Reader

LECTIO PRIMA.

Quamvis Brabantia litium ac rapinarum olim fuerit altrix et magistra, veridicoque poemate dictum sit: Francia quot vites, tot habet Brabantia lites, sub tempore tamen comitis Balduini et Adele comitisse superno dono irradiari meruit, dum sancte recordationis virum Arnulphum futurum episcopum, ad illuminationem hominum non paucorum suo sinu progenitum, ceu radium sole justicie illustratum, meruit procreare. Hujus genitor Fulbertus Godelef, martiris consobrinus, clara nobilitate refulsit, et mater nominis Mainsidis Teuthonicorum procerum stirpe edita, ingenuitate spectabili claruit. Hy ergo inclyti genitores carnali et spirituali prole florentes, habuerant filium jam adultum forme elegantia ac militie actibus precipuum, quem repente mors immatura diripuit, et genitorum corda irremediabili tristicie angore contrivit. Maternus tamen affectus pro amissione nati instantius condolebat, et nocte dieque in fletibus tempora proterebat.

LECTIO II.

Huic pre nimia anxietate dormitanti, apparuit vir speciosus et luce micante fulgidus, dicens ad eam:« Quid te ipsam merore afficis pro filio tam utiliter mortuo? qui si diutius viveret revera lubricus et predo et pravorum hominum convena foret. Proinde morte subtractus jam tibi non sit dolori; immo potius grandi letare gaudio, que in utero gestas filium, quem superna electio predestinavit magnum futurum. Hunc dum tu in lucem protuleris Christophorum vocari optabis, quum revera idem puer operibus et verbis suo Christum in pectore feret. Et ut certo scias hec ita divinitus preordinata, vadens ad ecclesiam in eo loco ubi orare solita es, fodere fac, et fossa humo invenies lapidem magnis litteris sculptum, que littere tibi prodent tui partus nomen et meritum.»

LECTIO III.

At matrona venerabilis, tante laudis percepto oraculo, a sompno evigilans cum ingenti gaudio visionem enarravit marito. Ac demum, ut comprobaret rei fidem, assumpsit famulos cum fossario, et, velut commonita fuerat, fodere faciens laterem quadrum invenit altis litteris exaratum, habentem ita: Christoforus. Quo reperto, majori laetitia afflata est et jam secura de prolis sanctitate, quam antea nesciebat se concepisse, letabunda exspectavit divine operationis munus repromissum. Denique adultus cepit esse blandus alloquio, acutus ingenio promptus obsequio, alacer in opere, efficax et fortissimus in corporis robore. Exinde tyrocinii tempore alacriter superato, militie cingulum sumpsit, et omni humana virtute praestantior in rebus militaribus fuit. Patre autem defuncto, se ad monasticum ordinem contulit, et in ecclesia sancti Medardi Suessionis probatum se monachum, non solum claustrali contubernio sed et solitaria reclusione, ferventer exhibuit.

LECTIO IV

Exinde defuncto abbate Rainaldo, in abbatem eligitur, et hoc negotio se credens inferiorem, nocturna fuga declinare molitur. Itaque unius diei fuga dilapsus, dum sequenti nocte remotiorem latebram querit, lupi comitatu ad civitatem reducitur, et mane comprehensus, sedi, quam fugerat, episcopali auctoritate nolens invehitur. Tunc diuturna silentia, quae tribus annis et mensibus sex tenuerat, resolvit, et preco Domini constitutus verbo et opere omnibus prodesse studuit. In officio igitur regiminis desudans plura miracula fecit; rebelles et incredulos domuit, infirmos reddidit. Prophetie spiritu viguit, quod vere sanctus et Deo placitus ceteris omnibus innotuit. Tunc temporis Philippus, rex Francorum, voluit eum venire in aulam regalem, ut regni negotiis disponendis interesset, voluit etiam ut armate expeditioni interesset, quod utrumque Christi servus prisce professionis sue officere sentiens abnuit, et, ne Dominum offenderet, regem terrenum circa hoc offendere non formidavit; nec solum offensam regis incurrere, sed et curam abbatie ex toto dimittere maluit, timens videlicet, ne postquam manum in aratrum posuerat, si retro respexisset, non esset aptus regno Dei.

LECTIO V.

