Reader

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. I. De Trajano Caesare.

Trajan usigitur, genere Hispanus, apud Agrippinam urbem insignia imperii suscepit. Moxque Germaniam, et trans Danubium gentes multas superavit, et nationes trans Tigrim et Euphratem in provincias redegit, et usque ad Indiae fines post Alexandrum Magnum accessit. Erat ei domi sanctitas, et in armis fortitudo. Hujus temporibus Joannes apostolus requievit. Ejusque temporibus ebulliente persecutione, Clemens papa in mare praecipitatus est, Simon filius Cleophae crucifixus, Ignatius bestiis traditus et papa Alexander martyrio coronatus. Verum Plinius secundus, orator et historiographus, scripsit imperatori, praeter confessionem Christi et honesta conventicula, Christianos nihil contrarium Romanis legibus facere, moxque Dei nutu Caesar temperavit edictum. Hic Caesar Trajanus denique apud Seleuciam, Isauriae urbem, profluvio ventris exstinctus est.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. II. De Aelio Adriano.

Aelius Adrianus, imperium adeptus, imperavit annis viginti uno. Hic erat musicus, geometra pictor, fictorque ex aere, atque facetus, id est acerrimus ad provocandum, et respondendum serio, joco, maledictis. Hic edoctus per Quadratum et Aristidem scripsit epistolam ad Minutium proconsulem Asiae nemini licere Christianum sine criminis objectione et probatione damnare. Judaeos denique, provinciam Palaestinam quondam suam depopulantes, ultima caede perdomuit, et Jerosolymam reaedificavit, et Aeliam de suo nomine appellavit. Cujus opera factum est ut loca sancta Dominicae passionis, et resurrectionis quondam extra urbem jacentia, nunc urbis muro septentrionali circumdentur. Denique praecepit ne quis Judaeus eam intraret, Christianis tantum urbe permissa. Floruit per idem tempus Aquila orator, et Aquila interpres.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. III. De Antonio Pio.

Antonius Pius proinde, ab Adriano adoptatus in filium, imperium est adeptus. Hunc Justinus philosophus benignum erga Christianos reddidit. Porro Antonius ita tranquillus exstitit, ut merito Pius sit appellatus. Erat autem carens gloriatione et ostentatione. Ad hunc Indi, Bactriani et Hircani legatos miserunt, justitia tanti imperatoris comperta. Decessit autem anno imperii sui vigesimo secundo. Floruerunt per idem tempus Galenus insignis medicus, et Justinus martyr, et Justinus philosophus.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. IV. De Marco Aurelio et Aurelio Commodo.

Marcus Aurelius Antonius imperium consecutus, imperavit annis novemdecim, mensibus undecim. Ascivit autem ad imperii partem Aurelium Commodum propinquum suum. Hi ambo de Parthis triumphaverunt. Hac praeterea tempestate quarta persecutio in Christianos distillavit. Verum persecutionem lues magna est secuta, quae multas provincias vastavit, maxime Italiam. Ab armis denique nulla usquam quies, sed per omnem Orientem, Illyricum, Italiam, Galliam, bella fervebant. Sed Aurelius Commodus dum cum fratre veheretur in vehiculo, morbo, quem Graeci apoplexian vocant, suffocatus est. Marcus autem Antonius novis conditionibus severiores leges temperavit. His denique diebus Marcomani, Quadi, Vandali, Sarmatae, et omnes pene Germaniae populi Quadorum finibus exercitum Romanum circumvallaverunt. Coarctatus igitur Romanus exercitus siti et hostis periculo in preces effusus, ad invocationem nominis Christi tantum inde pluviae obtinuit, ut largissime reficeretur. Barbari vero fulminum ictibus perterriti, in fugam versi sunt. Floruerunt per idem tempus Hegesippus historiographus, et Theodotion interpres. Praeterea imperator in Pannonia constitutus obiit, cui successit Lucius Aurelius Commodus filius ejus.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. V. De L. Aurelio Commodo.

Aurelius Commodus imperavit annis tredecim. Hic luxuriae deditus occidit plurimos senatorum. Imperatoris flagitia urbis poena subsecuta est. Nam Capitolium fulmine ictum est, quod Romanam bibliothecam concremavit. His diebus facta est quaestio de Paschate, ut de celebrato concilio apud Caesaream Palaestinae statutum fuit ut in die Dominico celebretur. Porro Commodus cunctis incommodus, in domo Vestali strangulatus interiit.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. VI. De Aelio Pertinace.

