Jerome

Reader

Read texts in the original and in translation.
Settings
Not signed in
Find in Jerome
You can also type short locations such as 1, 1.1, 1:2, or 1-3 inside the current work.
Orationes
Choose a text id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/anselmus-cantuariensis1033-1109" aria-label="More works by Anselmus Cantuariensis"> —
⋯
More
Original / primary: 10630 Oratio4
1.1
ORATIO PRIMA. AD SANCTAM TRINITATEM.
1.1
Adesto, sancta Trinitas, Deus unus omnipotens, Pater et Filius et Spiritus sanctus, qui non mortem, sed poenitentiam desideras peccatorum, me miserum et peccatorem fragilem et indignum a tua non repellas pietate. Non aspicias ad scelera mea et immunditias, turpesque cogitationes, quibus flebiliter a tua disjungor voluntate, sed effunde super me largam benignitatis tuae clementiam. Nec sinas de interitu meo inimicos meos gratulari in inferno, ubi nemo confitebitur tibi, sed miserere pondere facinorum oppressum, cunctarumque nequitiarum labe pollutum. Concede mihi, quaeso, misero gratiam tuam, et libera me ab omnibus malis, praeteritis, praesentibus et futuris, a subitanea et perpetua morte, ab omni pestilentia et clade, ab omni scandalo et periculo, a desiderio maligno, ab opere perverso, et ab omni peccato. Dele omnia crimina mea, iniquitates, offensiones et negligentias meas. Propitiare mihi in omnibus angustiis et tribulationibus, in necessitatibus et tentationibus, in omnibus periculis et infirmitatibus meis.
1.2
Sancta et individua Trinitas, indeficiens bonitas, adesto supplicationibus meis, ut sicut me tuis sacramentis fecisti participem, nullis meis meritis, sed tua sola benignitate gratuita, ita usque in horam illam, qua hinc exiturus sum, in fide, spe et charitate me perseverare facias, ab omni malo protegas et defendas, omnia mihi profutura concedas, ab aeterno supplicio liberes, atque ad sempiterna gaudia introducas, et illam mortiferam ac diabolicam tentationem, qua pro peccatis meis super me pertimesco praevalere, tua miseratione, clementissime, amodo facias cessare. Trine Deus et une, humilis servuli tui preces nunc suscipe. Dona mihi, Domine, diligentiam quae te quaerat, sapientiam quae te inveniat, animam quae te agnoscat, oculos qui te videant, conversationem quae tibi placeat, perseverantiam usque in finem, finem perfectum, retributionem aeternam.
1.3
Exaudi me orantem, sicut exaudisti Jonam de ventre ceti; libera me, qui liberasti Suzannam de falso crimine. Exaudi me, sicut exaudisti Petrum in mari, Paulum in vinculis. Auxiliare mihi, quaeso, Domine, et ab omni malo indesinenter libera me, a faucibus daemonum eripe, a morte perpetua subtrahe, gratiae tuae abundantia reple; pectus meum tuta virtute muni, mentem purifica, vitam sanctifica, mores emenda, cor coelesti sapientia illustra, aestum carnalem tempera, iram exstingue, linguam a vaniloquio compesce, verba veritatis et misericordiae, benignitatis et concordiae procedant ex ore. In universa morum honestate ad plenum me dirige, et ne arguar in furore, confirma me, clementissime, in omni bono opere. Tibi, Domine, pando cordis mei secreta, tibi confiteor omnia peccata mea, tibi denudo foeditatem cordis mei, tibi detego sordes turpitudinis meae. Durius namque peccavi quam Sodoma, gravius deliqui quam Gomorrha. Tibi debitor sum non tantum decem millium talentorum criminum meorum, sed totius vitae meae rationem tibi debeo; praevaricator enim legis tuae factus sum prae omnibus negligens, inobediens, transgressor omnium mandatorum tuorum in omni vita mea. Unde nunc praevenio faciem tuam in confessione, exorans nimia cordis anxietate, fletuum et lacrymarum contritione, ut in hoc tempore accepto exaudias me, et in iis diebus salutis adjuves me. Omnes actus meos in beneplacito tuo compone, ut proficiam de die in diem, et eam de virtute in virtutem. Tibi, Domine, supplices preces, tibi fletum cordis effundo. Tu parce confitenti, ut sic in hac mortalitate( te adjuvante) peccata mea defleam, ut in die judicii sententiam damnationis evadam. Tu lumen aeternum, ab omni caecitate humana oculos meos adaperi, propositum et habitum religionis in me custodi. Ab omni impedimento mundi, vel saeculari desiderio cor meum defende, et sicut habitum gero innocentiae, sic mihi virtutum incrementa tribue, ut veterem cum suis actibus hominem exuere, et novum cum justitia et sanctitate merear induere, ut omnibus protectionis tuae munitus auxilio, in tua semper dilectione permaneam, coelestem benedictionem accipiam, et praesentis vitae praesidiis( te donante) gaudeam, et aeternae. Amen.
1.4
Immensam misericordiam tuam, misericors Deus et miserator, iterum exoro, remitte mihi omnes lubricae temeritatis offensas, ut anima mea benignitatis tuae dulcedine repleatur, et concessa venia plenae indulgentiae, quidquid pro proprio reatu delibui, totum per ineffabilem pietatem tuam dele et absterge. Nec sit a me clementiae tuae longinqua miseratio, sed quidquid tuae voluntati contrarium, fallente diabolo, et propria iniquitate atque fragilitate contraxi, tu pius et misericors ablue indulgendo. Sana vulnera, cunctaque remitte peccata, ut nullis a te iniquitatibus separatus, sed semper hic et 245 ubique defensionis tuae auxilio munitus, tibi Domino semper valeam adhaerere, et perpetuae gloriae quandoque portionem percipere, quam oculus non vidit, et auris non audivit, et in cor hominis non ascendit quae praeparasti diligentibus te. Amen.
1.5
O lux beata Trinitas, et principalis unitas, auge in nobis fidem, auge spem, auge charitatem, libera nos, salva nos, justifica nos. O beata Trinitas, solve crimina, dimitte peccata, miserias pelle, angustias amove, tribulationes inspice, adversitates pelle, effectumque petitionis nostrae largiens, clementer nos exaudi, ut exuti ab omnibus quae patimur malis in tuis semper delectemur exsultare judiciis. Adveni, quaeso, pie Domine, et in medium nostri consiste, ut te invenire in cordibus nostris sentiamus. Oris nostri confessionem libenter suscipe, et fructum nos viriditatis habere concede quatenus tuis imbribus irrigati mereamur tibi suavium fructuum ubertate placere, ut in tui amoris accendamur illustratione, et verae charitatis illuminemur igne. Et sicut Moysen famulum tuum mirabili illuminasti splendore, ita corda et sensus nostros illuminare digneris, ut peccatorum labe expiati, ad te, qui aeterna vita es, pervenire mereamur. Da gaudiorum praemia, da gratiarum munera, dissolve litis vincula, astringe pacis foedera. Illumina cor hominum, absterge sordes mentium, resolve culpae vinculum, everte moles criminum.
1.6
Peccavimus tibi, Domine, patientiam habe in nobis, et erue nos a malis, quae quotidie accrescunt super nos. Iniquitates nostrae, Domine, multiplicatae sunt super capita nostra, delicta nostra creverunt usque ad coelos. Parce, Domine, et inclina super nos misericordiam tuam. Domine, imminuti sumus propter peccata nostra hodie; sed in animo contrito et spiritu humilitatis suscipiamur, et fac nobiscum secundum mansuetudinem tuam, quia non est confusio confidentibus in te, Domine. Non est alius Deus praeter te, Domine,, et tibi de omnibus cura est, eo quod Dominus omnium es. Parce populo tuo, qui das precantibus largitatem, ut convertatur malitia in bonitatem. Exaudi, Domine, deprecationem servorum tuorum, et miserere populo tuo, ut sciant omnes gentes quia tu es Deus saeculorum. Miserere civitati sanctificationis tuae, Domine Deus noster. Miserere plebi tuae, Domine, super quam invocatum est nomen tuum sanctum, ut sciant omnes, qui habitant terram, quia tu es Deus protector populorum tuorum. Dimitte, Domine, peccata populi tui, secundum multitudinem misericordiae tuae. Sicut propitius fuisti patribus nostris, propitius esto et nobis, ut impleatur gloria tua in universa terra.
1.7
Exaudi, Deus, deprecationem nostram, et propitius esto populo tuo, et converte tribulationem nostram in gaudium, ut viventes benedicamus te, Domine. Deprecamur te, Domine, in omni misericordia tua, ut auferatur furor tuus, et ira tua a civitate ista, et a domo sancta tua, quoniam peccavimus. Inclina, Domine, aurem tuam, et audi; respice de coelo, et vide afflictionem populi tui. Exaudi, Domine, propitiare. Domine; intende, ne tardaveris, quia nomen sanctum tuum invocatur super nos. Multa sunt, Domine, peccata nostra; tibi peccavimus, patientia Israel; libera nos, Domine, in tempore angustiae nostrae. Peccavimus, Domine, et tu iratus es nobis, et non est qui effugiet manum tuam; sed supplicamus ut veniat super nos misericordia tua. Qui Ninivae pepercisti, miserere nobis. Reminiscere miserationum tuarum, Domine, et quos huc usque toleras, ad poenitentiam compunge. Propitiare, Domine, omnibus Christianis vivis et defunctis. Auxiliare optimis, ut in bonitate semper consistant. Miserere bonis et mediocribus, ut meliores fiant. Succurre prave agentibus et delinquentibus, ut cito se corrigant. Propitiare etiam, Domine, haereticis et schismatis, Judaeis et paganis, ut revertantur a viis suis malis, et cognoscant te Deum vivum et verum, qui fecisti coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. Miserere omnibus fidelibus defunctis, dans eis vitam beatam propter pietatem tuam.
1.8
Memento nostri, Domine, in gravi isto corpore; convertat tua benignitas quos longa sustinuit pietas. Miserere nostri, Deus omnium, et respice nos, et ostende nobis lucem miserationum tuarum. Nos miseri, nos sumus opera tua, quae dedisti Filio tuo in haereditatem sibi. Noli claudere aurem tuam ad preces nostras, sed subleva clemens afflictionem populi tui, illud revolvens quod pollicitus es dicens: Convertimini ad me, et ego revertar ad vos. Memento nostri, Domine, memento nostri, ut efficiamur haeredes regni tui, et videntes gloriam tuam adoremus bonitatem tuam, et dicamus pariter, cum viderimus inaestimabilem pulchritudinem tuam: Gloria Patri qui fecit nos, gloria Filio qui salvavit nos, gloria Spiritui sancto qui renovavit nos, per infinita saecula saeculorum. Amen.
2.1
ORATIO II. AD DEUM PATREM PER MERITA FILII INCARNATI.
2.1
Invoco te, Deus meus, invoco te, quia prope es omnibus invocantibus te, sed invocantibus in veritate: tu enim veritas es. Doce me, quaeso, per clementiam tuam, sancta veritas, doce me invocare te in veritate, quia quomodo hoc fieri oporteat nescio, sed doceri a te, beata veritas, humiliter imploro. Abs te enim sapere, desipere est: te vero nosse est perfecte scire. Erudi me, o divina sapientia, et doce me legem tuam. Credo namque quia beatus erit, quem tu erudieris et de lege tua docueris eum. Desiderio invocare te, quod quaeso fiat in veritate. Quid est invocare in veritate veritatem, nisi in Filio Patrem? Ergo, sancte Pater, sermo tuus veritas est, principium verborum tuorum veritas. Hoc quippe est verborum tuorum principium, quod in principio erat Verbum. In ipso principio te summum adoro principium; in ipso veritatis Verbo te, perfecta, invoco, veritas: in quo ipsa eadem veritas, dirigas me et doceas in veritate. Quid enim dulcius quam Genitorem in nomine Unigeniti exorare, Patrem in recordatione Filii ad pietatem flectere, Regem charissimae sobolis denominatione mitigare!
2.2
Sic rei solent carceribus eripi, sic mancipati vinculis liberari, sic tristem capitis excipientes sententiam, non solum absolvi, sed insuper nancisci insolitam gratiam, dummodo iratis principibus delectae prolis intimaverint charitatem. Sic delinquentes servuli evadunt supplicia dominorum, dum pro eis intervenit dulcedo filiorum. Sic te, Pater omnipotens, per omnipotentis Filii tui charitatem postulo, educ de carcere animam meam ad confitendum nomini tuo, libera me a vinculis peccatorum, per coaeternum tibi natum unicum flagito; meque, cui propria merita lethalem minantur sententiam, pretiosissimae ad dexteram tuam consedentis prolis interpellatione restaura placatus ad vitam. Quem alium enim dirigam intercessorem pro me tibi, nescio nisi hunc, qui est propitiatio pro peccatis nostris, qui sedet ad dexteram tuam interpellans pro nobis.
2.3
Ecce advocatus meus apud te Deum et Patrem: 246 ecce Pontifex summus, qui non eget alieno expiari sanguine, quia proprio refulget perfusus cruore. Ecce hostia sancta, beneplacens et perfecta, in odorem suavitatis et oblata et accepta. Ecce Agnus sine macula, qui coram se tondentibus obmutuit, qui alapis caesus, sputis illitus, probris affectus, os suum non aperuit. En qui peccatum non fecit, peccata nostra pertulit, et languores nostros suo livore sanavit. Aspice, pie Pater, piissimum Filium tuum pro me tam impia passum. Respice, rex clementissime, quis patitur, et reminiscere benignus pro quo patitur. Nonne hic est ille innocens, mi Domine, quem ut servum redimeres Filium tradidisti? Nunquid non auctor vitae hic est, qui ut ovis ad occisionem ductus, tibique obediens usque ad mortem factus, atrocissimae non timuit necis genus subire? Recole, totius salutis dispensator, quia hic ipse est, quem etsi ex tua virtute genuisti, meae tamen infirmitatis participem fieri voluisti.
2.4
Vere haec est tua deitas, quae, meam induta naturam, crucis ascendit patibulum, in assumptaque carne triste tulit supplicium. Reduc, Deus meus, oculos majestatis tuae super opus ineffabilis pietatis, intuere ducem natum toto corpore extensum, cerne manus innocuas pio manantes sanguine, et remitte placatus scelera quae patraverunt manus meae. Considera inerme latus crudeli perfossum cuspide, et renova me sacro fonte, quem inde fluisse credo. Vide immaculata vestigia, quae non steterunt in via peccatorum, sed semper ambulaverunt in lege tua, diris confixa clavis, et perfice gressus meos in semitis tuis; et fac me odio habere omnem viam iniquitatis; viam iniquitatis, misericors, amove a me: et fac me propitius viam veritatis eligere. Oro te, rex saeculorum, per hunc Redemptorem meum, fac me currere viam mandatorum tuorum, ut ei valeam spiritu uniri, qui non horruit mea carne vestiri.
2.5
Nunquid non attendis, pie Pater, adolescentis Filii charissimum caput, nivea cervice deflexa, pretiosissimam resolutum in mortem? Aspice, mitissime Conditor, dilectae sobolis humanitatem, et miserere super infirmi plasmatis debilitatem. Candet nudatum pectus, rubet cruentum latus, tensa arent viscera, decora languent lumina, regia pallent ora, procera rigent brachia, pendent crura marmorea, rigat terebratos pedes sacri sanguinis unda. Specta, gloriose Genitor, gratissimae prolis lacerata membra, et memorare benignus quae mea est substantia. Conspicare Dei hominis poenam, et relaxa conditi hominis miseriam. Vide Redemptoris supplicium, et redempti dimitte delictum. Hic est, Domine mi, quem propter peccata populi tui percussisti, licet ipse sit dilectus in quo tibi bene complacui ti. Hic est ille innocens in quo dolus non est inventus, et tamen cum iniquis deputatus est.
2.6
Quid commisisti, dulcissime puer, ut sic judicareris? Quid commisisti, amantissime juvenis, ut sic tractareris. Quod scelus tuum, quae noxa tua, quae causa mortis, quae occasio tuae damnationis? Ego enim sum tui plaga doloris, tuae culpa occisionis. Ego tuae livor passionis, tui cruciatus labor. Ego tuae mortis meritum, tuae vindictae flagitium. O mirabilis censurae conditio, et ineffabilis mysterii dispositio! peccat iniquus, et punitur justus; deliquit reus, et vapulat innocens; offendit impius, et damnatur pius; quod meretur malus, patitur bonus; quod perpetrat servus, exsolvit dominus; quod committit homo, sustinet Deus. Quo, Nate Dei, quo tua descendit humilitas? quo tua flagravit charitas? quo processit pietas? quo excrevit benignitas? quo tuus attigit amor? quo pervenit compassio? Ego enim inique egi, tu poena multaris; ego facinus admisi, tu ultione plecteris; ego crimen edidi, tu torturae subjiceris; ego superbivi, tu humiliaris; ego tumui, tu attenuaris; ego inobediens exstiti, tu obediens Patri scelus inobedientiae luis; ego gulae parui, tu inedia afficeris; me ad illicitam rapuit concupiscentia ardorem, te perfecta charitas ducit ad crucem; ego praesumpsi vetitum, tu subiisti equuleum; ego delector cibo, tu laboras in patibulo; ego fruor deliciis, tu laniaris clavis; ego pomi dulcedinem, tu fellis gustas amaritudinem; mihi reo ridens congaudet Eva; tibi pie plorans compatitur Maria.
