Reader

SANCTI GREGORII PAPAE I VITA, EX EJUS POTISSIMUM SCRIPTIS RECENS ADORNATA. LIBER TERTIUS, Complectens historiam pontificatus S. Gregorii ab annis 594 et 595 ad annos 598 et 599 seu ab indictione 13 ad indict. 2. 267 CAPUT VII.

ARGUM.--- 1. Angliae monachi fuere ab initio Benedictini. Unde jam dicta confirmantur de S. Gregorio S. Benedicti legibus adstricto.--- 2. Prima ratio ex Aldhelmo.--- 3. Secunda ex S. Wilfridi vitae scriptore coaevo.--- 4. Tertia ratio ex veteribus litaniis, quibus S. Benedicti nomen insertum.--- 5. Cloveshovianae synodi silentium frustra nobis objectum.--- 6. Et venerabilis Bedae.--- 7. Aliud argumentum ex S. Benedicti regula per monachos Anglos in Germaniam delata.--- 8. Bollandianorum ea de re sententia.--- 9. Mareshamus aliter sentiens refellitur.

1. Commemoratum S. Benedicti nomen a summo pontifice Bonifacio, addito etiam praeceptoris monachorum titulo, ubi maxime de monachorum Anglicanorum tranquillitate agebatur, non obscure nobis conjiciendum praebet Angliae monachos tunc fuisse Benedictinos; sive ii essent Augustini socii superstites, sive illi quos sibi post legitimam probationem suaeque congregationi sociarunt. Verum quid opus est conjecturis, ubi tot adsunt demonstrationes? hoc sane nomine dignae sunt rationes, quas doctissimus Mabillonius in hoc argumentum congessit, tum in praefat. ad saeculum I Benedict.§ 8; tum in observationibus praeviis ad S. Wilfridi vitam I parte Saeculi IV Benedict.; tum Analectorum tomo II, in dissertatione de S. Gregorii monachatu, parte II,§ 8, pag. 173 et seq.; tum denique Annalium Benedict. lib. X,§ 18, ac in appendice I, pag. 655 et seq. Praecipuas autem delibare ad nostrum satis erit institutum; unde consequens erit, quod jam quoque diximus, S. Gregorium Benedictinam regulam observasse, observandamque suis commendasse.

2. Prima ducitur ex indubitato S. Aldhelmi testimonio, qui ab Hadriano abbate monasterii S. Petri apud Cantuarium primum eruditus, deinde monachus et abbas in coenobio Maildunensi seu Malmesburiensi apud West- Saxones, quorum etiam episcopus fuit, in carmine de virginitate, S. Benedictum hoc elogio designat: Primus qui statuit nostrae certamina vitae, Qualiter optatam teneant coenobia normam, Quoque modo properet directo tramite sanctus, Ad superos scandens coelorum culmina cultor Cujus praeclaram pandens ab origine vitam Gregorius praesul chartis descripserat olim. Hic manifeste S. Aldhelmus monachus et abbas, qui eodem saeculo quo S. Augustinus ejusque socii Anglos ad fidem Christianam adduxerunt floruit( devixit enim tantum an. 709, teste Beda), palam testatur Benedictum vitae monasticae, quam professus fuerat observabantque Anglicana monasteria, primum fuisse institutorem.

3. Secundam rationem suppeditat vitae S. Wilfridi scriptor coaevus Eddius Stephanus, apud quem sanctus Wilfridus ita loquitur ad synodum ejus causa congregatam: Nonne[ Al. Necnon] ego primus post obitum primorum procerum a S. Gregorio directorum curavi ut Scoticae virulenta plantationis germina eradicarem... vel quomodo vitam monachorum secundum regulam S. Benedicti patris, quam nullus prior invexit constituerem; scilicet apud Ultra- Humbrenses: nam in regno Cantii jam receptam fuisse S. Benedicti regulam, indeque ad Nordam- Humbrorum coenobia vel instituenda vel restituenda a S. Wilfrido delatam fuisse probant haec Eddii verba c. 14: Ecbertus quoque rex Cantuariorum religiosus, pontificem nostrum ad se accersivit et illic presbyteros multos..... ordinavit..... omnibus charus episcopalia officia per plura spatia agens, eum cantoribus Aedde et Aeona, et coementariis..... in regionem suam revertens cum regula Benedicti, instituta Ecclesiarum bene melioravit.

