Reader

« Adrianus episcopus, servus servorum Dei, dilectissimo filio et Christianissimo imperatori Basilio, a Deo protecto, semper Augusto.

« Quoniam, tranquillissime imperator...» Reliqua vide inter epistolas Adriani II, Patrologiae tomo CXXII.

Deinde post hanc legit Nicephorus devotus notarius epistolam, quam misit idem sanctissimus Adrianus per jam dictum reverendissimum exarchum ad Ignatium sanctissimum patriarcham.

« Adrianus episcopus, servus servorum Dei, honorabilissimo fratri et consacerdoti nostro Ignatio sanctissimo patriarchae Constantinopolitano.

« Convenerat sanctitatem tuam,..» Reliqua vide ubi supra.

Sicque lecta est epistola a Leone gloriosissimo protospathario et a secretis, quae missa est ad Basilium piissimum et amicum Christi imperatorem ab Adriano papa Romano per Donatum et Stephanum et Marinum honorabilissimos vicarios. Deinde ascendens Damianus reverendissimus regius clericus et interpres legit epistolam quae ad sanctissimum patriarcham Ignatium ab Adriano sanctissimo papa missa est, quaeque allata est per jam dictos reverendissimos vicarios. Et post legit Thomas reverendissimus subdiaconus gesta synodi quae facta est ab Adriano sanctissimo Romanorum papa.

Allocutio papae Adriani ad concilium quod convenit contra Photium, lecta per Joannem archidiaconum sanctae Romanae Ecclesiae.

Cum debeamus, o fratres et filii dilectissimi, Dominici agri strenui et solertes esse cultores, et spiritualibus ad purgationem ipsius coelestium praeceptorum, uti ligonibus, oportet ut si quas in eo spinas, si qua germinare venenosa conspicimus, pari labore unanimique zelo haec radicitus exstirpare studentes, arripiamus examinis rastrum, et falcem judicii concordi certamine proferamus, ne, quaeso, in nos exprobrantis affectu dicatur: Messis quidem multa; operarii autem pauci. Consonanter autem, charissimi, laboremus, et in agro Dominico jugiter quidem, sed nunc potissimum operemus, quando videlicet in Ecclesia, quae apertissime Dominicus ager appellatur, auctore Photio nova praesumptio et inaudita est orta temeritas. Siquidem hic Photius, cum adhuc mundanus minister esset, genuinam quodammodo semper invidiam adversus fratrem et coepiscopum nostrum Ignatium Constantinopolitanum patriarcham in pectore gestans; et ad praesulatus culmen non gradatim, vel sensim conscendere, sed praecipitibus eo superstite passibus transilire gestiens, semetipsum ab ejusdem beatissimi praesulis communione fecit extraneum: et per hoc ab universali Ecclesia, quae ipsi beatissimo patriarchae communicabat, se reddidit prorsus extorrem, atque inter schismaticos procul dubio constitutus, contra sacros apostolicos canones saecularibus usus potestatibus, ecclesiam Constantinopolitanam tyrannica et adulterina temeritate pervasit tandem, videlicet indebita usurpando, foras ostendens, quod intus, prohibita concupiscendo, cordis antro gerebat, et simulationis velamine contegebat, nil esse profecto intelligi dans causam scissionis a patriarcha suo, vel desertae communionis a tota Ecclesiae, nisi pessimos anhelitus ambiendi pontificatus infulas, et sublimioris obtinendi dignitatis et potestatis habenas; quibus nimirum deinceps abusus, et repente non mente sed habitu mutatus, exsilia et diversa discrimina, sed et mortes in Christi sacerdotes et caeteros fideles, tot ac tantas intulit, ut Diocletiani saevitiam imitari per omnia videretur. Propter quae vel his similia sanctae memoriae decessor meus Nicolaus hujus apostolicae sedis antistes, fraterna victus charitate, primo quidem non solum per missos, sed et per litteras illum merito reprehendens, competenter admonuit, et nullo se pacto in ejus posse promotione praebere consensum, scriptis idoneis patefecit. Deinde vero intuens nihil se proficere, sed magis ac magis ad ulteriora ejus extendi tyrannidem, auctoritate simul divina et apostolica fretus, sedis apostolicae, cui praesidebat, pontificum morem secutus, in promptu habens secundum Apostolum, omnem ulcisci prorsus inobedientiam; hunc ad erectionem ab eo elisorum, et innumerabilium refrigerium afflictorum, regulari sententia, quia, sicut ipsi nostis, corrigere non potuit, deponendo prostravit, et anathematizando ab ordine, quem latronis more sortitus fuerat, sequestravit. Cujus rei gratia idem Photius inflammatus, non solum non est reversus ad percutientem se, nimirum qui durior silice nec dura verbera sensit, et imitatus diabolum, nec postquam e coelo cecidit, superbire cessavit, verum etiam conventicula malignorum saepe congregans, synagogam sanguinum, cui ut princeps latronum ipse praesedit, collegit: et ante quidem, ut saevissimus patricida, patrem suum Ignatium reverendissimum patriarcham proprium perculit, et ad lucem pervenire, nisi exstinctione parentis, posse desperans, hunc instar atrocis viperae perimere crudeli morsu non metuit. Post haec vero posuit in coelum os suum, et lingua ejus transiit super terram, dum videlicet contra divinam ordinationem, coelitus in beati Petri principis apostolorum primatu dispositam, putridi gurgitis guttur aperuit, et adversus ejusdem regni coelestis clavigeri apostolicam sedem, et praecipuam ac summam dignitatem et potestatem, linguam suam more serpentis exacuit; vitam scilicet decessoris mei beatae recordationis papae Nicolai lacessere nullo modo metuens, nec nobis, qui ejus vix digni famuli, ut non dicam sequaces, exstitimus, parcere utcunque consentiens, sed utrosque maledictis impetere, quantum in se fuit, et blasphemis inficere verbis existimans, falsitatis praestigia fingere conatus, et nescio quae Phytonica est somnia vel argumenta, compilando procul dubio, commentatus. Et certe quis ille Pater noster, vel quantus aut qualis exstiterit, omnes qui morum ejus insignia, vel virtutum tropaea recolitis, plenius agnovistis; quomodo scilicet in hujus tetri caliginoso saeculi cursu sero tandem sicut novum sidus apparuerit, quinimo quasi Phoebus in aethere prae cunctis astris effulserit; quomodo hunc nec blanda quaeque frangere potuerint, nec aspera perturbare; quomodo etiam nec mundi principibus, Michaeli scilicet et Bardae contra justitiam faverit; quos nimirum, se murum opponens pro domo Domini, saepe redarguit, et his inique agentibus frequenter intrepide restitit. Ergo, dilectissimi fratres et filii, considerate quid super hujusmodi temeritate sit nobis agendum, vel quid de conciliabulo illo, vel profanis ipsius actis per ministerium nostrum existat fore deliberandum, quid etiam de iis qui interfuerunt, vel manu propria subscripserunt, sic ab unanimitate omnium nostrum definiendum, intente tractate, et libere singuli quae sentitis edicite. Ego tamen pro lege Dei, pro paternis conservandis canonibus, pro veneratione apostolorum, pro privilegiis defendendis sedis ipsorum, proque sanctae mentionis decessoris mei papae Nicolai praedicanda memoria, et sequentibus actibus, atque celebrandis definitionibus, non solum varia incommoda perpeti, verum etiam more sanctorum praedecessorum meorum pontificum in promptu habeo, si necesse sit mortis sustinere discrimen.

