Reader

LIBER TERTIUS. De situ terrarum. Cum Adnotationibus domini Thomae Garzonii, theologi. Octo continet capitula. CAP. I. De tribus partibus mundi.

Tres sunt partes mundi, Asia, Europa, Africa. Quarum Asia illam medietatem terrae, quae est ad orientem, tenet. Aliae duae illam, quae est ad occidentem: et mari magno ab invicem dividuntur.

LIBER TERTIUS. De situ terrarum. Cum Adnotationibus domini Thomae Garzonii, theologi. Octo continet capitula. CAP. II. De Asia et partibus ejus.

Habet Asia provincias multas et regiones quarum nomina et situs breviter expediam, sumpto initio a paradiso. Paradisus est locus in Orientis partibus omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus. Habet lignum vitae; non ibi frigus est, non aestus, sed perpetua aeris temperies. Habet fontem, qui in quatuor flumina dividitur. Paradisus Graece, Hebraice dicitur Eden, quod utrumque junctum in nostra lingua dicitur hortus deliciarum. India Asiae regio est inter Oceanum et Indum fluvium, et ab Indo fluvio nomen trahit. Habet gentes multas, et oppida, insulam Taprobanam gemmis et elephantibus refertam, Chrysam et Argyram auro et argento fecundas. Bis metit in anno, gignit tincti coloris homines et elephantos ingentes, et rhinoceronta bestiam, psittacum avem, ebenum lignun, cinnamomum, piper, et calamum aromaticum. Mittit ebur, berillos, chrysoprasos, adamantes, lignetes, carbunculos, margaritas, uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio. Habet et montes aureos, quos adiri propter dracones, tigres, et gryphes, et immensorum hominum genera sane quam difficile est. Inter Indum et Tigrim fluvium sunt Aracusia, Parthia, Assyria, Media, Persis. Aracusia ab oppido suo nomen accepit. Parthiam Parthi e Scythia egressi occupaverunt, eamque de suo nomine Parthiam vocaverunt. Assyria ab Assur filio Sem est vocata qui illam post diluvium primus incoluit. In hac inventus est usus purpurae. Inde odores crinium, et corporum unguenta venerunt. Media et Persis a Medo et Perseo regibus sunt nominatae. In Media arbor invenitur, quam alia regio non habet. Persae ignem colunt, et pyromantiam dicuntur invenisse. Inter Tigrim et Euphratem fluvios sunt Mesopotamia, Chaldea, Arabia. Mesopotamia Graeca etymologia dicitur quod duobus fluviis ambiatur, Tigri et Euphrate. Arabia appellatur, id est sacra, eo quod in ea sit regio thurifera. Haec dicta est Saba a Saba filio Chus. Invenitur in ea arbor thus, myrrha, cinnamomum, Phoenix avis, sardonyx gemma. Inter Euphratem et mare Mediterraneum sunt Syria, Phoenicia, et Palaestina, quae continet Judaeam, et Samariam, et Galilaeam. Syriam Syrus quidam nomine a suo fertur vocabulo nuncupasse. Invenitur in ea lapis Syrius qui integer fluctuare dicitur, comminutus mergi. Phoeniciae Phoenix, qui in ea regnavit nomen dedit. In ea est Tyrus. Palaestina a Philisthiim sua metropoli nominatur; Judaea a Juda. Haec est Chanaan dicta a Chanaan filio Cham. In medio Judaeae est Jerusalem, quae est umbilicus totius terrae, variarum opum dives, frugibus fertilis, aquis illustris, opima balsamis. Samaria ab oppido, quod Samaria dictum est nomen habet. Galilaea dicta est, quod candidos homines gignat, terra frugibus satis fecunda. In latere Asiae ad aquilonem ab oceano Orientali occidentem versus porrigitur Scythia, haec undique montibus clauditur, in ejus extremitate ad orientem sunt Seres. Invenitur in ea smaragdus optimus, et crystallus purissimus. Sub Scythia a mari Caspio usque ad Euxinum, vel Hellespontum, et fluvium Tanaim sunt Amazonia, Albania, Hircania, Bactria, Hiberia, Armenia, Cappadocia, Cholcos, Asia minor, Cilicia. Amazonia dicta est eo quod in ea feminae regnant, quae, ne impediantur a sagittando, puellis suis dextram mamillam adimunt. Albania ab albedine populi. Hujus terrae canes ingentes tantae feritatis sunt, ut tauros premant, leones perimant. Hircania ab Hircania silva copiosa feris, et gregibus, pantheris, et pardis. Bactriae Bactrius amnis nomen dedit. Haec habet camelos, pedes nunquam atterentes. Armenia ab Armeno quodam nomen trahit. In ejus montibus post diluvium arca quievit. Cappadociam urbs proprie nominavit, terra ante alias nutrix equorum. Asia minor habet provincias Bithyniam, Phrygiam, Galatiam, Lydiam, Cariam, Pamphi liam, Isauriam et Lyciam. Cilicia a Cilice quodam nomen habens, habet metropolim Tarsum. In latere australi Asiae porrigitur mare Rubrum, ab oceano Orientali occidentem versus usque ad confinia Arabiae et Palaestinae. Inter mare Rubrum et oceanum Australem ad orientem supra est Aethiopia superior, quae ab occidente montibus Aethiopicis per transversum clauditur. Sub Aethiopia sunt Aegyptus superior, deserta Aegypti, Aegyptus inferior, Lybia. Egyptus est regio imbribus insueta, habet crocodilum bestiam et ibim, ac pelicanum aves

