Reader

134 CAPITULUM VII. Rescriptum Innocentii papae ad eosdem.

INNOCENTIUS AURELIO, et omnibus sanctis episcopis vel caeteris qui in concilio Carthaginensis adfuerunt Ecclesiae, dilectissimis fratribus, in Domino salutem.

CAP. I.-- In requirendo de his rebus quas omni cum sollicitudine decet a sacerdotibus maximeque a vero justoque et catholico tractari concilio, antiquae traditionis exempla servantes et ecclesiasticae memores disciplinae; nostrae religionis vigorem non minus nunc in consulendo, quam antea cum pronuntiaretis, vera ratione firmatis; qui ad nostrum referendum approbastis esse judicium. Scientes quid apostolicae sedi, cum omnes hoc loco positi ipsum sequi desideremus Apostolum, debeatur; a quo ipse episcopatus et tota auctoritas nominis hujus emersit. Quem sequentes tam mala jam damnare novimus, quam probare laudanda. Vel id vero quod patrum instituta sacerdotali custodientes officio, non censetis esse calcanda, quod illi non humana, sed divina decrevere sententia, ut quidquid quamvis de disjunctis remotisque provinciis ageretur, non prius ducerent finiendum, nisi ad hujus sedis notitiam perveniret; ut tota hujus auctoritate justa quae fuerit pronuntiatio, firmaretur, indeque sumerent caeterae Ecclesiae, et 135 velut de natali suo fonte aquae cunctae procederent, et per diversas totius mundi regiones puri capitis incorruptae manarent, quid praeciperent, quos abluerent, quos velut in coeno inemundabili sordidatos mundis digna corporibus unda vitaret.

CAP. II.-- Gratulor igitur, fratres charissimi, quod per fratrem et coepiscopum nostrum Julium ad nos litteras destinastis. Et, cum pro illis curam geritis, quibus praesidetis Ecclesiis, sollicitudinem vestram pro omnium utilitate monstratis; et per cunctas totius orbis Ecclesias omnibus una quod prosit decernendum esse deposcitis: ut suis constabilita regulis Ecclesia, et hoc quo illos caveat pronuntiationis justae firmata decreto, talibus patere non possit, qui perversis instructi, immo destructi verborum argutiis, sub imagine catholicae fidei disputantes, velut pestiferum exhalantes virus, ut hominum recte sentientium in deteriorem partem corda corrumpant, totam veri dogmatis quaerunt evertere disciplinam. Sanandum ergo celerius, ne longius exsecrandus animis morbus inserpat: ut si medicus, cum viderit aliquem hujus terreni corporis esse languorem, magnum suae artis aestimat documentum, si cito quis, illius interventu, desperatus evadat; vel cum putre vulnus aspexerit, adhibet fomenta, vel caetera quibus illud quod natum fuerat, possit vulnus obduci. At, si id manens sanari non potuerit, ne corpus reliquum sua tabe corrumpat, ferro amputat quod nocebat, quo reliquum servet integrum et intactum. Praecidendum id ergo est, quod velut sano puroque nimium corpori 136 vulnus obrepsit; ne cum tardius abstergitur, in ipsis pene visceribus hujus mali non exhaurienda post sentina considat. Nam quid nos rectum de his post haec mentibus aestimemus, qui sibi se putant debere quod boni sunt, nec illum considerant cujus quotidie gratiam consequuntur?

CAP. III-- Sed jam isti qui tales sunt nullam Dei gratiam consequuntur, qui sine illo tantum se posse assequi confidunt, quantum vix illi qui ab illo postulant et accipiunt, promerentur. Quid enim tam iniquum esse potest, tam barbarum, tam totius religionis ignarum, tam Christianis mentibus inimicum, huic te negare debere, quidquid in quotidiana gratia consequeris, cui te ipse debere confiteris quod natus es. Ergo eris tibi in providendo praestantior quam potest in te esse qui te ut esses effecit; et cum te putes ei debere quod vivis, quomodo te non putas illi debere quod quotidianam ejus consequendo gratiam taliter vivis? Et qui nos adjutorio negas indigere divino, quasi ex nostra in totum possibilitate perfectos, quomodo non adjutorium in nos, cum tales etiam a nobis esse possimus, provocamus? Qui enim adjutorium Dei negat, vellem interrogare quid dicat. Nos non mereri? an illum hoc praestare non posse? an nihil esse propter quod unusquisque hoc debeat postulare? Posse hoc Deum opera ipsa testantur. Adjutorio quotidiano nos egere, negare non possumus; hoc enim seu bene vivimus provocamus, ut melius sanctiusque vivamus; seu prave sentientes a bonis a vertimur, ut ad rectam redeamus viam 137 ejus auxilio plus egemus. Nam quid tam mortiferum, tam praeceps videatur ad casum, tam expositum ad omnia pericula, si hoc solum nobis sufficere posse putantes, quod liberum arbitrium dum nasceremur accepimus, ultra jam a Domino nihil quaeramus: id est, auctoris nostri obliti, ejus potentiam, ut nos ostendamus liberos, abjuremus? quasi jam amplius quod dare possit non habeat, qui te in tuo ortu liberum fecit: nescientes quod nisi magnis precibus gratia in nos implorata descendat, nequaquam terrenae labis et mundani corporis vincere errores conemur, cum pares nos ad resistendum non liberum arbitrium, sed Dei solum facere possit auxilium.

