Reader

Τί οὖ ν ποιῶ μεν; φαί η τις ἄ ν. τί ἄ λλο γε ἢ τῆ ς ψυχῆ ς ἐ πιμέ λειαν ἔ χειν, πᾶ σαν σχολὴ ν ἀ πὸ τῶ ν ἄ λλων ἄ γοντας;

οὐ δὴ οὖ ν τῷ σώ ματι δουλευτέ ον, ὅ τι μὴ πᾶ σα ἀ νά γκη: ἀ λλὰ τῇ ψυχῇ τὰ βέ λτιστα ποριστέ ον, ὥ σπερ ἐ κ δεσμωτηρί ου, τῆ ς πρὸ ς τὰ τοῦ σώ ματος πά θη κοινωνί ας αὐ τὴ ν διὰ φιλοσοφί ας λύ οντας, ἅ μα δὲ καὶ τὸ σῶ μα τῶ ν παθῶ ν κρεῖ ττον ἀ περγαζομέ νους, γαστρὶ μέ ν γε τὰ ἀ ναγκαῖ α ὑ πηρετοῦ ντας, οὐ χὶ τὰ ἥ διστα, ὡ ς οἵ γε τραπεζοποιού ς τινας καὶ μαγεί ρους περινοοῦ ντες, καὶ πᾶ σαν διερευνώ μενοι γῆ ν τε καὶ θά λασσαν, οἷ ό ν τινι χαλεπῷ δεσπό τῃ φό ρους ἀ πά γοντες, ἐ λεεινοὶ τῆ ς ἀ σχολί ας, τῶ ν ἐ ν ᾅ δου κολαζομέ νων οὐ δὲ ν πά σχοντες ἀ νεκτό τερον, ἀ τεχνῶ ς εἰ ς πῦ ρ ξαί νοντες, καὶ κοσκί νῳ φέ ροντες ὕ δωρ, καὶ εἰ ς τετρημέ νον ἀ ντλοῦ ντες πί θον,

οὐ δὲ ν πέ ρας τῶ ν πό νων ἔ χοντες. κουρὰ ς δὲ καὶ ἀ μπεχό νας ἔ ξω τῶ ν ἀ ναγκαί ων περιεργά ζεσθαι, ἢ δυστυχού ντων ἐ στί, κατὰ τὸ ν Διογέ νους λό γον, ἢ ἀ δικού ντων. ὥ στε καλλωπιστὴ ν εἶ ναι καὶ ὀ νομά ζεσθαι ὁ μοί ως αἰ σχρὸ ν ἡ γεῖ σθαί φημι δεῖ ν τοὺ ς τοιού τους, ὡ ς τὸ ἑ ταιρεῖ ν ἢ ἀ λλοτρί οις γά μοις ἐ πιβουλεύ ειν.

τί γὰ ρ ἂ ν διαφέ ροι τῷ γε νοῦ ν ἔ χοντι, ξυστί δα ἀ ναβεβλῆ σθαι ἤ τι τῶ ν φαύ λων ἱ μά τιον φέ ρειν, ἕ ως ἂ ν μηδὲ ν ἐ νδέ ῃ τοῦ πρὸ ς χειμῶ νά τε εἶ ναι καὶ θά λπος ἀ λεξητή ριον;

καὶ τἄ λλα δὴ τὸ ν αὐ τὸ ν τρό πον μὴ περιττό τερον τῆ ς χρεί ας κατεσκευά σθαι, μηδὲ περιέ πειν τὸ σῶ μα πλέ ον ἢ ὡ ς ἄ μεινον τῇ ψυχῇ. οὐ χ ἧ ττον γὰ ρ ὄ νειδος ἀ νδρὶ τῷ γε ὡ ς ἀ ληθῶ ς τῆ ς προσηγορί ας ταύ της ἀ ξί ῳ, καλλωπιστὴ ν καὶ φιλοσώ ματον εἶ ναι, ἢ πρὸ ς ἄ λλο τι τῶ ν παθῶ ν ἀ γεννῶ ς διακεῖ σθαι.

