Reader

ITEM AD MAGISTRUM GERVASIUM PRAEFATIO OPERIS SUBSEQUENTIS.

Liberalium arcium quibusque studiis pleniter inbuto, et omnimodae scientiae sapientia delibuto, archigerontae Gervasio, Cosmas, quod dicitur haud dici dignus, Deo tamen et sancto Wenceslao famulantium famulus, debitae orationis munus et mutuae dilectionis pignus. Cum acceperis hanc scedulam, scias quod tibi transmiserim Boemorum chronicam, quam ego nullo grammaticae artis lepore politam, set simpliciter et vix lacialiter digestam, tuae prudenciae singulari examinandam deliberavi, quatinus tuo sagaci judicio aut omnino abjiciatur ne a quoquam legatur: aut si legi adjudicatur, lima tuae examinationis ad unguem prius elimetur, aut potius, quod magis rogo, per te ex integro lacialius enucleetur. Nam id solum operae precium duxi in meo opere, ut vel tu, cui a Deo collata est sapientia, vel alii pociores sapientia vel scientia, sicut Virgilius habuit Trojae excidia, et Stacius Aeacida, ita ipsi hoc meum opus habeant pro materia, quo et suam scientiam posteris notificent, et nomen sibi memoriale in secula magnificent. Igitur hujus narrationis sumpsi exordium a primis incolis terrae Boemorum, et perpauca quae didici senum fabulosa relatione, non humanae laudis ambitione, set ne omnino tradantur relata oblivioni, pro posse et nosse pando omnium bonorum dilectioni. Bonis et peritis semper placere cupio; idiotis autem et discolis displicere non pertimesco. Scio enim nonnullos affore aemulos, et eos emori risu subsannationis, cum viderint scema hujus operationis; qui tantummodo docti sunt aliis derogare, et ipsi per se nichil sapiunt erogare. De talibus canit propheta: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nesciunt. Hii namque ea solummodo linceis oculis inspiciunt, et in corde suo, velut in adamante, figunt memoriter quae dicta sunt inproprie, aut ubi mens mea dormitans titubavit. Quid mirum? Quandoque bonus dormitat Homerus. Horum ergo nec invidiosis derogationibus perterreor, nec yronicis adulationibus permulceor: qui volunt, legant, qui nolunt, abjiciant. Tu autem, frater karissime, si me tuum amicum diligis, si meis precibus tangeris, praecinge lumbos mentis et accipe in manum rasorium, calcem et calamum, ut quod superest radas, et quod non est desuper addas, inproprie dicta proprietate muta; ut sic mea inscientia tua sublevetur facecia. Non enim ab amico corrigi erubesco, qui etiam ab amicis nimio affectu emendari exposco. Continet autem hic liber primus Boemorum gesta, prout mihi scire licuit, digesta usque ad tempora primi Bracislavi filii ducis Odalrici. Annos autem dominicae incarnationis idcirco a temporibus Borivoy primi ducis catholici ordinare coepi, quia in initio hujus libri nec fingere volui, nec cronicam reperire potui, ut, quando vel quibus gesta sint temporibus scirem, quae ad praesens recitabis in sequentibus. Vale et tuo jussu aut me ad cetera evolvenda praecingam, aut ibi gradum sistam et meis ineptis modum figam coeptis.

Vive, vale, mea ne rennues optata, set imple.

Est autem haec chronica composita regnante quarto Heinrico Romano imperatore, et gubernante sanctam ecclesiam Dei papa Kalisto sub temporibus ducis Boemorum Wladizlay, simul et praesulis Pragensis ecclesiae Hermanni, ut in sequentibus datur omnibus scire volentibus, quibus sint acta annis Christi vel indictionibus.