Reader

LIBER GENESEOS.

principio dominus caelum terramque locauit: namque erat informis fluctuque abscondita tellus inmensusque deus super aequora uasta meabat. dum chaos et nigrae fuscabant cuncta tenebrae; has dum disiungi iussit, a cardine fatur:" Lux fiat!" et clare nituerunt omnia mundo. cum dominus primi complesset facta diei, condidit albentem nebulis uascentibus axem. accipit inmensus errantia litora pontus, multiplices rapiens ualidis cum tractibus amnes. tertia lux faciem terrarum fulua retexit. arida mox posito narratur nomine terra. florea uentosis consurgunt germina campis pomiferique simul procuruant brachia rami. quarta die generat solis cum lampade lunam. et stellas tremulo radiantes lumine figit. haec elementa dedit subiecto insignia mundo, tempora quae doceant uarios mutanda per ortus. quinta die accipiunt liquentia flumina pisces et uolucres uarias suspendunt aere pinnas. sexta pater gelidos in spiras lubricat angues quadrupedumque greges totos diffundit in agros cunctaque multiplici mandauit crescere passim germine et inmensis errare et pascere terris. Haec ubi constituit diuina potentia iussu, rectorem inspiciens mundanis defore rebus, haec memorat:" Hominem nostris faciamus in unguem uultibus adsimilem, toto qui regnet in orbe." et licet hunc solo posset componere uerbo, ipse tamen sancta dignatus ducere dextra inspirat brutum diuino a pectore pectus. quem postquam effigie formatum ceu sua uidit, metitur solum mordaces uoluere curas. ilicet inriguo perfundit lumina somno, mollius ut uulsa formetur femina costa atque artus mixta geminos substantia firmet, inditur et nomen, uitae quod dicitur, Aeuua. quapropter nati linquunt de more parentes coniugibusque suis positis cum sedibus haerent. septima luce deus factorum fine quieuit, sacratam statuens uenturi ad gaudia saecli. ilicet exhibitis animantum ex ordine turbis, uiritim cunctis nomen, quod permanet, indit Adamus, donata sibi prudentia sollers. quem deus adloquio, iunctam dignatur et Aeuuam:" Crescite multimodo uentura in tempora partu, ut polus et plenae uestro sint germine terrae, heredesque mei uarios decerpite fructus, quos nemora et pingui reddunt de caespite campi." Haec ubi disseruit, laeta paradisus in aula instruitur primique adspectat lumina solis. gignitur haec inter pomis letalibus arbos coniunctum generans uitae mortisque saporem. aedibus in mediis puro fluit agmine flumen. quod rigat insignes liquidis de fluctibus hortos. quadrifidosque secat undanti ex fonte meatus. Phisonus auriferis praediues fluctuat undis conspicuasque terit rauco de gurgite gemmas— prasinus huic nomen, illi est carbunculus ardens— perspicuisque uadis terram praelambit Euilam. post hunc Aethiopas Geon adlapsus opimat, tertius est Tigris, Euphrati adiunctus amoeno, Assyriam celeri discretim flumine sulcans. hic positus custos Adamus cum coniuge fida atque opifex tali formatur uoce tonantis:" Ne trepidate simul licitos praecerpere fructus, quos nemus intonsum ramo frondente creauit, solliciti, ne forte malum noxale legatis, quod uiret ex gemino discreta ad munia suco." nec minus interea caecos nox alta tenebat, ac modo formatos uestis non texerat artus. Has inter sedes et bacis mitibus hortos spumeus astuto uincens animalia sensu serpebat tacite spiris frigentibus anguis; liuida mordaci uoluens mendacia sensu femineo temptat sub pectore mollia corda:" Dic mihi, cur metuas felicia germina mali? numquid poma deus non omnia nata sacrauit? atqui si studeas mellitos carpere uictus, aureus astrigero ridebit cardine mundus." illa negat uetitosque timet contingere ramos: sed tamen infirmo uincuntur pectora sensu. ilicet ut niueo iam mitia dente momordit, adfulsit nulla maculatum nube serenum. tum sapor inlecebram mellitis faucibus indens perpulit insueto munus deferre marito. quod simul ac sumpsit, detersa nocte nitentes emicuere oculi mundo splendente sereni. ergo ubi nudatum prospexit corpus uterque quae pudenda uident, ficulnis frondibus umbrant. Forte sub occiduo domini iam lumine solis agnoscunt sonitum trepidique ad deuia tendunt. tum dominus caeli maestum conpellat Adamum:" Dic, ubi nunc degas?" respondit talia supplex:" O domine, adfatus pauido sub corde tremesco, magne, tuos, nudusque metu frigente fatigor." tum dominus:" Quis poma dedit noxalia uobis?"" Tradidit haec mulier, dum dicit lumina promptim candenti perfusa die liquidumque serenum adfulsisse sibi solemque et sidera caeli." protinus ira dei turbatam territat Aeuuam, auctorem uetiti dum quaerit maximus acti. illa sub haec pandit:" Serpentis suasa loquella accepi, fallente dolo blandoque rogatu. nam sua uipereis intexens uerba uenenis haec mihi prae cunctis narrauit dulcia pomis." Ilicet omnipotens condemnat gesta draconis praecipiens cunctis inuisum uiuere monstrum, pectore mox fuso prorepere, tum sola morsu mandere, mansuro quaecumque in tempora bello humanos inter sensus ipsumque labentem. uertice ut abiecto pronus post crura uirorum serperet et calces, dum labens comminus instat. femina fraudigeris misere decepta suadellis praecipitur duro discrimine ponere partum seruitiumque sui studio perferre mariti." Tu uero, cui uisa fuit sententia uerax coniugis, inmiti cessit quae uicta draconi, deflebis miserum per tempora longa laborem. nam tibi triticeae surget pro germine messis carduus et spinis multum paliurus acutis, ut cum uisceribus lassis et pectore maesto plurima sollicitos praestent suspiria uictus, donec in occiduo uenientis tempore mortis, unde geris corpus, terrae reddare iacenti." His actis dominus trepidis dat taedia uitae deiectosque procul sacratis dimouet hortis obuersosque locat medioque eliminat igni, in quo perceleri Cherubin euoluitur aestu. dum calidus deferuet apex flammasque uolutat. quis dominus, pigro ne frigore membra rigerent. consuit euulsas pecudum de uiscere pelles, operiens nudos calidis de uestibus artus. Ergo ubi coniugio sese iam fidus Adamus esse uirum sensit, nomen genetricis amatae exhibet uxori: binos e germine fetus continuo genitor diuersis nuncupat orsis: Cainis hic nomen habet, cui iunctus Abelus innocuas multa seruabat cura bidentes: ast alius curuo terram uertebat aratro. hi cum perpetuo ferrent sua dona tonanti, dissimiles fructus sensu suadente dedere. nam prior uberibus fuerant quae prosata glaebis, obtulit, ast alius miti se deuouet agno, exta gerens sincera manu adipemque niualem, confestimque placet domino pia uota tuenti. quod propter gelida Cain incanduit ira. quem deus adloquio dignatus talibus infit:\' Dic mihi, si rectum uiuas et noxia cernas, degere non possis contracto a crimine purus? desine mordaci fratrem disperdere sensu, qui tibi ceu domino subiectus colla praebebit. nec tamen his fractus fratrem deducit ad arua atque. ubi deprensum deserto in gramine uidit, elidit geminis frendens pia guttura palmis. quod factum dominus caelo speculatus ab alto disquirit, quonam terrarum degat Abelus? ille negat positum custodem se fore fratris. cui deus effatur:" Nonne uox sanguinis eius ad me missa sonat celsumque ascendit ac axem?" nosce igitur mansura tibi pro crimine tanto-; nam modo quae maduit germani sanguine terra, inuiso maledicta tibi conmissa negabit semina et absumptis fructum non proferet herbis, torpidus ut multo conlidens membra tremore funere ceu iuncto semper suspiria ducas. territus ille gemit mortemque a numine poscit: quae tamen infenso non est concessa tonante: nam mala promeritus signo fit notus inusto, sternere ne ferro liceat cuicumque nocentem, ne maius septena parent discrimina funus. ilicet a facie domini ceu perditus exit, aedibus obuersis Naidae in caespite terrae, nec minus ex natis, genetrix quos fida creauit, nomine primaeui sublimem condidit urbem. Enochus Gaidada creat, hic deinde Malelum quo Mathusalamus sensim genitore sub auras exiit et longae produxit tempora uitae. ast Lamech. dirum qui perculit ense Cainem, perpetitur caeso multum grauiora nocente; crimina nam meritum decies septena cohercent. coniugibus hic facta gemens sese increpat ultro, quaium prima fuit Ada atque altera Sella. Iabelum sed prima creat, qui pastor in aruis gramineis laeta pecudes pascebat in herba. lobalus quem deinde subit, qui musica plectra repperit et uario concordes murmure chordas. Tobelum mox Sella parit, cui fundere riuos aeris erat moris ferrumque incude subactum diuersis formare modis stridente camino: quem Noemma sequens uno genitore creata est. Haec inter uegetis Adam non languidus annis; Sethum progenerat post mortem mitis Abelis. Enochum is deinde creat, cui candida corda largitus dominus. hoc se poscente rogari adnuit et placidae suscepit munera mentis. nongentos igitur postquam conplerat Adamus ter denosque annos, sopitus morte quieuit. longaeuusque dehinc nongentos quinque per annos Enochus uixit, quem Cainanus adaequans quinque fuit tantum protentis longior annis. iunior hoc iterum ter quinis decubat annis Malaleela senex: ter denis deinde Iaretus atque tribus uixit longo constrictior aeuo. Enochus, cui cura fuit seruire potenti et mentem sociare deo, sat iunior istis, ter centum explicitis si quinque adiungere cures sexies et denos, subita caligine tectus abditur et domino multum miserante remotus felicem placido uiuit cum tempore uitam. at Mathusalamus nongentos porrigit orbes septies et denos, unum quis iungere ius est. Lamechus, hoc patre satus. Noele creato talia disseruit, dum uatum more futura praeuidet et sensus uenturum mittit in aeuum:" Hic secura dabit nobis commercia uitae et durum remouebit onus pacemque reducet, quae factis est pulsa malis nostroque reatu tristibus et dextris, quarum sulcata labore terra negat fructum, domino maledicta loquente." septies hic centum uixit septemque per annos, septuaginta super positis. ut summula poscit. hoc generante probis Noelus nobilis actis editur, innocuo daturus semina saeclo. tresque creat natos, Sethum Chamumque laphetumque, in numerum solitos mollitum tundere ferrum et scintillantes promptim procudere massas. sexies hic uates centum iam uixerat annis. cum dominus, diri pertaesus crimina mundi multimodosque hominum longa sub luce reatus, constringit miserans prolixae incommoda uitae, inposuitque modum bis sexaginta per annos. uincere quem nullus posita sub lege ualeret. Haec inter sanctos lactat terrena uoluptas captiuosque tenet caelesti ex arce meantes; dum facies pulchro ridentes corpore cernunt femineas placitisque nimis conplexibus haerent, progenuere sibi torua cum mole gigantes:- quorum criminibus domini patientia tandem cogitur offendi; longam dum concipit iram atque dolet hominem dextra formante creatum siderea, sancto permotus pectore fatur:" Ius delere mihi mundi peccata nocentis fluctibus aequoreis totamque inuoluere terram humanumque genus uastis mersare fluentis omnigenasque simul pecudes, quae laeta per agros gramina detondent. celsis dum collibus errant. serpentes nex una premat uolucresque ferasque, ut mea deletis mitescat fraudibus ira." accipit ergo dei mandata ingentia Noe. duplicibus cameris arcam conpangere iussus, quae teneat uolucrum mansura ad germina nidos. ac, ne fissilibus dissultent robora rimis, unguine praepingui linuit bituminis arcam. ipsa fuit plenas ter centum longa per ulnas, quinquaginta patens transuersam lata per aluum. at qua sublimi surgunt fastigia tecto, edita ter denis in caelum tollitur ulnis, assere quadrato, nullis cessura fluentis, ad medium gestans facili cum cardine postes. haec perfecta deus postquam despexit ab astris, talibus adfatur mittendum in aequora( uatem: Scande citus, natique tui nataeque, fluentem fluctibus in tumidis cumbam, quia pectora uldi iusta tibi dudumque mihi tua nota uoluntas emeruit maiora praesentibus; atque coactas claude simul pecudes omni de germine mites septenis paribus; inmundo de grege bina esse sines tecum, escamque his omnibus infers atque tibi suetam, ne, cum per uasta fluenta cultio destiterit, pariter patiare molestam prouisis non ante cibis per glauca uehendus salsa famem; nam clara polo cum lumina solis septima prodierint, totos diffundere nimbos cardine ab aetherio cunctosque euoluere fontes adlapsu maiore paro, quo grandior undis aestuet oceanus spumosos largius amnes accipiens fusoque oblimans omnia tractu. namque quater denis iuncta cum nocte diebus grandine perpetua nubes complebo madentes, ut, quidquid uiuit, tumidis mergatur in undis. haec ubi dicta, fiunt domini mandata uolente festinoque sene, longo qui nobilis aeuo, sescentos agitans annos, se credidit undis coniunctosque simul natos natasque recepit, confisus tenui quamuis foret abditus antro. interea totos laxarunt nubila nimbos, atque abyssus riguos dimisit in aequora fontes. iamque quater denis stagnantur cuncta diebus. non uolucres leuibus suspendunt corpora pinnis, nec fera celsiiugo deuitat marmora colle, omnia conduntur pelago, mors omnibus una est. nec minus interea tumidum suspensa per aequor arca fluens clausum munibat pendula uatem uenturisque parens seruabat semina saeclis naufragio secura suo. mox rarior aether nubibus in piceis coepit constringere nimbos. iamque relabenti decrescit in aequore pontus ac, postquam modico fluitabat flumine cumba, emittit senior nigrantem pectora coruum, qui leuibus pinnis uolucri dum flamine fertur, non rediit, iusti suspendens uota prophetae. post hunc albentem mittit per stagna columbam, quae super aequoreum campum defessa uolatu, nusquam nancta solum, uati se reddidit almo. cumque recurrentis fulgerent septima solis lumina. dimittit pinna plaudente uolucrem, quae nemore inuento ramis praepinguis oliuae ora referta tulit, cum iam per sidera uesper surgeret ac tremulo noctem praecurreret igni. inde iterum septem transcursis rite diebus mittitur in pelagus ales, quae lapsa meatu perceleri numquam sociae se reddidit aulae. sescentos igitur iam tum transgressus et unum orbes erat uates. primo iam mense secuto atque die mensis primo, cum libera tellus uisa aperire procul montes ac uoluere fumum, quos super undarat ter quinas pontus in ulnas: decurso iam mense dehinc cum trina secundo lumina restarent, toto iam libera fluctu terra fuit propriumque ostendit laeta uirorem. ergo ubi nudatis consedit montibus arca. Araratum qui nomen habent sermone uetusto, laxat claustra senex reddens noua semina terrae exstruxitque libens sacraria festa tonanti atque memor uoti adolet dum altaria flammis, hostia digna fuit, mites dum gignit odores, qui dominum coram laetis cum flatibus halant. tum. ne consimili pereat discrimine terra, diluuium dominus uentura in tempora tollit, festinos menses et tempora mobilis anni inrequieta iubens consuetos uoluere cursus: sed croceum tantum curuandum in nubibus arcum, candida cum sudo praerorant sidera nimbo. prosequitur uatem domini benedictio mitem, scilicet ut cunctis. quae tellus et mare gignit, imperitet fidus, cum sint subiecta regenti; admonitus pecudum carnes secernere mensis, quae non laxato uitam liquere cruore: idcirco quoniam multis haec indita mens est." Ast homo si ferro fuerit uel dente ferino perditus, inquiram," dixit," qui talia faxunt; similibus dant colla modis fusura cruorem." diuidit hinc dominus placiti mox pignora uatis fecundasque iubet discretim sumere terras, ut uacuum denso conplerent germine mundum. accipit hoc meritum domino donante propheta, vitis ut inuentor delibet candida uina. quem propere expletum cyathis somnoque grauatum derisit Chamus, de quo Channana iuuentus nascitur et proceris dixit de nomine gentem, fratribus ostentans nudatum membra parentem. qui pariles pietate tegunt uelantque iacentem: tergoribus studio iunctis dum lumina uertunt, sopitum gessere senem, nec turpia dictu membra uident, tenero flectentes colla pudore. id pietatis opus postquam iam mente serena cognouit uates, grassatum damnat in aeuum, germanis faciens ut sit postremus et acro subditus imperio fortesque exterritus oret. inde senex functus nongentos transit in annos, quinquies et denos, ut legis formula cauit. cuius progenies, properat dum ducere muros, condidit eximias uastis suspectibus urbes. dumque operi instantes certatim moenia condunt, nominibus signant Tharsum Citiumque Rodumque, exstantes portis, fluctu quas adluit aequor. Channanus hinc nomen habet, hinc Sidona surgit, inde Iebusaeus, Cethaeo adiunctus Amorrus, Gergessus ueget, Euaeus, Arucus, Asennus, Samarus, Aradius Orusque, et moenia quisquis Gaza colit, G Gomorra quibus Sodomaque iugantur atque Adama et Sebona, quis iunctim Lasa cohaeret. quin etiam et Massam faciunt similemque Sopheram celsiiugum et collem, nimbosas qui leuat arces, qua primum albentis prorumpit flamma diei. corpore de quorum Nembrodus nascitur, acro venatu adsuetus et membris grandibus exstans atque deum gaudens contra se adtollere sanctum, heroum de more ferox, quos ardua ceruix inmensumque caput sublimes tollit in auras. hic Babylona locat Orichamque Archata et Acallam Sinnacheros inter saltus; Assura deinde condit et eximiam tectis Nineua locauit et Robotham, Calchamque dehinc. Dasemata quarum distinguit saltus medioque in limite surgit. Dumque alacres certant et nomina moenibus indunt, in campum ueniunt Sennarum nomine dictum, molitique cauas ad sidera tollere turres non calcem faciunt, qua saxa inserta ligantur, sed lateres tosta lutei fornace coquuntur, ut prius inmensis fulgerent moenia tectis, quam noua discretas faceret migratio gentes. bitumen pro calce fuit, quod uellere molli ducitur et lento constringit corpore cautes. namque penes cunctos sermonis conscia lingua per similes fatus et ciuica uerba locuta est. denique descendit dominus et moenia uidit, praecipiens uarias raptim prorumpere uoces diuersosque sonos. quis gentes quaeque locuntur. ilicet impletur positis cultoribus orbis diuiduusque locus mox est Confusio dictus. Hos sequitur, domino multum qui credidit. Abram. quem genuit prisco de nomine Thara uocatus. iungitur et Lothus iuncto de sanguine frater. hi cum iam ualidi fierent pubentibus annis, coniugium iunxere sibi: Lod foedere Melchae gaudet, et Abramo ditescit coniuge Sarra, quae tamen ad senium duxit sine pignore uitam. hos Thara sollicite Chaldaeo de grege dempsit, dum Channana placent frondosis collibus arua. sed deus, electi qui sensum nosceret Abrae, imperat, ut sedes alia regione capessat:" Heia age, festinans patriis te dimoue terris cognatasque domus et limina sueta relinque; nam procerem inmensae faciam te iam fore gentis. insuper his addam, ut, te quicumque malignis uulnerat eloquiis, domini maledictus ab ore tristia quaeque ferat; at qui sermone benigno commoda denarrat. sit laeto grandior actu." mutantur sedes, Sychemis castra locantur, quae dominus uati longum despondit in aeuum. illic deproperans sacratas suscitat aras: conscendens montem, fractas qui respuit undas et rubicunda tumens prospectat lumina solis,... hic etiam positis fundatur molibus altar oraturque deus, sola cum deinde per arua uates agit, qua terra iacet disiuncta colonis; quae dum perpetuo uenis sitientibus aret, incussit ieiuna famem, cui cura cohaeret. hoc fecunda metu Nilotica rura petuntur. et quia conspicuo canderet corpore Sarra, mandatur nullo nuptam se dicere uinclo, sed fore germanam, ne fors inmanibus ausis effrenis turbae zelum noxale marito gigneret atque aemulum tristis riualis haberet. hunc mirata quidem uenientem turba Canopi, omnimodis Sarram cupido de lumine lustrat. atque ubi per proceres laudata et tradita regi est, dulcibus accipitur uotis uerbisque propheta. non tamen inpositum uoluit rex aetheris illi; nam multis magnisque simul terroribus actum proturbat regem, noxalis qui reus ausi obiurgat procerem, germanam cur magis esse dixerit uxorem falsoque inluserit astu. inde iubet laetum nuptam deducere secum, armenti et quidquid patriis adduxerat oris. namque deus seruo semper concordia fanti ingentes census et maxima quaeque dicarat. accipit et Lodus, quaecumque aduexerat illic, et reduces patrias tandem sistuntur ad oras. atque ibi dum gregibus intercursantibus errant, pastores pecorum sese certamine pulsant, pascua quod fetas artarent parua duorum. sed pater. indomitas cupiens conponere rixas. optulit, ut frater, quae uellet, sumeret arua. ille libens paret, Iordanis litora poscens, qui fluuius dudum, Nili uice dum tumet undis, amne superfuso campos ditabat opimos. Channanaea senex uenienti iugera soi- te accipit et uirides sistit armenta per agros. sed non perpetuas licitum conponere sedes: namque pater iussus terram lustrare tuendo. flammeus e celsis quam sol utrumque recurrens aspicit aut gemini despectant usque triones, promissam generi tanto genitore creando. cuius qui numerum gestit conprendere fatu, stellarum citius turbas uel dicet harenae, quas pelagus dubio nonnumquam litore nudat. tendit et ad quercum prisco de nomine Mambram perpetuoque deo praecelsum dedicat altar. nec mora, diuiduos postquam concordia fratres fecerat optatos conponere regna per agros. consurgunt reges numerosa ex gente quaterni et Sodomam multo pugnaces milite uastant, quaternaeque acies bino bis principe fultae ualle tenus Salsa ferrum per nubila torquent. quinque fugam capiunt linquentes bella tyranni praecipitique fuga frondosis montibus abdunt, quod potuit superesse neci; qui nomine uero dicuntur Ariocha, Dachar, Godolla Gomurus atque etiam pulchris inhians Amarphalus annis. haec inter, quae multa fiunt discrimine belli, Lod etiam capitur tota cum stirpe domoque. quod ubi tristifico narrauit nuntius ore, consurgit uates, seruorum de grege multo ter centum famulos, nouies bis auctius addens, ad bellum dux ipse ciet ferrumque retractat. nocte super media nil iam metuentibus instat uictoresque fugat multosque interficit hostes. quin etiam fratrem tanto discrimine demptum accipit et praedam lato trahit agmine secum. excipitur laeta Sodomorum laude procorum pontificisque dei, sancto qui nobilis actu,— Melchisedechus erat, princeps rectorque Salemae— et benedixit ei panem uinumque praesentans— et decimos fructus Abrami ex munere sumpsit.