Jerome

Reader

Read texts in the original and in translation.
Settings
Not signed in
Find in Jerome
You can also type short locations such as 1, 1.1, 1:2, or 1-3 inside the current work.
Instructiones
CommodianusInst 2.toc · opp-lat2More by Commodianus
Choose a text id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/commodianus" aria-label="More works by Commodianus"> —
⋯
More
Original / primary: Opp Lat2
2.toc
LIBER SECVNDVS.
2.toc
I. De populo absconso sancto omnipotentis( Christi) Dei uiui. II. De saeculi istius fine. III. De resurrectione prima. IIII. De die iudicii. V. Catecuminis. VI. Fidelibus. VII. Fideles cauete malum. VIII. Paenitentibus. VIIII. Qui apostatauerunt Deo. X. De infantibus. XI. Desertores. XII. Militibus Christi. XIII. De refugis. XIIII. De lolii semine. XV. Dissimulatori. XVI. Saecularia in totum fugienda. XVII. Christianum talem esse. XVIII. Matronis ecclesiae Dei uiui. XVIIII. Item ipsis. XX. In ecclesia omni populo Dei. _XXI. Martyrium uolenti. XXII. Bellum cottidianum. XXIII. De zelo concupiscenciae. XXIIII. Qui de malo donant. XXV. De pace subdola. XXVI. Lectoribus. XXVII. Ministris. XXVIII. Pastoribus Dei. XXVIIII. Maioribus natis dico. XXX. Infirmum sic uisita. XXXI. Pauperibus sanis. XXXII. Filios non lugendos. XXXIII. De pompa funeris. XXXIIII. Clericis. XXXV. De fabulosis et silentio. XXXVI. Ebriosis. XXXVII. Pastori. XXXVIII. Oranti. XXXVIIII. Nomen Gasei.
2.1
I. DE POPVLO ABSCONSO SASCTO OMNIPOTENTIS CHRISTI DEI VIVI. Desidet( populus) absconsus ultimus sanctus, Et quidem ignotus a nobis ubi moretur. Per nonem tribuum< cam> agant et dimidiam ipsi, Omissae duae tribum haec sunt et dimidia nobis. Praecepitque Christus per legem uiuere priscos. Viuamus nunc omnes, nouellae traditio legis, Lex ut ipsa docet! Apertius indico nobis. Obrelictae duae tribuum et dimidia: quare Ab istis dimidia tribuum? Vt martyres essent, Bellum cum infer< r> et electis suis in orbem, Seu certe sanctorum chorus prophetarum ad illam Consurgeret plebem, qui frenum inponeret illis, Obsceni quos equi trucidarunt calce remissa; Nec ruent ad manus pacem aliquando tenere. Semotae sunt istae tribuum, ut mysteria Christi Omnia per istas conpleatur saeculo toto.\' Sunt autem de scelere duorum fratrum enatae, Auspicio quorum facinus secutae fuere. Non merito tales dispersi sunt ipsi cruenti? Conueniunt iterum propter mysteria castris. Tunc autem properant conpleri legis narrata. Omnipotens Christus descendit ad suos electos, Obscurati nobis qui fuerunt tempore tanto, Milia tot facti; illa est gens uera caelestis. Non natus ante patrem moritur ibi, neque dolores In suis corporibus sentiunt uel ulcera nata. Pausantes in lecto suo mature recedunt Omnia conplentes legis, ideoque tutantur. Transire iubentur ad Dominum partibus istis, Exsiccat fluuium quibus sicut ante traiectis, Nec minus et Dominus ipse producit cum illis. Transiit ad nostra, ueniunt cum rege caeleste. In quorum itinere quid dicam quod Deus educet? Subsidunt montes ante illos et fontes erumpunt: Caelestem populum gaudet creatura uidere. Hic tamen festinat matrem defendere captam. Rei autem iniquus, qui obtinet, illum ut audit, In partem boreae refugit et colligit omnes. Sed cum se inlidet exercitu Dei tyrannus, Terrore caelesti prosternuntur milites eius, Ipse cum infando conprehenditur pseudopropheta; Decreto Domini traduntur uiui gehennae. Ex eo primores et duces seruire iubentur. Intrabunt tunc sancti ad antiquae ubera matris, Vt tandem et illi refrigerent, quos malus ille[ suasit] In uariis poenis cruciabat sibi credendos. Ventum est ad finem: quo tollantur scandala mundo, Incipiet Dominus iudicium dare per ignem.