Responsio concilii prima, quae lecta est a Gauderico honorabilissimo episcopo Veliternensium Ecclesiae.

Quia cor apostolatus vestri gratia sancti Spiritus conspicimus illustratum, repletum est gaudio os notrum et lingua nostra exsultatione; ideoque innumeras laudes et cantica spiritalia Domino decantamus, et pontificium vestrum divinae majestati perpetuo conservandum quotidie commendamus; quia paternarum traditionum strenuus exsecutor, et sedis apostolicae privilegiorum diligens conservator, atque apostolicae memoriae decessoris vestri constitutorum ferventissimus, ut cernimus, zelator existis, et ejus quodque salutiferum et apostolicum decretum, tanquam patrum testamentum, utpote pius haeres, exsequeris. Debes enim ipsius in omnibus flagrare zelo pietatis, cujus nimirum locum possides dignitatis. Ille vero Photius, qui pro eo quod forensis et curialis reipublicae minister existens, extemplo in ecclesiae septa transcendit, et ut lupus rapax gregi non parcens, non solum in alienorum stipendia meritorum quasi praedo saevus irrupit, verum etiam deinde in cathedra pestilentiarum sedens, tam praesulibus quam filiis Ecclesiarum longa exsilia, dira flagella, et, ut breviter omnia comprehendamus, extrema pericula, latronis instar, callide praeparavit, depositus et anathematizatus existit, concilium convocare non potuit, et damnatus alios damnare nequivit. Sicut etiam, cum sit ipse depositionis ruinae subactus, quemquam deponendi jura non possidet, et multiplicis obligationis retibus involutus, neminem quibuslibet innodandi nexibus uti facultate, patenti ratione convincitur. Ergo quia super hoc videmus impletum quod per Psalmistam canitur: Dixit injustus, ut delinquat in semetipso: non est timor Dei ante oculos ejus. Quoniam dolose egit in conspectu ejus: ut inveniret iniquitatem suam et odium. Verba oris ejus iniquitas et dolus: noluit intelligere, ut bene ageret. Iniquitatem meditatus est in cubili suo: astitit omni viae non bonae, malitiam autem non odivit. Succendatur sicut ignis zelus tuus, o domine beatissime papa, et accinge sicut vir lumbos tuos, et injuriam sedis apostolicae ut justus judex ulciscere. Ecce enim angelus Domini tua, ut quondam Petri, latera tundens, ut desidiae soporem deponas, admonet ut ad salutem gentium cum Petro surgas hortatur. Ecce alias Ananias fallax, videlicet Photius, imo damnabilior Anania Photius comprobatur. Quapropter considera, quia si ille de proprio semel mentitus mortis poenam incurrit; quot Photius mortium reus est qui de eo super quod jus nullum habuit, non semel, sed crebro, non unum, sed plurima falsitatis figmenta composuit? Quapropter oramus te, domine coangelice papa, ut eumdem habens spiritum fidei, eumdemque zelum pietatis, quem et patres tui ferventissimi praesules, conciliabulum cum gestis suis, quod Constantinopoli nuper adversus sedis apostolicae gremium, imo contra veritatem sub tyrannice imperante Michaele congregatum est, ita sententiae vestrae falce recidatur, ut nullum de eo monumentum, nullum remaneat omnino vestigium, sed ad sui damnationem vel exsecrationem Ariminensi synodo vel Ephesino latrocinio sit modis omnibus comparandum. Ii vero qui vel interfuisse vel subscripsisse in eo noscuntur, nec non et ii qui vel ipsius conscripta profani conciliabuli gesta defendunt, vel quoquo modo celare conantur, iterato vinculis anathematis innodentur: et nisi propria voce ac subscriptione illa, quae in eodem latrocinio fetidis e faucibus eructata sunt, anathematizarint, nullatenus saltem inter laicos in communione catholicae et apostolicae Ecclesiae recipici mereantur. Recte namque latrocinio comparari potest, cui Photius fautor, et hujus Michael fautor, videlicet dictus Augustus, auctores et praesides ad hoc intererant ut consentientes quidem secundum animam, non consentientes secundum corpus perdere studuissent: quod plane sacerdotes Judaeorum in templo vendentes et ementes olim fecisse feruntur, dum scilicet isto bifario genere mortis plebem Domini dissiparent; unde Dominus, domum suam speluncam latronum per hujusmodi machinamentum factam causatus, hos e templo perplexo flagello pepulit, innuens profecto non ministros suos, sed esse latrones qui non ad hoc plebibus praesunt, ut has omni studio salvent, sed ut aut spiritali aut corporali prorsus interitu perdant.

Allocutio secunda pontificis, quae lecta est per Marinum diaconum.

Quod suggessit dilectio vestra valde placet, et quod ita gerendum sit ipse quoque perpendo. Verum quia codex in quo exsecrationes illius nefandi conciliabuli scriptae sunt, quem nobis per apocrisiarios suos, qui adsunt, tam et frater et coepiscopus noster Ignatius, quam etiam piissimus imperator Basilius destinavit, apud nos hactenus retinetur, praevidendum ducimus, quid de illo faciendum ratio dictet, vel quid agendum exempla diversa demonstrent; ego tamen illud interim recolo quod Apostolus dixit: Corrumpunt bonos mores colloquia mala; et alia Scriptura: Qui tangit, inquit, picem coinquinabitur ab ea. Ergo quia nihil ab haereticorum vel schismaticorum pravitatum commentis codex iste actu non dissentit, nimirum qui et ab schismatico, Dioscorum in hoc imitante, Photio fictus, et totus mendaciis et perversis dogmatibus fabricatus existit; hunc aeque ut illa, perpetuo anathemati duco subdendum, et contemplantibus cunctis, et praecipue Graecorum legatis, igni traditum, in cineres quoque conjicio redigendum; quatenus nec simpliciorum puritas illius contagione polluatur, nec fidelium mentes hujusmodi colluvione quoquo modo saucientur: a planta quippe pedis, ut ita dixerim, usque ad verticem ejus nulla est in eo sanitas. Honorandum concilium per Formosum episcopum sanctae Portuensis Ecclesiae exclamavit in haec verba: Pia consideratio summi pontificis; justa sententia universalis Ecclesiae praesulis omnibus placet: omnes ita dicimus, omnes ita volumus, omnes hoc rogamus, omnes hoc totis praecordiis consentimus.

Allocutio tertia praefati pontificis, quae lecta est per Petrum diaconum et scriniarium.