2.7
Ecce, Rex gloriae, ecce impietas mea et claret pietas tua, in mea injustitia, et tua liquet justitia. Quid, Rex meus, et Deus meus, quid retribuam tibi pro omnibus quae retribuisti? Non enim inveniri potest in corde hominis quod condigne talibus referatur praemiis. Nunquid potest sagacitas machinari humana, cui comparetur miseratio divina? Nec est creaturae moliri officium, quo juste Creatoris recompenset praesidium. Est autem, Nate Dei, in hac tua admirabili dispensatione, est cui mea fragilitas in aliquo suppetit, si tua visitatione compuncta mens carnem suam crucifigat cum vitiis et concupiscentiis. Et si hoc a te conceditur, quasi jam tibi incipit compati, quia et tu pro peccato meo dignatus es mori, sicque per interiorem hominis victoriam te duce, armabitur ad exteriorem palmam, quatenus devicta persecutione spiritali, non vereatur pro amore tuo subjici gladio materiali. Ita exiguitas conditionis, si tuae complaceat pietati, magnitudini valebit pro viribus respondere Creatoris. Et haec coelestis medicina, bone Jesu, hoc tui antidotum amoris.
2.8
Oro te per antiquas misericordias tuas, infunde meis visceribus quod, rejecta viperae contagionis bile reintegret me incolumitati pristinae, quod, gustato nectare tuae suavitatis, faciat me illecebrosa mundi prospera toto affectu despicere, et nulla ejus adversa pro te formidare, memorque perpetuae nobilitatis semper fastidiam ventos hujus transitorii timoris. Nihil, quaeso, sine te mihi dulcescat, nihil complaceat, nihil pretiosum, nihil praeter te mihi arrideat speciosum; vilescant, obsecro, absque te mihi omnia, sordeant universa. Quod tibi adversum est, sit mihi molestum; et beneplacitum tuum, mihi indeficiens desiderium; taedeat me gaudere sine te, et delectet me tristari pro te. Sit mihi nomen tuum refocillatio, et memoria tua mea consolatio; fiant mihi lacrymae meae panes die ac nocte, tuas investigando justificationes, sit bonum mihi lex oris tui, super millia auri et argenti; sit obedire tibi mihi amabile, et resistere tibi exsecrabile. Rogo te, spes mea, per omnes pietates tuas, ut propitieris omnibus impietatibus meis. Adaperi aures meas mandatis tuis, et ne declines, flagito, per nomen sanctum tuum, in verba malitiae cor meum, ad excusandas excusationes in peccatis. Peto etiam per admirabilem humilitatem tuam, ne veniat mihi pes superbiae, et manus peccatoris non moveat me.
2.9
Ecce, omnipotens Deus, Pater Domini mei, dispone benignus quo mihi miserearis, quoniam quidquid pretiosius inveni, devote tibi obtuli, quidquid carius reperi, suppliciter praesentavi; mihi nihil reliqui quin tuae exposuerim majestati; nihil jam superest quod adjiciam, quia totam tibi delegavi spem meam. Direxi tibi advocatum meum, tuum dilectum Filium, misi gloriosam progeniem inter me et te mediatorem. Misi, inquam, intercessorem, per quem confido veniam; misi verbis Verbum quod pro meis dixi missum factis, et numeravi tibi sanctissimae sobolis mortem quam pro me credo fuisse perpessam. Credo a te missam Deitatem nostram suscepisse humanitatem, in qua dignum duxit vincula, alapas, sputa, irrisionesque perferre, nec non cruces clavosque suscipere. Hanc olim infantiae vagitibus demolitam, pueritiae pannis constrictam, sudoribus vexatam, jejuniis 247 maceratam, vigiliis afflictam, itineribus fessam postea affectam flagris, laceratam suppliciis, deputatam cum mortuis, dotatam vero gloria resurrectionis coelorum gaudiis induxit, et in dextera tuae celsitudinis collocavit.
2.10
Tu placatio mea et propitiatio mea, hic intende pius quem genueris Filium, et quem redemeris servum, hic aspice Factorem, et ne despicias facturam, amplectere serenus Pastorem, et recipe misericors allatam propriis humeris ovem. Hic ipse est fidelissimus Pastor ille, qui dudum errabundam ovem per abrupta montium, per praecipitia vallium multis variisque quaesierat laboribus, quique jam morienti, jam per longa exsilia deficienti tandem inventae gaudens se supposuit, et miro sibi adnisu charitatis annixam de profunda confusionis abysso levavit, piisque astrictam complexibus ad nonaginta novem, unam quae perierat, reportavit ovem. Ecce, Domine, mi Rex, omnipotens Deus, ecce Pastor bonus refert tibi quod commisisti ei. Suscepit, te disponente, ad salvandum hominem, quem tibi restituit omni labe immunem; ecce tibi tuum charissimus Filius plasma reconciliat quod a te procul deviaverat. En gregi tuo mitis Pastor reformat quod praedo violentus abegerat, reddit tuis conspectibus servum quem sua fecerat conscientia fugitivum, ut qui per se poenam meruit, per Factorem mundi mereatur veniam, cuique pro culpis suis supererat gehenna, tanto duce jam confidat revocari ad patriam. Potui per me te, sancte Pater, offendere, sed non potui per me te mihi placare; factus est adjutor meus, Deus meus, tuus dilectus Filius, meam participans humanitatem, ut curaret infirmitatem, quatenus unde culpa emerserat offensionis, inde tibi immolaret sacrificium laudis, meque per hoc tuae redderet pietati placabilem, quo sedens ad dexteram tuam semper meae substantiae se ostenderet esse consortem. Ecce spes mea, ecce tota fiducia. Si me pro mea, ut dignum est, despicis iniquitate, respice me saltem misertus pro dilectae sobolis charitate; attende in Filio quo propitieris servo. Vide carnis sacramentum, et carnis remitte reatum; recole quod bonus perpessus est Filius, et obliviscere quod malus operatus est servus. Quoties beatae prolis tibi patent vulnera, delitescant, obsecro, scelera mea; quoties rubet pretiosus sanguis pio de latere, deleatur, supplico, labes meae pollutionis. Et quia te caro lacessivit ad iram, caro te inflectat, precor, ad misericordiam, ut sicut me caro seduxit ad culpam, caro deducat ad veniam.
2.11
Multum quippe est quod mea mereretur impietas; longe autem majus est quod Redemptoris mei reposcit jure pietas; magna enim est mea injustitia, multo vero major est Redemptoris mei justitia. Quanto enim superior est Deus homine, tanto mea malitia est inferior bonitate ejus, ut qualitate, ita etiam quantitate. Quid enim delinquere posset homo quod non redemerit Dei Filius factus homo? Quae tanta superbia tumeret, quam non tanta humilitas sterneret? Quodnam esset mortis imperium quod nati Dei non destrueret crucis supplicium? Nimirum, Deus meus, si aequa lance iniquitates peccantis hominis et redimentis gratia librentur Auctoris, non tantum oriens distat ab occidente, seu inferior separatur infernus a summo coeli cardine; quantum pietas Redemptoris superat malitiam peccatoris.
2.12
Jam, lucis optime Creator, jam culpis ignosce meis pro dilecti Filii tui laboribus immensis. Jam, quaeso, ejus pietati mea impietas, ejus modestiae mea perversitas, et ejus mansuetudini mea donetur ferocitas. Jam sua humilitas meam superbiam, patientia impatientiam, benignitas duritiam, ohedientia inobedientiam, tranquillitas inquietudinem, dulcedo amaritudinem, suavitas iram, charitas lucrifaciat crudelitatem. Qui tecum. etc.
3.1
ORATIO III AD DEUM. Contra tres inimicos qui peccatorem gravius multoties infestant et, nisi misericordia Dei eum tueatur, saepius ad mortem vulnerant, scilicet inanis gloria, invidia, superbia.
3.1
Domine, Deus meus, in te speravi, salvum me fac ex omnibus persequentibus me et libera me. In te Domine, speravi, non confundar in aeternum in tua justitia libera me et eripe me. Domine, Deus meus, creator meus, et gubernator meus, sicut dixi et semper dicam, in te speravi, et in te spero, nec, quandiu fuerit halitus in naribus meis, a misericordia tua desperabo. A meipso vero, si diligenter omnes actiones meas inspicio, semper despero, quia semper in malis operibus conversor; sed respiciens ad dulcissimum Creatorem meum, ad patientissimum Dominum meum, qui male me vivere conspicit, et adhuc exspectat correctionem meam, exspectans et tolerans auscultat si in aliqua re curarem, emendare vitam meam, respiro, et misericordiam Creatoris mei, qui tam dulciter me tolerat, invoco. Ex omni parte invadunt me inimici mei et jam fere ex omni parte perforant et irrumpunt interiora cordis mei, et nisi ille piissimus Dominus meus, qui me creavit, mihi subveniat subveniens et terrens inimicos meos, qui sic me tribulant repellat, illorum vinculis infeliciter ligata jam cito ducetur captiva anima mea. Ergo libera me, Domine, ex omnibus persequentibus me; et si non propter me, saltem propter te. Propter me, fateor, dulcissime Domine Deus meus non est tibi ratio liberandi me, quia fere semper delectat me malum facere, et in malis operibus perseverare. Sed propter te libera me, quia verecundia tua est inimicos tuos creaturam tuam sic deludere, sic delusam et eorum sordidissimis vitiis faedatam male tractare quam tam honestam creasti, tanto honore rationis exornasti, quam ad imaginem et similitudinem tuam plasmasti.
3.2
Ecce, dulcissime Deus meus, ecce infelix spiritus meus malis operibus undique corrosus, de dentibus inimicorum suorum, quibus infeliciter dilaniabatur, vix erutus tuum auxilium implorat, tuae gratiae visitationem suspirat, quia nisi cito subvenias, eorum insecutione graviter fatigatus jam etiam ad te nec anhelare valebit. Multi sunt inimici mei, sicut vides, piissime Creator meus, quorum saevitia graviter ferior, percussus et illusus non modicos dolores sustineo; sed unus inter caeteros semper gravius me appetit, et semper sine ulla miseratione usque ad interitum prosternere contendit. Saepius enim cum alii inimici mei ab insecutione mea quasi fatigati quiescunt, unus audacior caeteris fortius telum vibrat, scilicet inanis gloria, quae non solum miserum hominem malis operibus maculat, sed etiam de ipsis bonis operibus quae agere videtur, si se caute non custodit, jugulat. Haec pestis progenita est ab illa superbia quae primum hominem prostravit, prostratum et vulneratum 248 ab illa felicitate, quam possidebat, expulit. Et ut miserum, quem invadit, fortius prosternat, invidiam, per quam mors intravit in orbem terrarum, secum ad adjuvandum se advocat. Invidia igitur miserum quem arripit, urit, urendo, tristem et quasi languore possessum incedere facit. Inanis vero gloria, quasi recreando, de ipsis bonis operibus quae facere fingit, extollit. Sed ut miserum quem semel inanis gloria intercipit, infelicius captivum ducat, nec ei ullam spem evadendi relinquat, ad matrem superbiam recurrit, et ejus animata mortifero consilio virtutem diligendi Dum et proximum ei primum abscidit. Dum enim infelix, quem inanis gloria inficit, superior caeteris videri cupit, si quem considerat in bonis operibus meliorem se esse, rectiusque incedere negare non possit, illum, si valet, et omnia quae agit, opprimit; non valet, quia aperte recta sunt, saltem ut non ex toto recte acta credenda sint, quocunque modo obnubilare satagit. Sicque miser animus hac captivitate possessus, nec rectum agit, si quid rectum agere videatur, quia nec proximum diligit, quem sicut se amare praecipitur, nec Deum amat, quem hoc agendo non amare convincitur. Qui enim proximum suum non amat, nec eum, in quantum valet ut in bono proficere possit, adjuvat, nec Deus illum amat, nec ad ejus opera respicit, etiamsi coram hominibus videantur esse bona. Quid vero, quid miserius potest esse homine qui se de bono opere extollit? Qui, dum sese putat extollere, de supernis ad ima ruit; superbia enim semper naturaliter in profundum inferni jacet, humilitas vero semper in coelis habitat, et in coelo manet. Et quem inanis gloria de summis dejicit, superbia mater ejus in brachiis aeternae perditionis excipit; sicut econtrario, cujus humilis conversatio est in terris, Deus qui humilia respicit, et alta a longe cognoscit, eum de ima conversatione elevat in coelos
3.3
Fateor, mitissime Deus, fateor me his tribus malis, imo his tribus furiis infernalibus graviter esse prostratum, et fere usque ad interitum in anima vulneratum, et, nisi indulgentissima misericordia tua cito subveniat, gravius esse damnandum. Heu miser, heu miser, semper et ubique, heu miser, quanta captivitas est miseri hominis. Si male vivit, est aperta damnatio; si recte quidem vivere videtur, sed incaute se custodiens, inde gloriatur, iterum est misero certa mors, et aeterna damnatio. O Deus, nostrum refugium, o Creator noster, et virtus nostra adversus eos qui nos persequuntur, et si te nos viderint propter peccata nostra dimittere, semper insidiantur, adjuva nos, misericors, tua misericordia semper indigentes, tuae miserationis auxilium, plusquam nobis expediret, tepide postulantes. Et si nos despicis, ideo quia multis iniquitatibus involvimur, saltem reduc ad nos misericordes oculos tuos, quia creatura tua sumus. Et sicut verissimum est te nostrum semper esse Creatorem, sic semper et ubique sentiamus te nostrum esse defensorem, et adversus inimicos nostros indeficientem protectorem, ut in praesenti vita semper a te defensi et adjuti, finito temporali cursu, ad te Creatorem nostrum et Dominum perveniamus ab omnibus peccatis mundati et absoluti. Amen.
4.1
ORATIO IV Cum peccator de iniquitatibus suis multum est anxius, easque coram Deo, omni postposita verecundia, expandit.
4.1
Altissime, et mitissime amator hominum Deus, Creator et gubernator omnium creaturarum, immensae bonitati tuae confiteor omnia peccata mea quaecunque quocunque modo feci, ex ea hora ex qua peccare potui usque ad hanc horam in qua adhuc per misericordiam tuam me vivere pateris. Omnium vero non possum esse memor, quia multa sunt, et facile enumerari non possunt. Sed tu, piissime et misericordissime Deus, cui nota sunt omnia antequam fiant, qui verus inspector es cogitationum, et justissimus scrutator cordis et renum, tu nosti omnia peccata mea, quaecunque egi, vel adhuc ago, vel intus in anima mea per occultas cogitationes, vel foris per apertas operationes. Et propterea, quia veraciter haec omnia me fecisse contra voluntatem tuam intelligis, coram majestate tua, et coram omnibus sanctis tuis, me reum et culpabilem esse confiteor, et nisi indulgentissima misericordia tua prius subveniat, post mortem carnis aeterna morte esse damnandum, aeternisque tormentis aeternaliter esse torquendum.
4.2
Scio, dulcissime Deus, scio quia me creasti, et creatum misericorditer dilexisti, et quia ad hoc me creasti, ut et ego quoque te Creatorem meum, sicut dignum esset, diligerem, tuisque praeceptis per omnia obediens essem. Et hoc totum ad bonum meum fecisti, non ut tu per me vel melior esses, vel in aliquo ditior existeres. Tu enim nullo bono eges, quia tu essentialiter es ipsum bonum, et a te est omnis bonus, quicunque bonus est. Et ideo non potes esse vel melior, vel ditior; et hoc non per falsam impotentiam, sed per veram potentiam non potes. Qui enim malum potest et facit, malo suo hoc potest et facit, quia per hanc potentiam non sursum ad excelsa erigitur feliciter, sed deorsum ad ima attrahitur infeliciter. Hac potentia, vel potius impotentia miserabiliter seductus, et quasi vesica turgens inaniter inflatus, extra rationem positus, et quasi jumento insipienti similis factus, telo superbiae miserrime percussus et prostratus te Creatorem meum et misericordissimum Dominum in tuis praeceptis contempsi, quae mihi ad bonum meum, si observassem, dedisti, contemnens, et veluti mente perditus, dum huc illucque quasi superbe feror, vera soliditate perdita vias perditionis et mortis incurro, ac vanitatem, vanaeque elationis ventum stulte et insipienter sequor.
4.3
Fateor, clementissime Deus, fateor coram omnipotentia tua me nimis esse superbum, vanum et omni genere elationis plenum. Et puto quia, si in hoc saeculo aliquam haberem potentiam, nullus posset sufferre meam superbiam. Sed et ista superbia qua coram hominibus tam graviter vexor, quamvis sit exsecrabilis et nimis periculosa, est tamen alia superbia, qua, cum diligenter secretum mentis meae non mihi blandiens inquiro, non parum vexatur et dissipatur infelix anima mea. Aliquando vero si contingat( quod tamen raro accidit) infelix aliquid me facere, quod secundum aestimationem hominum videatur aliqua similitudo boni, non parum de hoc ipso superbio. Et si nemo inde loquitur, vel aliquo modo me laudare curat, eum, quasi stultum et nihil scientem, despicio, vel etiamsi, quasi non curans, laudationem hominum vanam et inutilem fugio, non parum in ipsis interioribus meis, ubi solus Deus videt, inde glorior, et mirum in modum, dum laudationem vito, eo amplius laudationem et vanam gloriam appeto. Ecce, Deus meus, et Creator meus, ecce vides me ita facere, ita vivere, et totum quod vivo perdere; ecce vides et exsecraris, et 249 pro tali vita nonnisi poenas et tormenta promittis. Subveni ergo, Creator meus, subveni adjutor in opportunitatibus, subveni et adjuva animam meam, et per ineffabilem misericordiam tuam destrue et confunde superbiam meam. Ecce, Deus meus et Dominus meus, ecce confiteor immensae bonitati tuae veneno hujus malitiae me totum esse infectum, corruptum et destructum, et jam fere nisi misericordia tua subveniat ad nihilum redactum. Sed coram majestate tua culpam meam recognosco, reus et culpabilis veniam et indulgentiam de hoc et de omnibus peccatis meis a te, misericors Creator, peto, qui non vis mortem peccatoris, nec laetaris in perditione morientium. Sunt et alia multa quae de radice hujus pestis exoriuntur, quae me habere et eorum molestiis non parum inquietari et saepissime atteri similiter confiteor. Et similiter de his omnibus veniam et indulgentiam requiro. Sunt autem haec, videlicet ira, impatientia, inimica Deo et omnibus sanctis odiosa discordia, indignatio, rancor animi, taedium mentis, voracitas gulae, murmuratio, avaritia, rapacitas et multa his similia, quibus vexari et affici, lacerari et discerpi infeliciter animam meam conspicio.
