Reader

Πολὺ ν χρό νον ἀ πεσιωπή σαμεν πρὸ ς ἀ λλή λους, ἀ δελφοὶ τιμιώ τατοι ἡ μῖ ν καὶ περιπό θητοι, ὥ σπερ οἱ πρὸ ς ὀ ργὴ ν διαναστά ντες. καί τοι τί ς οὕ τω βαρύ μηνις καὶ δυσδιά λλακτος τῷ λελυπηκό τι, ὥ στε ὅ λῃ σχεδὸ ν ἀ νθρώ που γενεᾷ τὴ ν ἐ κ τοῦ μί σους ὀ ργὴ ν συμπαρεκτεῖ ναι; ὃ περὶ ἡ μᾶ ς ἐ στιν ἰ δεῖ ν γινό μενον, οὐ δεμιᾶ ς τοῦ διεζεῦ χθαι δικαί ας ἀ φορμῆ ς ὑ παρχού σης, οὐ κοῦ ν ὅ σα γε ἴ σμεν αὐ τοί, ἀ λλὰ τὸ ἐ ναντί ον, πολλῶ ν καὶ μεγά λων πρὸ ς τὴ ν ἄ κραν ἡ μῖ ν φιλί αν καὶ ἕ νωσιν ἐ νυπαρχό ντων τὸ ἐ ξ ἀ ρχῆ ς: ἑ νὸ ς μὲ ν τοῦ μεγί στου καὶ πρώ του, τῆ ς ἐ ντολῆ ς τοῦ Κυρί ου διαρρή δην εἰ πό ντος, ὅ τἰ Εν τού τῳ γνώ σονται πά ντες, ὅ τι ἐ μοὶ μαθηταί ἐ στε, ἐ ὰ ν ἀ γαπᾶ τε ἀ λλή λους: καὶ πά λιν τοῦ̓ Αποστό λου σαφῶ ς τὸ τῆ ς ἀ γά πης καλὸ ν παριστῶ ντος ἡ μῖ ν, τοῦ το μὲ ν ἐ ν οἷ ς ἀ ποφαί νεται πλή ρωμα νό μου εἶ ναι τὴ ν ἀ γά πην, τοῦ το δὲ ὅ ταν προτί θησι πά ντων ὁ μοῦ τῶ ν μεγά λων τὸ τῆ ς ἀ γά πης καλό ν, ἐ ν οἷ ς φησιν:̓ Εὰ ν ταῖ ς γλώ σσαις τῶ ν ἀ νθρώ πων λαλῶ καὶ τῶ ν ἀ γγέ λων, ἀ γά πην δὲ μὴ ἔ χω, γέ γονα χαλκὸ ς ἠ χῶ ν, ἢ κύ μβαλον ἀ λαλά ζον. καὶ ἐ ὰ ν ἔ χω προφητεί αν, καὶ εἰ δῶ τὰ μυστή ρια πά ντα, καὶ πᾶ σαν τὴ ν γνῶ σιν, καὶ ἔ χω πᾶ σαν τὴ ν πί στιν ὥ στε ὄ ρη μεθιστᾷ ν, ἀ γά πην δὲ μὴ ἔ χω, οὐ δέ ν εἰ μι. κἂ ν ψωμί σω πά ντα τὰ ὑ πά ρχοντά μου, καὶ παραδῶ τὸ σῶ μά μου ἵ να καυθῇ, ἀ γά πην δὲ μὴ ἔ χω, οὐ δὲ ν ὠ φελοῦ μαι: οὐ χ ὡ ς δυναμέ νου ποτὲ τῶ ν ἀ πηριθμημέ νων ἑ κά στου δί χα τῆ ς ἀ γά πης ἐ νεργηθῆ ναι, ἀ λλὰ βουλομέ νου τοῦ ἁ γί ου, ὡ ς αὐ τὸ ς εἶ πε, τῷ καθ̓ ὑ περβολὴ ν τρό πῳ τὴ ν κατὰ πά ντων ὑ περοχὴ ν προσμαρτυρῆ σαι τῇ ἐ ντολῇ. Δεύ τερον δέ, ὅ τι εἴ τι μέ γα συμβά λλεται πρὸ ς συνά φειαν καὶ τὸ τῶ ν αὐ τῶ ν μετασχεῖ ν διδασκά λων, οἱ αὐ τοὶ ὑ μῖ ν τέ εἰ σι καὶ ἡ μῖ ν διδά σκαλοί τε τῶ ν μυστηρί ων τοῦ Θεοῦ, καὶ πατέ ρες πνευματικοί, οἱ ἐ ξ ἀ ρχῆ ς τὴ ν̓ Εκκλησί αν τὴ ν ὑ μετέ ραν θεμελιώ σαντες. Γρηγό ριον λέ γω τὸ ν πά νυ, καὶ ὅ σοι ἐ φεξῆ ς ἐ κεί νῳ τῆ ς παῤ ὑ μῖ ν ἐ πισκοπῆ ς τὸ ν θρό νον διαδεξά μενοι, ἄ λλος ἐ π̓ ἄ λλῳ ὥ σπερ τινὲ ς ἀ στέ ρες ἐ πανατέ λλοντες, κατὰ τῶ ν αὐ τῶ ν ἰ χνῶ ν ἐ πέ βησαν, ὥ στε διά γνωστα καταλιπεῖ ν τῆ ς κατ̓ οὐ ρανὸ ν πολιτεί ας τὰ σημεῖ α τοῖ ς βουλομέ νοις. εἰ δὲ καὶ αἱ σωματικαὶ οἰ κειό τητες οὐ κ ἀ πό βλητοι, ἀ λλὰ καὶ μέ γα συμβαλλό μεναι πρὸ ς ἀ ρραγῆ συνά φειαν καὶ κοινωνί αν βί ου, καὶ ταῦ τα ἡ μῖ ν ὑ πῆ ρξε πρὸ ς ὑ μᾶ ς τὰ δί καια. τί νος οὖ ν ἕ νεκεν, ὦ σεμνοτά τη πό λεων̔ δἰ ὑ μῶ ν γὰ ρ τῇ πό λει πά σῃ διαλέ γομαἰ, οὐ γρά μμα ἥ μερον αὐ τό θεν, οὐ φωνὴ δεξιά, ἀ λλ̓ ἤ νοικται μὲ ν ὑ μῶ ν τὰ ὦ τα τοῖ ς διαβά λλειν ἐ πιχειροῦ σιν; ὥ στε τοσοῦ τον πλέ ον στενά ζειν ὀ φεί λω, ὅ σῳ περ ἂ ν μᾶ λλον ἴ δω τὸ σπουδαζό μενον αὐ τοῖ ς κατορθού μενον: ἐ πειδὴ τὸ τῆ ς διαβολῆ ς ἔ ργον φανερὸ ν ἔ χει τὸ ν καθηγού μενον, ὅ ς ἀ πὸ πολλῶ ν ὑ πά ρχων ἀ δικημά των γνώ ριμος, ἀ πὸ ταύ της μά λιστα τῆ ς πονηρί ας χαρακτηρί ζεται, ὥ στε καὶ ὄ νομα αὐ τῷ γενέ σθαι τὴ ν ἁ μαρτί αν. πλὴ ν ἀ λλ̓ ὑ μεῖ ς ἀ νά σχεσθέ μου τῆ ς παρρησί ας: ἀ μφοτέ ρας τὰ ς ἀ κοὰ ς τοῖ ς διαβά λλουσιν ἡ μᾶ ς ἀ ναπετά σαντες, πά ντα ἀ νεξετά στως ταῖ ς ψυχαῖ ς παραδέ χεσθε: καὶ οὐ δεὶ ς ὁ τοῦ ἀ ληθοῦ ς τὸ ψεῦ δος φυλοκρινῶ ν. τί ς ἠ πό ρησέ ποτε πονηρῶ ν ἐ γκλημά των μό νος ἀ γωνιζό μενος; τί ς ἠ λέ γχθη ψευδό μενος μὴ παρό ντος τοῦ συκοφαντουμέ νου; ποῖ ον ῥ ῆ μα οὐ κ ἔ στι πιθανὸ ν τοῖ ς ἀ κού ουσιν, ἐ ὰ ν ὁ μὲ ν λοί δορος διατεί νηται, ἦ μὴ ν οὕ τως ἔ χειν, ὁ δὲ λοιδορού μενος μή τε παρῇ, μή τε ἐ πακού ῃ τῶ ν βλασφημιῶ ν; οὐ δὲ αὐ τὴ ἡ τοῦ βί ου συνή θεια παιδεύ ει ὑ μᾶ ς πρὸ ς ταῦ τα, ὅ τι δεῖ τὸ ν μέ λλοντα ἴ σον καὶ κοινὸ ν ἀ κροατὴ ν γενή σεσθαι, μὴ ὅ λον ἀ πά γεσθαι παρὰ τοῦ προλαβό ντος, ἀ λλ̓ ἀ ναμέ νειν καὶ τὴ ν ἀ πολογί αν τοῦ ἐ ναγομέ νου, ἵ ν̓ οὕ τως ἐ κ τῆ ς παραθέ σεως ἑ κατέ ρων τῶ ν λό γων διαδειχθῇ ἡ ἀ λή θεια; κρῖ μα δί καιον κρί νατε πρό σταγμά ἐ στιν ἓ ν τῶ ν ἀ ναγκαιοτά των εἰ ς σωτηρί αν. Καὶ ταῦ τα λέ γω, οὐ κ ἐ πιλελησμέ νος τῶ ν ἀ ποστολικῶ ν ῥ ημά των, ὅ τι φεύ γων ἐ κεῖ νος τὰ ἀ νθρώ πινα κριτή ρια, ὅ λον ἑ αυτοῦ τὸ ν βί ον ταῖ ς εὐ θύ ναις τοῦ ἀ νεξαπατή του δικαστηρί ου ἐ ταμιεύ ετο ἐ ν οἷ ς φησιν:̓ Εμοὶ δὲ εἰ ς ἐ λά χιστό ν ἐ στιν ἵ να ὑ φ̓ ὑ μῶ ν ἀ νακριθῶ, ἢ ὑ πὸ ἀ νθρωπί νης ἡ μέ ρας. ἀ λλ̓ ὅ μως ἐ πειδὴ προλαβοῦ σαι διαβολαὶ ψευδεῖ ς κατέ σχον ὑ μῶ ν τὰ ς ἀ κοά ς, καὶ διαβέ βληται μὲ ν ἡ μῶ ν ὁ βί ος, διαβέ βληται δὲ ἡ περὶ τὸ ν Θεὸ ν ἡ μῶ ν πί στις, εἰ δὼ ς ὅ τι τρισὶ ν ὁ μοῦ προσώ ποις τὴ ν βλά βην προστρί βεται ὁ διαβά λλων: τό ν τε γὰ ρ συκοφαντού μενον ἀ δικεῖ, καὶ πρὸ ς οὓ ς ὁ λό γος ἐ στὶ ν αὐ τῷ, καὶ ἑ αυτό ν: τῆ ς μὲ ν ἐ μαυτοῦ βλά βης κἂ ν ἀ πεσιώ πησα, εὖ ἴ στε, οὐ καταφρονῶ ν τῆ ς παῤ ὑ μῖ ν ὑ πολή ψεως,̔ πῶ ς γὰ ρ ὅ ς γε ἵ να μὴ ταύ την ζημιωθῶ, ταῦ τα ἐ πιστέ λλω καὶ ἀ γωνί ζομαι νῦ ν;̓ ἀ λλ̓ ὁ ρῶ ν ὅ τι ἐ ν τρισὶ τοῖ ς βλαπτομέ νοις ὁ τὰ ἐ λά ττονα ζημιού μενος εἰ μὶ ἐ γώ. ἐ γὼ μὲ ν γὰ ρ ὑ μᾶ ς ἀ ποστεροῦ μαι, ὑ μεῖ ς δὲ τὴ ν ἀ λή θειαν ἀ φαιρεῖ σθε: καὶ ὁ τού των αἴ τιος ἐ μὲ μὲ ν ὑ μῶ ν διί στησιν, ἑ αυτὸ ν δέ ἀ λλοτριοῖ τοῦ Κυρί ου: διό τι οὐ κ ἔ στι Θεῷ ἐ κ τῶ ν ἀ πηγορευμέ νων οἰ κειωθῆ ναι. ὑ μῶ ν οὖ ν μᾶ λλον ἕ νεκεν ἢ ἐ μαυτοῦ ποιοῦ μαι τοὺ ς λό γους, καὶ τοῦ ὑ μᾶ ς ἐ ξελέ σθαι βλά βης οὐ κ ἀ νεκτῆ ς. τί γὰ ρ ἂ ν καὶ μεῖ ζον πά θοι κακό ν τις τὸ τιμιώ τατον τῶ ν ὄ ντων ζημιωθεί ς, τὴ ν ἀ λή θειαν; Τί οὖ ν φημι, ἀ δελφοί; οὐ χ ὅ τι ἀ ναμά ρτητό ς τις ἐ γώ, οὔ θ̓ ὅ τι ὁ βί ος ὁ ἐ μὸ ς οὐ χὶ πλή ρης ἐ στὶ μυρί ων ἐ λαττωμά των: οἶ δα γὰ ρ ἐ μαυτὸ ν καὶ οὐ διαλεί πω γε στά ζων τὸ δά κρυον ὑ πὲ ρ τῶ ν ἁ μαρτημά των, εἴ πως δυνηθεί ην ἐ ξιλά σασθαί μου τὸ ν Θεὸ ν καὶ διαφυγεῖ ν