Pro M. Scauro
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/cicero-marcus-tullius" aria-label="More works by Cicero, Marcus Tullius">
—
⋯
Original / primary: Perseus Lat2
a
a
maxime
a
fuit optandum M. Scauro, iudices, ut nullo suscepto cuiusquam odio sine offensione ac molestia retineret, id quod praecipue semper studuit, generis, familiae, nominis dignitatem
a
1
a
.
c
c
subiit
c
1
c
etiam populi iudicium inquirente
c
2
c
Cn. Domitio tribuno plebis.
d
d
reus
d
est factus a Q. Servilio Caepione lege Servilia, cum iudicia penes equestrem ordinem essent et P. Rutilio damnato nemo tam innocens videretur ut non timeret
d
1
d
illa.
e
e
ab
e
eodem etiam lege Varia custos ille rei publicae proditionis est in crimen vocatus
e
1
e
; vexatus a Q. Vario tribuno
e
2
e
plebis est.
f
f
non
f
enim tantum admiratus sum ego illum virum, sicut omnes, sed etiam praecipue dilexi.
f
primus
f
enim me flagrantem studio laudis in spem impulit
f
1
f
posse virtute me sine praesidio fortunae, quo contendissem
f
2
f
, labore et constantia pervenire.
g
g
et quoniam congesta fuit accusatio magis acervo quodam criminum, non distinctione aliqua generum et varietate.
h
h
Bostarem igitur quendam dixit Norensem fugientem e Sardinia Scauri adventum prius illum sepultum quam huic cenam esse sublatam.
i
i
si denique in illa bona invadere nullo modo potuisset nisi mortuo Bostare.
k
k
si
k
me hercule, iudices, pro L. Tubulo dicerem, quem unum ex
k
1
k
omni memoria sceleratissimum et audacissimum
k
2
k
fuisse accepimus, tamen non timerem, venenum hospiti aut convivae si diceretur cenanti ab illo datum cui neque heres neque iratus fuisset.
m
m
bona
m
quam
m
1
m
quod habebat
m
ve
m
niret
m
2
m
.
m
agedum
m
ego defendi Scau
m
ru
m
m, Triari; defende tu matrem.
n
n
te
n
m
n
etue
n
r
n
e
n
n
n
e non
n
1
n
solvendo fuisse, bona denique reus n
n
e r
n
e
n
tinere vol
n
uis
n
se q
n
u
n
ae
n
proscripta esse
n
nt
n
, nis
n
i
n
2
n
.
o
o
cum dare nollet Aris, clam ex Sardinia est fugere conatus.
p
p
redimunt (castores) se ea parte corporis, propter quam maxime expetuntur.
1q
1q
sic, inquam, se, iudices, res habet; neque hoc a me novum disputatur, sed quaesitum ab aliis est.
1r
1r
illa
1r
1
1r
audivimus
1r
2
1r
, hoc vero meminimus ac paene vidimus, eiusdem stirpis et nominis P. Crassum ne in manus incideret inimicorum, se ipsum interemisse.
2s
2s
ac
2s
neque illius Crassi factum superioris
2s
1
2s
isdem honoribus usus, qui fortissimus in bellis fuisset, M'. Aquilius
2s
2
2s
potuit imitari
2
2
-tis suae rerumque gestarum senectutis dedecore foedavit.
2
quid
2
vero? alterum Crassum temporibus isdem num
2
1
2
aut
2
2
2
clarissimi viri Iulii aut summo imperio
2
3
2
praeditus M. Antonius potuit imitari
2
4
2
?
3
3
quid
3
? in omnibus monumentis Graeciae, quae sunt verbis ornatiora quam rebus, quis invenitur, cum ab Aiace fabulisque discesseris, qui tamen ipse
3
ignominiae dolore, ut ait poeta, victor insolens se
3
victum non potuit pati,
3
praeter Atheniensem Themistoclem, qui se ipse morte multavit?
4
4
at
4
Graeculi quidem multa fingunt, apud quos etiam Cleombrotum Ambraciotam
4
1
4
ferunt se ex altissimo praecipitasse muro, non quo
4
2
4
acerbitatis accepisset aliquid, sed, ut video scriptum apud Graecos, cum summi philosophi Platonis graviter et ornate scriptum librum de morte legisset, in quo, ut opinor, Socrates illo ipso die quo erat ei moriendum permulta disputat, hanc esse mortem quam nos vitam putaremus, cum corpore
4
3
4
animus tamquam carcere saeptus teneretur, vitam autem esse eam cum idem animus vinclis corporis liberatus in eum se locum unde esset ortus rettulisset.
5
5
num
5
igitur ista tua Sarda Pythagoram aut Platonem norat aut legerat? qui tamen ipsi mortem ita laudant ut fugere vitam vetent atque id contra foedus fieri dicant legemque naturae. Aliam quidem causam mortis voluntariae nullam profecto iustam reperietis.
5
atque
5
hoc ille vidit; nam iecit
5
1
5
quodam loco vita illam mulierem spoliari quam pudicitia maluisse.
6
6
sed
6
refugit statim nec de pudicitia plura dixit veritus, credo, ne quem inridendi nobis daret et iocandi locum.
6
constat
6
enim illam cum
6
1
6
deformitate summa fuisse, tum etiam senectute.
6
qua
6
re quae potest, quamvis salsa ista Sarda fuerit, ulla libidinis aut amoris esse suspicio?
7
7
ac ne existimes, Triari, quod adferam, in dicendo me fingere ipsum et non a reo causam cognoscere, explicabo tibi quae fuerint opiniones in Sardinia de istius mulieris morte—nam fuerunt duae—quo etiam facilius
8
8
te dixi, libidinosam atque improbam matrem infami ac noto adulterio iam diu diligebat.
8
is
8
cum hanc suam uxorem anum et locupletem et molestam timeret, neque eam habere in matrimonio propter foeditatem neque dimittere propter dotem volebat.
8
itaque
8
compecto cum matre Bostaris consilium cepit ut uterque Romam veniret; ibi se aliquam rationem inventurum quem ad modum illam uxorem duceret co
8
nfir
8
mavit
8
1
8
.
9
9
hic
9
opinio fuit, ut dixi, duplex, una non abhorrens a statu naturaque
9
1
9
rerum, Arinis uxorem paelicatus dolore concitatam, cum audisset Arinem cum illa sua
9
2
9
metus et fugae simulatione Romam se contulisse, ut, cum antea consuetudo inter eos fuisset, tum etiam nuptiis iungerentur, arsisse dolore muliebri et mori quam id perpeti maluisse.
10
10
altera non minus veri similis et, ut opinor, in Sardinia magis etiam credita, Arinem istum testem atque hospitem, Triari, tuum proficiscentem Romam negotium dedisse liberto ut illi aniculae non ille quidem vim adferret—neque enim erat rectum patronae—sed collum digitulis duobus oblideret, resticula cingeret, ut illa perisse suspendio putaretur.
11
11
quae
11
quidem suspicio valuit etiam plus ob hanc causam quod, cum agerent parentalia Norenses omnesque
11
1
11
suo more ex oppido exissent, tum illa est a liberto suspendisse se dicta.
11
discessus
11
autem solitudo ei qui patronam suffocabat fuit quaerenda, illi quae volebat mori non fuit.
12
12
confirmata vero suspicio est, quod anu mortua libertus statim tamquam opere confecto Romam est profectus, Aris autem, simul ac libertus de morte uxoris nuntiavit, continuo Romae matrem illam Bostaris duxit uxorem.
13
13
en
13
1
13
quibus familiis quam foedis, quam contaminatis, quam turpibus datis
13
2
13
hanc familiam, iudices.
13
en
13
quibus testibus commoti, de quo
13
3
13
homine, de quo
13
4
13
genere, de quo nomine
13
5
13
sententias feratis, obliviscendum
13
6
13
vobis putatis?
13
matrum
13
in liberos, virorum in uxores scelera cernitis, crudelitate mixtas libidines videtis immanis; duorum maximorum criminum auctores, quibus criminibus haec tota apud ignaros aut invidos infamata
13
7
13
causa est, omni facinore et flagitio deformatos habetis.
14
14
num
14
igitur in his criminibus, iudices, residet
14
1
14
etiam aliqua suspicio? non perpurgata sunt, non refutata, non fracta?
14
qui
14
igitur id factum est?
14
quia
14
dedisti mihi, Triari, quod diluerem, in quo argumentarer, de quo disputarem; quia genus eius modi fuit criminum quod non totum penderet ex teste, sed quod ponderaret iudex ipse per sese
14
2
14
.
15
15
neque
15
vero, iudices, quicquam aliud in ignoto teste facere debemus nisi ut argumento, coniectura, suspicione rerum ipsarum vim naturamque quaeramus.
15
etenim
15
testis non modo
15
afer
15
aut Sardus sane, si ita se isti malunt nominari, sed quivis etiam elegantior ac religiosior impelli, deterreri, fingi, flecti potest; dominus est ipse voluntatis suae, in quo est impunita men
15
tien
15
di licen
15
t
15
i
15
a
15
1
15
.
16
16
argumentum
16
vero, quod quidem est
16
1
16
proprium rei—neque enim ullum aliud argumentum vere vocari potest—rerum
16
2
16
vox est, naturae vestigium, veritatis nota; id qualecumque est, maneat immutabile necesse est; non enim fingitur ab oratore, sed sumitur.
16
qua
16
re, in eo genere accusationis si vincerer, succumberem et cederem; vincerer enim
16
3
16
re, vincerer causa, vincerer veritate.
17
17
agmen
17
tu mihi inducas Sardorum et catervas et me non criminibus urgere, sed Afrorum fremitu terrere conere?
17
non
17
potero equidem disputare, sed ad horum fidem et mansuetudinem con
17
fug
17
ere,
17
a
17
d ius iu
17
randum iudicum, ad
17
populi Romani
17
aeq
17
uitatem
17
1
17
, qui hanc familiam in hac urbe principem voluit esse, deorum immortalium numen implorare potero, qui semper exstiterunt huic generi nominique fautores.
18
18
poposcit, imperavit, eripuit, coegit.
18
si
18
doces
18
1
18
tabulis, quoniam habet seriem quandam et ordinem contracti negoti confectio ipsa tabularum, attendam acriter et quid in defendendo mihi agendum sit videbo.
18
si
18
denique nitere testibus
18
2
18
non dico bonis viris ac probatis, noti sint modo, quem ad modum mihi cum quoque sit confligendum
18
3
18
considerabo.
19
19
sin
19
unus color, una vox, una natio est omnium testium, si, quod ei dicunt, non modo nullis argumentis sed ne litterarum quidem aliquo genere aut publicarum aut privatarum, quod tamen ipsum fingi potest, confirmare conantur, quo me vertam, iudices, aut quid agam? Cum singulis disputem? quid?
19
non
19
habuisti quod dares.
19
habuisse
19
se
19
1
19
dicet.
19
quis
19
id sciet
19
2
19
, quis iudicabit
19
3
19
?
19
non
19
fuisse causam.
19
finget
19
fuisse.
19
qui
19
refellemus?
19
potuisse
19
non dare, si
19
4
19
noluisset.
19
vi
19
ereptum esse dicet.
19
quae
19
potest eloquentia disputando ignoti hominis impudentiam confutare?
20
20
non
20
agam igitur cum ista Sardorum conspiratione et cum expresso, coacto sollicitatoque periurio subtiliter neque
20
1
20
acu quaedam enucleata argumenta conquiram, sed contra impetum istorum
20
2
20
impetu ego nostro concurram atque confligam.