2.2
II. DE SAECVLI ISTIVS FINE. Dat tuba caelo signum sublato leone Et fiunt desubito tenebrae cum caeli fragore. Summittit oculos Dominus, ut terra tremescat, Adclamat et( iam), ut audiant omnes, in orbem: Ecce diu tacui sufferens tanto tempore uestra! Conclamant pariter plangentes sero gementes, Vlulatur, ploratur, nec spatium datur iniquis. Lactanti quid faciet mater, cum ipsa crematur? In flamma ignis Dominus iudicabit iniquos: Iustos autem non tanget ignis, sed immo delinget. Sub uno morantur, sed pars in sententia flebit. Tantus erit ardor, ut lapides ipsi liquescant, In fulmine cogunt uenti, furet ira caelestis, Vt, quacumque fugit, impius occupetur ab igne; Subpetium nullum< tunc> erit, nec nauticae puppis. Flamma tamen gentis media partitaque seruans, In annis mille ut ferant corpora sanctis. Nam inde post annos mille gehennae traduntur, Et fabrica cuius erant cum ipsa cremantur.
2.3
III. DE RESVRRECTIONE PRIMA. De caelo descendit ciuitas in anastase prima.. Et quid referamus de fabrica tanta caeleste? Resurgimus illi, qui fuimus illi deuoti, Et incorrupti erint iam tunc sine morte uiuentes, Sed nec dolor ullus nec gemitus erit in illa. Venturi sunt illi quoque, sub Antechristo qui uincunt Robusta mar( tyr) ia, et ipsi toto tempore uiuunt Recipiuntque bona, quoniam mala passi fuere, Et generant ipsi per annos mille nubentes. Conparantur ibi tota uectigalia terrae, Terra quia nimium fundit sine fine nouata. Inibi non pluuia, non frigus in aurea castra, Obsidiae nullae,\' sicut nunc, neque rapinae. Nec lucernae lumen desiderat ciuitas illa: Ex auctore suo lucet, nec nox ibi paret. Per duodecim milia stadia lata, longa, sic alta; Radicem in terra, sed caput cum caelo peraequat; In urbem pro foribus aut sol aut luna lucebit. Malus in angore saeptus propter iustos alendos. Ab annis autem mille Deus omnia portat.
2.4
IIII. DE DIE IVDICII. De die iudicii propter incredulos addo: Emissus iterum Dei do( mi) nabitur ignis; Dat gemitum terra rerum tunc in ultima fine, In ter( r) a gentes ut tunc incredulae cunctae; Et tamen euitat sanctorum castra suorum. In una flamma conuertit( ur) tota natura, Vritur ab imis terra montesque liquescunt, De mare nil remanet, uincetur ab igne potente, 4 Interit hoc caelum et ista terra mutatur., Conponitur alia nouitas caeli, terrae perennis. 10 Inde qui mereunt mittuntur in morte secunda, Interius autem habitaculis iusti locantur.
2.5
V. CATECVMINIS. Credentes in Christo derelictis idolis omnes Admoneo paucis propter salutaria uestra. Temporibus primis per errorem ei qua gerebas, Erogatua enim Christe tu cuncta relinque, Cumque Deum nosti, esto bonus tiro, probatus, Virgineusque pudor tecum uersetur in agno. Mens bonis inuigilet: cane ut non delinquas in ante; In baptismo tibi genitali( a) sola donantur. Nam si quis peccans catecuminus, poena notatur; Insignis illa uiuas, sed non sine damna moraris. Summa tibi: grania peccata deuita tu semper.
2.6
VI. FEDELIBVS. Fideles admoneo, fratres ne odia tollant: Impia martyribus odia reputantur in iguem; Destruitur martyr, cuius est confessio talis, Expiari malum nec sanguine fuso docetur. Lex iniquo datur, ut possit sese frenare; Inde lotus debes cauere similiter et tu. Bis Deo peccas, qui lites fratri protendis. Ynde non effugies peceatum prisce sectans. Semel es latus, numquid poteris denuo mergi?
2.7
VII. FIDELES CAVETE MALVH. Falluntur uolucres et siluarum bestei uiscis: Ioeis incantantur, quibus est ratio mentis, Decipiunturque stropha ut esca sequentes, Et uitare malum nesciunt nec lege tenentur. Lex homini data est et doctrina uitae legenda, Ex qua recordatur, ut possit uiuere caute, Sui quoque locum, mortis et deroget ea quae sunt. Condemnat se ipsum grauiter qui regi delinquet: Aut ferro ligatus aut de suo gradu deiectus Vel uita priuatus perdit, quod frui deberet. Exemplo moniti grauiter peccare nolite, Translate lauacro magis caritatem habete, Et escam muscipuli, ubi mors est, longe uitate. Multa sunt martyria, quae sunt sine sanguine fuso. Alienum non cupire, t uelli martyrii habere, Linguam refrenare, humilem te reddere debes, Vim ultro non facere nec factam reddere contra, Mens patiens fueris: intellege martyrem esse.
2.8
VIII. PAENITENTIBVS. Paenitens es factus: noctibus diebusque precare,° Attamen a matre noli discedere longe, Et tibi misericors poterit Altissimus esse, Non fiet in uacuum confusio culpae proinde, In reatu tuo sorde manifesta deflere, Tu si uulnus habes altum, medicumque require, Et tamen in poenis poteris tua damna lenire. Namque fatebor enim unum me ex uobis adesse Terroremque item quondam sensisse ruinae. Idcirco commoneo uulneratos cautius ire, Barbam( atque) comam foedare in puluere terrae Volutarique saccis et petere summo de Rege, Subuenire tibi, ne pereas forte de plebe.
2.9
VIIII. QVI APOSTATAVERVNT DEO. Quando bellum autem geritur aut inrigat hostis, Vincere qui poterit aut latere, magna tropaea,. Infelix autem erit, qui fuerit captus ab illis. Amittit et patriam et regem, cui digne prouenit, Pugnare pro patria qui noluit neque pro uita. Obisse debuerat quam ire sub barbaro rege, Seruitium quem pateat hostibus sine lege deferre. Tu si proeliando moreris pro terra, uicisti, At si manus dederis, incolumis lege peristi. Transfluuiat hostis, tu sub latebra( te) conde, Aut si intrare potest, t si nec ne cessa. Vndique te redde tutum, tuos quoque: uicisti; Et uigilanter age, ne quis incurrat in ilia. Rex infamis erit, si quis se propalat hosti. Vincere qui nescit et occurrit tradere sese, Nec sibi nec patriae laudem remisit ineptus; Tunc uiuere noluit, cum ipsa uita periuit. De( inde) si refugiat inops aut profanus ab hoste, Eramen ut sonans, facti uel ut aspides surdi, Orare satis debet uel se condere tali( s).
2.10
X. DE INFANTIBVS. Duellum hostis subito( ubi) uenit inundans,, Et prius quam fugerent,[ et] paruulos occupauit inertes, Inproperandum eis non est, licet capti uidentur. Nec quidem excuso: ob delicta forte parentum Fuere promeriti, ideo Deus tradidit illos. Attamen adultos hortor, in aula recurrant Nascanturque quasi denuo suae matri de uentre._ Terribilem gentem fugiant semperque cruentam, Impiam, indocilem, ferina uita uiuentem; Bellum enim alium cum fuerit forte gerendum, Vincere qui poterit, aut certe iam scire cauere, S.......:............
2.11
XI. DESERTORES. Desertores enim genere non uno dicunt( ur):, Est alius nequam: alius in parte secedit, Sed tamen utroque iudicia uera decernunt. Ecoe militatur; Christo sicut Caesari pares: Refugium Regis pete, si delictor fuisti; Tu illum inplora, prostrates illi fatere: Omnia concedet, omnia sunt et nostra aostra. Bepoeitus castris ulterius caue delinquas. Errare noli diu miles per spelaea ferarum. Sit tibi pest peocare desistere gestum inmensum.
2.12
XII. MILITIBVS CHRISTI. Militiae nomen cum dederis, freno teneris. Incipe tunc ergo: dimitte pristina gesta, Luxurias uita, quonium labor inminet armis; Imperio Regis omni uirtute parendum, Tempora postrema si uis pertingere laeta. Illa bonus miles semper exspecta fruenda, Blandire noli tibi, desidias omnis omitte; Vt tuo praeposito cottidie praesto sis ante, Sollicitus esto, matutinus signa reuise. Cum uideris bellum, agonia sume propinquus; Haec gloria Regis, militem uidere paratum. Rex adest optato; propter spem dimicat uestram; Ille parat dona, ille pro uictoria laetus Suscipit et proprium satellem dedicat esse. Tu tibi praeterea in d< et> ictis parcere noli, Impiger esto magis, ut reddat famam pro morte.
2.13
XIII. DE REFVGIS. Damnatorum animae merito se ipsae secernunt; Ex hoc protegenti iterum ad sua recurrunt. Radix Chananaea, maledictum semen, erumpit Et in seruili gente sub barbaro rege refugit, Flamma quos aeterna torquebit die decreto. Vult uagus errare sine disciplina profanus, Grassari per fauces ferarum lege solutus. Isti ergo tales, quos nulla poena coegit, Si( ce) dere nolunt ab idolis, respui debent.
