Reader

VITA JOANNIS. CAPUT PRIMUM. Vita acephala. Dissidiorum cum episcopo quidpiam. Joannes abbatis ecstasis.

Joannes[ sextus] XLII Junior... Haec audita pontifex aspera verba immutavit faciem suam, et factum est cor ejus ut fremitus leonis; et ait ad archidiaconum suum: O quantam insaniam in corpore vegetas! auxiliare ei, si potes. Tunc ira contra iram insurgente, veluti nebula in altum se erigens, aut tumidas undas elevatas in praeexcelso, et verberat litus, sic sacerdotum corda diversa pulsabantur. Post haec autem dixit archidiaconus ad archipresbyterum: Vis ut eamus et excutiamus eum foras? Et dixerunt ad reliquos sacerdotes: Eamus, fratres, visitemus fratrem nostrum, tribulemur eum eo. Membrum nostrum et caro nostra est, ex uno sumus ovili: unum patrem habemus, et incorruptam matrem, in uno fonte loti. Et ierunt omnes ad januam Cuthina, et ambo erecto poplite archidiaconus[ una] cum archipresbytero fregerunt januam ipsius excubiti calce percussi, et extraxerunt eum foras, et ierunt omnes in ecclesia cum eo, et sederunt in sacrario, usque dum nuncius desursum venit, rogans ut omnes ascenderent, ut mos est. Et invenerunt litigantem pontificem, et magnis vocibus perstrepentem, sed non sunt sacerdotes ejus territi minis. Igitur quadam die dum praedictus pontifex post tribunal ecclesiae resideret cum sacerdotibus, et multi ex plebe, subito Joannes abba monasterii S. Donati, qui vocatur in Monterione extra portam S. Laurentii juxta Vandalariam, non longe a monasterio S. Mariae, quae vocatur ad Blachernas, ubi Deo volente ego abba existo, protinus in terram cecidit, et factus in ecstasi est, et aspectus ejus evanuere, et reversus ad proprium sensum, interrogatus a circumstantibus quae causa contigisset, ille erectus dixit eis: Si dixero vobis, mors me consumet. Tunc palam omnibus eum pontifex interrogavit, ejus quae causa accidit tibi. Et ille respondens dixit: Mortuus est Leopatus statim, et vidi animam ejus in linteo lucidissimo ab angelo in coelum deferri alacri vultu. Stupefacti omnes praesentes adstantes mirabantur; et ut veritas probaretur, statim misit unum ex cubiculariis pontifex, ut veritas probaretur, et invenit eum ipsa hora mortuum. Abba vero ille post octo obiit dies.

VITA JOANNIS. CAPUT II. Injustae maledictionis in insontem jactae funesti effectus. Infelix Joannis obitus.