LIBER TERTIUS. De situ terrarum. Cum Adnotationibus domini Thomae Garzonii, theologi. Octo continet capitula. CAP. III. De Africa et partibus ejus:

Africae regiones ab Oriente ad Occidentem porriguntur sic: Aethiopes, Nadaberes, Garamantes, Lybia Cyrenensis, Tripolitana, Futhensis, Zeugis, Getulia, Numidia, Tingitania, Mauritania. Syrtes autem a mari Mediterraneo exeuntes usque ad oceanum Atlanticum in obliquum ductum porrectae dividunt Zeugin, Numidiam, et Mauritaniam a desertis Africae, ultra quae sunt Aethiopes. Nadal eres a Nadaber loco vocantur. Garamantes quoque a Garamo oppido nominantur. Lybia Cyrenensis a Cyrene civitate dicta est. Tripolitana a tribus civitatibus suis. Futhensis autem a Futla putatur cognominata. Porro in Zeugi est Carthago, Getulia, ut fertur, piscatores non habet: Numidia ab incolis per pascua vagantibus nemen trahit. Nam lingua eorum Numidae incertae sedes vocantur. Tingitania a Tingi metropoli nomen habet. Mauritania a mauro, quod est nigrum, nominatur.

LIBER TERTIUS. De situ terrarum. Cum Adnotationibus domini Thomae Garzonii, theologi. Octo continet capitula. CAP. IV. De Europa, et partibus ejus.

Hae sunt regiones Europae, et gentes, a fluvio Tanai secus littus Oceani ad Occidentem porrectae. Scythae inferiores, Daci, Gothi, Alani, Gepidae, Rugi, Bulgari, Unni, vel Hungari, Nores, Sclavi, Germania, Alemania, Gallia, Aquitania, Hispania. Germania dicta est propter fecunditatem gignendorum populorum. Gignit etiam aves hercinias, quarum pennae nocte lucent, bisontes feras, crystallum lapidem. Alemania gleba uberi, ad usum animalium est apta. Gallia a candore populi nuncupata est. Hanc ab oriente juga Alpium tuentur, ab occidente Oceanus includit. A meridie praerupta montis habet Pyrenaei; a septentrione Rheni fluenta, atque Germaniam. Aquitania ab obliquis aquis Ligeris nomen habet. Hispania, ab Hibero flumine prius Hiberia, deinde ab Hispalo rege Hispania dicta est, terra omnium frugum generibus ditissima, gemmarum, metallorumque copiis plena. Inter Danubium et mare Mediterraneum sub Euxino et Hellesponto sunt Mesia, Histria, Macedonia, et sub Macedonia ab aquilone ad austrum, Arcadia, Hellada, Thessalia, Achaia. Mesia dicitur a messium perventu. Histria ab Histro, id est, Danubio. Thraciae Thyras filius Japhet nomen dedisse perhibetur. Macedonia a Macedone dicta est, patria Alexandri Magni. Arcadia olim Syciona vocabatur; habet albestum lapidem, qui semel accensus nunquam exstinguitur, habet et candidas merulas. Hellada ab Hellene rege dicta est. In ipsa fuerunt Athenae civitas, philosophorum nutrix. Thessalia a Thessalo rege dicta est. In hac inventus est usus domandorum equorum. Achaia ab Achaeo dicta est rege. Hujus metropolis Corinthus. Post transmisso sinu Dalmatico inter Alpes et mare Mediterraneum, sunt Campania, Apulia, Tuscia, Calabria, Liguria, Italia quae et Latium, Umbria. Porro Italia ab Italo rege vocata est, terra omnibus in rebus pulcherrima, soli fertilitate seu ubertate gratissima, gignit gemmas, sertitem, ligurium, corallium, boam serpentem, lyncem feram, diomedias aves. Inter Alpes coccias et montem Apenninum est Longobardia, Valeria. Inter Thyrrenum sinum et montes Pyrenaeos est provincia.

LIBER TERTIUS. De situ terrarum. Cum Adnotationibus domini Thomae Garzonii, theologi. Octo continet capitula. CAP. V. De montibus in toto orbe insignibus.

Supra oceanum Indicum in parte australi est Calidargamera, ad aquilonem Samara. In Scythia Imaus, Caucasus, Parapamsades, Taurus, Oscabares, Parcan, Memarmoli, Ariobarzanes, Acroceraunus, Caucasus. In Armenia Parcoatras, in Cilicia Taurus, in Borea Riphaei montes, in Phoenicia Libanus, in Arabia Nyseus, in deserto Arabiae mons Phasga, mons Scorpion, mons Sina, mons Hor, mons Abarim. In Idumaea mons Seur, in Judaea mons Hermon, Carmelus, Gelboe. In Thessalia Olympus, Pindus, Ossa. In Phocide Parnassus. In Macedonia Athos. In Sicilia Aethna. In Italia Apenninus, et Alpes. Inter Galliam et Italiam, Licabantus. Inter Aquitaniam et Hispaniam, Pyrenaeus. In Hispania Solurius, Calpe. In Africa Atlas.

