Nicomachean Ethics
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/aristotle-2" aria-label="More works by Aristotle (aristotle)">
—
⋯
Original / primary: Textus receptus
6.1138b.18
ἐ πεὶ δὲ τυγχά νομεν πρό τερον εἰ ρηκό τες ὅ τι δεῖ τὸ μέ σον αἱ ρεῖ σθαι, μὴ τὴ ν ὑ περβολὴ ν μηδὲ τὴ ν ἔ λλειψιν, τὸ
6.1138b.20
δὲ μέ σον ἐ στὶ ν ὡ ς ὁ λό γος ὁ ὀ ρθὸ ς λέ γει, τοῦ το διέ λωμεν. ἐ ν πά σαις γὰ ρ ταῖ ς εἰ ρημέ ναις ἕ ξεσι, καθά περ καὶ ἐ πὶ τῶ ν ἄ λλων, ἔ στι τις σκοπὸ ς πρὸ ς ὃ ν ἀ ποβλέ πων ὁ τὸ ν λό γον ἔ χων ἐ πιτεί νει καὶ ἀ νί ησιν, καί τις ἔ στιν ὅ ρος τῶ ν μεσοτή των, ἃ ς μεταξύ φαμεν εἶ ναι τῆ ς ὑ περβολῆ ς καὶ τῆ ς ἐ λλεί ψεως,
6.1138b.25
οὔ σας κατὰ τὸ ν ὀ ρθὸ ν λό γον. ἔ στι δὲ τὸ μὲ ν εἰ πεῖ ν οὕ τως ἀ ληθὲ ς μέ ν, οὐ θὲ ν δὲ σαφέ ς: καὶ γὰ ρ ἐ ν ταῖ ς ἄ λλαις ἐ πιμελεί αις, περὶ ὅ σας ἐ στὶ ν ἐ πιστή μη, τοῦ τ' ἀ ληθὲ ς μὲ ν εἰ πεῖ ν, ὅ τι οὔ τε πλεί ω οὔ τε ἐ λά ττω δεῖ πονεῖ ν οὐ δὲ ῥ ᾳ θυμεῖ ν, ἀ λλὰ τὰ μέ σα καὶ ὡ ς ὁ ὀ ρθὸ ς λό γος: τοῦ το δὲ μό νον ἔ χων ἄ ν
6.1138b.30
τις οὐ δὲ ν ἂ ν εἰ δεί η πλέ ον, οἷ ον ποῖ α δεῖ προσφέ ρεσθαι πρὸ ς τὸ σῶ μα, εἴ τις εἴ πειεν ὅ τι ὅ σα ἡ ἰ ατρικὴ κελεύ ει καὶ ὡ ς ὁ ταύ την ἔ χων. διὸ δεῖ καὶ περὶ τὰ ς τῆ ς ψυχῆ ς ἕ ξεις μὴ μό νον ἀ ληθῶ ς εἶ ναι τοῦ τ' εἰ ρημέ νον, ἀ λλὰ καὶ διωρισμέ νον τί ς ἐ στιν ὁ ὀ ρθὸ ς λό γος καὶ τού του τί ς ὅ ρος.
6.1138b.35
τὰ ς δὴ τῆ ς ψυχῆ ς ἀ ρετὰ ς διελό μενοι
6.1139a.1
τὰ ς μὲ ν εἶ ναι τοῦ ἤ θους ἔ φαμεν τὰ ς δὲ τῆ ς διανοί ας. περὶ μὲ ν οὖ ν τῶ ν ἠ θικῶ ν διεληλύ θαμεν, περὶ δὲ τῶ ν λοιπῶ ν, περὶ ψυχῆ ς πρῶ τον εἰ πό ντες, λέ γωμεν οὕ τως. πρό τερον μὲ ν οὖ ν ἐ λέ χθη δύ' εἶ ναι μέ ρη τῆ ς ψυχῆ ς, τό τε λό γον ἔ χον καὶ τὸ ἄ λογον:
6.1139a.5
νῦ ν δὲ περὶ τοῦ λό γον ἔ χοντος τὸ ν αὐ τὸ ν τρό πον διαιρετέ ον. καὶ ὑ ποκεί σθω δύ ο τὰ λό γον ἔ χοντα, ἓ ν μὲ ν ᾧ θεωροῦ μεν τὰ τοιαῦ τα τῶ ν ὄ ντων ὅ σων αἱ ἀ ρχαὶ μὴ ἐ νδέ χονται ἄ λλως ἔ χειν, ἓ ν δὲ ᾧ τὰ ἐ νδεχό μενα: πρὸ ς γὰ ρ τὰ τῷ γέ νει ἕ τερα καὶ τῶ ν τῆ ς ψυχῆ ς μορί ων ἕ τερον τῷ
6.1139a.10
γέ νει τὸ πρὸ ς ἑ κά τερον πεφυκό ς, εἴ περ καθ' ὁ μοιό τητά τινα καὶ οἰ κειό τητα ἡ γνῶ σις ὑ πά ρχει αὐ τοῖ ς. λεγέ σθω δὲ τού των τὸ μὲ ν ἐ πιστημονικὸ ν τὸ δὲ λογιστικό ν: τὸ γὰ ρ βουλεύ εσθαι καὶ λογί ζεσθαι ταὐ τό ν, οὐ δεὶ ς δὲ βουλεύ εται περὶ τῶ ν μὴ ἐ νδεχομέ νων ἄ λλως ἔ χειν. ὥ στε τὸ λογιστικό ν ἐ στιν
6.1139a.15
ἕ ν τι μέ ρος τοῦ λό γον ἔ χοντος. ληπτέ ον ἄ ρ' ἑ κατέ ρου τού των τί ς ἡ βελτί στη ἕ ξις: αὕ τη γὰ ρ ἀ ρετὴ ἑ κατέ ρου, ἡ δ' ἀ ρετὴ πρὸ ς τὸ ἔ ργον τὸ οἰ κεῖ ον. τρί α δή ἐ στιν ἐ ν τῇ ψυχῇ τὰ κύ ρια πρά ξεως καὶ ἀ ληθεί ας, αἴ σθησις νοῦ ς ὄ ρεξις. τού των δ' ἡ αἴ σθησις οὐ δεμιᾶ ς ἀ ρχὴ πρά ξεως: δῆ λον δὲ τῷ
6.1139a.20
τὰ θηρί α αἴ σθησιν μὲ ν ἔ χειν πρά ξεως δὲ μὴ κοινωνεῖ ν. ἔ στι δ' ὅ περ ἐ ν διανοί ᾳ κατά φασις καὶ ἀ πό φασις, τοῦ τ' ἐ ν ὀ ρέ ξει δί ωξις καὶ φυγή: ὥ στ' ἐ πειδὴ ἡ ἠ θικὴ ἀ ρετὴ ἕ ξις προαιρετική, ἡ δὲ προαί ρεσις ὄ ρεξις βουλευτική, δεῖ διὰ ταῦ τα μὲ ν τό ν τε λό γον ἀ ληθῆ εἶ ναι καὶ τὴ ν ὄ ρεξιν ὀ ρθή ν,
6.1139a.25
εἴ περ ἡ προαί ρεσις σπουδαί α, καὶ τὰ αὐ τὰ τὸ ν μὲ ν φά ναι τὴ ν δὲ διώ κειν. αὕ τη μὲ ν οὖ ν ἡ διά νοια καὶ ἡ ἀ λή θεια πρακτική: τῆ ς δὲ θεωρητικῆ ς διανοί ας καὶ μὴ πρακτικῆ ς μηδὲ ποιητικῆ ς τὸ εὖ καὶ κακῶ ς τἀ ληθέ ς ἐ στι καὶ ψεῦ δος（ τοῦ το γά ρ ἐ στι παντὸ ς διανοητικοῦ ἔ ργον）: τοῦ δὲ πρακτικοῦ
6.1139a.30
καὶ διανοητικοῦ ἀ λή θεια ὁ μολό γως ἔ χουσα τῇ ὀ ρέ ξει τῇ ὀ ρθῇ. πρά ξεως μὲ ν οὖ ν ἀ ρχὴ προαί ρεσις— ὅ θεν ἡ κί νησις ἀ λλ' οὐ χ οὗ ἕ νεκα— προαιρέ σεως δὲ ὄ ρεξις καὶ λό γος ὁ ἕ νεκά τινος. διὸ οὔ τ' ἄ νευ νοῦ καὶ διανοί ας οὔ τ' ἄ νευ ἠ θικῆ ς ἐ στὶ ν ἕ ξεως ἡ προαί ρεσις: εὐ πραξί α γὰ ρ καὶ τὸ
6.1139a.35
ἐ ναντί ον ἐ ν πρά ξει ἄ νευ διανοί ας καὶ ἤ θους οὐ κ ἔ στιν. διά νοια δ' αὐ τὴ οὐ θὲ ν κινεῖ, ἀ λλ' ἡ ἕ νεκά του καὶ πρακτική:
6.1139b.1
αὕ τη γὰ ρ καὶ τῆ ς ποιητικῆ ς ἄ ρχει: ἕ νεκα γά ρ του ποιεῖ πᾶ ς ὁ ποιῶ ν, καὶ οὐ τέ λος ἁ πλῶ ς（ ἀ λλὰ πρό ς τι καὶ τινό ς） τὸ ποιητό ν, ἀ λλὰ τὸ πρακτό ν: ἡ γὰ ρ εὐ πραξί α τέ λος, ἡ δ' ὄ ρεξις τού του. διὸ ἢ ὀ ρεκτικὸ ς νοῦ ς ἡ προαί ρεσις
6.1139b.5
ἢ ὄ ρεξις διανοητική, καὶ ἡ τοιαύ τη ἀ ρχὴ ἄ νθρωπος. οὐ κ ἔ στι δὲ προαιρετὸ ν οὐ δὲ ν γεγονό ς, οἷ ον οὐ δεὶ ς προαιρεῖ ταἴ Ιλιον πεπορθηκέ ναι: οὐ δὲ γὰ ρ βουλεύ εται περὶ τοῦ γεγονό τος ἀ λλὰ περὶ τοῦ ἐ σομέ νου καὶ ἐ νδεχομέ νου, τὸ δὲ γεγονὸ ς οὐ κ ἐ νδέ χεται μὴ γενέ σθαι: διὸ ὀ ρθῶ ς̓ Αγά θων
6.1139b.10
μό νου γὰ ρ αὐ τοῦ καὶ θεὸ ς στερί σκεται, ἀ γέ νητα ποιεῖ ν ἅ σς' ἂ ν ᾖ πεπραγμέ να. ἀ μφοτέ ρων δὴ τῶ ν νοητικῶ ν μορί ων ἀ λή θεια τὸ ἔ ργον. καθ' ἃ ς οὖ ν μά λιστα ἕ ξεις ἀ ληθεύ σει ἑ κά τερον, αὗ ται ἀ ρεταὶ ἀ μφοῖ ν. ἀ ρξά μενοι οὖ ν ἄ νωθεν περὶ αὐ τῶ ν πά λιν λέ γωμεν.
