Reader

IV. ANNALIUM PRAGENSIUM PARS II.

Anno Domini 1278. episcopo Johanne viam universae carnis ingresso, Thobias praepositus Pragensis, vir nobili prosapia ortus, aetatis legitimae, in nomine sanctae et individuae Trinitatis, divina favente clementia, favorabili et concordi canonicorum assensu in episcopum sedis Pragensis, se nimium refutante, 17. Kal. Septembris est electus. Idem in officio praepositurae adhuc existens, non solum clericos Pragensis ecclesiae seu civitatis, immo quacunque terrarum parte advenientes sub alacri munificentia grata Christi vice recipiebat, et eis caritativo affectu necessaria vitae ministrabat. Canonici itaque Pragensis ecclesiae, cupientes electionem suam omnium virium suarum nisu ad effectum perducere, compilato decreto juxta formam electionis praehabitam, et sigillis omnium canonicorum munito, per solemnes nuncios, Gregorium magistrum et decanum Pragensem, Alexium praepositum Olomucensem ac Theodricum canonicos Pragenses, viros utique honestos et providos, praesentarunt metropolitano, sedis Maguntinae archipraesuli, petentes multa precum instantia humiliter et devote, quatenus electionem per capitulum Pragense celebratam, excusantes etiam absentiam electi, tum propter viarum discrimina, quia eo tempore commotio maxima et turbatio erat per totum regnum Bohemiae pro interitu regis in spoliis et oppressionibus, tum etiam propter distantiam locorum; solita pietate dignaretur misericorditer confirmare. Effuderunt et alias ejusdem negotii duas necessarias petitiones coram reverendissimo archipraesule, humiliter exorantes, quatenus vices suas dignaretur committere honorabili viro Brunoni, Olomucensi episcopo, ut in presbyterii gradum electum ipsorum promoveret, et cum aliis duobus coepiscopis vicinioribus sibi adjunctis ad episcopalis gradus dignitatem consecraret. Metropolitanus itaque, sicuti vir prudens et discretus, studiosius cum suis canonicis et aliis peritis in jure canonico viris, examinato regulariter et canonice decreto, nullaque comperta in eo reprehensionis nota, sciens misericorditer compati necessitatibus subditorum, quia etiam constabat sibi alias de malo statu terrae Bohemorum, et etiam propter viarum discremina non posse commode venire ad praesentiam suam electum Pragensem, petitionibus ipsorum justis acquiescens, considerans etiam, quod absenti electo confirmatio si quam faceret invalida fieret, Olomucensi episcopo juxta formam petitionum committit vices suas, quatenus requisitis et inspectis omnibus articulis et articulorum circumstantiis, quae ad negotii qualitatem pertinent, confirmationis et in gradum sacerdotii promotionis atque consecrationis electo in Pragensem episcopum munera seu beneficia largiatur. Sic namque nuncii capituli Pragensis assecuti circa archiepiscopum Maguntinum complementum petitionum suarum, juxta propositum voluntatis suae exhibitis habunde gratiarum actionibus, benedictione accepta laeti in Bohemiam remearunt. Venientes autem in urbem Pragensem, ab electo et ab honorabili coetu canonicorum et clericorum 11 Kal. Januarii cum gaudio sunt recepti.