4. Tertia ratio petitur ex veteribus litaniis Anglicanis, quas a mille saltem annis, et ante saeculum VIII concinnatas probat doctissimus Mabillonius, tum ex pervetusti codicis characteribus semi- Saxonicis; tum maxime quod in eis nullus invocetur aut commemoretur sanctus medio saeculo VII inferior; non Mellitus, non Paulinus, Cuthbertus, Wilfridus, Aidanus et alii plurimi, multis recensitorum in litaniarum serie Beatorum sanctitate et doctrina longe illustriores; qui sane praetermissi non fuissent, si diem jam clausissent extremum, et de eorum sanctitate, quemadmodum postea saeculo VIII constitisset. In his autem litaniis S. Benedicti nomen bis inclamatur post S. Hieronymum, ante SS. Hilarium et Martinum; quod argumentum est validissimum, S. Benedictum apud eos qui hujusmodi litaniis utebantur, patroni locum obtinuisse: alioquin cur hic solus commemoraretur omissis Pachomio, Antonio, Basilio, Columbano? Cur bis invocaretur, quod nulli alteri concessum, praeterquam S. Stephano et S. Mariae ter appellatae? Porro usitas fuisse litanias illas in Anglia; imo pro Anglia concinnatas, probat haec supplicatio: Ut clerum et plebem Anglorum conservare digneris, te rogamus, audi nos; nullius alterius gentis facta mentione.

5. His aequa lance ponderatis, Cloveshovianae synodi et venerabilis Bedae silentium de Regula S. Benedicti, quod ab adversariis olim objectum nobis est, minime causae nostrae nocere posset, etiamsi nulla in illis aut S. Benedicti, aut promulgatae ab eo regulae fieret mentio. Verum ne illud quidem licet nobis opponere; nam in synodo Cloveshoviae legitur: Vicesimo quarto sancitum est capitulo, ut si quis saecularium sanctae professionis famulatum subire desiderat, non antea tonsurae habitum suscipiat quam illius conversatio et morum qualitas secundum monasticae regulae definitionem manifestius probetur, juxta apostolicum praeceptum: Probate spiritus, si ex Deo sunt; nisi aliqua rationabilis causa ut ante suscipiantur in congregationem rite persuadeat. Quaenam, rogo, mediante octavo saeculo, quo 268 tempore concilium Cloveshoviae celebratum est, regula monastica ita celebris erat, ut simpliciter nulloque addito, nomine Regulae monasticae designaretur, praeter S. Benedicti regulam in cujus cap. 58 legitur: Noviter veniens quis ad conversionem, non ei facilis tribuatur ingressus, sed sicut ait Apostolus: Probate spiritus si ex Deo sunt? Deinde praescriptis omnibus ad probationem et receptionem novitiorum, subjungitur: Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Neque silentio praetermittendum videtur in utroque contextu S. Joannem, praeter solitum vocari Apostolum simpliciter, quod soli Paulo ex more tribuitur; unde suspicari licet( si alia non suppeterent argumenta) synodum Cloveshoviensem, Joannem laudando sub Apostoli nomine, morem gessisse S. Benedicto.

6. Quod spectat ad venerabilem Bedam, in Historiae Abbatum Wiremutensium et Girwensium ab ipso editae libro I legimus S. Benedictum Biscopum quartam profectionem Romam aggressum esse, post compositum juxta Regulam monasterium. Quam regulam intelligit nisi benedictinam, praeter quam nulla fuit in Occidente late propagata? Verum hanc ipsam postea clare designat Beda referens in fine libri I haec abbatis sui verba in oratione extrema ad discipulos habita: Multum cavetote, fratres, ne deforis aliunde vobis patrem quaeratis; sed juxta quod regula magni quondam abbatis Benedicti, juxta quod privilegii vestri continent decreta, in conventu vestrae congregationis, communi consilio perquiratis, qui secundum vitae meritum et sapientiae doctrinam, aptior ad tale ministerium perficiendum digniorque probetur. Hae sunt dotes quas in eligendo Abbate postulat S. Benedictus Regulae cap. 64.

Ceolfridus abbas, Biscopi successor, mare transmissurus, eadem suis fratribus praecepit: Utilius decrevit, inquit Beda ejusdem congregationis monachus, lib. II, dato fratribus praecepto, ut juxta sui statuta privilegii, juxtaque regulam S. abbatis Benedicti, de suis ipsis patrem qui aptior esse eligerent.