6.1139b.15
ἔ στω δὴ οἷ ς ἀ ληθεύ ει ἡ ψυχὴ τῷ καταφά ναι ἢ ἀ ποφά ναι, πέ ντε τὸ ν ἀ ριθμό ν: ταῦ τα δ' ἐ στὶ τέ χνη ἐ πιστή μη φρό νησις σοφί α νοῦ ς: ὑ πολή ψει γὰ ρ καὶ δό ξῃ ἐ νδέ χεται διαψεύ δεσθαι. ἐ πιστή μη μὲ ν οὖ ν τί ἐ στιν, ἐ ντεῦ θεν φανερό ν, εἰ δεῖ ἀ κριβολογεῖ σθαι καὶ μὴ ἀ κολουθεῖ ν ταῖ ς ὁ μοιό τησιν.
6.1139b.20
πά ντες γὰ ρ ὑ πολαμβά νομεν, ὃ ἐ πιστά μεθα, μηδ' ἐ νδέ χεσθαι ἄ λλως ἔ χειν: τὰ δ' ἐ νδεχό μενα ἄ λλως, ὅ ταν ἔ ξω τοῦ θεωρεῖ ν γέ νηται, λανθά νει εἰ ἔ στιν ἢ μή. ἐ ξ ἀ νά γκης ἄ ρα ἐ στὶ τὸ ἐ πιστητό ν. ἀ ί διον ἄ ρα: τὰ γὰ ρ ἐ ξ ἀ νά γκης ὄ ντα ἁ πλῶ ς πά ντα ἀ ί δια, τὰ δ' ἀ ί δια ἀ γέ νητα καὶ ἄ φθαρτα.
6.1139b.25
ἔ τι διδακτὴ ἅ πασα ἐ πιστή μη δοκεῖ εἶ ναι, καὶ τὸ ἐ πιστητὸ ν μαθητό ν. ἐ κ προγινωσκομέ νων δὲ πᾶ σα διδασκαλί α, ὥ σπερ καὶ ἐ ν τοῖ ς ἀ ναλυτικοῖ ς λέ γομεν: ἣ μὲ ν γὰ ρ δι' ἐ παγωγῆ ς, ἣ δὲ συλλογισμῷ. ἡ μὲ ν δὴ ἐ παγωγὴ ἀ ρχή ἐ στι καὶ τοῦ καθό λου, ὁ δὲ συλλογισμὸ ς ἐ κ τῶ ν καθό λου. εἰ σὶ ν
6.1139b.30
ἄ ρα ἀ ρχαὶ ἐ ξ ὧ ν ὁ συλλογισμό ς, ὧ ν οὐ κ ἔ στι συλλογισμό ς: ἐ παγωγὴ ἄ ρα. ἡ μὲ ν ἄ ρα ἐ πιστή μη ἐ στὶ ν ἕ ξις ἀ ποδεικτική, καὶ ὅ σα ἄ λλα προσδιοριζό μεθα ἐ ν τοῖ ς ἀ ναλυτικοῖ ς: ὅ ταν γά ρ πως πιστεύ ῃ καὶ γνώ ριμοι αὐ τῷ ὦ σιν αἱ ἀ ρχαί, ἐ πί σταται: εἰ γὰ ρ μὴ μᾶ λλον τοῦ συμπερά σματος,
6.1139b.35
κατὰ συμβεβηκὸ ς ἕ ξει τὴ ν ἐ πιστή μην. περὶ μὲ ν οὖ ν ἐ πιστή μης διωρί σθω τὸ ν τρό πον τοῦ τον.
6.1140a.1
τοῦ δ' ἐ νδεχομέ νου ἄ λλως ἔ χειν ἔ στι τι καὶ ποιητὸ ν καὶ πρακτό ν: ἕ τερον δ' ἐ στὶ ποί ησις καὶ πρᾶ ξις（ πιστεύ ομεν δὲ περὶ αὐ τῶ ν καὶ τοῖ ς ἐ ξωτερικοῖ ς λό γοις）: ὥ στε καὶ ἡ μετὰ λό γου ἕ ξις πρακτικὴ ἕ τερό ν ἐ στι τῆ ς μετὰ λό γου ποιητικῆ ς
6.1140a.5
ἕ ξεως. διὸ οὐ δὲ περιέ χεται ὑ π' ἀ λλή λων: οὔ τε γὰ ρ ἡ πρᾶ ξις ποί ησις οὔ τε ἡ ποί ησις πρᾶ ξί ς ἐ στιν. ἐ πεὶ δ' ἡ οἰ κοδομικὴ τέ χνη τί ς ἐ στι καὶ ὅ περ ἕ ξις τις μετὰ λό γου ποιητική, καὶ οὐ δεμί α οὔ τε τέ χνη ἐ στὶ ν ἥ τις οὐ μετὰ λό γου ποιητικὴ ἕ ξις ἐ στί ν, οὔ τε τοιαύ τη ἣ οὐ τέ χνη, ταὐ τὸ ν
6.1140a.10
ἂ ν εἴ η τέ χνη καὶ ἕ ξις μετὰ λό γου ἀ ληθοῦ ς ποιητική. ἔ στι δὲ τέ χνη πᾶ σα περὶ γέ νεσιν καὶ τὸ τεχνά ζειν καὶ θεωρεῖ ν ὅ πως ἂ ν γέ νηταί τι τῶ ν ἐ νδεχομέ νων καὶ εἶ ναι καὶ μὴ εἶ ναι, καὶ ὧ ν ἡ ἀ ρχὴ ἐ ν τῷ ποιοῦ ντι ἀ λλὰ μὴ ἐ ν τῷ ποιουμέ νῳ: οὔ τε γὰ ρ τῶ ν ἐ ξ ἀ νά γκης ὄ ντων ἢ γινομέ νων ἡ
6.1140a.15
τέ χνη ἐ στί ν, οὔ τε τῶ ν κατὰ φύ σιν: ἐ ν αὑ τοῖ ς γὰ ρ ἔ χουσι ταῦ τα τὴ ν ἀ ρχή ν. ἐ πεὶ δὲ ποί ησις καὶ πρᾶ ξις ἕ τερον, ἀ νά γκη τὴ ν τέ χνην ποιή σεως ἀ λλ' οὐ πρά ξεως εἶ ναι. καὶ τρό πον τινὰ περὶ τὰ αὐ τά ἐ στιν ἡ τύ χη καὶ ἡ τέ χνη, καθά περ καὶ̓ Αγά θων φησὶ τέ χνη τύ χην ἔ στερξε καὶ τύ χη τέ χνην.