— is petit, ut captos dignetur reddere uictor, cetera pro meritis belli sub lege laturus. sed contenta suo uictrix moderamine uirtus accipit optatum toto pro munere fratrem. mox sopita deus inlustrans corda prophetae praecipit. ut cuncta uacuet formidine pectus, quandoquidem inuictae tutus sit tegmine dextrae. ille alacer concessa sibi licentia fatur:" Quid mihi pro tanta praestant tua dona loquella? nam coniuncta quatit fessum longaeua senectus, nec datur emeritum post mortem linquere natum. et quia nobilibus thalamis mihi germina non sunt, degener heres erit nobis, quem serua creauit." confirmat uatem dominus, dum talia fatur:" Ne time confidens; seruus tibi non erit heres. nam si nosse ualet numero carentia quisquam sidera uel totas pelagi percurrere harenas, is poterit prolem solus numerare putando, quae praestanda tibi est, totus qua tenditur orbis, nasceturque tuo de semine, qui tua cernat filius atque etiam natus sit regis aeterni: namque ego sum dominus caelorum conditor, et te auxilio tutum Chaldaea ex gente reduxi." credidit ista senex nec quidquam defore uerbis metitur domini sincero acumine cordis subnixusque rogat, placidis dum supplicat orsis, signa dei quae mente gerat, quae corde sequatur, munere pro tanto, quo natum gignat inerti corpore, iam gelidis decursa ob tempora membris. admonitus uitulam trimi iam temporis aptat, coniungens alacrem torua cum fronte iuuencum, uerbecem caprumque dehinc hirtamque capellam, columbas pariles, simili cum turture iunctas. corpora mox pecudum gemina in diuortia findit, iulaesas tota dimittens carne uolucres; omnia disponit sacrisque altaribus aptat. seque locat propter, sensu uersutus et aure. ecce autem prima sub tempora noctis opacae candida sanctifici terrentur pectora uatis nigrantesque ruunt confusa luce tenebrae. his super attonitus domini solacia sumit, dum noua uenturae praenoscit semina gentis, per uarios casus duro sub rege locandae Aegypti, cui nomen erit Pharaonis acerbi." Namque quater centum dominis subiecta per annos seruiet, ad terras rursus reuocanda feraces; ac uice mutata, quae quondam serua tremebat, sceptra reget, ualida gentes uirtute cohercens. at tu, cum fuerit metati terminus aeui, sedibus in patriis functus mandabere busto. nam populus infensa sibi de sede reuulsus huc ueniet, domibus ueterum donandus auorum. nam qua Niliacis gaudet nunc incola terris et celer Euphratis Syrorum praenatat orbes, Cenaeos populos Cenezaeosque tenebunt, Chedmoneos, Chettos iuncta cum gente Phereza. et Raphana, cui manus est Iebusa cohaerens, dilectaque sibi pellentur sede Chananni. quin et Amorraeus, Gergesso extrusus amico, semianimis possessa dabit uenientibus arua." quae cum sancta dei prompsissent uerba prophetae, sole sub occiduo clarum dat fulmine signum. nam uelut undanti ferueret flamma camino, caesarum pecudum uisa est delambere carnes. Interea steriles iam pridem fessa per annos perdiderat etiam uotum iam Sarra parentis, et quia praegelida partum non poneret aluo,, ad secunda suum coepit lactare) maritum; gaudia et inflexum cogit consortia seruae noscere, quo saltim genitor sit pignore uili. ilicet in thalamos Aegyptia ducitur Agar, Ismahelumque nothum fecunda gignit ab aluo. quae cum seruili dominam contemneret astu. uerberibus duris adflicta et saucia fugit. ac dum uicino tegeret se deuia fonte, nuntius aetherio descendit culmine caeli consultamque prius dominorum mittit ad aedes, quin etiam multo gaudentem munere donat. quae quia conspicuo fulgentem lumine sanctum uiderat, a simili narrauit nomine fontem. iamque nouem denos nouiesque exegerat annos Abramus uates, cum se iam iamque parentem agnoscit nati magno de munere dandi, testamenta dei cui sunt concordia summi, gentibus innumeris genitor ductorque futurus. percipiens placidas per grandia tempora sedes. quin etiam solito de nomine grandior exit, dura decus adiectum uocalis littera ducit, et Sara quae fuerat, mandatur Sarra uocari. quin etiam patris Ismahelus pro prece diues, bis senos princeps populos generatque regitque. post haec gesta senex. cum sol octauus adesset, maribus exhibitis adimit praeputia ferro. adiungens pariter quoscumque ex plebe seorsa. inde ubi iam tempus promissi muneris instat, soluitur in tremulos uultu crispante cachinnos, dum tacitus secum promissa ingentia uoluit:" Posse deum credes, quidquid non extitit umquam, condere et infractos robur generare per artus?" Scandebat medium iam sol flagrantior axem, magnificusque senex frigus captabat in umbra, cum subito iuuenes pariter tris adfore cernit. sedulus in cunctos unum plus ambit et orat. ne puerum celeri linquat, dum praeterit, actu pacificusque suae dignetur tegmina quercus atque pedes geminos frigenti ut perluat unda ac positos panes mensae dignetur amicae. adnuitur iussaque citus ueneranda facessit. ipse etiam properans sese dat Sarra uideri mensurasque libens ternas ex polline profert, quas dederat tosto cinerum torrere uapore. tum uitulus tumida procuruans. cornua fronte deligitur, nullo fuscatus tergora naeuo, et modo constricti ponuntur fercula lactis.. dumque deum trina positum sub imagine pascit, dulcia sanctificis delibat gaudia dictis:,, Quid rerum nunc Sarra gerit?( namque abdita tectis tunc erat) et coeptas iterat lux uera loquellas:" Euge memor uates. pleno non setius anno mater erit;" cum laeta procul sub talia risit femina et annoso desperat corpore partum. quaeritur haec inter. fuerit quae causa cachinni? illa negat facili concussam se fore risu, dum timet et tacito uoluit sub pectore culpam. consurgunt iuuenes parili fulgore decentes et Sodomam toto subiectam lumine uisunt. tum dominus uati nil promptum non fore passus, eloquitur, quae causa graues se ducat ad urbes:" Clamore immodico Sodomae iunctaeque Gomorrae excitus ueni uerumque inuisere curo," ut. quod turba nocens, quod uox horrenda laborat, oppida bina simul caelesti ex fulmine flagrent*. hic trepidus uates famulo sermone poposcit. noxia qui numerus sanctorum moenia seruet? quinquies ex denis capiens primordia summae, a bis quinque uiris cognoscit tegmine forti oppressum uitiis populum uitare ruinam. ilicet ad Sodomam ueniunt duo. Natus et Altor, hesperus umenti cum iam prorumperet igni. illic pro foribus Lodus de more sedebat. cumque uiros simili lustrasset corpore claros, pronus adoratos consueta ad limina duxit, optantes media potius habitare platea. azyma quos tenui de polline candida pascit. sopitaque dehinc conponunt membra cubili. ecce furens tota procurrit turba Gomorrae. seditione truci circumdans atria Lotis, atque uiros poscens tumido dilitigat ore. ille memor pacis temptat mollire frementes atque etiam natas cupide dementibus offert, ut licito potius luxu peruersa uoluptas aestuet. a simili disiungens turpia sexu. sed nil dicta mouent. franguntur limina ferro. ac dum se glomerant, dum fortia claustra reuellunt, lumina saepta sibi piceis gemuere tenebris. his actis, auferre procul sua pignora iussus, inuitat generos sensu torpente negantes. quod tamen adsiduo potuit mens blanda rogare. eduxit natas coram genetrice sequentes. ac dum progreditur, dum scandit culmina collis oppositi secumque putat, quid deinde sequatur, femina postergum positas dum respicit arces, diriguit. speciemque salis pro corpore sumpsit. ille subit celsae securus tecta Segorae. mox fragor horrisono de sidere fulmina torquet sulpureaeque ruunt olido cum turbine flammae, quae pariter muros atque ardua culmina lambunt. omnibus in cinerem celeri cum labe reuulsis cernebat rutilo surgentes uertice flammas eminus Abramus, memori cum pectore tractans in uerbis domini numquam se adiungere mendum. nec minus et Lodus tuta conpostus in aula solamen tenero natis praestabat amore, quae sine coniugibus nequibant edere prolem. hae, cum perspicerent sublatum germinis usum maternumque decus solo genitore relicto, conponunt epulas ac promunt uina parenti, nescius ut uetitum natarum nosceret usum. nec mora, femineis concrescit sarcina fibris et parili ambarum uitalia fomite turgent. prima creat puerum patrio sermone Moabum, altera disparibus Ammanum nuncupat orsis. hic pater Ammorum, genitor Moabitibus ille est. Interea excedit positis de sedibus Abram et Gerarum ad terras socia cum coniuge transit. hic Abimelechus cupiens consortia Sarrae principis arbitrio( germanam nam fore uates dixerat eximius, fraudem ne forma pararet coniugis innocuo, riuales dum cauet iras) nec tamen eualuit ualidis terroribus actus. qui mentem adficiunt, quotiens peruersa libido est: nam deus inmisso torsit lictore tyrannum, qui cum terrifico rupisset somnia uisu, prosequitur trepidus uatem uix mente reuersa, cui Sarra sit dicta soror, ceu nulla mariti uincla ligent nuptam, quae sit coniuncta prophetae. ille docet causas seseque a crimine purgat, mentitus nihilum; patris nam germine creta Sarra fuit. iuncta deducens linea sanguem. haec ubi constiterant, rector dat mille talenta et famulos; his molle pecus armentaque iungit. iugera quin etiam latos diffusa per agros, dummodo promeritum lenirent dona reatum. namque domus regis admissa piacula pendens, agmine morborum pariter grassante per omnes. germina femineis dudum decusserat aluis. uerum ubi pacificus uates pro rege poposcit procubus ante deum, promptim se laeta per omnes reddidit ubertas aluosque impleuit opimas. ipse etiam insuetis postrema in tempora uotis fit pater, et laeti reputans solacia risus. nuncupat Isacum, mandata et numinis alti efficit. octauo decerpens lumine tegmen e ueretro, stabilesque uidens iam promere gressus coniunctos inter socia de stirpe propinquos uescitur et mensis genitor gratatur opimis; nam desperatis maior fit gratia uotis. iamque puer puero iunctus dum ludit alumno. conpulit ignito matrem turgescere felle, ut famulam inuisam pariter cum pignore pellat,— et tamen inuitus senior, dum maxima iussa obseruat domini, pariter detrusit utrumque. at mulier postquam domini de sede remota est, auia dimoto lustrat secreta recessu. iamque panes cunctos uinumque insumpserat omne, exanimem lasso suspirans pectore natum; deuenit ad puteum, cui tum Iuratio nomen indiderat, maestoque inpleuit deuia questu: cum deus adflictae lacrimis trans aethera motus confirmat trepidam natoque ingentia dicit regna parata suo, cuius tum clade gemescat. ilicet inriguo scatebras de gurgite libans erigitur natoque simul gaudente laetatur. procedunt pia iussa dei; iam paruulus arcum tendere et aligeras coepit torquere sagittas. interea uates, ne quid clam forte pararet ductor Abimelechus, conectit foedera pacis. ut, quia de puteis fuerant certamina mota, reddita securam firmarent otia uitam. iuratur placitaeque manent concordia pacis. inde senex curuo terram dum sulcat aratro, ingentem laetis compleuit messibus aulam sublimemque deum supplex per uota precatus Philistinorum placidus consedit in aruis. in quibus aetherii temptatur numinis orsis, unicus ut natus gladio decumbat ad aram. nec mora, cum tumidi conscendit culmina collis, cornipedem ducens famulis natoque uadentem. tertia iamque die, cum sol candentior- axe fulgeret medio, totas dum contrahit umbras, dimittit pueros senior natumque capessit, ut sarmenta gerens, flammarum pabula, collo scanderet oppositi pariter fastigia collis. iamque adeo flammis surgentibus altar ad ipsum. sistitur, euinctus manibus posterga retortis. dumque pater natum properat diffindere cultro, eminus albentem prospectat sedulus agnum, qui melius fuso compleret sacra cruore. His actis uetulo decedit corpore Sarra. cumque locum busto praestarent pignora Cetis, dissensit uates, pretio taxare paratus. quadringenta dedit sestertia diues Ephrono, dum sociam duplici gaudet mandare sepulchro. nomen Mambra loco ueterum narrauerat aetas. ilicet e famulis quendam, quem uita fidesque fecerat insignem, conceptis dicere uerbis et iurare iubet, dextram dum subdit amicam conectitque femur. nullam de gente Chananna iungendam nato, quoniam de stirpe parentum sit ducenda magis; quae si fortasse resistat, mittendum caelo, facile qui molliat iram. ille alacris tumidis inponit dona camelis Assyriamque petit, iam cernens tecta Nachorae. dumque silens secum domini mandata reuoluit, conspicit eximiam uenientem fonte Rebeccam, quae non tarda uiro frigentes porrigit undas inuitatque domum. cuius sit filia, fatur; iungitur hospitio iuuenis, mox munera promit. omnibus explicitis uadit nuptura marito. iamque iter emensos prospectat comminus Isac, quem Rebecca uidens dorso defluxit ab alto obstipumque caput tenui uelamine condit. iunguntur taciti dominoque auctore laetantur. sed postquam senior centum transcenderat annos. septies et denos, largitus munera cunctis decessit, gemini donatus sede sepulchri. interea patrias indeptus filius aedes ad puteum degit, fuerat cui Visio nomen. iamque quater denos illic transegerat annos; coniuge cum dicta patriam ditauerat aulam: quae cum praecipuo canderet sidere formae, infecunda diu nesciuit gaudia matris. sed cum sanctifico dominum\' deposceret ore, heredem ut iustum coniunx grauidata crearet, auditur; geminis turgescit feta Rebecca. quae mirata diu crescentis pondera uentris, consulit aetherii supplex responsa tonantis agnoscitque suo populos in pectore binos disparibus meritis ad lumina surgere uitae. nam qui prima tenet meritae primordia lucis. subditus imperiis agitur seruire minoris. ergo ubi iam facili gignuntur pignora partu. corpore puniceo senior se promit ad auras, nigrantes toto consertus corpore saetas. quem pater Esau placito de nomine dixit. post, fraterna tenens manibus calcaria pressis, nascitur insigni praediues mente Iacobus. lustrabat senior uacuos uenatibus agros, bucina raucisono dum conplet saxa tremore. ast alius, blandi conseruans pectoris acta, gaudebat patriis inlaesus uiuere tectis. maiorem genitor tenero palpabat amore, ast alium toto mulcebat pectore mater. qui cum Niliacam lentem soluisset in unda, conpositos fratrem nitentem sumere pastus perpulit. ut primos sibimet deferret honores. haec inter malesuada fames et prima malorum conpulit a patriis uatem discedere terris. Philistina petit rura, mox Gargara transit, Abimelecha suo quae tum sub iure tenebat. incedens claro dominum cum lumine uidit arguentem dictis, adeat ne regna Canopi, sed teneat solum, dominus quod praestitit. aruum." Nam licet ignotos inter uideare morari, attamen inmensum genitor mansurus in orbem semine multiplici gaudebis crescere gentes, testamenta mei sument quae maxima uerbi." ilicet in Geraris socia cum coniuge degens, germanam potius paterno edisserit actu, ne commota leui cupidine turba Philistim coniugium uatis correptis tolleret armis. at rex, dum patula lustrat secreta fenestra, ludentem niuea cernit cum coniuge uatem, conubiumque uidens cunctos sub lege cohercet, ne sociam quisquam temptet raptare prophetae. iamque famem dudum patriis qui fugerat oris, hordea mollitae dum spargit credita terrae, centenos laeto carpsit de caespite fructus. nec minus interea placido ditescit in actu multimodas inter pecudes terramque feracem. continuo infelix torquet dum pectora, liuor inriguos turbat puteos atque aggere conplet, ut procul abscedens possessos linqueret agros. euitans igitur tumidae discrimina rixae, discessit mansitque diu conualle Gerarum, et cum sollicito puteos dimitteret actu, inuenit gelidas scatebroso e fomite lymphas. exceptusque dolo pastorum deserit iras inuisosque locos Litis de nomine signat. promouet inde gradum rursusque egesta profundo terra cauo gelidos in lucem protulit amnes. et quia mordaci fuerat certamine trusus. conpellat meritis liuentia pectora dictis ac, postquam tetricas fregit pax aurea lites, nomen Habundantis studuit transcribere terrae. dumque sagax mutat celeri noua gramina passu, deuenit ad colles, quibus est Iuratio nomen. illic perspicuo dominum cum lumine cernit, tempore quo medios euoluunt sidera cursus, admonitus tristes e pectore trudere motus, inuicto tutante deo per bella, per hostes. excitus gelidos post somnum colligit artus et uenerans structa dominum mox supplicat ara. interea reges ueniunt Abimelus et Ozas, Phicolo comitante simul ferrumque gerente, ut, quia pacifico uellet se adiungere uati, necteret insertis concordia foedera dextris. excipitur placide mensaque expletus eadem optatam reuehit posito discrimine pacem. hinc inter medios surgit discordia fratres; namque pater longo iamdudum grandior aeuo, amissum cum sole diem oculosque sepultos mente ferens placida mortemque instare recordans, maiorem natum, pietas quem sola uidebat, inpellit, sumat pharetram celeresque sagittas, exhibeatque sibi carnes de more ferinas. sumpturus patriae confestim munera linguae. id Rebecca uidens carum dat scire Iacobum, conpellens, geminos ut promptim deferat haedos ac pro fratre uago studeat mactare parenti. et, ne forte dolos nudaret corpore leui, pellibus obtegitur, hirsutum quae fore praestent, fraternaque toga praeuelans pectus et artus, optulit indeptas uelut in uenatibus escas. nec tamen occuluit penitus praenuntia corda. namque senex, iuuenem totum dum dextera lustrat, noscitat Esaum saetis, sed uoce Iacobum. ac postquam conpressa fames dimotaque mensa est, admonet, ut propius sese sistatque locetque. ille ubi demisso successit uertice dextrae, candida sanctiloqui percepit dicta parentis, oscula dum pressis delibat dulcia labris. nam post optata longae commercia uitae anterior frater minimo seruire iubetur. interea Esaus, longis discursibus actus. uiscera iam saturo portabat capta parenti. et licet officio multum placuisset et actu. intercepta tamen non quiuit sumere dona. inde irae et lacrimae et fraus quaesita nocendi: quam Rebecca uidens fraterno in pectore prodit Iacobumque monet cognatas uisere Carras Labanumque suae germanum quaerere matris, donec longa dies conceptas mitiget iras. iungitur et matris monitis sententia uatis, dum tranquilla docens natum communiter ornat:" Ne pete conubium, iuuenis, de gente Chananna, sed memor eloquiis cari genitoris adhaere. est locus Assyriis, gemino qui cingitur amne. hic pater est matris nobis Bathuelus amicus Labanusque gener, totis qui praedia Carris laeta tenet natasque fouet pubentibus annis. illa tibi coniunx, moneo, de stirpe petatur. quae genus egregium nostro de sanguine ducit." at iuuenis, monitis gaudens seruire paternis, egreditur linquens patriam multoque labore defessus dulci declinat lumina somno. et dum praegelido consternit saxa cubili, praeduram fesso subponit uertice cautem. ac dum securo refouentur membra sopore, aspicit intrepidus toto de lumine mentis haerentem sealam puro trans nubila caelo, e gradibus cuius sublimis turba ruebat; ast alia e terris superas scandebat ad arces. ac dum praecipiti uoluuntur corpora casu, omnipotens prona spectabat fronte ruentes, haec super adiungens:" Ego sum rex magnus olympi, iampridem dominusque tuus dominusque parentis: pelle metus tristes; tellus, cui membra dedisti, certa tibi sedes et cunctis te duce natis. tu nunc perge memor coeptumque haut desere munus. me duce dimissas iterum remeabis ad urbes." illi somnum ingens rumpit pauor ossaque tota concutit umenti perfundens membra fluore. et super haec memorat:„ Domus est hic magna tonantis portaque, quae gemino reserat de cardine caelum. mox lapidem, capiti fuerat qui subditus, unguit atque Domum domini conpellans indice saxo promittit decimos daturum se fore fructus. iamque iter inceptum celerans, qua semita duxit, peruenit ad puteum, qui uasta per auia solus molle pecus riguis semper palpauerat undis. hic gregibus trinis pastores sole calente libabant tenues latices aestumque leuabant; hisque salutatis disquirit singula uates. incolumesque uidet cunctos, quos mente quaerebat. haec inter niuea gradiens Rachela figura urgebat patrias ad pocula nota bidentes. quam promptim iuuenis fraterno e limine uisam, castus in amplexus cognata ad pectora iungit. deuoluens lapidem, putei qui texerat ora, seque simul iuncto germanum sanguine pandit. quem procul intuitus sensu gaudente Labanus aduolat et sueta iuuenem conponit in aula. nec patitur gratis uatem seruire propinquum proque labore uiri natam despondet amanti. ergo ubi mercedem septenis traxerat annis, desponsam thalami deposcit foedere iungi. nec mora, mentito donatur munere Lia, Iuminibus grauidis, primo sed prosata partu. sed fraudis commenta dolens concepta Iacobus, uerba canit soceris, frustratus uirgine pacta. rursus in alterius pretium mercede seorsa perpetitur longae Iacobus munia uitae, percipiens meritam pulsa iam fraude Rachelam. sed deus aetheriae regnator maximus aulae pignore multiplici dempsit dispendia formae. Rubenum nam Lia creat, tum deinde Simonem; tertius egregio Leuitis pectore natus possedit domini sacrata altaria nostri. hunc sequitur Iuda, tribui mox inditus auctor. ast alios partus, utero quos Balla creauit. scire licet; claros nunc ius est dicere natos. post hos Issacharus paritur iam germine quino. sexta subit proles nomen Zabulonis adepta, nascitur et uirgo germanis congrua Dina. tandem sera deus largitur dona Rachelae: aetherias tenerum Iosepum gignit ad auras. ergo ubi iam proles utraque ex coniuge parta est, discessum a soceris et, quae quaesiuerat, orat: qui cum pro meritis mercedem soluere uellent, deponunt animos genero poscente rogati: qui nihil externum cupiens, ditescere sese muneribus domini solis testatus, abiuit, coniuge percepta tantum contentus utraque, enitens, ut longa sibi monumenta pararet. decerpit uirgas rupto de corpore matrum. myrtea prima fuit, storaci mox altera dempta est. tertia uulsa nuci, quo sensim lana colores diuiduos raperet uirgarum perlita suco. nam per stagna pecus properans mersare balantum signauit uario tinctum discrimine fuci, inuidiam propter, uariam quia dixerat eius esse socer mercem, multis quam dempserat annis. hic cum diuitiis alitus praestaret inemptis, inuidiam laeuo mouit liuore dolentum. dumque socer dirus lanarum uellera tondit, libertas permissa uiro, qua commoda ferret omnia et incoctos tosta fornace penates, quos Syrus in patriis credebat numina Carris. haec tamen inuolucris cohibebat cauta Rachela, ne pater inuenta puniret crimina noxa. digressus uicto conscendit flumine collem, quem Galatum indigenae patrio