Itaque qui in pauca fidelis permansit, supra multa constituitur, ut salvo altiori intellectu, omnium vitiorum turbas, omniumque peccatorum in seipso metas compesceret, et virtutum copia cumulatus Deo et bonis hominibus complaceret. Glorificavit enim eum Dominus in conspectu regum et procerum regni, conscientia domini pape romani Gregorii, et totius cleri, adeo ut languenti ecclesie Suessonice Ursionis incuria, nil remedii occurreret, nisi ut hic beatus Christi servus ipsius ecclesie pastoralem curam consultu pape susciperet. Rennuente igitur curie Francorum publica sententia, sed congente romani pontificis auctoritate apostolica, consecratur episcopus, preeunte electione canonica, ut lucerna gratiae Dei non jam lateret in angulo, sed omnibus posset lucere aptata candelabro.

LECTIO VI.

Sane dum consecrandus Hugonem Diensem episcopum, Romane sedis tunc legatum, adiret, regine Francorum, longa jam sterilitate mestissime, misit nuntium, denuntians ei quod ventris gremio portaret filium vitali flatu nondum vividum, sed post paucos dies spiritum vite a Domino accepturum cujus et nomen predixit, Ludovicus; et quod post decessum patris rex futurus, et abundantiori pace potiturus foret aperte prophetavit. Mense decembri, quarto decimo Kalendarum januarii, perfunctus est sacra pontificali benedictione, et rediens vix evasit Viennensis cleri vel populi devotam violentiam, qui illum raperent sibi in episcopum, si capere potuissent. Advenienti denique in sedem Suessonicam fit obvia regie domus militia, et beatum episcopum interimere satagebant. Sed pavebant ne vivos absorberet terra. Vir autem Domini cessit obsistentibus, et solatio comitis Tedbaldi mansionem accepit in castro Ulciacensi, ubi convenientibus prelatis et nobilibus plebis, ecclesiastica causa diligenter tractabatur, cleri et populi utilitas ad unguem sanciebatur, animarum salvatio exercebatur.

LECTIO VII.

Quodam autem tempore cujusdam vici plebitaneam ecclesiam dedicaturus clientibus suis dixit:« Tali rogo, semita ad ecclesiam illam nos conducite, ut lateat populos qua nos debeamus via venire, et aliquid alimentorum vobiscum comportate, ut corporum fatigationem valeamus vel ad modicum relevare.» Itaque semita remotior ac devia arripitur; nec tamen fervor populi hoc argumento sedatior; sed sub omni celeritate copiosa commeantium hinc inde turma adunatur. Quod cernens Dei servus in laudem Conditoris erupit, ac deinde suis familiaribus dixit:« Quidquid alimentorum hic habetis proferte, ut post laborem vires valeamus reparare.» Nec mora, proferuntur quinque paximatia; funduntur et vini emine quinque. Tunc jectis in terram tapetibus, vir Domini supersedit; proflua turba illum gregatim ambiente. Tunc benedicens panes paucos quidem numero, sed multos numeri misterio, jussit omnibus qui undique considebant distribui, vinum quoque ad satis propinare. Mirantur ministri panem non deficere; mirantur et illud tantillum vini tot sumentibus habundare.

LECTIO VIII.

In eodem castro vir Domini sanctus Arnulphus monachum suum et presbiterum Everolfum febribus et dissenteria fatigatum, sue manus impositione sanavit: in hoc bajulum rapine diabolum gestare vidit, in hoc prophetiam de morte sua vel sepultura, revelante Deo, cognovit. Causa autem adventus sui caritas fraterna et obedientia extitit, quando dominus papa imperio suo eum coegit, ut clericos, qui de proditione sui comitis fuerant impetiti, eidem comiti reconsiliaret et contra sacros canones nil ab eis extorqueri consentiret. Paruit sacris mandatis, apostolica auctoritate sibi injunctis, rediit in Flandriam; fecit pacem verus pacis minister. Nec tantum clericos calumpnia quassatos recuperavit, sed omnem Flandrie regionem diabolico furore in semet sevientem, ad pacis et quietis placidam confederationem reduxit. Deinde consilio et voluntate domni Radbodi, Tornacensis episcopi, ecclesiam sancti Petri apostoli et omnium apostolorum sitam in vico Aldenborgensi, rogante comite Rodberto, et flagitante Conone nobile viro, edificandam et usibus abbatie aptandam suscepit, ubi Deo ordinante, dormitionem requiei accepit, ubi divinitus sibi antea previsam sepulturam subiit, et ubi post obitum, anno tricesimo quarto, de translatione sacri corporis sui solempnia gaudiosa prebuit, prestante Domino et salvatore nostro Jesu Christo, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus, per immortalia secula seculorum. Amen.