Reader

459-460 ADMONITIO IN SEQUENTEM EPISTOLAM SEU OPUSCULUM II.

Libros de Consideratione, ad summum Pontificem directos, opportune subsequitur tractatus De componendis Moribus Episcoporum, quae prima est ex quinque Bernardi epistolis ad Henricum archiepiscopum Senonensem, ordine quadragesima secunda. Is cognomento Aper, testante Hugone Autissiodorensi chronographo, aliis( si vulgati non fallunt indices) Gilbertus, ex canonico electus est post Daimbertum pontifex Senonensis anno 1122. Hac in dignitate cum remissius ageret, ad diligentiorem muneris sui curam animatus est, agente potissimum Gaufrido Carnotensi episcopo cum Burchardo Meldensi, confirmante in primis sancto Bernardo: quem et patronum habuit adversus Ludovici VII infestationes, ut testatum facit epistola quadragesima nona, ad Honorium papam.

Has autem procellas tum Henrico, tum Stephano Parisiensi episcopo excitavit eorum secessus ab aula, et vitae melioris institutio. Adeo ut qui« ante,» sicut in praedicta legitur epistola, in habitu actuque saeculari honorati fuerant sublimes, judicati fideles, habiti familiares;» postea« inimici facti sint digne suo sacerdotio conversantes, et per omnia honorificantes ministerium suum. Hinc domini Senonensis constantiam labefactare conatus est» Ludovicus rex: quod amplius illustratur in Notis ad epistolas vigesimam secundam et quadragesimam quintam.

Non tamen ita mores suos composuit Henricus, ut non in ecclesiasticam censuram incurrerit ob iniquam vexationem cujusdam archidiaconi Ecclesiae suae, quem« non modo judicio non convictum, sed nec verbo conventum» dignitate privavit, teste Bernardo in epistola centesima octogesima secunda, ad eumdem Henricum. Hunc suspensum fuisse tradit Hugo chronographus Autissiodorensis ad annum 1136: idque attestantur Acta Episcoporum Autissiodorensium capite quinquagesimo quinto, ubi de Hugone episcopo,« qui cum in Senonensi ecclesia, propter suspensionem domini Henrici metropolitani, locum consecrationis non haberet; apud Ferrarias a domino Gaufrido Carnotensi episcopo circa festum beati Vincentii consecratus est.» Hanc autem suspensionem Henrico ex iniqua depositione archidiaconi sui accidisse proximum vero est. Sed tandem hac censura solutus antistes, anno 1140, apud Senonas synodum habuit, in qua Petri Abaelardi errores damnati fuerunt. Exstant ea de re communes Patrum synodicae litterae ad Innocentium papam, inter Bernardinas epistola centesima nonagesima prima; quibus litteris significant, se paucis totum negotium exposuisse,« pro eo maxime, quia idipsum diffusius ac plenius contineretur in litteris domini Senonensis:» quae litterae non aliae videntur, quam Bernardi epistola centesima nonagesima, ad Innocentium, quae inter hosce tractatus relata est. Porro Henricus vivere desiit anno 1144 et quidem quarto Idus Junii: cui successit Hugo praecentor.

Caeterum hanc epistolam statim ab Henrici conversione scriptam fuisse probant in primis haec ejus verba n. 2:« Nuper autem nobis a vestris partibus flare coepit aura secundior. Rumoribus siquidem recenlioribus nuntiata sunt de vobis solito laetiora, et non ex incerto famae, sed ore veridico venerabilis Meldensis episcopi:» quod scilicet vitam in melius instituisset Henricus Gaufridi Carnotensis episcopi consiliis, ut mox declarat Bernardus. Atqui hanc Henrici mutationem Honorii secundi pontificatu, ac proinde ante annum 1130 contigisse constat, tum ex Bernardi epistola quadragesima nona, ad eumdem Honorium, cui ipsum Henricum commendat; tum ex ipsa infestationum causa, quae non alia fuit, quam Henrici discessio ab aula et aulico vivendi genere, atque adeo vitae rectioris institutio, ut patet ex praemissis.

Itaque sub annum 1126 scripta fuit haec epistola: quo tempore Meldensi praesidebat Ecclesiae Burchardus, cujus relatu« solito laetiora» de Henrici conversatione nuntia Bernardus ait se accepisse. Meldensi, inquam, Ecclesiae tunc praeerat Burchardus, non, uti hactenus vulgo persuasum fuit, Manasses II, quem non ante annum 1133 Burchardo successisse probant authenticae ejus litterae de Choisiaco pro monasterio Sancti- Martini de Campis, ubi haec clausula habetur:« Acta sunt haec anno incarnationis Domini 1135, indict. XIII, anno autem ordinationis domini Innocentii II papae sexto, ordinationis nostrae secundo,« et alia ejusdem charta de Mauregarto, data« anno incarnationis Domini 1140, anno autem ordinationis nostrae septimo.» Huic calculo favet Ordericus in libro sexto, pag. 627, ubi« Stephanus Parisiensis episcopus, et Burchardus Meldensis» Resbacenses monachos admonuisse memorantur de concedendis Uticensibus reliquiis sancti Ebrulfi, qua de re Bernardus epistolam ad Resbacenses scripserat. Id factum refert Ordericus anno 1130, ad quem proinde annum Burchardus Meldensem Ecclesiam, non Manasses, administrabat. Hinc corrigendi numeri apud Chesnium in notis ad Abaelardum, ubi Manasses dicitur Meldensem Ecclesiam regere coepisse anno 1125: idque probatur ex ejus litteris de Choisiaco, quas decennio serius, et quidem anno Manassae episcopi secundo, datas fuisse superius observavimus. Quanta vero morum et consiliorum gravitate praeditus fuerit Burchardus, illud argumento est, quod ipsum cum Gaufrido consiliarium Bernardus Henrico gratulatur hac in epistola, quae in codice Vaticano notato 663 dividitur in septem capita. Verum satius visum est Horstianas sectiones jam receptas retinere.