6.1140a.20
ἡ μὲ ν οὖ ν τέ χνη, ὥ σπερ εἴ ρηται, ἕ ξις τις μετὰ λό γου ἀ ληθοῦ ς ποιητική ἐ στιν, ἡ δ' ἀ τεχνί α τοὐ ναντί ον μετὰ λό γου ψευδοῦ ς ποιητικὴ ἕ ξις, περὶ τὸ ἐ νδεχό μενον ἄ λλως ἔ χειν. περὶ δὲ φρονή σεως οὕ τως ἂ ν λά βοιμεν, θεωρή σαντες
6.1140a.25
τί νας λέ γομεν τοὺ ς φρονί μους. δοκεῖ δὴ φρονί μου εἶ ναι τὸ δύ νασθαι καλῶ ς βουλεύ σασθαι περὶ τὰ αὑ τῷ ἀ γαθὰ καὶ συμφέ ροντα, οὐ κατὰ μέ ρος, οἷ ον ποῖ α πρὸ ς ὑ γί ειαν, πρὸ ς ἰ σχύ ν, ἀ λλὰ ποῖ α πρὸ ς τὸ εὖ ζῆ ν ὅ λως. σημεῖ ον δ' ὅ τι καὶ τοὺ ς περί τι φρονί μους λέ γομεν, ὅ ταν πρὸ ς τέ λος τι σπουδαῖ ον
6.1140a.30
εὖ λογί σωνται, ὧ ν μή ἐ στι τέ χνη. ὥ στε καὶ ὅ λως ἂ ν εἴ η φρό νιμος ὁ βουλευτικό ς. βουλεύ εται δ' οὐ θεὶ ς περὶ τῶ ν ἀ δυνά των ἄ λλως ἔ χειν, οὐ δὲ τῶ ν μὴ ἐ νδεχομέ νων αὐ τῷ πρᾶ ξαι. ὥ στ' εἴ περ ἐ πιστή μη μὲ ν μετ' ἀ ποδεί ξεως, ὧ ν δ' αἱ ἀ ρχαὶ ἐ νδέ χονται ἄ λλως ἔ χειν, τού των μή ἐ στιν ἀ πό δειξις
6.1140a.35
（ πά ντα γὰ ρ ἐ νδέ χεται καὶ ἄ λλως ἔ χειν）,
6.1140b.1
καὶ οὐ κ ἔ στι βουλεύ σασθαι περὶ τῶ ν ἐ ξ ἀ νά γκης ὄ ντων, οὐ κ ἂ ν εἴ η ἡ φρό νησις ἐ πιστή μη οὐ δὲ τέ χνη, ἐ πιστή μη μὲ ν ὅ τι ἐ νδέ χεται τὸ πρακτὸ ν ἄ λλως ἔ χειν, τέ χνη δ' ὅ τι ἄ λλο τὸ γέ νος πρά ξεως καὶ ποιή σεως. λεί πεται ἄ ρα αὐ τὴ ν εἶ ναι
6.1140b.5
ἕ ξιν ἀ ληθῆ μετὰ λό γου πρακτικὴ ν περὶ τὰ ἀ νθρώ πῳ ἀ γαθὰ καὶ κακά. τῆ ς μὲ ν γὰ ρ ποιή σεως ἕ τερον τὸ τέ λος, τῆ ς δὲ πρά ξεως οὐ κ ἂ ν εἴ η: ἔ στι γὰ ρ αὐ τὴ ἡ εὐ πραξί α τέ λος. διὰ τοῦ το Περικλέ α καὶ τοὺ ς τοιού τους φρονί μους οἰ ό μεθα εἶ ναι, ὅ τι τὰ αὑ τοῖ ς ἀ γαθὰ καὶ τὰ τοῖ ς ἀ νθρώ ποις δύ νανται θεωρεῖ ν:
6.1140b.10
εἶ ναι δὲ τοιού τους ἡ γού μεθα τοὺ ς οἰ κονομικοὺ ς καὶ τοὺ ς πολιτικού ς. ἔ νθεν καὶ τὴ ν σωφροσύ νην τού τῳ προσαγορεύ ομεν τῷ ὀ νό ματι, ὡ ς σῴ ζουσαν τὴ ν φρό νησιν. σῴ ζει δὲ τὴ ν τοιαύ την ὑ πό ληψιν. οὐ γὰ ρ ἅ πασαν ὑ πό ληψιν διαφθεί ρει οὐ δὲ διαστρέ φει τὸ ἡ δὺ καὶ λυπηρό ν, οἷ ον ὅ τι τὸ τρί γωνον
6.1140b.15
δύ ο ὀ ρθὰ ς ἔ χει ἢ οὐ κ ἔ χει, ἀ λλὰ τὰ ς περὶ τὸ πρακτό ν. αἱ μὲ ν γὰ ρ ἀ ρχαὶ τῶ ν πρακτῶ ν τὸ οὗ ἕ νεκα τὰ πρακτά: τῷ δὲ διεφθαρμέ νῳ δι' ἡ δονὴ ν ἢ λύ πην εὐ θὺ ς οὐ φαί νεται ἀ ρχή, οὐ δὲ δεῖ ν τού του ἕ νεκεν οὐ δὲ διὰ τοῦ θ' αἱ ρεῖ σθαι πά ντα καὶ πρά ττειν: ἔ στι γὰ ρ ἡ κακί α φθαρτικὴ
6.1140b.20
ἀ ρχῆ ς. ὥ στ' ἀ νά γκη τὴ ν φρό νησιν ἕ ξιν εἶ ναι μετὰ λό γου ἀ ληθῆ περὶ τὰ ἀ νθρώ πινα ἀ γαθὰ πρακτική ν. ἀ λλὰ μὴ ν τέ χνης μὲ ν ἔ στιν ἀ ρετή, φρονή σεως δ' οὐ κ ἔ στιν: καὶ ἐ ν μὲ ν τέ χνῃ ὁ ἑ κὼ ν ἁ μαρτά νων αἱ ρετώ τερος, περὶ δὲ φρό νησιν ἧ ττον, ὥ σπερ καὶ περὶ τὰ ς ἀ ρετά ς. δῆ λον οὖ ν ὅ τι ἀ ρετή
6.1140b.25
τις ἐ στὶ καὶ οὐ τέ χνη. δυοῖ ν δ' ὄ ντοιν μεροῖ ν τῆ ς ψυχῆ ς τῶ ν λό γον ἐ χό ντων, θατέ ρου ἂ ν εἴ η ἀ ρετή, τοῦ δοξαστικοῦ: ἥ τε γὰ ρ δό ξα περὶ τὸ ἐ νδεχό μενον ἄ λλως ἔ χειν καὶ ἡ φρό νησις. ἀ λλὰ μὴ ν οὐ δ' ἕ ξις μετὰ λό γου μό νον: σημεῖ ον δ' ὅ τι λή θη μὲ ν τῆ ς τοιαύ της ἕ ξεως ἔ στι, φρονή σεως δ'
6.1140b.30
οὐ κ ἔ στιν. ἐ πεὶ δ' ἡ ἐ πιστή μη περὶ τῶ ν καθό λου ἐ στὶ ν ὑ πό ληψις καὶ τῶ ν ἐ ξ ἀ νά γκης ὄ ντων, εἰ σὶ δ' ἀ ρχαὶ τῶ ν ἀ ποδεικτῶ ν καὶ πά σης ἐ πιστή μης（ μετὰ λό γου γὰ ρ ἡ ἐ πιστή μη）, τῆ ς ἀ ρχῆ ς τοῦ ἐ πιστητοῦ οὔ τ' ἂ ν ἐ πιστή μη εἴ η οὔ τε τέ χνη οὔ τε
6.1140b.35
φρό νησις: τὸ μὲ ν γὰ ρ ἐ πιστητὸ ν ἀ ποδεικτό ν,
6.1141a.1