τὸ γὰ ρ τὴ ν πᾶ σαν σπουδὴ ν εἰ σφέ ρεσθαι, ὅ πως ὡ ς κά λλιστα αὐ τῷ τὸ σῶ μα ἕ ξοι, οὐ διαγινώ σκοντό ς ἐ στιν ἑ αυτό ν, οὐ δὲ συνιέ ντος τοῦ σοφοῦ παραγγέ λματος, ὅ τι οὐ τὸ ὁ ρώ μενό ν ἐ στιν ὁ ἄ νθρωπος: ἀ λλά τινος δεῖ ται περιττοτέ ρας σοφί ας, δἰ ἧ ς ἕ καστος ἡ μῶ ν, ὅ στις ποτέ ἐ στιν, ἑ αυτὸ ν ἐ πιγνώ σεται. τοῦ το δὲ μὴ καθηραμέ νοις τὸ ν νοῦ ν ἀ δυνατώ τερον ἢ λημῶ ντι πρὸ ς τὸ ν ἥ λιον ἀ ναβλέ ψαι.

Κά θαρσις δὲ ψυχῆ ς, ὡ ς ἀ θρό ως τε εἰ πεῖ ν καὶ ὑ μῖ ν ἱ κανῶ ς, τὰ ς διὰ τῶ ν αἰ σθή σεων ἡ δονὰ ς ἀ τιμά ζειν, μὴ ὀ φθαλμοὺ ς ἑ στιᾶ ν ταῖ ς ἀ τό ποις τῶ ν θαυματοποιῶ ν ἐ πιδεί ξεσιν ἢ σωμά των θέ αις ἡ δονῆ ς κέ ντρον ἐ ναφιέ ντων, μὴ διὰ τῶ ν ὤ των διεφθαρμέ νην μελῳ δί αν τῶ ν ψυχῶ ν καταχεῖ ν.

ἀ νελευθερί ας γὰ ρ δὴ καὶ ταπεινό τητος ἔ κγονα πά θη ἐ κ τοῦ τοιοῦ δε τῆ ς μουσικῆ ς εἴ δους ἐ γγί νεσθαι πέ φυκεν. ἀ λλὰ τὴ ν ἑ τέ ραν μεταδιωκτέ ον ἡ μῖ ν, τὴ ν ἀ μεί νω τε καὶ εἰ ς ἄ μεινον φέ ρουσαν ᾗ καὶ Δαβὶ δ χρώ μενος ὁ ποιητὴ ς τῶ ν ἱ ερῶ ν ᾀ σμά των, ἐ κ τῆ ς μανί ας, ὥ ς φασι, τὸ ν βασιλέ α καθί στη.

λέ γεται δὲ καὶ Πυθαγό ραν κωμασταῖ ς περιτυχό ντα μεθύ ουσι κελεῦ σαι τὸ ν αὐ λητὴ ν τὸ ν τοῦ κώ μου κατά ρχοντα, μεταβαλό ντα τὴ ν ἁ ρμονί αν, ἐ παυλῆ σαί σφισι τὸ Δώ ριον, τοὺ ς δὲ οὕ τως ἀ ναφρονῆ σαι ὑ πὸ τοῦ μέ λους, ὥ στε τοὺ ς στεφά νους ῥ ί ψαντας, αἰ σχυνομέ νους ἐ πανελθεῖ ν.

ἕ τεροι δὲ πρὸ ς αὐ λὸ ν κορυβαντιῶ σι καὶ ἐ κβακχεύ ονται: τοσοῦ τό ν ἐ στι τὸ διά φορον ὑ γιοῦ ς ἢ μοχθηρᾶ ς μελῳ δί ας ἀ ναπλησθῆ ναι. ὥ στε, τῆ ς νῦ ν δὴ κρατού σης ταύ της, ἧ ττον ὑ μῖ ν μεθεκτέ ον, ἢ οὑ τινοσοῦ ν τῶ ν αἰ σχί στων. ἀ τμού ς γε μὴ ν παντοδαποὺ ς ἡ δονὴ ν ὀ σφρή σει φέ ροντας τῷ ἀ έ ρι καταμιγνύ ναι, ἢ μύ ροις ἑ αυτοὺ ς ἀ ναχρώ ννυσθαι, καὶ ἀ παγορεύ ειν αἰ σχύ νομαι. τί δ̓ ἄ ν τις εἴ ποι περὶ τοῦ μὴ χρῆ ναι τὰ ς ἐ ν ἁ φῇ καὶ γεύ σει διώ κειν ἡ δονά ς, ἢ ὅ τι καταναγκά ζουσιν αὗ ται τοὺ ς περὶ τὴ ν ἑ αυτῶ ν θή ραν ἐ σχολακό τας, ὥ σπερ τὰ θρέ μματα, πρὸ ς τὴ ν γαστέ ρα καὶ τὰ ὑ π̓ αὐ τὴ ν συννενευκό τας ζῆ ν;