τὴ ν ἀ πειληθεῖ σαν κό λασιν: ἀ λλ̓ ὅ τι ὁ τὰ ἡ μέ τερα κρί νων, εἰ μὲ ν καθαρὸ ν ἔ χειν διαβεβαιοῦ ται τὸ ν ὀ φθαλμό ν, καρφολογεί τω ἡ μῶ ν τό ὄ μμα. ὁ μολογοῦ μεν γὰ ρ δεῖ σθαι πολλῆ ς τῆ ς ἐ κ τῶ ν ὁ γιαινό ντων ἐ πιμελεί ας: εἰ δὲ τοῦ το μὲ ν οὐ κ ἂ ν εἴ ποι, καὶ τοσού τῳ γε πλέ ον οὐ κ ἐ ρεῖ, ὅ σῳ περ ἂ ν μᾶ λλον ᾖ καθαρὸ ς, διό τι ἴ διον τῶ ν τελεί ων τὸ μὴ ἑ αυτοὺ ς ὑ περαί ρειν, ἐ πεὶ πά ντως ὑ πό δικοι τῇ ἀ λαζονεί ᾳ τοῦ Φαρισαί ου γενή σονται, ὃ ς ἑ αυτὸ ν δικαιῶ ν κατέ κρινε τὸ ν τελώ νην, μετ̓ ἐ μοῦ ζητεί τω τὸ ν ἰ ατρό ν, καὶ μὴ πρὸ καιροῦ κρινέ τω, ἕ ως ἂ ν ἔ λθῃ ὁ Κύ ριος, ὃ ς ἀ ποκά λυψει τὰ κρυπτὰ τοῦ σκό τους καὶ φανερώ σει τὰ ς βουλὰ ς τῶ ν καρδιῶ ν. μεμνή σθω δὲ καὶ τοῦ εἰ πό ντος: μὴ κρί νετε, ἵ να μὴ κριθῆ τε: καί, Μὴ καταδικά ζετε, ἵ να μὴ καταδικασθῆ τε. ὅ λως δέ, ἀ δελφοί, εἰ μὲ ν ἰ ά σιμα ἡ μῶ ν ἐ στι τὰ πλημμελή ματα, τί οὐ χὶ πεί θεται τῷ διδασκά λῳ τῶ ν ἐ κκλησιῶ ν λέ γοντι:̓́ Ελεγξον, ἐ πιτί μησον, παρακά λεσον; εἰ δὲ ἀ νί ατος ἡ μῶ ν ἡ ἀ νομί α, τί οὐ χὶ εἰ ς πρό σωπον ἡ μῖ ν ἀ ντικαθί σταται καὶ δημοσιεύ σας ἡ μῶ ν τὰ ἀ νομή ματα ἐ λευθεροῖ τῆ ς παῤ ἡ μῶ ν βλά βης τὰ ς ἐ κκλησί ας; μὴ τοί νυν ἀ νά σχησθε τῆ ς ὑ π̓ ὀ δό ντα λαλουμέ νης καθ̓ ἡ μῶ ν λοιδορί ας. τοῦ το γὰ ρ κἂ ν παιδί σκη μί α τῶ ν ἐ κ μύ λωνος ποιή σειε, κἂ ν τῶ ν ἀ γοραί ων τις μεθ̓ ὑ περβολῆ ς ἐ πιδεί ξαιτο, οἷ ς ἡ γλῶ σσα πρὸ ς πᾶ σαν ἠ κό νηται λοιδορί αν. ἀ λλ̓ εἰ σὶ ν ἐ πί σκοποι: κληθῶ σιν εἰ ς ἀ κρό ασιν. ἔ στι κλῆ ρος κατὰ πᾶ σαν τοῦ Θεοῦ παροικί αν: συναχθή τωσαν οἱ δοκιμώ τατοι. λεγέ τω μετὰ παρρησί ας ὁ βουλό μενος, ἵ να ἔ λεγχος ἦ τὸ γινό μενον, καὶ μὴ λοιδορί α. ὑ π̓ ὄ ψιν ἀ γέ τω τὰ λανθά νοντά μου τῆ ς πονηρί ας: μισεί τω δὲ μηδὲ τό τε, ἀ λλὰ νουθετεί τω ὡ ς ἀ δελφό ν. ἐ λεεῖ σθαί που δικαιό τεροί ἐ σμεν παρὰ τῶ ν μακαρί ων ἀ νδρῶ ν καὶ ἀ ναμαρτή των οἱ ἁ μαρτωλοὶ ἡ μεῖ ς μᾶ λλον ἢ χαλεπαί νεσθαι. Εἰ δὲ περὶ πί στιν τὸ σφά λμα, δειχθή τω ἡ μῖ ν ἡ συγγραφή: πά λιν ἴ σον καὶ κοινὸ ν κριτή ριον καθισά τω. ἀ ναγνωσθή τω τὸ ἔ γκλημα. δοκιμασθή τω, εἰ μὴ ἀ γνοί ᾳ τοῦ ἐ γκαλοῦ ντος ἔ γκλημα εἶ ναι δοκεῖ μᾶ λλον, ἢ τῇ ἑ αυτοῦ φύ σει κατεγνωσμέ νον ἐ στὶ τὸ γρά μμα. πολλὰ γὰ ρ τῶ ν καλῶ ν οὐ δοκεῖ εἶ ναι τοιαῦ τα τοῖ ς τὸ κριτή ριον τῆ ς διανοί ας οὐ κ ἀ κριβὲ ς κεκτημέ νοις. ἐ πεὶ καὶ τὰ ἰ σοβαρῆ τῶ ν ὄ γκων οὐ κ ἶ σα εἶ ναι δοκεῖ, ὅ ταν μὴ ἰ σορρό πως ἔ χωσι πρὸ ς ἀ λλή λας αἱ πλά στιγγες. καὶ τὸ μέ λι ἤ δη πικρό ν τισι κατεφά νη, τὴ ν γευστικὴ ν αἴ σθησιν ὑ πὸ τοῦ πά θους διεφθαρμέ νοις. ἀ λλὰ καὶ ὀ φθαλμὸ ς οὐ χ ὑ γιῶ ς ἔ χων πολλὰ μὲ ν τῶ ν ὄ ντων οὐ κ εἶ δε, πολλὰ δὲ τῶ ν οὐ κ ὄ ντων ὑ πέ θετο. καὶ τοί νυν καὶ ἐ πὶ τῆ ς τῶ ν λό γων δυνά μεως τὸ ἴ σον ὁ ρῶ πολλά κις γινό μενον, ὅ ταν τῆ ς τῶ ν συγγραψαμέ νων ἕ ξεως ὁ κριτὴ ς ἀ πολιμπά νηται. δεῖ γὰ ρ σχεδὸ ν ἐ κ τῆ ς αὐ τῆ ς παρασκευῆ ς ὡ ρμῆ σθαι τό ν τε κρί νοντα τοὺ ς λό γους καὶ τὸ ν συγγρά φοντα. ἢ τὰ μὲ ν γεωργί ας ἔ ργα οὐ δυνατό ς ἐ στι κρί νειν ὅ γε μὴ γεωργικό ς, καὶ τὸ ἐ κμελέ ς τε καὶ ἐ μμελὲ ς τῶ ν κατὰ μουσικὴ ν ῥ υθμῶ ν οὐ διαγνώ σεται ὁ μὴ τὴ ν ἐ πιστή μην ἔ χων τῆ ς μουσικῆ ς: λό γων δὲ κριτὴ ς εὐ θὺ ς ὁ βουλό μενος ἔ σται, ὁ μή τε διδά σκαλον ἔ χων ἑ αυτοῦ δεικνύ ναι, οὔ τε χρό νον ἐ ν ᾧ μεμά θηκεν, οὔ τε ὅ λως ἐ παΐ ων τι μικρὸ ν ἢ μεῖ ζον τῶ ν περὶ λό γους. ἐ γὼ δὲ ὁ ρῶ, ὅ τι καὶ ἐ ν τοῖ ς λογί οις τοῦ Πνεύ ματος οὐ παντὶ ἐ ξῆ ν ἐ πιβά λλειν τῇ ἐ ξετά σει τῶ ν εἰ ρημέ νων, ἀ λλὰ τῷ ἔ χοντι τὸ Πνεῦ μα τῆ ς διακρί σεως, καθὼ ς ἐ δί δαξεν ἡ μᾶ ς ὁ ἀ πό στολος, ἐ ν ταῖ ς διαιρέ σεσι τῶ ν χαρισμά των εἰ πώ ν: ᾧ μὲ ν γὰ ρ διὰ τοῦ Πνεῦ ματος δί δοται λό γος σοφί ας, ἄ λλῳ δὲ λό γος γνώ σεως, κατὰ τὸ αὐ τὸ Πνεῦ μα: ἑ τέ ρῳ δὲ πί στις ἐ ν τῷ αὐ τῷ Πνεύ ματι: ἄ λλῳ δὲ ἐ νεργή ματα δυνά μεων: ἄ λλῳ προφητεί α, ἄ λλῳ διακρί