αἳ δὲ τυγχά νουσιν οὖ σαι περὶ τὰ ἐ νδεχό μενα ἄ λλως ἔ χειν. οὐ δὲ δὴ σοφί α τού των ἐ στί ν: τοῦ γὰ ρ σοφοῦ περὶ ἐ νί ων ἔ χειν ἀ πό δειξί ν ἐ στιν. εἰ δὴ οἷ ς ἀ ληθεύ ομεν καὶ μηδέ ποτε διαψευδό μεθα περὶ τὰ μὴ ἐ νδεχό μενα ἢ καὶ ἐ νδεχό μενα ἄ λλως
6.1141a.5
ἔ χειν, ἐ πιστή μη καὶ φρό νησί ς ἐ στι καὶ σοφί α καὶ νοῦ ς, τού των δὲ τῶ ν τριῶ ν μηδὲ ν ἐ νδέ χεται εἶ ναι（ λέ γω δὲ τρί α φρό νησιν ἐ πιστή μην σοφί αν）, λεί πεται νοῦ ν εἶ ναι τῶ ν ἀ ρχῶ ν. τὴ ν δὲ σοφί αν ἔ ν τε ταῖ ς τέ χναις τοῖ ς ἀ κριβεστά τοις
6.1141a.10
τὰ ς τέ χνας ἀ ποδί δομεν, οἷ ον Φειδί αν λιθουργὸ ν σοφὸ ν καὶ Πολύ κλειτον ἀ νδριαντοποιό ν, ἐ νταῦ θα μὲ ν οὖ ν οὐ θὲ ν ἄ λλο σημαί νοντες τὴ ν σοφί αν ἢ ὅ τι ἀ ρετὴ τέ χνης ἐ στί ν: εἶ ναι δέ τινας σοφοὺ ς οἰ ό μεθα ὅ λως οὐ κατὰ μέ ρος οὐ δ' ἄ λλο τι σοφού ς, ὥ σπεῥ́ Ομηρό ς φησιν ἐ ν τῷ Μαργί τῃ
6.1141a.15
τὸ ν δ' οὔ τ' ἂ ρ σκαπτῆ ρα θεοὶ θέ σαν οὔ τ' ἀ ροτῆ ραοὔ τ' ἄ λλως τι σοφό ν. ὥ στε δῆ λον ὅ τι ἀ κριβεστά τη ἂ ν τῶ ν ἐ πιστημῶ ν εἴ η ἡ σοφί α. δεῖ ἄ ρα τὸ ν σοφὸ ν μὴ μό νον τὰ ἐ κ τῶ ν ἀ ρχῶ ν εἰ δέ ναι, ἀ λλὰ καὶ περὶ τὰ ς ἀ ρχὰ ς ἀ ληθεύ ειν. ὥ στ' εἴ η ἂ ν ἡ σοφί α νοῦ ς καὶ ἐ πιστή μη, ὥ σπερ κεφαλὴ ν ἔ χουσα ἐ πιστή μη
6.1141a.20
τῶ ν τιμιωτά των. ἄ τοπον γὰ ρ εἴ τις τὴ ν πολιτικὴ ν ἢ τὴ ν φρό νησιν σπουδαιοτά την οἴ εται εἶ ναι, εἰ μὴ τὸ ἄ ριστον τῶ ν ἐ ν τῷ κό σμῳ ἄ νθρωπό ς ἐ στιν. εἰ δὴ ὑ γιεινὸ ν μὲ ν καὶ ἀ γαθὸ ν ἕ τερον ἀ νθρώ ποις καὶ ἰ χθύ σι, τὸ δὲ λευκὸ ν καὶ εὐ θὺ ταὐ τὸ ν ἀ εί, καὶ τὸ σοφὸ ν ταὐ τὸ πά ντες ἂ ν εἴ ποιεν, φρό νιμον
6.1141a.25
δὲ ἕ τερον: τὰ γὰ ρ περὶ αὑ τὸ ἕ καστα τὸ εὖ θεωροῦ ν φησὶ ν εἶ ναι φρό νιμον, καὶ τού τῳ ἐ πιτρέ ψει αὐ τά. διὸ καὶ τῶ ν θηρί ων ἔ νια φρό νιμά φασιν εἶ ναι, ὅ σα περὶ τὸ ν αὑ τῶ ν βί ον ἔ χοντα φαί νεται δύ ναμιν προνοητική ν. φανερὸ ν δὲ καὶ ὅ τι οὐ κ ἂ ν εἴ η ἡ σοφί α καὶ ἡ πολιτικὴ ἡ αὐ τή: εἰ γὰ ρ
6.1141a.30
τὴ ν περὶ τὰ ὠ φέ λιμα τὰ αὑ τοῖ ς ἐ ροῦ σι σοφί αν, πολλαὶ ἔ σονται σοφί αι: οὐ γὰ ρ μί α περὶ τὸ ἁ πά ντων ἀ γαθὸ ν τῶ ν ζῴ ων, ἀ λλ' ἑ τέ ρα περὶ ἕ καστον, εἰ μὴ καὶ ἰ ατρικὴ μί α περὶ πά ντων τῶ ν ὄ ντων. εἰ δ' ὅ τι βέ λτιστον ἄ νθρωπος τῶ ν ἄ λλων ζῴ ων, οὐ δὲ ν διαφέ ρει: καὶ γὰ ρ ἀ νθρώ που ἄ λλα πολὺ θειό τερα τὴ ν φύ σιν,
6.1141b.1
οἷ ον φανερώ τατά γε ἐ ξ ὧ ν ὁ κό σμος συνέ στηκεν. ἐ κ δὴ τῶ ν εἰ ρημέ νων δῆ λον ὅ τι ἡ σοφί α ἐ στὶ καὶ ἐ πιστή μη καὶ νοῦ ς τῶ ν τιμιωτά των τῇ φύ σει. διὸ̓ Αναξαγό ραν καὶ Θαλῆ ν καὶ τοὺ ς τοιού τους σοφοὺ ς μὲ ν φρονί μους
6.1141b.5
δ' οὔ φασιν εἶ ναι, ὅ ταν ἴ δωσιν ἀ γνοοῦ ντας τὰ συμφέ ροντα ἑ αυτοῖ ς, καὶ περιττὰ μὲ ν καὶ θαυμαστὰ καὶ χαλεπὰ καὶ δαιμό νια εἰ δέ ναι αὐ τού ς φασιν, ἄ χρηστα δ', ὅ τι οὐ τὰ ἀ νθρώ πινα ἀ γαθὰ ζητοῦ σιν. ἡ δὲ φρό νησις περὶ τὰ ἀ νθρώ πινα καὶ περὶ ὧ ν ἔ στι βουλεύ σασθαι: τοῦ γὰ ρ φρονί μου
6.1141b.10
μά λιστα τοῦ τ' ἔ ργον εἶ ναί φαμεν, τὸ εὖ βουλεύ εσθαι, βουλεύ εται δ' οὐ δεὶ ς περὶ τῶ ν ἀ δυνά των ἄ λλως ἔ χειν, οὐ δ' ὅ σων μὴ τέ λος τι ἔ στι, καὶ τοῦ το πρακτὸ ν ἀ γαθό ν. ὁ δ' ἁ πλῶ ς εὔ βουλος ὁ τοῦ ἀ ρί στου ἀ νθρώ πῳ τῶ ν πρακτῶ ν στοχαστικὸ ς κατὰ τὸ ν λογισμό ν. οὐ δ' ἐ στὶ ν ἡ φρό νησις τῶ ν
6.1141b.15
καθό λου μό νον, ἀ λλὰ δεῖ καὶ τὰ καθ' ἕ καστα γνωρί ζειν: πρακτικὴ γά ρ, ἡ δὲ πρᾶ ξις περὶ τὰ καθ' ἕ καστα. διὸ καὶ ἔ νιοι οὐ κ εἰ δό τες ἑ τέ ρων εἰ δό των πρακτικώ τεροι, καὶ ἐ ν τοῖ ς ἄ λλοις οἱ ἔ μπειροι: εἰ γὰ ρ εἰ δεί η ὅ τι τὰ κοῦ φα εὔ πεπτα κρέ α καὶ ὑ γιεινά, ποῖ α δὲ κοῦ φα ἀ γνοοῖ, οὐ ποιή σει ὑ γί ειαν,
6.1141b.20