Intolerabilis est ista praesumptio, dilectissimi, et hanc aures praecordiorum, fateor, sustinere non possunt; quis unquam vestrum tale quid, precor, audivit, vel quis hujusmodi temeritatis, saltem lectione, immensitatem invenit? Siquidem Romanum pontificem de omnium Ecclesiarum praesulibus judicasse legimus; de eo vero quemquam judicasse non legimus. Licet enim Honorio ab Orientalibus post mortem anathema sit dictum, sciendum tamen est quia fuerat super haeresi accusatus, propter quam solam licitum est minoribus majorum suorum motibus resistendi, vel pravos sensus libere respuendi: quamvis et ibi nec patriarcharum nec caeterorum antistitum cuipiam de eo quemlibet fas fuerit proferendi sententiam, nisi ejusdem primae sedis pontificis consensus praecessisset auctoritas. Meminimus interea scriptum quod rege quondam Italiae Theodorico papam Symmachum usque ad damnationem impetere volente, et ideo quotquot potuit ex Liguria, Aemilia, Valeria, et ex diversis regionibus, et ex Sicilia insula hujus rei gratia episcopos Romam accurrere praecipiente, et his ad se venientibus dicente, plura ad se de papae Symmachi actibus horrenda fuisse perlata, et in synodi, si vera esset inimicorum ejus objectio, judicatione constare; venerabiles antistites, ipsum, qui dicebatur impetitus, debuisse synodum convocare perhibuissent, scientes quia ejus sedi primum Petri apostoli meritum, vel principatus, deinde secuta jussionem Domini conciliorum venerandorum auctoritas, ei singularem in ecclesiis tradidit potestatem, nec ante dictae sedis antistites minorum subjacuisse judicio, in propositione simili, facile formali qua testaretur. Ad postremum vero isti ipsi venerabiles praesules, cum vidissent quod non sine sui discrimine potuissent contra caput manus suas erigere, quidquid de saepe fati Symmachi papae actibus delatum fuerat, totum Dei judicio reservarunt, ita ut singuli quique in subscriptione sua hoc patenter judicent, perhibentes: Laurentius episcopus Ecclesiae Mediolanensis huic statuto nostro, in quo totam causam Dei judicio commisimus, subscripsi; similiter Petro episcopo Ecclesiae Ravennatis, et caeteris episcopis subscribentibus. Verum si haec Photius non legit, quia Graece forte non reperit, saltem Joannem Antiochenum episcopum in Ephesina synodo recolere voluisset, idcirco damnatum, quia Cyrillum anterioris, id est Alexandrinae sedis antistitem damnare non metuit: unde praefata universalis synodus ad Coelestinum summae sedis nostrae pontificem scribens, inter caetera dicit: Indignetur ergo tua religiositas competenter pro his quae facta sunt; si enim data fuerit volentibus licentia, et majores injuriis sedes afficere, et contra eas, in quibus non habent potestatem, contra leges, sic et contra canones proferre sententias, ibunt ad ultimam confusionem Ecclesiae res. His ergo ita se habentibus, exempla majorum quaerantur, et secundum haec temeratores sententiae proferantur.

Suggestio concilii ad summum pontificem, quae lecta est per Benedictum notarium et scriniarium.

Qui hanc temeritatem non extrema damnatione dignam existimat, nec Evangelium legit, nec Apostolum prorsus audivit, in quorum quidem uno, dicente Domino, legitur: Non est discipulus supra magistrum; in altero autem sane praecipitur, ut omnia secundum ordinem fiant. Quomodo ergo temeratores isti non sunt facti super magistrum, quando adversus apostolicam sedem, quae caeterarum quoque sedium magistra est, etiam os injurias evomens aperuisse probantur? Quomodo secundum ordinem omnia, juxta Pauli monita, facta sunt, quando quidem ordine praepostero, primo de secundis, et de antelato posteriores quique convicia potius quam judicia composuisse narrantur? Et praeterea sententia regularis, quae ita sensit per Africanum concilium, dicens: Unusquisque nostrum ordinem sibi decretum a Deo agnoscat, et posteriores anterioribus deferant, nec eis inconsultis aliquid agere praesumant.

Quam profecto regulam sancta tertia generalis synodus sequens Antiochenum damnavit Joannem; quod jampridem sapientia vestra meminit; quoniam adversus potioris sedis, id est Alexandrinae, pontificem, prima sede non consentiente, ausus est proferre sententiam. Quarta deinde magna et universalis synodus adeo hanc temeritatem exsecrata est, ut Dioscorum Alexandrinum sine restitutione damnaverit. Praesumpserat enim et ipse contra primae sedis privilegium, contraque jam memoratam regulam agens, cum esset posterior, se anteriori praeferre; et ordinem sibi a Deo decretum non recognoscens, de sedis praelatae pontifice magno, videlicet papa Leone, temere judicare: cum videlicet nec personam synodum convocandi habuerit, ut apostolicae sedis vicarii in eadem synodo protestantur: quippe qui secundum praelatum canonem, cum esset posterior, inconsulto anteriori agere aliquid praesumere non debuerit; quanto minus generalem sine ipso synodum convocare, aut, quod detestabilius est, adversus eumdem sententiam quamlibet promulgare? Secundum hanc regulam, et ista probabilium Patrum exempla, omnes qui vel os aperire, vel manus extendere in illo nefando conventu adversus sedis apostolicae dignitatem temere praesumpserint, nulla profecto ratione poterunt exsilire condignae poenae vindictam, nisi eis divinitus inspirata vestra supernae clementiae sequax occurrat apostolica moderatio: nemo quippe fidelium in injuriam beati Petri principatus impune prorupit, in cujus videlicet contumeliam, ut sanctus Bonifacius papa scribit, quisquis insurgit, habitator coelestium non poterit esse regnorum. Tibi, inquit, dabo claves regni coelorum; in quod nullus absque gratia janitoris intrabit; et rursus: Nemo unquam apostolico culmini, de cujus, inquit, judicio non licet retractari, manus obvias audacter intulit; nemo in hoc rebellis exstitit, nisi[ qui] quasi de se voluit judicari. Verumtamen nos, domine beatissime papa et apostolice summe praesul et pontifex, omnes pro his rogamus, omnes unanimiter obsecramus, subveni miseris, erige lapsos, et resipiscentibus concede veniam et miserationem; quam non merentur, adhibe medicinam, quatenus erroris auctore, Photio videlicet amputato, caeteri sedis apostolicae circa se patula reperiant more solito viscera pietatis; ita ut si qua recte mota sit apostolicae sedis auctoritas, vel se recognoverint, vel si ad satisfactionis plenitudinem concurrentes, omnia quae ab his male sunt gesta viva voce et praesenti subscriptione damnaverint, non sit erga eos inflexibilis miseratio, sed sit humana tantae sedis per omnia moderatio. Denique quamvis Joannes Antiochenus atque Dioscorus labia contra potioris sedis praesules aperuerint, ac per hoc ambo sententiam damnationis subierint, uno tamen horum, Joanne scilicet humane recepto, alter damnationem, quam semel meruit, non evasit; cur hoc, nisi quia ille sane resipuit, iste insane desipuit? ille post aliquantum temporis corrigi consulte delegit, iste incorrectus in finem obstinate permansit? Et certe, ut Leo egregius apostolicae sedis pontifex meminit, Dominus noster verus et bonus pastor, qui animam suam posuit pro ovibus suis, et qui venit animas hominum salvare, non perdere, imitatores nos vult esse pietatis, ut peccantes quidem justitia coerceat, conversos autem misericordia non repellat; tunc enim demum fructuosissime fides vera defenditur, quando etiam a sectatoribus suis opinio falsa damnatur.

