Reader

̓ Ενέ τυχό ν σου τοῖ ς γρά μμασιν, ἃ διὰ τοῦ ἀ δελφοῦ ἡ μῶ ν Στρατηγί ου τοῦ συμπρεσβυτέ ρου ἀ πέ στειλας, καὶ ἐ νέ τυχον ἡ δέ ως. πῶ ς γὰ ρ οὐ κ ἔ μελλον, καὶ παρὰ ἀ νδρὸ ς συνετοῦ γεγραμμέ νοις, καὶ παρὰ καρδί ας τὴ ν πρὸ ς πά ντας ἀ γά πην ἐ κ τῆ ς ἐ ντολῆ ς τοῦ Κυρί ου κατορθοῦ ν δεδιδαγμέ νης; καὶ σχεδὸ ν ἐ γνώ ρισα τῆ ς ἐ ν τῷ παρελθό ντι χρό νῳ σιωπῆ ς τὴ ν αἰ τί αν. ἀ ποροῦ ντι γὰ ρ ἐ ῴ κεις καὶ ἐ κθαμβουμέ νῳ, εἰ Βασί λειος ἐ κεῖ νος, ὁ τοιῶ σδε δουλεύ σας ἐ κ παιδὸ ς τῷ δεῖ νι, ὁ τά δε ποιή σας ἐ πὶ τῶ ν καιρῶ ν τῶ νδε καὶ τά δε, ὁ τὸ ν πρὸ ς τοὺ ς μυρί ους πό λεμον τῆ ς πρὸ ς τὸ ν ἕ να θεραπεί ας ἕ νεκεν καταδεξά μενος: οὗ τος νῦ ν ἕ τερος γέ γονεν ἐ ξ ἑ τέ ρου, καὶ πό λεμον ἀ ντὶ τῆ ς ἀ γά πης ἀ νῄ ρηται, καὶ ὅ σα ἄ λλα ἐ πέ στειλας, ἱ κανῶ ς τῆ ς ψυχῆ ς τὴ ν ἔ κπληξιν ἐ ν τῇ παραλό γῳ τῶ ν πραγμά των μεταβολῇ ἐ νδεικνύ μενος. καὶ εἴ τι ἡ μῶ ν καὶ καθή ψω, οὐ κ ἐ δεξά μην τοῦ το δυσκό λως. οὐ γὰ ρ οὕ τως εἰ μὶ ἀ νουθέ τητος, ὡ ς πρὸ ς τὰ ς ἀ γαπητικὰ ς ἐ πιπλή ξει τῶ ν ἀ δελφῶ ν δυσχεραί νειν. τοσοῦ τον γὰ ρ ἀ πέ χω τοῖ ς ἐ πεσταλμέ νοις ἄ χθεσθαι, ὥ στε μικροῦ καὶ ἐ γέ λασα ἐ π̓ αὐ τοῖ ς, εἴ τοσού των ὄ ντων καὶ τηλικού των, ἃ ἡ μῖ ν ἐ δό κει τὴ ν πρὸ ς ἀ λλή λους φιλί αν πρό τερον βεβαιοῦ ν, αὐ τὸ ς ἐ πὶ μικροῖ ς τοῖ ς μέ χρι σοῦ φθά σασι τηλικαύ την ἔ γραψας τὴ ν ἔ κπληξιν πεπονθέ ναι. ἄ ῤ οὖ ν καὶ σὺ τὸ τῶ ν πολλῶ ν πέ πονθας, οἳ καταλιπό ντες τῶ ν πραγμά των ἐ ξετά ζειν τὴ ν φύ σιν, τοῖ ς ἀ νθρώ ποις προσέ χουσι, περὶ ὧ ν οἱ λό γοι, καὶ γί νονται, οὐ χὶ τῆ ς ἀ ληθεί ας ἐ ξετασταί, ἀ λλὰ τῆ ς διαφορᾶ ς τῶ ν προσώ πων δοκιμασταί, ἐ πιλαθό μενοι τῆ ς παραινέ σεως, ὅ τἰ Επιγινώ σκειν πρό σωπον ἐ ν κρί σει, οὐ καλό ν. Πλὴ ν ἀ λλ̓ ἐ πειδὴ Θεὸ ς πρό σωπον ἐ ν κρί σει ἀ νθρώ που οὐ λαμβά νει, ἣ ν πρὸ ς τὸ μέ γα δικαστή ριον ἀ πολογί αν παρεσκεύ ασα, ταύ την καὶ σοὶ γνωρί σαι οὐ παραιτή σομαι. ὅ τι οὐ δὲ ν παῤ ἡ μῶ ν τὸ ἐ ξ ἀ ρχῆ ς, οὔ τε μικρὸ ν οὔ τε μεῖ ζον, γέ γονε τῆ ς διαστά σεως αἴ τιον: ἀ λλ̓ ἄ νθρωποι μισοῦ ντες ἡ μᾶ ς, δἰ ἃ ς ἴ σασιν προφά σεις αὐ τοὶ̔ οὐ γὰ ρ ἐ μὲ χρὴ λέ γειν περὶ αὐ τῶ ν οὐ δέ ν̓, συνεχεῖ ς ἐ ποιοῦ ντο τὰ ς διαβολά ς, καὶ ἅ παξ μὲ ν ταύ τας καὶ δὶ ς ἀ πεδυσά μεθα, ὡ ς δὲ ἀ πέ ραντον ἦ ν τὸ πρᾶ γμα, καὶ οὐ δὲ ν ὄ φελος τῆ ς συνεχοῦ ς ἀ πολογί ας. ἡ μῶ ν μὲ ν μακρὰ ν ἀ πῳ κισμέ νων, τῶ ν δὲ ψευδολό γων ἐ γγύ θεν ἐ χό ντων ταῖ ς καθ̓ ἡ μῶ ν τιτρώ σκειν διαβολαῖ ς καρδί αν εὐ καταγώ νιστον καὶ οὐ δεδιδαγμέ νην τὴ ν ἑ τέ ραν τῶ ν ἀ κοῶ ν ἀ κεραί αν φυλά ττειν τῷ μὴ παρό ντι: τῶ ν Νικοπολιτῶ ν ἀ παιτού ντων τινὰ πληροφορί αν πί στεως, ὃ πά ντως οὐ δὲ ὑ μεῖ ς ἠ γνοή σατε, ἔ δοξεν ἡ μῖ ν τὴ ν διακονί αν τοῦ γρά μματος ὑ ποδέ ξασθαι. ἐ λογισά μεθα γὰ ρ δύ ο κατορθώ σειν ἐ ν ταὐ τῷ: τού ς τε Νικοπολί τας πεί σειν μὴ κακῶ ς φρονεῖ ν περὶ τοῦ ἀ νδρό ς, καὶ τῶ ν διαβαλλό ντων ἡ μᾶ ς ἐ μφρά ξειν τὰ στό ματα, τῆ ς κατὰ τὴ ν πί στιν συμφωνί ας τὰ ς ἑ κατέ ρωθεν συκοφαντί ας ἀ ποκλειού σης. καὶ δὴ καὶ συγγέ γραπτο μὲ ν ἡ πί στις, προσηνέ χθη δὲ παῤ ἡ μῶ ν: ὑ πεγρά φη δέ ὡ ς ὑ πεγρά φη, καὶ χωρί ον ὑ πεδεί χθη συνό δου δευτέ ρας, καὶ καιρὸ ς ἕ τερος, ὥ στε καὶ τοὺ ς κατὰ τὴ ν παροικί αν ἀ δελφοὺ ς ἡ μῶ ν συνελθό ντας ἑ νωθῆ ναι ἀ λλή λοις, καὶ γνησί αν καὶ ἄ δολον τοῦ λοιποῦ εἶ ναι τὴ ν κοινωνί αν.̔ Ημεῖ ς μὲ ν οὖ ν ἀ πηντή σαμεν κατὰ τὴ ν προθεσμί αν, καὶ οἱ σὺ ν ἡ μῖ ν ἀ δελφοὶ οἱ μὲ ν παρῆ σαν, οἱ δὲ ἐ πέ ρρεον, φαιδροὶ πά ντες καὶ πρό θυμοι, ὡ ς ἐ πὶ εἰ ρή νην τρέ χοντες: καὶ γρά μματα παῤ ἡ μῶ ν, καὶ ἡ μεροδρό μοι σημαί νοντες, ὅ τι πά ρεσμεν: καὶ γὰ ρ ἡ μέ τερον ἦ ν τὸ χωρί ον τὸ ἀ ποδεδειγμέ νον εἰ ς ὑ ποδοχὴ ν τῶ ν συντρεχό ντων. ὡ ς δὲ ἐ κ τοῦ ἑ τέ ρου μέ ρους οὐ δεὶ ς ἦ ν, οὔ τε προτρέ χων, οὔ τε εὐ αγγελιζό μενος τὴ ν παρουσί αν τῶ ν προσδοκωμέ νων, οἱ δὲ παῤ ἡ μῶ ν ἀ ποσταλέ ντες ἐ πανῆ λθον κατή φειαν πολλὴ ν καὶ γογγυσμὸ ν τῶ ν ἐ κεῖ διηγού μενοι, ὡ ς καινῆ ς πί στεως παῤ ἡ μῶ ν καταγγελθεί σης: καὶ ἐ λέ γοντο διορί ζεσθαι, ἦ μὴ ν μὴ ἐ πιτρέ ψειν τῷ ἐ πισκό πῳ αὐ τῶ ν πρὸ ς ἡ μᾶ ς διαβῆ ναι: ἦ λθε δέ τις καὶ γρά μμα φέ ρων ἡ μῖ ν, ἀ φωσιωμέ νον καὶ οὐ δεμί αν ἔ χον μνή μην τῶ ν ἐ ξ ἀ ρχῆ ς συγκειμέ νων. καὶ ὁ πά σης δέ μοι αἰ δοῦ ς καὶ τιμῆ ς ἄ ξιος ἀ δελφὸ ς Θεό φιλος, ἕ να τῶ ν αὐ τῷ συνό ντων ἀ ποστεί λας, ἐ δή λωσέ τινα, ἃ ἐ νό μισε καὶ αὐ τῷ ἐ πιβά λλοντα εἶ ναι εἰ πεῖ ν καὶ ἡ μῖ ν ἀ κοῦ σαι πρέ ποντα. ἐ πιστεῖ λαι γὰ ρ οὐ κ ἠ ξί ωσεν, οὐ τὸ ν ἐ κ τῶ ν γραμμά των ἔ λεγχον ὑ φορώ μενος τοσοῦ τον, ὅ σον φροντί ζων τοῦ μὴ εἰ ς ἀ νά γκην ἐ λθεῖ ν προσειπεῖ ν ἡ μᾶ ς ὡ ς ἐ πισκό πους: πλή ν γε δή, ὅ τι σφοδρὰ ἦ ν τὰ ῥ ή ματα, καὶ ἀ πὸ καρδί ας ἐ κθερμανθεί σης ἐ ξενεχθέ ντα. ἐ πὶ τού τοις διελύ θημεν κατῃ σχυμμέ νοι, καὶ συμπεπτωκό τες τῇ γνώ μῃ, οὐ κ ἔ χοντες ὅ τι τοῖ ς ἐ ρωτῶ σιν ἀ ποκρινού μεθα. χρό νος δὲ οὐ πολὺ ς ἐ ν τῷ μέ σῳ, καὶ ἀ ποδημί α μέ χρι Κιλί κων: κἀ κεῖ θεν ἐ πά νοδος. καὶ γρά μματα εὐ θύ ς, ἀ παγό ρευσιν ἔ χοντα τῆ ς πρὸ ς ἡ μᾶ ς κοινωνί ας.̔ Η δὲ αἰ τί α τῆ ς ἀ πορρή ξεως, ὅ τἰ Απολλιναρί ῳ, φησί ν, ἐ πεστεί λαμεν, καὶ τὸ ν συμπρεσβύ τερον ἡ μῶ ν Διό δωρον ἔ χομεν κοινωνικό ν. ἐ γὼ δὲ̓ Απολλινά ριον μὲ ν ἐ χθρὸ ν οὐ δέ ποτε ἡ γησά μην, ἀ λλ̓ ἔ στιν ἐ φ̓ οἷ ς καὶ αἰ δοῦ μαι τὸ ν ἄ νδρα: οὐ μὴ ν οὕ τως ἐ μαυτὸ ν τῷ ἀ νθρώ πῳ συνῆ ψα, ὥ στε τὰ ἐ κεί νου ἐ γκλή ματα αὐ τὸ ς ὑ ποδέ χεσθαι: ὅ που γε ἔ χω τινὰ καὶ αὐ τὸ ς ἐ γκαλεῖ ν αὐ τῷ, ἐ ντυχώ ν τισι τῶ ν συνταγμά των αὐ τοῦ. οὐ μὴ ν περὶ τοῦ Πνεύ ματος τοῦ ἁ γί ου ἢ αἰ τή σας αὐ τὸ ν οἶ δα βιβλί ον, ἢ ἀ ποσταλὲ ν ὑ ποδεξά μενος. ἀ λλὰ πολυφωνό τατον μὲ ν αὐ τὸ ν ἀ κού ω πά ντων συγγραφέ ων γεγενῆ σθαι, ὀ λί γοις δὲ ἐ ντετύ χηκα τῶ ν συνταγμά των αὐ τοῦ: οὐ δὲ γὰ ρ σχολή μοί ἐ στι τὰ τοιαῦ τα διερευνᾶ σθαι, καὶ ἅ μα δυσχερή ς τις εἰ μὶ πρὸ ς τὴ ν τῶ ν νεωτέ ρων παραδοχή ν, ᾧ γε τὸ σῶ μα οὐ δὲ τῇ ἀ ναγνώ σει τῶ ν θεοπνεύ στων Γραφῶ ν φιλοπό νως καὶ καθ̓ ὃ ν δεῖ τρό πον συγχωρεῖ παραμέ νειν. τί οὖ ν πρὸ ς ἐ μὲ τοῦ το, εἴ τις συνέ γραψέ τι μὴ ἀ ρέ σκον τῷ δεῖ νι; καί τοι εἰ δεῖ ἄ λλον ὑ πὲ ρ ἄ λλου τὰ ς εὐ θύ νας ὑ πέ χειν, ὁ ἐ μοὶ ἐ γκαλῶ ν ὑ πὲ ῤ Απολλιναρί ου ἀ πολογεί σθω ἡ μῖ ν ὑ πὲ ῤ Αρεί ου τοῦ ἰ δί ου διδασκά λου. καὶ ὑ πὲ ῤ Αετί ου τοῦ ἰ δί ου αὐ τοῦ μαθητοῦ. ἡ μεῖ ς δὲ οὔ τε ἐ διδά χθημέ ν τι, οὔ τε ἐ μαθητεύ θημεν τῷ ἀ νδρί, οὗ τὰ ἐ γκλή ματα ἡ μῖ ν περιτρέ πουσι. Διό δωρον δέ, ὡ ς θρέ μμα τοῦ μακαρί ου Σιλουανοῦ, τὸ ἐ ξ ἀ ρχῆ ς ὑ πεδεξά μεθα: νῦ ν δὲ καὶ ἀ γαπῶ μεν καὶ περιέ πομεν διὰ τὴ ν προσοῦ σαν αὐ τῷ τοῦ λό γου χά ριν, δἰ ἧ ς πολλοὶ τῶ ν ἐ ντυγχανό ντων βελτί ους γί νονται.̓ Επὶ τού τοις τοῖ ς γρά μμασι διατεθεὶ ς ὡ ς εἰ κὸ ς ἦ ν, καὶ ἐ κπλαγεὶ ς πρὸ ς τὴ ν οὕ τω παρά λογον καὶ ἀ θρό αν μεταβολή ν, οὐ δὲ ἀ ντιφθέ γξασθαι ἠ δυνή θην. συνδέ δετο μὲ ν γά ρ μοι ἡ καρδί α, παρεῖ το δὲ ἡ γλῶ σσα, νεναρκή κει δὲ ἡ χεί ρ: καὶ ἔ παθον πά θος ψυχῆ ς ἀ γεννοῦ ς̔ εἰ ρή σεται γὰ ρ τἀ ληθέ ς, πλὴ ν ἀ λλὰ συγγνώ μης ἄ ξιον̓: μικροῦ καὶ εἰ ς μισανθρωπί αν ἐ ξέ πεσον, καὶ πᾶ ν μοι ἦ θος ὕ ποπτον ἐ νομί σθη, καὶ μὴ εἶ ναι ἐ ν ἀ νθρώ που φύ σει τὸ τῆ ς ἀ γά πης καλό ν, ἀ λλὰ ῥ ῆ μα εἶ ναι εὐ πρό σωπον καλλωπισμό ν τινα παρέ χον τοῖ ς κεχρημέ νοις, οὐ μὴ ν ἐ νυπά ρχειν κατ̓ ἀ λή θειαν καρδί ᾳ ἀ νθρώ που τὴ ν διά θεσιν ταύ την, εἰ γὰ ρ ὁ δοκῶ ν ἐ κ παιδὸ ς εἰ ς γῆ ρας βαθὺ ἐ πιμέ λειαν ἑ αυτοῦ πεποιῆ σθαι ἐ κ τοιού των προφά σεων οὕ τω ῥ ᾳ δί ως ἐ ξηγριώ θη, μηδὲ ν τῶ ν ἡ μετέ ρων ὑ πολογισά μενος, μηδὲ τὴ ν ἐ ν τῷ παρελθό ντι πεῖ ραν τῆ ς οὕ τως εὐ τελοῦ ς διαβολῆ ς κυριωτέ ραν θέ μενος, ἀ λλ̓ οἷ ό ν τις πῶ λος ἀ δά μαστος, οὔ πω φέ ρειν καλῶ ς τὸ ν ἀ ναβά την δεδιδαγμέ νος, ἐ κ μικρᾶ ς ὑ ποψί ας ἀ νεχαί τισε καὶ ἀ πεσεί σατο καὶ χαμαὶ ἔ ρριψεν οἷ ς πρό τερον ἐ πηγά λλετο: τί χρὴ περὶ τῶ ν ἄ λλων ὑ πονοεῖ ν, πρὸ ς οὓ ς οὔ τε ἡ μῖ ν τοσαῦ τα τῆ ς φιλί ας ἐ στὶ ν ἐ νέ χυρα οὔ τε παῤ αὐ τῶ ν τοιαύ τη τῆ ς τῶ ν τρό πων ἐ πιμελεί ας ἐ πί δειξις; ταῦ τα κατ̓ ἐ μαυτὸ ν ἀ νελί σσων ἐ ν τῇ ψυχῇ, καὶ συνεχῶ ς στρέ φων ἐ ν τῇ καρδί ᾳ, μᾶ λλον δὲ ἀ ναστρεφό μενος ὑ π̓ αὐ τῶ ν τὴ ν καρδί αν, οὕ τω δακνό ντων με καὶ νυσσό ντων διὰ τῆ ς μνή μης, οὐ δὲ ν ἐ κεί νοις ἀ πεκρινά μην τοῖ ς γρά μμασιν, οὐ χ ὑ περοψί ᾳ σιωπή σας̔ μὴ τοῦ το οἰ ηθῇ ς, ἀ δελφέ: οὐ γὰ ρ ἀ νθρώ ποις ἀ πολογού μεθα, ἀ λλὰ κατενώ πιον τοῦ Θεοῦ ἐ ν Χριστῷ λαλοῦ μεν̓, ἀ πορί ᾳ δὲ καὶ ἀ μηχανί ᾳ καὶ τῷ μὴ ἔ χειν εἰ πεῖ ν τι τῆ ς λύ πης ἄ ξιον.̔́ Εως ἐ ν τού τοις ἦ μεν, ἐ πικατέ λαβεν ἡ μᾶ ς ἕ τερα γρά μματα πρὸ ς Δαζί ζαν τινὰ γεγραμμέ να δῆ θεν, τῇ δὲ ἀ ληθεί ᾳ πᾶ σιν ἀ νθρώ ποις ἐ πεσταλμέ να, ὡ ς δηλοῖ αὐ τῶ ν ἡ οὕ τως ὀ ξεῖ α διά δοσις, ὡ ς ἐ ν ὀ λί γαις ἡ μέ ραις ἐ ν παντὶ μὲ ν τῷ Πό ντῳ κατασπαρῆ ναι καὶ τὴ ν Γαλατί αν ἐ πιδραμεῖ ν. φασὶ δέ τινες, ὅ τι καὶ Βιθυνοὺ ς διεξελθό ντες οἱ τῶ ν ἀ γαθῶ ν τού των ἄ γγελοι μέ χρις αὐ τοῦ ἔ φθασαν̔ Ελλησπό ντου. τί να δὲ ἦ ν τὰ καθ̓ ἡ μῶ ν πρὸ ς Δαζί ζαν ἐ πεσταλμέ να, πά ντως μὲ ν οἶ δας. οὐ γὰ ρ οὕ τω σε μακρὰ ν τῆ ς ἑ αυτῶ ν φιλί ας τί θενται, ὥ στε σε μό νον ἀ γέ ραστον τῆ ς τιμῆ ς ἐ κεί νης καταλιπεῖ ν. εἰ δὲ οὐ κ ἦ λθεν εἰ ς σὲ τὰ γρά μματα, ἀ λλ̓ ἐ γώ σοι ἀ ποστέ λλω. ἐ ν οἷ ς εὑ ρή σεις ἡ μᾶ ς κατηγορουμέ νους, δό λον καὶ ῥ ᾳ διουργί αν, φθορὰ ν ἐ κκλησιῶ ν καὶ ψυχῶ ν ἀ πώ λειαν, καὶ τὸ πά ντων, ὡ ς αὐ τοὶ νομί ζουσιν, ἀ ληθέ στερον, ὅ τι ἐ γκά θετον ἐ κεί νην τὴ ν προβολὴ ν τῆ ς πί στεως ἐ ποιησά μεθα, οὐ Νικοπολί ταις διακονού μενοι, ἀ λλ̓ αὐ τοὶ λαβεῖ ν δολερῶ ς ὁ μολογί αν ἐ πινοή σαντες. τού των μὲ ν οὖ ν κριτὴ ς Κύ ριος: καὶ γὰ ρ τί ς ἂ ν γέ νοιτο τῶ ν ἐ ν καρδί ᾳ λογισμῶ ν ἐ ναργὴ ς ἀ πό δειξις; ἐ κεῖ νο δὲ αὐ τῶ ν ἐ θαύ μασα, εἰ ὅ τι μὲ ν τῷ παῤ ἡ μῶ ν ἐ πιδοθέ ντι βιβλί ῳ ὑ πέ γραψαν τοσαύ τῃ κέ χρηνται διαστά σει, ὥ στε καὶ ὄ ντα καὶ μὴ ὄ ντα εἰ ς τὴ ν τῶ ν ἐ γκαλού ντων αὐ τοῖ ς πληροφορί αν συμφύ ρειν, ὅ τι δὲ ἐ ν τῇ̔ Ρώ μῃ ἔ γγραφος αὐ τῶ ν ὁ μολογί α τῆ ς ἐ ν Νικαί ᾳ πί στεως ἀ πό κειται, τοῦ το οὐ κ ἐ ννοοῦ σιν, οὐ δὲ ὅ τι διὰ τῆ ς ἑ αυτῶ ν χειρὸ ς ἐ πέ δωκαν τῇ ἐ ν Τυά νοις συνό δῳ τὸ ἀ πὸ̔ Ρώ μης βιβλί ον, ὃ παῤ ἡ μῖ ν κατά κειται, τὴ ν αὐ τὴ ν ταύ την πί στιν ἔ χον. καὶ τῆ ς ἰ δί ας ἑ αυτῶ ν δημηγορί ας ἐ πελά θοντο, ἣ ν εἰ ς τὸ μέ σον καταστά ντες τό τε, ὠ δύ ροντο μὲ ν τὴ ν ἀ πά την, δἰ ἧ ς ὑ πή χθησαν συνθέ σθαι τῷ τό μῳ τῷ παρὰ τοῦ συστή ματος Εὐ δοξί ου συντεταγμέ νῳ: διό τι ταύ την ἐ πενό ησαν τοῦ σφά λματος ἐ κεί νου ἀ πολογί αν, τὸ ἀ πελθό ντας εἰ ς̔ Ρώ μην, ἐ κεῖ θεν λαβεῖ ν τὴ ν τῶ ν πατέ ρων πί στιν, ἵ να ἣ ν ἐ ποί ησαν βλά βην ταῖ ς ἐ κκλησί αις τῇ πρὸ ς τὸ κακὸ ν συνθή κῃ, ταύ την ἐ πανορθώ σωνται τῇ ἐ πεισαγωγῇ τοῦ βελτί ονος. ἀ λλ̓ οἱ τὰ ς μακροτά τας ἀ ποδημί ας ὑ πὲ ρ τῆ ς πί στεως ὑ ποστά ντες, καὶ τὰ σοφὰ ταῦ τα δημηγορή σαντες, νῦ ν λοιδοροῦ νται ἡ μᾶ ς, ὡ ς δολί ως πορευομέ νους, καὶ ἐ ν σχή ματι ἀ γά πης τὰ τῶ ν ἐ πιβουλευό ντων ποιοῦ ντας. δηλοῖ δὲ καὶ τὰ νῦ ν περιφερό μενα κατεγνωκέ ναι αὐ τοὺ ς τῆ ς ἐ ν Νικαί ᾳ πί στεως. εἶ δον γὰ ρ Κύ ζικον, καὶ μετ̓ ἄ λλης πί στεως ἐ πανῆ λθον. Καὶ τί τὸ ἐ ν τοῖ ς ῥ ή μασιν εὐ μετά θετον λέ γω, πολλῷ μεί ζονας ἐ ξ αὐ τῶ ν τῶ ν πραγμά των τῆ ς ἐ πὶ τὰ ἐ ναντί α περιτροπῆ ς ἔ χων τὰ ς ἀ ποδεί ξεις; οἱ γὰ ρ πεντακοσί ων ἐ πισκό πων δό γματι κατ̓ αὐ τῶ ν ἐ ξενεχθέ ντι μὴ εἴ ξαντες, μηδὲ καταδεξά μενοι τῆ ς οἰ κονομί ας τῶ ν ἐ κκλησιῶ ν ἀ ποστῆ ναι, τοσού των εἰ ς τὴ ν τῆ ς καθαιρέ σεως αὐ τῶ ν γνώ μην συμφωνησά ντων: διό τι, φασί ν, οὐ κ ἦ σαν Πνεύ ματος ἁ γί ου μέ τοχοι, οὐ δὲ Θεοῦ χά ριτι τὰ ς ἐ κκλησί ας οἰ κονομοῦ ντες, ἀ λλ̓ ἀ νθρωπί νῃ δυναστεί ᾳ καὶ ἐ πιθυμί ᾳ δό ξης κενῆ ς τὰ προστασί ας ἁ ρπά σαντες: οὗ τοι νῦ ν τοὺ ς παῤ ἐ κεί νων χειροτονηθέ ντας ὡ ς ἐ πισκό πους δέ χονται. οὓ ς ἐ ρώ τησον ἀ ντ̓ ἐ μοῦ, εἰ καὶ τῶ ν ἀ νθρώ πων πά ντων καταφρονοῦ σιν, ὡ ς οὔ τ̓ ὀ φθαλμοὺ ς ἐ χό ντων, οὔ τ̓ ὦ τα, οὔ τε καρδί αν αἰ σθητική ν, ὅ σον γοῦ ν δύ νασθαι συνιδεῖ ν τῶ ν γενομέ νων τὸ ἀ νακό λουθον, ἐ ν τῇ ἑ αυτῶ ν καρδί ᾳ τί να διά νοιαν ἔ χουσι; πῶ ς δύ νανται δύ ο εἶ ναι ἐ πί σκοποι, ὅ τε καθῃ ρημέ νος ὑ πὸ Εὐ ιππί ου, καὶ ὁ παῤ αὐ τοῦ κεχειροτονημέ νος; τῆ ς γὰ ρ αὐ τῆ ς χειρὸ ς ἔ ργον ἀ μφό τερα. ὃ ς εἰ μὴ εἶ χε τὴ ν δεδομέ νην τῷ̔ Ιερεμί ᾳ χά ριν, κατασκά πτειν καὶ ἀ νοικοδομεῖ ν, ἐ κριζοῦ ν καὶ καταφυτεύ ειν, οὔ τ̓ ἂ ν ἐ ξερρί ζωσε τοῦ τον, οὔ τ̓ ἂ ν ἐ κεῖ νον ἐ φύ τευσεν. εἰ δὲ τὸ ἕ τερον αὐ τῷ δί δως, συγχωρή σεις αὐ τῷ καὶ τὸ ἕ τερον. ἀ λλ̓ εἷ ς σκοπό ς, ὡ ς ἔ οικε, τὸ ἑ αυτῶ ν ζητεῖ ν πανταχοῦ, καὶ φί λον μὲ ν ἡ γεῖ σθαι τὸ ν ταῖ ς ἐ πιθυμί αις αὐ τῶ ν συνεργοῦ ντα, πολέ μιον δὲ κρί νειν, καὶ μηδεμιᾶ ς κατ̓ αὐ τοῦ διαβολῆ ς φεί δεσθαι, τὸ ν ταῖ ς ἐ πιθυμί αις αὐ τῶ ν ἀ νθιστά μενον. Οἷ αι γὰ ρ αὐ τῶ ν καὶ αἱ νῦ ν κατὰ τῆ ς̓ Εκκλησί ας οἰ κονομί αι. φρικταὶ μὲ ν διὰ τὴ ν τῶ ν ποιού ντων εὐ κολί αν, ἐ λεειναὶ δὲ διὰ τὴ ν τῶ ν πασχό ντων ἀ ναισθησί αν. Εὐ ιππί ου τέ κνα καὶ Εὐ ιππί ου ἔ κγονα, διὰ πρεσβεί ας ἀ ξιοπί στου ἐ κ τῆ ς ὑ περορί ας μετακληθέ ντες εἰ ς τὴ ν Σεβά στειαν, ἐ πιστεύ θησαν τὸ ν λαό ν. παρέ λαβον τὸ θυσιαστή ριον, ζύ μη ἐ γέ νοντο τῆ ς ἐ κεῖ ἐ κκλησί ας. παῤ ὧ ν ἡ μεῖ ς μὲ ν ὡ ς ὁ μοουσιασταὶ διωκό μεθα. Εὐ στά θιος δὲ ὁ βαστά σας ἐ ν τῷ χά ρτῃ ἀ πὸ̔ Ρώ μης μέ χρι Τυά νων τὸ ὁ μοού σιον, οὗ τος νῦ ν αὐ τοῖ ς ἀ νακέ κραται, εἰ καὶ ὅ τι παραδεχθῆ ναι εἰ ς τὴ ν πολυπό θητον αὐ τῶ ν κοινωνί αν οὐ κ ἠ δυνή θη, ἢ φοβηθέ ντων τὸ πλῆ θος τῶ ν κατ̓ αὐ τοῦ συμφωνησά ντων, ἢ αἰ δεσθέ ντων τὸ ἀ ξιό πιστον. τί νες γὰ ρ ἦ σαν οἱ συνειλεγμέ νοι, καὶ πῶ ς μὲ ν χειροτονηθεὶ ς ἕ καστος, ἀ πὸ ποί ου δὲ τοῦ ἐ ξ ἀ ρχῆ ς βί ου ἐ πὶ ταύ την παρῆ λθε τὴ ν δυναστεί αν νῦ ν, ἐ γὼ μὲ ν μή ποτε οὕ τω σχολά σαιμι, ὥ στε τὰ ς ἐ κεί νων πρά ξεις ἐ κδιηγεῖ σθαι. ἔ μαθον γὰ ρ προσεύ χεσθαι:̔́ Οπως ἂ ν μὴ λαλή σῃ τὸ στό μα μου τὰ ἔ ργα τῶ ν ἀ νθρώ πων. αὐ τὸ ς δὲ ἐ ρευνή σας μαθή σῃ: κἄ ν σε διαφύ γῃ, τὸ ν κριτὴ ν πά ντως οὐ λή σεται.̔̀ Ο μέ ντοι πέ πονθα πά θος οὐ παραιτή σομαι καὶ πρὸ ς τὴ ν σὴ ν ἐ ξειπεῖ ν ἀ γά πην, ὅ τι πέ ρυσιν, ἀ σθενή σας πυρετῷ λαβροτά τῳ, καὶ ἐ γγί σας μέ χρις αὐ τῶ ν τῶ ν πυλῶ ν τοῦ θανά του, εἶ τα ὑ πὸ τῆ ς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπί ας ἀ νακληθεί ς, δυσχερῶ ς εἶ χον πρὸ ς τὴ ν ἐ πά νοδον, λογιζό μενος εἰ ς οἷ α πά λιν ἔ ρχομαι κακά: καὶ κατ̓ ἐ μαυτὸ ν ἐ σκό πουν, τί ποτε ἄ ρα ἐ στὶ τὸ ἐ ν τῷ βά θεῖ τῆ ς σοφί ας ἀ ποκεί μενον τοῦ Θεοῦ, δἰ ὃ ἐ μοὶ πά λιν τῆ ς ἐ ν σαρκὶ ζωῆ ς ἡ μέ ραι συνεχωρή θησαν. ἐ πειδὴ δὲ ἔ γνων ταῦ τα, ἐ λογισά μην, ὅ τι ἐ βουλή θη ἡ μᾶ ς ὁ Κύ ριος ἰ δεῖ ν παυσαμέ νας τοῦ σά λου τὰ ς ἐ κκλησί ας, ὃ ν ἔ παθον πρὸ τού του ἐ πὶ τῷ χωρισμῷ τῶ ν διὰ τὴ ν περιπεπλασμέ νην αὐ τοῖ ς σεμνό τητα πά ντα πιστευομέ νων. ἢ καὶ τά χα τονῶ σαί μου τὴ ν ψυχὴ ν καὶ νηπτικωτέ ραν πρό ς γε τὸ ἐ φεξῆ ς καταστῆ σαι ὁ Κύ ριος ἐ βουλή θη, ὡ ς μὴ προσέ χειν ἀ νθρώ ποις, ἀ λλὰ διὰ τῶ ν εὐ αγγελικῶ ν ἐ ντολῶ ν καταρτί ζεσθαι, αἳ οὔ τε καιροῖ ς οὔ τε περιστά σεσιν ἀ νθρωπί νων πραγμά των συμμεταβά λλονται, ἀ λλ̓ αἱ αὐ ταὶ διαμέ νουσιν, ὡ ς προηνέ χθησαν ἀ πὸ τοῦ ἀ ψευδοῦ ς καὶ μακαρί ου στό ματος, οὕ τω διαιωνί ζουσαι.̓́ Ανθρωποι δὲ ταῖ ς νεφέ λαις ἐ οί κασι, πρὸ ς τὰ ς τῶ ν πνευμά των μεταβολὰ ς ἄ λλοτε κατ̓ ἄ λλο μέ ρος τοῦ ἀ έ ρος ἐ μφερομέ ναις. καὶ μά λιστα δὴ οὗ τοι, περὶ ὧ ν ὁ λό γος, πολυτροπώ τατοι τῶ ν εἰ ς ἡ μετέ ραν πεῖ ραν ἡ κό ντων ἐ φά νησαν. εἰ μὲ ν καὶ εἰ ς τὰ λοιπὰ τοῦ βί ου πρά γματα εἴ ποιεν ἂ ν οἱ συμβεβιωκό τες, ὃ δ̓ οὖ ν ἐ μοὶ ἐ φά νη, τὸ περὶ τὴ ν πί στιν αὐ τῶ ν εὐ μετά θετον, οὐ κ οἶ δα μέ χρι τοῦ νῦ ν ἐ ν ἄ λλοις οὔ τε αὐ τὸ ς ἱ στορή σας οὔ τε ἀ κού σας ἑ τέ ρων.