Panegyricus de tertio consulatu Honorii Augusti

Claudian

Claudian

Augu 1.3

Choose a text More by Claudian —

Share

Study

Versions & appearance

Version 1 Version 2

Perseus Lat2

1.1

Tertia Romulei sumant exordia fasces

1.2

terque tuas ducat bellatrix pompa curules;

1.3

festior annus eat cinctusque imitata Gabinos

1.4

dives Hydaspeis augescat purpura gemmis;

1.5

succedant armis trabeae, tentoria lictor

1.6

ambiat et Latiae redeant ad signa secures,

1.7

tuque o qui patrium curis aequalibus orbem

1.8

Eoo cum fratre regis, precede secundis

1.9

alitibus Phoebique novos ordire meatus,

1.10

spes votumque poli, quem primo a limine vitae

1.11

nutrix aula fovet, strictis quem fulgida telis

1.12

inter laurigeros aluerunt castra triumphos.

1.13

ardua privatos nescit Fortuna penates

1.14

et regnum cum luce dedit. cognata potestas

1.15

excepit Tyrio venerabile pignus in ostro

1.16

lustravitque tuos aquilis victricibus ortus

1.17

miles et in mediis cunabula praebuit hastis.

1.18

te nascente ferox toto Germania Rheno

1.19

intremuit movitque suas formidine silvas

1.20

Caucasus et positis numen confessa pharetris

1.21

ignavas Meroe traxit de crine sagittas.

1.22

reptasti per scuta puer, regumque recentes

1.23

exuviae tibi ludus erant, primusque solebas

1.24

aspera complecti torvum post proelia patrem,

1.25

signa triumphato quotiens flexisset ab Histro

1.26

Arctoa de strage calens, et poscere partem

1.27

de spoliis, Scythicos arcus aut rapta Gelonis

1.28

cingula vel iaculum Daci vel frena Suebi.

1.29

ille coruscanti clipeo te saepe volentem

1.30

sustulit adridens et pectore pressit anhelo

1.31

intrepidum ferri galeae nec triste timentem

1.32

fulgur et ad summas tendentem brachia cristas,

1.33

tum sic laetus ait: “rex o stellantis Olympi,

1.34

talis perdomito redeat mihi filius hoste,

1.35

Hyrcanas populatus opes aut caede superbus

1.36

Assyria, sic ense rubens, sic flamine crebro

1.37

turbidus et grato respersus pulvere belli,

1.38

armaque gaviso referat captiva parenti.”

1.39

Mox ubi firmasti recto vestigia gressu,

1.40

non tibi desidias molles nec marcida luxu

1.41

otia nec somnos genitor permisit inertes,

1.42

sed nova per duros instruxit membra labores

1.43

et cruda teneras exercuit indole vires:

1.44

frigora saeva pati, gravibus non cedere nimbis,

1.45

aestivum tolerare iubar, transnare sonoras

1.46

torrentum furias, ascensu vincere montes,

1.47

planitiem cursu, valles et concava saltu,

1.48

nec non in clipeo vigiles producere noctes,

1.49

in galea potare nives, nunc spicula cornu

1.50

tendere, nunc glandes Baleari spargere funda.

1.51

quoque magis nimium pugnae inflammaret amorem,

1.52

facta tui numerabat avi, quem litus adustae

1.53

horrescit Libyae ratibusque impervia Thule:

1.54

ille leves Mauros nec falso nomine Pictos

1.55

edomuit Scottumque vago mucrone secutus

1.56

fregit Hyperboreas remis audaeibus undas

1.57

et geminis fulgens utroque sub axe tropacis

1.58

Tethyos alternae refluas calcavit harenas.

1.59

hos tibi virtutum stimulos, haec semina laudum,

1.60

haec exempla dabat. non ocius hausit Achilles

1.61

semiferi praecepta senis, seu cuspidis artes

1.62

sive lyrae cantus medieas seu disceret herbas.

1.63

Interea turbata fides, civilia rursus

1.64

bella tonant dubiumque quatit discordia mundum.

1.65

pro crimen superum, longi pro dedecus aevi:

1.66

barbarus Hesperias exul possederat urbes

1.67

sceptraque deiecto dederat Romana clienti.

