Reader

̓ Επέ γνων σου τὴ ν ἐ πιστολή ν, ὥ σπερ οἳ τοὺ ς τῶ ν φί λων παῖ δας ἐ κ τῆ ς ἐ πιφαινομέ νης αὐ τοῖ ς ὁ μοιό τητος πρὸ ς τοὺ ς τεκό ντας ἐ πιγινώ σκουσι. τὸ γὰ ρ μὴ μέ γα εἶ ναι φῆ σαι τὴ ν τοῦ τό που κατασκευὴ ν πρὸ ς τὸ ἐ μποιῆ σαι ὁ ρμή ν τινα τῇ ψυχῇ σου εἰ ς τὸ ν μεθ̓ ἡ μῶ ν βί ον πρὶ ν ἂ ν περὶ τοῦ τρό που τι μά θῃ ς καὶ τῆ ς διαγωγῆ ς σὸ ν ἦ ν ὄ ντως τὸ διανό ημα καὶ τῆ ς σῆ ς ψυχῆ ς ἄ ξιον, τῆ ς πά ντα τὰ τῇ δε μηδὲ ν τιθεμέ νης πρὸ ς τὴ ν ἐ ν ἐ παγγελί αις ἡ μῖ ν ἀ ποκειμέ νην μακαριό τητα. ἐ γὼ δὲ ἃ μὲ ν ποιῶ αὐ τὸ ς ἐ πὶ τῆ ς ἐ σχατιᾶ ς ταύ της, νυκτὸ ς καὶ ἡ μέ ρας, γρά φειν αἰ σχύ νομαι. κατέ λιπον μὲ ν γὰ ρ τὰ ς ἐ ν ἄ στει διατριβὰ ς ὡ ς μυρί ων κακῶ ν ἀ φορμά ς, ἐ μαυτὸ ν δὲ οὔ πω ἀ πολιπεῖ ν ἠ δυνή θην. ἀ λλ̓ ὅ μοιό ς εἰ μι τοῖ ς ἐ ν θαλά σσῃ ὑ πὸ τῆ ς κατὰ τὸ ν πλοῦ ν ἀ πειρί ας ἀ πορουμέ νοις καὶ ναυτιῶ σιν: οἳ τῷ μεγέ θει τοῦ πλοί ου δυσχεραί νουσιν ὡ ς πολὺ ν τὸ ν σά λον παρεχομέ νῳ, κἀ κεῖ θεν ἐ πὶ τὸ ν λέ μβον ἢ τὸ ἀ κά τιον μεταβαί νοντες, πανταχοῦ ναυτιῶ σι καὶ ἀ ποροῦ νται: συμμετέ ρχεται γὰ ρ αὐ τοῖ ς ἡ ἀ ηδί α καὶ ἡ χολή. τοιοῦ τον οὖ ν τι καὶ τὸ ἡ μέ τερον. τὰ γὰ ρ ἔ νοικα πά θη συμπεριφέ ροντες πανταχοῦ μετὰ τῶ ν ὁ μοί ων θορύ βων ἐ σμέ ν, ὥ στε οὐ δὲ ν μέ γα τῆ ς ἐ ρημί ας ἀ πωνά μεθα ταύ της. ἃ μέ ντοι ποιεῖ ν ἔ δει καὶ ὅ θεν ὑ πῆ ρξεν ἂ ν ἡ μῖ ν τῶ ν ἰ χνῶ ν ἔ χεσθαι τοῦ πρὸ ς σωτηρί αν καθηγησαμέ νοὑ εἴ τις γά ρ, φησί, θέ λει ὀ πί σω μου ἐ λθεῖ ν, ἀ παρνησά σθω ἑ αυτὸ ν καὶ ἀ ρά τω τὸ ν σταυρὸ ν αὐ τοῦ καὶ ἀ κολουθεί τω μοἰ, ταῦ τά ἐ στιν.̓ Εν ἡ συχί ᾳ τὸ ν νοῦ ν ἔ χειν πειρᾶ σθαι προσή κει. ὡ ς γὰ ρ ὀ φθαλμὸ ν περιαγό μενον συνεχῶ ς, καὶ νῦ ν μὲ ν ἐ πὶ τὰ πλά για περιφερό μενον, νῦ ν δὲ πρὸ ς τὰ ἄ νω καὶ κά τω πυκνὰ μεταστρεφό μενον, ἰ δεῖ ν ἐ ναργῶ ς τὸ ὑ ποκεί μενον οὐ χ οἷ ό ν τε, ἀ λλὰ χρὴ προσερεισθῆ ναι τὴ ν ὄ ψιν τῷ ὁ ρωμέ νῳ, εἰ μέ λλοι ἐ ναργῆ αὐ τοῦ ποιεῖ σθαι τὴ ν θέ αν: οὕ τω καὶ νοῦ ν ἀ νθρώ που ὑ πὸ μυρί ων τῶ ν κατὰ τὸ ν κό σμον φροντί δων περιελκό μενον ἀ μή χανον ἐ ναργῶ ς ἐ νατενί σαι τῇ ἀ ληθεί ᾳ. ἀ λλὰ τὸ ν μὲ ν οὔ πω τοῖ ς δεσμοῖ ς τοῦ γά μου συνεζευγμέ νον λυσσώ δεις ἐ πιθυμί αι καὶ ὁ ρμαὶ δυσκά θεκτοι καὶ ἔ ρωτέ ς τινες δυσέ ρωτες ἐ κταρά σσουσι: τὸ ν δὲ ἤ δη συγκατειλημμέ νον ὁ μοζύ γῳ ἕ τερος θό ρυβος φροντί δων ἐ κδέ χεται: ἐ ν ἀ παιδί ᾳ, παί δων ἐ πιθυμί α: ἐ ν τῇ κτή σει τῶ ν παί δων, παιδοτροφί ας μέ ριμνα, γυναικὸ ς φυλακή, οἴ κου ἐ πιμέ λεια, οἰ κετῶ ν προστασί αι, αἱ κατὰ τὰ συμβό λαια βλά βαι, οἱ πρὸ ς τοὺ ς γεί τονας διαπληκτισμοί, αἱ ἐ ν τοῖ ς δικαστηρί οις συμπλοκαί, τῆ ς ἐ μπορί ας οἱ κί νδυνοι, αἱ τῆ ς γεωργί ας διαπονή σεις. πᾶ σα ἡ μέ ρα ἰ δί αν ἥ κει φέ ρουσα τῆ ς ψυχῆ ς ἐ πισκό τησιν. καὶ αἱ νύ κτες τὰ ς μεθημερινὰ ς φροντί δας παραλαμβά νουσαι, ἐ ν ταῖ ς αὐ ταῖ ς φαντασί αις ἐ ξαπατῶ σι τὸ ν νοῦ ν. Τού των δὲ μί α φυγή, ὁ χωρισμὸ ς ἀ πὸ τοῦ κό σμου παντό ς. κό σμου δὲ ἀ ναχώ ρησις, οὐ τὸ ἔ ξω αὐ τοῦ γενέ σθαι σωματικῶ ς, ἀ λλὰ τῆ ς πρὸ ς τὸ σῶ μα συμπαθεί ας τὴ ν ψυχὴ ν ἀ ποῤ ῥ ῆ ξαι καὶ γενέ σθαι ἄ πολιν, ἄ οικον, ἀ νί διον, ἀ φιλέ ταιρον, ἀ κτή μονα, ἄ βιον, ἀ πρά γμονα, ἀ συνά λλακτον, ἀ μαθῆ τῶ ν ἀ νθρωπί νων διδαγμά των, ἕ τοιμον ὑ ποδέ ξασθαι τῇ καρδί ᾳ τὰ ς ἐ κ τῆ ς θεί ας διδασκαλί ας ἐ γγινομέ νας διατυπώ σεις. ἑ τοιμασί α δὲ καρδί ας ἡ ἀ πομά θησις τῶ ν ἐ κ πονηρᾶ ς συνηθεί ας προκατασχό ντων αὐ τὴ ν διδαγμά των. οὔ τε γὰ ρ ἐ ν κηρῷ γρά