̔ Ενὶ δὲ λό γῳ, παντὸ ς ὑ περοπτέ ον τοῦ σώ ματος τῷ μή, ὡ ς ἐ ν βορβό ρῳ, ταῖ ς ἡ δοναῖ ς αὐ τοῦ κατορωρύ χθαι μέ λλοντι, ἢ τοσοῦ τον ἀ νθεκτέ ον αὐ τοῦ, ὅ σον, φησὶ Πλά των; ὑ πηρεσί αν φιλοσοφί ᾳ κτωμέ νου, ἐ οικό τα που λέ γων τῷ Παύ λῳ, ὃ ς παραινεῖ μηδεμί αν χρῆ ναι τοῦ σώ ματος πρό νοιαν ἔ χειν εἰ ς ἐ πιθυμιῶ ν ἀ φορμή ν.

ἢ τί διαφέ ρουσιν οἳ τοῦ μὲ ν σώ ματος ὡ ς ἂ ν κά λλιστα ἔ χοι φροντί ζουσι, τὴ ν δὲ χρησομέ νην αὐ τῷ ψυχὴ ν ὡ ς οὐ δενὸ ς ἀ ξί αν περιορῶ σι, τῶ ν περὶ τὰ ὄ ργανα σπουδαζό ντων, τῆ ς δὲ δἰ αὐ τῶ ν ἐ νεργού σης τέ χνης καταμελού ντων;

πᾶ ν μὲ ν οὖ ν τοὐ ναντί ον κολά ζειν αὐ τὸ καὶ κατέ χειν ὥ σπερ θηρί ου τὰ ς ὁ ρμὰ ς προσῆ κε, καὶ τοὺ ς ἀ π̓ αὐ τοῦ θορύ βους ἐ γγινομέ νους τῇ ψυχῇ, οἱ ονεὶ μά στιγι, τῷ λογισμῷ καθικνουμέ νους κοιμί ζειν, ἀ λλὰ μὴ πά ντα χαλινὸ ν ἡ δονῆ ς ἀ νέ ντας περιορᾶ ν τὸ ν νοῦ ν, ὥ σπερ ἡ νί οχον, ὑ πὸ δυσηνί ων ἵ ππων ὕ βρει φερομέ νων παρασυρό μενον ἄ γεσθαι: καὶ τοῦ Πυθαγό ρου μεμνῆ σθαι, ὃ ς τῶ ν συνό ντων τινὰ καταμαθὼ ν γυμνασί οις τε καὶ σιτί οις ἑ αυτὸ ν εὖ μά λα κατασαρκοῦ ντα, οὕ τως ἔ φη: Οὐ παύ σῃ χαλεπώ τερον σεαυτῷ κατασκευά ζων τὸ δεσμωτή ριον;

διὸ δὴ καὶ Πλά τωνά φασι τὴ ν ἐ κ σώ ματος βλά βην προειδό μενον, τὸ νοσῶ δες χωρί ον τῆ ς̓ Αττικῆ ς τὴ ν̓ Ακαδημί αν καταλαβεῖ ν ἐ ξεπί τηδες, ἵ να τὴ ν ἄ γαν εὐ πά θειαν τοῦ σώ ματος, οἷ ον ἀ μπέ λου τὴ ν εἰ ς τὰ περιττὰ φορά ν, περικό πτοι. ἐ γὼ δὲ καὶ σφαλερὰ ν εἶ ναι τὴ ν ἐ π̓ ἄ κρον εὐ εξί αν ἰ ατρῶ ν ἤ κουσα.

̔́ Οτε τοί νυν ἡ ἄ γαν αὕ τη τοῦ σώ ματος ἐ πιμέ λεια, αὐ τῷ τε ἀ λυσιτελὴ ς τῷ σώ ματι καὶ πρὸ ς τὴ ν ψυχὴ ν ἐ μπό διό ν ἐ στι, τό γε ὑ ποπεπτωκέ ναι τού τῳ καὶ θεραπεύ ειν, μανί α σαφή ς.