Hujus igitur almi beatique pontificis doctrinam beata vestra paternitas hoc circa hos poterit justum piumque tenere libramen, ut scilicet pertinaces et obstinatos justitia comprimat, resipiscentes vero atque obedientes misericordia non repellat. Verum quia quotidianis Ecclesiae negotiis apostolatus vester impeditus, requiei ferias nullas habet, de his omnibus quod sibi fuerit divinitus inspiratum tandem, si placet, statuat, et Constantinopolitanis legatis praesentibus, manifesta promulgatione decernat, nobis subsequenter voti nostri consensum vocis et subscriptionis indicio patenter, ut convenit, ostensuris. Quibus gestis, haec summus pontifex aperiens os suum dulci est prosecutus alloquio, dicens:

In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, unius et veri Dei.

Adrianus episcopus, servus servorum Dei.

ACTIO SEPTIMA. CAP. I.

De profano Constantinopoli conciliabulo congregato penitus abolendo.-- Conciliabulum vanitatis a Photio, et hujus fautore, Michaele videlicet, tyrannice imperante, Constantinopoli nuper adversus apostolicae sedis reverentiam et privilegium congregatum, utpote veritatis inimicum, et omni falsitate repletum, quin et sibi consentientium animas interficiens, Ephesino latrocinio comparandum fore statuimus, et ipsius exsecranda gesta, quibuscunque habeantur monumentis inserta, summi judicis Domini nostri Jesu Christi sanctorumque apostolorum principum Petri et Pauli, nostraeque mediocritatis auctoritate, penitus abolenda decernimus; ita ut igni voranda tradantur, et anathemate perpetuo percellantur. Similiter de caeteris scripturis, quae, viris jam nominatis auctoribus, contra eamdem sedem tempore diverso sunt editae, gerendum modis omnibus definimus.

ACTIO SEPTIMA. CAP. II.

De conventiculis contra Ignatium patriarcham collectis similiter abolendis.-- Pari etiam modo de conventiculis ab eisdem viris, Michaele scilicet imperante, seu Photio Constantinopolitano invasore, bis adversus fratrem et coepiscopum nostrum Ignatium factiose collectis, deliberamus, haec videlicet tanquam parricidalia medullitus exsecrantes.

ACTIO SEPTIMA. CAP. III.

De Photio invasore iterato damnato.-- Photium, qui, licet sit a decessore meo et a nobis pro criminibus ante patratis jure damnatus et anathematizatus, nunc tamen quia recentioribus excessibus priores iniquitates valde transcendit, et ponens in coelo os suum adversus veneranda sedis apostolicae privilegia nova temeritate prorupit, dum scilicet ordinationi supernae, in beati Petri apostoli principatu dispositae, resistere minime formidavit, et in cathedra non sanitatis, sed pestilentiae sedens, congregavit conventicula de sanguinibus, cum videlicet sibi faventium simpliciorum animas interfecit, et utpote inventor mendacii, et fabricator perversorum dogmatum, non nisi falsitatis praestigia, et omnis mendacii figmenta solito more congessit, atque tam contra decessorem meum sanctae recordationis papam Nicolaum, quam etiam contra nos, ac per illum, in apostolicum culmen nec iniqua garrire fauce trepidavit, nec manus obvias, quod nemo unquam praesumpsit, audacter extendere formidavit, apostolicae auctoritatis censura iterato damnamus, et pro his specialiter anathematis nexibus innodamus, hunc scilicet cum Dioscoro, cujus in hoc imitator exstitit, merito sociantes, et sanctae magnae Chalcedonensi synodo, in tam pernicioso puniendo praesumptore, per omnia concordantes. Sane si viva voce, ac proprio scripto, nobis in omnibus, quae tam per nos quam per decessorem meum statuta sunt obedire spoponderit, et praedicti profani conciliabuli, ad satisfactionem poenitentiae motus, gesta damnaverit, laicae communionis ei gratiam non negamus.