Anno Domini 1279, Nonis Januarii Thobias electus Pragensis, praemissis nunciis cum litteris commissoriis ad honorabilem virum Olomucensem episcopum super confirmatione suae electionis ex parte archipraesulis Maguntini, proficiscitur versus Moraviam cum honorabilibus viris Gregorio magistro et decano Pragensi, Alexio praeposito Olomucensi atque Theodrico, canonicis Pragensibus, sequentibus ipsum et aliis etiam capellanis minoris et majoris gradus, et secularium nobilium virorum cum multo comitatu, inveneruntque Olomucensem in civitate episcopali nomine Ostrawa, quae est sita ultra Opaviensem provinciam iu metis Poloniae et Moraviae. Quos Olomucensis intelligens adventasse, honorifice suscepit, et gratiose tractat ac benigne. Nam moris ejus fuit semper et est adventu hospitum congaudere; imitatur enim authoritatem quae dicit:« Nobilium virorum speciale solatium est, quacunque terrarum parte advenientes hospitio recipere et benigne contrectare, et si quis motus zelo pietatis recipiat extraneos, succensus amore caritatis magis fervescit in propinquos.» Apertis itaque negotiis suis et oblatis literis commissoriis, petivit humiliter, quatenus juxta formam in commissione sibi traditam procederet in promissis. Olomucensis autem justis petitionibus ipsorum et honestis aures patulas accommodans, sciens lassis in labore compati, moestis solatium inferre, quantocius possit promittit mandatum sibi injunctum effectui mancipare. Habebat autem eo tempore collegam episcopum Basiliensem sibi junctum ad peragendas regales legationes Rudolfi electi Romanorum. Eodem namque Basiliensi episcopo ad executionem commissi assumpto, secundum formam sibi traditam processit ad examinationem, et de circumstantiis diligenter ac studiose inquisitionem faciens, de contingentibus, quae ad executionem hujus negotii pertinent, nihil obmittens, perduxit ad effectum. Hiis ita rite omnibus peractis, invocato Jesu Christi nomine, confecto et dato privilegio confirmationis, authoritate sui metropolitani 15 Kal. Februarii electionem Thobiae in episcopum Pragensem regulariter et canonice per capitulum Pragense celebratam confirmavit. Eodem anno 9 Kalendas Martii profectus est Thobias electus, assumptis ex honorabili coetu Pragensis ecclesiae viris providis et eminentioris discretionis atque literaturae peritioris, videlicet magistro Gregorio, decano Pragensi, Thoma praeposito, Gotfrido praeposito, Vernhero, Ulrico, Alexio Theodorico, Petro, Sdeslao, Benessio, canonicis Pragensibus, et aliis capellanis episcopalis curiae, omnibus, pretiosissimo indumento vario subducto, vestitis plenarie et pellibus magdurinis-- nobiles etiam, milites domicellosque curiae suae superiores, mediocres et infimos vestivit ex integro cujuslibet vestimentis, videlicet sagitta circumflexa in auribus signo primogenitorum suorum insignito-- in Moraviam, in Brunnam civitatem ad venerabilem virum Brunonem Olomucensem episcopum, ibique promotus est in gradum sacerdotii per honestissimum virum, multa laude dignum, Secoviensem episcopum Kal. Martii. In crastino namque consecratus est in episcopum Pragensem tituli a venerabilibus viris Brunone Olomucensi, Secoviensi, Basiliensi episcopis in dominica qua cantatur Reminiscere, in domo praedicatorum et ecclesia sanctae Mariae virginis. Indulgentia autem die ipso data est annus et 40 dies. Eodem die dedit omnibus advenientibus tam invitatis quam ex propria voluntate advenientibus refectionem sollemnem, et permagnificum celebravit convivium, ita ut merito dies iste ejus natalitius debeat in anni cujuslibet circulo vocitari. Recepto itaque consecrationis charactere pontificalis dignitatis, et peracto magnifico sui natalitii convivio, omnibus sanitate et incolumitate perseverantibus, laetum ad propria reversum cum magno tripudio totus conventus Pragensis et aliorum, tam claustralium quam secularium tam civitatensium clericorum, cum ingenti gaudio, utpote filii tristes adventum desiderantes sui