ἀ λλὰ μὴ ν εἰ τού του γε ὑ περορᾶ ν μελετή σαιμεν, σχολῇ γ̓ ἂ ν ἄ λλο τι τῶ ν ἀ νθρωπί νων θαυμά σαιμεν. τί γὰ ρ ἔ τι χρησό μεθα πλού τῳ, τὰ ς διὰ τοῦ σώ ματος ἡ δονὰ ς ἀ τιμά ζοντες; ἐ γὼ μὲ ν οὐ χ ὁ ρῶ, πλὴ ν εἰ μή, κατὰ τοὺ ς ἐ ν τοῖ ς μύ θοις δρά κοντας, ἡ δονή ν τινα φέ ροι θησαυροῖ ς κατορωρυγμέ νοις ἐ παγρυπνεῖ ν.

ὅ γε μὴ ν ἐ λευθερί ως πρὸ ς τὰ τοιαῦ τα διακεῖ σθαι πεπαιδευμέ νος, πολλοῦ ἂ ν δέ οι ταπεινό ν τι καὶ αἰ σχρὸ ν ἔ ργῳ ἢ λό γῳ ποτὲ προελέ σθαι. τὸ γὰ ρ τῆ ς χρεί ας περιττό τερον, κἂ ν Λύ διον ᾖ ψῆ γμα, κἂ ν τῶ ν μυρμή κων ἔ ργον τῶ ν χρυσοφό ρων, τοσού τῳ πλέ ον ἀ τιμά σει, ὅ σῳ περ ἂ ν ἧ ττον προσδέ ηται: αὐ τὴ ν δὲ δή που τὴ ν χρεί αν τοῖ ς τῆ ς φύ σεως ἀ ναγκαί οις, ἀ λλ̓ οὐ ταῖ ς ἡ δοναῖ ς ὁ ριεῖ ται.

ὡ ς οἵ γε τῶ ν ἀ ναγκαί ων ὅ ρων ἔ ξω γενό μενοι, παραπλησί ως τοῖ ς κατὰ τοῦ πρανοῦ ς φερομέ νοις, πρὸ ς οὐ δὲ ν στά σιμον ἔ χοντες ἀ ποβῆ ναι, οὐ δαμοῦ τῆ ς εἰ ς τὸ πρό σω φορᾶ ς ἵ στανται: ἀ λλ̓ ὅ σῳ περ ἂ ν πλεί ω προσπεριβά λωνται, τοῦ ἴ σου δέ ονται ἢ καὶ πλεί ονος πρὸ ς τὴ ν τῆ ς ἐ πιθυμί ας ἐ κπλή ρωσιν, κατὰ τὸ ν̓ Εξηκεστί δου Σό λωνα, ὅ ς φησι: Πλού του δ̓ οὐ δὲ ν τέ ρμα πεφασμέ νον ἀ νδρά σι κεῖ ται.

τῷ δὲ Θεό γνιδι πρὸ ς ταῦ τα διδασκά λῳ χρηστέ ον λέ γοντι: Οὐ κ ἔ ραμαι πλουτεῖ ν οὔ τ̓ εὔ χομαι, ἀ λλά μοι εἴ η Ζῆ ν ἀ πὸ τῶ ν ὀ λί γων μηδὲ ν ἔ χοντι κακό ν.̓ Εγὼ δὲ καὶ Διογέ νους ἄ γαμαι τὴ ν πά ντων ὁ μοῦ τῶ ν ἀ νθρωπί νων ὑ περοψί αν: ὅ ς γε καὶ βασιλέ ως τοῦ μεγά λου ἑ αυτὸ ν ἀ πέ φηνε πλουσιώ τερον, τῷ ἐ λαττό νων ἢ ἐ κεῖ νος κατὰ τὸ ν βί ον προσδεῖ σθαι.

ἡ μῖ ν δὲ ἄ ρα εἰ μὴ τὰ Πυθί ου τοῦ Μυσοῦ προσεί η τά λαντα, καὶ πλέ θρα γῆ ς τό σα καὶ τό σα, καὶ βοσκημά των ἐ σμοὶ πλεί ους ἢ ἀ ριθμῆ σαι, οὐ δὲ ν ἐ ξαρκέ σει. ἀ λλ̓, οἶ μαι, προσή κει ἀ πό ντα τε μὴ ποθεῖ ν τὸ ν πλοῦ τον, καὶ παρό ντος μὴ τῷ κεκτῆ σθαι μᾶ λλον φρονεῖ ν, ἢ τῷ εἰ δέ ναι αὐ τὸ ν εὖ διατί θεσθαι. τὸ γὰ ρ τοῦ Σωκρά τους εὖ ἔ χει: ὃ ς μέ γα φρονοῦ ντος πλουσί ου ἀ νδρὸ ς ἐ πὶ τοῖ ς χρή μασιν οὐ πρό τερον αὐ τὸ ν θαυμά σειν ἔ φη, πρὶ ν ἂ ν καὶ ὅ τι κεχρῆ σθαι τού τοις ἐ πί σταται, πειραθῆ ναι.