sermone loquuntur. tertia iamque die soceri peruenit ad aures discessus generi pariter pariterque natarum. ilicet auxilium fraterno ex agmine poscit quaesitumque diu sexto iam lumine nanctus, ne noceat, sancto domini terrore uetatur, mitificusque suis, quae credit numina. poscit, et cunctis quaesita locis non cognita maeret. postquam depositis rediit pax certa querellis, congeries struitur saxis crescentibus alta, ut locus exstructo maneat munimine testis ac positus limes litem discerneret agris. ecce uiae medio uates uidet ardua castra, quae deus astrigero ductat moderamine rector, disiungi indidit et nomen testatus:" Haec deus implet." interea electos iuuenes praecurrere iussit, muneribusque graues, germanum quae iubet uti, ut reditum placidus tribuat; pacemque petenti adnuit ille libens; sociis atque agmine multo niturerunt stipatus fratrem contra nil turbidus exit, cumque quater centum terreret turba uirorum, plus species, quam tela nocent famulantibus armis. discretis igitur gregibus haec prima locauit, quae donata sibi dignetur sumere frater, atque simul inmensus dominum ceruice poposcit:" O deus, inmensi spes et substantia regni, qui deus es semper genitoris solus auique, cuius ab exilio faciunt me iussa reuerti,. grandia ditato largitus commoda seruo iussisti lenta fluuium transmittere uirga Iordanemque tuum humili transmittere gressu. et nunc diuiduis cernis me degere castris, ut uarios casus gemino munimine uitem. eripe me his, inuicte, malis et spicula fratris infracto placidus quam primum decute ferro, ne rapidus duro feriat mea pectora telo." ergo ubi conposuit socios somnosque petiuit, luctantem superare deum sub nocte laborat; femine nam presso stupuit pars corporis illa. cumque diu uellet membrorum soluere nexus is, qui pulsarat ualido certamine uatem, praestita dimissum dominus post dona remisit. nomine mutato Iacobus desinit esse, ac" Dominum cernens" cunctorum dicitur ore, ausus quin etiam domini condiscere nomen, non potuit, soli quod ius est nosse tonanti. ipse locum Domini conpellat nomine uisi, contigerat cuius sublimes cernere uultus. atque ubi se dominus pulsa iam nocte remouit, egreditur longa sustentans cuspide gressus. hinc Iudaea memor deuitat mandere neruum. qui femur adstrictum rigido munimine fulcit. iamque uidens fratrem uallatum congrege turma, procuruus prona dominum ceruice salutat: congressi multo coniungunt pectora fletu... et iam iamque magis uario sermone requirit, qui ueniant comitante manu, quae turba sequatur. ille docet, nuptae quo sint genitore creatae, diuersique greges qua sint mercede parati. confestimque nurus curuo cum poplite fusae admorunt teneros cognata ad basia natos. at senior praelata pie dum munera uitat. mitificus mulcet concordis pignora uatis atque libens fratre pariter comitante lux. ut uice sermonum sensim sua gesta refen- ent. sed quia lentigrado serpebant agmine fetae,, subsedit uates gregibus famulisque regendis paruaque frondoso posuit mapalia tecto, nomine quae fixo placuit uocitare Tabernas. deuenit ad Sicimas, quae sunt regione Chananna, mercatus pretio confinis praedia terrae. atque deum exstructis properans altaribus orat. illic inprobius Dinam Correus amatam polluit et tenerae praecerpsit uirginis usum coniungique uolens procuruant praeputia dempsit, grandia dona ferens rapta pro coniuge uati. tertia luce dehinc, maius qua uulnera feruent. stellas tota pariter cum pube necatur. natorum ferro doluit haec gesta Iacobus, infractum foedus socia cum gente locutus. ilicet omnipotens monuit discedere uatem atque domum fidam B£ radiantes in sede locare. festinat paretque deo natosque precatur, ut delubra deum rigido formata metallo conminuant niueoque togas sub tegmine sumant. ipse deos nullos Terebinthi abscondit in antro ingentemque uidet dominum depromere sueta uerba sibi uatemque fore se numinis alti ditibus in terris, dominus quas uouerat Abrae. ipse loco nomen posuit saxumque sacrauit, quod uenerans liquido totum perfundit oliuo, erexitque domum turris sub tecta Gaderae. haec inter flumina, graui confecta dolore,. funere facta parens Beniaminum fudit ab aluo. namque praeter natos iustis de matribus ortos. pignora subposita uates genetrice creauit agnouitque libens socio de germine Ballae conspicuum Danem, quem Neptalimus adurget. ast alios mox Zelpha creat, Gadumque Aserumque. optinet hoc etiam, meritis quod defore norat, ut patrios uultus tanta cum prole uideret; ut. qui iam uetula fuerat genetrice creatus, bis seno insignis posset gaudere nepote. ergo ubi iam tandem bis nonaginta per annos uita fuit proceris et longum ducta per aeuum, soluitur et lasso de corpore candidus exit. uisurus sanctas, metitur dat prudentia, sedes, in quibus astrigero recubans per saecula fulchro inuitat niueos secura ad gaudia iustos. iamque iuuat fratres metatas didere sedes; nam quia non poterant angusto in limite terrae crescentes gregibus multis cohibere colonos. anterior Sirum montem post arua Chananna accipit et laeta praediues pascua sumpsit. Chanannaea sequens non linquit regna Iacobus, ut patrio semper gauderet mens pia ritu.; illic conspicuos Iosepus suscipit actus, effulgens inter tanto discrimine fratres, quanto luna nitet parua inter sidera caeli. qui cum iam septem decemque adtingeret annos.\' I seruabat patrias herboso in gramine fetas,\' omnibus incedens natu minor, quos generosis; progenuit thalamis campi uel paelice serua. et quia conspicuus germana in classe uirebat,\' fraternos sensus liuoris frigore mouit. hunc pater ex toto conplectens stirpe natorum mulcebat tenerum ualida inter corpora fratrum, quoque magis cunctos inter conspectior esset, uelabat uario uestis circumflua fuco. is cum iam teneris domino inseruiret ab annis. forte uidet placido sopitus lumina somno fratribus admixtum sese uincire maniplos. dum medias inter distringunt farra nouales, atque suum recto sublimem surgere cono, quem iuxta prona fratrum terit ruebant. id postquam iuuenis placido sermone retexit, commouit trepido pauitantia corda tumultu; murmure terrifico regem dominumque loquentes, prodebant sceleri secretum defore solum. quoque magis gemina tristes disrumperet ira, somnia doctiloquo pandit perspecta parenti, omnibus admotis, quos linea sanguinis artat. namque uidebatur roseum sibi cernere solem coniunctamque simul tremulo cum lumine lunam hisque decem stellas unamque adsurgere iunctas et sibi ceu domino procurua inflectere colla. haec postquam obliquo genitor cognouerat ore, fassus adorandum trepidis mox fratribus esse. ilicet excedunt iuuenes, gregibusque paternis disquirunt flumine per florea gramina ualles; ad quos missus abit dumisque silentibus errat, edoctus quodam iuuenum monstrante recessus, gramine mutato fratrum quos legerat agmen; quem procul ut uaria licuit praenoscere ueste. consilium infaustum linguis discordibus aptant. omnibus inuisum constat sententia fratrem perdere et extinctum morsu narrare ferarum, dum rapidi secum uentoso murmure mussant:" Somnia, cernamus, poterunt si pellere letum." respuit hoc placidis numquid mitior orsis frendentesque monet praedurum condere ferrum, stagnanti memorans melius mersare palude. ilicet exuitur nudusque inuoluitur frigente. haec inter solitus merces mutare Sabaeas- perferre graui trudebat mole camelos. dum properat Arabum messes deferre Canopo. ergo ubi germani spes est adflicta minoris. ludas ait melius Iosepum uendere nummis. celatur genitor uestemque in sanguine tinctam perspiciens nulla metitur fraude necatum. discindit manibus uestem Abelus aduncis nigrantesque sibi cilicum circumdat amictus. adflictus luctu genitor perquirit amissum, quem dudum acceptum semiuir Pharaonis habebat, auratas solitus mensas onerare tyranni lancibus et strepitu magnae gaudere culinae. haec inter Thamara parit, dum gaudia culpae laeta placent, geminoque impletur pignore uenter. quorum prima puer meruit qui lumina uitae, exeruit prompsitque manum, quam femina sollers punicea de reste ligat; mox conditur aluo et uice mutata confestim nascitur alter. anteriora tenens, fuerat qui sorte secundus. hic quoniam fuerat discretus limite quondam, Zarae nomen habet, alium dixere Pharetem. Seruabat domini custodia fida terrarum, non passus durae subiectum uiuere legi.. anterius nam dictus erus dat cuncta ministro, nec spe cassa quidem; dominus nam mitis ab alto omnia, quae iuuenis seruabat, largius auxit. nec tamen optinuit Petaphretae inmitis amorem; nam quia conspicuo fulgerent lumina uultu, exorat coitum domina male saucia serui. sed uitat iam foeda puer seseque recusat sacratum culpa immodica pressare cubile. femina sed uetitis nequiquam perdita flammis explorat molles aditus et tempora captat. forte domum uacuam solumque ut repperit. instat consertumque manu cogit decumbere secum. tanto ille alacer uestemque a corpore demit atque inter dominae geminas dilabitur ulnas. femina proclamat uiresque a crimine sumit, uociferans praedulce decus temerasse pudoris fidentem forma iuuenem, dum lubricus aeuo feruet et erilem molitur scandere lectum. quin etiam tristi conpellat uoce maritum innocuumque reum placitae uult subdere poenae quae ceu uera putans infenso carcere claudit, in quo iam regis cohibebat poena ministros. carceris hunc custos blando mox pectore mulcet innocuumque uidens conmissa ergastula legat. illic forte duo, celsa quos toruus in aula condiderat nigro permotus felle tyrannus, inclusi poenam trepido sub corde pauebant, ac dum sollicitis furantur lumina curis, somnia uenturis uiderunt nuntia rebus. hos cum perspicuo Mathusalamus lumine maestos, perquirit causas cogitque occulta fateri. continuo, qui uina dabat consueta tyranno, eloquitur, quae uisa forent sub nocte sopora:" Cernebam uiridi frondentem palmite uitem, dum serpit nexaque suo de uerbere pendet, pampineos inter Sella tris adfore, fundos, uuaque nectareo pendebat flaua racemo. inde calix regis, quo mitia pocula libat, spumabat tenero, quod pressit dextera. musto. quem dominus prompta susceptum palma tenebat." omnia tum iuuenis signanter clausa reuelat. tris fundos uitam esse dies, quibus ille secutis amissum rursus relegat repetatque fauorem, mixturus placido, quae uidit, pocula regi." Hoc tantum meritis pro talibus effice," dicit," ut, cum sumpta tibi fuerit fiducia fandi, dimoueas nostram nullo de crimine poenam. Hebraea gens dicta mihi. nam uenditus uatum crimine fraterno seruitum nobilis iui." post haec uisa sibi pistorum maximus infit:" Vertice trina meo uisus gestare canistra regificis dapibus lautoque inpleta paratu, unguibus innumerae uolucres quae rapta ferebant." his dictis sat uera quidem, sed dura loquendo mactandum duro testatur mox fore ferro auulsumque caput figendum in stipite celso, quod uolucres toruo discerpant protinus ore. conplentur cuncta, iuuenis quae dixerat, et mox redditus ille loco, caesus hic corpore trunco est. interea geminos iam tempora lapsa per annos rursus ad eoos torquebant sidera cursus, somnia cum ductor uidit Niloticus ista: namque uidebatur, fluuium dum spectat amoenum, corporibus nitidis septem spectare iuuencas, tondentes uiridis pubentia gramina ripis; his alias turpes macie subiungere gressus dumque suis pigrae( mirum!) uix ossibus haerent, eximias patulo sorbebant ore iuuencas. somnia iunguntur paribus non dissona causis; ecce uidet spicas fecundo e germine septem, atque alias tenues et loquente semine cassas( horrendum dictu!) Sethum ceu mandere fruges. id uisum maestus nequaquam mente cohercet. sed trepidus cunctos, qui callent, adfore iussit disquirens, clausis quae sit sententia rebus. atque ubi consultus tacuit Memphiticus augur, carcere qui dudum laxatus uina praebebat, eloquitur iuuenis sese pandente Iosepo amisso rediisse loco sociumque necatum. mittuntur propere, uatem qui crimine toto exutum turpi celeres de fornice tollant informesque genas et crines carcere pastos tondentes prisca facerent reuirescere forma. ergo probus dictis consultus talia reddit atque docet uaccas annorum nuntias esse, atque leues spicas septenos disserit orbes. namque ita digestis uentura insignia formis, ut septem fecunda satis sit terra per annos, atque famem diram parili cum tempore ualeret, quis penitus tellus sitientibus arida uenis pallida puluereo consumat gramina sulco. nam quae duplicibus iunguntur somnia uisis, certa deus iuncto mandat constare tonante." Quin potius dum tempus adest, dum cura medendi est, elige de captiuosque, qui praescius horum iudicibus positis totam sublimis Aegyptum temperet et quintas quacumque ex messe reposcat, ut quae prima datur fecundis copia terris. sustineat steriles consumptis frugibus annos." accipitur plausu procerum sententia uatis. ipse etiam tandem sedato pectore caelesti uera renarrantem celso sublimat honore praefectumque iubet totas se fen\' e per urbes. inde anulo digitum uatis fulgente coronat. byssina mox croceo circumdat pallia peplo, flexilis induitur per collum circulus criminibus atque nouus rector curru sublimior extat clamosusque praeco cameris iudicis auget. quin etiam legitur coniunx, cui nomen aequora( uatem. quam genuit claro Petaphras< de) stemmate uates,, ex qua confestim genitor fit pignore bino. dicitur anterior Manasses, iunior Ephrem. exigit hinc uates suggestu nobilis alto, quidquid uix potuit ieiunum adsumere tempus, horrea plena tenens, ut cum res posceret uti, proferret cunctis poscentibus abdita farra. post ubi dira fames totum diffusa per orbem cogebat trepidos, poterat quod mandier, esse, conclamat populus regemque efflagitat escas. ille iubet procerem maestis dare farra losepum parentem monitis: cunctos qui his arca. Interea Jacobus, fleto iam funere nati, bis quinos iuuenes numeroso e germine mittit, qui longinqua( sibi) pretio frumenta pararent: ac minimum cunctis Beniaminum non sinit ire, inualidus durum nequeat ne ferre laborem. atque ubi iam Phariae peruentum ad moenia terrae est, submissi petiere solum fratremque salutant, mirantes celsa sublimem sede sedentem, nec tamen agnoscunt longo post tempore uisum. quos ubi perspexit memori cum mente propheta, increpat et multa proterret uoce pauentes, flumine uenisse ferens, quae copia frugum quique uiri pingues teneant moderamine terras. adlegant nescire dolos seseque fatentur bis senos quondam fratres genitore sub uno conspicuam tenuisse domum; his omnibus unum postremum natu patrios seruare labores, ast alium celebri iam pridem defore leto. se diram uitare famem ten- amque Chanannam exosos, tenui damnantem semina fetu, poscere uenales species licitataque farra. eloquitur uates, rectoris nomine iurans claudendos dura iuuenes custodia, donec germanum exhibeant, genitor quem mitis habebat. nectuntur trina nudatis sub cura tuentum laxatique dehinc unum liquere tenendum. nec arca occulto rumpentes corda dolore commemorant, quam iusta sibi discrimina surgant, quod fratrem inmeritum uetito transcribere pacto conisi sero poenas sub iudice pendant. ingrauat haec dictis hostia uera renarrans, ac scelus festinos sese nolente peractum. flectitur his uates germana et iurgia noscens 1340 luminibus tacitis conuersus flebile plangit. haec inter media fratrum Symeona corona accipitur, fidus cunctis obeuntibus obses. tum petita sibi iuuenes frumenta capessunt inuentoque graues urgentur pondere muli. iamque uiae medio, dum soluit uincula sacci, fratribus inuentos quidam dat uisere nummos., id cuncti faciunt, pretio mox deinde reperto mirantes summo procerem certamine laudant. iamque adeo patriae subeuntes limina sedis gratatur reduces genitor unumque requirit. omnia cognoscens nummosque et dona capessit, conquestus grauiter alium iam defore natum. accisi cum deinde cibi aduectaque farra cogebant rursus pretiis alimenta parare; sed reuocare gradum Memphis mens non erat ulli, ni minimum fratrem secum pater ire iuberet. quem cum plura gemens nollet dimittere quoquam, Rubenus fido germanum postulat ore, securus gemina com mittens pignora patri. prosequitur ludas sese nec posse reuerti proclamat, rigidi testatus uerba Iosepi. haec ubi grandaeuus genitor iam mitior hausit, dat iuuenem, largo perfundens flumine uultum. illi abeunt secumque uehunt leue olentia tura, incensum et guttam iungentes cum terebintho, inter odoratos portantes mella uapores, et geminum pretium, consertus ne foret error, condita quod clausis fuerant nomismata saccis. quos ubi conspicua uidit Iosepus in aula, imperat, ut laeta celebrent conuiuia secum. fidus uenere tamen trepidoque reatu coniciunt sese structa cum fraude uocatos, quod numerata prius sestertia dataque uati sarcinulis inposta suis non reddere quissent, se tamen exsortes furtorum cuncta referre, nec consuesse prius exterritus uiuere gaza. talia dicentes cohibet sermone minister seque docet nullis fraudatum noscere nummis: uerum siqua uiris donarint commoda lucrum, nec sua, nec uatis, nec regis dicere quemquam. occurrit cunctis Symeon seseque praesentat. dumque uiris lymphas, dum praebet pabula mulis, ingreditur multo stipatus milite uates,! cuius ad aspectum promunt pia munera fratres., ille ubi per cunctos placido sermone cucurrit, perquirit, si firma pater uirtute ualeret. quem postquam incolumem dixere et uiuere recte, confirmat cohaerere deo pro munere Gomorra, Iosepus uatem semperque insistere rectis. et ueluti notus Beniaminus non foret ipsi,\' consultat iuuenes et promptim sanctum; inde commoda quaeque deum pueri pro laude precatur. nec gemitus cohibere ualet nec sistere fletus, sed tenero adfectu sese conclauibus quarum anxius et nimio quaerit fomenta dolori. post ubi discubuit, uictum posuere ministri. uescitur et facili prolectat pectora fatu diuiduasque dapes uiritim exponere gaudens! porrigit et fratri maiorem dedicat uni. atque ubi iam saturis amor est conpressus edendi, ut prius inposito presserunt pondere mulos, occulitur datum sueto iam more talentum Iosepi imperio scyphusque absconditur ardens\', in rebus, Beniamine, tuis pretiosior arte. I iamque iter ingressi non multis milibus absunt,\' cum subito incautos circumdat regia turma conprensosque tenet fulgentia pocula poscens: futurum increpitant, quem nectant crimina, seruum. adnuitur cunctique simul sua pondera pandunt, quaesitum[ que] et poculum retegunt fratremque relinquunt, Iosepumque petunt et, quae sint gesta, loquentes euoluunt cari confestim iussa. parentis. permotus precibus uates discedere cunctos imperat ac sese Sennarum nomine infit. defixi riguere metu tacitoque reatu damn antes sese cohibent formidine uoces.. prolectat mox ille reos propiusque uocatis exigit, ut dicta portent placitura parenti, quae sint, quae fuerint, quae mox uentura ferantur, instigans migrare senem, gregibusque coactis descendit Arabum colles uenientibus offert, ut quia continuo tellus foret arida lustro, pasceret agnatos prorumpere orbis omnes. ista et dicta uiri laeto rex pectore noscit Thara rogat carorum adsumere turbam, et gratuita iubet Lothus tradere farra. dantur plaustra uiris, frumentum, pocula, panis, magnaque gestantes desudant pondera muli. dantur quinque togae Beniamino et quinque parenti, tercentum et nummi signata incude notati. ast alii iuuenes mercedis laude secunda accipiunt Melchae niuosae uestis amictus. haec ubi cognouit genitor, data munera sedes respirat patria festinus cedere terra Aegyptumque petit, Arabum quae iungitur aruis,. educens iuuenes patrio moderamine quinque sept: es et denos, Genesis ut formula cauit. ac dum festino properant conamine turbae, procurrit ludas et fratrum praeuolat agmen Iosepumque docet haut longe abstare parentem. ille alacris scandit currus atque obuius exit, optatam excipiens uiso genitore phalangem. regrediturque citus regisque effrenis ad aulam, pastores properare ferens, ut turba carorum discretis degat fecundo in gramine terris. ipse etiam uati rector Memphiticus instat et iubet uberibus fratres conponere in aruis. longaeuus post ista senex poscente Sarram eloquitur sensim, quantis sit praeditus annis, quae domus et quae sit ueniendi causa Canopum. eximiumque ducem multa cum laude fluuius nec minus interea uice munera mittit digna suis magnumque duci dat ferre talentum, quo ditata fuit distractis frugibus aula. atque ubi iam populis derant mercantibus aera, certatim exhibitis gregibus Memphitica turba emit inops fruges. pretium taxante Iosepo. his quoque nudati seque et sua praedia tradunt, semine percepto, messes quo deinde uirerent. sola sacerdotum non est possessio dempta, tyranni gratuita duci placuit, non uendere farra. inditur hinc populo quintarum pensio frugum, quae manet et fixo servatur formula iure. interea expletae perpendens tempora uitae, adiurat natum lacobus uentura reuoluens. ut sua maiorum conponat membra sepulchris. adnuit oranti subpostaque dextera coxae contingit lentae spondens cacumina uirgae. conpositosque senex alterna in parte nepotes. permulcet dictis, dum sensim basia libat. coepit lactare mirum! palma sacratur dextra gerit?, anterior natu laeua contingitur Ephrem. praescia mente senis senior seruire minori cogitur atque loco cedit spes prima secundo. quamlibet obliquas cupiens diducere palmas non potuit reuocare tamen pia dicta Iosepus. ac postquam pueris uatis rata commoda sanxit, dat Sicimam, gladiumque suo, dat spicula, nato, clarior ut cunctis sublimem scandat honorem. inde uocat natos et cunctis praemia didit loquellas mansura diu prolique natorum inconcessa prius longoque adiudicat aeuo. bis senasque tribus ipsorum ex nomine condit. omnibus explicitis, oculo iam captus utroque, decessit solo terreno corpore.....*** uates maestitiaeque dedit decies septena dierum lumina, dum functi ueneratur turba sepulchrum. quin etiam nati septem lux ere diebus uberibus lacrimis, pacem reddente Iosepo fratribus innocuis, ueterem dum neglegit iram. ipse etiam postquam iam centum triuerat annos atque decem, iuncti metitus tempora leti fratribus effatur, uenturus quis foret ordo. quo reuocare gradum ualeant et linquere tumido: dummodo conpositos cineres atque ossa reportent et flammas secum ueterum condenda fibris. sic demum longae post tempora candida uitae decessit petiitque deum corpusque reliquit.

