Reader

XV.EXCERPTUM E COD. REG. MUSEI BRITAN. 13 E. VI.

Omissis omnibus quae vel in juventute, vel in archidiaconatu vel in praepositura, vel in officio cancellariae Thomas egerit, de quo scribere proposuimus, discordiam inter Henricum regem Anglorum Matildis imperatoris filium, et eumdem promotum in Cantuariensem archiepiscopum protractam diutius, sub certis capitulis breviter cum tali signaculo o- c denotatis fine laudabili concludamus.

Thomas creatus archiepiscopus regis resignavit sigillum.

Archiepiscopus ad postulationem regis distulit archidiaconatum Cantuariensem transferre.

Clarenbaldus sine professione quaerebat benedictionem accipere, regem habens fautorem.

Comes de Clara Rogerus homagium facere noluit archiepiscopo, rege consentiente.

Willelmus de Ros regem non archiepiscopum agnovit ut dominum.

Willelmus Einesfordiae dominus Laurentium expulit ab ecclesia, quem excommunicavit archiepiscopus, rege non certiorato.

Nuntii regis consuetudines, quas avitas vocant, a domino papa roborari non impetraverunt.

Ab archiepiscopis et episcopis confirmatae sunt regni consuetudines.

Philippus de Broc canonicus Bedfordiae, propter maleficium est expulsus a regno.

Joannes Mareschaldus archiepiscopo pro manerio quodam adversarius instructus est in curia regis.

Archiepiscopus adversus episcopos appellavit et ab iis appellatus est.

Archiepiscopus tractus in causam ante legatos Willelmum Papiensem et Joannem Neapolitanum, ablatorum petiit restitutionem, sed non impetravit.

Rex archiepiscopo dare signum pacis in osculo penitus abnegavit et abjuravit.

Archiepiscopus post pacem factam in Angliam rediens, plures armatos occurrentes invenit.

Quae circa personam archiepiscopi die Martis qualiter evenerint invenietur.

Willelmus Senonensis archiepiscopus, domino papae litteras dixerit.

Ab episcopis concurrentibus Ecclesia Cantuariensis reconciliata fuit.

Thomas archiepiscopus canonizatus est a domino papa Alexandro.

Quoties inter archiepiscopos Cantuarienses tibi Thomas protomartyr in Anglia Normannorum temporibus inter legendum occurrerit, toties ejus vitam laudabilem, actus eximios, exsilium, passionem, in morte constantiam, post transitum ab hac luce coelestem ad patriam crebra miraculorum insignia, sub silentio non praetereas.

1172 clero totius provinciae Cantuariorum generaliter Londoniae convocato, praesente Henrico filio regis et regni justitiariis, Thomas Cantuariorum archidiaconus et regis cancellarius, nemine reclamante, solemniter electus est in archiepiscopum. Electionem factam sine aliqua contradictione recitavit Henricus Wintoniensis episcopus apud Westmonasterium in refectorio monachorum, quarta feria ante Pentecosten. Electus autem Sabbato Pentecostes ordinatus est in presbyterum in Ecclesia Cantuariae a Waltero Roffensi episcopo, in ordinationibus et in dedicationibus faciendis Ecclesiae Cantuariensis vicario. Sequenti die Dominica consecratus est ab Henrico Wintoniensi episcopo, vice Londoniensis Ecclesiae tunc vacantis, episcopo Londoniensi Ricardo secundo rebus humanis exempto, quod ad jus suum spectare dicebat Walterus Roffensis episcopus, sed non obtinuit.

Nuntiis ad dominum papam directis, quem ad Gallias descendentem Willelmus de Monte Pessulano tanquam dominum ligium suum receperat honorifice, celeri relatione perlatum est, quod suffraganei Cantuariensis Ecclesiae sibi pastorem elegerant, qui concurrentibus omnium votis jam a propria synodo fuerat consecratus. Acceptum fuit verbum istud in auribus domini papae. Litteris igitur episcoporum, litteris etiam prioris et conventus Sanctae Trinitatis, litteris quoque regis in medium recitatis, sub audientia cardinalium in consistorio postulatione facta, facilis et jucundus juxta petitionem ab omnibus datur assensus. Pallium itaque cum ea gravitate, cum ea remoratione, cum ea solemnitate qua consueverant nuntiis est commissum, quod Thomas archiepiscopus in sede Dorobernensi conditionibus solitis involutus, et sacramento constrictus, ab altari majore suscepit. Postquam autem induit vestes summis sacerdotibus, Domino disponente, collatas, habitum sic mutavit, ut mutaret et animum. Nam curiae curis interesse non approbans, ut eximeretur a curia, vacans orationi, superintendens Ecclesiae suae negotiis, nuntium in Normanniam regi direxit, renuntians cancellariae, sigillum resignans. Quod altius in cor regis ascendit, in se solum causam resignationis tam subitae retorquentis. Audierat namque quod Maguntinus archiepiscopus in Teutonica sub rege, quod Coloniensis archiepiscopus in Italia sub imperatore, nomen sibi vindicent archicancellarii. Qui nec promiscuis actibus aestimant turbari rerum officia si gestant in dextra baculum pastoralem, et ad expediendas regni vel imperii necessitates et pacem Ecclesiae procurandam propensius accingantur, dummodo cancellarius curiae sinistro lateri sigillum allateret nunc regis nunc imperatoris, qui dicitur protonotarius.

Thomas Cantuariorum archiepiscopus obviam regi veniens, cum rediret in Angliam, receptus est in osculum, sed non in plenitudine gratiae, sicut vultus statim aversus omnibus qui convenerant, patenter ostendit.

Thomas ex archidiacono Cantuariensi sumptus ad archiepiscopatum, ad instantissimam regis postulationem diutius distulit archidiaconatum transferre. Transtulit tandem ut rex petivit, sed gratiam regis ad tempus subtractam, ut videbatur sibi postmodum redintegratam non ad plenum agnovit.

Clarembaldus abbas electus Sancti Augustini benedictionem ab archiepiscopo Thoma quaerebat accipere, sed in ecclesia propria, sed sine professione, sed spe cujusvis in posterum subjectionis prorsus ademptae. Cum autem rex se verbis hujusmodi non opposuerit, partibus antiquitatis in finibus stare persuadens, et eas omnibus modis quibus id fieri potuisset inducens, alteram inclinatior videbatur in partem.

Capitula quae sequuntur quaere infra in hoc codice anno 1173, etc., etc., etc.