ACTIO SEPTIMA. CAP. IV.

De consentientibus praedicto conciliabulo, et de imperatoris Basilii mirandis praeconiis.-- De iis vero qui eidem impio conciliabulo consenserunt vel subscripserunt, si decreta decessoris mei secuti fuerint, et ad reverendi patriarchae Ignatii communionem repedaverint, atque idem conciliabulum anathematizaverint, atque monumenta illius vel exemplaria inventa cremaverint, ecclesiae communione fruantur; alias autem ne hac digni reperiantur. Sane filium nostrum Basilium, clementissimum et orthodoxissimum imperatorem, quia et illius nomen in ejusdem profani conciliabuli gestis, ut ipsius et sanctissimi Ignatii patriarchae legatorum relatione didicimus, falso ascriptum est, et in omnibus eum apostolicae sedis constitutionum diligentissimum conservatorem esse cognovimus; non solum ab omni sinistra sententia extraneum reddimus, verum etiam inter catholicorum et piorum Augustorum numerum et nunc recipimus, et, si sic perseveraverit in finem, recipiendum statuimus.

ACTIO SEPTIMA. CAP. V.

De iis qui gestorum illius conciliabuli scripta non produnt sed defendunt.-- Ergo quandiu post notitiam hujus apostolicae sanctionis sibi perlata monumenta vel exemplaria gestorum ipsius exsecrandi conciliabuli penes se quisquam retinens celaverit vel defenderit, et non potius propalaverit, vel igni tradiderit, tandiu anathemate constrictus communionis Christi munere careat; quinimo, si clericus est, qui postmodum haec vel celare vel defendere convictus fuerit, gradum quo potiebatur amittat: similiter et de illo statuimus qui haec occultare putatur, et ipse hinc impetitus nec respondere, nec decretis apostolicae sedis in hac parte parere consenserit, quae non solum de Constantinopolitanis, sed et Alexandrinis, Antiochenis, Hierosolymitanis, atque de omnibus omnino fidelibus apostolica sanctione decernimus.

Subscriptio papae Adriani.

Adrianus episcopus, servus, etc., catholicae et apostolicae Romanae Ecclesiae, his sententiis nostris a nobis promulgatis, sicut superius legitur, manu propria subscripsi.

Joannes archiepiscopus Pergae Pamphyliae, apocrisiarius sanctissimi Ignatii patriarchae Constantinopoleos, locum et personam ejus retinens, et totius sanctae synodi quae sub ipso est, propositis sententiis conscripsi, et subscripsi manu propria.

Joannes sanctae Fanensis Ecclesiae episcopus, sententiis his quae a nobis promulgatae sunt, sicut superius legitur, consensi, et manu propria subscripsi.

Joannes episcopus sanctae Forosemproniensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Dominicus episcopus sanctae Eugubiensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Gerardus episcopus sanctae Lucarum Ecclesiae similiter subscripsi.

Petrus episcopus sanctae Gavensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Joannes episcopus sanctae Falaritanae Ecclesiae similiter subscripsi.

Sergius episcopus sanctae Sabinensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Bonifacius episcopus sanctae Bleranensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Hildericus episcopus sanctae Tudertinensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Joannes episcopus sanctae Ferentinensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Stephanus episcopus sanctae Nepesinae Ecclesiae similiter subscripsi.

Hildeprandus episcopus sanctae Berolanensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Florus episcopus sanctae Manturianensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Donatus episcopus sanctae Ostiensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Gandericus episcopus sanctae Belliternensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Formosus episcopus sanctae Portuensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Crescentinus episcopus sanctae Cerensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Petrus episcopus sanctae Ternensis[ al., Perusinae] Ecclesiae similiter subscripsi.

Abinus episcopus sanctae Anianensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Adoaldus episcopus sanctae Balneoregiensis Ecclesiae manu propria subscripsi.

Joannes episcopus sanctae Triumtabernensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Leo episcopus sanctae Alatrinensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Stephanus episcopus sanctae Gallisanae Ecclesiae similiter subscripsi.

Paulus episcopus sanctae Albanensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Martinus episcopus sanctae Narniensis Ecclesiae manu propria subscripsi.

Joannes diaconus locum retinens episcopatus Urbinensium Ecclesiae similiter subscripsi.

Petrus episcopus sanctae Senogalliensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Joannes episcopus sanctae Signiensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Josephus episcopus sanctae Pensauriensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Stephanus episcopus sanctae Suanensis Ecclesiae similiter subscripsi.