4.4
Est et praeter haec, unum malum super omnia mala malum, quo tanto gravius et miserabilius laceratum et afflictum animum meum sentio, quanto et ab ipsis cunabulis semper mecum fuit, mecum crevit, in infantia, in adolescentia, in juventute mihi semper adhaesit, nec adhuc jam prae senectute membris deficientibus me deserit. Est autem hoc malum, desiderium voluptatis, delectatio carnis, tempestas libidinis, quae multis et variis modis infelicem animam meam maceravit, dissolvit et omni virtute destitutam inanem et debilem reddidit. Fateor, dulcissime et mitissime Deus, fateor coram omnipotentia tua me hujus nefario opere hujus operis nefarii immundis recordationibus saepe esse pollutum, incensum, ardores non modicos et inhonestos passum, et non solum mearum delectationum malas memorias et stultas recordationes mihi nocere; sed etiam aliorum malefacta mihi narrata, et per recordationes sordidas ad memoriam reducta, cor meum non parvo naevo iniquitatis maculare.
4.5
Ecce, Deus meus, piissime et misericordissime Dominus meus, quamvis non parvam verecundiam passus, expandi coram te iniquitates meas, ostendi vulnera et peccata mea, ostendi animam meam malis operibus maculatam, malorum operum delectationibus infectam, malarum delectationum recordationibus foedatam. Deus meus misericordia mea, respice ad poenitentiam meam, respice ad pietatem tuam; suscipe confessionem meam, et fac mecum secundum misericordiam tuam. Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit? vel etiam quis justitia sua sine misericordia tua poterit liberari? Propitius esto mihi, Domine, propitius esto mihi peccatori; parce peccatis et iniquitatibus meis, ut per tuam misericordiam ab omnibus vitiis mundatus ac purgatus, et ab omnibus peccatis clementer absolutus, finita temporali conversatione, perduci merear ad regna coelorum, ubi cum sanctis omnibus te laudare, et benedicere et glorificare valeam in saecula saeculorum. Amen.
5.1
ORATIO V. AD DEUM. Ad obtinendam cordis compunctionem in oratione.
5.1
Ignosce, Domine, ignosce pie, ignosce et miserere, parce ignorantiae meae et multae imperfectioni meae. Noli me tanquam temerarium reprobare, quod audeam servus, utinam vel bonus et non etiam inutilis et malus, et ideo valde malus quia te omnipotentem Deum nostrum terribilem et nimis metuendum sine cordis contritione et lacrymarum fonte, sine reverentia debita et tremore laudo, benedico, atque adoro. Si enim angeli te adorantes et laudantes tremunt mira exsultatione repleti, ego peccator, dum tibi assisto, laudes dico, sacrificium offero; cur non corde paveo, vultu palleo, labiis tremo, toto corpore inhorresco, sicque obortis lacrymis coram te indesinenter lugeo? Volo, sed non valeo, quia nequeo quod desidero. Hinc enim mecum vehementer admiror, dum te nimis terribilem oculis fidei cerno.
5.2
Sed quis hoc sine ope gratiae tuae? Universa enim salus nostra magna misericordia tua. Miserum me, quomodo sic insensata facta est anima mea ut non terreatur terrore nimio, dum stat ante Deum, et suas illi laudes decantat? Miserum me, quomodo sic induruit cor meum ut oculi mei indesinenter non producant flumina lacrymarum, dum conservus sermocinatur coram Domino suo, homo cum Deo, creatura cum Creatore, qui factus est ex limo cum eo qui omnia fecit ex nihilo? Ecce. Domine, pono me ante te, et quid in secretis de me sentio, paternis auribus non taceo. Tu dives in misericordia, et largus in praemiis, da mihi de bonis tuis, ut ex eis serviam tibi. Non enim aliunde possumus tibi servire neque placere nisi de tuo munere.
5.3
Confige, quaeso, timore tuo carnes meas; laetetur cor meum, ut timeat nomen tuum. Utinam sic te timeret peccatrix anima mea, quomodo ille vir sanctus qui dixit: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum. Dator enim omnium bonorum Deus, da mihi inter laudes tuas fontem lacrymarum simul cum cordis puritate et mentis jubilatione; ut perfecte te diligens, et digne te laudans, ipso cordis palato sentiam, gustem, et sapiam quam dulcis et suavis es, Domine, sicut scriptum est: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus. Beatus vir qui sperat in eo. Beatus populus qui scit jubilationem. Beatus vir cujus est auxilium abs te, ascensiones in corde suo disposuit, in valle lacrymarum, in loco quem posuit. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te.
6.1
ORATIO VI. AD DEUM. Ne peccator pro ullo peccato desperare debeat, quia pius est et misericors Dominus, nec vult mortem peccatoris, sed vitam.
6.1
Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam; et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam. Credimus quod hanc orationem Spiritus sanctus dictaverit, cujus inspiratione 250 compunctus homo peccator, sed et fidelis et sibi postulat a Deo misereri, suasque iniquitates secundum multitudinem miserationum ejus deleri, quem et omnipotentissimum Deum et misericordissimum Dominum esse credit. Est autem hoc opus Spiritus sancti, quod peccatori sua facinora displicent, et ea agere satagit quae Creatori suo placent. Sed et hoc suis viribus non valet, nisi ejusdem Spiritus sancti gratia illuminatus; cujus cor, cum per suam gratiam visitat, protinus ab omni labe vitiorum emundat. Dulcis est vero Dominus et pius erga creaturam suam, quam creavit ad imaginem suam et similitudinem; et quam tanto ditavit honore, nullo modo nisi ejus magna iniquitate patitur perire. Est autem, est omnino universitatis Creator suavis et mitis, et multae misericordiae omnibus invocantibus se, omnibus qui invocant eum in veritate; et voluntatem timentium se facit, et deprecationem eorum exaudit, et per suam magnam misericordiam salvos ad sempiternam gloriam ducit. Miseretur enim omnium, et nihil odit eorum quae fecit, dissimulans peccata hominum propter poenitentiam, et parcens illis, quia pius est Dominus. Est autem misericors Dominus peccatoribus a suis nequitiis cessantibus, et per veram poenitentiam veraeque poenitentiae bona opera suas malitias mundantibus; et per veram confessionem, veraeque confessionis sacrificium, sese mactantibus. Est autem vera poenitentia veraque confessio, et perpetrata mala plangere, et plangenda amplius non amittere. Quomodo vero miseretur Pater filiorum, et multo magis quam pater carnalis filiorum, miseretur pius et misericors Dominus omnium se timentium. Ipse enim novit figmentum nostrum; cognovit etiam unde nos fecit limum nostrum. Recordatur enim quod pulvis sumus, et cinis, sed tamen ad ejus imaginem facti. Intuentes autem vereque confitentes tantam misericordiam Creatoris nostri erga creaturam suam, non de remissione culparum desperemus. Quoniam si ex toto corde poeniteamus, nostrasque iniquitates dignis fletibus insequamur, ejus indulgentissimam pietatem proculdubio consequemur.
6.2
Sed fortasse aliquis mente perditus, et jam ipsis voraginibus aeternae damnationis immersus, considerans enormitatem scelerum suorum, desperans de misericordia Dei, dicere apud se praesumit: Quod consilium recuperandae salutis jam amplius invenire potero, aut quam consolationem, aliquam veniam scelerum promittentem, sperabo? Ex quo peccare potui, nunquam a peccatis et malis operibus cessavi. Peccatis peccata semper accumulavi, et peccata, quae aliquando operibus implere non potui, malis voluntatibus ac malis desideriis perficere nunquam cessavi. Tantis ergo malis et iniquitatibus involutus, tantis criminibus et peccatis circumdatus, quid jam exspectare possum nisi aeternam perditionem aeternaeque perditionis aeternam damnationem? Aliquando vero si aliquam misericordia Dei peccatorum confessionem feci, et peccatorum poenitentiam a sacerdote accipiens, aliquam emendationem malorum promisi, statim, vel post parvam moram, eadem mala vel pejora peccata feci, et quasi canis reversus sum ad vomitum; quod quasi per confessionem evomueram ore et corde, sordidius resumpsi. Juravi etiam saepius me deinceps cessare a peccatis viam iniquitatis omnino dimittere viamque justitiae sequi. Sed neque timor ipsius perjurii me a peccatis retinere potuit, neque timor Dei cuncta ab alto conspicientis.
6.3
Ecce vides, dulcissime amator hominum Deus, ecce vides de sanctuario tuo, et respicis de excelso coelorum habitaculo, miserum hominem ad te dorsum ponentem, teque in tuis praeceptis spernentem, et propter sua magna peccata de tua magna misericordia desperantem, et quamvis nimis miserum, et peccatorem, respicis tamen et vides a te creatum, et dum in hac vita existit, tuis beneficiis sustentatum. Immitte, bone Deus, in animam ejus timorem tuum, et aufer de corde ejus timorem noxium. Respice, et illumina cor ejus obcaecatum, ut videat et intelligat quam magna sit, et quam amabilis multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti desperantibus de te, perfecisti autem sperantibus in te. Non eum demergat, dulcissime Deus, non eum demergat tempestas aquae nec absorbeat profundum, neque urgeat super eum puteus os suum, scilicet abyssus iniquitatum suarum, et desperatio miserationum tuarum. Credimus, clementissime creator hominum Deus, te esse omnipotentem, et omnia quaecunque vis facientem De te enim Propheta dicit: Omnia quaecunque voluit Dominus fecit in caelo, et in terra, et in mari, et in omnibus abyssis. Scimus autem quia non vis peccatores perdere, sed a peccatis cessare, et vivere. Si ergo omnipotens es, sicut vere es, quia quidquid vis, facere potes; et non vis peccatores perdere, sed a malis resipiscere, et vivere; de multitudine miserationum tuarum non debemus desperare; sed, securi de spe veniae, misericordiam exspectare. Verum est omnino quia multa sunt et magna peccata nostra, sed certi sumus quia multa est et magna misericordia tua.
6.4
Scimus, omnipotens et misericors Deus, scimus quia tu es summus spiritus, incommutabilis et aeternus, vivens vita tua, quae tu ipse es, et aeternitate tua, et nos creatura tua, a te creati bonitate et miseratione tua. Nos autem cum peccamus, id est, cum ea quae jubes non facimus, et quae prohibes facimus, per peccatum nostrum morimur, licet in aliqua vita, nobis etiam mortuis tua miseratione concessa, existamus. Si vero iterum tibi obedientes existimus, et a malis operibus tua gratia adjuti nos retineamus, tibique, qui vivus spiritus es et creator noster, per bona opera jungimur, iterum reviviscimus; et post mortem in aeterna gloria tecum victuri, si deinceps quandiu vixerimus in rectis operibus perseverantes existamus. Eliseus propheta cum mortuus esset et sepultus, et quidam, qui erat mortuus, ejus ossibus tangeretur, resurrexit vivus, et iterum est, meritis prophetae et tactu corporis, vivere permissus. Si ergo tactu prophetae mortui resurrexit qui erat mortuus, multo magis nos reviviscimus, si tibi nostro Creatori per bona opera jungimur, qui es vivus et immortalis spiritus. Miserere ergo nostri, Creator noster, miserere nostri secundum magnam misericordiam tuam, et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem nostram, et resuscita nos in hac praesenti vita a morte ad vitam, id est a morte peccati ad justitiae vitam, et in fine saeculi per tuam misericordiam justificatos, resuscita ad aeternam gloriam. Quam ipse nobis praestare digneris, qui vivis et regnas per aeterna saecula. Amen.
7.1
251 ORATIO VII. AD DEUM. Cum confessione peccatorum, et humili petitione gratiae.
7.1
Deus piissime, Deus clemens et misericors, propitiare peccatis nostris, et praesta ut peccata quae vel auctore mortis instigati vel propria voluntate commisimus, non ad judicium tuum discutienda reserves, sed concessa gratia de sola tantum venia gratulemur, quia si ante oculos tuos, Domine, culpas quas fecimus et plagas quas excipimus conferamus, minus est quod patimur, majus est quod meremur. Peccati poenam sentimus, et peccati pertinanaciam non vitamus. In flagellis tuis fragilitas nostra frangitur, et iniquitas nostra non mutatur. Mens aegra torquetur, cervix dura non flectitur, vita in dolore suspirat, et in opere non emendat. Si exspectas, non corrigimur; si vindicas, non duramus. Confitemur in correptione quod fecimus, obliviscimur in visitatione quod flevimus. Si impresseris manum, facienda promittimus; si suspenderis gladium, promissa non facimus. Si ferias, clamamus ut parcas; si parcis, iterum provocamus ut ferias. Si angustia veniat, tempus petimus poenitendi; si misericordia nos respexit, abutimur patientia quae pepercit. Adhuc illata plaga vix praeterit, et jam non recolit mens ingrata quod pertulit. Si citius nos exaudias, ex misericordia insolescimus; si tardius, ex impatientia murmuramus. Te volumus servare quod promiseris, et nos non timemus non observare quod jusseris. Habes ergo, Domine, confitentes reos; parce quia pius es. Novimus quia, nisi remittas, recte nos punias, sed apud te est multa miseratio et propitiatio perabundans. Praesta ergo sine merito quod rogamus, qui fecisti ex nihilo qui rogarent.
7.2
Clamantium ad te, Domine, nostri miserere, moveat pietatem tuam vox fidelis atque flebilis, atque illa de qua totum speramus misericordia non reputet quod offendimus, dum respicit quod rogamus. Et cum grandis sit miseria esse nos reos, major sit tibi clementia esse nos miseros. Tuo supplices auxilio ante te et criminis nostri mala ponimus et dolores, et a te precando misericordiam quam peccando repulimus exspectamus. Da igitur, Pater piissime, ut ea quae commisimus defleamus, ac per totius diei vel noctis spatia ab omnibus malorum incursibus liberos tuae pietati servire concedas. Praestetur nobis de indulgentia tua quod rogaris accipere, quos agnoscis de nostra justitia fiduciam non habere. Erige nos, Domine Deus noster, et alleva in misericordia tua, ut communione salutis et gaudio charitatis, dum ipsi salvari ex munere cupimus, etiam fide et pace cunctarum gentium gaudeamus.
8
ORATIO VIII. AD DEUM.
8
Deus inaestimabilis misericordiae, Deus immensae pietatis, Deus conditor et reparator humani generis, qui confitentium tibi corda purgas, et accusantes ante conspectum divinae clementiae tuae ab omni iniquitatis vinculo absolvis, virtutem tuam totis exoro gemitibus, ut secundum multitudinem miserationum tuarum de omnibus iniquitatibus meis, de quibus me accusat conscientia mea, puram mihi coram te concedas agere confessionem, veramque ex his omnibus et condignam mihi tribuas poenitentiam, quaecunque peccavi in cogitationibus pravis, in consensu malo, in consilio iniquo, in concupiscentia atque delectatione immunda, in verbis otiosis, in factis malitiosis, in visu, auditu, gustu, odoratu et tactu. Tu enim misericors ad operandum mihi animae meae salutem membra singula humanis usibus apta dedisti, sed ego miserrimus omnium et peccator te aeternae salutis amatorem contempsi, et aeterna mihi incendia inimico praeparanti consensi, lapsus sum in peccatis, corrui in delictis, in membris singulis vero modum excessi, et impiis me laboribus obnoxium feci; non enim haec narrans tuam, Domine, in me blasphemo creaturam, sed meam a te, piissime Deus, exposco medicinam, quia me reum intelligo supra mensuram, quia ut astra coeli atque arenam maris, ita mea innumerabilia cognosco esse delicta. Insuper etiam ira, tristitia, acedia, jactantia atque desidia. Unde principalibus vitiis obnoxium me esse profiteor; sed tu, qui non vis mortem peccatoris, respice in me et miserere miseri hujus.
9
ORATIO IX. AD DEUM.
9
Omnipotens Deus, et misericors Pater, et bone Domine, miserere mihi peccatori. Da mihi veniam peccatorum meorum, cavere et vincere omnes insidias, et tentationes et delectationes noxias, perfecte mente et actu vitare quae prohibes, facere et servare quae jubes, credere, sperare, amare, velle quod et quantum et tu scis et vis, compunctionem humilitatis et pietatis, discretam abstinentiam et carnis mortificationem, ad te amandum, orandum, laudandum, meditandum, ad omnem secundum te actum et cogitatum, puram, sobriam, devotam mentem, veracem et efficacem mandatorum tuorum notitiam, dilectionem, facilitatem et effectum, semper, Domine, ad meliora cum humilitate proficere et nunquam deficere. Ne committas me, Domine, voluntati meae, nec humanae ignorantiae, aut infirmitati, neque meis meritis, nec ulli alii quam tuae piae dispositioni. Sed tu ipse clementer dispone me et omnes cogitatus et actus meos in beneplacito tuo, ut fiat a me, et in me et de me, tua semper sola voluntas. Libera me ab omni malo, et perduc me in vitam aeternam. Amen.