2.14
XIIII. DE LOLII SEMINE. 9 De semine lolii qui stant in ecclesia mixti, Expletis temporibus messis separantur a fructu. Lolium est natum, quod non miserat dominus< agri>; Omne[ lolium] agricola collectum separat illud. Lex ager nobis est: qui fecerit bonum in illa, Ipsam uti< que) nobis praestat requiem ueram Ipse Dominator; nam lolium igne crematur. Si ergo putastis, quoniam sub uno morantur, Erratis: sterilis Christianos uos esse designo. Maledicta fuit arbor sine fructu ficulna. In uerbo Domini, et statim exaruit illa. Non operas facitis, non donum gazo paratis: Et sic promereri Dominum putatis inanes?
2.15
XV. DISSIMVLATORI. Dissimulas legem tanto praeconio latam, In tuba praesentem caeleste uoce clamantem. Si propheta tantum< unus> declamasset in orbem, Sufficeret utique Domini uox mi. a per illum. In tot profatorom uolumina uox Domni proclamat; Malitiam nullus dimittit[ ita] aequo de corde. Vis bona uidere et fraudibus uiuere quaeris. Lex ipsa cur ergo processit tanto labere? Abuteris Domini mandata, et te filium inquis; Tu si talis eris, sine causa fideris, inquam. Omnipotens mites quaerit sibi filios esse, Rectos, corde bonos, deuotos legi diuinae, Inmites autem iam scitis ubi demersit.
2.16
XVI. SAECVLARIA IN TOTVM FVGIENDA. Si quidam doctores, dum exspectant munera uestra Aut timent personas, laxantes singula uobis, Et ego non docee, sed cogor dicere uerum. Cum caterua Mali pergis ad spectacula uana, Vbi( a) Satana fragoribus pompa< pa> ratur. Licere persuades tibi, quodcumque placebit. Altissimi prolis cum filiis Zabuli mixta Respioere nunc uis, cui renuntiasti, priora P In ipsis uersaris iterum: qui proderit Vnus? Aut si pro languore datum quod stulte profanas I..................... Nolite diligere mundum neque ambitum eius: Tanta Dei uox est, et tibi pro le( ui) uidetur. Obseruas mandatum hominis, et Dei deuitas; Tu fidis muneri, quo dootores ora procludunt, Vt taceant neque dicant tibi iussa diuina. Me uera dicente[ m] sicut teneris, prospice Summum: Filius cuius eras, illi te adsigna olientem. Yiuere si quaeris gentiliter homo fidelis,. Gaudia te mundi remonent a gratia Christi; Indisciplinate quod libe( t) licere praesumis, Et choros historicos et cantica musica quaeris, Nec tali subolem insanire licentia curas. Dum uita frunisci putas, inprouidus erras. Altissimus iubet, et iusta praecepta deuitas.
2.17
XVII. CHRISTIANVM TALEM ESSE. Cum Dominus dicat, in gemitum edere panem, Hic ut quid nunc agis, qui cupis uiuere laetus? Rescindere quaeris sententiam Summi demissam; In protoplasto uide frenum procedere legis. Si Deus omnipotens cum sudore uiuere iussit, Tu qui iocundaris, ergo iam exter es illi. Indignatum ait Dominum scriptura Iudaeis: Ab esca refecti surrexerunt ludere fili. Nunc ergo cur illos persequimur sponte profectos? Vnde perierunt illi, nos cauere debemus. Maxima pars uestra luxuriis dedita paret. Transgrederis legem, cum te facis musicis inter. Apostolus clamat,< clamat> immo Deus per illum:. Licentia uestra uos, inquit in ipsa, deperdit. Esto ergo talis, qualem uult esse te Christus: Mitis et in illo hilaris, nam saeculo tristis. Excurre, labora, suda, cum tristitia pugna; Spes cum labore uenit, et uictoriae palma donatus, Si refrigerare cupis animam, ad martyres i! Expecta requiem futurorum transitu mortis. 20
2.18
XVIII. MATRONIS ECCLESIAE DEI VIVI. Matrona uis esse Christiana ut saeculi discens: Auro te circumdas aut serica ueste, pudica, Terrorem legis ex auribus uento remittis, Res uanas adfectas cuncta de Zabuli pompa, Ornas et ad speclum cincinnos fronte reflexos, Nec non et inducis malis medicamina falsa, In oculis puris stibium peruerso decore, Seu crines tingis, ut sint toto tempore nigri. Est Deus inspector, penetrat qui singula corda. Ceterum pudicis ista necessaria non sunt. Casto ac pudico sensu pertundite pectus; Lex Dei testatur tales abscedere lege. Ex corde qui credit femina marito probata Sufficiat esse non cultibus sed bona mente. Induite uestes quas oportet, frigus ut ostent Aut nimium solis, tantum ut pudico lico proberis; Et in plebe Dei facultatis dona demonstres. Dat tibi momentum( Tabitha) clarissima quondam Exanimata iace( ns) precibus uiduarum erecta. In dando promeruit, non comtibus, inde leuari. Vos matronae bonae uanitatis fugite decorem: In<< cestas in) feminas congruit cultura lupana. Vincite malignum, pudicae feminae Christi. In dando diuitias uestras ostendite totas.