1.68

iam princeps molitur iter gentesque remotas

1.69

colligit Aurorae, tumidus quascumque pererrat

1.70

Euphrates, quas lustrat Halys, quas ditat Orontes;

1.71

turiferos Arabes saltus, vada Caspia Medi,

1.72

Armenii Phasin, Parthi liquere Niphaten.

1.73

Quae tibi tum Martis rabies quantusque sequendi

1.74

ardor erat? quanto flagrabant pectora voto

1.75

optatas audire tubas campique cruenta

1.76

tempestate frui truncisque inmergere plantas?

1.77

ut leo, quem fulvae matris spelunca tegebat

1.78

uberibus solitum pasci, cum crescere sensit

1.79

ungue pedes et terga iubis et dentibus ora,

1.80

iam negat imbelles epulas et rupe relicta

1.81

Gaetulo comes ire patri stabulisque minari

1.82

aestuat et celsi tabo sordere iuvenci.

1.83

ille vetat rerumque tibi commendat habenas

1.84

et sacro meritos ornat diademate crines.

1.85

tantaque se rudibus pietas ostendit in annis,

1.86

sic aetas animo cessit, quererentur ut omnes

1.87

imperium tibi sero datum. Victoria velox

1.88

auspiciis effecta tuis. Pugnastis uterque:

1.89

tu fatis genitorque manu. te propter et Alpes

1.90

invadi faciles cauto nec profuit hosti

1.91

munitis haesisse locis: spes inrita valli

1.92

concidit et scopulis patuerunt claustra revulsis.

1.93

te propter gelidis Aquilo de monte procellis

1.94

obruit adversas acies revolutaque tela

1.95

vertit in auctores et turbine reppulit hastas

1.96

o nimium dilecte deo, cui fundit ab antris

1.97

Aeolus armatas hiemes, cui militat aether

1.98

et coniurati veniunt ad classica venti.

1.99

Alpinae rubuere nives, et Frigidus amnis

1.100

mutatis fumavit aquis turbaque cadentum

1.101

staret, ni rapidus iuvisset flumina sanguis.

1.102

At ferus inventor scelerum traiecerat altum

1.103

non uno mucrone latus, duplexque tepebat

1.104

ensis, et ultrices in se converterat iras

1.105

tandem iusta manus. iam libertate reducta,

1.106

quamvis emeritum peteret natura reverti

1.107

numen et auratas astrorum panderet arces

1.108

nutaretque oneris venturi conscius Atlas,

1.109

distulit Augustus cupido se credere caelo,

1.110

dura tibi pacatum praesenti traderet orbem.

1.111

nec mora: Bistoniis alacer consurgis ab oris,

1.112

inter barbaricas ausus transire cohortes

1.113

impavido vultu; linquis Rhodopeia saxa

1.114

Orpheis animata modis; iuga deseris Oetes

1.115

Herculeo damnata rogo; post Pelion intras

1.116

Nereis inlustre toris; te pulcher Enipeus

1.117

celsaque Dodone stupuit rursusque locutae

1.118

in te Chaoniae moverunt carmina quercus.

1.119

Illyrici legitur plaga litoris; arva teruntur

1.120

Dalmatiae; Phrygii numerantur stagna Timavi.

1.121

gaudent Italiae sublimibus oppida muris

1.122

adventu sacrata tuo, summissus adorat

1.123

Eridanus blandosque iubet mitescere fluctus

1.124

et Phaethonteas solitae deflere ruinas

1.125

roscida frondosae revocant electra sorores.

1.126

Quanti tum iuvenes, quantae sprevere pudorem

1.127

spectandi studio matres, puerisque severi

1.128

certavere senes, cum tu genitoris amico

1.129

exceptus gremio mediam veherere per urbem

1.130

velaretque pios communis laurea currus!

1.131

quis non Luciferum roseo cum Sole videri

1.132

credidit aut iunctum Bromio radiare Tonantem?

1.133

floret cristatis exercitus undique turmis,

1.134

quisque sua te voce canens. praestringit aena

1.135

lux oculos, nudique seges Mavortia ferri

1.136

ingeminat splendore diem, pars nobilis arcu,

1.137

pars longe iaculis, pars comminus horrida contis;

1.138

hi volucres tollunt aquilas, hi picta draconum

1.139

colla levant, multusque tumet per nubila serpens

1.140

iratus stimulante Noto vivitque receptis

1.141

flatibus et vario mentitur sibila tractu.

1.142

Ut ventum ad sedes, cunctos discedere tectis

1.143

dux iubet et generum compellat talibus ultro:

1.144

“bellipotens Stilicho, cuius mihi robur in armis,

1.145

pace probata fides: quid enim per proelia gessi

1.146

te sine? quem merui te non sudante triumphum?

1.147

Odrysium pariter Getico foedavimus Hebrum

1.148

sanguine, Sarmaticas pariter prostravimus alas

1.149

Riphaeaque simul fessos porreximus artus

1.150

in glacie stantemque rota sulcavimus Histrum:

1.151

ergo age, me quoniam caelestis regia poscit,

1.152

tu curis succede meis, tu pignora solus

1.153

nostra fove: geminos dextra tu protege fratres.

1.154

per consanguineos thalamos noctemque beatam,

1.155

per taedas, quas ipsa tuo regina levavit

1.156

coniugio sociaque nurum produxit ab aula,

1.157

indue mente patrem, crescentes dilige fetus

1.158

ut ducis, ut soceri. lamiam securus ad astra

1.159

te custode ferar; rupta si mole Typhoeus

1.160

prosiliat, vinclis Tityos si membra resolvat,

1.161

si furor Enceladi proiecta mugiat Aetna,

1.162

opposito Stilichone cadent.” Nec plura locutus,

1.163

sicut erat, liquido signavit tramite nubes

1.164

ingrediturque globum Lunae limenque relinquit

1.165

Arcados et Veneris clementes advolat auras.

1.166

hinc Phoebi permensus iter flammamque nocentem

1.167

Gradivi placidumque Iovem; stetit arce suprema,

1.168

algenti qua zona riget Saturnia tractu.

1.169

machina laxatur caeli rutilaeque patescunt

1.170

sponte fores. Arctoa parat convexa Bootes,

1.171

australes reserat portas succinctus Orion

1.172

invitantque novum sidus, pendentque vicissim

1.173

quas partes velit ipse sequi, quibus esse sodalis

1.174

dignetur stellis aut qua regione morari.

1.175

o decus aetherium, terrarum gloria quondam,

1.176

te tuus Oceanus natali gurgite lassum

1.177

excipit et notis Hispania proluit undis.

1.178

fortunate parens, primos cum detegis ortus,

1.179

adspicis Arcadium; cum te proclivior urges,

1.180

occiduum visus remoratur Honorius ignem;

1.181

et quocumque vagos flectas sub cardine cursus,

1.182

natorum per regna venis, qui mente serena

1.183

maturoque regunt iunctas moderamine gentes,

1.184

saecula qui rursus formant meliore metallo.

1.185

luget Avarities Stygiis innexa catenis

1.186

cumque suo demens expellitur Ambitus auro.

1.187

non dominantur opes nec corrumpentia sensus

1.188

dona valent: emitur sola virtute potestas.

1.189

Unanimi fratres, quorum mare terraque fatis

1.190

debetur, quodcumque manus evasit avitas,

1.191

quod superest patri: vobis iam Mulciber arma

1.192

praeparat et Sicula Cyclops incude laborat,

1.193

Brontes innumeris exasperat aegida signis,

1.194

altum fulminea crispare in casside conum

1.195

festinat Steropes, nectit thoraca Pyragmon

1.196

ignifluisque gemit Lipare fumosa cavernis.

1.197

vobis Ionia virides Neptunus in alga

1.198

nutrit equos, qui summa freti per caerula possint

1.199

ferre viam segetemque levi percurrere motu,

1.200

nesciat ut spumas nec proterat ungula culmos.

1.201

iam video Babylona rapi Parthumque coactum

1.202

non ficta trepidare fuga, iam Bactra teneri

1.203

legibus et famulis Gangen pallescere ripis

1.204

gemmatosque humilem dispergere Persida cultus.

1.205

ite per extremum Tanaim pigrosque Triones,

1.206

ite per ardentem Libyam, superate vapores

1.207

solis et arcanos Nili deprendite fontes,

1.208

Herculeum finem, Bacchi transcurrite metas:

1.209

vestri iuris erit, quidquid complectitur axis,

1.210

vobis Rubra dabunt pretiosas aequora conchas,

1.211

Indus ebur, ramos Panchaia, vellera Seres.

Reader

Variation units

Available for this work

Intertext edge

Note

Variation units

Jeremiah order map

Available for this work