EXODVS.

Interea uarios agitant dum tempora cursus et noua pararet surgit de germine proles, crimine obeunt nati prolesque sequentum. diuersosque nouat tellus Memphitica reges. notio cuncta Isacum nec uatum mulier prosunt eximie dilecta prius. sed munere sancti tutantis populum domini numerosa creantur corpora et inmensa densentur nube phalanges. quae metuenda sibi postquam rex uidit Aegypti, talibus capessit socios, alacris permouet ira:" En pubes captiua prius contentaque uictu. porrexit quem parca manus, en longa cohortes iam legione ciet et solis non tumet armis, pugnaci uirtute prior, uultusque minaces et subiecta gerit. quid, si nunc tela capessit hostibus aut societ sese, qua mole duelli Aegyptus uastata cadet quantasque ruinas sublimes facient conuulsis moenibus urbes? quin potius dura frangantur sorte laborum inmensasque leuent substructis molibus arces, ne redeat uacuis spes libertatis amissae." haec ubi dicta, uiros sollertes praeficit illis, ut muros turresque nouent portasque minaces conisi caelo iungant. quis casibus acti oppida sudato condunt nonnulla labore, Ramassum, Pythona dehinc, et nomine Solis Etonum insignem. sed mirum, quo mage tristi laborum sub fasce fuit, hoc cuncta iuuentus fortior emicuit, ueluti feriata maneret. terretur magis atque magis rex toruus Aegypti exitioque uouet nondum sua iussa timentes, praecipiens defluxit, pariant cum germina fetae, extinguant perdantque mares, nec poena+ referre ad maritas, si iuratae despecta relinquant: quarum Phua fuit socia cum tenens dicta. quae terrore dei timida inter corda locato ductoris tempsere minas atque, adfore iussae, Hebraeas nullo dicunt solamine fultas maturos propere consuesse effundere fetus. quae propter domini meruerunt dicta fauorem, consuetis sese gaudentes condere tectis, dum dominum toto laudantes corde uerentur. Vertitur imperium proceris populusque monetur progenitos Nili pueros mersare fluento. paret turba duci nascentes flumine mergens. quos inter motus Leuites coniuge ducta progenerat pulchro candentem corpore natum conspicuisque genis, magnaque extinguere uitat\' futurum cum forma uirum, ne forte necetur, occultumque fouet iam trinis mensibus actis. sed metuens poenam, ne fraus admissa pateret, expositum mittit tristis, quo rauca fluenta in pronum deferre queunt, cum remige carent. hunc germana procul uisu custodit acuto, quantum acie possunt oculi seruare sequentes, ut casum expositi possit narrare parenti. sed senior, plausibiles dum captat laeta incedens, pedisequis comitata suis se filia regis flumine tinguebat placido corpusque lauabat. adspicit haec modicam tumida super aequora lintrem cupitamque iubet praedam deferre ministras. illae alacres, ut laeta subest pubentibus aetas, inpositum cymbae referunt coramque locantes materno efficiunt sensu gaudere puellam. quae cupiens seruare sibi tam dulcia formae gaudia et eximiae praestantem frontis honorem Hebraea de plebe palam, quae conforet altrix, imperat acciri, puerique haec cura famem inditur. illa uocat nulla iam fraude parentem sollicitam, cui nata ducis sua pignora laetae redderet, adposito nutricis nomine matri. adcreuit raptimque puer prorepsit ad annos, primaeuo qui flore uirent, et deditus aulae pignore pro uero natae Pharaonis habetur, accipit et nomen Musseos, quod foret undis exemptus querulis, modico fluitante faselo. ille autem ingenii monitus cordisque secutus cognatam lustrare parat circum oppida gentem, quae duro praesente iugo se maesta coquebat. forte uiae medio Pharia de plebe tuetur clamosa cum uoce uirum multare gementem Hebraeum quendam, sortemque exosus iniquam. omnia conlustrat nullumque hic adfore cernens, qui testis conperta loco depromere possit. calce ferit fusumque ingesta condit harena. inde alios Iudaea uidet de gente minantes expletus uiros ac, dum se sedulus offert infirmamque iuuat partem pacemque reducit, excipit irato missas de pectore uoces:" Quid celsa ceruice tumes, ceu principis alti sceptra regas scriptaeque fremant, te praesule, leges? aut fortasse paras subito me perdere leto, ut Pharium hesterna iuuenem sub luce necasti?" haec fuerant ut dicta, ducis deportat ad aures fama loquax, uatemque fugat rex iuuenem ira. ille solum uertens puteum peruenit ad altum, Madia quem tellus habet, qua sede sacerdos Iothorus degens natarum germina septem ediderat densaque domum de stirpe replerat. haec molles commissa sibi cum cura bidentes seruabant quiuit cauo de fonte trahebant; infirmam sed forte manum sexumque pauentem pastores trusere procul, quas sistere contra nequaquam audentes promptasue opponere palmas uindicat et riguas Moses adiungit ad undas expletasque fouet pecudes tectisque remittit. puellae genitore satis mirante reuersae anterius solito promptimque ad iussa locutae accitum iuuenem paterna ad limina ducunt. qui procera praegelido metitus lumine membra maioremque animum forma coniungere natae gaudet et eximia cernit de stirpe nepotes. Sephora nam propero Gersamum sedula partu progenerat fratremque dehinc Eleazaron edit. Gersamus externa signat regione creatum ereptumque ducis rigidi Eleazarus irae. haec inter dux morte cadit captiuaque pubes pressa malis dominum multis plangoribus egit intuitus conferre pios plebemque tueri: dum memor in saeclum secum sua dona reuolui sopore dudum promissa bonis, quae tempore coept audierat uentura suis Abramus et una sealam lectusque dehinc ad sancta Iacobus. iamque deum mitem tutelam fundere caelo gens oppressa uidet, dum pacem poscit ab altis. Ac dum lanigeras soceri per rura bidentes Moses solus agit, sacrati ad culmina collis deuenit, Hebraea quem dicit lingua Chorebum. in quo conspicua flammarum lampade cernit procuruam fulgere rubum neque ignibus uri. permotus nouitate rei disquirere gaudet, fomite quo tandem tam clara incendia surgant. dumque pauens tacite se rex tam conminus offert, inclita siderei prohibetur uoce tonantis incessu properare cito; sed sistere gressum et tegumenta pedum geminis mox demere plantis cogitur: et paret sacratae ob culmina terrae. mox timor ingreditur sensus lumenque caligat lumine de nimio, dominum quia cernere non est fas cuiquam, uultumque simul atque ora retorquet. tum uox missa sonat, qua se rex inclitus infit esse deum procerum, dudum quos diximus esse credentum uitaeque duces. tum talia subdit:" Iam conperta mihi totoque( et) lumine uisa plebis uota meae, uastis quae molibus urbes extruit et duris operum sudoribus acta Aegypti sublimat opes et non sua regna; seruili dum mente pauet, crebroque dolore angitur, arbitrio dudum subiecta nocentum. atque ideo huc ueni celso degressus olympo, ut tuear tollamque meos de sede Canopi, magnarum largitor opum terraeque feracis, quam nunc multimodis opimam frugibus audax Channanaeus habet Cethaeo et iunctus Amorreus, Pherezaea manu Gergessorumque sequente, quamque simul\' perfundens colit Euaeaque pubes. dulcibus hic scatebris opimo e flumine mella albenti cum lacte fluunt; haec dona daturus electis te pono ducem, te pergere mando regis ad optutus, ut quae sunt iussa renarres. ac ne, praetrepidus coeptu, infirmere sub actu, tecum semper ero. qui libertate reuersa hoc in colle mihi sensu Iuminibus ouanti." Haec ubi detonuit dominus, fiducia uatem parua tenet primum. mox nomen quaerit aeternum quod habeat dominus, ut signum Iudaea noscat principis inpositi. saluator talia iungit:" Ille ego sum qui sum, sic dices, et super( astra) qui uiget, estque deus uestrorum a stirpe parentum: inmensus ubicumque deus gentesque per omnes, uiuorum per saecla sator non luce carentum. hoc mihi nomen inest, collem hoc fare coactis; qui tum pacificas dimittant dicta per aures. ingressique simul regis Pharaonis in aulam Israhelitarum dominum iussisse superne dicatis, ut trina die deserta per arua incedat Iudaea phalanx et munera sancto immolet apta deo ritumque obseruet auorum. namque meam plebem tumidus laxare tyrannus post cladem pestemque uolet, quae crebra profundo mittatur caelo, multis uariata periclis. quin etiam fuerit cum facta licentia uobis, ut iussum carpatis iter, tum femina poscat uicinam notamue sibi, quae diuite censu Aegyptus nunc mollis habet, petitaque sumat, ut legio informes heremi ducenda per agros nobilibus spoliis uacuatam linquat Aegyptum.. Post haec signa petit uates, quae forte labantes confirmare queant animos, si lumine cerni non credant potuisse deum tam candida fantem., praecipitur lentam propere dimittere uirgam et laxare manu; quam postquam terra recepit, spumeus in spiram tractu se colligit anguis terrorem incutiens proceri; quem prendere cauda iussus in antiquam redigit reuocatque figuram. inde manum sinibus condens candore niuali protulit, atque iterum tectam deprompsit: et olli in speciem leuoluta suam. tum deinde monetur, haec si parua forent, sumptam de flumine lympham fundere et albentem rubro mutare cruore. nec minus obniti uates tenuemque loquellam dicere, et obstrictam nodis uix promere uocem, quod cordis secreta uelent; nil denique dignum esse sibi, quod mens hominum subnixa sequatur. arguitur nullum, domino nisi dante, politis sensibus effari, nec longa silentia mutos rumpere, loquuntur dominus laxaret uincula linguae; tempora qui reserat surdis, qui lumina caecis, uidentumque aciem qui pura luce serenat." Vade, ait, et plena confisus fare loquella, nobilis eloquio sensuque ad uerba rotundo." sed dum saepe deum poscit aliumque precatur substitui subdique sibi. conmouit in iram insignem pietate deum, qui concitus infit:" Germanus est ecce tuus limata facundus ora gerens notusque mihi, Leuita creatus ille tribu, certo quem dicunt nomine Aronem." Ilicet abscedit uates soceroque fatetur sese reuersurum fratresque inuisere uelle Iudaea de gente satos. hic flectitur ille et salua pietate iubet discedere laetum. ille alacris secum natis et coniuge sumpta mandatum praecepit iter; fessusque uiando. dum refouet uires, gelida declinis in umbra. angelus ecce uenit domini mortemque minatur. Sephora sed silicem dicitis rimatur acutam praeputiumque secat teneri mox sedula nati; cumque pedes coram sancti se prona dedisset:" Sistatur cruor iste, canit, de uulnere parui. 16 cuius ad eloquium sanctus discessit ad astra. iamque inopis heremi uates calcabat harenas, cum subito imperio domini mandantis Aronus sacratum ad montem fraterno occurrit honori coniunctique simul gaudentes basia figunt; alternasque iuuat mentes sermone sequaci pandere quemque sibi, quae sint facienda uel acta. ilicet eloquio domini coniungit uterque sinceram firmamque fidem, pariterque uadentes accitis dicunt senibus. disiungi quae sit mandatumque dei; signisque ex ordine factis credidit optatam populus remeasse medellam. et genua inflectens dominum subnixus adorat. pergitur ad regem, caeco nil corde uidentem credentemue deo, quem notum non fere dixit esse sibi, populum dura sub lege cohercens imperioque truci; dum crescit cura laborum et geminatur opus pondusque adiungitur ingens lateribus crudis, quos solis lampada tostat. quin etiam paleas rimosae ad uincula terrae madentisque luti solitas miscerier aufert, ut plebs fessa malis animos deponere mallet exiliumque pati. quae dum confecta maerore uerberibus agitur duris, effudit in ipsos iurgia pontifices, adflictam se fore clamans acre magis, postquam inmodicis sermonibus usi. seruitium miserum pro libertate pararint. Haec ut dicta sibi domino suggessit aeterno mitificus uates, haec rursus uerba receptat:" Ecce deum regis Pharaonis te fore iussi, germanumque tuum studio seruire prophetae et parere tibi. tu dices cognita fratri; ille canet regi, ut plebem emittere curet.. iamque pius uates bis quadraginta per annos pacificam uitarn mortali in carne terebat. hi dum sanctificis regem mollire loquellis percupiunt et signa nouant, nil lubricus anguis proiecta factus uirga, nil sanguine rubro mutati cogunt amnes, nil mobilis unda. piscibus extinctis tristi uitiata fetore, idcirco quoniam cantu succincta sinistro mens profana uirum paribus callebat in actis. quin etiam similes faciunt prorepere ranas qua tellus, qua fluctus erat, paribusque creantur magorum canore modis, quas uoce crepanti cuncta coaxantes studuit depellere uates. fluminibus tantum non passus defore suetas. oblatum id regi, si pestem euadere uellet orantis per uota senis, ut deinde. liqueret non alium regnare deum: lux crastina caelo redditur atque eadem cunctae de morte necantur congestaeque simul odio soluuntur acerbo. gignuntur scinifes propere per corpora cuncta quadrupedum hominumque( simul) tellusque repletur. hoc etiam Chaldaea cohors molita fatetur esse manum domini, curamque omittit inanem. His actis cynomyia fluit, quae musca canina dicitur, et uatis conpleuit nutibus omnes exspatiata locos solique haut cognita Gessae, quae tum terra fuit Iudaeae commoda genti, traxit inexhaustos, quacumque est acta, dolores. tum uero uictus Pharaon abscedere mandat, et quocumque uelint migrantes promere gressus, ac uotis seruire deo; pariterque precatur, ut praesens nimiumque malum discedat ab aruis Aegypti tandemque deus clementior adsit. nec mora: cum subiti mittuntur funera leti coniunctimque necant omnes. sed cornea fibra quae fuerat in rege, redit: mox mittitur una iumentis gregibusque lues mortesque sequentes, Iudaea perdente nihil. tum cassa fauilla fornacis deprompta sinu uibratur in astra arentesque ciet papulas per membra uirorum uesicasque cauas, nulloque exsorte relicto omnimodis gregibus generant tormenta per agros. sed renouata mali facies instabat inerti nequiquam regi, quo laus sublimior esset mutantis tot monstra dei: ecce inter et ignes, fulgura quos iaciunt, et celsi murmura caeli- quae domino mandante crepant, decurrit ab astris grando minax passimque rotat frigentia tela, quae densa de caute uolant, hominesque carentes tegmine tectorum conliso[ stellas corpore trudit atque necat cunctumque pecus; et cortice rupto debilitat siluas libroque extinguit arente, inuisitata prius saeclisque incognita priscis. triticeas segetes nondum pubentibus herbis atque alicam modo strauit humi; nam cetera mersit, quae conspersa solo nondum deprompserat occa. haec etiam amittit uires poscente propheta, perspicuo remeante die; quia pectore fracto debilis orarat ductor, dum crimina pandit ipse sua iustumque deum denarrat in altis. ecce iterum insano rigidantur pectora sensu uiuentis ad damna ducis peiora laturi, nec sociis credit casum pereuntis Aegypti. sed tamen nexus modice largitur eundi ius, uacuis rerum, uitae quas conparat usus. non patitur uates censumque expostulat omnem quadrupedumque greges; sed iusta oratio non est auribus inuitis. haec propter pellitur extra. fratre simul truso. tum uentus flamine multo auster adest fuscatque diem noctisque per umbram inmodico glomerat uiridantes terga locustas, quae, quidquid madidum suco per frondea tecta reppererant, mandunt herbasque in caespite laetas. haec deinde metu regis poscente necantur congestaeque simul Rubra merguntur in unda. haec ubi pro paruis toruus rex despuit ore, nox omnes delapsa tenet uastaeque procellae includunt cohibentque uiros, pariterque diebus occulti mansere tribus nullusque propinquum uidit et ex inopi potuit consurgere lecto, cum radiantes manus mundo frueretur aperto nullis tacta malis. quin et cursantibus ipsis innocui tacuere canes pressoque latratu intrepidi lambunt caudae de uerbere crura, nonnumquam in dominos posita formidine saeui. non tamen his damnis regis sententia cedit increpitatque fremens uatem mortemque minatur, quod pecora et totum uellet conuerrere censum. iamque deus piceo noctem fuscarat amictu, occultam meditans densa inter funera plagam, cum subita intereunt morte, quos partibus almae ediderant primis, modico discrimine leti, ipsius( a) solio regis, cunctosque deinde quacumque de stirpe uiros pecudesque ferasque. ilicet horrisonas uoces dolor excitat ingens, omnia tecta fremunt, resonant plangoribus urbes. tum uero incumbunt omnes detrudere plebem, Iudaeum quae nomen habet, ceu causa malorum illa foret meritis, censusque et cuncta supellex traditur et nullum putatur hinc fore damnum: innumerique greges pecudum comitantur euntes. ergo abeunt ducente deo, qui praeuius ibat, contentisque uehunt umeris commercia uitae. Iamque quater centum mundus consumpserat annos, atque quater denos pariter, si summa putetur temporis emensi, quo farris cura parandi Iacobus Pharias uenit mansurus ad urbes; his deus expletis tandem miseratus ab alto, sustulit indomito plebem laudabilis hosti. flumina dies primo censetur munere paschae, sacrataeque deo ducuntur gaudia noctis, septenique dies, anno redeunte, beati otia lenta ferunt curaque omittitur omnis; nemo solum uertit curuique inmunis aratri sopitur per metitur labor seruique laetantur libertate pari omnisque est actio uitae iungere corda deo stratisque incumbere lectis et dubios inferre cibos, quos ditibus aruis felix terra creat. agnusque adsumitur albens, mensibus explicitis, bissenos quos facit annus, integer et toto grege mollior: hoc simul omnes mandere lex adigit sanctaeque adponere mensae ossibus intactis, cuiusque e sanguine postes tinguere mundificum tutamque adquirere uitam. ius omnes commune tenet atque aere parati\' et locare manus soliti praeputia ponunt festiuosque cibos agni de uiscere sumunt. nec quidquam superesse licet; si rara corona omnia non carpsit, uicinum adiungere fas campi\' fermento carent panes mollisque farina fontibus admixtis tenues formatur in orbes, azyma quos memorant patrio sermone terit. ista haec sacra fiunt cunctis redeuntibus flumine. quattuor atque decem postquam decurrere luces mense nouo cernunt homines ratione magistra. sollicitaque sinus constringunt cura fluentes, intenti, ceu signa canant bellumque geratur, armataeque manus baculorum robora gestant. insuper arripiunt pallentis gramen hysopi deuotaque manu sacrato in sanguine mersant excussumque procul foribus conspergere gaudent, postibus ut caris concrescat nobilis unda, quae uetat introitum temptantis sancta maligni. iamque gradum ad quintum numquid descenderat ordo, cum, deserta petens. Rubrum ueniebat ad aequor cara deo pubes bustisque exempta Iosepi ossa gerens, uero qui quondam dixerat ore serenos domini intuitus dextramque benignam uenturam caelo libertatemque laturam. Sochotumque dehinc ueniunt Othumque relinquunt, ignotas monstrante uias per deuia Christo, qui cum mane nouo lucem pandebat ab astris, ante uolans niuea sulcabat sidera nube candentemque iubar fuscata per aethera solem nocte tegens, claro fulgebat crine cometae. Pauleum deinde petunt, cui Magdola tellus iungitur obuerso confinis Bellisephoni. hic animum regis dominus formidine priuat, praetumidos acuens sensus mentemque ferocem; ut populum fugitare magis, quem miserat ipse, diceret atque suas acies in bella moueret praecipites. facili credens conamine iungi posse uiros, quos error agat, quos deuia tardent. ergo alacris in bella ciet ceu parua phalanges ferratos agitans currus, quos axe uolante trinus miles. agit, uolucrem dum surgit in hastam, nunc humilis, nunc uentosas sublimis in auras, terroris fraudisque capax, quia uerbere crebro pulsati sternunt acies, quae comminus obstant,\' cornipedes pulsumque rotis feruentibus addunt, incita quas uariis adsultibus ungula uersat. iamque( iter) adcelerans procurua ad litora Rubri marmoris admorat frigente in bella quadrigas, cum Iudaea manus confestim lumine uerso respicit inmensas acies camposque per omnes ferratos lucere uiros, geminique timoris mole pari saepta, dum pontum cernit et hostem oppositum, duris in uatem uocibus usa haec memorat: r Quae tanta fuit fiducia, ductor, roboris insueti cognatam perdere plebem ac perferre sequi Rubrumque opponere captis oceanum? quid maesta quidem, sed tuta ferentes pondera ab inuisa nequiquam tollere Aegypto? nonne fuit satius tristes Pharaonis aerumnas funestasque pati leges? non seruitus illa libertate fuit melior, quae subdita fraudi praeponit tolerata prius et dulcia ducit, inuisitata sibi quotiens peiora sequuntur? diximus hoc dudum, cum nos ad uota uocares inmenso reddenda deo: stat tutius illic uiuere consuetos seruitutemque molesti sustentare iugi. quam nunc decumbere leto squalentes inter campos terramque relictam. dum trepido in casu pelago terremur et hoste." at uates nulla rerum formidine uictus et potius uentura uidens haec terrarum ore:" Soluite mordaces curas animosque serenos induite, o socii, rectoque aduertite uisu. quanta salus uobis celsis referatur ab astris, sublimi tribuente deo. quos agmine denso cernitis instantes, post hanc inuisere lucem haud licitum est uobis, quos mortis tempus adurget. namque deus celsa bellator dextera pugnat subiectosque regit. tacita dum stringitis ora.