20
non
20
est unus mihi quisque
20
3
20
ex illorum acie protrahendus neque cum singulis decertandum atque pugnandum; tota est acies illa uno impetu prosternenda.
21
21
est
21
enim unum maximum totius Sardiniae frumentarium crimen, de quo Triarius omnis Sardos interrogavit, quod genus uno
21
1
21
testimoni foedere et consensu omnium est confirmatum.
21
quod
21
ego crimen ante quam attingo, peto a vobis, iudices, ut me totius nostrae defensionis quasi quaedam fundamenta iacere
21
2
21
patiamini.
21
quae
21
si erunt, ut mea ratio et cogitatio fert, posita et constituta, nullam accusationis partem pertimescam.
22
22
dicam
22
enim primum de ipso genere accusationis, postea de Sardis, tum etiam pauca de Scauro; quibus rebus explicatis tum denique ad hoc horribile et formidolosum
22
1
22
frumentarium crimen accedam.
23
23
quod
23
est igitur hoc accusationis, Triari, genus, primum ut inquisitum non ieris? quae fuit ista tam ferox, tam explorata huius opprimendi fiducia?
23
pueris
23
nobis audisse videor L. Aelium
23
1
23
, libertinum hominem litteratum ac facetum
23
2
23
, cum ulcisceretur patroni iniurias, nomen Q. Muttonis, hominis sordidissimi, detulisse. A quo cum quaereretur
23
3
23
quam provinciam aut quam diem testium postularet, horam sibi octavam, dum in foro bovario inquireret, postulavit.
24
24
hoc
24
tu idem tibi in M. Aemilio Scauro putasti esse faciendum?
24
delata enim,
24
inquit,
24
causa ad mead me A: om. T RomamRomae AT: corr. Francken est.
24
quid
24
? ad me Siculi nonne Romam
24
3
24
causam Siciliae detulerunt?
24
at
24
qui
24
4
24
homines!
24
prudentes
24
natura, callidi usu, doctrina eruditi.
24
tamen
24
ego mihi provinciae causam in provincia ipsa
24
5
24
cognoscendam et discendam
24
6
24
putavi.
25
25
an
25
ego querelas
25
1
25
atque iniurias aratorum non in segetibus ipsis arvisque cognoscerem?
25
peragravi
25
, inquam, Triari, durissima quidem hieme vallis Agrigentinorum atque collis.
25
campus
25
ille nobilissimus ac feracissimus ipse me causam paene docuit Leontinus.
25
adii
25
casas aratorum, a stiva ipsa homines mecum conloquebantur.
26
26
itaque sic fuit illa expressa causa non ut audire ea quae dicebam, iudices, sed ut cernere et paene tangere viderentur. neque enim mihi probabile neque verum videbatur me, cum fidelissimae atque antiquissimae provinciae patrocinium recepissem, causam tamquam unius clientis in cubiculo meo discere.
27
27
ego
27
nuper, cum Reatini, qui essent in fide mea, me suam publicam causam de Velini fluminibus et cuniculis
27
1
27
apud hos consules agere voluissent, non existimavi me neque dignitati praefecturae gravissimae neque fidei meae satis esse facturum, nisi me causam illam non solum homines sed etiam locus ipse lacusque docuisset.
28
28
neque
28
tu aliter fecisses, Triari, si te id tui isti Sardi facere voluissent, hi qui te in Sardiniam minime venire voluerunt, ne longe aliter omnia atque erant ad te delata cognosceres, nullam multitudinis in Sardinia querelam, nullum in Scaurum
28
1
28
odium populi
29
29
anhe
29
litu
29
1
29
Aetnam ardere dicunt, sic Verrem obruissem
29
2
29
Sicilia teste tota.
29
tu
29
vero comperendinasti uno
29
3
29
teste producto.
29
at
29
quo teste, di immortales!