patris, cantantes:« Ecce sacerdos,» clerici, seculares:« Hospodin pomiluy ny,» in ecclesia montis Syon cum vexillis et processionibus receperunt 4 Kal. Martii durante adhuc proh dolor! malo statu regni Bohemiae, qua de causa purchgravii, qui praeerant urbi Pragensi, non praesumpserunt dominum Thobiam episcopum volentem ingredi intromittere, magna multitudine ipsum comitante. Omnipotens conditor et gubernator totius orbis, qui vos ad pontificale decus vestris meritis conscendere statuit, ipse vobis pro reportato lucro de creditis ovibus coronam gloriae impertiri dignetur. Eodem anno sabbato ante palmas, quo die tunc occurrebat annunciatio beatae Mariae virginis, domino Thobiae Pragensi episcopo, volenti celebrare missam primam post sui episcopatus consecrationem in kathedrali ecclesia sancti Viti, denegatus fuit introitus castri Pragensis per purchravios, qui rem publicam terrae Bohemorum a simplicioribus et ratione tardioribus gubernare videbant, sed ut verius dicam, destruere ipsam nitebantur. Sollemnia missae annunciationis gloriosae Virginis celebravit in ecclesia montis Syon non sine sulcatione frontis ruga non modica; ratione tamen justa et pia movebatur, ut ibidem officia beatae Virginis perageret, quia eadem ecclesia in honore beatae Mariae consecrata, et ecclesiae amplitudo, latitudo atque longitudo, nec non et operis ut Salomonis templi pulchritudo, sed et hominum copiosa veniens multitudo ipsum inducebant. Quanta autem confluentia ad primae missae celebrationem clericorum, nobilium, baronum, militum, civium, laycorum, rurensium, mulierum maritatarum, begynarum, viduarum, infantum, juvenum et virginum congregata fuerit, si eadem multitudo armis vestita fuisset, confoederata omnium voluntate in unam, Pragensis civitas durante sponsionis voluntate inexpugnabilis per multa temporum momenta inconvulsa permaneret. Ipso namque die beatae Virginis canonicis Pragensibus et omnibus clericis in abundantia piscium, vini et medonis fuit in domo domni episcopi ministratum.

Anno Domini 1280 autumnus calide exivit, sed hyems aspera fuit et nivosa, quae asperitas duravit usque ad annunciationem beatae Mariae( 25 Mart.), et post dissolutionem nivis, aquarum magna inundatio facta fuit infra 20 dies, ita quod molendina non poterant prae nimia abundantia aquae infra dies praedictos ad propria loca reduci et debito modo collocari. Eodem etiam anno magna caristia fuit omnium rerum, in annona, in carnibus, in piscibus, in caseis, in ovis, ita quod nonnisi duo ova gallinarum vix poterant pro denario comparari, multis tamen adhuc recolentibus, quia non multum retroactis temporibus 50 ova pro denario emebantur in Pragensi civitate. Eodem anno 7 Kal. Decembris treugae positae sunt inter Ottonem, marchionem Bramburgensem, et nobiles terrae, sed a multis magis sperabatur pax facta fuisse, quia ab eo tempore cessaverunt malefactores a gravaminum illatione, a spoliatione, ab ecclesiarum violatione, a pecorum et jumentorum abductione, ab hominum detentione et tormentorum affectione, a saccorum, mattarum et lecticarum vestitione. Nec fuit hoc anno seminatum ad hyemalia, nisi in remotis partibus a Pragensi civitate, et si fuit seminatum, tamen modicum, et ideo valida fames cruciabat pauperes, et multi egentium fame oppressi decesserunt. Eodem anno Pragae in summo coeperunt omnes campanae pulsari in Nonis Januarii, quae infra biennium non pulsabantur multis de causis, cum nec custodes nec campanarii ecclesiae Pragensis intromitterentur in castrum ad peragendum in ecclesia officium suum. Imo quod magis est, nec vicariis, nec etiam ipsis canonicis Pragensibus, volentibus Deo debitum officium persolvere, introitus castri praebebatur, exceptis paucis, videlicet Andrea solo sacrista et canonico Pragensi, Chwalecio cantore; Georgio subsacrista patre ministro altaris sanctae Mariae et vicario, magistro Gregorio licet decanus ejusdem ecclesiae extitisset, tamen frequenter fuit sibi introitus urbis denegatus.