ἢ Φειδί ας μὲ ν καὶ Πολύ κλειτος, εἰ τῷ χρυσί ῳ μέ γα ἐ φρό νουν καὶ τῷ ἐ λέ φαντι, ὧ ν ὁ μὲ ν̓ Ηλεί οις τὸ ν Δί α, ὁ δὲ τὴ ν̔́ Ηραν̓ Αργεί οις ἐ ποιησά την, καταγελά στω ἂ ν ἤ στην ἀ λλοτρί ῳ πλού τῳ καλλωπιζό μενοι, ἀ φέ ντες τὴ ν τέ χνην, ὑ φ̓ ἧ ς καὶ ὁ χρυσὸ ς ἡ δί ων καὶ τιμιώ τερος ἀ πεδεί χθη: ἡ μεῖ ς δὲ τὴ ν ἀ νθρωπεί αν ἀ ρετὴ ν οὐ κ ἐ ξαρκεῖ ν ἑ αυτῇ πρὸ ς κό σμον ὑ πολαμβά νοντες, ἐ λά ττονος αἰ σχύ νης ἄ ξια ποιεῖ ν οἰ ό μεθα;

̓ Αλλὰ δῆ τα πλού του μὲ ν ὑ περοψό μεθα καὶ τὰ ς διὰ τῶ ν αἰ σθή σεων ἡ δονὰ ς ἀ τιμά σομεν, κολακεί ας δὲ καὶ θωπεί ας διωξό μεθα, καὶ τῆ ς̓ Αρχιλό χου ἀ λώ πεκος τὸ κερδαλέ ον τε καὶ ποικί λον ζηλώ σομεν;

ἀ λλ̓ οὐ κ ἔ στιν ὃ μᾶ λλον φευκτέ ον τῷ σωφρονοῦ ντι, τοῦ πρὸ ς δό ξαν ζῆ ν, καὶ τὰ τοῖ ς πολλοῖ ς δοκοῦ ντα περισκοπεῖ ν, καὶ μὴ τὸ ν ὀ ρθὸ ν λό γον ἡ γεμό να ποιεῖ σθαι τοῦ βί ου, ὥ στε, κἂ ν πᾶ σιν ἀ νθρώ ποις ἀ ντιλέ γειν, κἂ ν ἀ δοξεῖ ν καὶ κινδυνεύ ειν ὑ πὲ ρ τοῦ καλοῦ δέ ῃ, μηδὲ ν αἱ ρεῖ σθαι τῶ ν ὀ ρθῶ ς ἐ γνωσμέ νων παρακινεῖ ν.

ἢ τὸ ν μὴ οὕ τως ἔ χοντα τί τοῦ Αἰ γυπτί ου σοφιστοῦ φή σομεν ἀ πολεί πειν, ὃ ς φυτὸ ν ἐ γί γνετο καὶ θηρί ον, ὁ πό τε βού λοιτο, καὶ πῦ ρ καὶ ὕ δωρ καὶ πά ντα χρή ματα,

εἴ περ δὴ καὶ αὐ τὸ ς νῦ ν μὲ ν τὸ δί καιον ἐ παινέ σεται παρὰ τοῖ ς τοῦ το τιμῶ σι, νῦ ν δὲ τοὺ ς ἐ ναντί ους ἀ φή σει λό γους, ὅ ταν τὴ ν ἀ δικί αν εὐ δοκιμοῦ σαν αἴ σθηται, ὅ περ δί κης ἐ στὶ κολά κων; καὶ ὥ σπερ φασὶ τὸ ν πολύ ποδα τὴ ν χρό αν πρὸ ς τὴ ν ὑ ποκειμέ νην γῆ ν, οὕ τως αὐ τὸ ς τὴ ν διά νοιαν πρὸ ς τὰ ς τῶ ν συνό ντων γνώ μας μεταβαλεῖ ται.