29
non
29
satis quod uno, non quod ignoto, non quod levi; etiamne Valerio teste primam actionem confecisti, qui patris tui beneficio civitate donatus gratiam tibi non inlustribus officiis, sed manifesto periurio rettulit?
30
30
quod
30
si te omen nominis vestri forte duxit, nos tamen id more maiorum, quia faustum putamus, non ad perniciem, verum
30
1
30
ad salutem interpretamur.
30
sed
30
omnis ista celeritas ac festinatio, quod inquisitionem, quod priorem actionem totam sustulisti, illud patefecit et inlustravit quod occultum tamen non erat, non esse hoc iudicium iudici, sed comitiorum consularium causa comparatum.
31
31
hic
31
ego Appium Claudium, consulem fortissimum atque ornatissimum virum mecumque, ut spero, fideli in gratiam reditu firmoque coniunctum, nullo loco, iudices, vituperabo.
31
fuerint
31
1
31
enim eae partes aut eius quem id facere dolor et
31
2
31
suspicio sua coegit, aut eius qui has sibi partis depoposcit, quod aut non
31
3
31
animadvertebat quem violaret, aut facilem sibi fore in gratiam reditum
31
4
31
arbitrabatur;
32
32
ego tantum dicam quod et causae satis et in illum minime durum aut asperum possit esse.
32
quid
32
enim habet turpitudinis Appium Claudium M. Scauro esse inimicum?
32
quid
32
? avus
32
1
32
eius
32
2
32
P. Africano non fuit, quid? mihi ipsi idem iste, quid? ego illi?
32
quae
32
inimicitiae dolorem utrique nostrum fortasse aliquando, dedecus vero certe numquam attulerunt.
33
33
successori
33
1
33
decessor invidit, voluit
33
2
33
eum quam maxime offensum quo magis ipsius memoria excelleret
33
3
33
; res non modo non abhorrens a consuetudine sed usitata etiam et valde pervagata
33
4
33
.
33
neque
33
vero tam
33
5
33
haec ipsa cotidiana res Appium Claudium illa humanitate et sapientia praeditum per se ipsa movisset, nisi hunc C. Claudi
33
6
33
, fratris sui, competitorem fore putasset.
34
34
qui
34
sive patricius sive plebeius esset—nondum
34
1
34
enim certum constituerat
34
2
34
—cum hoc
34
3
34
sibi
34
4
34
contentionem fore putabat
34
5
34
, Appius autem hoc maiorem etiam quod illum in pontificatus petitione, in saliatu, in ceteris meminerat fuisse patricium.
34
quam
34
ob rem se consule neque repelli fratrem volebat neque, iste
34
6
34
si patricius esset, parem Scauro fore videbat, nisi hunc aliquo aut metu aut infamia perculisset.
35
35
ego
35
id fratri in honore fratris amplissimo non concedendum putem, praesertim qui
35
1
35
quid amor fraternus valeat paene praeter ceteros sentiam?
35
at
35
enim frater iam non petit.
35
quid
35
tum?
35
si
35
ille retentus a cuncta Asia supplice, si a negotiatoribus, si a publicanis, si ab omnibus sociis, civibus exoratus anteposuit honori suo commoda salutemque provinciae, propterea putas semel
35
2
35
exulceratum animum tam facile potuisse sanari?
36
36
quamquam in istis omnibus rebus, praesertim apud homines barbaros, opinio plus valet saepe quam res ipsa. persuasum est Sardis se nihil Appio gratius esse facturos quam si de Scauri fama detraxerint; multorum etiam spe commodorum praemiorumque ducuntur; omnia consulem putant posse, praesertim ultro pollicentem. de quo plura iam non dicam.
37
37
quamquam
37
ea quae dixi non secus dixi quam si eius frater essem, non is qui et est et qui
37
1
37
multa dixit, sed is qui ego esse in meum consuevi.