̓ Αρεί ῳ κατηκολού θουν τὸ ἐ ξ ἀ ρχῆ ς: μετέ θεντο πρὸ ς̔ Ερμογέ νην, τὸ ν κατὰ διά μετρον ἐ χθρὸ ν ὄ ντα τῆ ς̓ Αρεί ου κακοδοξί ας, ὡ ς δηλοῖ αὐ τὴ ἡ πί στις ἡ κατὰ Νί καιαν παῤ ἐ κεί νου τοῦ ἀ νδρὸ ς ἐ κφωνηθεῖ σα ἐ ξ ἀ ρχῆ ς. ἐ κοιμή θἡ Ερμογέ νης, καὶ πά λιν μετέ στησαν πρὸ ς Εὐ σέ βιον, ἄ νδρα κορυφαῖ ον τοῦ κατὰ̓́ Αρειον κύ κλου, ὡ ς οἱ πειραθέ ντες φασί ν. ἐ κεῖ θεν ἐ κπεσό ντες δἰ ἃ ς δή ποτε αἰ τί ας, πά λιν ἀ νέ δραμον εἰ ς τὴ ν πατρί δα, καὶ πά λιν τὸ̓ Αρειανὸ ν ὑ πέ κρυπτον φρό νημα. παρελθό ντες εἰ ς τὴ ν ἐ πισκοπή ν, ἵ να τὰ ἐ ν μέ σῳ παραλί πω, ὅ σας ἐ ξέ θεντο πί στεις. ἐ π̓̓ Αγκύ ρας ἄ λλην, ἑ τέ ραν ἐ ν Σελευκεί ᾳ, ἑ τέ ραν ἐ ν Κωνσταντινουπό λει, τὴ ν πολυθρύ λλητον, ἐ ν Λαμψά κῳ ἑ τέ ραν, μετὰ ταῦ τα τὴ ν ἐ ν Νί κῃ τῆ ς Θρά κης, νῦ ν πά λιν τὴ ν ἐ ν Κυζί κῳ: ἧ ς τὰ μὲ ν ἄ λλα οὐ κ ἐ πί σταμαι, τοσοῦ τον δὲ ἀ κού ω, ὅ τι τὸ ὁ μοού σιον κατασιγά σαντες, τὸ κατ̓ οὐ σί αν ὅ μοιον νῦ ν ἐ πιφέ ρουσι, καὶ τὰ ς εἰ ς Πνεῦ μα τὸ ἅ γιον βλασφημί ας μετ̓ Εὐ νομί ου συγγρά φουσι. τού των δὲ τῶ ν πί στεων ἃ ς ἀ πηριθμησά μην, εἰ καὶ μὴ πᾶ σαι πρὸ ς ἀ λλή λας ἔ χουσιν ἐ ναντί ως, ἀ λλ̓ οὖ ν τὸ εὐ μετά βολον τοῦ τρό που ὁ μοί ως συνιστῶ σι, διὰ τὸ μηδέ ποτε αὐ τοὺ ς ἐ πὶ τῶ ν αὐ τῶ ν ἑ στά ναι ῥ ημά των. ταῦ τά ἐ στιν ἀ ληθῆ, μυρί ων ἑ τέ ρων ἀ ποσιωπηθέ ντων.̓ Επειδὴ δὲ καὶ πρὸ ς ὑ μᾶ ς διέ βησαν νῦ ν, ἀ ξιοῦ μεν ἀ ντιγρά ψαι διὰ τοῦ αὐ τοῦ ἀ νδρὸ ς̔ λέ γω δὲ τοῦ συμπρεσβυτέ ρου ἡ μῶ ν Στρατηγί οὐ, εἴ τε ὁ αὐ τὸ ς διέ μεινας πρὸ ς ἡ μᾶ ς, εἴ τε καὶ ἠ λλοιώ θης ἀ πὸ τῆ ς συντυχί ας. οὔ τε γὰ ρ ἐ κεί νους εἰ κὸ ς ἦ ν σιωπῆ σαι, οὔ τε αὐ τὸ ν σέ, τὸ ν ἡ μῖ ν τοιαῦ τα γρά ψαντα, μὴ οὐ χὶ καὶ πρὸ ς ἐ κεί νους τῇ παρρησί ᾳ χρή σασθαι. εἰ μὲ ν οὖ ν μέ νοις ἐ ν τῇ πρὸ ς ἡ μᾶ ς κοινωνί ᾳ τοῦ το ἄ ριστον καὶ εὐ χῆ ς τῆ ς ἀ νωτά τω ἄ ξιον: εἰ δέ σε πρὸ ς ἑ αυτοὺ ς μετέ θηκαν, λυπηρὸ ν μέ ν. πῶ ς γὰ ρ οὐ κ ἀ δελφοῦ τοιού του χωρισμό ς; πλὴ ν εἰ καὶ μηδὲ ν ἄ λλο, τὸ γοῦ ν φέ ρειν τὰ ς τοιαύ τας ζημί ας παῤ αὐ τῶ ν ἐ κεί νων ἱ κανῶ ς ἐ γυμνά σθημεν.