\' haec ubi disseruit prouectum dicta secuntur. ante uolans nam castra uirum sese angelus aufert pone locans, fuluaque dehinc posterga columna sistitur et medio discernit limite ualla castrorumque situm, noctemque infundit opacam candenti de sede deus bellumque frementes pax inopina fouet motusque eliminat omnes. o nimium felix. celsis cui misit ab astris munimenta deus, candens cui militat aether et coniuratae ueniunt ad proelia noctes! hinc procerem mandata dei depromere uirgam protenta iussere manu Rubrumque tanto despectare fretum. quod postquam rite peractum est, auster uentus adest. totis qui flatibus usus per tacitam noctem feruentes ebibit undas siccauitque fretum, medius ut trames apertus panderet inlaesum patefacto in aequore cursum, cum bibulas refugus nudasset pontus harenas. ergo ubi festinum pelagus discesserat, illos curuata in montis faciem circumstetit unda accepitque sinu patulo misitque per altum. quod licitum credens Pharao, dum comminus instat, ingreditur calcatque salum; sed tarda repente plaustra gemunt totoque in terram pectore proni cornipedes genibus nequiquam pondera trudunt. quae penitus uincto nequibant axe moueri. illicet exsangues inmensaque compede uincti festinam temptare fugam rursumque reuerti nitentes uano stimulant terrore iugales. his aliud maius miseris multoque tremendum ingeritur magis et sensus adfligit inertes. namque fretum dubios solitum conlidere fluctus discretas coniunxit aquas undasque tumentes miscuit et totam fundo demersit Aegyptum. at Iudaea cohors fluitantia corpora cernens\' hostili de parte uirum currusque natantes armaque et obliquum quidquid torquetur in hostem, suspexit timuitque deum sensuque fideli credidit imperio domini uatemque sacrauit, cantica dum psallit Moysetis dulcia uerbis:" Cantemus domino deoque nostro, cui gloria cum honore pollens., sese magnificis decorat actis. dum currus celeres Aegyptiorum. iunctis equitibus grauique turba Rubri marmoris enecat fluentis. adiutor ualidus meae salutis plebem de medio tulit profundo, custos et genitor salusque uera! hic est, hic dominus meus et altor! ipsum conspicua sacrabo laude. qui est progenitor mei parentis. ipsum uocibus arduis fatebor, qui bellum tulit obruitque fortes, dignus nomine quo deus uocatur. saxis adsimiles grauique plumbo uastis fluctibus abdidit cohortes, quas rex Niliacus in arma cogens praedae participes minax canebat: nostris dum iugulis recludit enses et strictum rotat excutitque ferrum, dicens:" Corripiam eos fugaces, praedam partiar obruamque uictos et cum gloria nobilis duelli quaesitam meritis tenebo palmam.* haec dum commemorat sibique fidit, cunctis perniciem suis parauit. nullus est similis tibi. creator, factis maxime, principumque princeps ingens subsidium tuis dedisti, gentes quod metuunt Philistinorum. Edones etiam Moabitaeque. quorum perniciem tremunt Chananni, donec hic populus tibi redemptus montem conspicuum deoque sanctum scandat perpetuis heres tropaeis." Haec paribus iterata modis plaudente corona cantarunt matres, uatis dictante sorore, tympana pulsantes digitis, dum consona dicunt. ilicet intrepidi postquam Pharaonis iniqui subuersam uidere manum. per deuia tendunt, quae Surum sunt dicta prius, siccumque per aestum arentes triuere dies; quos lumine trino feruidiore coma torrebat lampada solis. defessi Myrram ueniunt tristique sapore undantes cernunt latices, quos pectore fesso libantes longe iaciunt; quia praegrauis unda obsessas fauces sensu torquebat amaro. quod uitium propter fontem cognomine signant et fremitu denso uatem liquentia poscunt flumina, quae calidos possint mollire uapores. ille deum poscit; nam qua licentia fluctus gigneret, astrigera dominus nisi mitteret aula? confestimque capit quo sedat tristia lignum pocula, et infecto perfundit melle fluores. illic iusta deus, librato examine lancis. iura dedit, temptans procerem, dum talia dicit:" Si mea quaeque memor sincero in pectore dicta sumpseris, ut facias, quae sint accommoda uitae, corde gerens mandata dei, nil triste per aeuum perpetiere tuum, nec te iactura grauabit damnorum morbique trucis; distabis ab omni clade mali, quaecumque feram uastauit Aegyptum. quandoquidem ego sum dominus, qui pectora curo et sanos praestare queo." post Elima uentum est fontibus inriguam, bis sex qui forte meabant frondentes inter palmas, quae uertice celso motabant septem denos per nubila conos. ac postquam ad Sinum positis sunt otia castris trita uilis, quintoque dehinc decimoque uiantes deproperant per opaca die, de mense secundo, extremam gemuere famem, dum uocibus altis obiurgant uexantque ducem:" Quae tanta malorum causa fuit? quaeue esse potest? quae tristior esse praeualeat, quam dira fames, quam spiritus ardens arentes inter fauces mortemque praesentem, quae dilata grauat plus quam quae comminus instat? atque utinam nobis letum sors una dedisset Aegypto positis tum, cum substantia uictus larga fuit cunctis, nullo mussante seorsum, quod desint alimenta sibi? nunc degimus istic, est ubi uita grauis, etiam si tristia non sint. ergo ualet quisquam squalentes inter harenas inuisum tolerare diem. solemque calentem siccus ferre potest, nulla quem temperat umbra? quin potius, si nostra moneat discrimina sensus, dux grandaeue, tuos. Nilum Pharumque rogamus redde tuis, cunctosque dehinc iterare labores poscentes permitte uiros, quia tristius esse accisis nil posse cibis sententia nostra est, et saturos seruire iuuat.. post talia dicta profatur uates, socio sermonis Arone:. II Quid tantum indomito uoces iactare tumultu et proceres uexare iuuat? quid poscere uictum, quem solus praestare potest, qui sidera fecit? sed tamen occidua cernetis lampade solis esse deum, uobis cuius pro munere panis mittitur e caelo; qui uos, Mareotide fusca inplicitos dudum, laetos nunc mittit ad agros. quare agite et primo redeuntis lumine solis insuetas libate dapes mannamque caelestem. iurgia nam populi, nostris non congrua factis, in dominum sunt missa magis, qui pascere sueuit, quidquid alit, longoque educit saecula pastu." haec ubi disseruit, dominus de nube superna emicuit meliore die uictumque caelestem despondit cunctis, quem messis nescia fraudis progenerat nulloque extinguit semina fuco. inde ubi iam croceo radiauit uesper ab axe, crebra niuis ritu caelo delapsa coturnix, congerie cumulata graui, camposque iacentes castrorumque situm cunctis mirantibus inplet. quin etiam primo cum se lux reddidit ortu, niuosos dat manna cibos, quae farre minuto, sunt coriandra uelut, totis defluxit ab astris. quam iussi carpsere manu ratione legendi certa uiri. ne quis forsan plus condere mallet, quam iusti mensura cibi est. quae sufficit uno quoque die, nec uana Sella sollertia quemquam plus iusto posuisse domi; nam sole calente putria multimodo uitiantur uerme polenta. hoc solum nequeunt geminae disperdere luces, quae festo mandenda die parasceue prompsit, quem sanctum iubet esse deus nullumque laborem sustentare homines, quotiens lux illa recurrit, sabbata quae memorant lentae concessa quieti. quin etiam cunctis penitus haec cognita res est, septima quaque die nullum descendere uictum, caelestis quem messis habet; quia cura sagaci progressi per rura uiri camposque iacentes. nil praeter undantes uentorum flatibus herbas intuiti, sinibus uacuis referuntur ad aedes. ac ne forte dei tantum monumenta uiderent, ad quos missa fuit melliti muneris esca, clauditur auratae quiddam munimine thecae, quod uideat generanda manus olimque futura\' ac uenerata deum uictum miretur auorum. post haec signa mouent longumque educitur agmen ad uitam, quae sole calens atque indiga lymphae mordaces populum fecit depromere uoces in procerem, dum poscit aquam; nec murmure solo, sed paene est grassata manu; nam saxa sacerdos in semet iaculanda timens emittit ad altum uerba deum siccisque implorat syrtibus amnes. ilicet instinctus domini sententia magni maiores pariter natu praecedere mandat; tum uirgam capit adsuetam, qua sistere fluctus nouerat et medio pontum diducere uallo; Chorebumque petit montem, qui plurimus extat sacratumque caput uicina ad nubila tollit. illic dura silex conclusas saepserat undas,— quam super adstabat dominus fontesque ciebat uirtutum ratione pari, qua flumina toto distinxit mundo inmensa et marmora fudit. hanc iussus pulsare ferit rupesque repente rumpitur et loquente undantibus euomit amnes. curritur ad fluctus certatim congrege turba innumeraeque ruunt pecudes aestumque resoluunt expletisque redit defessa in corpora uirtus. ilicet ipse locus causae de nomine nomen Temptationis habet, populus quod pectoris anceps ambigua cum mente fuit, an summus in illo degeret omnipotens, et quod plebs aspera dictis optasset maledicta duci, quae concipit ira. istic belligeris Amalec instructa cateruis Hebraeos fudit cuneos; quod dedecus arcens Iesus lecta rapit bellantum robora secum: quem ferrata manu suscepta in bella uadentem dux uotis precibusque iuuat collemque Chorebum conscendit celerante gradu, quem iunctus Aronus et Hurus uallant medium artusque per aeuum laboris refugos nec standi ad munia fortes subposito firmant saxo durumque sedile subiciunt sternuntque duci; tum deinde fluentes sustentant in prona manus, ut pectoris orsis palmarum prex iuncta foret; nam saepe cadentes pondere grandaeuo dubium certamen agebant. has ubi subpositae firmarunt undique dextrae, hostiles cedunt acies campique replentur caede uirum nullusque e tantis milibus extat. haec fuerant ut gesta deo mandante, propheta conscripsit docili uentura in tempora libro; confestimque deo sacratum construit altar. conpellans per uerba locum fidelia sanctum;, Spes mihi certa dei, cuius protectio semper subsidium mihi sola dedit, qui robore clauso absconsaque manu Sethum dispulit bellantes Amalechas necat< et) tota cum pube cohortes Interea generi Iothorus percipit acta festinusque uenit. oculis dinoscere gaudens, quae fuerant memorata sibi. saeptumque labore inuenit inmodico. dum causas noscitat omnes carentis turbae numero, magnumque precatus ante deum mactat pecudes; tum deinde monendo efficit, ut lecta fierent de plebe tribuni atque alii aliique gradus, quos ordine miles accipit, ut certa legiones lege regantur, ac modicas pensent lites. quo iurgia magna sint soli noscenda duci. quis rite peractis Iothorus sua tecta petit generumque reliquit. tertius interea sese per tempora mensis festinus uariata dedit. cum sola per arua Sinainum ad montem domini perducitur agmen. quem uates propere conscendit uocibus actus ualeret monitisque dei: mox procubus audit: Haec.( quae) dicta tibi. cunctis narrare memento: uidistis. quae monstra. uiri. tolerarit Aegyptus. dum uestri me cura tenet et congrego cunctos atque ueho, tamquam pinnarum tramite ductos. quas pandit uolucrum princeps. dum nubila sulcat. et nunc, si uestras ueniant mea dicta per aures, ut, quae sunt mandata, fiant et consona iustae corda haereant legi, plebem uos semper habebo ditibus insignem rebus cunctisque praeponam gentibus, ut toto fortes regnetis in orbe. haec omnis nam terra mea est; et quidquid ubique. gignitur, id iuri subiectum semper aeterno est. uos captiuosque regnum. mea ut quod dextera clarum, et gens sancta mihi, longum quae prorogat aeuum." ille memor iussi, fuerant quae dicta reuoluit principibus plebis populusque insignibus orsis credidit et magno submisit corda tonanti. facturum sese mandata inlustria dicens. his aliud maius dominus de sedibus altis instituturus agit uatemque ad munia mittit sueta sibi cunctosque iubet liquentibus undis eluere infectas sordes uel ueste uel artu. abnoctare uiros, ut mente et corpore puris tertia luce deus celsis uideatur ab astris monte procul positis, nullus quem comminus adstans tanget agetque; pecus longa in deserta minare praecipitur, ne poena foret coniuncta nocenti. quae saxis felТo( ue) uenit, cum missile telum torquet adacta manus aut cautem uerbera uibrant. his actis, nullo maculatus corpora naeuo, prospectat collem populus, cum prima ruborem tertia luce dedit stellis aurora remotis. fulmina iamque micant, iam celsis magnus ab astris auditur fremitus uocum nimbosaque nubes librata se mole tenet crepituque uerendo terribiles sonitus iterat tuba saeptaque uallo in castris plebs maesta tremit montisque sacrati caelesti testata dei latera ardua fumant. et quicumque fuit electa ex plebe sacerdos, monte procul degit. solis quem scandere ius est- Aroni Moysique piis. tum perpete fatu mansura dat iussa deus hoc ordine legis:" Ille ego sum dominus. qui te discrimine priuans Aegypti de terra tuli durumque laborem. seruilis quem cura dabat. desistere iussi. me tantum tua corda colant, neque idola pangas ulla tibi fictumque deum subnixus adores; numina nec credas, quae sunt inlustria caelo sidera, uel quidquam in terris mirere perinde, uel quod glauca tegunt fluitantis marmora ponti. sum dominus zelans, peccatis criminibus reddens in patres prolemque dehinc quae quarta creatur; misericors multum, maiora et grandia reddens quae iusti meruere uiri. qui corde sub imo amplexi mea iussa tenent et mente sequuntur. tu nomen uenerare dei. tu sabbata festa cum natis seruisque cole totumque laborem pone libens, quotiens mundo lux illa recursat. bis ternis dominus fecit quaecumque diebus u terris caeloque uegent pontoque tumenti: septima perfecto uirtutum fine quieuit; hinc festus uiget ille dies, hinc semper acerbus, semper honoratus domino indulgente sacratur. honorem da, nate, tuis genitoribus, ut sis perpetuae in terris uitae, quam prorogat ingens ingenti de sede deus. ne dilige moechas. neue hominem perime, nec sacramenta sinistre periurans perhibe; furtum ne feceris ullum, neue malus testis iurgantem fraude tuere. coniuge ab alterius animum uultumque coherce et quidquid non esse tuum mens admonet, horre. aggere de terrae congesta altaria surgant, hic ubi deuotas fas sit mactare bidentes. quae si forte sedet saxorum adtollere mole, ferrum linque procul, quoniam sordentia fiunt artifici leuigata manu; quae scandere gressu non sineris prompto, ne forte obscena renudes. seruus erit quisquis cognata in gente creatus, bis ternis seruile iugum patiatur in annis; post abeat liber, secum sua praemia portans,. coniuge missa simul, si nondum feta uidetur. ac si iam natis paterno et nomine gaudet. uxorem et prolem domino dimittere debet. ipse sui compos nodoque exutus erili. quod si non dubie mauult persistere uerna, ante fores domino sanctas sistente locetur uulnera passurus, tenuis quae subula pungit, aure tenus molli, numquam cameris in aeuum. uendere progenitam discreta in gente parenti non licitum sociaque manet cum plebe potestas; quam tamen ut seruam nequaquam emittere ius est. quae si displiceat domino, cui uendita cessit, reddentur nummi, fuerat taxatio quorum. ut reuocare queat paterna ad limina sese. quae si forte datur nato, sic conuenit ipsum ut natam tractare suam. qui sumere iuste si mauult, permissa sibi, quis membra teguntur, indumenta palam faciet, nec deinde negabit, si coitu sit nota sibi; uel, si rata non sunt haec conmissa uiro, poterit laxare uadentem, nec pretium reuocare datum. qui uulnere duro aequora( uatem sternitque uirum, decumbat eodem, quo perimet, leto; at si discrimina casu sunt inlata magis, domino tradente nocentem ictibus alterius, locus est qui condere possit donandum uenia, domino indulgente salutem. at uero qui membra dolo uiuentia ferro disicit et studio gratatur sanguine fuso, crimen habet mortis, nequiquam tecta requirens sublimi sacrata deo; nam demitur inde seiunctusque procul rigido truncabitur ense. et qui conpellat tumide pulsatue parentes. in crimen noxale ruit. quod morte piatur. nec minus ad poenam petitur, qui forte doloso perfidus ingenio paterna in plebe creatum. cleptat et acceptis gaudet transcribere nummis. quod si litigium fuerit per uerba paratum pulsatusque aliquis pugno saxoque recusso reciperet solitas uires, nil fraudis haerebit: soluendum tamen est. sumpsit quod cura medentis. ancillam seruumque suum qui uerbere uirgae confestim perimit, poenam non uitat haerentem. quod si post aliam morietur uernula lucem, nil noxale subest, pretium quia perdidit eius. at si forte uiris feruebit rixa duobus, conmoto dum felle calent. nuptamque tumentem germine concepto alius pulsarit eorum, in plagam porrecta manu, partumque futurum fecerit ante diem materno ex pectore trudi, restituet pretio partum, taxante marito, si nondum perfecta fuit expressaque forma. si uero explicitis decessit uultibus infans, morte cadet merita. lumen pro lumine rapto reddet quisque nocens, dentem pro dente resignans, proque manu dabit ille manum pedemque uicissim, detruncat quicumque pedem; conbustaque flammis expiat ignis edax; dabitur pro uulnere uulnus; liuida liuenti sedantur corpore membra. quod si quis rapto famulum de lumine priuat ancillamue suam, missos patiatur abire, libertas quocumque uocat: uel fragmina dentis si fuerint decussa manu, solacia sumat debilitas, ut dona suo pro uulnere penset. at si praeualida gaudens ceruice his, expers ruris adhuc curuique inmunis aratri, cornu ferit quemquam, saxorum mole prematur, obrutus et. nullo carpendus dente uirorum, membra dabit terrae liquidos soluenda per artus. insonti nulla domino discrimina linquens. quod si consuetum lunata fronte ferire uicinos. dudum monitus non arca excors. decumbat pro caede bouis taurusque necetur. si uero extincti pretium sententia mitis exigit. et soluat, quidquid taxatio poscit. hoc etiam pro caede sui fas poscere nati uel natae quemcumque uirum. si seruulus ictu decubuit tauri, ter denos pendere nummos cura tenet dominum saeuo pereunte iuuenco. at si quis multa puteum demittere fossa egesto uult usque solo, mox tegmine claudat, ne, si forte pecus fuerit per prona uolutum, damna luat, domino pretium poscente, ruentum empturus pecudum tenui solamine carnes. quod si forte bouem bos cornu occiderit unco, uendatur; pretium fiat commune duorum diuiduaque legant mactati uiscera tauri. quod si iam uitium fuerat testatius eius, pro pecude pecudem dominus redhibebit amissa innocuus, strati praesumens membra iuuenci. qui uitulum cleptat, cogatur reddere quinque; bis binas soluat quicumque auerterit agnam. nocturnum furem licitum prosternere ferro. dum penetrat postes obsaeptaque limina rumpit. si uero exorto fuerit flumine sole prehensus. dupliciter redhibere nocens sublata iubetur. quae si non fuerint in censu et uiribus eius, uendetur, manuum pensurus furta labore. cuius forte pecus segetem uitemue uirentem nudatis aut