ψαι δυνατό ν, μὴ προκαταλεά ναντα τοὺ ς ἐ ναποκειμέ νους χαρακτῆ ρας: οὔ τε ψυχῇ δό γματα θεῖ α παραθέ σθαι, μὴ τὰ ς ἐ κ τοῦ ἔ θους προλή ψεις αὐ τῆ ς ἐ ξελό ντα. πρὸ ς δὴ τοῦ το μέ γιστον ὄ φελος ἡ μῖ ν ἡ ἐ ρημί α παρέ χεται, κατευνά ζουσα ἡ μῶ ν τὰ πά θη καὶ σχολὴ ν διδοῦ σα τῷ λό γῳ παντελῶ ς αὐ τὰ τῆ ς ψυχῆ ς ἐ κτεμεῖ ν. ὡ ς γὰ ρ τὰ θηρί α εὐ καταγώ νιστά ἐ στι καταψηχθέ ντα, οὕ τως ἐ πιθυμί αι καὶ ὀ ργαὶ καὶ φό βοι καὶ λύ παι, τὰ ἰ οβό λα τῆ ς ψυχῆ ς κακά, κατευνασθέ ντα διὰ τῆ ς ἡ συχί ας καὶ μὴ ἐ ξαγριαινό μενα τῷ συνεχεῖ ἐ ρεθισμῷ, εὐ καταγωνιστό τερα τῇ δυνά μει τοῦ λό γου γί νεται. ἔ στω τοί νυν τὸ χωρί ον τοιοῦ τον, οἷ ό ν πέ ρ ἐ στι καὶ τὸ ἡ μέ τερον, ἐ πιμιξί ας ἀ νθρώ πων ἀ πηλλαγμέ νον, ὡ ς ὑ πὸ μηδενὸ ς τῶ ν ἔ ξωθεν τὸ συνεχὲ ς τῆ ς ἀ σκή σεως διακό πτεσθαι.̓́ Ασκησις δὲ εὐ σεβεί ας τὴ ν ψυχὴ ν τρέ φει τοῖ ς θεί οις διανοή μασι. τί οὖ ν μακαριώ τερον τοῦ τὴ ν ἀ γγέ λων χορεί αν ἐ ν γῇ μιμεῖ σθαι; εὐ θὺ ς μὲ ν ἀ ρχομέ νης ἡ μέ ρας εἰ ς εὐ χὰ ς ὁ ρμῶ ντα, ὕ μνοις καὶ ᾠ δαῖ ς γεραί ρειν τὸ ν κτί σαντα; εἶ τα ἡ λί ου καθαρῶ ς διαλά μψαντος, ἐ π̓ ἔ ργα τρεπό μενον, πανταχοῦ αὐ τῷ τῆ ς εὐ χῆ ς συμπαρού σης, καὶ τοῖ ς ὕ μνοις, ὥ σπερ ἅ λατι, παραρτύ ειν τὰ ς ἐ ργασί ας; τὸ γὰ ρ ἱ λαρὸ ν καὶ ἄ λυπον τῆ ς ψυχῆ ς κατά στημα αἱ τῶ ν ὕ μνων παρηγορί αι χαρί ζονται.̔ Ησυχί α οὖ ν ἀ ρχὴ καθά ρσεως τῇ ψυχῇ, μή τε γλώ ττης λαλού σης τὰ τῶ ν ἀ νθρώ πων, μή τε ὀ φθαλμῶ ν εὐ χροί ας σωμά των καὶ συμμετρί ας περισκοπού ντων, μή τε ἀ κοῆ ς τὸ ν τό νον τῆ ς ψυχῆ ς ἐ κλυού σης ἐ ν ἀ κροά μασι μελῶ ν πρὸ ς ἡ δονὴ ν πεποιημέ νων, μή τε ῥ ή μασιν εὐ τραπέ λων καὶ γελοιαστῶ ν ἀ νθρώ πων, ὃ μά λιστα λύ ειν τῆ ς ψυχῆ ς τὸ ν τό νον