Reader

̔́ Οτε ἠ κού σαμεν τὴ ν σεμνό τητά σου πά λιν ἐ κβεβιά σθαι πρὸ ς τὴ ν τῶ ν κοινῶ ν ἐ πιμέ λειαν, εὐ θὺ ς μὲ ν διεταρά χθημεν̔ εἰ ρή σεται γὰ ρ τἀ ληθέ σ̓, λογιζό μενοι ὅ πως σοι παρὰ γνώ μην ἐ στί ν, ἅ παξ ἀ φεθέ ντι τῶ ν δημοσί ων φροντί δων, καὶ σχολά σαντι τῇ ἐ πιμελεί ᾳ τῆ ς ἑ αυτοῦ ψυχῆ ς, πά λιν ἀ ναγκά ζεσθαι πρὸ ς τὰ αὐ τὰ ὑ ποστρέ φειν. ἔ πειτα εἰ ς ἔ ννοιαν ἐ λθό ντες, ὡ ς ὅ τι τά χα ὁ Κύ ριος, βουλό μενος τῶ ν μυρί ων ὀ δυνῶ ν, αἳ νῦ ν τὰ ς καθ̓ ἡ μᾶ ς̓ Εκκλησί ας συνέ χουσι, μί αν ταύ την χαρί σασθαι παραμυθί αν, τὴ ν σὴ ν σεμνοπρέ πειαν πά λιν ᾠ κονό μησεν ἐ πὶ τῶ ν πραγμά των φανῆ ναι, καὶ δὴ καὶ εὐ θυμό τεροι ἦ μεν, ὡ ς μέ λλοντες ἔ τι γοῦ ν ἅ παξ, πρὶ ν ἀ πιέ ναι τῆ ς ζωῆ ς ταύ της, συντεύ ξεσθαι τῇ τιμιό τητί σου.̓ Αλλὰ πά λιν ἡ μᾶ ς ἑ τέ ρα φή μη κατέ σχεν, ὡ ς ἐ πὶ τῆ ς̓ Αντιοχεί ας διά γοντος καὶ τὰ ἐ ν χερσὶ πρά γματα ταῖ ς μεγά λαις ἀ ρχαῖ ς συνδιέ ποντος. πρὸ ς δὲ τῇ φή μῃ ταύ τῃ κατέ λαβεν ἡ μᾶ ς ἀ κοή, ὅ τι καὶ οἱ τῆ ς κατὰ Παυλῖ νον συντά ξεως ἀ δελφοὶ διαλέ γονταί τινα τῇ ὀ ρθό τητί σου περὶ τῆ ς πρὸ ς ἡ μᾶ ς ἑ νώ σεως: ἡ μᾶ ς δὲ λέ γω τοὺ ς τῆ ς μερί δος τοῦ ἀ νθρώ που τοῦ Θεοῦ, Μελετί ου, τοῦ ἐ πισκό που. οὓ ς καὶ γρά μματα ἀ κού ω νῦ ν τῶ ν Δυτικῶ ν περιφέ ρειν, αὐ τοῖ ς τὴ ν ἐ πισκοπὴ ν τῆ ς κατὰ̓ Αντιό χειαν ἐ κκλησί ας ἐ πιτρέ ποντα, παραλογιζό μενα δὲ τὸ ν θαυμασιώ τατον ἐ πί σκοπον τῆ ς ἀ ληθινῆ ς τοῦ Θεοῦ̓ Εκκλησί ας Μελέ τιον. καὶ οὐ θαυμά ζω τοῦ το. οἱ μὲ ν γὰ ρ ἀ γνοοῦ σι παντελῶ ς τὰ ἐ νταῦ θα: οἱ δέ, καὶ δοκοῦ ντες εἰ δέ ναι, φιλονεικό τερον μᾶ λλον ἢ ἀ ληθέ στερον αὐ τοῖ ς ἐ ξηγοῦ νται. πλὴ ν ἀ λλ̓ ἐ κεί νους μὲ ν οὐ δὲ ν ἀ πεικὸ ς ἢ ἀ γνοεῖ ν τὴ ν ἀ λή θειαν ἢ καὶ ἀ ποκρύ πτεσθαι τὴ ν αἰ τί αν, δἰ ἣ ν εἰ ς τὸ γρά φειν Παυλί νῳ ἦ λθεν ὁ μακαριώ τατος ἐ πί σκοπος̓ Αθανά σιος. τὴ ν δὲ σὴ ν τελειό τητα αὐ τοῦ ἔ χουσαν τοὺ ς δυναμέ νους τὰ μεταξὺ τῶ ν ἐ πισκό πων γενό μενα ἐ πὶ τῆ ς̓ Ιοβιανοῦ βασιλεί ας ἀ κριβῶ ς διηγή σασθαι, παρακαλοῦ μεν ὑ π̓ αὐ τῶ ν πληροφορηθῆ ναι. πλὴ ν ἀ λλ̓ ἐ πειδὴ οὐ δενὸ ς κατηγοροῦ μεν, πρὸ ς πά ντας δὲ ἔ χειν εὐ χό μεθα τὴ ν ἀ γά πην, καὶ μά λιστα πρὸ ς τοὺ ς οἰ κεί ους τῆ ς πί στεως, συγχαί ρομεν τοῖ ς κομισαμέ νοις τὰ ἀ πὸ̔ Ρώ μης γρά μματα. κἄ ν τινα σεμνὴ ν καὶ μεγά λην ἔ χῃ αὐ τοῖ ς μαρτυρί αν, εὐ χό μεθα ἀ ληθῆ εἶ ναι ταύ την καὶ δἰ αὐ τῶ ν τῶ ν ἔ ργων βεβαιουμέ νην. οὐ μέ ντοι τού του γε ἕ νεκεν δυνά μεθά ποτε ἑ αυτοὺ ς πεῖ σαι ἢ Μελέ τιον ἀ γνοῆ σαι, ἢ τῆ ς ὑ π̓ αὐ τὸ ν ἐ κκλησί ας ἐ πιλαθέ σθαι, ἢ τὰ ζητή ματα, ὑ πὲ ρ ὧ ν ἐ ξ ἀ ρχῆ ς ἡ διά στασις γέ γονε, μικρὰ ἡ γή σασθαι, καὶ ὀ λί γην ἔ χειν διαφορὰ ν νομί σαι πρὸ ς τὸ ν τῆ ς εὐ σεβεί ας σκοπό ν. ἐ γὼ γά ρ, οὐ χ ὅ πως εἰ ἐ πιστολή ν τις ἀ νθρώ πων δεξά μενος, ἐ π̓ αὐ τῇ μέ γα φρονεῖ, τού του ἕ νεκεν ὑ ποσταλῆ ναί ποτε καταδέ ξομαι: ἀ λλ̓ οὐ δ̓ ἂ ν ἐ ξ αὐ τῶ ν ἥ κῃ τῶ ν οὐ ρανῶ ν, μὴ στοιχῇ δὲ τῷ ὑ γιαί νοντι λό γῳ τῆ ς πί στεως, δύ ναμαι αὐ τὸ ν κοινωνὸ ν ἡ γή σασθαι τῶ ν ἁ γί ων.̓ Ενθυμή θητι γά ρ, ὦ θαυμά σιε, ὅ τι οἱ παραχαρά κται τῆ ς ἀ ληθεί ας, οἱ τὸ̓ Αρειανὸ ν σχί σμα τῇ ὑ γιεῖ τῶ ν πατέ ρων ἐ πεισαγαγό ντες πί στει, οὐ δεμί αν ἄ λλην αἰ τί αν προβά λλονται τοῦ μὴ παραδέ χεσθαι τὸ εὐ σεβὲ ς τῶ ν πατέ ρων δό γμα, ἢ τὴ ν τοῦ ὁ μουσί ου διά νοιαν, ἣ ν αὐ τοὶ πονηρῶ ς καὶ ἐ πὶ διαβολῇ τῆ ς ὅ λης πί στεως ἐ ξηγοῦ νται, λέ γοντες τὸ ν Υἱ ὸ ν κατὰ τὴ ν ὑ πό στασιν ὁ μοού σιον λέ γεσθαι παῤ ἡ μῶ ν. οἷ ς ἐ ά ν τινα δῶ μεν ἀ φορμή ν, ἐ κ τοῦ περιφέ ρεσθαι τοῖ ς δἰ ἁ πλό τητα μᾶ λλον ἢ διὰ κακί αν ταῦ τα ἢ τὰ τού