patulo carptim arca ore, iugera fecundi mensuret protinus agri prouentu spatioque pari: sic damna resoluet, quae fuerint inlata prius. haec formula nectit hos etiam, qui tota simul noualia uerrunt pampineasque metunt consumpto palmite uites. ut quae magnifica proprios habuere per agros. amittant ratione pari. nam stridulus ignis. fomite de modico solitus conprendere uepres. arentem stipulam et truncos cortice nudos. si segetem alterius uitemue absumpserit aestu. crimen ad auctoris merita per damna recurrit. ut reddat quidquid noxalis flamma peredit. depositum redhibere decet: quod perfida furum si fuerit populata manus, auctore reperto duplex summa datur: si uero est abditus ille. auersas qui dempsit opes. hostia sola exortem culpae faciet, quia fraude carebit. at si mendoso fallax nudatur in astu. depositi reddat geminum sub iudice pondus. haec etiam in pecudum causis mensura tenenda est: propterea ut, furto quae sunt direpta sinistro. restituat, cuius fuerit custodia segnis. at si molle pecus rabies uesana luporum lancinat, ostensa mitescunt iurgia carne. quod si quis geminos ducenda ad plaustra iuuencos commodat, enormi non dicat pondere functos idem. si fuerit praesens, stimulator euntum. hoc etiam in reliquis, quos pressant pondera iussa. sed si festinos accepta animalia perdit. quisquis agit. ius est, ut damnum sentiat omne. quae si perdiderit posita mercede locatus, illa operae in pretio promptim taxanda locabit. uirginis haut sponsae si quis sibi sumpserit usum, uxorem cum dote sibi sociabit eandem. quod si coniugio mens est non consona raptae, munera det, thalamis quae sunt accommoda, patri. maleficum celare nefas. mors dura necabit permixtum pecudi coitus deformis in actu. linquat uita uiros demonum sacella uerentes. quandoquidem soli domino fas subdere colla. nemo peregrinum uiolet uerboue manuue: idcirco quoniam uosmet suscepit Aegyptus linquentes genitale solum sedemque priorem. femina defuncto ne sit temnenda marito, sed palpanda magis puerique parentibus orbi. ne paribus poenis subeant fidus nocentes destituantque suos celeri exterritus funere rapti: acta nam corda deus auditque iuuatque. credito poscenti nummorum quos rogat usum. seposita mercede procul usuiaque turpi; nec festinus age trepidantem. ut sumpta reformet. ac si forte sui uelamen corporis idem committit traditque tibi pro pignore nummi. restitue. sol ante caput quam condat olympo. misericors ego sum dominus: hos audio promptim. externis cessate deis maledicere cuncti praecipuisque uiris. populi qui frena tenebunt. fructibus e primis domino pia dona referto et quemcumque creas primo de germine nuptae, sacrabis domino, sol postquam septimus altum est permensus iter. ut sitis sancta propago. extinctam pecudem raptorum dente luporum• nullus edat: mensis quae non sunt digna refutet. non credes narrata tibi, quae nulla fidei firmamenta iuuant. neu falsum dicere testis iniqua cum mente uelis. nec pluribus unum additus in coetum certes superare nocentem, ut tenuem et modicum quaesito ex crimine damnes. quin potius si forte pecus errare uidebis, cum quo corda tibi non sunt coniuncta, reforma. et si mole graui iumenta obnoxia sunt, erige et alternis conitens subleua palmis. innocuum ne sterne uirum, nam pectore iusto est. munera non sumes trepidi pro cura nocentis sollicitique rei, quoniam mox lumina caecant sermonesque uirum cunctaque examina frangunt. uberibus glebis bis ternos cultor in annos immineat uegetus, debet quia septimus esse otia lenta ferens, quo pauper quisque capessat quae fuerant generata palam. laetusque relinquat quae superant mandenda feris, dum saltibus errant. circite perpetua uolucris dum uoluitur annus, diuisos in trina modos sollemnia uobis septeno seruanda die, quo mollia ius est azyma triticeo gaudentes sumere farre,- ut monui dudum, primo uos mense nouorum, libertas cum plena fuit discedere Aegypto. ante meos uultus uacuus ne prodeat ullus. primitias operum messisque exordia nosce festa tibi, quotiens sementem sparseris agro. uel cum decurso requies coniungitur anno, omnibus explicitis, generat quae cura laborum. omnis homo trinum distinguat tempus in anno. ante meos possit quo sese ostendere uultus. nam cum laeta tibi fuerit possessio terrae gentibus edomitis commissa et credita, nosce azyma sola meis ponenda altaribus esse; multimodas pecudes et rubram sanguinis undam nil festis prodesse tuis adipemque Gomorra, peruigilem et noctem durare in tempora lucis. quae redeunt, quotiens sacrorum cura recursat. agnus neue tener materno in lacte coquatur. ecce ego sidereum caelesti ex arce ministrum ad curam dimitto tuam, qui robore multo uadentem ad terram foueat. quae pinguibus aruis laeta uiret dulcesque euoluit nectaris undas. hunc audire parans sacratis crede loquellis. coniunctus est ille tibi fidusque manebit.. perpetuum retinens caelesti in uertice nomen. heia agite sanctisque auditum iungite dictis. mandatumque meum sincera adsumite mente; ut sitis plebs cara mihi populusque beatus et regnum sublime dei. gens ardua semper, omnibus in terris, quas sol utrumque recurrens adspicit et calido mundum conplectitur axe. concordes palpabo tuos cunctisque resistam, qui tecum bellare parant; tibi cedet Amorreus Cethaeusque ferox et quos nunc optima tellus sustinet, in saeclum te mox uertenda colono. prouide, ne uetitis adclines colla sacellis hostilesque deos trepide subnixus adores. quin potius profana rue atque idola cuncta disice cum titulis inscriptaque nomina dele, ut possis seruire deo, quem cuncta tremiscunt. mox uictum sacrabo tuum fontesque meantes; morborumque tuo demam de corpore pestes. nullus inops nati tota de plebe dolebit paternum non esse sibi nomenque decusque. longinquos praestabo dies. quis terminus aeui laxior optatae producat tempora uitae. ante tuas acies tristis formido uolabit, atque uenenato praecurrent uulnere uespae. ut tua belligeris metuantur signa maniplis, perque feras gentes facilis uictoria cedat. quas tamen edomitas faciam decrescere sensim,. ne uacua sit terra uiris, atque sanctum multo increscat nimia rabidarum turba ferarum. milite difl\' uso faciam se extendere fines telluris sedisque tuae, qua marmore rubro. aestuat oceanus uentosis lubricus undis. usque Philistinum pelagus terramque carentem humano cultore, cluens atque agmine multo qua fluit Euphrates uitreis perlucidus undis." Haec ubi detonuit, dominus conscendere collem Aronem Moysenque iubet ac nobilis aeui septuaginta uiros longeque inflectere colla aeterno summoque deo; nam comminus ipsum permittit properare ducem, qui iussa facessens sancta dei celsum confestim construit altar monte sub eximio. uacuas qui surgit in auras: bissenos lapides. tribuum quae summa uidetur. comminus adiungens. hic nondum quarum iuuencos exhibet armata sacrisque hos inmolat aris; sanguine de quorum partem diffundit ad altar. creterrae instillans aliam, plebemque frequentem spargit rore leui, librumque euoluit aeterni seruantem monumenta dei. quae consona postquam dixit cara sibi docilis sententia plebis, conscendit tumidum lento molimine collem grandaeuosque senes fratremque in uertice sistit. hi simul adspiciunt rutilantem fulgure gemmam. in qua siderei steterant uestigia regis: sapphira nomen habet; caelumque hic uisitur albens praetentum per dorsa iugi: quae cuncta uerentes sublimi cum laude ferunt uictumque capessunt. interea, monitis uates senioribus illic sidere, Iesutem secum subiungere gressus pacato de corde Sennarum. Hurumque relinquit Aronemque suis, certantum ut iurgia noscant aequa lance uirum iurisque ut uerba loquantur. ipse ubi sanctifici tenuit iuga plurima collis, labitur aetherio propere nubs fulgida caelo et montem conplexa tegit uatemque seorsum occulit a sociis terno bis lumine solis. septima iamque dies niueum patefecerat axem. cum dominus media conpellat nube prophetam. mirificas inter flammas dum fulgidus infit, atque quater denis uati dat iussa diebus; noscere quis posset, quae sint sacraria summo digna deo, lignisque iubet haec ardua pangi perpetuo ualidis. nulla quae dissipat aetas. haec miris descendit modis mensuraque iussa lammina conspicui praeuelat ductilis auri. conectens geminos tereti uertigine circlos in dextrum laeuumque latus, qua sancta coluntur. inde leuigatis intexit frondibus arcam, in qua perpetui maneant mandata tonantis. quin etiam rutilo prorumpere perficit auro diuersosque locat, qua sese altaria pandunt, alarum splendore pari similique uolatu, ceu moueant agiles uentosa in nubila pinnas. multaque praeterea rerum commenta nouarum mirificis sunt facta modis, quae dicere qui uult, expromet citius pelagus quas uoluat harenas. sed neque quam multae species nec nomina quae sint. lex numeris adstricta potest depromere fando. dum cyathos uates, phialas, mortaria pangit caelatasque facit gestanda ad munera lances et quae Thara subduntur fulchra lucernis. iam quaecumque tegunt sacratam desuper arcam aut uelant postes, ardenti e Lothus tinxit. quin etiam Melchae texuntur pallia peplo, Aroni uatibusque piis, qui munera libant in tectis sacrata dei, gemmaeque coruscae inhaerent sinibus signantes nomina sena distinctim tribuum, quarum de corpore plebs est. singula nobilibus signantes nomina gemmis. sedes prima loco. topazo adiuncta smaragdus: sapphirus hanc sequitur, cum qua carbunculus ardet, iaspisque uiget fuluoque intermicat auro: tertia ligurio senes: effrenis Sarram fluuius atque amethysto. fulgens quem purpura tingit. chrysolithus quartus, berillo adnexus onychnus. additur aetherii signum uenerabile regis, lammina conspicui formatum quod tenet auri. lintea quin etiam niuoso uice textu in laxos cohibere sinus atque indere membris praecipitur partemque obscenam condere carnis. ne, dum sacra uehunt, denudent turpia uates. haec inter totus sacrorum euoluitur ordo: peccatum quae dona leuent. quaeue hostia ferro icta cadat sanctamque dei determinat iram. nam quicumque uirum sacrata altaria tangit,, sanctior efficitur purgatus pectora naeuo. pendeat ut lychnus semper laquearibus altis incensus noctemque suo de lumine uincat. edicit censura dei. ne forte tenebrae horrificam faciant per sancta altaria noctem. ponitur et liquidi nonnumquam sucus oliui, sanctificans hominum carnes. dum uertice summo liquitur et crasso perfundit unguine membra: adice tusque, leuis cuius fit naribus aptus halitus et dulces inrorat sensibus auras. ilicet ut magni splenderet machina templi ornatuque suo cunctas transcenderet aedes. perdociles tribuit sensus et maxima fabris ornamenta deus omnesque his indidit artes Achisamo de Dana tribu iunctoque Beselo, ex Iuda cui classe fuit clarigena origo. utque forent domini populo notissima dicta. accipit e gemina formatas caute tabellas propheta tribuente deo, quas pollice sancto et paribus scripsit digitis manus inclita regis. interea populus. metata in castra locatus, dum uatem deesse suum iam tempore multo mordaci sub corde gemit nusquamque uideri murmurat. adsidue deposcit numina demens Aronem peruersa sibi; quos ille frementes instantesque diu deferre ac tradere iussit ornatus. quos aure gerunt nataeque nurusque, natiua dum forma parum splendoris habere ducitur et turpi de uulnere defluit aurum. hoc ubi congessit populus, coniecit in ignem mollitumque dehinc eruens flamma camini miscuit et torua formauit fronte iuuencum uenturumque diem sollemnem confore dixit. ilicet albentes cum primum lucifer ignes protulit et celso noctem seclusit olympo. consurgit Iudaea manus damnosaque festa laeta colit multisque infundit pectora poclis. atque exultantes ducit furiata choreas. aspicit haec celsa dominus sublimis in arce innocuumque iubet propere descendere uatem. dum memorat:" Decurre citus. montemque relinque. peruersi ductor populi plebisque magister. quam profana iuuant; peccauit praesule multum te Iudaea suo, dum sanctos despicit actus. en quibus indomiti Pharaonis soluere uincla principe te licuit furuaque exire Canopo. praeuaricatores taurinis uultibus adstant proque deo celebrant mentiti membra iuuenci et libertatis memorant id nunc suae numen. tu motus ne flecte meos neue obuius ito, dum meritos his mitto metus dignamque ruinam. nec tu iacturam metuas. ne dempta potestas culmen ad alterius confestim missa recurrat. dabitur in Terris multum praestantior armis gens ignota tibi, quae sit te principe uictrix." Territus his uates dominum subnixus adorat talibus effatus:" Cur tantis motibus exit in populum nunc ira tuum, quem dura gementem imperia nimium metuens laxauit Aegyptus, dum te, magne, timet, dum celsae robora dextrae terrificant fracta miseram ceruice tyrannum? et nunc, o domine, quid dicet turba Canopi. captiuis priuata suis infensaque plebi, quam cernit nunc esse tuam, nisi te, deus ingens. nequiquam consueta tibi pietate fauentem produxisse uiros deserta in sede necandos. dum uastos inter saltus sua funera ducunt. sublimis indulge tuis uultumque serenum exhibe poscenti; nam te quis uiuere moto in terris caeloque potest? quem currit ad unum quod moritur uiuitque tibi. tandemque recurrat ad sensus. uenerande. tuos. quae dona pararis Abramo quondam, proceri quae deinde Iacobo Isacique pio. felix quos seruitus ornat, quod placuere tibi: iuratus per tua, sancte. robora dum spondes prognatos his fore curae, rex inuicte, tuae. densandos pube frequenti innumeraque acie, ceu magni sidera caeli stellantesque micant mundano in cardine gemmae. cur promissa labant? cur ditis commoda terrae nullus habet uatesque insistit sedibus exul. cui mellis spondes latices et flumina lactis?" Flectitur his dominus totamque expectorat iram. ilicet excelso descendit colle propheta, conscriptas referens domini de lege tabellas introrsus extraque simul; nam pagina sancta et tergo commissa fuit; cumque incitus exit. uocibus inmodicis populi defigitur Auses clamoremque putat bellantis hunc fore turbae. sed uates non bella uidet, sed languida uino pectora multimodas in caelum mittere uoces. iamque adeo ingressus castrorum limina ductor bacchantis cernit populi feruere choreas auratumque uidet tumida ceruice iuuencum: quem uelut aetherium spectabat turba parentem. ilicet infensus calidam dum concipit iram. confringit tabulas. totum dum surgit in ictum, iniectumque focis uitulum dissoluit et exin porricit in pelagus sumptisque exinde fluentis attonitos libare iubet: fratremque deinde increpat offensus ualide, quod uana petentes audierit iustaque deum uiolauerit ira. ille pacem poscens crimen populare fatetur. exortem sese faciens culpabilis ausi. at princeps, punire parans dementia uulgi crimina. Leuitas totis discurrere castris et ferrum nudare iubet atque obuia passim corpora, cognata quamquam de plebe, ferire. illi alacres per nota sibi diuortia currunt oblatosque ruunt cuneos raptimque uirorum, ultores domini, circum tria milia caedunt, quis uicena simul studio quasi milia iungas. his gestis propheta suis iam mitior exit aeternumque rogat populi pro crimine regem, talibus effatus:" Peccauit turba tuorum. rex inuicte, uirum plus quam mortalia quaerunt pectora, mutarum pecudum simulacra colendo. his et uota dedit et numen credidit aurum. et nunc, o domine, si dignum me prece ducis. quam faciam fundamque tibi. dimitte reatum, quem solus laxare potes. sin amplior illos poena manet cunctosque tenet sententia mortis. nomen, sancte, meum caelesti ex pagina dele, quam scripsit ueneranda manus, cui subiacet orbis." orantem responsa dei felicia palpant:" Quisquis me uetito peccator crimine laedit me contra ueniens. hunc sancti pagina libri nulla tenet nomenque nocens delebitur inde. at tu depropera captumque hinc explica cursum promissosque locos susceptae adscribito turbae. ac ne sollicita tangat te cura uadentem, nuntius anterior semper gradietur euntem. ast illos sua facta grauant, quos crimina fuscant. erecta ceruice uiros sensuque tumentes: quapropter socio tecum non ambulo gressu." Haec populus maesto suscepit dicta reatu, inriguoque gemit ob tanta obprobria fletu,. pollutas sumens nigranti stamine uestes. quem bonus eloquiis uates deponere tristes indutus luctumque iubet multumque precatur, ut uideant, ne forte dei sit grandior ira, si fortasse pari fuerit de crimine laesus. His actis conposta sibi tentoria promit semotisque locat castris nomenque decenter indidit a teste, cuius sententia uera est. ilium facta deo subeuntem limina cuncti certatim uidere uiri ipsique uicissim gaudebant inferre gradum uel sistere contra: cum subito, horrendum uisu, nubs fulgida caelo labitur et summi perfundit culmina templi; dumque pius uates graditur. dum deinde recursat. aedibus in domini semper se condidit Auses nusquam progrediens. at uates dicta reuoluit cum domino consueta sibi, quaeque antea non sunt mortali concessa uiro, deposcit. ut ora comminus aspiciat domini ueneranda beati. utque deus procerem semper comitetur euntem. quamlibet aetherius uallaret nuntius illum. adnuitur dictisque deus sublimibus infit. quae facienda prius, quam tanti gratia doni obtutus pascat mundana inuisere suetos." Heia age, deproperans rupem conscende minacem et gressum defige tuum, ac dum meus alto sic rediens decurrit honor, sub fornice saxi, umbratus mea dextra, mane, dum praepete cursu praeteriens refero diuinae umbracula palmae. tum tantum spectare dei postrema meantis crura potes: uultum non fas est uisere cuiquam spirantum ex numero, mundana quos fouet aura." haec, fuerant ut iussa, fiunt; mox caute dolata consimiles tabulas diuina ad iura reformat consuetamque sibi solitis de cursibus arcem incomitatus adit montemque accedere iuxta non patitur cunctos ipsasque eliminat illinc lanigeras pecudes, quia sunt contigua noxae talia: corruptis nequaquam sancta cohaerent. ilicet optatis domini sermonibus usus cognoscit uentura suis seque ingerit ultro:" O domine, quem larga facit clementia magnum in caelo terraque tuis, tu mitis in aula aetheria solusque potens, iustissimus idem, indulgens pariter populis, quos mundus ubique laetus habet tota dominum cum mente fatentes: tu cunctos de fraude leuas, tu quidquid iniquum est, condonare potes, solus quia crimine cares; idem mortiferos solitus damnare reatus in prolem natosque patrum natosque natorum: nobiscum praecelsa- deus uirtute maneto. nam plebs ista ferox rigida ceruice superbit; crimine si cuius commissa piacula donas, uiuemus per saecla tui." mox sanctus ab aula effatur dominus caeli, quae iusserat ante; ut, cum uulnifica populus post bella quiesset, otia respiciens, tantum consortia nosset de populo concessa suo, ne forte uirorum incautas mentes fallaci cluderet astu coniunx sumpta foris profanaque sacra doceret. iamque quaterdenos celeri cum lumine soles triuerat hic uates, nullamque adsumpserat escam, ieiunum referens ad castra ingentia pectus. illum conspicuae fulgentem lampade flammae obtutus timuere uirum fraterque ueretur mortales reuocans fulgenti a lumine uisus. nescius at uates subitae uirtutis honorem sacrato fulsisse sibi, formidine plebis noscitat inmensi uelandum luminis ictum, ne Iudaea cohors cum uisu auerteret aures. sed cum pacifica domini se ad uerba ferebat, lutea peI: spicuo tollebat lintea peplo. ilicet exhibitis populo certante metallis et quae Sidonio tinguntur uellera luto,. artibus eximiis sacratam perficit aedem. quam dominus missa sublimis nube repleuit in tantum, ut uates non posset scandere postes sanctificos, quamuis toto se limine uelum panderet et foribus custos non obuius esset. Haec cum mobilibus sese dimouerat auris. castra mouebantur; nox rursum sueta reuerti fulgebat rubrae nimio de lumine flammae. dum uolucris deferuet apex numenque praesentat.

LEVITICVS.