CAP. IV.-- Nam si ille clamat adjutorio sibi opus esse divino, qui digne hoc non quaereret, si cui liberum arbitrium plus prodesset; quippe cum vir beatus et jam electus a Domino nihil egeret, tamen ita Deum deprecatur postulans: Adjutor meus esto, ne derelinquas me, neque despicias me, Deus salutaris meus: nos nobis liberum arbitrium, ille Deum postulat adjutorem. Quod nati sumus, sufficere nobis posse dicimus; ille Deum, ne derelinquatur exorat. Non, rogo, manifeste discimus quid oremus, cum ille tantopere, ut supra diximus, beatus vir, ne despiciatur, exoptat? Illi enim necesse est ista arguant, qui illa confirmant. David enim orationis ignarus et suae naturae nescius accusetur, qui cum sciat tantum in sua esse natura, adjutorem sibi Deum, et assiduum adjutorem; nec illi sufficit assiduum, sed ne aliquando illum despiciat, orationibus pronus exoptat; et per corpus omne psalterii 138 hoc et praedicat et clamat. Si ergo hoc ille ita magnum scit, ut assidue diceret; ita necessarium confessus est, ut doceret: quemadmodum Pelagius Coelestiusque, seposita omni responsione psalmorum, talique abdicata doctrina, suasuros se aliquibus esse confidunt, nos adjutorium Dei nec debere quaerere, nec eo egere? cum omnes sancti nihil se sine hoc agere posse testentur. Liberum enim arbitrium olim ille perpessus, cum suis inconsultius utitur bonis, cadens in praevaricationis profunda demersus est, et nihil quemadmodum inde exsurgere posset invenit, suaque in aeternum libertate deceptus, hujus ruina jacuisset oppressus, nisi eum postea Christi per suam gratiam relevasset adventus. Qui per novae regenerationis purificationem omne praeteritum vitium sui baptismatis lavacro purgavit, et ejus firmans statum quo rectius constabiliusque procederet, tamen suam gratiam in posterum non negavit. Nam quamvis hominem redemisset a praeteritis ille peccatis, tamen sciens iterum eum posse peccare, ad reparationem sibi, quemadmodum posset illum et post ista corrigere, multa servavit: quotidiana praestat ille remedia, quibus nisi freti confisique nitamur, nullatenus humanos vincere poterimus errores. Necesse est enim ut quo auxiliante vincimus, eo iterum non adjuvante vincamur. Sed possem plura dicere, nisi vos constaret cuncta dixisse.

CAP. V.-- Quisquis ergo huic assentiens videtur esse sententiae qua dicat adjutorio nobis non opus esse divino inimicum se catholicae fidei, et Dei beneficiis profitetur ingratum; nec nostra communione sunt digni, 139 quam praedicando taliter polluerunt. Sic enim sua sponte, dum sequuntur illa quae dicunt, longius a vera religione fugerunt. Cum enim totum hoc in nostra professione consistat, quotidianisque precibus nihil agamus, nisi quemadmodum Dei misericordiam consequamur; quamadmodum ferre possumus ista jactantes? Quis, rogo, pectora illorum tantus error obcaecat, ut, si ipsi nullam Dei gratiam sentiunt, quia nec digni sunt, nec merentur, nec de aliis considerent, quid quotidie singulis gratia divina largiatur? Sunt quidem isti omnes caecitate dignissimi, qui nec hoc sibi reliquerunt, ut se auxilio credant revocari ab erroribus posse divino: negantes enim Dei adjutorium, non aliis, sed sibi hoc penitus abstulerunt. Qui avellendi sunt longius, et ab Ecclesiae procul removendi visceribus: ne diutius multa occupans, insanabilis post error increscat. Si enim diu fuerint sub hac impunitate versati, necesse est multos in hanc suae pravitatem mentis inducant, decipiantque innocentes, vel potius imprudentes, qui fidem catholicam non sequuntur. Putabant enim eos recte sentire, quos adhuc vident in Ecclesia perdurare.

CAP. VI.-- Separetur ergo a sano corpore vulnus insanum, remotoque morbi saevientis afflatu, cautius quae sunt sincera perdurent; et grex purior ab hac mali pecoris contagione purgetur. Sit totius corporis illibata perfectio, quam vos sequi et tenere, hac in illos pronuntiatione cognovimus; et una vobiscum pari assensione firmamus. Qui si tamen aliquod in se Dei adjutorium, 140 quod hucusque negaverunt, provocaverint,( et opus sibi ejus auxilio esse cognoverint) ut de hac labe in qua sui cordis incurvatione corruerant, liberentur; et quasi in lucem de foeda tracti caligine, remotis abdicatisque omnibus quibus totus, ne verum aspicerent, eorum foedabatur et caligabat aspectus, damnent haec quae hucusque senserunt, et aliquando animum rectis disputationibus commodantes, ab hac aliquantulum labe correcti veris se sanandos consiliis tribuant atque summittant. Quod si fecerint, erit in potestate pontificum illis aliquatenus subvenire, et talibus aliquam curam praestare vulneribus, quam solet lapsis, cum resipuerint, Ecclesia non negare: ut a suis revocati praecipitiis, intra ovile Domini redigantur: ne foris positi, et tanto praesidio aede a fide munitionis exclusi, periculis omnibus exponantur, devorandi luporum dentibus atque vexandi; quibus obsistere hac, qua illos in se irritaverant, doctrinae perversitate non possunt. Sed satis vestris monitis et sic satis abundantibus nostrae legis exemplis probatur esse responsum; nec quidquam superesse duximus quod dicamus: cum nihil praetermissum a vobis, nihil constet esse suppressum, quo illi refutati et penitus agnoscantur esse convicti, ideoque a nobis testimonia nulla ponantur: quia et his plena relatio est, et satis constat, ut doctissimos sacerdotes, cuncta dixisse, nec decet credere vos aliquid quod ad causam possit proficere, praeteriisse. Et alia manu. Bene valete, fratres.