2.19
XVIIII. ITEM IPSIS. Audi tu uocem, quae uis Christiana manere, Beatus Paulus qualiter rogare praecepit. Caeliloquax autem Esaias doctor et auctor Detestatur enim caritatem mundi sequentes: Exaltatae, inquit, ceciderunt filiae Sion. Fas in Deo non est Christianam coli fidelem. Gentili more quaeris procedere Dei sancta? Has Dei praecones damnant in lege clamantes Iniustas esse feminas, quae se taliter ornant. Kapillos inficitis, oculos nigrore linitis, Lunatis comulas gradulatim fronte depinctas, Malam medicatis quodam superducto rubore, Nec non et inaures grauissimo pondere pendent, Obruitis collum margaritis, gemmis et auro, Palmas Deo dignas praesagio malo ligatis. Quid memorem uestes aut totam Zabuli pompam? Respuitis legem, mauultis mundo placere, Saltatis in domibus, pro psalmis cantatis amores. Tu licet sis casta, non te purgat sinistra sequendo: Vos ideo tales Christus cum gentibus aequat. Xanta Dei mulier diuitias corde demonstrat. Ymnificato choro placitoque Christo seruite; Zelantes fauore Christo offerte odorem.
2.20
XX. IN ECCLESIA OMNI POPVLO DEI. Iustus ego non sum, fratres, de cloaca leuatus, Nec me supertollo, sed doleo uestri, qui cerno Ex tanto populo nullum in agone coronari. Certe si non ipse pugnat, uel suggerat illis. Cladem obiurgate, ouantes officite luxu! Laborat frater aduersante mundo sub armis, Et fretus opibus nec pugnas nec pugnanti resistis? Stulte, non intendis unum bellare pro multis? In talem pendit ecclesia tota, si uincat. Abstinere uides fratrem et pugnare cum hoste. Optas tu in castris pacem, foras ille repugnat. Misericors esto, ut sis ante omnia saluus. Nec intuis Dominum praeconio tanto clamantem, Inimicis etiam qui iubet alimenta praebere? Prandia ob ea prospice diurna, quae semper Omnibus omnino diebus cum pauperis sumpsit. Pascere tu quaeris, stulte, qui te denuo pascat. t Vis ille mihi paret, qui conponi proponit. Laute cibatum distenso uentre declamas, Oppressus inopia< cu) m frater s( it) iuxta tabescens. Die Dominica quid? Alius si non ante uocauit, Ex suo[ te] deturba pauperem, quem ad prandium ducas. In tali spes est uestra de uestro refecto.
2.21
XXI. MARTVRIVM VOLENTI. Martyrium, fili, quoniam desideras, audi. Abel qualis erat, esto, aut qualis[ Isaac] ipse magister. Rectamque delegit Stephanus sibi uiam in iter. Tu quidem quod optas, res est felicibus apta. Vince[ re] prius malum benefactis recte uiuendo. Rex illa tuus cum uiderit, esto securus. Ipsius est tempus et nos in utrumque gerentes; Vt si bellum adest, in pace martyres ibunt? Multi quidem errant dicentes: Sanguine nostro Vincimus Iniquum; quem manentem uincere nolunt. Obsidiando perit et ideo sentit Iniquus, Legitimus autem non sentit poenas ad actus; Eiula t euoque zelando pectus pugnis pertunde. Nunc si benefactis uinc( es), eris martyr in illo; Tu ergo qui quaeris martyrium tollere uerbo, In pace te uesti bonis et esto securus.
2.22
XXII. BELLVM COTTIDIANVM. Belligerare cupis, stulte, quasi bella quiescunt! Ex protoplasto die pugnatur in fine nobis. Libido praecipitat: bellum est, tu pugna cum illo. Luxuria suadet: abutere, bellum uicisti. Vino copioso parce, ne per illum aberres; Maledicti retine[ te] linguam, unde Deum adoras; Conpesce[ re] furiam, pacificum redde te cunctis; Oppressos miseriis deprimere caue minores; Terrorem adcommoda tantum et noli nocere; Tramite uos recto ducite sinceri per saeclum; In tuis diuitiis communem te redde pusillis; De labore tuo dona, nudum uesti: sic uinces. Insidias nullo facias qui Deo deseruis: Aspice principium, unde perit inuidus hostis. Non sum ego doctor, sed lex docet ipsa clamando. Verba geris tanta uana, qui sub uno momento Martyrium quaeris otiosus tollere Christo.
