῇ αὑ τοῦ φύ σει τὸ ὕ δωρ καρποφό ρον, δεῖ πά ντοτε καὶ καθ' αὑ τὸ ἀ ναφέ ρειν καρπού ς: τὸ δὲ τοὐ ναντί ον καὶ βλαβερό ν ἐ στιν.

ἀ π' ἄ λλης ἀ ρχῆ ς. πρὸ ς μὲ ν τὴ ν πυρὸ ς ὡ ς πυρὸ ς χρῆ σιν ὕ δατος οὐ προσδεό μεθα, ἀ λλὰ τοὐ ναντί ον ἐ μποδὼ ν γί γνεται κατασβέ ννυσι γὰ ρ καὶ διαφθεί ρει. ὕ δατος δὲ τοῖ ς πλεί στοις χρῆ σις οὐ κ ἔ στιν ἄ νευ πυρό ς: θερμανθὲ ν γὰ ρ ὡ φελιμώ τερον, οὕ τω δὲ βλαβερό ν. ὥ στε δυεῖ ν ἄ μεινον ὃ ἀ φ' ἑ αυτοῦ παρέ χεται χρεί αν, τοῦ ἑ τέ ρου μὴ προσδεό μενον. ἔ τι ὕ δωρ μὲ ν μοναχῶ ς ὠ φέ λιμον κατὰ θί ξιν λουσαμέ νοις ἢ νιψαμέ νοις, τὸ δὲ πῦ ρ διὰ πά σης αἰ σθή σεως: καὶ γὰ ρ διὰ τῆ ς ἁ φῆ ς καὶ πό ρρωθεν ὁ ρώ μενον, ὥ στε προσεῖ ναι τοῖ ς ἄ λλοις τῆ ς χρεί ας αὐ τοῦ καὶ τὴ ν πολυτέ λειαν.

τὸ γὰ ρ λέ γειν ὡ ς ἔ στι ποτὲ ὁ ἄ νθρωπος ἄ νευ πυρὸ ς οὐ δ' ὅ λως δύ ναται γενέ σθαι ὁ ἄ νθρωπος. διαφοραὶ δ' εἰ σὶ ν ἐ ν γέ νει καθά περ καὶ ἐ ν ἄ λλοις. καὶ τὴ ν θά λατταν ἡ θερμό της ὠ φελιμωτέ ραν ἐ ποί ησεν, ὡ ς μᾶ λλον καταθερῆ τῶ ν ὑ δά των, ἐ πεὶ κατ' αὑ τό γε τῶ ν λοιπῶ ν οὐ δὲ ν διέ φερε. καὶ οἱ μὴ προσδεό μενοι δὲ τοῦ ἔ ξωθεν πυρὸ ς οὐ χ ὡ ς ἀ προσδεεῖ ς τοῦ το πά σχουσιν, ἀ λλὰ περιουσί ᾳ καὶ πλεονασμῷ τοῦ ἐ ν αὑ τοῖ ς θερμοῦ: ὥ στε καὶ κατὰ τοῦ θ' ὑ περέ χειν τὴ ν τοῦ πυρὸ ς χρεί αν, ὡ ς εἰ κό ς. τὸ μὲ ν ὕ δωρ οὐ δέ ποτε τοιοῦ τον, ὥ στε μὴ δεῖ σθαι τῶ ν ἐ κτό ς, τὸ δὲ πῦ ρ ὑ π' ἀ ρετῆ ς πολλῆ ς καὶ αὔ ταρκες, ὡ ς οὖ ν στρατηγὸ ς ἀ μεί νων ὁ παρασκευά σας τὴ ν πό λιν μὴ δεῖ σθαι τῶ ν ἔ ξωθεν συμμά χων, οὕ τω καὶ στοιχεῖ ον τὸ τῆ ς ἔ ξωθεν ἐ πικουρί ας παρέ χον πολλά κις μὴ δεό μενον ὑ περέ χον. τοῦ το ῥ ητέ ον καὶ περὶ τῶ ν ἄ λλων ζῴ ων, ὅ σα μὴ πυρὸ ς δεῖ ται. καί τοι γ' εἰ ς τοὐ ναντί ον λά βοι τις ἄ ν, τὸ χρησιμώ τερον εἶ ναι τοῦ το, ᾧ χρώ μεθα μό νοι οἱ καὶ μά λιστα τὸ βέ λτιον ἐ κ λογισμοῦ λαβεῖ ν δυνά μενοι: ἐ πεὶ τί λό γου χρησιμώ τερον ἢ μᾶ λλον ἀ νθρώ ποις λυσιτελέ στερον; ἀ λλ' οὐ πά ρεστι τοῖ ς ἀ λό γοις. τί οὖ ν; διὰ τοῦ θ' ἧ ττον ὠ φέ λιμον ἐ κ τῆ ς προνοί ας τοῦ βελτί ονος εὑ ρεθέ ν;

