Reader

De trochaeo.

D. Da exempla ad trochaicam legem competentia.-- M. Nomina primitus quae trochaeo congruere videntur, haec sunt, almus, sanctus, nympha, lympha, abba, offa, occa, sapa, id est, defructum, ostrum, rostrum, rastrum, sceptrum, scalprum, a quo diminutive scalpellum; labrum, unde labellum, bulla; bucca, gibbus, cippus, burrus, barrus, floccus, soccus, muscus, luscus, fuscus, tuscus. Verum haec sufficiant de positione longis, quae passim in publico et in propatulo sita a metricis facillime deprehenduntur. Nunc illa quae naturaliter productione gaudent, et quae poetica exemplorum astipulatione plurimum indigent breviter adnectam, ut musa, meta, seta, creta, theta, feta, spina, Roma, ruma, rima, lima, bruma, fama, mirus, dirus, funus, munus, fumus, prunus, pirus, pinus, taxus, malus, flavus, canus, sanus, fatus, nanus, id est, pumilio, crinis, finis, funis, clunis, unde clunaculum dicitur. Sic Julius Solinus in Collectanea rerum memorabilium:« Et lassorum( inquit) capita clunibus per vices sustinent.» Nudus, udus, ludus, mutus, nutus, tutus, fotus, lotus, totus, motus, notus, nodus, nisus, risus, visus, fretus, spretus, cretus, fulmen, famen, flamen, id est, sacerdos delubri, numen, lumen, rumen, plemen, limen, crimen, vimen, gramen, stamen. Unde Lucanus de Orpheo ait: Nunc plenas posuere colos et stamina Parcae Multaque delatis haeserunt saecula filis. A pronominibus quoque trochaici pedes formantur positione longis, ut ille, iste, ipse, noster, vester, quisquam, quisnam, isdem. Veniunt et a verborum significationibus, quae positionum legibus producuntur, ut prendo, scando, necto, pecto, cerno, pingo, ningo, mingo, fingo, pinso, hisco, quasso, lasso, laxo, taxo, faxo, quod anomalum est, sperno, texo, vexo, mando, pando, linquo, vinco, subdo, abdo, condo, pango, cingo, tingo, pungo, quod pupugi praeterito dicitur.

D. Quae sunt verba, quae naturae regulis produci majorum auctoritas decrevit?-- M. Absque scrupulorum obstaculo haec esse creduntur: rado, fumo, dico, duco, giro, promo, prodo, cudo, lego, legas, at vero lego legis corripitur, subdo, sedo, udo, cogo, dedo, trudo, ut in Georgicis: Truditur e sicco radix oleagina ligno. Credo, nolo, malo, ut: Malo manere niger, minus ultima fata verebor. Pono, laudo, laedo, oro, clamo, duro, edo, fido, libo, privo, vivo, quaero quaesivi, nam queror quaestus sum pyrrhichius est, ludo, sumo, suo, plaudo, demo, dego. Huic regulae concordant etiam passiva communia et deponentia tam positione quam natura longa, ut promor, prodor, scrutor, vador, praedor, laetor, bacchor, nascor, ructor, tutor, venor, fungor. Nitor, si verbum deponens est, trochaeus erit, ut:..... aliquos nitor contingere ramos. Et infra: Nititur aversi vel filum tangere Christi. Quod si nitor nomen fuerit, pyrrhichius erit, ut idem poeta: Quis fuit ille nitor Mariae? Et Virgilius, libro qui Paedagogus praetitulatur: Reddetur titulus purpureusque nitor. Sed hic versus non ita scandendus est ut heroicus, quia colophon in medio et fine retinetur. Labor, liquor, vescor, causor, tristor, testor, mercor, rimor, piscor, metor, grator, ringor, miror, frustror, grassor. Participia similiter praeteriti temporis interdum trochaico pedi congruunt, ut dictus, lectus, captus, raptus, scriptus, tensus, mersus, flexus, vexus, nexus. Nam praesentia et futura significationum participia ad trochaeum pertinentia, ni fallor, non reperi.

D. Trochaici pedes quo tenore quibusve accentibus pronuntiandi sunt? seu arsis et thesis qua divisionum formula dirimuntur, et quibus temporum lancibus trutinantur?-- M. Si trochaeus exstiterit, acuto accentu profertur, ut lappa, mappa, napta, cirrus, birrus, burrus, barrus, poples, cespes. Si vero natura littera producitur, circumflexo accentu pronuntiari lex metrica sanxit. Arsis vero recipit tempora duo, et thesis unum, ut fanum, frenum, granum, bubo, bufo, tufus, tubus, limes, stipes, remes.