Postquam conspicuo longinqua in deuia templo extrema est inposta manus. mox cura sacrorum uatibus incubuit. quo ritu quaeque litarent: hostia peccatum demeret quae, quaeue salutem caesa daret; quae dona potens, quae pauper ad aram poneret et geminus quae ferret commoda turtur: quaeue columba pari sociata et iuncta columbae sed mirum, pecudum caesarum uiscera raptim ignis edax celso rapiebat sidere missus. Interea iuuenes uegeti iam fortibus annis. esse sibi licitum stolido dum pectore credunt. Nabdus et Abiudus, Aronis nota prophetae. pignora, sacrilegis accendunt ritibus ignem. haut multum dilata nece: nam fulgur ab axe emicuit supero atque inter uota necauit non sincera uiros. multum genitore maerente. frigentumque dehinc tumulantur membra senulchro. mox tamen abstinuit genitor lugere sepultos germanique omnes, fletum prohibente propheta. qui populo permissus erat: namque igneus ardor. caelesti de sede uolans. concusserat omnes inserto terrore uiros palamque uidebant temnendum non esse deum. qui non foret absens. Haec inter domini cognoscit uoce sacerdos uina negata sibi mellitaque sicera natis. ne. quando dominum positas uenerentur ad aras. halitus offendat uinoso ex pectore missus. communis populo distinguit regula uictus: et quid uel liceat uel fas adsumere non sit. eloquitur. quem nostra etiam conuiuia morem caelesti sub lege tenent: ne uultur in escis aut coruus picaue fiant. neu buteo fumus accipiterue sagax aut miluus ore obunco. et quae difficile est metato edicere uersu: ne quae munda parum congesta in pectore sidunt. innocuas tactu faciant sordescere fibras. femina. quae licito uacuatur uiscera partu. J si puerum generat, septeno in lumine sordet corpore cum toto; sed cum se uerterit axis octauus. quo sollemne est truncare pudenda. pelliculum demet ueretri. atque inde sedebit ter denis tribusque dehinc iam feta diebus. ne. quae sanctificis adolentur cultibus, audax polluat aut uisu aut foedo altaria tactu. quodsi concepta laxant membra puellae, obseruans geminum tempus nil fraudis habebit, quo deinde expleto confestim dona uouebit turtures aut geminos. similes aut terga columbas. aut grege de molli candentis uelleris agnum, ut saniem precibus ualeat cohibere sacerdos. Morborum quoque effigies et signa docentur, dumtaxat quos lepra creat, quae corpore toto lutea pallenti perfundit uiscera tabo albentemque cutem maculis feralibus implet, ut, quia per domini nonnumquam exaestuat iram, hoc medicante fugam capiat corpusque relinquat orantis pro noxa uiri munusque ferentis,- paupertas quod paupertas, ouans quae uincere dites saepe solet; dominus uotum quia simplicis haurit. nec grandis inpensa tamen praestanda medendi: nam pullos offerre duos agnosque gemellos, ut uitulo coniungat ouem, ius praecipit omne, polline cum tenui, quam sparsit riuus oliui. haec diues offerre potest: sed munera paruum parua manent; namque aut uitulum mactabit ad aram, qui uiget explicito bis senis mensibus anno, et quiddam de farre pio, quod miscit oliuo, turtures aut geminos, similes aut forte columbas. Quin etiam somnos hominum quia saepe uoluptas per noctem deludit iners, si forte ueretro semina destillant, fit corpus turpe iacentum inmundumque manet, donec iam uesper ab aethra conspicuus laeto praecedat lumine noctem; nec solum foedo deturpant corpora naeuo, sed quidquid contingit agens, quem somnia fuscant: id propter fluuio fas est perfundere membra, puritas ut redeat propere cessante reatu. testea quin etiam fas est perfringere uasa contactu maculata uiri, at facta metallo diluere ac uitreo sordes diducere riuo. Hac etiam liciti coitus sub lege piantur. ilicet exutis membrorum labe molesta antistes praestabit opem, cum sole reuerso septima puniceis aurora eluxerit astris, turture si gemino ueniat subnixus ad aram peccati uotique reus paribusque columbis Femina, decurso quae fit iam menstrua mense. foedatur sanie madida, quae promitur aluo. et quidquid tangit, maculat, dum septimus exit lucifero redeunte dies; sin auctius urget unda nocens certique abscedit temporis ordo. indiscreta mali facies idemque reati finis erit, sanctam si promat munus ad aram ex his, quas domino constat placuisse uolucres. Interea extinctis mento sub crimine natis Aaronis proceris dominus haec intimat ingens. ut, quia praetentis dimissa umbracula uelis altar habet sacraque simul praenubitur arca, temporibus certis sese referatque locetque sacerdos pia uota ferens, quia sanctus ibidem consistat dominus albenti in nube uiden\' lus. sic tamen ut uitulum proprio pro crimine mactet. proque synagoga similes mox immolet hircos. sorte sub oblata, unus qua deuius erret. peccantum delicta ferens secumque recondens. ast alius placidam ut domino mactetur ad aram. optima siderei laturus commoda doni. Bestia uel uolucris, nullo quae sanguine fuso functa fuit, nullis prandentum est congrua mensis: idcirco, quoniam multorum in sanguine mens est. atque etiam si forte pecus mucrone peremptum laxant croceam sectis de faucibus undam. debet terra tegi. ne sit non condita fraudi. Instruit hinc dominus, quae sint consortia noxae quaeue iuuent parili concordia pectora nexu. quae certis digesta modis hic explicat ordo: inprimis genetrix cubili accommoda non est. in quo nupta iacet. nullumque- agnouerit usum excepta pietate sui mens sedula nati. ut quae paternis nonnumquam amplexibus haesit. hoc germana modo, eadem de matre creata. aut neptis inspecta tibi natoue nataeue: non amita affectu nec sit matertera foedo iunctior inue nurum noxalis luxus oberret. uel nuptam. quam frater habet; non nouerit usum filia, quem genetrix. lectoue incumbat eodem. uni mixta uiro, coniunctaque nomina turpet. si nouerca fiat canorum feta nepotum. ut quae priuigno coniungitur. et duas uno germanas cohibere sinu res absona iuri est. uel quam coniuncta uobis de plebe capessit proximus; haut natus detur seruire potenti. ne uetito nomen domini uioletur in actu. masculus obsceno ne sit permixtus amore. neu sexum deturpa tuum. nec quadrupes ulla nouerit informes coitus nuptaeue uiriue: crimina quae propter dominum laesere potentem gentes multimodae, terraque his omnibus iras exhibet et sordes, quibus est infecta, refutat. at cum triticeas tondet iam messor aristas. uel cum flauentes resecat uindemitor uuas. nemo legat totum, ut pars linquatur egenti. quae suprema fuit. mendum ne dixerit ullus. neu furtis seruire uelit nec perdere fratrem nec super iniustum iurandi inponere iura. laedere ne libeat quemquam uel rapta tenere. neue operi pretium demat mercede locati uel una sub nocte um: neu dicere surdo surde uelis damnumue exprobres corporis ulli. iudicis arbitrium ne sit propensius umquam in laeuum dextrumue latus. quia pauperis una eximiique uiri debet persona uideri illis. qui posita rectum discernere lance mente queunt docili. mox turgida pectora frena, inuisus ne forte fias. dum despicis omnes. oderis aut fratrem. tacita si cogeris ira, sed castiga magis coramque euolue locato, ut uitet commissa prius mentemque reformet. et cum iura tibi fuerint commissa nocendi, motus pone libens iramque emitiga totam, pectore quae tacito dudum contracta uigebat; ne dominus sis ipse tui uindexque doloris. utque tuis cupies iucunda et commoda rebus. sic fratri deposce tuo. ne dissona mens sit. hoc seruate uiri sanctoque insistite iuri. Sint iumenta tuis subnixa et subdita plaustris corpore consimili, nec taurum iunge caballo. frena regens; uirides inter nec spargito uites farra serens: uestisque tibi nec discolor ulla diuerso sit texta modo filoue biformi. diligit ancillam si quis mercede seorsa... nondum iure dato, quod seruis missio praestat et data libertas, mortali crimine caret.[ puella] si non iuncta uiro sensum coniunxerit unum, si facilis nullo coitus luctamine praestat. lenitur per uota deus. si de grege molli uotiuus aries domini mactetur ad aram. insita siluestri quotiens sunt germina trunco. carpite post ternos nequaquam poma decembres. sed summo sacrate deo; quia quintus edendi iura dabit uobis licitis cum uictibus annus. auguriis seruire nega atque auspicia orsa pro ueris audire fuge; rectumque capillum crispanti rutilare coma. uel carpere barbam. aut ferro signare cutem, uel stigmata membris indere corporeis haut umquam mitia membris. filia blandiloquis ne sit te mancipe moechis aut turpi transcripta toro; cantuque medentes euitate uiros; dignaque accersite noxa. si iuuenis uetulo non adsurrexerit, et si barbato cuicumque puer, quia grandior aeuo\' postulat officium, paternis quod datur annis. sit modio mensura tuo non debilis umquam: nec trutinam serues, cui sit semuncia fraudis. iustus iusta deus quocumque exquirit in actu. et qui uentriloquos poscunt responsa. refuta. defunctum propter nullus deponere barbam aut nudare caput studeat frontemue serenam polluat aut quidquam, quo sit deformior, optet. femina, noctiuagus si quam possedit adulter. coniugio est indigna uiri, quem postea sumat. et quae de sensu, quo sunt diuortia, missa est. nesciat alterius thalamos; purusque sacerdos omnibus in rebus nitidum praestabit oliuum. quo perfusa prius sacrati uerticis arx est. huic coniunx de gente sua conpertaque soli haereat et uiduam uitet luxuue nocentem. ne maculosa fiat uetita de matre propago. et si quis uitium quodcumque in corpore gestat.( ille) haud dignus erit, qui( munia) sancta capessat. corpora pura placent, maculis haut inlita foedis. femineus quae luxus habet, cum uota sacrantur. quae captu pro quisque suo deuouit ad altar. quin et uela simul nequaquam iungere fas est; nam maculis sordent. purus est rector in altis. filia sanctifici fuerit si tradita uatis externi sub iura uiri, libamina prima nequaquam contingat edens: si coniuge functo aedibus in patriis coepit consistere, sumat quem genitor, secura cibum panemque uicissim. quod si sancta manu quicumque admouerit 011 nescius, ob culpam quintas deportet ad altar. Pendeat ante tholum lychnus laquearibus altis, noctibus ut praestet flammatum lumen oliuum. ne decursa dies pallentes misceat umbras aedibus in domini sanctaque altaria condat. Haec inter calido iuuenes duo felle mouentur: hic Hebraeus erat. alius generatus Aegypto. dumque alterna sibi dicunt maledicta frementes. inmensum domini nomen fuscare querella non timuit Iudaeus iners. dum ducitur ira. quod facinus propter castrorum ex aggere tractus et positus campi medio. mandante loquella sublimis domini. saxorum concidit ictu. percurrit pia iura deus atque omnia pandit. Indigus alterius quotiens uult sumere nummos pignore deposito. si rus addixerit illi, cuius poscit opem, reddat sibi credita promptim, cum fuerit ditata manus. atque illa receptet, quae fuerant transcripta prius; in perpete uita indigus extiterit. illo fit liber in anno. quo cunctis est missa quies et dulce leuamen. quod si forte domum media quis mancipet urbe, restituat hic aera sibi commissa per annum. ne post emissum dimittat praedia tempus. sic tamen orantum danda est pecunia dextris, exigat inplicitum ne post usura lucellum. quisquis inops tenuem uitae non sustinet usum ac duros perferre dies, meliusque putabit subdere se domino iam libertate remota, non ferat ille iugum ueluti de serua creatus, sed uelut adscitus positae mercedis ad actum, donec decurso redeat iam tempore liber, quo cunctis concessa simul sunt otia rebus. ac si ceu domini imperio distractus abibit, proximus hunc redimat, aut, si non adfuit ille, contribulis quicumque sui commercia fratris iussus agat iugumque uiro seruile sequestret. nam si legitimo fuerit diuenditus aere, seruiet, optato ueniat dum tempus in anno, quo cuncti sua iura simul dimissa resumunt. aut, si parua fuit annorum summa, labore conpleat hanc proprio manuum quem praestitit actu. sic abeat, quocumque uolet, secumque reducat libera securos pariter cum coniuge natos. talia sincero condentem pectore iussa pax tranquilla manet, nullo quam bella tumultu proturbare queunt; longos sed missa per annos otia multimodo conplebunt horrea fructu. quin etiam si tela ferox destrinxerit hostis, exigua. bellante manu detrusus abibit, quam libet inmensas acies in proelia ducat. ast ilium, qui iussa dei sublimia uitat, mortis terror aget, ceu ferrum torqueat hostis, praecipitique fuga trepida condetur in urbe. hinc postrema fames morbis pallentibus illum ambiet et saturus quamuis ieiuna putabit ora sibi semperque metu redeunte timebit. ac si conlibitum portis bipatentibus ire, quo sensus duxere sui, hunc maesta per agros undique desertos heremus confundet euntem, raptoresque lupos et quae sunt dente uel ungui terribiles per rura ferae, plus triste timebit: et quamuis pingui generetur caespite terrae uerna seges, teneras culmis non promet aristas. natorum tum membra pater ceu dulcia morsu adpetet atque fame genetrix demittet ad aluum. quod genuit fecunda prius. tum uincula captis inponet iam uictor ouans flammaeque micantes adtollent rutilos per tecta ingentia crines, urbibus in cinerem uersis, quae foeda gerentes ambierant ualido quondam tutamine muri. deficient tituli, uaiiai- um insignia laudum; et quae pulchra prius fuerant, destructa peribunt, ut deus in celsis semper uenerandus ametur, idola quem nequeunt mentito adtingere cultu. Quae deinde in uotis maneat taxatio dragmae, femina si fuerit seu mas donatus ad altar, perscripsit rubrica dei, seu grandior aeuo, seu puer aut uirgo nondum pubentibus annis, seu domus aut fundus, seu quidquid mente dicatur, cum secura deo gaudet mens credere summo, seu cum sollicitis agitur permota periclis, ni quibus inplicitus ne sese inuolueret error, pars expressa manet, pars est concredita uati, ut decimos etiam taxet sententia fructus. si libitum retinere pecus agrumue domumue, donantis sub iure fuit: mox pendat ad altar commoda quae pretiis indunt concordia nummi.

NVMERVS.

Verterat interea solitis recursibus annus, mensibus explicitis sua per uestigia currens, postquam lecta deo pubes Nilotica liquit litora et e Pharia tandem migrarat harena; cum deus astrigera fulgens de sede locutus imperat, ut uates tribuum mandata tribunis certa ferat plebemque dehinc percenseat omnem, sepositis pueris et quos iam grandior aetas exhibet inmunes trepidi sub cura duelli, ut, quae summa fiat, bis denis noscat ab annis. illi alacres relegunt numero currente per omnes turmas quisque suas cursimque inspecta locuntur nomina, bissenis tribubus quae condita perstant. haec sexcenta simul conplerunt et tria iunctim milia, quingentos pariter si iungere cures quinquies et denos, domuum cum deinde uiritim notio perdocuit procerum bis milia sena. Leuitas uero, domini quos cura sacrorum sola manet, uetuit plebis coniungere summae. hinc adlecta deo Getsonum milia septem, quingentis pariter positis; Gaada seorsum bis quaterna facit sexcentis comminus auctis; tertia bis ternis sed milibus atque ducentis exhibuit patrio dicta sermone Merara. has diuersa manet quoniam custodia summas sacrorum templique dei, sic castra sequestrant. prima legit pelagus; alia se porgit ad austrum; tertia praegelidas aquilonis respicit auras. at qua prima rubet uenientis flamma diei, maxima conspicui ponunt tentoria uatis. hinc genitos primo pueros dinoscere partu et domino sacrare parat, qui milia conplet bis undena, simul bis centum si superaddas septies et denos, pro quis adsumere dragmam uatibus est licitum sacrisque addicere templi, emptos cum ueluti diuina eliminet ara. ilicet adplicitos sacrarum ad munera rerum ex Getsona manu Gadaque et dicta Merara bis quaterna legunt quingentis milia iunctis, quinquaginta super positis, quos ferre seorsum ornamenta domus domini uel promere iussit. sic ibi iam positis sumebant otia castris; ex quibus excludi placuit trans limina portae, morborum quis dira tabes corruperat artus, ne ualidos inter positi contagia ferrent, abdita dum calidis errant discrimina uenis. ilicet uxori tacito qui pectore zelat, nec testem, qui prodat, habet, si serus adulter polluerit casti quondam cubilia fulchri, ad uatem festinus eat coramque praesentet. quam credit peccasse sibi. canamque farinam, hordea quam faciunt, sacratum promat ad altar. quam nec ture linat, nec pingui inroret oliuo. praeuidus hic uates undam de fonte capessat fictilibus labris, modico quam puluere tinguat quem capit e media pronus testudine templi. mox illam nudare caput palmisque tenere conpellet geminis memoris libamina sacri. utque bibat latices secum maledicta tenentes. conpellet senior. quae St si criminis exsors,- inlaesa cum mente manet uultuque sereno. at si sub tacitis celantur crimina fibris, turgebit subita mulier tentigine morbi, obscenumque femur putri cum carne liquescet. insuper et plebis acuit maledicta iocantis. dum facili exprobat commissa piacula risu. Haec inter casto uitam si ducere ritu mente parat quisquam uotique implere reatum peruigili exoptat sensu, ne luxus in ipso corporeus certo possit sub fine uigere: uina neget sibi nata libens et cuncta refutet pocula, quae calidis in uinum uertere lymphis aut melle aut pomis consueuit cura bibentum, cum liquidos puris renouant de fontibus haustus. horreat hic uuas, acinum nec mordeat ullum. qui uini uel rore madet, uel solibus aret in passum crispo concretus margine rimae; quin etiam laticem mordacis uitet aceti. sobria mobilibus delibans pocula riuis; concretamque gerat toto cum tempore barbam, qui uoto perscriptus erit; crinemque fluentem intonsus conseruet apex; lustrare sepulchra nesciat et patrum tumulos bustumque sororis, ut sanctus persistat honor. si forte sub isdem conpositus tectis aliquis laxauerit artus, morte obita, infectum ueluti sordescere coget. is igitur ueniam curis mordacibus oret, tondeat et crinem squalenti in uertice pastum; et cum clara dies septeno eluxerit ortu, turtures aut simili candentes pluma columbas offerat, ut uitium uatis per uerba leuetur atque precem; iactura tamen sit temporis eius, quo prius abstemius fuerat, rursusque capessat principia optatis iterum currentia uotis, quaesitam ut meritis ualeat contingere metam. omnibus his gestis, postquam sua praemia conpos certa tenet, similes albentis uelleris agnos offerat, expliciti bidentes cursibus anni; unus ut occumbat quaesitae ad praemia mercis peccatumque leuet; nitidi iam corporis alter atque salutiferos aries decumbat ad actus. ille etiam niueos panes conspargat oliuo, et quidquid sacri ueteris sollemnia poscunt, ut ualeat rursum desueta adsumere pocla. ergo agite, et plebem quotiens sacrare precatu orantem cupitis, hoc Christum poscite fatu:" Dextera uerticibus hominum dum prona recumbit, candidus aetheria uobis benedicat ab aula omnipotens, custosque fiat per saecula uester, fulgentemque deus faciem super omnia uestrum attollat capita, et sit miserator in aeuum; eleuet et uultus, ut uos de sede reuisat inclita et ingenti dominus det munere pacem." nec minus interea uates circum omnia promptus iussa dei primam castris socialibus aedem exornat domini pinguique inrorat oliuo. et quaecumque nitent argento effecta uel auro uasa domus sanctae, simili de flumine lauit. plaustra dehinc, tribuum dederant quae iuncta tribuni, cornigeris bobus parilem diuisit ad usum Leuitisque dedit; geminis bis ducta iuuencis carra duo primae Getsonum tradita turmae; at Merara cohors quaterno bis boue iuncta quattuor accepit rebus carpenta ferendis, quae sacris sunt facta dei; nam sola Gaada inmunis donis gestauit pondera collo. Interea tribuum proceres pia dona ferentes discretos habuere dies; namque agmina plebis sunt quingenta, simul uiginti et milia bina, bis senis ducenda uiris, quorum ordine primo uouit Iuda tribus donum Nassone tribuno; in quo uasa dedit argento insignia fuluo, quae simul expletis faciunt bis pondera centum atque decem, niuea prorsum siligine plena,, sacrorum ex more riuo uiridantis oliui praemadida uitulumque dehinc agnumque nitentem arietemque simul, haedus cui iungitur albens, qui peccata leuat, simili cum fronte iuuencas una duas, quae sacra iuuant coniuncta saluti, arietes quinque hircosque agnasque sequentes consimili numero: primi sunt muneris ista. Post haec quaeque tribus discretis laeta diebus dona dedit nusquam fraterno in munere discors, omnibus in uasis pariter si summa locetur. at uero in gabatis caelato ardentibus auro uiginti centumque fiunt per pondera librae. Haec ubi deuouit sacrorum insignia uates, effantem dominum sacrata audiuit in aede, dum super eximia rutilans fastigia candet. atque( Cherubinos inter dat dogmata. legis. nec minus et positae diuersa in parte lucernae bis senas uomuere faces, quas candidus ordo distinctim rutilare dedit, dum brachia pandit aurea ceriforum, discreta et lumina fulcit. Interea Leuita manus donaria tractans a bis uicenis et quinque adsumitur annis, et qui seruitium iam denis quinquies annis explerit domini, uacuus sit cura parendi inque locum uetuli iuuenis succedat et adsit. quorum rore leui redduntur corpora pura fluminis aut fontis, et acuti lammina ferri caesariem comit, si crinis sorduit ingens. indumenta dehinc studio curaque lauantur, ne quando occultum maculent contagia corpus.. Haec inter de plebe uiri, quos criminis atrox cura sequebatur, animo dum teste fatentur,\' exorant procerem, si possent pascha sacratum consueto celebrare die; quos ille parumper sustinet ac domini subnixus iussa precatur mandatumque refert, quod tinctis crimine ius est insignem sacrare diem cultumque referre. quem nox laeta monet, decurso cum uenit anno. At uero innocuus populi si festa retractet, nec procul a templo teneat hunc cura uiandi. crimen habet mortis: lex est haec omnibus aequa. Postquam cuncta pius perfecit munia uates. quae templo sunt digna dei, mox agmina mouit terrificasque tubas ualidis clangoribus implet. quas prius argento domini per iussa pararat. lammina dum tenuis teretem sinuatur in orbem. exiguum[ que] signum uentosa ad murmura pandit ordinibus positis, ut primo bucina cantu sollicitas acies ad sancta oracula sistat. haec properat prima castrorum portio, quae se porrigit aurorae primaque ad lumina solis. cumque alios sonitus iteret tuba, prodeat agmen, quod leuis obuerso de cardine respicit auster. tertius at crepitus litui legionibus illis dat signum, quae castra tenent contermina ponto, post quas uasa. legit aquiloni obiecta iuuentus. at cum Leuitae diuina ad munia lecti. agmina. conmorant, Aronis pignora uatis, iam tum pontifices, lituos inflare manebat cura decens cunctaque deo transcripta ciere. deueniunt primis longa in deserta uadentes ad Pharana locum castris; hic uates amico exorat generum fatu Raguele creatum Obabum iuuenem, terrae Madanitis alumnum. ut pariter gradiens promissa ad regna ueniret, in quibus ubertim manarent dulcia plenis mella fauis niuei multo cum flumine lactis. sed piger et dubia paulisper mente moratus ad patrias mauult cursum conuertere sedes, nequaquam edomitus soceri sermone rogantis:,, Cur, inquit, diuersus abis? huc dirige mentem: quo domini nos regna uocant, quae ditia semper. semper honorata nulla sub labe uacillant. et quae causa tamen tam dura et nescia nobis te mouet, ut fines repetas gentemque paternam? quam procul et dudum, sensu meliora petente, dimissam mediis heremus disiungit harenis: in quo nulla tuos mouit sententia sensus. et potuit tum causa fore, quia iustius ista. percuperes, cum nulla uagis currentia riuis pocla forent calidoque arderent sidere solis, cumque iter ambiguum et spes incerta futuri ignaros quateret. at nunc iam fine sub ipsa laboris modici, cum se felicia regna exhibeant iungantque dei, sic mente uacillas, ceu suadeam peiora tibi, quam sensibus opto. quin potius, iuuenis, caro te redde parenti, et coeptam percurre uiam munusque receptum perfice, ut optatis cum primum sedibus omnes condiderit dominus, quae sunt meliora capessas, et proceres inter positus sis grandior actu.