10.1
252 ORATIO X. AD DEUM. Pro vitiis resecandis, et virtutibus obtinendis.
10.1
Domine Deus meus, da cordi meo te desiderare, desiderando quaerere, quaerendo invenire, inveniendo amare, amando mala mea redimere, redempta non iterare; da, Domine Deus meus, cordi meo poenitentiam, spiritui contritionem, oculis lacrymarum fontem, manibus eleemosynae largitatem. Rex meus, exstingue in me desideria carnis, et accende ignem tui amoris. Redemptor meus, expelle a me spiritum superbiae, et concede mihi propitius spiritum humilitatis tuae. Salvator meus, amove a me furorem irae, et indulge mihi benignus scutum patientiae. Creator meus, evelle a me animi rancorem, et largire mitis mentis dulcedinem. Da mihi, clementissime Pater, solidam fidem, spem congruam, charitatem continuam.
10.2
Rector meus, averte a me animi vanitatem, mentis inconstantiam, cordis vagationem, oris scurrilitatem, oculorum elationem, ventris ingluviem, opprobria proximorum, scelera detractionum, curiositatis pruriginem, divitiarum cupiditatem, potentatuum rapinam, inanis gloriae appetitum, hypocrisis malum, adulationis venenum, contemptum inopum, oppressionem debilium, avaritiae ardorem, invidiae, rubiginem, blasphemiae mortem. Reseca in me, Factor meus, temeritatem, iniquam pertinaciam, inquietam otiositatem, somnolentam pigritiam, mentis hebetudinem, cordis caecitatem, sensus obstinationem, morum truculentiam, boni inobedientiam, consilii repugnantiam, linguae effrenationem, pauperum praedam, impotentum violentiam, innocentum calumniam, subditorum negligentiam, circa domesticos crudelitatem, adversus familiares impietatem, erga proximos duritiam.
10.3
Deus meus, misericordia mea, oro te per dilectum Filium tuum, da mihi opera misericordiae, pietatis studia, compati afflictis, subvenire egenis, sucurrere miseris, consulere erroneis, consolari moestos, relevare oppressos, pauperes recreare, flebiles refovere, dimittere debitoribus, parcere in me peccantibus, odientes me diligere, pro malis bona reddere, neminem despicere, sed omnes honorare, bonos imitari, malos cavere, virtutes amplecti, vitia rejicere, in adversis patientiam, in prosperis continentiam, custodiam oris, et ostium circumstantiae labiis meis, terrena calcare, coelestia desiderare.
10.4
Ecce, Plasmator meus, multa rogavi, cum nec pauca promerui. Fateor, heu fateor! non solum quae postulo non debentur dona, sed multa mihi debentur et exquisita supplicia. Sed animam me publicani, meretrices et latrones, qui a faucibus hostis momentaneae poenitudinis humilitate eruti sinu recipiuntur Pastoris. Tu enim factor omnium Deus, licet in cunctis operibus tuis sis mirabilis, mirabilior tamen credideris esse in visceribus pietatis. Unde de temetipso per quemdam servum tuum dixisti: Miserationes ejus super omnia opera ejus; et quasi de singulo loquentem, de universo populo tuo te dixisse confidimus: Misericordiam autem meam non dispergam ab eo. Nullum enim spernis, neminem abjicis, neminem perhorrescis, nisi forte qui te amens exhorruerit. Ergo non modo iratus non percutis, sed te irritantibus bona, si quaesierint, tribuis, Deus meus, cornu salutis meae, et susceptor meus. Ego infelix te irritavi, ego malum coram te feci, furorem tuum provocavi, iram promerui; peccavi, et passus es; deliqui, et adhuc sustines. Si poenitet, parcis; si revertor, suscipis; insuper dum differo, praestotaris. Revocas errantem, invitas repugnantem, excitas torpentem, amplecteris redeuntem, doces ignorantem, moerentem mulces, a ruina suscitas, post lapsum reparas, petenti largiris, quaerenti inveneris, pulsanti aperis.
10.5
Ecce, Domine Deus salutis meae, quid opponam nescio, quid respondeam ignoro; nullum abs te confugium, nullum abs te patet latibulum. Ostendisti mihi bene vivendi viam, dedisti gradiendi scientiam, minatus es mihi gehennam, et pollicitus es mihi paradisi gloriam. Nunc, Pater misericordiarum, et Deus totius consolationis, confige timore tuo carnes meas, quatenus quae minaris, metuendo evadam, et redde mihi propitius laetitiam salutaris tui, ut quae spondes diligendo percipiam. Fortitudo mea, Domine, firmamentum meum, et refugium meum, et liberator meus, suggere mihi quid de te cogitem, doce quibus te sermonibus invocem, da quibus operibus te placem. Scio namque, scio unum, quod placaris; et aliud, quod non spernis. Est utique spiritus contribulatus tibi sacrificium, et acceptas cor contritum et humiliatum. His me, Deus meus, redemptor meus, dita muneribus. His contra inimicum muni protectionibus, hoc de flammis vitiorum praesta refrigerium, hoc a desideriorum passionibus pande pius refugium. Fac, Domine, virtus salutis meae, ne sim in eorum ordine qui ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Obumbra caput meum in die belli, esto spes mea in die afflictionis, et salus in tempore tribulationis.
10.6
En, Domine, illuminatio mea et salus mea, rogavi quibus egeo, intimavi quae timeo, sed remordet me conscientia, reprehendunt me cordis secreta, et quod amor ministrat, timor dissipat, zelus incitat, metus increpat; acta mea, formidinem, sed tua ingerit pietas fiduciam. Tua hortatur benignitas, mea retardat malignitas; et, ut verius fatear, occurrunt memoriae phantasmata vitiorum, quae reverberant audaciam praesumentium animorum. Cum enim quis odio dignus sit, qua fronte gratiam peccatorum requirit? Cum poena debetur, qua temeritate gloria poscitur? Lacessit judicem, qui, postposita satisfactione delicti, quaerit praemiis honorari. Regi insultat obnoxius supplicio, qui flagitat donari indebito bravio. Et dulcem patris affectum stultus exacerbat filius, qui, post illatas contumelias, ante poenitudinem haereditatis usurpat celsitudinem. Quid, mi Pater, me egisse recolo? merui mortem, et peto vitam; commovi Regem meum, cujus impudens nunc invoco praesidium; contempsi Judicem quem temere postulo adjutorem; insolens renui audire patrem, quem deinum praesumo habere tutorem.
10.7
Heu mihi! quam sero venio, heu, heu! quam tarde festino, heu me! quia curro post vulnera, dedignans incolumis praecavere jacula; neglexi prospicere tela, modo sollicitor de morte vicina. Vulnera vulneribus inflixi, quia scelera sceleribus addere non timui; recenti tabe cicatrices respersi, quia prisca flagitia modernis iniquitatibus reciprocavi, et quae divina solidaverat medicina, mea resolvit prurigo phrenetica. Cutis, quae superducta vulneribus morbum celaverat, sanie erumpente putruit, quia iterata iniquitas concessam misericordiam exinanivit. Novi quippe scriptum: In quacunque die justus peccaverit, omnes justitiae ejus in oblivione erunt. Si justitia aboletur justi ruentis, quanto magis poenitentia peccatoris in idipsum revertentis? Quoties ut canis redii ad vomitum, et quasi sus repetii luti volutabrum. Fateri 253 mihi itaque difficile est, quia et recordari est impossibile quot mortalium homines ignorantes peccare docui, nolentibus delinquere persuasi, resistentes coegi, volentibus consensi, quot sane gradientibus laqueum induxi, viam quaerentibus foveam detexi, mala patrare non horrui, donorum Dei oblivisci non metui. Sed tu, juste Judex, signasti quasi in sacculo peccata mea( Job XIV, 17), observasti omnes semitas meas, et cunctos gressus meos dinumerasti. Tacuisti semper, siluisti, patiens fuisti. Vae mihi! demum loqueris quasi parturiens.
10.8
Deus deorum, Domine, praestabilis super malitia, novi quia manifeste venies; novi quia non semper silebis, cum in conspectu tuo ignis exardescet, et in circuitu tuo tempestas ingruerit valida, cum advocaveris coelum desursum, et terram discernere populum tuum. Ecce tot millibus populorum nudabuntur omnes iniquitates meae, tot agminibus angelorum patebunt universa scelera mea, non solum actuum, sed etiam cogitationum simulque locutionum. Tot judicibus inops astabo quot me praecesserunt in bono opere. Tot arguentibus confundar quot mihi praebuerunt bene vivendi exempla. Tot convincar testibus quot me monuerunt proficuis sermonibus, seque imitandos justis mihi dederunt actionibus. Domine, mi Deus, non suppetit quid dicam, non occurrit quid respondeam; et seu jam illi intersim discrimini, urget me conscientia, cruciant et cordis arcana, coarctat avaritia, accusat superbia, consumit invidia, inflammat concupiscentia, incestat luxuria, dehonestat gula, con futat ebrietas, detractio lacerat, ambitio supplantat, rapacitas obligat, discordia dissipat, ira perturbat, levitas dejicit, torpor opprimit, hypocrisis fallit, adulatio frangit, favor attollit, calumnia pungit.
10.9
Ecce, liberator meus de gentibus iracundis, ecce cum quibus vixi a diebus nativitatis meae, quibus et studui, quibus et fidem servavi; ipsa me studia quae dilexeram damnant, quae laudaveram vituperant. Hi sunt quibus acquievi amici, quibus parui magistri, quibus servivi domini, consules quibus credidi, cives quibus cohabitavi, domestici quibus consenui. Heu mihi! rex meus, et Deus meus, quia incolatus meus prolongatus est. Vae mihi, illumatio mea: qui habitavi cum habitantibus Cedar. Et cum David sanctus dixerit, multum, quanto magis ego infelix dicere possum, nimis incola fuit anima mea! Firmamentum meum, Deus, non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Spes mea, non est in filiis hominum, quem si remota pietate judicaveris, justum invenias; et nisi praeveneris miserando impium, non erit quem glorifices pium. Credo namque, salus mea, quod audivi, quoniam benignitas tua ad poenitentiam me adducit. Turris fortitudinis, sonuerunt necessaria mihi labia tua: Nemo potest venire ad me, nisi Pater meus, qui misit me, traxerit eum.
10.10
Enim vero quia ita instruxisti me, tantaque propitius institutione formasti, totis medullis cordis, toto nisu mentis te rogo, omnipotens Pater, cum dilectissimo Filio tuo; teque, dulcissima Proles, cum serenissimo invoco Paracleto. Trahe me, quatenus post te currens in odorem unguentorum tuorum delecter. Quam magna, Domine, Deus meus, multitudo dulcedinis tuae, quam abscondisti timentibus te! Abscondisti, quia conservasti, non quia abscondisti. Abstulisti, cum eo magis multiplicasti. Solet aliquando quod absconditur diligentius investigari, et inventum arctius amari; dilata in te non minuuntur, sed magis crescunt desideria; non est ergo tuus amor transitorius, sed aeternus. Qui te diligunt non tepescunt, sed fervescunt. Non est tuus amor otiosus, memoria tua super mel dulcis et meditatio de te plus quam cibus suavis. De te loqui plena est refectio, te nosse perfecta consolatio, tibi adhaerere vita aeterna, a te separari mors perpetua. Fons vivus his qui te sitiunt, esca indeficiens qui te esuriunt. Gloria te quaerentibus, gaudium invenientibus. Odor tuus suscitat mortuos, respectus curat aegros, lux tua omnem fugat caliginem, visitatio tua cunctam repellit tristitiam. Nullus apud te moeror, procul a te omnis dolor, nulla tecum moestitia, et nulla indigentia. Ubi tu, nulla necessitas, nullius boni est difficultas, nunquam ibi tenebrae, nec terror nominatur gehennae, nullius noctis tecum caecitas, nec tumultus improbitas, nunquam famis sitisque inopia, frigoris nec aestus circa te moratur penuria, non invaletudo corporis, prorsus nec corruptio mentis, non zelus, neque contentio, nec omnino ambitio; illinc abest sollicitudo finis, et cura mortis, labor senectutis, et languor aegritudinis; ibi nescitur passio aeris, et varietas temporis. Haec est enim magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti tementibus te, sed perfecisti sperantibus in te.
10.11
O quam bona absconsio, quae efficitur perfectio! non enim haec absconsio aestimatur perditio, sed magis conservatio, quae fit perfectio. O gloriose Rex, quam vera sunt tua judicia justificata in semetipsa, vere desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, dulciora super mel et favum! O vita mea, Deus meus, rogo te per nomen Redemptoris mei dilecti Filii tui, largire propitius ut custodiam ea. Cognovi namque quia in custodiendis illis retributio multa. Gloria mea, Deus meus, abscondis thesaurum tuum, ut incites cupidum, recondis margaritam, ut augeas quaerentis amorem; differs dare, ut doceas petere; dissimulas audire petentem, ut facias perseverantem. Postremo, incipientibus promittis; nonnisi vere perseverantibus salutem tribuis, quod plane indicat illa flebilis, quae tuum in sepulcro Christum, imo te in Christo, quaerebat durantibus adhuc tenebris, quam accenderas ut quaereret; sed quaerenti disparebas, ut perseveraret; perseveravit sperans, et speravit perseverans; et quia in spe perseveravit, videre te meruit. O beata visio, et plena exsultatio! O summum gaudium, et consummantum desiderium! O desiderabilis vultus, et jucundus aspectus! O beata spes, et felix perseverantia! nisi enim speraret, non perseveraret, et nisi perseveraret, spei fructum non perciperet. Sic enim, Deus meus, misericordia mea, absconderis timentibus te, ut inveniaris sperantibus in te; sic elongaris a quaerentibus, ut appropinques perseverantibus: Qui elongant se a te, peribunt; qui autem exspectant te, confundentur. Qui timent te, sperent in te, quoniam protector et adjutor eorum es. Per timorem pervenitur ad amorem. Timendus est, ut Dominus; amandus, ut Pater. Timor tuus sanctus permanet, quia sanctos permanere facit, quos possidet. Nihil deest timentibus te, quia oculi tui super eos, et aures tuae in preces eorum. Misericordia mea et refugium meum, susceptor meus et liberator meus, sic timorem adhibe mihi quatenus amorem subinferas; sic irroga metum ut tui augeas desiderium; sicque me fac participem timentium te, ut et custodientium mandata tua facias, ut per timoris servitutem ad amoris pertingere merear gratiam, per quam tandem perveniam ad tuam gloriam. Amen.
11
254 ORATIO XI. AD DEUM.
11
Domine Deus, omnipotens Pater, et bone Deus Jesu, miserere mihi peccatori, et da mihi veniam peccatorum meorum. Da mihi cavere et vincere omnes insidias inimicorum meorum, et tentationes et delectationes noxias, perfecte mente et actu vitare quae prohibes facere, servire tibi et amare te quantum scis et vis, et vivere secundum tuam voluntatem. Da mihi, Domine, compunctionem cordis, exercitium pietatis, virtutem humilitatis, discretam abstinentiam, carnis mortificationem, rectum introitum ad te orandum et amandum, meditandum et laudandum ad omnem secundum te actum, cogitationem perfectam, sobriam et veracem, et mentem strenuam et efficacem. Da mihi, Domine, mandatorum tuorum notitiam et dilectionem et delectationem, facilitatem et effectum in custodiendis illis, et jugem perseverantiam ad meliora, cum humilitate proficere et nunquam deficere. Ne derelinquas me, Domine, nec humanae infirmitati vel ignorantiae, nec meritis meis, nec ulli alii rei, nisi tuae dispositioni. Tu, Domine, clementer dispone me, et omnes cogitatus et actus meos in beneplacito tuo, ut fiat a me, et in me et de me tua solum semper voluntas. Libera me, Domine, ab omni malo, et da mihi omne bonum, id est te ipsum, ut gaudium meum sit in te, qui es vita aeterna. Amen.
12.1
ORATIO XII. AD DEUM. Laus Dei, cum gratiarum actione devota.
12.1
Tibi ago laudes et gratias, Deus meus, misericordia mea, qui me ad tuam cogitationem perducere et per sacri baptismatis ablutionem inter adoptionis filios aggregare dignatus es. Tibi ago laudes et gratias, qui me ab ipsis rudimentis infantiae usque ad hanc horam per multa defluentem peccata, immensae bonitatis tuae patientia, ad emendationem exspectas. Te laudo et glorifico, qui me brachio virtutis tuae de multis angustiis, calamitatibus et miseriis frequenter liberasti, qui me hactenus de aeternis suppliciis et de corporis hujus cruciatibus eruisti. Te laudo et glorifico, qui mihi sospitatem membrorum, tranquillitatem temporum, amorem, affectum et charitatem servorum tuorum in me, quae sunt dona tuae pietatis, conferre dignatus es. Sancte sanctorum, qui sanctificas omnia, benedico te, glorifico te, adoro te, gratias tibi ago. Benedicant te omnes creaturae tuae, benedicant te omnes angeli et sancti tui. Sic benedicamus te in vita mea. Adoret te et glorificet et benedicat omnis interior et exterior compago mea. Salus mea, lux mea, illuminatio mea, benedicant te oculi mei, quos fecisti et praeparasti ad contemplandam speciem serenitatis tuae. Dulcedo mea, delectatio mea, benedicant te aures meae, quas fecisti et praeparasti ad audiendam vocem jucunditatis tuae. Suavitas mea, recreatio mea, benedicant te nares meae, quas fecisti ut vivant et delectentur in odore unguentorum tuorum. Laus mea, canticum meum novum, exsultatio mea, benedicat te et magnificet lingua mea, quam fecisti et praeparasti ut enarrem mirabilia tua. Sapientia mea, meditatio mea, consilium meum, adoret semper et benedicat cor meum, quod praeparasti et dedisti mihi ad dignoscendas inaestimabiles miserationes tuas. Vita mea, beatitudo mea, benedicat te, licet peccatrix, anima mea, quam fecisti et praeparasti ad perfruendum bonis tuis.
12.2
Adorande, tremende, colende, pater metuende, benedico te, quem amavi, quem quaesivi, quem semper optavi. Deus meus, amator meus, te sitio, te esurio, te desidero, te supplico, te totis visceribus totisque gemitibus concupisco. Et sicut mater unici Filii sui orbata praesentia sedet ad locum monumenti ejus, plorans semper et ejulans, sic et ego non quantum debeo, sed quantum valeo, memor passionis tuae, memor alaparum, memor flagellorum, memor vulnerum tuorum, memor qualiter pro me occisus es, qualiter conditus es, qualiter sepultus et ubi, sedeo cum Maria plorans ad monumentum mentis meae. Ubi te fides sepelivit, spes quaerit ut inveniat, charitas ut perungat. Benignissime, serenissime, suavissime, quis mihi det ut inveniam te foris et deosculer, et respergam lacrymis loca vulnerum, fixuras clavorum? Filiae Jerusalem, nuntiate dilecto quia amore langueo. Appareat mihi, ostendat se mihi. Vocet me nomine meo, compescat me a dolore meo.
12.3
Non enim capit in me dolor meus, quandiu peregrinus sum a te, Deus meus. Age jam, Domine, revela faciem tuam, ostende supplicibus misericordiam tuam. Scimus peractam resurrectionem, declara in oculis nostris beatam incorruptionem. Admirabilis, inaestimabilis, incomparabilis, te volebam, te sperabam, te quaerebam. En ipse venis purpuratus; rubrum est indumentum tuum. Lavasti in vino stolam tuam, et in sanguine uvae pallium tuum. Percussisti caput de domo impii, egressus in salutem populi tui.
12.4
Mane nobiscum, Domine, mane vel usque mane. Fruamur interim praesentia tua. Laetemur atque delectemur in resurrectione tua. Ingruunt tenebrae, urget diem vesper. Illuminet vultum suum super nos Sol noster, lumen nostrum, Christus Deus noster. Sed quid agis, heu! mi Domine, heu! anima mea? Quid dicam, vel quid faciam, aut quo vadam? Jamjam elevas manus tuas. En ipse ingrederis vias tuas. Occurrunt coeli, sternuntur poli, paratur nubes ascensuro; ego tibi solas orbitatis meae lacrymas offeram recessuro. Erunt lacrymae meae panes mihi die ac nocte. Pascar fletibus meis, potabo animam meam doloribus meis. Deficiet in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus. Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Anima mea desiderabit te in nocte, sed et spiritus meus in praecordiis meis de mane vigilabit ad te. Venies ad nos interim, Domine, quoniam bonus es, nec tardabis, quia pius es. Tibi gloria in saecula saeculorum. Amen.
13
255 ORATIO XIII. AD DEUM. Pro patre, et matre, et parentibus, et amicis.
13
Dominator Domine Deus, qui mirabiliter cuncta condidisti, et tua dispositione creasti omnia; qui jussisti conditionem propagandae sobolis ex viro et femina esse, et praecepisti dilectionem circa patrem et matrem exhibendam, exaudi me, misericors Deus, clamantem ad te pro salute genitoris mei et genitricis meae, quos et tua providentia mihi humillimo praeparare dignatus es; seu pro fratribus meis, ac sororibus, omnibusque qui mihi peccatori ex carnali consanguinitate, vel familiaritate, vel promissione seu commissione conjuncti sunt, tam vivis quam defunctis, quorum nomina et merita tibi Domino Deo universorum cognita sunt, ut defunctis vitam aeternam concedere digneris, et viventes ab omni malo defendas, et in viam salutis eos disponas; quatenus per veram confessionem, veramque emendationem suorum omnium delictorum, peccata dimittas, ut, carne exuti, coelesti participatione efficiantur haeredes. Exaudi me miserum, clementissime Deus, supplicantem ad te pro animabus famulorum famularumque tuarum, qui mihi bene volunt et faciunt, et serviunt, et qui mihi suas eleemosynas largiti sunt, et de quibus eleemosynas recepi, quorum nomina tibi Domino Deo universorum cognita sunt, et qui se meis orationibus commendaverunt, ut eis tuae misericordiae beneficia impendas, et in loco tibi placentium collocare digneris, Salvator mundi, qui cum Deo Patre et Spiritu sancto vivis et regnas, etc.
14.1
ORATIO XIV. AD SPIRITUM SANCTUM.
14.1
Jam et divini amor numinis, Patris omnipotentis, prolisque beatissimae sancta communicatio, omnipotens Paraclete Spiritus, moerentium consolator clementissime, jam cordis mei penetralibus potenti illabere virtute, et tenebrosa quaeque laris neglecti latibula corusci luminis fulgore pius inhabitator laetifica, tuique roris abundantia longo ariditatis marcentia squalore visitando fecunda. Saucia interioris hominis arcana tui amoris jaculo, et torpentis medullas jecoris flammis salutaribus penetrando succende, sanctique fervoris igne illustrando, intima mentis et corporis universa depasce. Pota me torrente voluptatis tuae( Psal. XXXV, 9), ut nihil jam mundanorum degustare libeat veneratae dulcedinis. Judica me, Domine, et discerne causam meam de gente non sancta; doce me facere voluntatem tuam, quia Deus meus es tu. Credo ergo quod quemcunque inhabitaveris, Patris, ac pariter Filii domicilium condis. Beatus qui te merebitur hospitem: quoniam per te Pater et Filius apud eum facient mansionem.
14.2
Veni jam, veni, benignissime dolentis animae consolator in opportunitatibus, et in tribulationibus adjutor. Veni, mundator scelerum, curator vulnerum. Veni, fortitudo fragilium, relevator labentium; veni, humilium doctor, superborum destructor. Veni, orphanorum pius pater, viduarum dulcis judex. Veni, spes pauperum, refocillator deficentium. Veni, navigantium sidus, naufragantium portus. Veni, omnium viventium singulare decus, morientium unica salus. Veni, sanctissime Spiritus, veni et miserere mei, apta me tibi: et condescende propitius mihi, ut mea tuae magnitudini exiguitas, roborique tuo mea imbecillitas, secundum multitudinem tuarum complaceat miserationum, per Jesum Christum Salvatorem meum, qui cum Patre in tua unitate vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.
15.1
ORATIO XV. AD CHRISTUM, Cum recordatione beneficiorum ejus, et humanae miseriae.
15.1
Ad te, dulcissime et benignissime Domine Jesu Christe, qui fons pietatis es et misericordiae, potissime me converto; quia et per potentiam divinitatis tuae, qua cum Patre et Spiritu sancto unus Deus omnia ex nihilo fecisti, me creatum esse fateor; et per incarnationem tuam, quam in proprietate personae tuae, cooperante tamen Patre et Spiritu sancto, suscepisti, me refectum et renovatum esse scio. Oro itaque dulcissimam misericordiam tuam, piissime et suavissime Domine Jesu, per sanctam annuntiationem tuam, miserere infelicis animae meae. Dulcissime Domine Jesu Christe, per sanctam incarnationem et nativitatem tuam, miserere animae meae. Dulcissime Domine Jesu, Christe, per circumcisionem tuam, miserere mei. Dulcissime Domine Jesu, per sanctam infantiam tuam, miserere mei. Dulcissime Domine Jesu, per juventutem tuam, miserere mei. Dulcissime Domine Jesu, per baptismum tuum, miserere mei. Dulcissime Domine Jesu, per jejunium tuum, famem et fatigationem, miserere mei. Dulcissime Domine Jesu, per miracula tua, per quae, etsi homo verus eras, verus Deus agnoscebaris, miserere mei. Dulcissime Domine Jesu, per flagella, sputa et alapas quas pro nobis suscepisti, miserere mei. Dulcissime et misericordissime Domine Jesu, per spineam coronam, quam in capite tuo portasti, ut spineas peccatorum nostrorum auferres, miserere mei. Miserere mei, dulcissime Domine Jesu, per crucem tuam, et mortem quam 256 in eadem cruce passus es, ut nos a morte redimeres. Miserere mei, Domine Jesu, per sepulcrum tuum in quo secundum carnem jacuisti, et per benignissimam descensionem tuam ad inferos, in quibus fideles et amicos tuos, qui te ibi suum dulcissimum Redemptorem diu exspectaverant, visitasti; visitans a daemoniaca dominatione, gloriose triumphans misericorditer eripuisti; infernalibus furiis suum principem valenter incusantibus quod te, in quo de suo nihil invenerat, injuste interfecerit; pro qua injusta interfectione juste tunc perdebant quos tandiu captivos et suis infeliciter vinculis alligatos tenuerant. Miserere mei, Domine dulcissime et benignissime Jesu, per gloriosam resurrectionem tuam, qua tertia die, postquam pro peccatoribus occisus es, discipulis et amicis tuis de tua morte dolentibus et nimis afflictis vivus et immortalis apparuisti, et per dulcissima colloquia tua, quae cum eis per dies quadraginta post resurrectionem tuam habuisti; in quibus in multis argumentis apparens eis, et loquens de regno Dei, eosque confortans et refovens et cum eis saepius convescens, praemissis evidentissimis signis et veritate tuae carnis, in qua mortem passus es, auferens ab eorum cordibus omnem dubitationem, ad fidem et credulitatem tuae resurrectionis solidasti. Miserere mei, dulcissime Domine Jesu, per admirabilem ascensionem tuam, qua discipulis tuis et matre tua Virgine aspicientibus, coelos petens, humanam naturam, quam misericorditer pro peccatoribus susceperas, et in qua mortem passus mortem destruxeras, ad dexteram Patris collocasti. Miserere mei, dulcissime Domine Jesu, per adventum sancti Spiritus, quem sicut promiseras discipulis tuis die Pentecostes misisti: quo impleti et vehementissime confortati, omni timore postposito, veritatem tuae resurrectionis cunctis gentibus annuntiarent, eosque docerent quod si in te crederent et tuis praeceptis obedirent, omni dubitatione posthabita, regnum coelorum post mortem carnis ascenderent, et in aeterna gloria tecum feliciter regnarent. Miserere mei, dulcissime Domine Jesu, per reditum tuum ad judicandos vivos et mortuos, quo judicio malos a bonis separans, aeterna perditione damnabis; bonos vero tecum ad coelos ducens, in aeterna felicitate collocabis.
15.2
His dulcissimis recordationibus et piis memoriis animatus, dulcissime Domine Jesu, et haec tanta beneficia infirmis et peccatoribus a te misericorditer collata, dum in secreto pectoris mei dulciter et cum magna admiratione volvo et revolvo; infirmas memorias et recordationes peccati, quae ad damnationem et damnationis perditionem trahunt, tua opitulante bonitate, aliquando respuo; et ea quae divina sapiunt, et infirmam animam et peccatricem sublevare solent, respicio, veneror et amplector. Sed heu infelici animae meae, dulcissime et benignissime Domine! heu tantae perditioni infelicem animam tam graviter vexanti, et nisi misericordissima pietate tua sustineatur, in puncto ad infernum descendenti! Ecce enim dum cordis mei secretum diligenter inspicio, ipsam infelicem, animam meam, quam ante divinam majestatem tuam mundam et immaculatam stare putaveram, veneno malitiae et iniquitatis non parum infectam invenio. Saepius vero dum etiam causa alicujus utilitatis cum aliquo loqui incipio, statim, vel post parvam moram, in detractionem incurro, vel pro aliqua re impudenter murmuro, vel vitio curiositatis ineptae succumbo, vel malarum cogitationum turpitudines motusque illicitos et impudicos in ipsis interioribus meis sustineo. Iterum atque iterum heu tantae infelicitati, tantaeque perditioni! Fateor, dulcissime Jesu, et expando coram te iniquitates meas, quas intus patitur misera anima mea. Dum enim ea quae retro sunt obliviscens ad ea quae ante sunt me extendere volo, atque in his dulcissimis recordationibus, quas superius commemoratus sum, diutius si possem[ al. possum] delectari cupio, atque omnes cogitationes meas quasi in fasciculum colligens, omni perturbatione animi remota, adhaerere Deo perseveranti continuatione desidero, subito nescio qua miseria me relabi ad inania et noxia conspicio: et tanquam mors subito[ al. subita] interficiens, vel quemadmodum canis rabidus, qui nec percussione repulsus a laceratione hominis se temperat, carnalis delectatio omnem tranquillitatem animi, omnemque rectitudinem justitiae, quam me credebam habere, perturbat ac destruit. Et qui putabam me stare in arce virtutum pro suavi odore earum, sentio intolerabilem ac teterrimum fetorem vitiorum.
15.3
Quid ergo faciam, dulcissime Domine Jesu, amator hominum et creator, reformator et Redemptor peccatorum? Quo me convertam tantis circumdatus malis, tantis involutus pessimarum delectationum tenebris? Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus. Quis autem, nisi gratia Domini mei Jesu Christi? Miserere ergo, dulcissime Domine Jesu, miserere creaturae tuae, miserere peccatricis animae meae. Intende, dulcissime Domine Jesu, intende miseriae ejus, et libera eam; propter inimicos ejus eripe eam. Illumina oculos ejus, ne unquam obdormiat in morte, ne quando dicat inimicus ejus: Prae valui adversus eam. Judica, Domine, nocentes eam, expugna impugnantes eam. Apprehende arma et scutum, et exurge in adjutorium. ejus. Credo, dulcissime Domine Jesu, credo quoniam si arma tua ad defensionem ejus arripias, et scuto conae voluntatis tuae animam quam creasti defendas, quia nullus hostis, nullius jacula inimici, etsi foris expugnent, vel etiam intus saevire tentaverint, animam quam defendis ullo modo poterunt superare. Dulcissime et misericordissime Domine Jesu, sana eam multis malis obrutam, multis iniquitatibus superatam, multis facinoribus maculatam. Adjutor pauperum, defensor pupillorum, sana et adjuva eam a te creatam, a te redemptam, per te mundatam. Sustine conatum ejus, conforta desiderium ejus, et concede ei hoc spatium vitae, in quo in hoc mundo conversanda est, sic percurrere, et cunctas iniquitates suas per ineffabilem misericordiam tuam sic emendare, et per veram poenitentiam et veram confessionem purgare, corrigere, mundare et abstergere, ut, tua largiente indulgentissima pietate, ab omni labe vitiorum purgata, mundata, correcta et abstersa post mortem carnis, ad te dulcissimum Creatorem suum, piissimum Dominum suum pervenire valeat, tuamque inenarrabilem gloriam cum omnibus sanctis tuis in aeterna felicitate possidere per aeterna saecula. Amen.
16.1
257 ORATIO XVI. AD CHRISTUM. Pro gratia lacrymarum obtinenda ex peccatorum recordatione.
16.1
Christe Domine, Verbum Patris, qui venisti in hunc mundum peccatores salvos facere, rogo te per indulgentissima misericordiae tuae viscera, emenda vitam meam, meliora actus, compone mores, tolle de me quod mihi nocet et tibi displicet, et da quod nosti tibi placere et mihi prodesse. Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine, nisi tu solus? Tu es Deus omnipotens infinitae pietatis, qui justificas impios, et vivificas mortuos propter peccatum, qui mutas peccatores, et non sunt. Tolle ergo de me quidquid tibi displicet in me. Imperfecta enim mea plurima vident oculi tui. Mitte, quaeso, manum pietatis tuae in me, et tolle de me quidquid offendit oculos pietatis tuae in me. Coram te, Domine, est sanitas et infirmitas mea. Illum, precor, serva, istam sana. Sana me, Domine, et sanabor; salvum me fac, et salvus ero; tu qui infirma sanas, et sanata conservas, tu qui solo nutu tuo restauras diruta et collapsa. Si enim dignaris in agro tuo corde meo serere bonum semen, necesse est ut manu pietatis tuae spinas prius evellas vitiorum meorum.
16.2
Dulcissime, benignissime, amantissime, charissime, desideratissime, amabilissime, pulcherrime, infunde, obsecro, multitudinem dulcedinis tuae et charitatis tuae pectori meo, ut nihil terrenum, nihil carnale desiderem vel cogitem, sed te solum amem, te solum habeam in corde et in ore meo. Scribe digito tuo in pectore meo dulcem memoriam tui melliflui nominis, nulla unquam oblivione delendam. Scribe in tabulis cordis mei voluntatem tuam, et justificationes tuas, ut te immensae dulcedinis Domi num, et praecepta tua semper et ubique habeam prae oculis meis. Succende mentem meam igne illo tuo quem misisti in terram, et voluisti vehementer accendi, ut sacrificium spiritus contribulati, et cordis contriti, obortis lacrymis quotidie of feram tibi.