Georgius archipresbyter sanctae Romanae Ecclesiae tituli sancti Laurentii, qui appellatur Lucinae, his sententiis a nobis promulgatis, sicut superius legitur, consensi et manu propria subscripsi.

Romanus presbyter sanctae Romanae Ecclesiae tituli sanctorum Joannis et Pauli similiter subscripsi.

Maio presbyter sanctae Romanae Ecclesiae tituli sancti Cyriaci similiter subscripsi.

Petrus presbyter sanctae Romanae Ecclesiae tituli sancti Chrysogoni similiter subscripsi.

Ursus presbyter sanctae Romanae Ecclesiae tituli sanctae Pudentianae similiter subscripsi.

Romanus presbyter sanctae Ecclesiae Romanae tituli sancti Sixti similiter subscripsi.

Joannes presbyter sanctae Romanae Ecclesiae tituli sanctae Priscae similiter subscripsi.

Joannes presbyter sanctae Romanae Ecclesiae tituli sancti Eusebii similiter subscripsi.

Leoninus presbyter sanctae Romanae Ecclesiae tituli quatuor Coronatorum similiter subscripsi.

Joannes archidiaconus sanctae apostolicae sedis his sententiis a nobis promulgatis sicut superius legitur, consensi, et propria manu subscripsi.

Leontius diaconus sanctae apostolicae sedis similiter subscripsi.

Leo diaconus sanctae apostolicae sedis similiter subscripsi.

Marinus diaconus sanctae apostolicae sedis similiter subscripsi.

Petrus diaconus sanctae apostolicae sedis similiter subscripsi.

Et post haec ascendens Niceta Deo amicissimus archidiaconus et notarius legit commonitorium sermonem ad Photium et partem ejus a voce sanctissimorum vicariorum senioris Romae: Jam manifestum est, o dilectissimi fratres et consacerdotes, in praecedenti actione hujus sanctae ac magnae synodi, quomodo admonitus sit Photius forensis et curialis, et pervasor Constantinopolitanae Ecclesiae, ut poneret cervicem suam, et verbo et scripto pronuntiaret peccatum suum, et anathematizaret quae inique acta et scripta sunt ab eo bis contra Ignatium patriarcham suum, et profiteretur nullam machinationem in eum vel commotionem se ultra facturum, sed hunc ut verum pontificem suum cum magna reverentia suscepturum, apostolicaeque sedis decreta, tam de se quam de Ignatio patriarcha prolata, honorabiliter amplexurum. Et quoniam in his omnibus videmus eum non obedire, sed obturare aures suas ut aspidis surdae, idcirco non patimur taceri sententiam a beatissimo papa Romano Nicolao ab indictione undecima contra eum prolatam, et nunc iterum pronuntiatam per successorem ejus Adrianum sanctae Romanae Ecclesiae praesulem, cujus nunc nos famuli ejus locum tenemus in hac honoranda synodo, quae per jussionem sanctorum et a Deo protectorum imperatorum, Basilii scilicet et Constantini, in hac a Deo conservanda regia urbe congregata est, non in subversionem judicii quod de eo factum est in Romana Ecclesia, sed propter elationem sensus ejus, quam in pectore suo obstrusam conspicimus; et quia neque in communionem cum orthodoxis in Ecclesia Dei esse desiderat, propterea proferendam esse iterum super eum anathematis sententiam duximus.

Et post haec ascendens Stephanus Deo amabilissimus diaconus et notarius, legit acclamatorium Ignatii sanctissimi patriarchae sermonem.

Acclamatio Ignatii sanctissimi patriarchae ad sanctam synodum.