2.23
XXIII. DE ZELO CONCVPISCENCIAE. Dum cupis, inde peris, dum ardes proximi zelo; Exstinguis te ipsum, quando te incendis abactus. Zelaris alium, inuide, de malo lucrantem, Et te parem concupis fieri pecuniae tantae. Lex sic non aspicit( ur); dum illum incumbere quaeris, Omnia suspensus uiuis in ardore lucrorum; Cumque reus tibi sis ipsum te iudice damnans, Oculorum acies nunquam satiatur auara. Nunc ergo sic redeas et cogites: uana cupido est Congere< re> nimium sub fragili uita moranti. Ynde Deus clamat: Stulte, hac nocte uocaris! Postea mora ruit: cuius erint ista talenta? In suprema ardes iniusta lucra conando, Suggeret cum Dominus unicuique uicta diurna. Congestet alius: tu bono uiuere quaere, Et Dei t cor censens agis super omnia uictor; Neque enim dico uel intimo neci te mittas, Cum pro die tuo uigilas sine fraude uiuendo. In esca perit auis aut inhaeret inprouida uisco. Arbitrare tibi simpliciter ualde cauendum. Excedant alii, finem tu prospice semper.
2.24
XXIIII. QVI DE MALO DONANT. Quid te bonum fingis alieno uulnere, nequus? Vnde tu largiris, alter cottidie plorat. Ista tu discredis Dominum uidere de caelis? Dona iniquorum non probat Altissimus, inquit. Erumpis miseris, dum fueris locum adeptus. Munera dat alter, ut alterum reddat inanem, Aut si fenerasti duplicem centesima nummum, Largiri uis inde, ut te quasi malum depurges: Omni potens tales operas omnino recusat. Donas tu de lacrimis candidatus; ille nigratus Oppressus usuris deplorat factus egenus. Nanctus praeterea tempus captatoribus hostis Ad praesens populas pretio tu sanctos iniquus, Nec non et de lucro mercis su< m) is te piare;- Te ipsum inlidis, non alium**, inique.
2.25
XXV. DE PACE SVBDOLA. Dispositum tempus uehit nostris pacem in orbe Et ruinam simul blandiente saeculo primis. Praecipitis populo, quem< ipsi) in schisma misistis: Aut facite legem ciuitatis aut exite de illa. Conspicitis stipulam cohaerentem in oculis nostris, Et uestris in oculis non uultis cernere trabem. Subdola pax uobis uenit, persecutio flagrat. Vulnera non parent, et sic sine caede ruistis, Bellum in absconsum geritur sub pace quod ipsud. De< omnibus) uobis uix unus caute se gessit. 0 malo nutriri in occisione praedicti! Laudatis pacem subdolam et uobis iniquam. Alterius facti milites, non Christi, peristis.
2.26
XXVI. LECTORIBVS. Lectores moneo quosdam cognoscere tantum, Et dare materiam ceteris exemplo uiuendi, Certamen fugire lites totidemque uitare, Tumorem premere, nec unquam esse superbos. Obsequia iusta maiorum cuique deferte; Reddite uos Christo similes, filioli, magistro; Inter agrestiua benefactis lilia sitis. Beati facti estis, cum fe( ce) ritis edicta. Vos flores in plebe, uos estis Christi lucernae, Seruate quod estis et memorare potestis.
2.27
XXVII. MTNISTRIS. Mysterium Christi, Zacones, exercite caste, Idcirco ministri facite praecepta magistri. Nolite fugere personam iudicis aequi, Integrate locum uestrum per omnia docti. Susum intendentes, semper Deo summo deuoti Tota Deo reddite inlaesa mysteria sacra. Rebus in diuersis exemplum date parati; Inclinate caput uestrum pastoribus ipsi: Sic fiet, ut Christi populo sitis probati.
2.28
XXVIII. PASTORIBVS DEI. Pastor si confessus fuerit, geminauit agonem. Apostolus autem tales iubet esse magistros: Sit patiens rector, sciat, ubi frena remittat; Terreat in primis, et postea melle perungat, Obseruetque prius, ut faciat ipse qui dicit; Redditur in culpa pastor saecularia seruans, In faciem cuius sis ausus dicere quicquam. Bullit in inferno rumoribus ipsa gehenna: Vae miserae plebi, dubia quae forte uacillat! Si talis aderit pastor, paene perdita nutat; Deuotus autem< eam) continet recte gubernans; Exhilaratur enim ex anima regibus aptis. In talibus spes est et uiuit ecclesia tota.