16.3
Dulcis Christe, bone Jesu, sicut desidero, sicut tota mente mea peto, da mihi amorem tuum sanctum et castum, qui me repleat, teneat, totumque possideat. Et da mihi evidens signum amoris tui, irriguum lacrymarum fontem jugiter manantem, ut ipsae quoque lacrymae tui in me testentur amorem, ipsae prodant, ipsae loquantur quantum te diligit anima mea, dum prae nimia dulcedine amoris tui nequit se a lacrymis continere. Reminiscor, pie Domine, illius bonae mulieris Annae, quae ad tabernaculum rogatura pro filio venit, de qua Scriptura refert quod vultus ejus post lacrymas et preces non sunt amplius in diversa mutati. Sed memor tantae virtutis tantaeque constantiae, dolore torqueor, et verecundia confundor; quia me miserum nimis deorsum jacere intueor. Si enim ita flevit, et in stetu perseveravit mulier, quae quaerebat filium, quomodo plangere, et in planctu persistere debet anima mea, quae quaerit et amat Deum, et ad eum pervenire desiderat? Quomodo gemere ac flere debet talis anima, quae quaerit Deum die ac nocte, quae praeter Christum nihil vult amare? Mirum quippe est, si jam non factae sunt ei lacrymae suae panes die ac nocte. Respice ergo, et miserere mei, quia dolores cordis mei multiplicati sunt. Da mihi consolationem tuam coelestem, et noli spernere peccatricem animam, pro qua mortuus es. Da mihi, quaeso, lacrymas ex toto affectu internas, quae peccatorum meorum possint solvere vincula, et coelesti jucunditate semper repleant animam meam; si non cum veris et perfectis monachis, quorum vestigia nequeo imitari, saltem cum devotis mulieribus quantulamcunque portionem in regno tuo merear adipisci.
16.4
Venit quoque mihi in mentem alterius mulieris devotio mira, quae te in sepulcro jacentem pio amore quaerebat, quae recedentibus discipulis de sepulcro non recedebat, quae sedebat ibi tristis et moerens, et diu multumque flebat; et resurgens multis lacrymis iterum iterumque antra deserti sepulcri vigilantibus oculis explorabat, si forte alicubi te videre posset, quem ferventi desiderio quaerebat. Jam certe semel et iterum ingressa sepulcrum viderat, sed nimium amanti non satis erat, virtus enim boni operis perseverantia est. Et quia prae caeteris dilexit, et diligendo flevit, et flendo quaesivit, et quaerendo perseveravit, ideo prima omnium te invenire, te videre, te alloqui meruit. Et non solum haec, sed etiam ipsis discipulis gloriosae resurrectionis tuae praenuntia exstitit, te praecipiente, et clementer monente: Vade, dic fratribus meis ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt. Si ergo ita flevit, et in fletu perseveravit mulier, quae viventem cum mortuis quaerebat, quae te manu fidei tangebat, quomodo plangere et in planctu persistere debet anima, quae te Redemptorem suum jam coelo praesidentem et ubique regnantem corde credit, ore confitetur? Quomodo ergo gemere et flere debet talis anima, quae te toto corde diligit teque toto desiderio videre concupiscit?
16.5
Solum confugium, et unica spes miserorum, Domine, cui nunquam sine spe misericordiae supplicatur, praesta mihi hanc gratiam propter te, et propter nomen sanctum tuum, ut quoties de te cogito, de te loquor, de te scribo, de te lego, de te confero, quoties tu reminiscor, tibi assisto, laudes, preces, et sacrificium offero, toties obortis lacrymis in conspectu tuo copiose et dulciter fleam, ita ut efficiantur mihi lacrymae meae panes die ac nocte. Tu quidem, Rex gloriae et omnium virtutum magister, docuisti nos verbo et exemplo gemere et flere, dicens: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Tu flevisti defunctum amicum, et lacrymatus es valde super perituram civitatem. Rogo te, bone Jesu, per illas pretiosissimas lacrymas tuas, et per omnes miserationes tuas, quibus mirabiliter nobis perditis subvenire dignatus es, da mihi gratiam lacrymarum, quam multum desiderat et appetit anima mea, quia sine dono tuo non possum habere eam, sed per Spiritum sanctum tuum, qui dura corda peccatorum mollit, et ad fletum compungit. Da mihi gratiam lacrymarum, sicut dedisti patribus nostris, quorum vestigia debeo imitari, ut plangam me in omni vita mea, sicut ipsi se planxerunt nocte ac die. Propter merita et orationes eorum qui tibi placuerunt et devotissime servierunt, miserere mei miserrimi et indigni servi tui, et da mihi gratiam lacrymarum. Da mihi irriguum superius, et irriguum inferius, ut sint mihi lacrymae meae panes die ac nocte, efficiarque in conspectu tuo, Deus meus, per ignem compunctionis, holocaustum pingue et medullatum; macter totus in ara cordis mei, tanquam pinguissimum holocaustum assumar tibi in odorem suavitatis. Da mihi, dulcissime, fontem irriguum fontemque perspicuum, in quo lavetur assidue istud inquinatum holocaustum. Licet enim me totum tibi obtulerim opitulante gratia tua, in multis 258 tamen quotidie offendo propter nimiam fragilitatem meam. Da ergo mihi gratiam lacrymarum, benedicte et amabilis Deus, praecipue ex multa dulcedine amoris tui, et commemoratione misericordiarum tuarum, praepara hanc mensam famulo tuo in conspectu tuo; et da mihi eam in potestatem, ut quoties volo satier ex ea, tribue pro pietate et bonitate tua, ut iste calix tuus inebrians et praeclarus satiet sitim meam, ut inhiet tibi spiritus meus, et ardeat mens mea in amore tui, oblitus vanitatis et miseriae. Audi, Deus meus, audi, lumen oculorum meorum, audi quae peto, et da ut petam quod audias. Pie et exorabilis Domine, ne efficiaris mihi inexorabilis propter peccata mea, sed propter bonitatem tuam suscipe preces servi tui, et da mihi effectum petitionis meae et desiderii mei, precibus et meritis gloriosae Virginis Mariae dominae meae et omnium sanctorum. Amen.
17.1
ORATIO XVII. AD CHRISTUM. Cum ardenti desiderio solum Christum amandi.
17.1
Jesu nostra redemptio, amor et desiderium, Deus de Deo, adesto mihi famulo tuo. Te invoco, ad te clamo clamore magno in toto corde meo. Te invoco in animam meam, intra in eam, et coapta eam tibi, ut possideas eam sine ruga et sine macula. Mundissimo namque Domino munda debetur habitatio. Sanctifica ergo me vas tuum quod fecisti, de malitia evacua, imple de gratia, et plenum conserva, ita ut dignum habitationis tuae efficiar templum hic et in perpetuum. Dulcissime, benignissime, amantissime, charissime, potentissime, desideratissime, pretiosissime, amabilissime, pulcherrime, tu melle dulcior, lacte et nive candidior, nectare suavior, gemmis et auro pretiosior, cunctisque terrarum divitiis et honoribus mihi charior. Quid dico, Deus meus, una spes mea tam grandis misericordia tua? Quid dico, dulcedo felix et secura? Quid dico, dum talia dico? Dico quod valeo, sed non dico quod debeo. Utinam possem talia dicere, qualia illi hymnidici angelorum chori! O quam libenter me in tuis laudibus totum effunderem! O quam devotissime illa coelestis melodiae cantica ad laudem et gloriam nominis tui in medio Ecclesiae infatigabilis perorarem!
17.2
Sed quia talia non possum, nunquid tacebo? Vae tacentibus de te, qui ora mutorum resolvis, et linguas infantium facis disertas. Vae tacentibus de te, quoniam ipsi loquaces muti sunt, cum non tuas laudes dicunt. Quis digne te laudare potest, o ineffabilis virtus et sapientia Patris? Et quoniam nulla invenio verba quibus te sufficienter valeam explicare, cunctipotens et omniscium Verbum, dicam interim quod valeo, donec jubeas me venire ad te, ubi possim dicere quod te decet, et me oportet. Et ideo suppliciter rogo ut non respicias tantum ad id quod modo dico, sed ad id quod dicere opto. Cupio enim desiderio magno de te eloqui quod oportet et decet, quia te decet laus, te decet hymnus, tibique debetur omnis honor. Scis ergo, occultorum cognitor Deus, quoniam non solum terra, et omnibus quae in ea sunt, tu mihi charior es; sed etiam ipso coelo et omnibus quae in eo sunt tu mihi acceptabilior es: diligo enim te super coelum et terram, et caetera omnia quae in eis sunt; imo nisi amore nominis tui quae transitoria sunt, procul dubio amanda non sunt. Amo te, Deus meus, amore magno, magisque te amare cupio. Da mihi ut amem te semper quantum volo, et quantum debeo; ut tu solus sis tota intentio mea, et omnis meditatio mea. Te mediter per dies sine cessatione, te sentiam per soporem in nocte, te alloquatur spiritus meus, tecum fabuletur mens mea. Lumine sanctae visionis tuae illustretur cor meum, ut, te rectore, te duce ambulem de virtute in virtutem, tandemque videam te Deum deorum in Sion, nunc quidem per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, ubi cognoscam te, sicut et cognitus sum. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te.
17.3
Rogo itaque te, Domine, per omnes miserationes tuas, quibus de morte aeterna liberati sumus, mollifica cor meum durum et lapideum, saxeum et ferreum, tua sacratissima et potenti unctione, et fac me per ignem compunctionis coram te omni hora hostiam vivam fieri. Fac me in tuo conspectu cor contritum et humiliatum semper habere, cum lacrymarum abundantia. Fac me ex tuo desiderio huic mundo funditus exstingui, et transeuntium rerum oblivisci prae magnitudine timoris et amoris tui, usque adeo ut de temporalibus nec lugeam, nec gaudeam, nec metuam aliquid temporale nec diligam, nec blandis corrumpar, nec adversis concutiar. Et quia tua valida est ut mors ditectio, absorbeat, quaeso, mentem meam ab omnibus quae sub coelo sunt, ignita et melliflua vis amoris tui, ut tibi soli inhaeream, solaque tuae suavitatis memoria pascar. Descendat, Domine, descendat, precor, descendat in cor meum odor tuus suavissimus, ingrediatur amor tuus mellifluus. Veniat mihi tui saporis mira et inenarrabilis fragrantia, quae sempiternas in me suscitet concupiscentias, et ex corde meo producat venas salientis aquae in vitam aeternam.
17.4
Immensus es, Domine, et ideo sine mensura debes amari et laudari ab iis quos tuo pretioso sanguine redemisti. Amator hominum benignissime, clementissime Domine, et aequissime judex, cui omne judicium dedit Pater, sapientissimo tuae aequitatis judicio discernis hoc rectum et justum esse, ut filii hujus saeculi, noctis et tenebrarum, praestantiori desiderio, virtute atque studio diligant et quaerant perituras divitias et fugitivos honores quam nos servi tui diligamus te Deum nostrum, per quem facti et redempti sumus. Si enim homo hominem tanta diligit dilectione, ut alter alterum vix patiatur abesse; si sponsa sponso tanto conglutinatur mentis ardore ut prae magnitudine amoris nulla perfrui valeat requie, chari sui absentiam non sine magno moerore ferens, qua ergo dilectione, quo studio, quo fervore anima, quam desponsasti tibi fide et miserationibus, debet diligere te verum Deum, et pulcherrimum sponsum, qui nos sic amasti et salvasti, qui pro nobis tot, tanta et talia fecisti? Quanquam autem haec infirma habeant suas delectationes, suosque amores, non tamen tali modo delectant, sicut tu, Deus noster. In te enim delectatur justus, quia amor tui suavis est et quietus; nam pectora quae possides, dulcedine et suavitate et tranquillitate reples. Econtra amor saeculi et carnis anxius est et perturbatus, animas certe quas ingreditur, quietas non patitur; semper enim suspicionibus et perturbationibus, variisque timoribus sollicitat eas. Tu itaque es delectatio rectorum, et merito; quies enim valida est apud te et imperturbabilis vita. Qui intrat in te, bone Domine, intrat in gaudium Domini sui, et non timebit amplius, sed habebit se optime in optimo loco, dicens: Haec requies mea in saeculum saeculi: hic habitabo, quoniam elegi eam. Et illud: Dominus regit me et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit.
17.5
Dulcis Christe, bone Jesu, reple semper, quaeso, cor 259 meum inexstinguibili dilectione tua, continua recordatione tua; adeo ut sicut flamma urens totus ardeam in tui amoris dulcedine, quem et aquae multae in me nunquam possint exstinguere. Fac me, dulcissime Domine, amare te, et desiderio tuo deponere pondus omnium carnalium desideriorum et terrenarum concupiscentiarum gravissimam sarcinam, quae impugnant et aggravant miseram animam meam: ut post te expedite in odorem unguentorum tuorum currens, usque ad tuae pulchritudinis visionem efficaciter satiandus, quantocius te quoque duce merear pervenire. Duo enim amores, alter bonus, alter malus; alter dulcis, alter amarus, non se simul in uno capiunt pectore. Et ideo si quis praeter te aliud diligit, non est charitas tua, Deus, in eo, amor dulcedinis, et dulcedo amoris, amor non crucians, sed delectans; amor sincere et caste permanens in saeculum saeculi; amor qui semper ardes, nunquam exstingueris. Dulcis Christe, bone Jesu, charitas, Deus meus, accende me totum igne tuo, amore tuo, suavitate et dulcedine tua, jucunditate et exsultatione tua, voluptate et concupiscentia tua, quae sancta est et bona, casta et munda, tranquilla est et secura; ut totus dulcedine amoris tui plenus, totus flamma charitatis tuae succensus diligam te Deum meum ex toto corde meo, totisque medullis praecordiorum meorum, habens te in corde, in ore, et prae oculis meis semper et ubique, ita ut nullus pateat in me locus adulterinis amoribus. Audi, Deus meus, audi, lumen oculorum meorum, audi quae peto; et da quae petam, ut audias me. Pie et misericordissime Domine, ne efficiaris mihi inexorabilis propter peccata mea, sed propter bonitatem tuam suscipe preces servi tui, et da mihi effectum petitionis meae et desiderii mei intercedente, et orante, et impetrante gloriosa virgine genitrice tua Maria, domina mea, cum omnibus sanctis tuis. Amen.
18.1
ORATIO XVIII. AD CHRISTUM. Quem unum esurit et sitit anima Christiana.
18.1
Jesu Domine, Jesu pie, qui mori dignatus es propter peccata nostra, et resurrexisti propter justificationem nostri, rogo te per gloriosam resurrectionem tuam, resuscita me de sepulcro vitiorum et peccatorum meorum omnium, et da mihi quotidie partem in resurrectione prima, ut in resurrectione tua merear veraciter percipere portionem. Dulcissime, benignissime, amantissime, charissime, pretiosissime, desideratissime, amabilissime, pulcherrime, ascendisti in coelum cum triumpho gloriae tuae, et sedes ad dexteram Patris; rex potentissime, trahe me sursum ad te, ut curram post te in odorem unguentorum tuorum, curram et non deficiam, te trahente, te ducente me currentem, trahe os sitientis te animae in superna fluenta aeternae satietatis: imo trahe me ad te fontem vivum, ut inde pro captu meo bibam unde semper vivam, Deus meus, vita mea. Tu enim dixisti ore tuo sancto et benedicto: Si quis sitit, veniat ad me et bibat. Fons vitae, da sitienti animae semper bibere ex te, ut secundum sanctam et veridicam promissionem tuam, de ventre meo fluant aquae vitae. Fons vitae, reple mentem meam torrente voluptatis tuae, et inebria cor meum sobria ebrietate amoris tui; ut obliviscar quae vana sunt et terrena, et te solum jugiter habeam in memoria mea, sicut scriptum est: Memor fui Dei, et delectatus sum.
18.2
Da mihi Spiritum sanctum tuum, quem significabant illae aquae, quas sitientibus daturum te promiseras. Da, quaeso, toto desiderio et omni studio tendere quo te ascendisse post resurrectionem die quadragesimo credimus, ut in praesenti quidem miseria solo tenear corpore, tecum autem sim cogitatione semper et aviditate; ut ibi sit cor meum, ubi tu es thesaurus meus desiderabilis et incomparabilis, multumque amabilis. In hoc enim magno hujus vitae diluvio, ubi circumstantibus agitamur procellis, et non invenietur fida statio, et locus eminentior, ubi pes columbae valeat aliquatenus requiescere: nusquam tuta pax, nusquam secura quies; ubique bella et lites, ubique hostes, foris pugnae, intus timores. Et quia altera pars sumus coeli, altera terrae; corpus quod corrumpitur, aggravat animam. Idcirco animus meus, socius et amicus meus, fatigatus de via veniens languet, et jacet discissus atque laceratus ab iis, quas pertransierat, vanitatibus: esurit et sitit valde, et non habeo quid ponam ante illum, quia pauper sum et mendicus. Tu, Domine Deus meus, dives omnium bonorum et dapum supernae satietatis opulentissime largitor, da lasso cibum, collige dispersum, redintegra scissum. En stat ad ostium, et pulsat: obsecro per viscera misericordiae tuae, quibus visitasti nos oriens ex alto, aperi pulsanti misero manum pietatis tuae, et jube propitiabili dignatione ut ingrediatur ad te, requiescat in te, reficiatur de te vivo coelestique pane: quo satiatus, resumptisque viribus ad superiora conscendat, et de hac valle lacrymarum penna sancti desiderii raptus, ad coelestia regna volitet.
18.3
Assumat, Domine, assumat, rogo, spiritus meus pennas, ut aquilae, et volitet et non deficiat; volet et perveniat usque ad decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae, ut ibi super mensam refectionis civium supernorum pascatur de occultis tuis in loco pascuae tuae, juxta fluenta plenissima: requiescat in te, Deus meus, cor meum, cor mare magnum, tumens fluctibus. Tu qui imperasti ventis et mari, et facta est tranquillitas magna, veni et gradere super fluctus cordis mei; ut tranquilla et serena fiant omnia mea, quatenus unum bonum meum amplectar te, et dulce lumen oculorum meorum contempler te sine tumultuantium cogitationum caeca caligine. Confugiat, Domine, mens mea sub umbra alarum tuarum ab aestibus cogitationum hujus saeculi, ut in tui refrigerii temperamento absconsa, laetabunda cantet et dicat: In pace in idipsum dormiam et requiescam.