LIBER TERTIUS. De situ terrarum. Cum Adnotationibus domini Thomae Garzonii, theologi. Octo continet capitula. CAP. VI. De fluminibus in toto orbe insignibus.

Ganges fluvius insignis est in India. Indus ab occidente ejus. In Parthia Tigris. Bactrus in Bactria. Tigris item inter Assyriam et Mesopotamiam. Euphrates inter Mesopotamiam et Syriam. Nilus in Aegypto, Jordanis in Judaea. Cygnus in Cilicia. Araxes in Armenia. Timaus in inferiori Scythia. Pactolus, et Hermus, et Meander in minori Asia. Hebrus in Thracia, et Eurotas in Thessalia. Inacus in Achaia. Padus et Tiberis in Italia. Danubius et Rhenus in Germania. Rhodanus, Arar, Mosa, Sequana, Ligeris in Gallia. Hiberus in Hispania. Mineus in Gallicia. Tagus et Bagrada in Carthagine.

LIBER TERTIUS. De situ terrarum. Cum Adnotationibus domini Thomae Garzonii, theologi. Octo continet capitula. CAP. VII. De insulis mundi.

In oceano Orientali ab austro ad aquilonem sunt Taprobane, Tyle, Argyria, Chrysa. In oceano Septentrionali ab oriente in occidentem insula Phanesiorum, Albatia, Hyperborea, Apolitana, Gangania, Glossaria, Northmannia, Orcades, Tyle, Scotia, Brittania, Hybernia. In oceano Occidentali Fortunatae Hesperidum Gorgades. In oceano Australi Gauleum, Ichthyophagorum, Adamus, Coneus, Malicus. In eo mari, quod dividit Europam et Africam ab occidente in orientem, sunt Gades, Baleares, Storchades, Sardinia, Corsica, Sicilia, Cephalonia. In mari Magno sunt Cyclades, Rhodos, Tenedos, Carpathos, Cythera, deinde Cyprus, Sidon, Creta. In mari Syrico est Pathmos.

LIBER TERTIUS. De situ terrarum. Cum Adnotationibus domini Thomae Garzonii, theologi. Octo continet capitula. CAP. VIII. De civitatibus et urbibus insignibus.

Babylon est in Chaldea, Ninive in Assyria, Nysa in India, Media in Media, Persepolis et Susa in Perside, Ctesiphon in Parthia, in Mesopotamia Carra, Edesse, Calamiae. Haec est Seleucia, Philadelphia. In Scythia Hortogoria, Samarcam, Aripti, Alexandria, Scythopolis, vicus Saphiri. In Syria Antiochia, Damascus, Seleucia. In Phoenicia Tyrus, et Sidon. In Cilicia Tarsus. In Asia minori Nicomedia, Nicaea, Chalcedonia, Sardis, Ilium, Ephesus, Pergamus Tijatire. In Samaria Bethaniae, Samaria, Caesaria. In Galilaea Nazareth, Chorozaim, Bethsaida, Tiberias, Cana, Capharnaum, Naim. In Judaea Jerusalem, Bethlehem, Jerichus et Hebron. In Thracia, Constantinopolis, Panisus, Nicopolis. In Macedonia Philippi. In Aegypto Thebe, Taphnes, Memphis, Heliopolis, Pelusium, Alexandria. In Libya Cyrenensi, Cyrene, Parthemium, Beronice, Appollonia, Ptolemais, Adrimetum. In Italia Roma, Alba, Capua, Beneventum, Sipontus, Neapolis, Tibur, Ostia, Luna, Janua, Ancona. In Longobardia Mediolanum, Ticinum, seu Papia, Brixia, Verona, Vicentia, Patavium, Bononia, Ravenna, Mantua, Cremona. In Valeria Aquileia. In Calabria Tarentum. Istae sunt civitates transalpinae. Colonia, Magunciacus, Salzeburgus Ratisbona[ Ratispona], Herbipolis, Argentina, Basilea Treveri, Senones, Parisius, Lugdunum, Rothomagus, Remi, Arelas, Vienna, Parentasia, Ebredunum, Bituri, Turoni, Burdegala, Tolosa, Narbona. In Hispania sunt Pampilonia, Osca, Barzinona, Tarracona, Tortosa, Carthago, Hippus, Megala, Caesarea, Leptis, Bysantium, Cliphea. Duodecim Alexandriae: Alexandria bucephala, Alexandria montuosa, Alexandria apud Porum, Alexandria in Scythia, Alexandria apud Babylonem, Alexandria in Aegypto, Alexandria apud Massagetas, Alexandria apud Orgalas, Alexandria apud Granicum, Alexandria apud Troadam, Alexandria juxta Tigrim, Alexandria apud Xanthum, His igitur de situ terrarum breviter expeditis, ad sequentia transeamus.