Aelius Pertinax a senatu imperator creatus, imperavit mensibus sex, quibus vix expletis, Juliani jurisperiti scelere in palatio interfectus est.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. VII. De Juliano.

Julianus imperavit mensibus septem. Is apud pontem Milvium civili bello exstinctus est. His temporibus Africanus historiographus floruit.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. VIII. De Severo Caesare.

Severus igitur imperator creatus, natura saevus, multis praeliis lacessitus, fortissime quidem, sed laboriosissime rempublicam rexit. Hic Phesceninum, qui in Aegypto et Asia ad tyrannidem aspiraverat, interfecit. Judaeos et Samaritas coercuit. Parthos et Arabes superavit, et Claudium Albinum, qui se in Gallia Caesarem fecerat, occidit: et insulam Britanniam magnis praeliis recepit. Verum hic quintam persecutionem in Christianos excitavit. Porro apud Eboracum obiit, et reliquit filios Bassianum et Getam. Floruit his temporibus Symmachus interpres.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. IX. De Aurelio Antonino Bassiano.

Aurelius Antoninus Bassianus, Severi filius, imperium adeptus, imperavit annis septem; hic fuit libidine intemperantior patre, qui etiam novercam suam duxit uxorem. His temporibus Symmachus haereticus praedicabat Christum ex Joseph semine esse natum et legem Judaico ritu custodiendam. Caesar denique Aurelius Antoninus Bassianus contra Parthos egressus apud Edissam occisus est, cui successit nulla voluntate senatus Macer Macrinus, palatii praefectus.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. X. De Macro Macrino.

Macer igitur Macrinus post Antonium invasit imperium, sed emenso anno interfectus est.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XI. De Marco Aurelio Antonino.

Marcus igitur Aurelius Antoninus Gabalus imperio potitus nullam sui, nisi obscoenitatis memoriam dereliquit. Hic tumultu militari Romae exorto cum matre interfectus est.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XII. De Alexandro Mammea.

Alexander Mammeas, senatus et militum voluntate imperium adeptus, in Persas expeditione commota, Xerxem eorum regem victor oppressit. Cujus mater Mammea Christiana Origenem audire curavit. His quoque temporibus Tiburtius et Valerianus cum Caecilia virgine Romae martyrizati sunt. Porro Alexander apud Maguntiacum a Maximo filio interfectus est.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XIII. De Maximo Julio.

Maximus Julius, qui et Maximinus, imperium assecutus, propter Mammeam et Christianam Alexandri familiam, persecutionem in sacerdotes et clericos excitavit. Anno autem imperii sui tertio a Pupeieno tyranno Aquileiae interfectus est. Pupeienus quoque cum imperium cum Balbino fratre suo usurparet, ambo in palatio caesi sunt.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XIV. De Gordiano.

Gordianus, Romanum sublimatus in regnum, postquam adversus Parthos feliciter dimicasset, suorum fraude super Euphratem interfectus est. Floruit hac tempestate Africanus vir inter ecclesiasticos scriptores nominatissimus, Porphyrius quoque philosophus.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XV. De Philippo qui et M. Julius et ejus filio.

Philippus qui et Marcus Julius dicitur appellatus, imperator constitutus, anno ab Incarnatione Domini ducentesimo trigesimo septimo imperavit annis septem. Hic Philippum filium suum sui consortem fecit imperii, et primus imperatorum Romanorum exstitit Christianus. Verum ambo imperatores fraude Decii circumventi sunt et occisi.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XVI. De Decio.

Decius, Romanum postquam invasit imperium, ad prosequendos Christianos, unus post Neronem, feralia dispersit edicta. Denique non possumus evolvere quantae multitudines hac persecutione furente consumptae sint. Hac praeterea tempestate Novatus haeresim condidit, qui dicebat lapsorum in persecutione fratrum poenitentiam non suscipiendam. Porro Decius, non totis duobus annis expletis, cum filio suo in medio barbarorum interfectus est.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XVII. De Gallo Hostiliano, et Volusiano filio ejus, et Aemiliano tyranno.