18.4
Dormiat, obsecro, Domine Deus meus, dormiat memoria mea ab omnibus quae sub coelo sunt, vigilans te, sicut scriptum est; Ego dormio, et cor meum vigilat. Sit tuta, sit semper sedura sub pennis protectionis tuae anima mea, Deus meus. Maneat in te, et foveatur semper a te. Contempletur te in mentis excessu, et cantet laudes tuas in jubilatione; et haec dulcia bona tua sint inter hos turbines consolatio mea interim, donec veniam ad te pacem veram, ubi non est arcus, scutum, gladius et bellum, sed est summa et recta securitas, et secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, et jucunda felicitas, et felix aeternitas, et aeterna beatitudo, et beata tui visio, et laudatio in saecula saeculorum. Amen.
19.1
260 ORATIO XIX. AD CHRISTUM. Quando dissolvi cupis et esse cum Christo secundum dictum Apostoli.
19.1
Christe Domine, virtus et sapientia Patris, qui ponis nubem ascensum tuum, qui ambulas super pennas ventorum, qui facis angelos tuos spiritus, et ministros tuos ignem urentem, obsecro et humiliter rogo, da praepetes pennas fidei, da celeres alas virtutum, quibus evectus aeterna et coelestia valam contemplari. Adhaereat, quaeso, anima mea post te, et suscipiat me dextera tua. Sustollat me super altitudinem terrae, et cibet me illa coelesti haereditate, cui suspirat peregrinatio mea die ac nocte. Et quia moribunda membra vigorem animae hebetant, Disjice terrenae nebulas et pondera molis, Siste vagam mentem, per devia multa ruentem, Et da coelestem mentem conscendere sedem,
19.2
ut supremo lumine irradiata, terram despiciat, coelum aspiciat, peccata oderit, justitiam diligat. Quid enim pulchrius, quidve dulcius, quam inter tenebras hujus vitae multasque amaritudines divinae dulcedini inhiare, et aeternae beatitudini suspirare, illicque teneri mente ubi vera haberi gaudia certissimum est? Dulcissime, amantissime, benignissime, charissime, pretiosissime, desideratissime, amabilissime, pulcherrime, quando te videbo? Quando apparebo ante faciem tuam? Quando satiabor de pulchritudine tua? Quando educes me de hoc carcere tenebroso, ut confitear nomini tuo, ita ut deinceps non compungar? Quando transibo in illam admirabilem et pulcherrimam domum tuam, ubi personat vox laetitiae et exsultationis in tabernaculis justorum? Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te. Beati, et vere beati, quos elegisti et assumpsisti in illam coelestem haereditatem.
19.3
Ecce sancti tui, Domine, florent ante te, sicut lilium. Replentur enim ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potas eos, quoniam tu es fons vitae, et in lumine tuo vident lumen, usque adeo ut ipsi, videlicet lumen illuminatum per te Deum illuminantem, sicut sol, effulgeant in conspectu tuo. O quam mira, quam pulchra, quam acceptabilia sunt domus tuae habitacula, Domine virtutum! concupiscit intrare in ea haec peccatrix anima mea. Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae. Unam petii a Domino, et hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae. Quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Quando veniam, et apparebo ante faciem tuam? Quando videbo Deum meum, quem sitit anima mea? Quando videbo eum in terra viventium? In ista enim terra morientium videri non potest mortalibus oculis. Quid faciam miser ego gravedine compedis mortalitatis meae constrictus? Quid faciam? Dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino; non habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus. Noster autem municipatus in coelis est. Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est: habitavi cum habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea. Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Nihil mihi tam dulce quam cum Domino meo esse. Mihi autem adhaerere Deo bonum est. Da mihi, Domine, donec his fragilibus assisto membris, tibi adhaerere, sicut scriptum est: Qui adhaeret Domino, unus spiritus est cum eo.
19.4
Praebe mihi, rogo, contemplationis pennas, quibus indutus ad te volitem sursum. Et quia omne sinistrum deorsum jacet, tene mentem meam, ne ad ima tenebrosae vallis corruat, ne interveniente umbra terrae a te vero justitiae Sole separetur, et obducta tenebrarum[ al., adducta tenebrarum] nebula prohibeatur alta respicere. Idcirco sursum t endo ad pacis gaudia, lucisque delectabilem et serenissimum statum. Tene cor meum manu tua, quia sine te ad altiora non rapitur. Illuc festino, ubi summa pax regnat, et jugis tranquillitas rutilat. Tene et rege spiritum meum, et assume illum tu secundum voluntatem, ut te duce ascendat in illam regionem ubertatis, ubi pascis Israel in aeternum pabulo veritatis, ut ibi vel rapida cogitatione attingat te summam sapientiam super omnia manentem, cuncta transeuntem, et omnia gubernantem. Sed volitanti ad te animae multa sunt quae obstrepunt. Jussu tuo, Domine, conticescant mihi omnia. Ipsa sibi anima mea sileat, omnia pertranseat, omnia quae creata sunt transcendat a se et perveniat ad te, atque in te solo Creatore omnium oculos fidei figat, tibi inhiet, tibi intendat, te meditetur, te contempletur, te sibi ante oculos ponat, te sub corde revolvat verum et summum bonum, et gaudium sine fine mansurum.
19.5
Multae denique sunt contemplationes, quibus anima devota tibi mirabiliter pascitur, sed in nulla earum ita delectatur et requiescit anima mea sicut in te, et quando te solum cogitat et contemplatur. Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam mirabiliter inspiras cordibus amatorum tuorum! quam mira suavitas amoris tui, quo perfruuntur illi qui nihil praeter te diligunt, nihil quaerunt, nihil etiam cogitare concupiscunt! Felices illi, quibus tu solus spes es, et omne opus eorum oratio. Beatus qui sedet solitarius et tacet, et stat super custodiam suam jugiter die ac nocte, ut adhuc in hoc fragili corpusculo positus praelibare valeat aliquatenus dulcedinem tuam. Rogo te per illa salutifera vulnera tua, quae passus es in cruce pro salute nostra, e quibus emanavit ille pretiosus sanguis quo sumus redempti, vulnera hanc animam meam peccatricem, pro qua etiam mori dignatus es, vulnera eam igneo et potentissimae telo tuae nimiae charitatis. Vivus est enim sermo Dei et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti. Tu sagitta electa, et gladius acutissimus qui durum scutum humani cordis penetrare tua potentia vales, confige cor meum jaculo tui amoris, ut dicat tibi anima mea: Charitate tua vulnerata sum, ita ut ex ipso vulnere amoris tui uberrimae fluant lacrymae die ac nocte. Percute, Domine, percute, obsecro, hanc durissimam mentem meam pia et valida cuspide dilectionis tuae, et altius ad intima penetra potenti virtute, et sic de capite meo educ aquam immensam, et de oculis meis verum fontem lacrymarum jugiter manantem, ex nimio affectu et desiderio visionis pulchritudinis tuae, ut lugeam die ac nocte, nullam in praesenti vita recipiens consolationem, donec te in coelesti thalamo merear videre dilectum et pulcherrimum Sponsum meum, Deum et Dominum meum, ut ibi videns gloriosam, admirabilem et pulcherrimam faciem tuam, omni dulcedine plenam, cum iis quos elegisti, majestatem tuam supplex adorem, et illic tandem coelesti et ineffabili repletus jubilo aeternae exsultationis exclamem cum diligentibus te, dicens: Ecce quod concupivi jam video, quod speravi jam teneo, quod desideravi jam habeo. Illi namque in coelis junctus sum quem in terris positus tota virtute dilexi, tota charitate amplexus sum, cui toto amore inhaesi, ipsum laudo, benedico atque adoro. Qui vivit et regnat Deus in saecula saeculorum. Amen.
20.1
261 ORATIO XX. AD CHRISTUM. Ad accendendum in se amorem Dei, et Christi desiderium.
20.1
Domine Jesu Christe, redemptio mea, misericordia mea, salus mea, te laudo, tibi gratias ago, quamvis valde impares tuis beneficiis, quamvis multum expertes dignae devotionis, quamvis nimis macras a desiderata pinguedine dulcissimi tui affectus, tamen qualescanque laudes, qualescunque gratias, non quales scio me debere; sed sicut potest conari, tibi persolvit anima mea. Spes cordi mei, virtus animae meae, auxilium infirmitatis meae, compleat tua potentissima benignitas quod conatur mea tepidissima imbecillitas. Vita mea, finis intentionis meae, et si nondum merui te tantum, quantum debitor sum, amare; utique saltem desidero te tantum amare quantum debeo. Illuminatio mea, tu vides conscientiam meam; quia, Domine, ante te omne desiderium meum, et tu donas, si quid bene vult anima mea. Si bonum est, Domine, quod inspiras, imo quia bonum est ut te velim amare, da quod me facis velle. Da ut quantum jubes, tantum te merear amare. Laudes et gratias tibi ago pro desiderio quod inspirasti. Laudes et preces offero, ne sit mihi donum tuum infructuosum, quod tua sponte dedisti. Perfice quod incoepisti, et dona quod me benigne praeveniendo immeritum desiderare fecisti Converte, benignissime, meum teporem in ferventissimum tui amorem. Ad hoc, clementissime, tendit haec oratio mea, haec memoria et meditatio beneficiorum tuorum, ut accendas in me tui amorem. Tua me, Domine, bonitas creavit, tua misericordia creatum ab originali peccato mundavit; tua patientia post illam emundationem baptismi, in aliis peccatorum sordibus volutatum hactenus toleravit, nutrivit et exspectavit. Exspectas tu, bone Domine, meam correctionem; exspectat anima mea ad sufficienter poenitendum, et ad bene vivendum, tuae gratiae inspirationem.
20.2
Deus meus, Creator meus, tolerator et nutritor meus, esto adjutor meus, te sitio, te esurio, te desidero, ad te suspiro, te concupisco. Et sicut pupillus benignissimi patris orbatus praesentia, flens et ejulans incessanter ejus dilectam faciem toto corde amplectitur: sic et ego non quantum debeo, sed quantum queo, memor passionis tuae, memor alaparum tuarum, memor flagellorum, memor crucis, memor vulnerum tuorum, memor qualiter pro me occisus es, qualiter conditus, qualiter sepultus, simul memor tuae gloriosae resurrectionis et admirabilis ascensionis: haec indubitata fide teneo, exsilii mei aerumnas defleo, spero tui adventus solam consolationem, ardeo tui vultus gloriosam contemplationem. Heu mihi, qui videre non potui Dominum angelorum humiliatum ad conversationem hominum, ut homines exaltaret ad conversationem angelorum, cum Deus offensus sponte moriebatur ut peccator viveret. Heu mihi qui tam admirabili, tam inaestimabili pietati praesens obstupescere non merui! Cur, o anima mea, te praesentem non transfixit gladius doloris acutissimi; cum ferre non posses vulnerari lancea latus tui Salvatoris, cum videre nequires violari clavis manus et pedes tui plasmatoris, cum horreres effundi sanguinem tui Redemptoris? Cur non es inebriata lacrymarum amaritudine, cum ille potaretur amaritudine fellis? Cur non es compassa castissimae Virgini, dignissimae matri ejus benignissimae Dominae tuae.
20.3
Domina mea misericordissima, quos fontes dicam erupisse de tuis pudicissimis oculis, cum attenderes unicum filium tuum innocentem coram te ligari, flagellari et mactari? Quos fletus credam perfudisse piissimum tuum vultum, cum susciperes eumdem filium tuum Deum et Dominum tuum in cruce sine culpa extendi, et carnem de carne tua ab impiis crudeliter dissecari? Quibus singultibus aestimabo purissimum pectus tuum vexatum esse, cum tu audires: Mulier, ecce filius tuus; et discipulus: Ecce mater tua? Cum acciperes in filium discipulum pro magistro, servum pro Domino? Utinam cum felice Joseph Dominum meum de cruce deposuissem, aromatibus condivissem, in sepulcro collocassem, aut saltem, prosecutus essem, ut tanto funeri non deesset aliquid mei obsequii! Utinam cum beatis mulieribus corusca visione angelorum essem territus, et audiissem nuntium Dominicae resurrectionis, nuntium meae consolationis, nuntium tam exspectatum, nuntium tam desideratum! Utinam, inquam, audiissem ex ore angeli: Nolite timere, vos: Jesum quaeritis crucifixum, surrexit, non est hic!
20.4
Benignissime, suavissime, serenissime, quando restaurabis mihi, quia non vidi illam beatam tuae carnis incorruptionem; quia non fui deosculatus loca vulnerum, et fixuras clavorum; quia non respersi lacrymis gaudii cicatrices testes veri corporis? Admirabilis, inaestimabilis, incomparabilis, quando consolaberis, et compesces me a dolore meo? Non enim capit in me dolor meus, quandiu peregrinus sum a Domino meo. Heu mihi, Domine, heu animae meae! Recessisti, consolator vitae meae, hec valedixisti mihi. Ingrediens vias tuas benedixisti tuis, nec adfui. Elevatis manibus a nube susceptus es in coelum, nec vidi. Angeli promiserunt te rediturum, nec audivi. Quid dicam? quid faciam? quo vadam? ubi eum quaeram; ubi vel quando inveniam? Quem rogabo? quis nuntiabit dilecto quia amore langueo? Defecit gaudium cordis mei; versus est in luctum risus meus. Defecit caro mea, et cor meum; Deus cordis mei, et pars mea Deus in aeternum. Renuit consolari anima mea nisi de te dulcedo mea. Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Te volo, te spero, te quaero, tibi dixit cor meum: Quaesivi vultum, vultum tuum, Domine, requiram; ne avertas faciem tuam a me.
20.5
Amator hominum benignissime, tibi derelictus est pauper, orphano tu eris adjutor. Mi advocate tutissime, miserere mei orphani derelicti; pupillus factus sum absque patre; anima mea quasi vidua. Respice orbitatis et viduitatis meae lacrymas; quas tibi offero, donec redeas. Eia jam, Domine, eia appare mihi, et consolatus ero; ostende mihi faciem tuam, et salvus ero. Exhibe praesentiam tuam, et consecutus ero desiderium meum. Revela gloriam tuam, et erit perfectum gaudium meum. Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea. Sitivit anima mea ad Deum, fontem vivum; quando veniam, et apparebo ante faciem Domini? Quando venies, consolator meus, quem exspecto? O si quando videbo gaudium meum, quod desidero. O si satiabor cum apparuerit gloria tua, quam esurio. O si inebriabor ab ubertate domus tuae ad quam suspiro: si potabis me torrente voluptatis tuae quam sitio. Sint mihi, Domine, interim lacrymae meae panes die ac nocte, donec dicatur mihi: Ecce Deus 262 tuus; donec audiam: Anima, ecce sponsus tuus. Pasce interim me singultibus meis, pota me interim fletibus meis, refocilla me doloribus meis. Veniet interea fortasse Redemptor meus, quia bonus est; nec tardabit, quia pius est: ipsi gloria in saecula saeculorum. Amen.
21
ORATIO XXI. AD CHRISTUM. Oratio servi Dei de se humiliter sentientis.
21
Scio, Domine Jesu Christe, scio, et fateor quod non sum dignus quem tu diligas; sed certe tu non es indignus, quem ego diligam. Indignus quidem sum tibi servire, sed non es tu indignus servitio creaturae tuae. Da mihi ergo, Domine, unde tu es dignus, et ero dignus unde sum indignus. Fac me quo modo vis, a peccatis cessare, ut quo modo debeo, possim tibi servire. Concede mihi per tuam piissimam misericordiam sic custodire, regere et finire vitam meam, ut in pace dormiam, et requiescam in te. Praesta mihi, Domine, ut in fine recipiat anima mea somnum cum requie, requiem cum saturitate, saturitatem cum aeternitate, per Jesum Christum Dominum nostrum. Amen.
22.1
ORATIO XXII. AD CHRISTUM. Orat. poenitentis divinum auxilium humiliter postulantis.
22.1
Domine Jesu Christe Redemptor meus, misericordia mea, salus mea, consolatio mea, vita mea, te laudo, tibi gratias ago; tua bonitas me creavit, tua misericordia me ab originali peccato mundavit; tua praesentia post illam emundationem me in aliis sordibus voluptatum hactenus toleravit, nutrivit et exspectavit. Domine Deus, Creator meus, tolerator meus, nutritor meus, et adjutor meus, te sitio, te esurio, te desidero, ad te suspiro, te concupisco. Benignissime, suavissime, serenissime, te volo, te quaero, te spero videre. Renuit consolari anima mea, nisi de te, dulcedo mea.
22.2
Accede ad me, Domine; appare mihi, et consolatus ero; ostende mihi faciem tuam, et salvus ero; exhibe praesentiam tuam, et implebitur desiderium meum. Revela gloriam tuam, et perfectum erit gaudium meum. Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea: quando venies ad me, consolator meus? O si quando videbo gaudium meum, quod desidero! O si quando satiabor, cum apparuerit gloria ejus quem esurio! O si inebriabor ab ubertate domus( Psal. XXXV, 9) ejus, ad quem suspiro! O si potabis me torrente voluptatis tuae, quam sitio! Da mihi, Domine, in hoc exsilio panem doloris et lacrymarum, quem esurio supra omnem copiam deliciarum. Sint interdum mihi, Domine, lacrymae meae panes die ac nocte, donec dicatur mihi: Ecce Deus tuus; donec audiam: Ecce sponsus tuus. Pasce me interim, Domine, singultibus meis, refocilla me doloribus meis. Amen.
23.1
ORATIO XXIII. AD CHRISTUM. Pro amicis.