ἀ λλ' ὁ εἰ δὼ ς ὅ τι τὰ ὀ ρνί θεια κοῦ φα καὶ ὑ γιεινὰ ποιή σει μᾶ λλον. ἡ δὲ φρό νησις πρακτική: ὥ στε δεῖ ἄ μφω ἔ χειν, ἢ ταύ την μᾶ λλον. εἴ η δ' ἄ ν τις καὶ ἐ νταῦ θα ἀ ρχιτεκτονική. ἔ στι δὲ καὶ ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ φρό νησις ἡ αὐ τὴ μὲ ν ἕ ξις, τὸ μέ ντοι εἶ ναι οὐ ταὐ τὸ ν αὐ ταῖ ς. τῆ ς δὲ περὶ
6.1141b.25
πό λιν ἣ μὲ ν ὡ ς ἀ ρχιτεκτονικὴ φρό νησις νομοθετική, ἣ δὲ ὡ ς τὰ καθ' ἕ καστα τὸ κοινὸ ν ἔ χει ὄ νομα, πολιτική: αὕ τη δὲ πρακτικὴ καὶ βουλευτική: τὸ γὰ ρ ψή φισμα πρακτὸ ν ὡ ς τὸ ἔ σχατον. διὸ πολιτεύ εσθαι τού τους μό νον λέ γουσιν: μό νοι γὰ ρ πρά ττουσιν οὗ τοι ὥ σπερ οἱ χειροτέ χναι. δοκεῖ
6.1141b.30
δὲ καὶ φρό νησις μά λιστ' εἶ ναι ἡ περὶ αὐ τὸ ν καὶ ἕ να: καὶ ἔ χει αὕ τη τὸ κοινὸ ν ὄ νομα, φρό νησις: ἐ κεί νων δὲ ἣ μὲ ν οἰ κονομί α ἣ δὲ νομοθεσί α ἣ δὲ πολιτική, καὶ ταύ της ἣ μὲ ν βουλευτικὴ ἣ δὲ δικαστική. εἶ δος μὲ ν οὖ ν τι ἂ ν εἴ η γνώ σεως τὸ αὑ τῷ εἰ δέ ναι: ἀ λλ' ἔ χει διαφορὰ ν πολλή ν:
6.1142a.1
καὶ δοκεῖ ὁ τὰ περὶ αὑ τὸ ν εἰ δὼ ς καὶ διατρί βων φρό νιμος εἶ ναι, οἱ δὲ πολιτικοὶ πολυπρά γμονες: διὸ Εὐ ριπί δης πῶ ς δ' ἂ ν φρονοί ην, ᾧ παρῆ ν ἀ πραγμό νωσἐ ν τοῖ σι πολλοῖ ς ἠ ριθμημέ νον στρατοῦ ἴ σον μετασχεῖ ν; τοὺ ς γὰ ρ περισσοὺ ς καί τι πρά σσοντας πλέ ον ζητοῦ σι γὰ ρ τὸ αὑ τοῖ ς ἀ γαθό ν, καὶ οἴ ονται τοῦ το δεῖ ν πρά ττειν. ἐ κ ταύ της οὖ ν τῆ ς δό ξης ἐ λή λυθε τὸ τού τους φρονί μους εἶ ναι: καί τοι ἴ σως οὐ κ ἔ στι τὸ αὑ τοῦ εὖ ἄ νευ οἰ κονομί ας
6.1142a.10
οὐ δ' ἄ νευ πολιτεί ας. ἔ τι δὲ τὰ αὑ τοῦ πῶ ς δεῖ διοικεῖ ν, ἄ δηλον καὶ σκεπτέ ον. σημεῖ ον δ' ἐ στὶ τοῦ εἰ ρημέ νου καὶ διό τι γεωμετρικοὶ μὲ ν νέ οι καὶ μαθηματικοὶ γί νονται καὶ σοφοὶ τὰ τοιαῦ τα, φρό νιμος δ' οὐ δοκεῖ γί νεσθαι. αἴ τιον δ' ὅ τι καὶ τῶ ν καθ' ἕ καστά ἐ στιν ἡ φρό νησις, ἃ γί νεται
6.1142a.15
γνώ ριμα ἐ ξ ἐ μπειρί ας, νέ ος δ' ἔ μπειρος οὐ κ ἔ στιν: πλῆ θος γὰ ρ χρό νου ποιεῖ τὴ ν ἐ μπειρί αν: ἐ πεὶ καὶ τοῦ τ' ἄ ν τις σκέ ψαιτο, διὰ τί δὴ μαθηματικὸ ς μὲ ν παῖ ς γέ νοιτ' ἄ ν, σοφὸ ς δ' ἢ φυσικὸ ς οὔ. ἢ ὅ τι τὰ μὲ ν δι' ἀ φαιρέ σεώ ς ἐ στιν, τῶ ν δ' αἱ ἀ ρχαὶ ἐ ξ ἐ μπειρί ας: καὶ τὰ μὲ ν οὐ πιστεύ ουσιν
6.1142a.20
οἱ νέ οι ἀ λλὰ λέ γουσιν, τῶ ν δὲ τὸ τί ἐ στιν οὐ κ ἄ δηλον; ἔ τι ἡ ἁ μαρτί α ἢ περὶ τὸ καθό λου ἐ ν τῷ βουλεύ σασθαι ἢ περὶ τὸ καθ' ἕ καστον: ἢ γὰ ρ ὅ τι πά ντα τὰ βαρύ σταθμα ὕ δατα φαῦ λα, ἢ ὅ τι τοδὶ βαρύ σταθμον. ὅ τι δ' ἡ φρό νησις οὐ κ ἐ πιστή μη, φανερό ν: τοῦ γὰ ρ ἐ σχά του ἐ στί ν, ὥ σπερ εἴ ρηται:
6.1142a.25
τὸ γὰ ρ πρακτὸ ν τοιοῦ τον. ἀ ντί κειται μὲ ν δὴ τῷ νῷ: ὁ μὲ ν γὰ ρ νοῦ ς τῶ ν ὅ ρων, ὧ ν οὐ κ ἔ στι λό γος, ἣ δὲ τοῦ ἐ σχά του, οὗ οὐ κ ἔ στιν ἐ πιστή μη ἀ λλ' αἴ σθησις, οὐ χ ἡ τῶ ν ἰ δί ων, ἀ λλ' οἵ ᾳ αἰ σθανό μεθα ὅ τι τὸ ἐ ν τοῖ ς μαθηματικοῖ ς ἔ σχατον τρί γωνον: στή σεται γὰ ρ κἀ κεῖ. ἀ λλ' αὕ τη μᾶ λλον
6.1142a.30
αἴ σθησις ἢ φρό νησις, ἐ κεί νης δ' ἄ λλο εἶ δος. τὸ ζητεῖ ν δὲ καὶ τὸ βουλεύ εσθαι διαφέ ρει: τὸ γὰ ρ βουλεύ εσθαι ζητεῖ ν τι ἐ στί ν. δεῖ δὲ λαβεῖ ν καὶ περὶ εὐ βουλί ας τί ἐ στι, πό τερον ἐ πιστή μη τις ἢ δό ξα ἢ εὐ στοχί α ἢ ἄ λλο τι γέ νος. ἐ πιστή μη μὲ ν δὴ οὐ κ ἔ στιν: οὐ γὰ ρ ζητοῦ σι περὶ ὧ ν ἴ σασιν,
6.1142b.1
ἡ δ' εὐ βουλί α βουλή τις, ὁ δὲ βουλευό μενος ζητεῖ καὶ λογί ζεται. ἀ λλὰ μὴ ν οὐ δ' εὐ στοχί α: ἄ νευ τε γὰ ρ λό γου καὶ ταχύ τι ἡ εὐ στοχί α, βουλεύ ονται δὲ πολὺ ν χρό νον, καὶ φασὶ πρά ττειν μὲ ν δεῖ ν ταχὺ τὰ βουλευθέ ντα,
6.1142b.5