πέ φυκε. νοῦ ς μὲ ν γὰ ρ μὴ σκεδαννύ μενος ἐ πὶ τὰ ἔ ξω μηδὲ ὑ πὸ τῶ ν αἰ σθητηρί ων ἐ πὶ τὸ ν κό σμον διαχεό μενος ἐ πά νεισι μὲ ν πρὸ ς ἑ αυτό ν, δἰ ἑ αυτοῦ δὲ πρὸ ς τὴ ν περὶ Θεοῦ ἔ ννοιαν ἀ ναβαί νει: κἀ κεί νῳ τῷ κά λλει περιλαμπό μενό ς τε καὶ ἐ λλαμπό μενος καὶ αὐ τῆ ς τῆ ς φύ σεως λή θην λαμβά νει: μή τε πρὸ ς τροφῆ ς φροντί δα μή τε πρὸ ς περιβολαί ων μέ ριμναν τὴ ν ψυχὴ ν καθελκό μενος, ἀ λλὰ σχολὴ ν ἀ πὸ τῶ ν γηΐ νων φροντί δων ἄ γων, τὴ ν πᾶ σαν ἑ αυτοῦ σπουδὴ ν ἐ πὶ τὴ ν κτῆ σιν τῶ ν αἰ ωνί ων ἀ γαθῶ ν μετατί θησι: πῶ ς μὲ ν κατορθωθῇ αὐ τῷ ἡ σωφροσύ νη καὶ ἡ ἀ νδρί α: πῶ ς δὲ ἡ δικαιοσύ νη καὶ ἡ φρό νησις, καὶ αἱ λοιπαὶ ἀ ρεταὶ ὅ σαι ταῖ ς γενικαῖ ς ταύ ταις ὑ ποδιαιρού μεναι καθηκό ντως ἕ καστα ἐ πιτελεῖ ν τῶ ν κατὰ τὸ ν βί ον ὑ ποβά λλουσι τῷ σπουδαί ῳ. Μεγί στη δὲ ὁ δὸ ς πρὸ ς τὴ ν τοῦ καθή κοντος εὕ ρεσιν καὶ ἡ μελέ τη τῶ ν θεοπνεύ στων Γραφῶ ν. ἐ ν ταύ ταις γὰ ρ καὶ αἱ τῶ ν πρά ξεων ὑ ποθῆ και εὑ ρί σκονται καὶ οἱ βί οι τῶ ν μακαρί ων ἀ νδρῶ ν ἀ νά γραπτοι παραδεδομέ νοι, οἷ ον εἰ κό νες τινὲ ς ἔ μψυχοι τῆ ς κατὰ Θεὸ ν πολιτεί ας, τῷ μιμή ματι τῶ ν ἀ γαθῶ ν ἔ ργων πρό κεινται. καὶ τοί νυν περὶ ὅ περ ἂ ν ἕ καστος ἐ νδεῶ ς ἔ χοντος ἑ αυτοῦ αἰ σθά νηται, ἐ κεί νῳ προσοιατρί βων, οἷ ον ἀ πό τινος κοινοῦ ἰ ατρεί ου, τὸ πρό σφορον εὑ ρί σκει τῷ ἀ ῤ ῥ ωστή ματι φά ρμακον. καὶ ὁ μὲ ν ἐ ραστὴ ς τῆ ς σωφροσύ νης τὴ ν περὶ τοῦ̓ Ιωσὴ φ ἱ στορί αν συνεχῶ ς ἀ νελί σσει καὶ παῤ αὐ τοῦ τὰ ς σωφρονικὰ ς ἐ κδιδά σκεται πρά ξεις, εὑ ρί σκων αὐ τὸ ν οὐ μό νον ἐ γκρατῶ ς πρὸ ς ἡ δονὰ ς ἔ χοντα, ἀ λλὰ καὶ ἑ κτικῶ ς πρὸ ς ἀ ρετὴ ν διακεί μενον. ἀ νδρί αν δὲ παιδεύ εται παρὰ τοῦ̓ Ιώ β, ὃ ς οὐ μό νον, πρὸ ς τὰ ἐ ναντί α τοῦ βί ου μεταπεσό ντος αὐ τῷ, πέ νης ἐ κ πλουσί ου καὶ ἄ παις ἀ πὸ καλλί παιδος ἐ ν μιᾷ καιροῦ ῥ οπῇ γενό μενος, διέ μεινεν ὁ αὐ τό ς, ἀ ταπεί νωτον πανταχοῦ τὸ τῆ ς ψυχῆ ς φρό νημα διασώ ζων: ἀ λλ̓ οὔ τε τῶ ν φί λων, τῶ ν εἰ ς παραμυθί αν ἡ κό ντων, ἐ πεμβαινό ντων αὐ τῷ καὶ συνεπιτεινό ντων τὰ ἀ λγεινά, παρωξύ νθη. πά λιν σκοπῶ ν τις πῶ ς ἂ ν πρᾶ ος ἐ ν ταὐ τῷ καὶ μεγαλό θυμος γέ νοιτο, ὥ στε τῷ μὲ ν θυμῷ κατὰ τῆ ς ἁ μαρτί ας κεχρῆ σθαι τῇ δὲ πραό τητι πρὸ ς τοὺ ς ἀ νθρώ πους, εὑ ρή σει τὸ ν Δαβὶ δ γενναῖ ον μὲ ν ἐ ν τοῖ ς κατὰ πό λεμον ἀ νδραγαθή μασι, πρᾶ ον δὲ καὶ ἀ κί νητον ἐ ν ταῖ ς τῶ ν ἐ χθρῶ ν ἀ ντιδό σεσι. τοιοῦ τος ἦ ν καὶ Μωσῆ ς, μεγά λῳ μὲ ν τῷ θυμῷ κατὰ τῶ ν εἰ ς Θεὸ ν ἐ ξαμαρτανό ντων διανιστά μενος, πραεί ᾳ δὲ τῇ ψυχῇ τὰ ς καθ̓ ἑ αυτοῦ διαβολὰ ς ὑ ποφέ ρων. καὶ πανταχοῦ, ὥ σπερ οἱ ζωγρά φοι, ὅ ταν ἀ πὸ εἰ κό νων εἰ κό νας γρά φωσι, πυκνὰ πρὸ ς τὸ παρά δειγμα ἀ ποβλέ ποντες, τὸ ν ἐ κεῖ θεν χαρακτῆ ρα πρὸ ς τὸ ἑ αυτῶ ν σπουδά ζουσι μεταθεῖ ναι φιλοτέ χνημα: οὕ τω δεῖ καὶ τὸ ν ἐ σπουδακό τα ἑ αυτὸ ν πᾶ σι τοῖ ς μέ ρεσι τῆ ς ἀ ρετῆ ς ἀ περγά σασθαι τέ λειον, οἱ ονεὶ πρὸ ς ἀ γά λματά τινα κινού μενα καὶ ἔ μπρακτα, τοὺ ς βί ους τῶ ν ἁ γί ων ἀ ποβλέ πειν καὶ τὸ ἐ κεί νων ἀ γαθὸ ν οἰ κεῖ ον ποιεῖ σθαι διὰ μιμή σεως. Εὐ χαὶ πά λιν τὰ ς ἀ ναγνώ σεις διαδεχό μεναι νεαρωτέ ραν τὴ ν ψυχὴ ν καὶ ἀ κμαιοτέ ραν τῷ πρὸ ς Θεὸ ν πό θῳ κεκινημέ νην παραλαμβά νουσιν. εὐ χὴ δὲ καλή, ἡ ἐ ναργῆ ἐ μποιοῦ σα τοῦ Θεοῦ ἔ ννοιαν τῇ ψυχῇ. καὶ τοῦ τό ἐ στι Θεοῦ ἐ νοί κησις, τὸ διὰ τῆ ς μνή μης ἐ νιδρυμέ νον ἔ χειν ἐ ν ἑ αυτῷ τὸ ν Θεό ν. οὕ τω γινό μεθα ναὸ ς Θεοῦ, ὅ ταν μὴ φροντί σι γηΐ ναις τὸ συνεχὲ ς τῆ ς μνή μης διακό πτηται, μηδὲ τοῖ ς ἀ προσδοκή τοις πά θεσιν ὁ νοῦ ς ἐ κταρά ττηται, ἀ λλὰ πά ντα ἀ ποφυγὼ ν ὁ φιλό θεος ἐ πὶ Θεὸ ν ἀ ναχωρῇ, ἐ ξελαύ νων τὰ προσκαλού μενα αὐ τὸ ν εἰ ς ἀ κρασί αν πά θη, καὶ τοῖ ς πρὸ ς ἀ ρετὴ ν ἄ γουσιν ἐ πιτηδεύ μασιν ἐ νδιατρί βῃ. Καὶ πρῶ τό ν γε πά ντων σπουδά ζειν προσή κει, περὶ τὴ ν τοῦ λό γου χρῆ σιν μὴ ἀ μαθῶ ς ἔ χειν, ἀ λλ̓ ἐ ρωτᾷ ν μὲ ν ἀ φιλονεί κως, ἀ ποκρί νεσθαι δὲ ἀ φιλοτί μως, μὴ διακό πτοντα τὸ ν προσδιαλεγό μενον, ὅ ταν τι χοή σιμον λέ γῃ, μηδὲ ἐ πιθυμοῦ ντα τὸ ν ἑ αυτοῦ λό γον ἐ πιδεικτικῶ ς παρεμβά λλειν, μέ τρα ὁ ρί ζοντα λό γῳ καὶ ἀ κοῇ: μανθά νειν δὲ ἀ νεπαισχύ ντως καὶ διδά σκειν ἀ νεπιφθό νως: καὶ εἰ παῤ ἑ τέ ρου δεδί δακται, μὴ ἐ πικρύ πτειν ὥ σπερ αἱ φαῦ λαι τῶ ν γυναικῶ ν, αἱ τὰ νό θα ὑ ποβαλλό μεναι: ἀ λλὰ κηρύ σσειν εὐ γνωμό νως τὸ ν πατέ ρα τοῦ λό γου. τό νος δὲ φωνῆ ς ὁ μέ σος προτιμητέ ος, ὡ ς μή τε διαφεύ γειν τὴ ν ἀ κοὴ ν ὑ πὸ σμικρό τητος μή τε φορτικὸ ν εἶ ναι τῷ μεγέ θει τῆ ς διατά σεως. προεξετά σαντα ἐ ν ἑ αυτῷ τὸ ῥ ηθησό μενον, οὕ τω δημοσιεύ ειν τὸ ν λό γον. εὐ προσή γορον ἐ ν ταῖ ς ἐ ντεύ ξεσι, γλυκὺ ν ἐ ν ταῖ ς ὁ μιλί αις, οὐ διὰ τῆ ς εὐ τραπελί ας τὸ ἡ δὺ θηρώ μενον, ἀ λλὰ διὰ τῆ ς εὐ μενοῦ ς παρακλή σεως τὸ προσηνὲ ς ἔ χοντα. πανταχοῦ τὸ τραχύ, κἂ ν ἐ πιτιμῆ σαι δέ ῃ, ἀ πωθού μενον. προκαταβαλὼ ν γὰ ρ ἑ αυτὸ ν διὰ ταπεινοφροσύ νης, οὕ τως εὐ παρά δεκτος ἔ σῃ τῷ δεομέ νῳ τῆ ς θεραπεί ας: πολλά κις δὲ χρή σιμος ἡ μῖ ν καὶ ὁ τοῦ προφή του τρό πος τῆ ς ἐ πιπλή ξεως, ὃ ς τῷ Δαβὶ δ ἁ μαρτό ντι οὐ παῤ ἑ αυτοῦ ἐ πή γαγε τὸ ν ὅ ρον τῆ ς καταδί κης, ἀ λλ̓ ὑ ποβολῇ προσώ που χρησά μενος, αὐ τὸ ν ἐ κεῖ νον τοῦ ἰ δί ου δικαστὴ ν ἐ κά θισεν ἁ μαρτή ματος: ὥ στε αὐ τὸ ν καθ̓ ἑ αυτοῦ προεξενεγκό ντα τὴ ν κρί σιν μηδὲ ν ἔ τι μέ μψασθαι τὸ ν ἐ λέ γξαντα.