τοις παραπλή σια λέ γουσιν, οὐ δὲ ν κωλύ ει καὶ ἡ μᾶ ς ἀ ναντιρρή τους μὲ ν δοῦ ναι καθ̓ ἑ αυτῶ ν τὰ ς λαβά ς, ἰ σχυρὰ ν δὲ ἐ κεί νοις κατασκευά σαι τὴ ν αἵ ρεσιν, οἷ ς μί α μελέ τη ἐ στί ν, ἐ ν τοῖ ς ἐ πὶ τῆ ς ἐ κκλησί ας λό γοις οὐ τὰ ἑ αυτῶ ν κατασκευά ζειν, ἀ λλὰ τὰ ἡ μέ τερα διαβά λλειν. Τί ς δ̓ ἂ ν γέ νοιτο τῆ ς διαβολῆ ς ταύ της χαλεπωτέ ρα, καὶ μᾶ λλον δυναμέ νη τοὺ ς πολλοὺ ς διασαλεῦ σαι, ἢ εἰ φανεί ησά ν τινες ἐ ξ ἡ μῶ ν Πατρὸ ς καὶ Υἱ οῦ καὶ ἁ γί ου Πνεύ ματος μί αν ὑ πό στασιν λέ γοντες, οἳ κἂ ν πά νυ τὸ τῶ ν προσώ πων διά φορον ἐ ναργῶ ς δογματί ζωσιν, ἀ λλ̓ οὖ ν τῷ παρὰ τοῦ Σαβελλί ου προειλῆ φθαι τὸ αὐ τὸ τοῦ το λέ γοντος: ἕ να μὲ ν εἶ ναι τῇ ὑ ποστά σει τὸ ν Θεό ν, προσωποποιεῖ σθαι δὲ ὑ πὸ τῆ ς Γραφῆ ς διαφό ρως κατὰ τὸ ἰ δί ωμα τῆ ς ὑ ποκειμέ νης ἑ κά στοτε χρεί ας: καὶ νῦ ν μὲ ν τὰ ς πατρικὰ ς ἑ αυτῷ περιτιθέ ναι φωνά ς, ὅ ταν τού του καιρὸ ς ᾖ τοῦ προσώ που, νῦ ν δὲ τὰ ς Υἱ ῷ πρεπού σας, ὅ ταν πρὸ ς τὴ ν ἡ μετέ ραν ἐ πιμέ λειαν ἢ πρὸ ς ἄ λλας τινὰ ς οἰ κονομικὰ ς ἐ νεργεί ας ὑ ποβαί νῃ, νῦ ν δὲ τὸ τοῦ Πνεύ ματος ὑ ποδύ εσθαι προσωπεῖ ον, ὅ ταν ὁ καιρὸ ς τὰ ς ἀ πὸ τοῦ τοιού του προσώ που φωνὰ ς ἀ παιτῇ. ἐ ὰ ν οὖ ν καὶ παῤ ἡ μῖ ν φανῶ σί τινες ἓ ν τῷ ὑ ποκειμέ νῳ Πατέ ρα καὶ Υἱ ὸ ν καὶ ἅ γιον Πνεῦ μα λέ γοντες, τρί α δὲ πρό σωπα τέ λεια ὁ μολογοῦ ντες, πῶ ς οὐ χὶ σαφῆ καὶ ἀ ναντί ρρητον δό ξουσι παρέ χεσθαι τὴ ν ἀ πό δειξιν τοῦ ἀ ληθῆ εἶ ναι τὰ λεγό μενα περὶ ἡ μῶ ν; Περὶ δὲ τοῦ ὅ τι ὑ πό στασις καὶ οὐ σί α οὐ ταὐ τό ν ἐ στι, καὶ αὐ τοί, ὡ ς νομί ζω, ὑ πεσημή ναντο οἱ ἀ πὸ τῆ ς δύ σεως ἀ δελφοί, ἐ ν οἷ ς τὸ στενὸ ν τῆ ς ἑ αυτων γλώ ττης ὑ φορώ μενοι τὸ τῆ ς οὐ σί ας ὄ νομα τῇ̔ Ελλά δι φωνῇ παραδεδώ κασιν, ἵ να, εἴ τις εἴ η διαφορὰ τῆ ς ἐ ννοί ας, σώ ζοιτο αὐ τὴ ἐ ν τῇ εὐ κρινεῖ καὶ ἀ συγχύ τῳ διαστά σει τῶ ν ὀ νομά των. εἰ δὲ δεῖ καὶ ἡ μᾶ ς τὸ δοκοῦ ν ἡ μῖ ν ἐ ν βραχεῖ εἰ πεῖ ν, ἐ κεῖ νο ἐ ροῦ μεν, ὅ τι ὃ ν ἔ χει λό γον τὸ κοινὸ ν πρὸ ς τὸ ἴ διον, τοῦ τον ἔ χει ἡ οὐ σί α πρὸ ς τὴ ν ὑ πό στασιν. ἕ καστος γὰ ρ ἡ μῶ ν καὶ τῷ κοινῷ τῆ ς οὐ σί ας λό γῳ τοῦ εἶ ναι μετέ χει, καὶ τοῖ ς περὶ αὐ τὸ ν ἰ διώ μασιν ὁ δεῖ να ἔ στι καὶ ὁ δεῖ να. οὕ τω κἀ κεῖ ὁ μὲ ν τῆ ς οὐ σί ας λό γος κοινό ς, οἷ ον ἡ ἀ γαθό της, ἡ θεό της, ἢ εἴ τι ἄ λλο νοοῖ το: ἡ δὲ ὑ πό στασις ἐ ν τῷ ἰ διώ ματι τῆ ς πατρό τητος, ἢ τῆ ς υἱ ό τητος, ἢ τῆ ς ἁ γιαστικῆ ς δυνά μεως θεωρεῖ ται. εἰ μὲ ν οὖ ν ἀ νυπό στατα λέ γουσι τὰ πρό σωπα, αὐ τό θεν ἔ χει ὁ λό γος τὴ ν ἀ τοπί αν: εἰ δὲ ἐ ν ὑ ποστά σει εἶ ναι αὐ τὰ ἀ ληθινῇ συγχωροῦ σιν, ὃ ὁ μολογοῦ σι, καὶ ἀ ριθμεί τωσαν, ἵ να καὶ ὁ τοῦ ὁ μοουσί ου λό γος διαφυλαχθῇ ἐ ν τῇ ἑ νό τητι τῆ ς θεό τητος καὶ ἡ τῆ ς εὐ σεβεί ας ἐ πί γνωσις Πατρὸ ς καὶ Υἱ οῦ καὶ ἁ γί ου Πνεύ ματος, ἐ ν τῇ ἀ πηρτισμέ νῃ καὶ ὁ λοτελεῖ ἑ κά στου τῶ ν ὀ νομαζομέ νων ὑ ποστά σει κηρύ σσηται. ὅ μως δὲ ἐ κεῖ νο βού λομαι πεπεῖ σθαι τὴ ν σεμνό τητά σου, ὅ τι καὶ σὲ καὶ πά ντα τὸ ν παραπλησί ως σοι τῆ ς ἀ ληθεί ας φροντί ζοντα, καὶ τοὺ ς ὑ πὲ ρ τῆ ς εὐ σεβεί ας ἀ γωνιζομέ νους μὴ ἀ τιμά ζοντα, ἀ ναμέ νειν δεῖ καθηγή σασθαι τῆ ς συναφεί ας ταύ της καὶ τῆ ς εἰ ρή νης τοὺ ς προστά τας τῶ ν ἐ κκλησιῶ ν, οὓ ς ἐ γὼ στύ λους καὶ ἑ δραί ωμα τῆ ς ἀ ληθεί ας καὶ τῆ ς̓ Εκκλησί ας τί θεμαι: καὶ τοσού τῳ πλέ ον αὐ τοὺ ς αἰ δοῦ μαι, ὅ σῳ ἂ ν μακρό τερον ἐ ξοικισθῶ σιν, ἀ ντὶ τιμωρί ας αὐ τοῖ ς ἐ παγομέ νου τοῦ χωρισμοῦ. παρακαλῶ οὖ ν, φύ λαξον ἡ μῖ ν σεαυτὸ ν ἀ πρό ληπτον, ἵ ν̓ ἔ χωμέ ν σοι γοῦ ν ἐ παναπαύ εσθαι, ὃ ν ἐ ν πᾶ σι βακτηρί αν ἡ μῖ ν καὶ ἔ ρεισμα ὁ Θεὸ ς ἐ χαρί σατο.