37
generi
37
igitur toti
37
2
37
accusationis resistere, iudices, debetis, in quo nihil more, nihil modo
37
3
37
, nihil considerate, nihil integre, contra improbe, turbide, festinanter, rapide
37
4
37
omnia
37
5
37
conspiratione, imperio, auctoritate, spe, minis videtis esse suscepta.
38
38
venio
38
nunc ad testis, in quibus docebo non modo nullam fidem et auctoritatem sed ne speciem quidem esse aut imaginem testium.
38
etenim
38
fidem primum ipsa tollit consensio, quae patefacta est compromisso Sardorum et coniuratione recitata; deinde illa cupiditas quae suscepta est spe et pr
38
omissione
38
1
38
praemiorum; postremo ipsa natio, cuius tanta vanitas est ut libertatem a servitute nulla re alia nisi mentiendi licentia distinguendam putent.
39
39
neque
39
ego
39
1
39
Sardorum querelis moveri nos numquam
39
dico
39
2
39
oportere.
39
non
39
sum aut tam inhumanus aut tam alienus a Sardis, praesertim cum frater meus nuper ab eis
39
3
39
decesserit, cum rei
39
fr
39
u
39
mentariae
39
4
39
Cn. Pompei missu praefuisset, qui et ipse illis pro sua fide et humanitate consuluit et eis vicissim percarus et iucundus fuit.
40
40
pateat
40
vero hoc perfugium dolori, pateat iustis querelis, coniurationi
40
1
40
via intercludatur, obsaepiatur
40
2
40
insidiis, neque hoc in Sardis magis quam in Gallis, in Afris, in Hispanis.
40
damnatus
40
est T. Albucius
40
3
40
, C. Megaboccus
40
4
40
5
40
ex Sardinia non nullis etiam laudantibus Sardis.
40
ita
40
fidem maiorem varietas ipsa faciebat.
40
testibus
40
enim aequis, tabulis incorruptis tenebantur.
41
41
nunc
41
est una vox, una mens non expressa dolore, sed simulata, neque huius iniuriis, sed promissis aliorum et praemiis excitata.
41
at
41
creditum est aliquando Sardis.
41
et
41
fortasse credetur aliquando, si integri venerint, si incorrupti, si sua sponte, si non alicuius impulsu, si soluti, si liberi.
41
quae
41
si erunt, tamen
41
1
41
sibi credi gaudeant et mirentur. Cum vero omnia absint, tamen se non respicient, non gentis suae famam perhorrescent?
42
42
fallacissimum
42
genus esse Phoenicum omnia monumenta vetustatis atque omnes historiae nobis prodiderunt.
42
ab
42
his orti Poeni multis Carthaginiensium
42
1
42
rebellionibus, multis violatis fractisque foederibus nihil se degenerasse docuerunt. A Poenis admixto Afrorum genere Sardi non deducti in Sardiniam atque ibi constituti, sed amandati
42
2
42
et repudiati coloni.
43
43
qua
43
re cum integri nihil fuerit in hac gente
43
pestilentiae
43
1
43
plena
43
2
43
, quam valde eam putamus tot transfusionibus coacuisse?
43
hic
43
mihi ignoscet Cn. Domitius Sincaius, vir ornatissimus, hospes et familiaris meus, ignoscent denique omnes
43
3
43
ab eodem Cn. Pompeio civitate donati, quorum tamen omnium laudatione utimur, ignoscent alii viri boni ex Sardinia; credo enim esse quosdam.
44
44
neque
44
ego, cum de vitiis gentis loquor, neminem excipio; sed a me
44
1
44
est de universo genere dicendum, in quo fortasse aliqui suis moribus et humanitate stirpis ipsius et gentis vitia vicerunt.
44
magnam
44
quidem esse partem sine fide, sine societate et coniunctione nominis nostri res ipsa declarat.
44
quae
44
est enim praeter Sardiniam provincia quae nullam habeat amicam populo Romano ac liberam civitatem?