2.29
XXVIIII. MAIORIBVS NATIS DICO. Me solum exposcit tempus uobis dicere uerum. Ab uno semper mouetur, quod multi detractant. In me solo uolo odia conuertere uestra, Omnium ut pausent praecordia tanto tumore. Respicite dictum, quod ueritas odia tollat. Iam praedixi quidem de pace subdola quanta! Blandiendo uobis subrepsit Euae seductor. Yos quia nescitis, laqueo in isto ruistis, Sorbitis omnino auram dum saeculi ipsam. Non gratis aget, pro quo interceditis, ullus; Ab igne qui refugit, agit in uoragine uestra. Tunc[ re] petit suppetium miser denudatus a uobis: Ipsi iam horrescunt iudices peculantia nestra. S..................... De breuiori titulo t nam in nobis inararem. Inspicitis dicentes, quibus uos ostenditis ultro; Cum ipsis et epulas capitis et pascitis ipsos. Ob ea iam terrae paene fundamenta paratis.
2.30
XXX. INFIRMVM SIC VISITA. Infirmus si fuerit frater— de paupere dico—, Nolite uacui talem nisitare iacentem. Fac sub Deo bonum, obsequia redde per imum, Inde si ualescit, uel si considerat, ille. Refoueatur homo pauper, qui non habet unde Mercedem< det)[ tibi], pro illo sed conditor orbis et auctor. Yel si piget ire ad pauperem semper abosum, Mitte numos ei, unde se resumere possit. Similiterque soror si paupera lecto decumbet, Incipiant uestrae matronae uictualia ferre. Clamat ipse Deus: frange tuum panem egeno! Verbis opus non est uisitare sed benefactis. Iniquum est, frater( si) inopia uictus aegrotat. Satagit non uerbis, sed esum potumque[ ille] requirit: Inspicite tales, sed certe debilitatos, Transigere sese qui non possunt; date subinde! A Domino uobis spondeo< ego) dari quadruplum.
2.31
XXXI. PAVPERIBVS SANIS. Pauperies sana quid? Nisi diuitiae adsunt, Ars certe si fuerit, iam et tu communi< c> a fratri. Vnum praesta tibi, ne superbus esse dicaris; Polliceor, quoniam securior diuiti uiuis. Excipe doctrinam magis Salomonis in aures. Responsorem in alto non dedit Deus pauperem esse: Idcirco te subde et honorem redde potenti. Blandus enim sermo.. prouerbium nosti ut inquit; Vincitur officio etsi fuerit ira uetusta. Si lingua taceat, nihil melius inuenisse. Sane si non fuerit ars, unde uita regatur, Aut operam praebe aut cursum iussu potentis; Non pudeat neque pigeat procurre( re) sanum. In gazo praeterea de labore mittere debes, Sicut singularis illa, quam protulit Vnctus.
2.32
XXXII. FILIOS NON LVGENDOS. Filiorum casus licet et dolum cordis relinquat, In nigris exire tamen nec plangere fas est. Lex prudenter ait animo, non pompa dolere, In Salomoniaco libro, septimana finita. Oblita Domini de resurrectione promissa? Si martyres feceris, filios sic uoce deflebis. Non pudet infrenem gentiliter plangere natos? Os laceras, tundis pectus, uestimenta diducis, Nec metuis Dominum, cuius optas regnum uidere.\' Lugere[ quod fas est] nolite, tamen orate pro illis! Vos ideo tales, quod minus quam gentes eritis? Germine zabolico facitis ut turbae pronatae, Extinctos clamatis: qua gratia, false, petisti? Nec dolore duxit pater filium mactandum ad aram, Dolore nec nates filium luxit defunctum; Omnipotentis enim nec flens deducebat alumnum, Sed Deo deuotus festinanter funus agebat.
2.33
XXXIII. DE POMPA FVNEJUS. De funeris pompa sollicitus esse qui quaeris, Erras Dei seruus, adhuc et in morte placere, Pro! exanim( at) um corpus ornari funestum. 0 uanitas uera, cupere defunctis honorem! Mens mundo detenta nec in morte Christo deuota, Prouerbium nosti, quae per forum efferri uolebat! Addo illi similes effera( ta) mente uiuentes. Faustum felicem[ que] diem in exitu uultis habere, Vt coeat populus, laudem cum luctu uidere. Non prouides, quonam merearis ire defunctus? Ecce prosequuntur illi, tu iam forte cremaris Redactus in poenam: quid proderit pompa defuncto? Incusatus eris qui ob ista collegia quaeris. Sub nigrore cupis uiuere: te decipis ipsum.
