Columella, Lucius Junius Moderatus
Res Rustica
Rust 6.pr.1
Choose a text
More by Columella, Lucius Junius Moderatus
—
Perseus Lat3
6.pr.1
6.pr.1
Scio quosdam, Publi Silvine, prudentes agricolas pecoris abnuisse curam, gregariorumque pastorum velut inimicam suae professionis disciplinam constantissime repudiasse. Neque infitior id eos aliqua ratione fecisse, quasi
6.pr.1
1
6.pr.1
sit agricolae contrarium pastoris propositum: cum ille quam maxime subacto et puro solo gaudeat, hic novali graminosoque; ille fructum e terra speret, hic e pecore; ideoque arator abominetur, at contra pastor optet herbarum proventum.
6.pr.2
6.pr.2
Sed in his tam
6.pr.2
1
6.pr.2
discordantibus votis est tamen quaedam societas atque coniunctio: quoniam et pabulum e
6.pr.2
2
6.pr.2
fundo plerumque domesticis pecudibus magis quam alienis depascere ex usu est, et
6.pr.2
3
6.pr.2
copiosa stercoratione, quae contingit e gregibus, terrestres fructus exuberant.
6.pr.3
6.pr.3
Nec tamen ulla regio est, in qua modo frumenta gignantur, quae non ut hominum
6.pr.3
1
6.pr.3
ita armentorum adiutorio colatur.
6.pr.3
2
6.pr.3
Unde etiam iumenta et armenta nomina a re
6.pr.3
3
6.pr.3
traxere, quod
6.pr.3
4
6.pr.3
5
6.pr.3
6
6.pr.3
7
6.pr.3
8
6.pr.3
9
6.pr.3
10
6.pr.3
nostrum laborem, vel onera subvectando
6.pr.3
11
6.pr.3
vel arando iuvarent. Itaque sicut veteres Romani praeceperunt, ipse quoque censeo tam pecorum quam agrorum cultum pernoscere.
6.pr.4
6.pr.4
Nam in rusticatione vel antiquissima est ratio pascendi eademque
6.pr.4
1
6.pr.4
quaestuosissima, propter quod nomina quoque pecuniae et peculii tracta videntur a pecore: quoniam et solum id
6.pr.4
2
6.pr.4
veteres possederunt, et adhuc apud quasdam gentes unum hoc usurpatur divitiarum genus: sed
6.pr.4
3
6.pr.4
ne apud nostros quidem colonos alia res uberior.
6.pr.4
4
6.pr.4
Ut etiam M. Cato prodidit,
6.pr.4
5
6.pr.4
qui consulenti, quam partem rei rusticae exercendo celeriter locupletari posset
6.pr.4
6
6.pr.4
respondit: Si bene is pasceret;
6.pr.4
7
6.pr.4
rursusque interrogant, quid deinde faciendo satis uberes fructus percepturus esset, affirmavit: Si mediocriter pasceret.
6.pr.5
6.pr.5
Ceterum de tam sapiente viro piget dicere, quod eum quidam auctores memorant eidem quaerenti, quidnam
6.pr.5
1
6.pr.5
tertium in agricolatione quaestuosum esset, asseverasse, si quis vel male pasceret; cum praesertim maius dispendium sequatur inertem et inscium
6.pr.5
2
6.pr.5
pastorem, quam prudentem
6.pr.5
3
6.pr.5
diligentemque compendium.
6.pr.5
4
6.pr.5
De secundo tamen responso dubium
6.pr.5
5
6.pr.5
6
6.pr.5
7
6.pr.5
8
6.pr.5
9
6.pr.5
10
6.pr.5
11
6.pr.5
12
6.pr.5
13
6.pr.5
14
6.pr.5
15
6.pr.5
16
6.pr.5
non est, quin mediocrem negligentiam domini fructus pecoris exsuperet.
6.pr.6
6.pr.6
Quam ob causam nos hanc quoque partem rei rusticae, Silvine, quanta valuimus industria, maiorum secuti
6.pr.6
1
6.pr.6
praecepta posteritati mandavimus. Igitur cum sint duo genera quadrupedum, quorum alterum paramus in consortium operum, sicut bovem, mulam, equum, asinum; alterum voluptatis ac reditus et custodiae causa, ut ovem, capellam, suem, canem:
6.pr.6
2
6.pr.6
de eo genere primum dicemus, cuius usus
6.pr.6
3
6.pr.7
6.pr.7
nostri laboris est particeps. Nec dubium, quin, ut ait Varro, ceteras pecudes bos honore superare debeat, praesertim in Italia, quae ab hoc nuncupationem. traxisse creditur, quod olim Graeci tauros italos vocabant,
6.pr.7
1
6.pr.7
et in ea urbe, cuius moenibus condendis mas
6.pr.7
2
6.pr.7
et femina boves aratro terminum signaverunt, vel, ut antiquiora repetam,
6.pr.7
3
6.pr.7
quod item Atticis
6.pr.7
4
6.pr.7
Athenis Cereris et Triptolemi fertur minister: quod inter fulgentissima sidera particeps caeli sit:
6.pr.7
5
6.pr.7
quod deinde laboriosissimus adhuc hominis socius in agricultura: cuius tanta fuit apud antiquos
6.pr.7
6
6.pr.7
veneratio, ut tam capitale esset
6.pr.7
7
6.pr.7
bovem necuisse, quam civem. Ab hoc igitur promissi operis capiamus exordium.
6.pr.7
8
6.pr.7
9
6.pr.7
10
6.pr.7
11
6.pr.7
12
6.pr.7
13
6.pr.7
14
6.pr.7
15
6.pr.7
16
6.pr.7
17
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).