Fratres sancti et filii dilecti, rogo vos ergo humilis pontifex vester considerare et conspicere completum esse maxime nunc eloquium Scripturarum, quod perhibet: Aspicite ad antiquas generationes, et videte, quis credidit Domino, et confusus est; vel quis permansit in timore illius, sed is despexit eum. arbitror enim quod nequaquam ignoretis vos qui nobis praesentes estis, et propter Dominum hic congregati consistitis, sed nec totus quadratus orbis, quae in me acta sunt et patrata. Omnes namque norunt quae et quanta perpessus fuerim ab imperatore injusto, et revera juveni, et per illud tempus praevalente Barda, scholarium domestico, et pravissimo viro, una cum tunc quasi altero principe sacerdotum Caipha et Anna; nam et illorum isti habebant propositum, cujus non mos gradui, sed gradus mori creditus est, quemadmodum alicubi fatur ille qui a theologia sortitus est nomen: finxerunt enim recentem sanctum, et reverendissimum nominaverunt, nihil scientem, neque verentem, neque gradus dignum aliquid afferentem, praeter solummodo velle: sed pariter cum potentia maligni desiderii etiam sapientiorem semet omnibus existimans, per fenestram intravit in caulam ovium, et rapuit aliena, male sciens et sentire, a tyrannica mente sublatus; propterea dictum est ei illud David sacrati psalmographi melos: Ecce homo, qui non posuit Deum adjutorem suum, sed speravit in multitudine divitiarum suarum, et praevaluit in vanitate sua. Et ideo destruxit eum Deus in saeculum, et in saeculum saeculi. Misericors enim et omnipotens Deus, erecto alio principe, Dei cultore, recte sapiente, recte sciente, justitiam desiderante, divina exquirente et meditante in lege Dei sui die ac nocte, eum quidem, qui recedens erat, utpote alium quemdam recens formatum secundum fabulas gigantem, Photium videlicet, inconsideratum et inordinatum virum, qui a sancta Romanorum Ecclesia tabellarius nuncupatur, per pietatem justissimi imperatoris expulit, et a pontificali sede removit, humilitatem nostram, multas et diras tribulationes et poenas et exsilia perpessam, assumpsit, et revocavit ad proprium thronum et utrique quae digna fuerunt distribuit. Haec vero facit sapientissimus et a Deo munitus imperator noster, definitiones et regulas sequens beatissimi papae Nicolai senioris Romae, quas ille synodico promulgavit, et per proprias epistolas Constantinopolim destinavit. Quoniam vero, universali paci consulens, piissimus et prudentissimus imperator noster multam habuit curam et sollicitudinem colligendi sanctissimos vicarios et cunctis aliis patriarchalibus sedibus, et synodum universalem celebrandi, ad exhibitionem et satisfactionem perfectam, veritate sibi cooperante, Omnipotentis providentia, in finem prosperum adduxit consilium suum; et nunc videtis hos praesentes sanctae huic universali synodo et sapientia et gratia Dei plenos, atque opere et sermone decoratos et refulgentes. Ergo quoniam quae desideraverunt audire et videre multi reges et principes, et non viderunt, vos nunc videtis et auditis, atque ante oculos vestros habetis propositos, hos videlicet sanctissimos et sapientissimos vicarios, qui ex finibus orbis terrae profecti sunt, glorificate benignum et misericordem Deum, qui prospere direxit imperatorem nostrum piissimum ad hujusmodi bonorum impletionem. Et nemo illi molestus quoquo modo sit in ecclesiasticis negotiis, dicens male ac inconvenienter: Ego quidem sum Pauli, ego autem Cephae, ego vero Apollo, et audeat dividere Christum, et dividatur a Christo, et decidat a regno ejus, atque privetur aeterna vita. Sed venite omnes simul, state nobiscum, et utpote unius existentes pastoris et unius ovilis, unum Deum et trium personarum Dominum collaudemus concorditer et magnificemus, quia eum decet gloria in saecula saeculorum. Amen.

Continuo vero post haec idem Stephanus diaconus et notarius fecit anathematismum Photii, et sequacium, et cooperatorum ejus, ita se habentem: Photio curiali et invasori anathema! Photio saeculari et forensi anathema! Photio neophyto et tyranno anathema! Photio schismatico et damnato anathema! Photio moecho et parricidae anathema! Fabricatori mendaciorum anathema! Inventori perversorum dogmatum anathema! Photio novo Maximo Cynico anathema! Novo Dioscoro anathema! Novo Judae anathema! Omnibus sequentibus et fautoribus ejus anathema! Gregorio dudum episcopo Syracusano anathema! Eulampio deposito et schismatico anathema!

Et post haec omnia, laudes dixit Stephanus diaconus sanctae Constantinopoleos Ecclesiae et notarius, egresso Photio: Multos annos imperatorum Basilii et Constantini ac Leonis! Magnorum principum et imperatorum multos annos! Orthodoxorum imperatorum multos annos! Erectorum ecclesiarum multos annos! Liberatorum Christianorum multos annos! Quia stupratores perfodit, quia seniores libidinosos et mentientes occidit, quia synodice patriarchas falsos abjecit, novo Constantino multos annos! Novo Theodosio multos annos! Eudoxiae piissimae Augustae multos annos! Novae Judith multos annos! Novae Helenae multos annos! Novae Pulcheriae multos annos! Nicolai beatissimi papae Romani aeterna memoria! Novi Phinees aeterna memoria! Novi Danielis aeterna memoria! Novi Martini aeterna memoria! Adriani sanctissimi papae Romani multos annos! Interemptoris novi Simonis multos annos! Percutientis novum mendacem Ananiam multos annos! Novi Coelestini multos annos! Ignatii sanctissimi patriarchae Constantinopoleos multos annos! Novi Athanasii multos annos! Novi confessoris Pauli multos annos! Novi Flaviani multos annos! Novi Anatolii multos annos! Sanctissimorum et orthodoxorum patriarcharum Orientis aeterna memoria! Donati et Stephani et Marini sanctissimorum vicariorum senioris Romae multos annos! Thomae sanctissimi metropolitae Tyri et vicarii Antiochiae multos annos! Heliae sanctissimi syncelli et vicarii Hierosolymorum multos annos! Sacri Senatus multos annos! Sanctae ac universalis synodi aeterna memoria! Multos annos imperatorum, multos annos!