Cum idem venerabilis scriptor asserat lib. I, Biscopum eam discipulis suis regulam tradidisse, quam in decem et septem monasteriis a se perlustratis invenerat, quorum unum erat Cantuariense S. Petri coenobium, evidentissime patet longe ante ipsum S. Benedicti regulam in Angliae monasteriis receptam fuisse et viguisse.

7. Non minus validum depromitur argumentum, ex propagatione regulae Benedictinae in Germania et vicinis regionibus septentrionalibus, auctore S. Bonifacio aliisque monachis ex Anglia profectis, ad fidem Christianam disseminandam: qui videlicet plurima coenobia condiderunt, in his maxime Fuldense monasterium tota Europa nedum Germania celeberrimum, ubi ritus Benedictinos ab exordio viguisse inficiatur nemo. Nimirum quam a majoribus suis Augustino ejusque sodalibus Gregorii Magni discipulis Romanique monasterii alumnis acceperant hi sacri verbi praecones, eamdem in erectis a se asceteriis observandam tradiderunt, et in ipsius institutis ad amussim sectandis ad mortem usque perseverarunt. Huc revocanda sunt quae libro I diximus, cap. 3, de S. Benedicti regula in Romano S. Andreae monasterio suscepta, et ab ipsomet S. Gregorio servata.

8. His rationibus victi Bollandiani socii, contrariam olim secuti sententiam, tandem ultro confessi sunt Benedictinos maxima cum verosimilitudine ac propemodum evidentia Augustinum ejusque sodales inter suos numerare. Quibus si videre contigisset laudatam supra Eddii lucubrationem de S. Wilfridi vita( nondum enim eam e tenebris eruerat noster Mabillonius, cum haec docti viri scriberent), remota omni dubitatione ac fluctuatione, S. Augustinum, Anglorum apostolum ejusque socios Benedictinae familiae adjudicassent.

9. Aliter sane sentit Joannes Mareshamus in propylaeo ad Monasticum Anglicanum; qui, licet fateatur maximam apud Anglos olim fuisse regulae S. Benedicti reverentiam, eamdem tamen ab anno tantum 965 in Anglicanis monasteriis receptam esse contendit, ob synodi Cloveshoviae ac venerabilis Bedae hac de regula silentium. Verum negantia haec argumenta jam sufficienter diluimus, prolatis tum ex laudata synodo, tum ex venerabili scriptore non dubiis de Benedictina regula testimoniis. Aliunde vero ab historiae veritate prorsus aberrat Mareshamus, cum ante saeculum X S. Benedicti regulam Anglicanis monasteriis ignotam asserit: quod quam sit temere dictum, vel unus Joannes Diaconus ostendit lib. IV Vitae S. Gregorii cap. 82: Quod vero, inquit, monachi, qui a Gregorio in Saxoniam( transmarinam scilicet seu Anglicam) missi sunt, S. Benedicti regulae fuerint mancipati; inter alia etiam illud ostendit, quod ex ipsius discipulis vix potest in illis partibus monachus inveniri, a quo non observetur tam in proposito quam in habitu regula S. Benedicti. Scribebat Joannes Diaconus nono saeculo, centum pene annis ante concilium Wintoniense habitum an. 965, in quo de S. Benedicti regula in Anglicanis monasteriis admittenda actum censet Mareshamus; et jam eo tempore ita passim S. Benedicti regula in Angliae monasteriis obtinuerat, ut vix in tota reperiretur Anglia vel unus monachus qui S. Benedicti leges non observaret. Neque vero id levius assertum a Joanne Vitae S. Gregorii scriptore suspicabitur, qui adducta supra ex Aldhelmo, Beda, Eddio et Cloveshoviensi concilio testimonia non oscitanter legerit. Praeterea Joannem, ut de S. Gregorii rebus gestis, ac praesertim de Anglicana Ecclesia ab ejus discipulis fundata, gubernata, propagata scriberet, non perfunctoriam Anglicanarum rerum notitiam sibi comparasse constat: unde ignorare non potuit quibus adstringerentur legibus Angliae monasteria. Verum de hoc argumento plusquam satis; maxime cum illud occupaverit doctissimus Mabillonius. Nunc ad S. Gregorium redeamus, de conversis Anglis in Domino exsultantem, ac de absolvendo tanto opere sollicitum.