Gallus Hostilianus cum Volusiano filio suo imperium adeptus, cum floreret in initio, sanctos viros, qui pro pace regni ejus supplicabant, persequi coepit. Sed exorta persecutione, exorta est etiam ultio violati nominis Christiani. Nam nulla fere provincia Romana, nulla civitas, nulla domus fuit, quae pestilentia evacuata non sit. Hac igitur sola pernicie insignes Gallus et Volusianus dum contra Aemilianum novis rebus studentem civile bellum moliuntur, occisi sunt. Aemilianus quoque tertio mense invasae tyrannidis exstinctus est. Porro circa hos dies Origenes defunctus est.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XVIII. De Valeriano, et Galieno.

Valerianus ab exercitu in Rhetia imperator creatus est. Assumpsit autem Galienum quemdam nomine in consortem imperii. Porro Valerianus ita primum sanctos Dei venerabatur, ut domus ejus Dei esse Ecclesia crederetur. Sed depravatus postmodum per quemdam magum, fidem Christianorum detestari coepit. Octavus denique a Nerone, adigi per tormenta Christianos ad idololatriam jussit. Verum persecutionis hujus non est impunitate gavisus. Nam postquam Christianos interfici jussit, subito solutae barbarae gentes laxatis habenis fines Romanorum ingrediuntur. Graecia et Macedonia, Pontus et Asia Gothorum invasione perduntur. Germani Ravennam usque perveniunt. Alemanni Gallias ingrediuntur. Quadi et Sarmatae Pannoniam depopulantur. Parthi Mesopotamiam auferunt. Posthumius in Gallia tyrannidem invasit, quam decem annos tenuit. Sed postea suorum seditione militum peremptus est. Ad extremum vero Valerianus a rege Persarum Sapore captus, donec vixit, hanc infamis officii poenam tulit, ut acclivis humi, non manu, sed dorso regem ascensurum in equum attolleret. At Galienus, tam claro Dei judicio territus, solus rerum summam assecutus lenius agere coepit, et pacem Ecclesiis condonavit. Statimque ira Dei in misericordiam versa est; et Aemilianus tyrannus, cum apud Maguntiacum res novas moliretur, occisus est; et Marius, qui in Galliis Posthumi post mortem imperium invaserat, interfectus est; et Victorinus, Caesar a Gallis creatus, oppressus est. In Oriente quoque per Odenatum victi Persae, et defensa Syria, et recepta etiam Mesopotamia. Denique Galienus imperator Claudio succedente defunctus est.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XIX. De Claudio et Quintilio.

Claudius, vir strenuus et moribus probus, imperator creatus, Gothos, jam per annos quindecim Illyricum Macedoniamque vastantes, magna strage coercuit. Unde illi in curia clypeus aureus, et statua simul equestris erecta est. His diebus Paulus quidam haereticus indigna de Christo sentiens praedicabat eum hominem communis naturae fuisse, et de terra initium sumpsisse. Verum Claudio imperatore defuncto, Quintilius frater ejus ab exercitu est electus, et in solio sublimatus, sed septimo die imperii sui interfectus occubuit.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XX. De Aurelio, seu Aureliano, et Tacito, et Floriano imperatoribus.

Aurelius, vir industriae militaris experientissimus, imperium adeptus, Gothorum gentem diris praeliis profligavit, ditionemque Romanam antiquis terminis stabilivit, et Syriam totam et receptam sibi vindicavit. His diebus apud Antiochiam celebre est concilium aggregatum, in quo praefatus Paulus convictus, et damnatus est. Verum cum exire de domo Ecclesiae nollet, interpellatus est Aurelianus, qui eum vi publica praecepit expelli. Nondum enim erat Aurelianus pravis depravatus consiliis, quibus processu temporis bonum propositum mutavit. Sed cum piorum sanguinem impiissimus funderet Aurelianus, inter Constantinopolim et Heracliam divinitus est exstinctus. Quo defuncto Tacitus imperavit mensibus sex. Et hoc in Ponto interfecto, Florianus Romanum adeptus est imperium. Qui et ipse imperii sui tertio mense apud Tarsum est occisus.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XXI. De Probo.