Anno Domini 1281, 8 Idus Martii Thobias Dei gratia Pragensis episcopus celebravit ordines in ecclesia Pragensi primos a sui episcopatus ordinatione. Erat autem consecrandorum multitudo copiosa, quae consecratio initiata a mane vix poterat toto die finiri, ita tamen quod in crastinum sacerdotibus tunc consecratis communicatio eucharistiae est translata. Eodem die magister Gregorius, Pragensis decanus, in presbyterum est ordinatus. Et licet contra eundem dominum episcopum multae subcrescerent hiis temporibus curae seculi et diversarum turbarum fluctuationes, alienationes possessionum episcopalium et spoliationes bonorum episcopatus et pauperum suorum innumerae, ita ut ad sutentationem suam et curiae suae ab aliquibus vix putaretur victualibus posse sufficere, tamen in crastino post promotionem clericorum in dominica qua cantatur Reminiscere, in die anniversario consecrationis suae, non parcens laboribus suis, quos perpessus fuerat in consecratione clericorum, et expensis, juxta consuetudinem antecessorum suorum posuit cereum episcopalem in ecclesia Pragensi, continentem 220 libras cerae, ad honorem et laudem beatorum martyrum Viti, Wenceslai atque Adalberti, pontificatus sui anno tertio. Celebravit et officia missae personaliter eodem die, ministravitque refectionem largissime canonicis Pragensibus et aliis quibuscunque advenientibus in abundantia piscium diversi generis, vini et medonis copia abundanti.

Kal. Julii anni praeteriti, hoc est in vigilia sancti Johannis Baptistae, pluvia descendit post meridiem in maxima quantitate, quae multa et grandia damna intulit, subvertendo funditus aedificia murorum in Pragensi castro circa ecclesiam sancti Georgii, murum castri versus aquilonem funditus evulsit et in Bruscam rivulum impetu suo dejecit. Item in ecclesia Pragensi testudines claustri in longa via versus aquilonem omnes confractae et dimidia parte omnibus claustri et refectorium cum muro castri mota sunt de loco suo, et omnia ruinam minantur. In sylvis circa rivos decurrentes per pluviae impetum arbores infinitae radicitus evulsae sunt, immo sed et montes et speluncae innumerae corruerunt ex abundantia et vehementia aquae pluvialis, quot aedificia-- muri vinearum, domus in civitate Pragensi infra muros extra computari non possunt secum traxit et deduxit in flumina! Vias publicas et alias stratas in decursu suo erasit et effodit tanquam fossata circa munitiones castrorum, alicubi in profunditate sex cubitorum, in latitudine 12, et sic de singulis secundum majus et minus. In campis ante maenia civitatis in loco qui dicitur na Skitine tanta fuit congregatio aquarum, quod naves tanquam in Tiberi vel Danubio possent a nautis deduci, et haec aqua defluens ad ecclesiam sancti Petri in vico Theutonicorum, intulit multa damna, subvertit muros curiae ipsorum, defluens in ecclesiam dejecit magnam copiam annonae, quam reservaverant parochiales metu guerrae, quae eo tempore gerebatur inter Ottonem marchionem Bramburgensem et barones regni Bohemiae et cives Pragenses. Inde descendens fluvius pluvialis traxit secum duodecim domos, et deduxit in flumen Wltavae; et quam plura mala contigerunt ex ejusdem pluviae decursu, longa serie verborum non possent explanari. Nec est etiam obmittendum de impetu ventorum, qui eodem anno 3 Non. Decembris, hoc est in die beatae Barbarae, orti, sua vi et impetu veloci dejecerunt de turribus gravissima et firmissima aedificia. In turri quae dicitur ad majorem portam Pragensis castri primum aedificium, secundum aedificium contra domum domini episcopi et curiam, quae vocabatur antiquitus turris episcopalis, aedificata in fronte castri opere firmissimo et artificioso, decidit in terram. Tertium aedificium in turri circa pedem pontis de nobili et fortissimo opere vi ventorum detrusum corruit in terram. De aliis minoribus aedicficiis in turribus munitionum aedificatis seu propugnaculis specificare non possumus, sed secundum quod veridica relatione cognovimus, 24 aedificia turrium infra castrum Pragense et muros civitatum per vim ventorum corruerunt. Quot domus in civitate Pragensi vi ventorum ceciderunt et extra, numero non est opus. In rure horrea vi ventorum diruta, arbores fructuum et sylvarum, qualia ab antiquis diebus et similia non dicuntur accidisse. Sub decursu temporis impacati quid boni sive mali fecerint in stationibus suis sub monte Petrzin, Spakmannus, Syberk et Sazema cum suis comitatibus, stylo explanari non est necesse, quia sufficienter notata creduntur apud illos, qui molestias diversarum passionum et jacturam rerum pertulerunt. Molendium in Strahow ventosum vi ventorum funditus corruit et eodem anno reaedificatum est.