βουλεύ εσθαι δὲ βραδέ ως. ἔ τι ἡ ἀ γχί νοια ἕ τερον καὶ ἡ εὐ βουλί α: ἔ στι δ' εὐ στοχί α τις ἡ ἀ γχί νοια. οὐ δὲ δὴ δό ξα ἡ εὐ βουλί α οὐ δεμί α. ἀ λλ' ἐ πεὶ ὁ μὲ ν κακῶ ς βουλευό μενος ἁ μαρτά νει, ὁ δ' εὖ ὀ ρθῶ ς βουλεύ εται, δῆ λον ὅ τι ὀ ρθό της τις ἡ εὐ βουλί α ἐ στί ν, οὔ τ' ἐ πιστή μης δὲ οὔ τε δό ξης:
6.1142b.10
ἐ πιστή μης μὲ ν γὰ ρ οὐ κ ἔ στιν ὀ ρθό της（ οὐ δὲ γὰ ρ ἁ μαρτί α）, δό ξης δ' ὀ ρθό της ἀ λή θεια: ἅ μα δὲ καὶ ὥ ρισται ἤ δη πᾶ ν οὗ δό ξα ἐ στί ν. ἀ λλὰ μὴ ν οὐ δ' ἄ νευ λό γου ἡ εὐ βουλί α. διανοί ας ἄ ρα λεί πεται: αὕ τη γὰ ρ οὔ πω φά σις: καὶ γὰ ρ ἡ δό ξα οὐ ζή τησις ἀ λλὰ φά σις τις ἤ δη, ὁ δὲ βουλευό μενος, ἐ ά ν
6.1142b.15
τε εὖ ἐ ά ν τε καὶ κακῶ ς βουλεύ ηται, ζητεῖ τι καὶ λογί ζεται. ἀ λλ' ὀ ρθό της τί ς ἐ στιν ἡ εὐ βουλί α βουλῆ ς: διὸ ἡ βουλὴ ζητητέ α πρῶ τον τί καὶ περὶ τί. ἐ πεὶ δ' ἡ ὀ ρθό της πλεοναχῶ ς, δῆ λον ὅ τι οὐ πᾶ σα: ὁ γὰ ρ ἀ κρατὴ ς καὶ ὁ φαῦ λος ὃ προτί θεται† ἰ δεῖ ν† ἐ κ τοῦ λογισμοῦ τεύ ξεται, ὥ στε ὀ ρθῶ ς ἔ σται
6.1142b.20
βεβουλευμέ νος, κακὸ ν δὲ μέ γα εἰ ληφώ ς. δοκεῖ δ' ἀ γαθό ν τι τὸ εὖ βεβουλεῦ σθαι: ἡ γὰ ρ τοιαύ τη ὀ ρθό της βουλῆ ς εὐ βουλί α, ἡ ἀ γαθοῦ τευκτική. ἀ λλ' ἔ στι καὶ τού του ψευδεῖ συλλογισμῷ τυχεῖ ν, καὶ ὃ μὲ ν δεῖ ποιῆ σαι τυχεῖ ν, δι' οὗ δ' οὔ, ἀ λλὰ ψευδῆ τὸ ν μέ σον ὅ ρον εἶ ναι: ὥ στ' οὐ δ'
6.1142b.25
αὕ τη πω εὐ βουλί α, καθ' ἣ ν οὗ δεῖ μὲ ν τυγχά νει, οὐ μέ ντοι δι' οὗ ἔ δει. ἔ τι ἔ στι πολὺ ν χρό νον βουλευό μενον τυχεῖ ν, τὸ ν δὲ ταχύ. οὐ κοῦ ν οὐ δ' ἐ κεί νη πω εὐ βουλί α, ἀ λλ' ὀ ρθό της ἡ κατὰ τὸ ὠ φέ λιμον, καὶ οὗ δεῖ καὶ ὣ ς καὶ ὅ τε. ἔ τι ἔ στι καὶ ἁ πλῶ ς εὖ βεβουλεῦ σθαι καὶ πρό ς τι τέ λος. ἣ μὲ ν
6.1142b.30
δὴ ἁ πλῶ ς ἡ πρὸ ς τὸ τέ λος τὸ ἁ πλῶ ς κατορθοῦ σα, τὶ ς δὲ ἡ πρό ς τι τέ λος. εἰ δὴ τῶ ν φρονί μων τὸ εὖ βεβουλεῦ σθαι, ἡ εὐ βουλί α εἴ η ἂ ν ὀ ρθό της ἡ κατὰ τὸ συμφέ ρον πρὸ ς τὸ τέ λος, οὗ ἡ φρό νησις ἀ ληθὴ ς ὑ πό ληψί ς ἐ στιν. ἔ στι δὲ καὶ ἡ σύ νεσις καὶ ἡ εὐ συνεσί α,
6.1143a.1
καθ' ἃ ς λέ γομεν συνετοὺ ς καὶ εὐ συνέ τους, οὔ θ' ὅ λως τὸ αὐ τὸ ἐ πιστή μῃ ἢ δό ξῃ（ πά ντες γὰ ρ ἂ ν ἦ σαν συνετοί） οὔ τε τις μί α τῶ ν κατὰ μέ ρος ἐ πιστημῶ ν, οἷ ον ἡ ἰ ατρικὴ περὶ ὑ γιεινῶ ν, ἡ γεωμετρί α περὶ μεγέ θη: οὔ τε γὰ ρ περὶ τῶ ν ἀ εὶ ὄ ντων καὶ
6.1143a.5
ἀ κινή των ἡ σύ νεσί ς ἐ στιν οὔ τε περὶ τῶ ν γιγνομέ νων ὁ τουοῦ ν, ἀ λλὰ περὶ ὧ ν ἀ πορή σειεν ἄ ν τις καὶ βουλεύ σαιτο. διὸ περὶ τὰ αὐ τὰ μὲ ν τῇ φρονή σει ἐ στί ν, οὐ κ ἔ στι δὲ τὸ αὐ τὸ σύ νεσις καὶ φρό νησις. ἡ μὲ ν γὰ ρ φρό νησις ἐ πιτακτική ἐ στιν: τί γὰ ρ δεῖ πρά ττειν ἢ μή, τὸ τέ λος αὐ τῆ ς ἐ στί ν: ἡ δὲ σύ νεσις
6.1143a.10
κριτικὴ μό νον. ταὐ τὸ γὰ ρ σύ νεσις καὶ εὐ συνεσί α καὶ συνετοὶ καὶ εὐ σύ νετοι. ἔ στι δ' οὔ τε τὸ ἔ χειν τὴ ν φρό νησιν οὔ τε τὸ λαμβά νειν ἡ σύ νεσις: ἀ λλ' ὥ σπερ τὸ μανθά νειν λέ γεται συνιέ ναι, ὅ ταν χρῆ ται τῇ ἐ πιστή μῃ, οὕ τως ἐ ν τῷ χρῆ σθαι τῇ δό ξῃ ἐ πὶ τὸ κρί νειν περὶ τού των περὶ ὧ ν ἡ
6.1143a.15
φρό νησί ς ἐ στιν, ἄ λλου λέ γοντος, καὶ κρί νειν καλῶ ς: τὸ γὰ ρ εὖ τῷ καλῶ ς τὸ αὐ τό. καὶ ἐ ντεῦ θεν ἐ λή λυθε τοὔ νομα ἡ σύ νεσις, καθ' ἣ ν εὐ σύ νετοι, ἐ κ τῆ ς ἐ ν τῷ μανθά νειν: λέ γομεν γὰ ρ τὸ μανθά νειν συνιέ ναι πολλά κις. ἡ δὲ καλουμέ νη γνώ μη, καθ' ἣ ν συγγνώ μονας καὶ
6.1143a.20
ἔ χειν φαμὲ ν γνώ μην, ἡ τοῦ ἐ πιεικοῦ ς ἐ στὶ κρί σις ὀ ρθή. σημεῖ ον δέ: τὸ ν γὰ ρ ἐ πιεικῆ μά λιστά φαμεν εἶ ναι συγγνωμονικό ν, καὶ ἐ πιεικὲ ς τὸ ἔ χειν περὶ ἔ νια συγγνώ μην. ἡ δὲ συγγνώ μη γνώ μη ἐ στὶ κριτικὴ τοῦ ἐ πιεικοῦ ς ὀ ρθή: ὀ ρθὴ δ' ἡ τοῦ ἀ ληθοῦ ς.