σεις πνευμά των. ὥ στε εἰ μὲ ν πνευματικὰ τὰ ἡ μέ τερα, δεικνύ τω ἑ αυτὸ ν ἔ χοντα τὸ χά ρισμα τῆ ς διακρί σεως τῶ ν πνευματικῶ ν ὁ τὰ ἡ μέ τερα κρί νειν βουλό μενος: εἰ δέ, ὡ ς αὐ τὸ ς λοιδορεῖ, ἀ πὸ τῆ ς σοφί ας ἐ στὶ τοῦ κό σμου τού του, δειξά τω ἑ αυτὸ ν ἔ μπειρον τῆ ς σοφί ας τοῦ κό σμου, καὶ τό τε αὐ τῷ τὰ ς ψή φους τῆ ς κρί σεως ἐ πιτρέ ψομεν. καὶ μηδεὶ ς οἰ έ σθω ταῦ τα πρὸ ς ἀ ποφυγὴ ν τῶ ν ἐ λέ γχων ἐ πινοεῖ σθαι παῤ ἡ μῶ ν. ὑ μῖ ν γὰ ρ ἐ πιτρέ πω, ποθεινό τατοι ἀ δελφοί, ἐ φ̓ ἑ αυτῶ ν ποιή σασθαι τῶ ν ἐ γκαλουμέ νων ἡ μῖ ν τὴ ν ἐ ξέ τασιν. οὕ τως ἐ στὲ βραδεῖ ς τὴ ν διά νοιαν, ὥ στε πά ντων δεῖ σθαι τῶ ν συνηγό ρων πρὸ ς τὴ ν τοῦ ἀ ληθοῦ ς εὕ ρεσιν; ἀ λλ̓ ἐ ὰ ν μὲ ν ἀ ναντί ρρητα ὑ μῖ ν φανῇ ἐ φ̓ ἑ αυτῶ ν, πεί σατε τοὺ ς ἐ ρεσχελοῦ ντας ἀ φέ σθαι πά σης φιλονεικί ας: ἐ ὰ ν δέ τι δοκεῖ καὶ ἀ μφί βολον ἔ χειν, ἐ ρωτή σατε ἡ μᾶ ς διά τινων μεσιτῶ ν δυναμέ νων πιστῶ ς διακονή σασθαι τὰ ἡ μέ τερα: ἢ καὶ ἐ γγρά φους, εἰ δοκεῖ, ἀ παιτή σατε ἡ μᾶ ς τὰ ς ἀ ποδεῖ ξεις. πά ντως δὲ παντὶ τρό πῳ σπουδά σατε μὴ ἀ νεξέ ταστα ταῦ τα καταλιπεῖ ν. Πί στεως δὲ τῆ ς ἡ μετέ ρας τί ς ἂ ν καὶ γέ νοιτο ἐ ναργεστέ ρα ἀ πό δειξις ἢ ὅ τι τραφέ ντες ἡ μεῖ ς ὑ πὸ τί τθῃ μακαρί ᾳ γυναικί, παῤ ὑ μῶ ν ὡ ρμημέ νῃ; Μακρί ναν λέ γω τὴ ν περιβό ητον, παῤ ἧ ς ἐ διδά χθημεν τὰ τοῦ μακαριωτά του Γρηγορί ου ῥ ή ματα, ὅ σα πρὸ ς αὐ τὴ ν ἀ κολουθί ᾳ μνή μης διασωθέ ντα αὐ τή τε ἐ φύ λασσε, καὶ ἡ μᾶ ς ἔ τι νηπί ους ὄ ντας ἔ πλαττε καὶ ἐ μό ρφου τοῖ ς τῆ ς εὐ σεβεί ας δό γμασιν. ἐ πειδὴ δὲ καὶ αὐ τοὶ τὴ ν τοῦ φρονεῖ ν δύ ναμιν ἀ πελά βομεν, τοῦ λό γου ἡ μῖ ν διὰ τῆ ς ἡ λικί ας συμπληρωθέ ντος, πολλὴ ν ἐ πελθό ντες γῆ ν τε καὶ θά λασσαν, εἴ τινας εὕ ρομεν τῷ παραδοθέ ντι κανό νι τῆ ς εὐ σεβεί ας στοιχοῦ ντας, τού τους καὶ πατέ ρας ἐ πεγραψά μεθα καὶ ὁ δηγοὺ ς τῶ ν ψυχῶ ν ἡ μῶ ν εἰ ς τὴ ν πρὸ ς Θεὸ ν πορεί αν ἐ ποιησά μεθα. καὶ μέ χρι γε τῆ ς ὥ ρας ταύ της, χά ριτι τοῦ καλέ σαντος ἡ μᾶ ς κλή σει ἁ γί ᾳ εἰ ς τὴ ν ἑ αυτοῦ ἐ πί γνωσιν, οὐ δέ να οἴ δαμεν λό γον ἐ χθρὸ ν τῆ ς ὑ γιαινού σης διδασκαλί ας ταῖ ς καρδί αις παραδεξά μενοι, οὐ δὲ μολυνθέ ντες ποτὲ τὰ ς ψυχὰ ς τῇ δυσωνύ μῳ τῶ ν̓ Αρειανῶ ν βλασφημί ᾳ. ἀ λλ̓ εἴ τινά ς ποτε ὡ ρμημέ νους ἐ ξ ἐ κεί νου τοῦ διδασκά λου εἰ ς κοινωνί αν προσελαβό μεθα, ἐ πικρυπτομέ νους τὴ ν ἐ ν τῷ βά θει νό σον, καὶ ῥ ή ματα λαλοῦ ντας εὐ σεβῆ, ἢ τοῖ ς γε παῤ ἡ μῶ ν λεγομέ νοις μὴ ἀ ντιτεί νοντας, οὕ τω προσηκά μεθα, οὔ τε πᾶ σαν ἑ αυτοῖ ς τὴ ν κατ̓ αὐ τοὺ ς κρί σιν ἐ πιτρέ ψαντες, ἀ λλὰ ταῖ ς προεξενεχθεί σαις περὶ αὐ τῶ ν ψή φοις παρὰ τῶ ν πατέ ρων ἡ μῶ ν ἀ κολουθή σαντες. ἐ γὼ γὰ ρ δεξά μενος γρά μματα τοῦ μακαριωτά του πατρὸ ς̓ Αθανασί ου τοῦ τῆ ς̓ Αλεξανδρεί ας ἐ πισκό που, ἃ καὶ ἔ χω ἐ ν ταῖ ς χερσὶ καὶ προβά λλομαι τοῖ ς ἐ πιζητοῦ σιν, ἐ ν οἷ ς φανερῶ ς διηγό ρευσεν, εἴ τις ἐ κ τῆ ς τῶ ν̓ Αρειανῶ ν αἱ ρέ σεως βού λοιτο μετατί θεσθαι, ὁ μολογῶ ν τὴ ν ἐ ν Νικαί ᾳ πί στιν, τοῦ τον προσί εσθαι, μηδὲ ν διακρινομέ νους ἐ π̓ αὐ τῷ: καὶ τού του τοῦ δό γματος κοινωνού ς μοι παρεχομέ νου τού ς τε τῆ ς Μακεδονί ας καὶ τῆ ς̓ Αχαΐ ας ἐ πισκό πους ἅ παντας, νομί ζων ἀ ναγκαῖ ον εἶ ναι ἀ κολουθεῖ ν ἀ νδρὶ τοσού τῳ διὰ τὸ ἀ ξιό πιστον τῶ ν νομοθετησά ντων, ὁ μοῦ δὲ καὶ ἐ πιθυμῶ ν τὸ ν τῆ ς εἰ ρηνοποιί ας μισθὸ ν ὑ ποδέ ξασθαι, τοὺ ς ταύ την ὁ μολογοῦ ντας τὴ ν πί στιν ἐ γκατέ τασσον τῇ μερί δι τῶ ν κοινωνικῶ ν. Δικαιό τερον δὲ τὰ καθ̓ ἡ μᾶ ς κρί νεσθαι μὴ ἐ ξ ἑ νὸ ς ἢ δευτέ ρου τῶ ν μὴ ὀ ρθοποδού ντων πρὸ ς τὴ ν ἀ λή θειαν, ἀ λλ̓ ἐ κ τοῦ πλή θους τῶ ν κατὰ τὴ ν οἰ κουμέ νην ἐ πισκό πων συνημμέ νων ἡ μῖ ν χά ριτι τοῦ Κυρί ου. ἐ ξετασθῶ σι δὲ Πισί δαι, Λυκά ονες,̓ Ισαῦ ροι, Φρύ γες ἑ κά τεροι,̓ Αρμενί ων ὅ σον ὑ μῖ ν ἐ στι πρό σοικον, Μακεδό νες,̓ Αχαιοί,̓ Ιλλύ ριοι, Γά λλοι,̔ Ισπανοί,̓ Ιταλί α σύ μπασα, Σικελιῶ ται,̓́ Αφροι, Αἰ γύ πτου τὸ ὑ γιαῖ νον, τῆ ς Συρί ας ὁ πό σον λεί ψανον οἵ τινες πέ μπουσί τε πρὸ ς ἡ μᾶ ς γρά μματα καὶ πά λιν δέ χονται παῤ ἡ μῶ ν. ὧ ν ἐ στιν ὑ μῖ ν ἔ κ τε τῶ ν ἐ κεῖ θεν φερομέ νων γραμμά των μαθεῖ ν καὶ ἐ κ τῶ ν ἐ ντεῦ θεν πά λιν ἀ ντιπεμπομέ νων αὐ τοῖ ς διδαχθῆ ναι, ὅ τι σύ μψυχοι πά ντες ἐ σμέ ν, τὸ ἓ ν φρονοῦ ντες. ὥ στε ὁ τὴ ν πρὸ ς ἡ μᾶ ς κοινωνί αν ἀ ποδιδρά σκων μὴ λανθανέ τω ὑ μῶ ν τὴ ν ἀ κρί βειαν, πά σης ἑ αυτὸ ν τῆ ς̓ Εκκλησί ας ἀ πορρηγνύ ς. περιβλέ ψασθε, ἀ δελφοί, πρὸ ς τί νας ἐ στὶ ν ὑ μῖ ν ἡ κοινωνί α: ἐ πειδὰ ν παῤ ἡ μῶ ν μὴ δεχθῆ τε, τί ς λοιπὸ ν ὑ μᾶ ς ἐ πιγνώ σεται; μὴ ἀ γά γητε ἡ μᾶ ς εἰ ς ἀ νά γκην σκυθρωπό ν τι βουλεύ σασθαι περὶ τῆ ς φιλτά της ἡ μῖ ν ἐ κκλησί ας. μὴ ποιή σητέ με, ἃ νῦ ν ἐ ν τῇ καρδί ᾳ κρύ πτω τῇ ἐ μαυτοῦ, κατ̓ ἐ μαυτὸ ν στενά ζων καὶ ὀ δυρό μενος τοῦ καιροῦ τὴ ν κακό τητα, ὅ τι αἰ τί ας οὐ κ οὔ σης, αἱ μέ γισται τῶ ν ἐ κκλησιῶ ν, καὶ ἐ κ παλαιοῦ πρὸ ς ἀ λλή λας ἀ δελφῶ ν τά ξιν ἐ πέ χουσαι, αὗ ται νῦ ν διεστή κασι: μή με ποιή σητε ταῦ τα πρὸ ς πά ντας ὁ μοῦ τοὺ ς κοινωνικοὺ ς ἀ ποδύ ρασθαι. μὴ ἐ κβιά σησθέ με ἀ φεῖ ναι ῥ ή ματα, ἃ μέ χρι τοῦ νῦ ν τῷ ἐ κ τοῦ λογισμοῦ χαλινῷ κεκρυμμέ να ἔ χω παῤ ἐ μαυτῷ. βέ λτιό ν ἐ στιν ἡ μᾶ ς ἐ κποδῶ ν γενέ σθαι, τὰ ς δὲ ἐ κκλησί ας ὁ μονοεῖ ν πρὸ ς ἀ λλή λας, ἢ διὰ τὰ ς μειρακιώ δεις ἡ μῶ ν μικροψυχί ας κακὸ ν τοσοῦ τον ἐ πά γεσθαι τοῖ ς λαοῖ ς τοῦ Θεοῦ. ἐ ρωτή σατε τοὺ ς πατέ ρας ὑ μῶ ν, καὶ ἀ ναγγελοῦ σιν ὑ μῖ ν, ὅ τι εἰ καὶ τῇ θέ σει τοῦ τό που διῃ ρῆ σθαι ἐ δό κουν αἱ παροικί αι, ἀ λλὰ τῷ γε φρονή ματι ἓ ν ἦ σαν, καὶ μιᾷ γνώ μῃ ἐ κυβερνῶ ντο. συνεχεῖ ς μὲ ν τοῦ λαοῦ αἱ ἐ πιμιξί αι: συνεχεῖ ς δὲ τοῦ κλή ρου ἐ πιδημί αι: αὐ τοῖ ς δὲ τοῖ ς ποιμέ σι τοσοῦ τον περιῆ ν τῆ ς πρὸ ς ἀ λλή λους ἀ γά πης, ὥ στε ἑ κά τερον αὐ τῶ ν διδασκά λῳ τῷ ἑ τέ ρῳ καὶ ἡ γεμό νι χρῆ σθαι εἰ ς τὰ πρὸ ς Κύ ριον.