̔́ Επεται δὲ τῷ ταπεινῷ καὶ κατεβεβλημέ νῳ φρονή ματι ὄ μμα στυγνὸ ν καὶ εἰ ς γῆ ς συννενευκό ς, σχῆ μα ἠ μελημέ νον, κό μη αὐ χμηρά, ἐ σθὴ ς ῥ υπῶ σα: ὥ στε ἃ ποιοῦ σιν οἱ πενθοῦ ντες κατ̓ ἐ πιτή δευσιν, ταῦ τα ἐ κ τοῦ αὐ τομά του ἡ μῖ ν ἐ πιφαί νεσθαι. χιτὼ ν διὰ ζώ νης προσεσταλμέ νος τῷ σώ ματι: τὸ μέ ντοι ζῶ σμα μή τε ἄ νω τῶ ν λαγό νων, γυναικῶ δες γά ρ: μή τε χαῦ νον, ὥ στε διαῤ ῥ εῖ ν τὸ ν χιτῶ να, βλακικὸ ν γά ρ: καὶ τὸ βά δισμα μή τε νωθρό ν, ὡ ς ἔ κλυσιν τῆ ς ψυχῆ ς κατηγορεῖ ν, μηδ̓ αὖ σφοδρὸ ν καὶ σεσοβημέ νον, ὡ ς ἐ μπλή κτους αὐ τῆ ς τὰ ς ὁ ρμὰ ς ὑ ποφαί νειν. σκοπὸ ς ἐ σθῆ τος εἷ ς, κά λυμμα εἶ ναι σαρκὸ ς πρὸ ς χειμῶ να καὶ θέ ρος αὔ ταρκες: μή τε δὲ ἐ ν χρώ ματι τὸ ἀ νθηρὸ ν διωκέ σθω μή τε ἐ ν τῇ κατασκευῇ τὸ λεπτὸ ν καὶ μαλακό ν: τὸ γὰ ρ τὰ ς ἐ ν ἐ σθῆ τι εὐ χροί ας περισκοπεῖ ν ἴ σον ἐ στὶ γυναικεί ῳ καλλωπισμῷ, ὃ ν ἐ κεῖ ναι ἐ πιτηδεύ ουσιν, ἀ λλοτρί ῳ ἄ νθει παρειὰ ς καὶ τρί χας ἑ αυτῶ ν καταβά πτουσαι. ἀ λλὰ μὴ ν καὶ παχύ τητος οὕ τως ἔ χειν ὁ χιτὼ ν ὀ φεί λει ὡ ς μὴ δεῖ σθαι κοινωνοῦ πρὸ ς τὸ θά λπειν τὸ ν ἐ νδυό μενον. ὑ πό δημα δὲ τὸ εὐ τελὲ ς μὲ ν κατὰ τὴ ν ἀ ξί αν, ἀ νενδεῶ ς δὲ τὴ ν χρεί αν ἀ ποπληροῦ ν. Καὶ ἁ παξαπλῶ ς, ὡ ς ἐ ν τῷ ἐ νδύ ματι ἡ γεῖ σθαι προσή κει τὸ χρειῶ δες, οὕ τω καὶ ἐ ν τροφῇ ἄ ρτος ἐ κπληρώ σει τὴ ν χρεί αν καὶ ὕ δωρ θεραπεύ σει τὴ ν δί ψαν τῷ ὑ γιαί νοντι καὶ ὅ σα ἐ κ σπερμά των παροψή ματα πρὸ ς τὰ ς ἀ ναγκαί ας χρεί ας τὴ ν ἰ σχὺ ν τῷ σώ ματι δύ ναται διασώ σασθαι. ἐ σθί ειν δὲ μὴ λυσσώ δη γαστριμαργί αν ἐ μφαί νοντα, ἀ λλὰ πανταχοῦ τὸ εὐ σταθὲ ς καὶ πρᾶ ον καὶ περὶ τὰ ς ἡ δονὰ ς ἐ γκρατὲ ς διασώ ζοντα: μηδὲ τό τε τὸ ν νοῦ ν ἀ ργὸ ν ἐ ν τῇ περὶ Θεοῦ ἐ ννοί ᾳ ἔ χοντα, ἀ λλ̓ αὐ τὴ ν τῶ ν βρωμά των τὴ ν φύ σιν καὶ τὴ ν τοῦ ὑ ποδεχομέ νου σώ ματος κατασκευὴ ν ἀ φορμὴ ν ποιεῖ σθαι δοξολογί ας: πῶ ς ποικί λα εἴ δη τροφῶ ν τῇ ἰ διό τητι τῶ ν σωμά των ἁ ρμό ζοντα παρὰ τοῦ πά ντα οἰ κονομοῦ ντος ἐ πινενό ηται. εὐ χαὶ πρὸ τῆ ς τροφῆ ς ἀ ξί ως γινέ σθωσαν τῶ ν τοῦ Θεοῦ παροχῶ ν, ὧ ν τε νῦ ν δί δωσι, καὶ ὧ ν πρὸ ς τὸ μέ λλον ἐ ταμιεύ σατο. εὐ χαὶ μετὰ τροφὴ ν εὐ χαριστί αν τῶ ν δεδομέ νων ἔ χουσαι καὶ αἴ τησιν τῶ ν ἐ πηγγελμέ νων. ὥ ρα μί α τροφῆ ς ἀ ποτεταγμέ νη, ἡ αὐ τὴ κατὰ περί οδον ἀ παντῶ σα: ὡ ς ἐ κ τῶ ν εἴ κοσι τεσσά ρων ὡ ρῶ ν τοῦ ἡ μερονυκτί ου μί αν εἶ ναι μό λις ταύ την τὴ ν προσαναλισκομέ νην τῷ σώ ματι, τὰ ς δὲ λοιπὰ ς ἐ ν τῇ κατὰ νοῦ ν ἐ νεργεί ᾳ ἀ πασχολεῖ σθαι τὸ ν ἀ σκητή ν.̔́ Υπνοι δὲ κοῦ φοι καὶ εὐ απά λλακτοι, φυσικῶ ς ἀ κολουθοῦ ντες τῷ συμμέ τρῳ τῆ ς διαί της: κατ̓ ἐ πιτή δευσιν δὲ ταῖ ς περὶ τῶ ν μεγά λων μερί μναις διακοπτό μενοι. τὸ γὰ ρ βαθεῖ κά ρῳ κατακρατεῖ σθαι, λυομέ νων αὐ τοῦ τῶ ν μελῶ ν, ὥ στε σχολὴ ν ἀ λό γοις φαντασί αις παρέ χειν, ἐ ν καθημερινῷ θανά τῳ ποιεῖ τοὺ ς οὕ τω καθεύ δοντας. ἀ λλ̓ ὅ περ τοῖ ς ἄ λλοις ὁ ὄ ρθρος ἐ στί, τοῦ το τοῖ ς ἀ σκηταῖ ς τῆ ς εὐ σεβεί ας τὸ μεσονύ κτιον, μά λιστα σχολὴ ν τῇ ψυχῇ τῆ ς νυκτερινῆ ς ἡ συχί ας χαριζομέ νης, οὔ τε ὀ φθαλμῶ ν οὔ τε ὠ τῶ ν βλαβερὰ ς ἀ κοὰ ς ἢ θέ ας ἐ πὶ καρδί αν παραπεμπό ντων, ἀ λλὰ μό νου καθ̓ ἑ αυτὸ ν τοῦ νοῦ τῷ Θεῷ συνό ντος, καὶ διορθουμέ νου μὲ ν ἑ αυτὸ ν τῇ μνή μῃ τῶ ν ἡ μαρτημέ νων, ὅ ρους δὲ ἑ αυτῷ τιθέ ντος πρὸ ς τὴ ν ἔ κκλισιν τοῦ κακοῦ, καὶ τὴ ν παρὰ Θεοῦ συνεργί αν εἰ ς τὴ ν τελεί ωσιν τῶ ν σπουδαζομέ νων ἐ πιζητοῦ ντος.