Probus, denique, sortitus imperium, Gallias jamdudum a barbaris occupatas, per multa bella tandem deletis hostibus liberavit. Egit duo civilia bella, unum in oriente, quo Saturnum tyrannum oppressit, et alterum quo Proculum et Bonosum apud Agrippinam coloniam interfecit. Hac praeterea tempestate quidam Manes, genere Perses, acer ingenio, vita et moribus barbarus, Paraclitum se nominabat. Ab hoc diffusa est haeresis Manichaeorum. Hic asserebat duo esse principia, unum boni, et alterum mali. Porro Probus imperator apud Sarmium militari tumultu necatus est.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XXII. De Caro Narbonensi, et Numeriano.

Carus Narbonensis potitus imperio, cum filios suos duos consortes regni fecisset, ad bellum Parthicum profectus, in castris fulmine ictus interiit. Numerianus vero, qui cum patre profectus fuerat, inde rediens Apri soceri sui fraude necatus est.

LIBER SEPTIMUS. Tractat de imperatoribus a Trajano usque ad Constantinum Magnum; continet capitula viginti tria. CAP. XXIII. De Diocletiano et Maximiano imperatoribus

Diocletianus igitur ab exercitu imperator electus, Numeriano perempto, anno Incarnationis Dominicae ducentesimo septuagesimo sexto, imperavit annis ferme viginti. Hic imperator factus Aprum Numeriani interfectorem manu sua interfecit, et Carinum Numeriani fratrem apud Dalmatiam occidit. His diebus Amandus et Eliandus in Gallia, collecta rusticorum manu, perniciosos tumultus excitaverunt. Unde Diocletianus Maximianum Herculeum Caesarem elegit, et in Galliam destinavit, qui facile rusticam manum virtute militari compescuit: sed in ipso itinere Thebaea legio Heduno loco Galliae a Ganno sub praefato Maximiano pro Christo libenter occubuit. Anno autem decimo nono imperii Diocletiani, dum prosperis incrementis Ecclesia Dei per universum orbem dilataretur et cresceret, subito persecutionis turbo increpuit. Et haec persecutio eousque flagravit, ut etiam Oceani limbum transiret, et semel coepta rabies usque ad septimum Constantini Magni annum fervere non cessavit. Hac praeterea tempestate octodecim millia martyrum passi sunt intra Romam. Sed dum ista geruntur, graves per omnes fines Romani imperii rebellionum fragores concrepuerunt: Carausio rebellante in Britannia, et Achilleo in Aegypto, cum et Quinquagentiani Africam infestarent, et Narseus rex Persarum Orientem bello premeret. Quo periculo motus Diocletianus Maximianum Herculeum ex Caesare fecit Augustum; Constantium vero, et Maximianum Galerium Caesares elegit. Porro Carausius fraude Alecti socii sui est occisus. Alectus per Asclepiadotum praefectum est oppressus. Alemanni quoque, qui et ipsi rebellaverunt, per Constantium Caesarem sunt devicti. Et Quinquagentiani per Maximianum Augustum sunt edomiti. Diocletianus apud Alexandriam interfecit Achilleum. Maximianus Galerius hino cum Narseo congressu habito, tertius victus aufugit sed iterum in hostem reversus magnis eum viribus superavit. Denique Diocletianus ab invito exegit Maximiano, ut simul imperium deponerent, ac junioribus substitutis, ipsi in privato habitu consenescerent. Itaque sub una die Diocletianus apud Nicomediam, Maximianus apud Mediolanum purpuram deposuerunt. Tunc Galerius Maximianus, et Constantius Augusti, in duas procurationes, Orientis scilicet et Occidentis, Romanum imperium primi diviserunt, et Galerius Maximianus Illyricum, Asiam et Orientem. Constantius vero Galliam Hispaniamque possidebat. Maximianus autem gravissimam persecutionem in Christianos excitavit. At Constantius mitius se agebat, et cultores Christi venerationi habebat. Unde Dei gratia matura praedictorum subsecuta est perditio tyrannorum. Nam Herculeus Maximianus imperium, quod abjecerat, iterum arripere volens, a Constantino nondum imperatore Massiliae exstinctus est. Galerius autem Augustus Severum Caesarem ad Italiam cum exercitu misit. Ubi cum Urbem possideret, militum suorum scelere desertus et proditus, Ravennae exstinctus est. Diocletianus quoque, sicut jam dictum est, regia dignitate deposita, Salonae defunctus est. Constantius denique strenuissimus imperator Eboraci deficiens, anno imperii sui decimo quinto, ordinavit Licinium Caesarem Hispaniarum, et Constantinum filium suum Caesarem Galliarum