6.1143a.25
εἰ σὶ δὲ πᾶ σαι αἱ ἕ ξεις εὐ λό γως εἰ ς ταὐ τὸ τεί νουσαι: λέ γομεν γὰ ρ γνώ μην καὶ σύ νεσιν καὶ φρό νησιν καὶ νοῦ ν ἐ πὶ τοὺ ς αὐ τοὺ ς ἐ πιφέ ροντες γνώ μην ἔ χειν καὶ νοῦ ν ἤ δη καὶ φρονί μους καὶ συνετού ς. πᾶ σαι γὰ ρ αἱ δυνά μεις αὗ ται τῶ ν ἐ σχά των εἰ σὶ καὶ τῶ ν καθ' ἕ καστον: καὶ ἐ ν μὲ ν τῷ
6.1143a.30
κριτικὸ ς εἶ ναι περὶ ὧ ν ὁ φρό νιμος, συνετὸ ς καὶ εὐ γνώ μων ἢ συγγνώ μων: τὰ γὰ ρ ἐ πιεικῆ κοινὰ τῶ ν ἀ γαθῶ ν ἁ πά ντων ἐ στὶ ν ἐ ν τῷ πρὸ ς ἄ λλον. ἔ στι δὲ τῶ ν καθ' ἕ καστα καὶ τῶ ν ἐ σχά των ἅ παντα τὰ πρακτά: καὶ γὰ ρ τὸ ν φρό νιμον δεῖ γινώ σκειν αὐ τά, καὶ ἡ σύ νεσις καὶ ἡ γνώ μη περὶ τὰ
6.1143a.35
πρακτά, ταῦ τα δ' ἔ σχατα. καὶ ὁ νοῦ ς τῶ ν ἐ σχά των ἐ π' ἀ μφό τερα: καὶ γὰ ρ τῶ ν πρώ των ὅ ρων καὶ τῶ ν ἐ σχά των
6.1143b.1
νοῦ ς ἐ στὶ καὶ οὐ λό γος, καὶ ὁ μὲ ν κατὰ τὰ ς ἀ ποδεί ξεις τῶ ν ἀ κινή των ὅ ρων καὶ πρώ των, ὁ δ' ἐ ν ταῖ ς πρακτικαῖ ς τοῦ ἐ σχά του καὶ ἐ νδεχομέ νου καὶ τῆ ς ἑ τέ ρας προτά σεως: ἀ ρχαὶ γὰ ρ τοῦ οὗ ἕ νεκα αὗ ται: ἐ κ τῶ ν καθ' ἕ καστα γὰ ρ
6.1143b.5
τὰ καθό λου: τού των οὖ ν ἔ χειν δεῖ αἴ σθησιν, αὕ τη δ' ἐ στὶ νοῦ ς. διὸ καὶ φυσικὰ δοκεῖ εἶ ναι ταῦ τα, καὶ φύ σει σοφὸ ς μὲ ν οὐ δεί ς, γνώ μην δ' ἔ χειν καὶ σύ νεσιν καὶ νοῦ ν. σημεῖ ον δ' ὅ τι καὶ ταῖ ς ἡ λικί αις οἰ ό μεθα ἀ κολουθεῖ ν, καὶ ἥ δε ἡ ἡ λικί α νοῦ ν ἔ χει καὶ γνώ μην, ὡ ς τῆ ς φύ σεως αἰ τί ας οὔ σης. διὸ
6.1143b.10
καὶ ἀ ρχὴ καὶ τέ λος νοῦ ς: ἐ κ τού των γὰ ρ αἱ ἀ ποδεί ξεις καὶ περὶ τού των. ὥ στε δεῖ προσέ χειν τῶ ν ἐ μπεί ρων καὶ πρεσβυτέ ρων ἢ φρονί μων ταῖ ς ἀ ναποδεί κτοις φά σεσι καὶ δό ξαις οὐ χ ἧ ττον τῶ ν ἀ ποδεί ξεων: διὰ γὰ ρ τὸ ἔ χειν ἐ κ τῆ ς ἐ μπειρί ας ὄ μμα ὁ ρῶ σιν ὀ ρθῶ ς. τί μὲ ν οὖ ν ἐ στὶ ν ἡ
6.1143b.15
φρό νησις καὶ ἡ σοφί α, καὶ περὶ τί ἑ κατέ ρα τυγχά νει οὖ σα, καὶ ὅ τι ἄ λλου τῆ ς ψυχῆ ς μορί ου ἀ ρετὴ ἑ κατέ ρα, εἴ ρηται. διαπορή σειε δ' ἄ ν τις περὶ αὐ τῶ ν τί χρή σιμοί εἰ σιν. ἡ μὲ ν γὰ ρ σοφί α οὐ δὲ ν θεωρή σει ἐ ξ ὧ ν ἔ σται εὐ δαί μων
6.1143b.20
ἄ νθρωπος（ οὐ δεμιᾶ ς γά ρ ἐ στι γενέ σεως）, ἡ δὲ φρό νησις τοῦ το μὲ ν ἔ χει, ἀ λλὰ τί νος ἕ νεκα δεῖ αὐ τῆ ς; εἴ περ ἡ μὲ ν φρό νησί ς ἐ στιν ἡ περὶ τὰ δί καια καὶ καλὰ καὶ ἀ γαθὰ ἀ νθρώ πῳ, ταῦ τα δ' ἐ στὶ ν ἃ τοῦ ἀ γαθοῦ ἐ στὶ ν ἀ νδρὸ ς πρά ττειν, οὐ δὲ ν δὲ πρακτικώ τεροι τῷ εἰ δέ ναι αὐ τά ἐ σμεν, εἴ περ ἕ ξεις
6.1143b.25
αἱ ἀ ρεταί εἰ σιν, ὥ σπερ οὐ δὲ τὰ ὑ γιεινὰ οὐ δὲ τὰ εὐ εκτικά, ὅ σα μὴ τῷ ποιεῖ ν ἀ λλὰ τῷ ἀ πὸ τῆ ς ἕ ξεως εἶ ναι λέ γεται: οὐ θὲ ν γὰ ρ πρακτικώ τεροι τῷ ἔ χειν τὴ ν ἰ ατρικὴ ν καὶ γυμναστική ν ἐ σμεν. εἰ δὲ μὴ τού των χά ριν φρό νιμον ῥ ητέ ον ἀ λλὰ τοῦ γί νεσθαι, τοῖ ς οὖ σι σπουδαί οις οὐ θὲ ν ἂ ν εἴ η χρή σιμος:
6.1143b.30
ἔ τι δ' οὐ δὲ τοῖ ς μὴ ἔ χουσιν: οὐ δὲ ν γὰ ρ διοί σει αὐ τοὺ ς ἔ χειν ἢ ἄ λλοις ἔ χουσι πεί θεσθαι, ἱ κανῶ ς τ' ἔ χοι ἂ ν ἡ μῖ ν ὥ σπερ καὶ περὶ τὴ ν ὑ γί ειαν: βουλό μενοι γὰ ρ ὑ γιαί νειν ὅ μως οὐ μανθά νομεν ἰ ατρική ν. πρὸ ς δὲ τού τοις ἄ τοπον ἂ ν εἶ ναι δό ξειεν, εἰ χεί ρων τῆ ς σοφί ας οὖ σα κυριωτέ ρα αὐ τῆ ς ἔ σται:
6.1143b.35
ἡ γὰ ρ ποιοῦ σα ἄ ρχει καὶ ἐ πιτά ττει περὶ ἕ καστον. περὶ δὴ τού των λεκτέ ον: νῦ ν μὲ ν γὰ ρ ἠ πό ρηται περὶ αὐ τῶ ν μό νον.
6.1144a.1
πρῶ τον μὲ ν οὖ ν λέ γωμεν ὅ τι καθ' αὑ τὰ ς ἀ ναγκαῖ ον αἱ ρετὰ ς αὐ τὰ ς εἶ ναι, ἀ ρετά ς γ' οὔ σας ἑ κατέ ραν ἑ κατέ ρου τοῦ μορί ου, καὶ εἰ μὴ ποιοῦ σι μηδὲ ν μηδετέ ρα αὐ τῶ ν. ἔ πειτα καὶ ποιοῦ σι μέ ν, οὐ χ ὡ ς ἡ ἰ ατρικὴ δὲ ὑ γί ειαν, ἀ λλ' ὡ ς ἡ ὑ γί εια, οὕ τως
6.1144a.5
ἡ σοφί α εὐ δαιμονί αν: μέ ρος γὰ ρ οὖ σα τῆ ς ὅ λης ἀ ρετῆ ς τῷ ἔ χεσθαι ποιεῖ καὶ† τῷ ἐ νεργεῖ ν εὐ δαί μονα.† ἔ τι τὸ ἔ ργον ἀ ποτελεῖ ται κατὰ τὴ ν φρό νησιν καὶ τὴ ν ἠ θικὴ ν ἀ ρετή ν: ἡ μὲ ν γὰ ρ ἀ ρετὴ τὸ ν σκοπὸ ν ποιεῖ ὀ ρθό ν, ἡ δὲ φρό νησις τὰ πρὸ ς τοῦ τον. τοῦ δὲ τετά ρτου μορί ου τῆ ς ψυχῆ ς οὐ κ ἔ στιν
6.1144a.10
ἀ ρετὴ τοιαύ τη, τοῦ θρεπτικοῦ: οὐ δὲ ν γὰ ρ ἐ π' αὐ τῷ πρά ττειν ἢ μὴ πρά ττειν. περὶ δὲ τοῦ μηθὲ ν εἶ ναι πρακτικωτέ ρους διὰ τὴ ν φρό νησιν τῶ ν καλῶ ν καὶ δικαί ων, μικρὸ ν ἄ νωθεν ἀ ρκτέ ον, λαβό ντας ἀ ρχὴ ν ταύ την. ὥ σπερ γὰ ρ καὶ τὰ δί καια λέ γομεν πρά ττοντά ς τινας οὔ πω δικαί ους εἶ ναι, οἷ ον