2.34
XXXIIII. CLERICIS. Congruit in Pascha, die felicissimo nostro, Laetentur et illi, qui postulant sumpta diurna: Erogetur eis quod sufficit, uinum et esca. Bespicite,[ forte] quoniam memorentur ista pro uobis! In modico sumpto deficitis Christo donare. Cum ipsi non facitis, quo modo suadere potestis Iustitiam. legis talibus, uel semel in anno? Sic merito surgunt blasphemia saepe de uobis.
2.35
XXXV. DE FABVLOSIS ET SILENTIO. Dum leue uidetur cuicumque neque uitatur, Et quasi facile reris dum ab utero illud, Fabulae subueniunt, quo uenisti fundere preces Aut pulsare domum stomachi pro delicto diurno. Bucina praeconum clamat lectore legente, Vt pateant aures, et tu magis obstruis illas; Luxaris labia, quibus ingemiscere debes. Obde malis pectus uel〈 illa〉 in pectore solue. Sed quia diuitiae faciunt aut pecuniae frontem, Inde perit omnis, quando sibi maxime fidunt. Sic feminae quoque coeunt, quasi initent balneo. Et de domo Dei ceu nundinae facitis astent. Terruit hinc Dominus: Domus orationis adesto! Sacerdos Domini cum" Susum corda" praecepit, In prece fienda ut fiant silentia uestra, 15 Limpide respondis nec tempora quoque promittis. Exorat ille Altum pro plebe deuota, Ne pereat aliquis; at tu te in fabulis uertis, Tu subrides ibi aut detrahis proximi fama; Indisciplinata loqueris, quasi sit Deus absens, Omnia qui fecit, nec〈 audiat〉 neque( te) cernat.
2.36
XXXVI. EBBIOSIS. Ebrioso modum non pono: sed belua maior Bibendo superius inferior a mente recedis. Regentis imperium tenens apud, stulte, Cyclopas Inde in his toruis: Dum mortuus, non bibo, dicis; Optima mihi( sunt) bibere et corda sopire. Subministra magis, quod amplius quaeris abuti, Infimo pauperclo, et eritis ambo refecti. Si facias ista, exstinguis tibi gehennam.
2.37
XXXVII. PASTOR I. Pascere qui quaeris et quod potuisti parasti Adsiduo( pari) pascendo, recte fecisti: Sed tamen inmisce pauperem, qui non te repascat, Tunc erit mensa tua per unum Deum probata. Omnipotens tales uel maxime pasci praecepit. Respice, cum pascis, infirmos, et feneras Alto. In illos uos Dominus uoluit probatos adesse.
2.38
XXXVIII. ORANTI. Orantem si cupias te exaudiri de caelo, Rumpe de latibuli nequitia uincula tota, Aut si benefactis ores miseratus egenis, Ne dubites: quicquid petieris, datur oranti. Tu sane si nudus benefactis Deum adores, In totum ne facias sic orationem, inepte.
2.39
XXXVIIII. NOMEN GASEI. Incolae caelorum futuri cum Deo Christo Tenente principium, uidente cuncta de caelo, Simplicitas, bonitas habitet in corpore uestro; Irasci nolite sine causa fratri deuoto; Recipietis enim quicquid feceritis ab illo. Hoc placuit Christo resurgere mortuos imo Cum suis corporibus, et quod ignis ussit in aeuo, Sex milibus annis conpletis mundo finito. Vertitur interea caelum tenore mutato; Conburuntur enim impii tunc igne diuino, Ira Dei summi ardet creatura gemendo. Dignitosi tamen et gener( e n) ati praeclaro Nobilesque uiri sub Antichristo deuicto Ex praecepto Dei rursum uiuentes in aeuo, Mille quidem annis ut seruiant sanctis et Alto Sub iugo seruili, ut portent uictualia collo, Vt iterum autem iudicentur regno finito. Nullificantes Deum conpleto millesimo anno Ab igne peribunt cum montibus ipsi liquendo. In bustis et tumulis omnis caro redditur acto: 20 Demergunt inferno, tradunt( ur) poenae in aeuo. Ostenduntur illis et legunt( ur) gesta de caelo: Memoria prisca debito et merita digno, Merces in perpetuo secundum facta tyranno. Omnia non possum conprehendere paruo libello. Curiositas docti inueniet nomen in isto.

Intertext edge

Open linked passage

Note