23.1
Dulcis et benigne Domine, Jesu Christe, qui exhibuisti charitatem, qua majorem nemo habet, et cui parem nemo habere potest; qui nihil debebas morti, et tamen piam animam tuam pro servis tuis et peccatoribus posuisti, et pro ipsis interfectoribus tuis orasti, ut eos fratres tuos et justos faceres, et reconciliares misericordi Patri tuo, et tibi. Tu, Domine, qui tantam charitatem fecisti inimicis tuis, tu ipse charitatem praecepisti amicis tuis. Bone Domine, quo affectu recogitabo inaestimabilem charitatem tuam? Quid retribuam immenso beneficio tuo? Transcendit enim omnem affectum dulcedo tuae benignitatis. Vincit omnem retributionem magnitudo tui beneficii. Quid ergo retribuam Creatori et recreatori meo? Quid retribuam miseratori et redemptori meo? Domine, Deus meus es tu, bonorum meorum non eges. Tuus est enim orbis terrae, et plenitudo ejus. Quid ergo ego mendicus et pauper, ego vermis et cinis, quid retribuam Deo meo, nisi ut ex corde obediam praecepto ejus? Est autem praeceptum tuum ut diligamus invicem.
23.2
Bone homo, bone Deus, bone Domine, bone amice, bonum totum quidquid es, huic praecepto tuo desiderat obedire humilis et contemptibilis servus tuus. Tu scis, Domine, quia dilectionem quam jubes amo, amorem diligo, charitatem concupisco. Hanc peto, hanc quaero, propter hanc pulsat et clamat hic pauper et mendicus tuus ad januam misericordiae tuae. Et in quantum jam accepi dulcem eleemosynam gratuitae largitatis tuae, diligens omnem hominem in te et propter te, quamvis non quantum debeo, nec quantum desidero, omnibus exoro clementiam tuam. Sunt tamen plures quorum dilectionem sicut specialiter et familiaribus cordi meo impressit amor tuus; ita ardentius bene desidero illis, et devotius opto orare pro illis. Vult, vult, pie Domine, vult servus tuus orare te pro amicis suis; sed revocatur reus tuus a dilectis suis. Qui enim mihi veniam exorare non sufficio, quia fronte gratiam tuam aliis rogare praesumo? Et qui anxius intercessores quaero, qua fiducia pro aliis intercedo? Quid faciam, Domine Deus, quid faciam? Tu jubes 263 me orare pro illis, et dilectio concupiscit, sed clamante mihi conscientia ut pro meis peccatis sollicitus sim, pro aliis loqui contremisco. Dimittam ergo quod jubes, quia feci quod prohibes? Imo quia praesumpsi prohibita, amplectar imperata, si forte obedientia sanet praesumptionem, si forte charitas operiat multitudinem peccatorum meorum.
23.3
Oro ergo te, pie et bone Deus, pro iis qui me diligunt propter te, et quos ego diligo in te; et pro illis devotius quorum erga me dilectionem, et erga quos meam tu nosti sinceriorem. Non hoc ago, Domine mi, quasi justus securus de peccatis meis; sed qualicunque charitate sollicitus pro alienis. Dilige ergo eos tu, fons dilectionis, qui praecipis et das mihi ut diligam eos. Et si oratio mea non meretur prodesse illis, quia tibi offertur a peccatore; valeat illis, quia fit te jubente auctore. Propter te ergo, tu auctor et dator charitatis, propter te, non propter me dilige eos; et fac ut ipsi te toto corde, tota mente, tota anima diligant; ut sola quae tibi placent, et illis expediunt, velint, loquantur et faciant. Nimis tepida, Domine mi, nimis tepida est oratio mea, quia parum fervida est charitas mea. Sed ne metiaris eis, tu dives in misericordia, beneficium tuum secundum torporem meae devotionis; sed sicut tua benignitas superat omnem humanam charitatem, ita tua exauditio transcendat affectum meae supplicationis. Fac illis et de illis, Domine, quod ipsis expedit secundum tuam voluntatem, ut sic a te regantur et protegantur semper et ubique, quatenus et ad gloriosam et ad aeternam perveniant securitatem. Qui vivis et regnas.
24.1
ORATIO XXIV AD CHRISTUM, Pro inimicis.
24.1
Omnipotens et pie Domine Jesu Christe, quem opto propitium amicis meis, coram te est etiam quid exoptet cor meum inimicis meis. Tu enim scrutans corda et renes Deus, tu penetras secreta mentis meae. Tibi enim patet si quid in anima servi tui seminasti quod tibi sit offerendum, nec latere te potest, si quid et ego et inimicus homo seminavimus ibi quod igne sit comburendum. Ne despicias, benignissime Deus, quod tu seminasti, sed fove, et auge. et perfice, et conserva. Quia sicut nihil boni potui incipere sine te, ita nec possum consummare vel custodire absque te. Ne me judices, misericors Deus, propter id quod tibi displicet in me, sed aufer quod non posuisti, et salva animam meam quam creasti. Non enim ego corrigere me possum sine te, quia cum boni sumus, tu ipse facis nos, et non ipsi nos. Nec tolerare poterit anima mea, si secundum suam nequitiam judicaveris eam. Tu ergo, Domine, qui solus es potens, tu qui solus es misericors, quidquid ipse facis me desiderare inimicis meis, et illis tribue, et mihi retribue. Et si quid aliquando exopto illis extra regulam charitatis, aut ignorantia, aut infirmitate, aut malitia, bone Domine, hoc ne illis tribuas, nec mihi retribuas. Qui es lux vera, illumina caecitatem illorum. Qui es summa veritas, corrige errorem illorum. Qui es vita vera, vivifica animas illorum. Tu enim dixisti per dilectum discipulum tuum quia qui non diligit, manet in morte. Oro ergo, Domine, ut quantam jubes haberi, dones eis tui et proximi charitatem, ne habeant coram te super fratre suo peccatum.
24.2
Absit, o pie Domine, absit ne sim fratribus meis occasio mortis, ne sim illis petra scandali et lapis offensionis! Satis enim et plusquam satis est mihi, Domine, quod mihi ipsi sum scandalum, sufficit mihi meum peccatum. Obsecrat te servus tuus pro conservis suis, ne offendant benignitatem tam magni, tam boni Domini propter me, sed reconcilientur tibi, et concordent mihi secundum voluntatem tuam propter te. Haec est vindicta, quam vult exigere secretum cordis mei de conservis et inimicis et compeccatoribus meis. Haec est poena quam orat anima mea de conservis et inimicis meis, ut te et invicem, sicut tu vis et nobis expedit, diligamus, ut bono Domino, sicut pro nobis ipsis, ita et pro invicem satisfaciamus, ut communi Domino; ut communi Domino in commune bonum magistra charitate concorditer obsequamur. Hanc ultionem poscit praeparari omnibus malevolis et malefactoribus suis hic peccator tuus. Hanc praepara tu, Domine clementissime, peccatori tuo. Age ergo, bone Creator, et misericors judex meus, age per inaestimabilem misericordiam tuam, dimitte mihi omnia debita mea, sicut et ego coram te dimitto omnibus debitoribus meis. Et si nondum, imo quia nondum id perfecte ad tuum examen facit, sed facere vult, et vim sibi faciendo, per te quod potest efficit spiritus meus, et hoc ipsum tibi offero, ut et tu velis perfecte dimittere mihi peccata mea, et sicut potes indulgeas animae meae.
24.3
Exaudi me, exaudi, magne Domine, et bone Domine, cujus amoris affectu sese pascere desiderat, sed satiare se de te non potest famelica anima mea; ad quem invocandum non invenit os meum nomen quod sufficiat cordi meo. Nullum enim verbum hoc mihi sapit quod te donante affectus meus de te capit. Oravi, Domine, ut potui, sed plus volui quam potui. Exaudi, exaudi tu, sicut potes, qui quod vis potes. Oravi ut infirmus et peccator, exaudi, exaudi, tu, sicut potens et miserator et non solum amicis et inimicis meis, quae precatus sum, tribuas, sed sicut scis unicuique expedire, et voluntati tuae non disconvenire, omnibus vivis et defunctis misericordiae tuae remedia distribuas, et me non sicut vult cor meum, nec sicut petit os meum, sed sicut scis et vis me debere velle et petere, semper exaudias, Salvator mundi, qui cum Patre et Spiritu sancto vivis et regnas Deus per omnia saecula saeculorum. Amen.
25.1
264 ORATIO XXV. AD CHRISTUM. Cum sacerdos multum timet ne officium altaris, quod gerit, magis et noceat quam proficiat; et quod consilium de hac re capiat.
25.1
Dulcissime et benignissime Domine Jesu Christe, altissimi Patris altissime Fili, qui cum eodem Patre tuo, et Spiritu sancto universitatis Creator existis; cui nota sunt omnia antequam fiant, tu nosti insipientiam meam, nosti et quam infirma sit et fragilis anima mea; et ejus peccata atque delicta a te non sunt abscondita. Te vero Creatorem meum esse recognosco; et omnia, quae mihi ad praesentis vitae necessitatem sunt, administrare fateor: fecisti ergo me, cum tibi placuit, et tandiu in hac vita ero, quandiu tibi placuerit; nec quousque tibi placeat, ulla vis me hinc expellere poterit. Et quia de hac re certissimus sum quod ita sit, hoc super omnia immensam bonitatem tuam deprecor, ut qualitercunque mihi eveniat, dum vivo, saltem de me bonus sit finis, omnibusque iniquitatibus meis per veram poenitentiam dimissis, ad visionis tuae gloriam pervenire valeam, propter quam me creasti.
25.2
Fateor, dulcissime Domine Jesu, quia omnia bona quae habeo, tu mihi dedisti; et quia propter hoc ea mihi dedisti, ut te, sicut dignum esset, super omnia diligerem, et omnia quae tibi placent, cum magna voluntate facerem; ea vero quae tibi displicent, nullo modo facere auderem. Sed inter caetera bona quae mihi de servitio tuo praecepisti, nescio quo occulto judicio tuo mihi onus sacerdotii imponi permisisti. Quod servitium cum diligenter intueor quanta reverentia sit agendum, et quam pura conscientia, et ab omni contagione peccati munda debet esse mens quae tam terrificum ministerium suscipit tractandum; et ex altera parte non minori diligentia respicio quis sum ego qui hoc tractare audeo, non parum de praesumptione mea formido, et vehementissime timeo ne ad majus judicium, majorisque judicii damnationem mihi sit, quod ad tam dignam rem tam indignus accedere audeo. Scio certe, nec de hac re ullo modo dubito quia, si ita viverem sicut ille vivere debet qui hoc ministerium agit, nullum servitium Dei facere possem quod sic mihi proficuo esset et saluti. Sed sicut proficuum esset, si vita digna existeret, ita majus periculum et major damnatio infirmae animae et peccatis suis oneratae imminet, quae tam dignam rem indigna tractare audet. Vere ita est, et plusquam dici possit, ista res utilis est et salubris bono sacerdoti, et, plusquam dici possit, periculosa est hanc indigne tractanti. Quid ergo faciet, dulcissime Domine Jesu, hic tuus sacerdos, imo hic peccator quid faciet, hujus tui servitii onere gravatus? Nimis enim sum incertus quid mihi sit utilius, dimittere, an facere. Sed tamen si ex toto dimitto, tunc rursus nimis pertimesco ne sub hujus formidinis occasione multa mala multaque peccata audeam inchoare, vel etiam perpetrare, quae propter hujus servitii formidinem prius non audebam vel cogitare.
25.3
Fateor quippe multoties, cum ad hujus officii servitium me praeparo et de malis quae me fecisse recognosco, angustius et districtius intra me doleo, et eas quae tunc perturbant vanas cogitationes vanasque delectationes expeditius respuo, et post peractum servitium, multa mala atque peccata quae iterum insurgunt, propter ejusdem servitii formidinem timidius recipio. Cum hoc ita evenit, de ejusdem servitii praesumptione aliquam consolationem habeo, quia propter illius reverentiae timorem, aliquantulum a peccatis meis cessare me intelligo. Sed, o mitissime et misericordissime Jesu, ut tu perspicis, ita saepius cor meum omni malitia plenum, omniumque iniquitatum tenebris obcaecatum; ut has omnes formidines postponens scienterque tuas praeceptiones contemnens, veluti torrens qui omnes fetores in se decurrentes secum trahit, et modo sursum modo deorsum secum volvit, cor meum cum misera anima mea omnes immunditias carnalium delectationum recipiat; et quasi porcus in coeno, sic in easdem immunditias se volvat, et revolvat. Fateor, o misericordissime Jesu, coram majestate tua iniquitates meas; fateor immunditias meas, fateor immanissimas superbias, et sordidas cogitationes meas, quas abjecto timore tuo infeliciter intus amplectitur infelix anima mea. Ut tu vides, clementissime Domine Jesu, ut tu vides, saepius et saepius ita facio, et in tam sordido vase, vel potius in tam sordido corde corpus tuum et sanguinem suscipio; verum dico, non mihi parco! Sic multoties plenus peccatis et iniquitatibus ad servitium tui altaris accedo; unde multum formido ne magis ad perniciem quam ad salutem mihi sit haec praesumptio, quod sic fetens et putens tam munda sacramenta contingere praesumo.
25.4
Modo veniat aliquis fidelis, qui Spiritu Dei plenus sit, et miserum sacerdotem suo spirituali consilio instruat quid ei sit melius, quidve deterius servitium altaris propter hujusmodi impedimenta dimittere, an propter refrenationem multarum iniquitatum, quae ejusdem servitii formidine saepius reprimuntur, servitium facere. Est autem de hoc( ut mihi videtur) expeditum et salubre consilium a peccatis cessare, et servitium quod Deo debemus reddere; nos autem etsi indigni sumus Deo servire, Deus non est indignus servitio suae creaturae; de aliis nescio quid ipsi magis eligant, de me scio quia magis volo Deo servire, et si non ex toto me possum a malitia retinere quam propter formidinem peccati ejus servitium dimittere et in peccatorum damnatione securius jacere. Melius est ut nos verberet propter aliquam offensionem sui servitii, et tamen suum servitium facientes, quam nos damnet propter timorem peccati suum servitium facere nolentes. Immensa est enim ejus pietas, immensa ejus misericordia, qui etsi viderit nos viam suae rectitudinis vel claudicando ambulare, etsi saepius labendo et relabendo, non tamen ab ejusdem viae rectitudine velle recedere; si nos non lassemur, non diu se retinere poterit, sed conatum nostrum adjuvabit, et diriget gressum nostrum ad viam salutis. Tamen si peccata sacerdotis sunt criminalia, utilius est ei ab immolatione sacrificii humiliter cessare quam per praesumptionem immolando, majorem damnationem incurrere, donec inchoata vel peracta poenitentia, possit ad altaris servitium securius accedere.
25.5
Sed ecce, dulcissime et misericordissime Domine Jesu, fateor immensae bonitati tuae me esse nimis peccatorem, plurima quae tibi displicent facientem, et tamen tui altaris servitium facere praesumentem. Non enim possum de tua misericordia desperare, non possum, nec mihi expedit, servitium tui altaris dimittere, tuum corpus et sanguinem non sumere, quod pro redemptione mea mortem suscepit, et qui pro remissione 265 peccatorum de tuo latere lancea militis aperto cum aqua exivit. Si indignus sum, sicuti sum, et ego fateor, verbera me, emenda et corripe, et tandiu castiga tuum sacerdotem, imo tuum peccatorem, donec omnis rubigo peccati recedat a me, quae per tam longum tempus ex magna incuria indurata est in lateribus animae meae. Fateor, fateor, peccator sum, immundus sum, indignus sum, et tamen non recedo a te, dulcissime Jesu Christe; velis quid velis, non dimitto te, etsi infirma manu, tenebo te. Non recedes a me, donec ab omni contagione peccati absolvas; et sic carnem tuam quotidie manducantem, et sanguinem tuum bibentem, tuaeque voluntati jugiter inhaerentem, tua praecepta assidue facientem, me post mortem carnis perducas ad veram salutem, scilicet ad te verum Sacerdotem, ubi cum aliis sacerdotibus, tuis videlicet membris, ego quoque tunc non peccator, sed dignus sacerdos et dignum membrum corporis tui, te laudem, te glorificem per aeterna saecula. Amen.
26.1
ORATIO XXVI. AD CHRISTUM. Cum sacerdos diligenter contemplatur quam misericorditer Redemptor noster naturam nostri limi, unde nos fecit, pro nobis suscepit.
26.1
Summe Sacerdos, et major caeteris sacerdotibus Domine Jesu Christe, cui adhaeret omnis sacerdos, imo omnis Christianus qui ambulat coram te in veritate, auribus pietatis tuae audi vocem meam, et si recte precor, exaudi orationem meam; non enim volo, dulcissime Pater, aliquid te rogare, quod in rogando te juste possit offendere. Et si aliqua inscitia, vel carnali voluntate, quod sit contra salutem animae meae, aliquid te rogare volo, hoc super omnia, misericordissime Domine, precor ne in hujusmodi petitionibus me unquam velis exaudire. Nosti, et bene nosti, benignissime Deus, quantis illusionibus, quantis vanitatibus, quantis carnalium desideriorum voluptatibus, quantis saecularium cupiditatum appetitionibus omni hora, et sine intermissione vulneretur infelix animus meus. Et multoties evenit ut tu ipse, ducissime Domine, perspicis, quia si me permitteres ire secundum meam pessimam voluntatem, totum meipsum in magnam peccatorum voraginem praecipitarem. Propterea te, dulcissime Pater, rogo, quia scio nimis me esse peccatorem et adversus peccatum nullam fere habere virtutem, ut per magnam misericordiam tuam retineas furorem meum, qui me trahit ad peccatum, et confundas et destruas omne malum desiderium, quod pervertit in me omnem rectitudinis sensum.

Intertext edge

Open linked passage

Note