6.1144a.15
τοὺ ς τὰ ὑ πὸ τῶ ν νό μων τεταγμέ να ποιοῦ ντας ἢ ἄ κοντας ἢ δι' ἄ γνοιαν ἢ δι' ἕ τερό ν τι καὶ μὴ δι' αὐ τά（ καί τοι πρά ττουσί γε ἃ δεῖ καὶ ὅ σα χρὴ τὸ ν σπουδαῖ ον）, οὕ τως, ὡ ς ἔ οικεν, ἔ στι τὸ πῶ ς ἔ χοντα πρά ττειν ἕ καστα ὥ στ' εἶ ναι ἀ γαθό ν, λέ γω δ' οἷ ον διὰ προαί ρεσιν καὶ αὐ τῶ ν ἕ νεκα τῶ ν
6.1144a.20
πραττομέ νων. τὴ ν μὲ ν οὖ ν προαί ρεσιν ὀ ρθὴ ν ποιεῖ ἡ ἀ ρετή, τὸ δ' ὅ σα ἐ κεί νης ἕ νεκα πέ φυκε πρά ττεσθαι οὐ κ ἔ στι τῆ ς ἀ ρετῆ ς ἀ λλ' ἑ τέ ρας δυνά μεως. λεκτέ ον δ' ἐ πιστή σασι σαφέ στερον περὶ αὐ τῶ ν. ἔ στι δὴ δύ ναμις ἣ ν καλοῦ σι δεινό τητα: αὕ τη δ' ἐ στὶ τοιαύ τη ὥ στε τὰ πρὸ ς τὸ ν ὑ ποτεθέ ντα
6.1144a.25
σκοπὸ ν συντεί νοντα δύ νασθαι ταῦ τα πρά ττειν καὶ τυγχά νειν αὐ τοῦ. ἂ ν μὲ ν οὖ ν ὁ σκοπὸ ς ᾖ καλό ς, ἐ παινετή ἐ στιν, ἐ ὰ ν δὲ φαῦ λος, πανουργί α: διὸ καὶ τοὺ ς φρονί μους δεινοὺ ς καὶ πανού ργους φαμὲ ν εἶ ναι. ἔ στι δ' ἡ φρό νησις οὐ χ ἡ δύ ναμις, ἀ λλ' οὐ κ ἄ νευ τῆ ς δυνά μεως ταύ της. ἡ δ' ἕ ξις τῷ
6.1144a.30
ὄ μματι τού τῳ γί νεται τῆ ς ψυχῆ ς οὐ κ ἄ νευ ἀ ρετῆ ς, ὡ ς εἴ ρηταί τε καὶ ἔ στι δῆ λον: οἱ γὰ ρ συλλογισμοὶ τῶ ν πρακτῶ ν ἀ ρχὴ ν ἔ χοντέ ς εἰ σιν, ἐ πειδὴ τοιό νδε τὸ τέ λος καὶ τὸ ἄ ριστον, ὁ τιδή ποτε ὄ ν（ ἔ στω γὰ ρ λό γου χά ριν τὸ τυχό ν）: τοῦ το δ' εἰ μὴ τῷ ἀ γαθῷ, οὐ φαί νεται: διαστρέ φει γὰ ρ ἡ
6.1144a.35
μοχθηρί α καὶ διαψεύ δεσθαι ποιεῖ περὶ τὰ ς πρακτικὰ ς ἀ ρχά ς. ὥ στε φανερὸ ν ὅ τι ἀ δύ νατον φρό νιμον εἶ ναι μὴ ὄ ντα ἀ γαθό ν.
6.1144b.1
σκεπτέ ον δὴ πά λιν καὶ περὶ ἀ ρετῆ ς: καὶ γὰ ρ ἡ ἀ ρετὴ παραπλησί ως ἔ χει ὡ ς ἡ φρό νησις πρὸ ς τὴ ν δεινό τητα— οὐ ταὐ τὸ μέ ν, ὅ μοιον δέ— οὕ τω καὶ ἡ φυσικὴ ἀ ρετὴ πρὸ ς τὴ ν κυρί αν. πᾶ σι γὰ ρ δοκεῖ ἕ καστα τῶ ν ἠ θῶ ν ὑ πά ρχειν
6.1144b.5
φύ σει πως: καὶ γὰ ρ δί καιοι καὶ σωφρονικοὶ καὶ ἀ νδρεῖ οι καὶ τἆ λλα ἔ χομεν εὐ θὺ ς ἐ κ γενετῆ ς: ἀ λλ' ὅ μως ζητοῦ μεν ἕ τερό ν τι τὸ κυρί ως ἀ γαθὸ ν καὶ τὰ τοιαῦ τα ἄ λλον τρό πον ὑ πά ρχειν. καὶ γὰ ρ παισὶ καὶ θηρί οις αἱ φυσικαὶ ὑ πά ρχουσιν ἕ ξεις, ἀ λλ' ἄ νευ νοῦ βλαβεραὶ φαί νονται οὖ σαι.
6.1144b.10
πλὴ ν τοσοῦ τον ἔ οικεν ὁ ρᾶ σθαι, ὅ τι ὥ σπερ σώ ματι ἰ σχυρῷ ἄ νευ ὄ ψεως κινουμέ νῳ συμβαί νει σφά λλεσθαι ἰ σχυρῶ ς διὰ τὸ μὴ ἔ χειν ὄ ψιν, οὕ τω καὶ ἐ νταῦ θα: ἐ ὰ ν δὲ λά βῃ νοῦ ν, ἐ ν τῷ πρά ττειν διαφέ ρει: ἡ δ' ἕ ξις ὁ μοί α οὖ σα τό τ' ἔ σται κυρί ως ἀ ρετή. ὥ στε καθά περ ἐ πὶ τοῦ δοξαστικοῦ δύ ο ἐ στὶ ν
6.1144b.15
εἴ δη, δεινό της καὶ φρό νησις, οὕ τω καὶ ἐ πὶ τοῦ ἠ θικοῦ δύ ο ἐ στί, τὸ μὲ ν ἀ ρετὴ φυσικὴ τὸ δ' ἡ κυρί α, καὶ τού των ἡ κυρί α οὐ γί νεται ἄ νευ φρονή σεως. διό περ τινέ ς φασι πά σας τὰ ς ἀ ρετὰ ς φρονή σεις εἶ ναι, καὶ Σωκρά της τῇ μὲ ν ὀ ρθῶ ς ἐ ζή τει τῇ δ' ἡ μά ρτανεν: ὅ τι μὲ ν γὰ ρ φρονή σεις ᾤ ετο
6.1144b.20
εἶ ναι πά σας τὰ ς ἀ ρετά ς, ἡ μά ρτανεν, ὅ τι δ' οὐ κ ἄ νευ φρονή σεως, καλῶ ς ἔ λεγεν. σημεῖ ον δέ: καὶ γὰ ρ νῦ ν πά ντες, ὅ ταν ὁ ρί ζωνται τὴ ν ἀ ρετή ν, προστιθέ ασι, τὴ ν ἕ ξιν εἰ πό ντες καὶ πρὸ ς ἅ ἐ στι, τὴ ν κατὰ τὸ ν ὀ ρθὸ ν λό γον: ὀ ρθὸ ς δ' ὁ κατὰ τὴ ν φρό νησιν. ἐ οί κασι δὴ μαντεύ εσθαί πως ἅ παντες
6.1144b.25
ὅ τι ἡ τοιαύ τη ἕ ξις ἀ ρετή ἐ στιν, ἡ κατὰ τὴ ν φρό νησιν. δεῖ δὲ μικρὸ ν μεταβῆ ναι. ἔ στι γὰ ρ οὐ μό νον ἡ κατὰ τὸ ν ὀ ρθὸ ν λό γον, ἀ λλ' ἡ μετὰ τοῦ ὀ ρθοῦ λό γου ἕ ξις ἀ ρετή ἐ στιν: ὀ ρθὸ ς δὲ λό γος περὶ τῶ ν τοιού των ἡ φρό νησί ς ἐ στιν. Σωκρά της μὲ ν οὖ ν λό γους τὰ ς ἀ ρετὰ ς ᾤ ετο εἶ ναι（ ἐ πιστή μας γὰ ρ εἶ ναι
6.1144b.30
πά σας）, ἡ μεῖ ς δὲ μετὰ λό γου. δῆ λον οὖ ν ἐ κ τῶ ν εἰ ρημέ νων ὅ τι οὐ χ οἷ ό ν τε ἀ γαθὸ ν εἶ ναι κυρί ως ἄ νευ φρονή σεως, οὐ δὲ φρό νιμον ἄ νευ τῆ ς ἠ θικῆ ς ἀ ρετῆ ς. ἀ λλὰ καὶ ὁ λό γος ταύ τῃ λύ οιτ' ἄ ν, ᾧ διαλεχθεί η τις ἂ ν ὅ τι χωρί ζονται ἀ λλή λων αἱ ἀ ρεταί: οὐ γὰ ρ ὁ αὐ τὸ ς εὐ φυέ στατος πρὸ ς ἁ πά σας,
6.1144b.35
ὥ στε τὴ ν μὲ ν ἤ δη τὴ ν δ' οὔ πω εἰ ληφὼ ς ἔ σται: τοῦ το γὰ ρ κατὰ μὲ ν τὰ ς φυσικὰ ς ἀ ρετὰ ς ἐ νδέ χεται,