ἐ πεὶ δὲ κατὰ τοῦ το τοῦ λό γου γεγό ναμεν, τί τέ χνης τῷ βί ῳ λυσιτελέ στερον; τέ χνης δὲ πά σας καὶ ἀ νεῦ ρε τὸ πῦ ρ καὶ σῴ ζει διὸ καὶ τὸ ν̔́ Ηφαιστον ἀ ρχηγὸ ν αὐ τῶ ν ποιοῦ σι. καὶ μὴ ν ὀ λί γου χρό νου καὶ βί ου τοῖ ς ἀ νθρώ ποις δεδομέ νου, ὁ μὲ ν̓ Αρί στων φησὶ ν ὅ τι ὁ ὕ πνος οἷ ον τελώ νης τὸ ἣ μισυ ἀ φαιρεῖ τού του: ἐ γὼ δ' ἂ ν εἴ ποιμι διό περ σκό τος ἐ γρή γορεν ἀ εὶ διὰ νυκτό ς, ἀ λλ' οὐ δὲ ν ὄ φελος ἀ πὸ τῆ ς ἐ γρηγό ρσεως, εἰ μὴ τὸ πῦ ρ τὰ τῆ ς ἡ μέ ρας ἡ μῖ ν παρεῖ χεν ἀ γαθά, καὶ τὴ ν ἡ μέ ρας καὶ νυκτὸ ς ἐ ξῄ ρει διαφορά ν. εἰ τοί νυν τοῦ ζῆ ν οὐ δὲ ν ἀ νθρώ ποις λυσιτελέ στερον καὶ τοῦ το πολλαπλασιά ζει τὸ πῦ ρ, πῶ ς οὐ κ καὶ εἴ η πά ντων ὠ φελιμώ τατον;

καὶ μή ν, οὗ πλεί στου κρᾶ σις τῆ ς τῶ ν αἰ σθή σεων μετεί ληφεν, οὐ κ ἂ ν εἴ η λυσιτελέ στατον; οὐ χ ὁ ρᾷ ς οὖ ν, ὡ ς τῇ μὲ ν ὑ γρᾷ φύ σει οὐ δεμί α τῶ ν αἰ σθή σεων κατ' αὑ τὴ ν προσχρῆ ται χωρὶ ς πνεύ ματος ἢ πυρὸ ς ἐ γκεκραμέ νου, τοῦ δὲ πυρὸ ς ἅ πασα μὲ ν αἴ σθησις, οἷ ον τὸ ζωτικὸ ν ἐ νεργαζομέ νου, μετεί ληφεν, ἐ ξαιρέ τως δ' ἡ ὄ ψις, ἣ τις ὀ ξυτά τη τῶ ν διὰ σώ ματό ς ἐ στιν αἰ σθή σεων, πυρὸ ς ἔ ξαμμα οὖ σα καὶ ὅ τι θεῶ ν πί στιν παρέ σχηκεν ἔ τι τε, Πλά των φησί, δυνά μεθα κατασχηματί ζειν πρὸ ς τὰ ς τῶ ν ἐ ν οὐ ρανῷ κινή σεις τὴ ν ψυχὴ ν διὰ τῆ ς ὄ ψεως;