45a
45a
Africa ipsa parens illa Sardiniae, quae plurima et acerbissima cum maioribus nostris bella gessit, non solum fidelissimis regnis sed etiam in ipsa provincia se a societate Punicorum bellorum Vtica teste defendit. Hispania ulterior Scipionum int
45a
eritu
45a
1
45a
.
45b
45b
copiis inops, gente fallax.
45c
45c
inventi sunt qui etiam fratres populi Romani vocarentur.
45d
45d
hoc nomine audito quod per omnis gentis pervagatum est.
45f
45f
nam
45f
cum ex multis unus ei restaret Dolabella paternus inimicus, qui cum Q. Caepione propinquo suo contra Scaurum patrem suum
45f
1
45f
subsignaverat
45f
2
45f
, eas
45f
3
45f
sibi
45f
4
45f
inimicitias non susceptas sed relictas
45f
5
45f
.
45g
45g
quae, malum, est ista ratio?
45h
45h
quem purpura regalis non commovit, eum Sardorum mastruca mutavit?
45k
45k
praesertim cum propinquitas et celebritas loci suspicionem desidiae tollat aut cupiditatis.
45l
45l
ego porro, qui Albanas habeo columnas, clitellis eas adportavi.
45m
45m
domus tibi deerat? at habebas. pecunia superabat? at egebas. incurristi amens in columnas, in alienos insanus insanisti, depressam, caecam, iacentem domum pluris quam te et fortunas tuas aestimasti.
45n
45n
haec
45n
cum tu effugere
45n
1
45n
non potuisses, contendes tamen et postulabis
45n
2
45n
ut M. Aemilius cum sua dignitate omni, cum patris memoria, cum avi gloria, sordidissimae, vanissimae, levissimae
45n
3
45n
genti ac prope dicam pellitis testibus condonetur?
46o
46o
undique
46o
mihi suppeditat quod pro M. Scauro dicam, quocumque non modo mens verum etiam oculi inciderunt
46o
1
46o
.
46o
curia
46o
illa vos de gravissimo principatu patris fortissimoque testatur, L. ipse Metellus, avus huius, sanctissimos deos illo constituisse templo
46o
2
46o
videtur in vestro conspectu, iudices, ut salutem a vobis nepotis sui deprecarentur
46o
3
46o
, quod ipsi saepe multis laborantibus atque implorantibus ope sua
46o
4
46o
subvenissent.
47
47
Capitolium illud templis tribus inlustratum, paternis atque etiam huius amplissimis donis ornati aditus Iovis optimi maximi, Iunonis Reginae, Minervae M. Scaurum apud
48
48
illius L. Metelli, pontificis maximi, qui, cum templum illud arderet, in medios se iniecit ignis et eripuit flamma Palladium illud quod quasi pignus nostrae salutis atque imperi custodiis
48
1
48
Vestae continetur.
48
qui
48
utinam posset parumper exsistere!
48
eriperet
48
ex hac flamma stirpem profecto suam, qui eripuisset ex illo incendio di
49
49
tum.
49
te
49
vero, M. Scaure, equidem video, video
49
1
49
, inquam, non cogito solum, nec vero sine magno animi maerore ac dolore, cum tui fili squalorem aspexi, de te recordor.
49
atque
49
utinam, sicut mihi tota in hac causa versatus ante oculos
49
es
49
2
49
, sic nunc horum te offeras mentibus et in horum animis adhaerescas!
49
species
49
me dius
49
etiam si forte non nosset, tamen principem civitatis esse diceret.
50
50
quo
50
te nunc modo appellem? ut hominem?
50
at
50
non es inter nos. Vt mortuum?
50
at
50
vivis et viges, at in omnium animis atque ore versaris, atque divinus animus mortale nihil habuit, neque tuorum quicquam potuit emori praeter corpus.
50
quocumque
50
igitur te mo
50
do
50
1
51
51
universe