De morte vero pontificis vobis insinuare festino. State, et videte divina, et justa judicia Dei. Erat in hac civitate nobilissimi filius viri, qui post mortem patris tenebat possessionem monasterii S. Martini, qui[ quae] vocatur in Aqua Longa, avunculus matris meae. Quotidie pontifex insidiabatur ut praedictum monasterium invadere posset, et quia vim ei inferre non poterat propter nobilitatem parentum, maledictione et blasphemia, linguae eum gladio occidit. Die vero natalis S. Apollenaris, obtulit ei ipse, quem maledicebat, puer, oblationem quam renuit praedictus pontifex, sed maledixit eum, dicens: Post maledictionem videam mortem tuam, et statim moriar. Ibat ille repulsus, et scandalizatus plorans. Ille vero post expleta missarum solemnia ivit ad viduatam marito matrem, et retulit ei omnia plorans, et ita denunciavit: Quod etiam corpus Domini mihi tradere noluit. Factum est autem post haec divina jussione ut Deus dedit infirmitate stomachi detritus, mortuus est in villa quae dicitur Aureliacus, longe ab urbe milliario XII, juxta aquaeductus prope Herculem. Turbata tota ejus domus, et postquam lavaverunt corpus ejus, posuerunt super plaustrum, ibique tumulatus jacebat examine. Multis[ multi] orbati impleti sunt lacrymis. Humo[ prostrata humo] diurna mater jacebat, alii tundebant pectora, alii ora unguibus foedabant, alii salicum vimine intexebant crates, alii tondebant salicum ramos, qui operiebant glosochomum; alii lustrabant desuper virentes herbas, alii evellebant ebulos fagineos[ faginos], adhaerebant saxos, velocius, ut discurrerent rotas, alii undique praecedebant diversis salicum virgis, alii stimulo boves exagitabant, nonnulli vero gramineos substernebant corpori flores, Herculenses antecedebant onerosa animalia; camarini, qui et lecticarii, virgis costas agitabant taurorum, et ibant cum naribus patulis per viam Aquaeductus[ lacteaque cornua aquaeducti] juvenci, et pervenerunt usque ad pontem Odionis. Tunc Andreas cognatus ipsius defuncti viri stare imperavit corpus, et puberes per in gyro figere gradus jubet; ornaveruntque diversis palliis examine corpus et lembum[ loibum] a barba usque ad caput innodatus erat quod illi sua ex auro Basilii miserat mater. Tunc exeuntes omnes de civitate a magno usque ad parvum, nobiles et ignobiles, anus et innuptae puellae, et erat maximus planctus, et luctus undique, et non solum lugebant tumulatum corpus, sed orbatam de filio matrem. Tunc collo levatus virorum, perductus in monasterio S. Eupheminae et S. Calinico, ibi sepelierunt eum. Tunc ingressa in civitatem turba plorante dederunt optabiles voces in aures pontificis. Et interrogavit quid hoc esset; et dixit ei nuncius qui viderat: Deusdedit filius Petri Tribuni mortuus est. Iterum misit alium nuncium ut certius sciret, et venit, dicens similiter, et dum sederet ad mensam post tribunal ecclesiae super vivarium, elevatis sursum manibus respiciens ad vultum Salvatoris dixit: Gratias tibi ago, Domine Jesu Christe, et tibi B. Apollenaris, quia exauditus me. Hunc diem semper desideravi. Et dixit pincernae suo: Misce, quia, Deo gratias, exaudisti sum. Tunc pincerna accipiens ex calicodimia[ Leg. calicotheca] impleta mero porrexit pontifici. Quem ille accipiens, ebibit usque ad dimidium poculum, et subito in latere sinistro puncta percussus celeriter calicem ministro dedit, et jussit removere mensam, et gaudia dapium in tristitiam versa sunt, et dedit se in lectum; septimo die post excessum juvenis mortuus est. Et jucundabatur mater orbata libero, sicut et ille gavisus de morte adolescentis fuerat. Ecce vindicta divina! Sepultus est in basilica B. Apollenaris confessoris. Epitaphium super sepulcrum ejus invenietis exaratum. Sedit ann. VII, mens. I, dies III.

VITA JOANNIS. OBSERVATIONES AD VITAM JOANNIS. Dissidium inter episcopum et clericos indicatum. Quae de Joanne Rubeo narrentur. Calicodimia quid?

Priora hujus Vitae dissidium quoddam inter clerum et episcopum indicant, quo quidam ex clericis carceri traditus per archidiaconum et archibresbyterum, vi portis illata, liberatus est. Quae hic narrantur reliqua Rubeus lib. V, pag. 229, breviter et, ut consuevit, eleganter complexus est. Joannis S. Donati abbatis sanctitate laudata, de Leopati morte nil habet. Monasterium cui Pontificalis hujus libri auctor abbas praesedit, vocat S. Mariae ad Blacharras; at in codice quo utor, constantissime ubique ad Blachernas scribitur. Joannem episcopum ex eo commendat, quod Ursiani templi maximam testudinem plumbeis laminis, quibus ejus rei memoria litteris indita sit, contexuerit, et S. Apollinaris in Classe aram maximam ex argento, atque auro, ac testudine pyramidis instar ornaverit, et coronas metallicas ingentes eidem basilicae donaverit. Ex Deodati affinibus laudat Agnellus Basilium patrem suum, et Andream avum, qui defuncti cognatus dicitur, cujus uxor Basilii mater, et, ut reor, Deodati soror, limbum seu fasciam auream miserat, qua defuncti facies obligaretur, postremum amoris erga fratrem monumentum. Sepultus dicitur Deodatus non in basilica, sed in oratorio, quod de more monasterium vocat noster; coemeteriis enim haec superstructa alibi demonstravimus.

Inter vocabula barbara quibus utitur noster, occurrit hic calicodimia, et satis intelligitur locum fuisse unde pocillator calicem accepit, quem vino plenum pontifici porrexit. Scriptum fuisse puto calicotheca. At haec tanti non sunt ut diutius immoremur.