\' Inde abeunt montemque dei posterga relinquunt: nec minus aetherii custodem dogmatis arcam castra sequebantur, postquam se tertius alto lucifer extulerat caelo, iam nocte relicta, ut sanctis domini semper praeeuntibus esset iusta quies populo, multo sub fasce uianti inde prius uates, dum signum sedulus offert agminibus primis, haec supplex uerba profatur" Sublimis consurge, deus, atque hostica promptim milia disperge; fugiant bellare parantes aduersum tua castra, deus, quique inpete sensu oderunt te, summe sator; tu robora contra quamuis firma uales uerbo sternenda perenni." dicentem nubs clara tegit agmenque refertum inmensasque acies obtentu uestis inumbrat. at populus truculenta ferox dum murmura uoluit, misit et in dominum rabiosae obprobria linguae. quae propter sublimis apex delabitur ignis aethere de supero plebemque et castra peredit parte tenus certa, sed flammas triste micantes in segetem poenae iucunda oratio sanctis auribus extinxit canoque in puluere soluit; dum pius obstipa uates ceruice laborat inmensumque deum tanto pro crimine poscit, atque iterat solum populi tolerare tumultus adsiduos fesso nequiquam pectore uelle. sed dominus consueta deus solacia uati exhibet atque senes fraterno ex agmine poscit septuaginta simul, quorum sententia iuncta et numero facile iurgantum frangeret iras, cum prophetarum pariter tot consona corda uno uelut sensu diuina oracula ferrent: hi tamen ut pariles cunctis dixere loquellas, se remouent suetoque prius sermone loquuntur. nec minus et iuuenes, castrorum in parte manentes, diuina cum mente duo certissima fantur atque prophetali pariter sermone praesagant Modus et Eldadus; quod postquam nuntius aures detulit ad proceres, Iesus instantius urget, ut uelut inlicito narrantes uera relatu frenet et obiurget; sed uates protinus almo arguit adfatu mentemque ex aethere missam inuidia cohibere docet non esse fidei. ilicet Aserotum ueniunt atque aggere uasto castra locant, ceu bella forent nocturna timori. hic germana pii uatis fraterque tumescunt inuidiaque fremunt:" Cur coniunx iuncta prophetae Aethiopissa foret, et cur praesumeret unus germanis commune decus? nam se quoque summi percipere monumenta dei atque inclita. iussa." sedulus haec uates et cunctis mitior audit innocua cum mente silens seque abdicat irae. non tamen indomitos dominus procedere motus. sublimi de sede sinit coramque locatos increpat et liquida uallatus nube profatur:,, Quisquis erit uobis cognata e gente propheta, somnia uera magis sensu spectante uidebit nocte super media, cum se sopita relaxant sensa uirum sanctique deus dat gaudia uerbi; dum loquor et paribus sermonem accommodo dictis. qua me perspiciat, oraque et lumina cernat iuncta sibi, quae nemo ualet dinoscere uiuens? at non hic mos est, mea cum sententia uerax donatur uati, tota, qui sede fidelis est, mea dum licitis adnectit pectora sacris. ille meos coram potis est consistere uultus perspicuoque deum lustrare et cernere uisu. ambiguum nihil est nullaque aenigmata uerbis sunt inserta meis: confesso me fero uultu: ille igitur potuit domini regnantis honorem cernere et inuisum mortali aduertere lumen. et uestros inter non quiuit ponere motus mitificam pacem tristesque abolere susurros?" uix haec ediderat, cum raptim nube remota ira uenit domini Mariamque amplexa. trementem perculit et toto perfundit corpore lepram. haec exempla uidens Aaron conterritus iniit: Parce, precor, domine, iramque auerte nocentem. peccatumque meum nostraeque omitte sororis. fecimus ignari: nostros quod percutit artus, uerberat et sensus, id mors ne missa sequatur, ultrix nequitiae, custodi et consule nobis!. nec mora, cum uates precibus dat corda fraternis, supplicibus uotis domini medicamina poscens letiferam ob pestem, totos quae sparsa per artus germanae tristi torquebat uiscera. morsu. talia dum clamat: Excedit poena reatum tanta! deus, dimitte metum. morboque medere.* ilicet adnuitur; sed castris femina trusa exulat atque tabem septenis passa diebus inlaesos recipit laetis cum uultibus artus consuetoque dehinc plebis celebratur honore. At Iudaea phalanx promissa ad praemia tendens signa mouet castraque dehinc Pharanis in aruis conlocat et tuto conponit moenia uallo. illic sidereo conpulsus mittere fatu bissenos iuuenes, tribuum quos esse tribunos diximus anterius. qui terram urbesque Chanannas ocius inspicerent sociisque exacta referrent. illi abeunt saltumque petunt Ematha uocatum permensi[ que] deserta heremi Chebronaque lustrant, quam populi tenuere feri Sesique Thalique. ut uentum ad uallem, iam tum quae consita ficis, dulcibus et malis, sed quae lapidosa uocantur seu granata magis, laeta cum uite uirebat. ex hac poma ferunt signum latura fidei atque etiam ex aliis. diues quae prompserat aruum. ingentem lenti detondent palmitis uuam transuersoque dehinc nitentes fuste reportant: atque quaterdenis trepida cum cura diebus praeteritis tandem, fuerant quae uisa, reportant, terrorem addentes, dum dicunt moenia uasto edita suspectu gentesque inmensa. leuantes ad caelum capita, ueluti cum plurima quercus stipitis annosi stellatis iungitur astris. Frangitur his populus, sensuque adfectus amaro triste gemit largoque umectat flumine uultus. talia dum memorat:,, O semper laude ferendi digna uiri, quos nulla mali tam grandis imago terruit et solita functos tellure locauit! quos nec triste solum calidis ambussit harenis, et multum tolerata sitis mannaeque minutal: dulce quidem. sed felle madens. quia non iuuat artus, adfecit grauiore fame. cui sola coturnix iungitur. et tenui consumit corpora uictu. at non in Pharia quondam regione manentes tam tristes torsere cibi, cum uerrere pisces ludus erat totumque in mensis ponere Nilum uel mare uentosum uaria de plebe natantum exuere et laeta uentres laxare sagina. nos dites gregibus. cunctis nos pinguibus hortis inemptos pepones aluumque inflare solentes cucumeres auido mordaces carpsimus haustu. nos alia et caepe. nos illic sectile porrum pauit et expletos somno marcente refouit. quin agite et finem iam duris ponite rebus. uertite signa citi Niloque has reddite turmas conspicuumque ducem cognata ex plebe create. qui nostrae anterius ponat momenta salutis. quam suae uel trepidi proceris. qui dicta secutus. ut dicit. metuenda dei. deserta per arua destituit miseros hostique obponit enormi, ut mortis grauiora metu patiamur inertes, dum coniunx dilecta cadit. dum filia uirgo ducitur et tumido seruit captiua tyranno.\' His dictis grauiora parant; namque incita turba saxa capit totoque insurgens corpore librat. sed dum praetrepidant. dum sese ad crimina firmant, discindunt habitus proceres pronique ruentes ad terram fluxere metu cunctosque precantur. ne stolida in dubiis mittant conuicia rebus in caelum sedemque dei, neue ardua credant decretis promissa dei; cum deinde Chalebus, Iesutis comitante fide, sic procubus orat:" Tempore quo placuit terras temptare repostas hostilesque domos uisaque expromere uobis. omnibus e tribubus primi placuere tribuni. quorum nota fides nequaquam dissona posset dicere, uel ciues mendaci eludere fatu. et nunc si parilis perstat reuerentia nostri nominis et nullis uentosa emittimus orsa. credite conpertis; nam quae fiducia ciues fallere nos faciat, domini responsa sequentes uobiscum parilique modo per cuncta uadentes? quae quidam metuenda putant, dum uultibus albus pallor inest sensusque labant formidine capti uana quidem. quia iussa dei nos maxima firmant nec uinci pelliue sinunt, licet alta gigantes colla leuent densoque obponant milite turmas. nobis terra patet, post quam perditibus aruis felicem lustrasse iuuat, quae flumine multo actis opima fluit et dulcis gurgite mellis. uos tantum ne corda deo disiungite sancto. neu timidas cohibete manus; quia signa sequentes numquam uicta dei famulans uictoria ditat.*- Haec ubi dicta, dei confestim sedibus altis maiestas ueneranda uenit populumque patresque atque synagogam miro perfudit honore. Haec inter dominus tristes denuntiat iras extremamque luem, qua gens inmensa necetur. squalentes inter saltus terramque relictam, exceptis tantum metuenda a peste duobus. quos socium robur parili firmauerat usu, uidentes nil posse dei confligere iussis. quamlibet. id uates orando auertere temptans mollibus adloquiis timida inter uerba rogaret, ue stolida incassum mittentes uerba Chananni perstreperent nulla populum uirtute iuuari. qui foret optatus dominique ad praemia lectus: nec tamen eualuit metuenda inflectere dicta, quae firma sub lege uolant; nam uisere nulli arua fuit licitum soli concessa fidei; namque quaterdenis populus bellator in annis occidit et natis sublimia regna reliquit. Haec inter stolidis armata et incita curis, consurgit legio summoque in uertice collis. signa locat praecepsque obliquum fertur in hostem. et quia pugnaces dominus non terruit alas, uincitur et fuso conuertit milite terga. praescius id uates castrorum in sede remansit, sacratam cohibens uallis tutantibus arcam. Interea ei populo quidam sub lumine festo dum sarmenta legit, legis contemptor aeternae, corripitur sanctaque dei per iussa necatur missilibus saxis, uetitum ne serperet ausum. quin etiam quo saepe uiros mens cauta moneret aeternos domini ad monitus conuertere mentes, fimbria conserto cunctis hyacinthina nodo nectitur et noto distinguit limite uestes. exim causa mali uetito consurgit ab actu: namque Coras Leuita tribu pariterque Dathamus atque Abirus, licitum cunctis offerre tonanti incensum cum ture pio dementibus ausis credentes. tumida uates petiere querella. nec longum dilata nece; nam cardine rupto terra patens cunctos inferna ad tartara misit cum quibus extincti pariter sua funera cernunt bis centum, qui sacra deo non iussa ferebant, quinquies et deni cunctorum congrege turba, et pecora et quidquid fuerat sub iure nocentum; ac uelut in totos pariter nex una ueniret, dispersi trepidare metu ignemque supernum nequiquam fugere ac sese abscondere temptant. quin etiam reuoluta die feruere tumultu non ueriti magna confestim clade premuntur. atque eadem sub morte ruunt bis milia septem sexcentique uiri: et ni discrimina uates tanta uidens dominum blanda inter uota rogasset. grandior infandum punisset poena reatum. Verum ubi post trepidos redierunt otia motus, auratas pateras, iuuenes quibus ante sinistri obtulerant insueta deo libamina caeli, dissipat et tenui sollerter lammina cunctas deuouet ac domini Moyses altaribus indit; idcirco quia sacra fiunt, quaecumque feruntur ad dominum celsaque dei ante ora locantur. nec minus ut uates inter discretio summos atque tribus fieret, uirgam deposcit ab omni principe, bissenas donec iam summa repleret; sepositamque dehinc Aaronis nomine uates exhibet et domini media intra tecta relinquit. cumque reuertenti micuissent sidera sole, res haut nota prius, populo mirante coacto, cernitur et magnum domini patefecit honorem. enodis nam uirga prius truncataque ferro Aaronis proceris nullo de fomite terrae floruit atque nuces sicco iam stipite prompsit. additur ad legis monumenta et iussa sacratae, ut uitula. cui flaua cutis per membra nitebit, occidat ante fores domini corpusque cremetur ignibus, utque cinis conbusto e uiscere natus corpora purificet foedo sordentia tactu, conspersus per membra uirum, cui gramen hysopi iungitur. ut tenui diffundat uerbere rores flumineos mundaque infectos diluat unda. nam quicunque manu contingit corpora functa, uel iacet exanimum cuius sub tecta cadauer, sordibus afficitur templumque infuscat aeternum. uascula quin etiam patulis sordentia. rostris cuncta sunt, uulnusque dehinc quicumque cruentum contingit ossaque uirum bustumue sepulti, tertia luce potest sese uel septima. purum reddere, si dominum tacito sub corde precatus dona ferat medici purgatus flumine rami. Haec inter Iudaea phalanx deserta per arua dum graditur, Cadessa uenit procerisque sororem extinctam tumulat multaque accenditur ira, quod deserta siti regio non promeret ullos fontibus e gelidis riuos; quodque arida cunctis ora forent tostoque arderent corpora sole. id dominus meditans uati depromere uirgam imperat et gemino rupem contingere tactu. quam tamen incutiens dubio cum pectore Moyses obiurgat populum dicens: Heu! mente feroces sensibus et duri, numquidnam saxa madere ulla queunt riuis uiuosque emittere fontes?" haec dum motus ait, lenta dat uerbera uirga........... rumpuntur cotibus amnes.— attamen omnipotens cunctantum pectora uatum increpat obiurgans:" Quoniam sententia uobis ancipiti sub corde fuit meque omnia posse mens haut firma uidet paruumque inpertit honorem sublimis domini imperio, cui credere coram" Iudaeas acies decuit fidemque referre nil non posse deum: id propter, ducere plebem ad sedes dudum sponsas terramque feracem haut licitum uobis magnaque adsumere dona." Interea populus Edomum adiungitur aruis, per quae pacificas acies deducere Moyses percupiens placido regem sermone poposcit praetumida uirtute ferum pugnamque parantem. quem tamen euitans monti coniungitur Oro, in quo decursae post tempora plurima uitae conditur Aronus notaque insignia liquit festa sacerdoti, celsis qui altaribus addit maiorem cunctis Eleazaron, ut deus ingens iusserat et placitis ministrum adlegerat aris. illic multimoda fidentes pube Chananni terrorem inmodicum ualida cum clade dedere Iudaeis, cum terga darent nudata per agros. sed tamen adsumunt animos dominoque fauente hostiles sternunt cuneos atque urbibus ignem subiciunt ualidis inmensa et laude triumphant. Sed quamuis fluerent optatis commoda rebus, non tamen obliqui fremitus nec murmura desunt in uatem coniecta pium; dum quisque feroci uoce gemit multa terrarum dote refertam Aegyptum post terga datam Nilumque feracem frugum et securo semper cultore colorum. id deus omnipotens aequato examine plectens uipereas acies uiroso ex fomite prompsit: quae multos strauere uiros. dum tenuia quamquam uulnera letali distendunt corpora suco.- At populus lugubre gemens, dum procubus orat ante pedes uatis et publica funera narrat. agnitione probri cunctorum in corde reposta accipit optatam domino saluante medellam. namque probus princeps tumidum formare draconem aere flauo iussus malo suspendit ab alto. ut, quemcumque uago fixissent, dente cerastae. exueret letum pendentem uersus ad anguem. Hinc populus Obetha uenit. Achina deinde arua petit; Zaredina dehinc; mox transit ad Adar. iam uiridi in campo, sedis ubi cultor amoenae Amorreus agit et opimo pascitur aruo. illic est puteus uitrea perlucidus unda. quem iuxta dominus sancto sermone locutus Moysetem iussit populum densare refertum. duceret ut riguos latices undamque nitentem. consona tunc penitus diuina in cantica cunctis lingua fuit. domino dum laudes hoc canit hymno:" Inmensus dominus fluenta misit et totum populi remouit aestum. pleno dum puteus patet profundo et multum gelidis scatet fluentis: quem quondam ualidi fecere reges. gentes dum ualidas regunt habenis et sceptris pauidos premunt clientes: usus ceu proprius pateret ipsis. externis procul omnibus remotis. hic nostrae a domino datus saluti uiuis inriguos repleuit undis." Haec ubi sidereo dixere cantica regi castra mouent. uariosque locos post terga relinquunt. Seonem ad regem decurso limite ducti. obpositas acies ualido certamine fundunt, quas ille, innocui deridens dicta prophetae, struxerat. et uana nequiquam laude ferebat gentis Amorreae; duro quae subdita bello decubuit ualidas iam dudum saepta per urbes. Iazera quin etiam. simili uastata duello. suscepit protrita iugum atque oppida multa dedidit. optatae deposcens otia pacis. Haec ubi sollicito dictauit fama Balaci. qui Moabitarum populos urbesque regebat. concutitur grauiore metu Balamque prophetam ambit honoratis precibus. ut tanta gerentem impediat dictis populum cursumque refrenet bellantum penitus; quoniam. quae procubus oret, audiat omnipotens et tristia quaeque secundet. ille negat fas esse sibi maledicta referre in plebem domino semper ductore uadentem ad sedem regnumque suum. longeque uideri iustius, ut meritis accommoda quaeque precetur. quandoquidem dominus nocturno in tempore uisus inhibeat reserare senem responsa Balaci. talia sed postquam dimissus nuntius iniit, et regem sua cura tenet, perquirit anhelus electos proceres rursusque ad limina uatis mittit oratores dudum iam dicta rogantes nequiquam, quia dicta dei contraria pugnant. sed tamen emersus uates conscendit asellam atque praecedentes conlatis passibus aequat. ecce uiae medio domini mox angelus offert strinctam aciem contra pronamque obuersus et instans cornipedem terret, celeri quae concita saltu in partem conisa fugit campoque pererrat. quam dum praecipiti temnentem frena timore circumagit uates ac pressis pugnat habenis, calcibus et fodicat uirgaque euerberat acri, pampineas inter uites iam tegmine lapso semirutus paries cunctanti obiectus asellae procursum inpediit; pedem quae ad saxa recussit oblisitque senis sensuque adfecit acerbo. nuntius inde citus diuersa in parte resistit calle perangusto, tenuis quo semita duxit, circumitus nullos quacumque in parte relinquens. quadrupes bunc strincto uidit mucrone micantem et multum pauefacta ruit. quam surgere iussam uerberat et multa uector uibice cohercet. illa ubi perdoluit, subito sermone locuta est, dum deus eloquium desueta in uerba relaxat:. Quid feci meruiue tibi. quod uerbere multo labentem conixus agis? num terga negaui sueta tibi? umquamue pauens mea pondera fugi, praecipitemue dedi, prono dum cernuus armo laberis et prona fusus ceruice rotaris?* talia dicenti commotus dicta sacerdos tristia saepe refert multaque exaestuat ira,, dumque fremens saeuit, claro mox angelus ore emicat et sancta conpellat uoce prophetam:" Inmeritam pecudem trino iam uerbere pulsas,. quae me prona fugit terraeque inlisa recumbit idcirco, quoniam non est tua semita summo grata deo longeque uagis nunc gressibus erras. et nisi cornipedem diuersa in parte uadentem tenor abegisset. duro te uulnere ferri strauerat ista manus crudumque exegerat ensem.\' ut te deposito mihimet possessa fuisset." desilit hic uates sanctumque inflexus adorat delictumque dolens reditum uitamque precatur. dimissus celerat suscepta et munia conplet, uerba locuturus domini dictanda relatu. iamque uiam uincens Moabae adiungitur urbi conspicuumque uidet condenso in milite regem auxiliumque sibi timida cum uoce rogantem inspicit et domino septenis supplicat aris; conspicuosque simul uitulos lectasque bidentes inmolat et cuncta conmittit munera regi iudiciumque dei tacita sub nocte meretur. quod deinde euoluens his regem terruit orsis:" Montibus e patriis Moabo a principe iussus. unde rubet uentura dies lumenque serenum, quaque iacet tellus geminis inclusa fluentis Tigris et Euphratis, ut dictis saeuus acerbis exoptem non digna uiris, quos sanctus ab alto protegit omnipotens terraeque indicit opimae. hos igitur de colle procul mox uisere ius est optatosque mihi iamiam dinoscere uultus felicis populi. quem solum magna secuntur dona dei. gentesque procul seiunctus et exsors percipit optatas placido de numine sedes. quisnam igitur prisci quaesiuit clara Iacobi pignora uel plebem numeris percurrere quiuit? occidat hos inter potius mea uita relinquens corpoream sedem iustisque adiuncta quiescat progeniesque mea tali cum germine uiuat!" Haec ubi disseruit sensu torpente Balacus concidit et uatem diuersa et dissona fantem increpitat. tumidum iussus conscendere collem. ut partem exiguam populi subiecta per arua cerneret. haec iterum digestis uocibus addit:" Confestim mea dicta tuas demitte per aures. Moabi rector populi, testisque uenito! dissimilis hominum deus est nec uera locutus inrita uerba facit quidquamue inpune minatur. qui me magna monet subnixus dona precari. ut facio; plebemque dei per uota sacrabo. quam dolor effugiet totus operumque labores. participi iunctoque deo, qui dura repellit omnia. ditificae condonans munera pacis. huius tu procerem sacro de sidere, rector caelorum ten- aeque, uide: nam dignus honore est ille tuo, qui pressa diu ceruice gementem eduxit populum regno Pharaonis acerbi, signifer et nulli uirtutum laude secundus unica regna fouet nulloque in augure fidit. carmina nulla canit nec quidquam captat inane. tempore sub certo felicia dicta superni accipiet secura dei perfectaque uirtus Iebusaea fiet domini de robore summi. emicat hic populus, ueluti cum sola per arua crinigera ceruice leo sese arduus infert, non ante adsuetae repetens cubilia siluae. quam crassa toruus sanie praedaque refertus terruerit uirides minaci ex murmure montes." Haec etiam renuit multa rex saucius ira tertia dicta rogans diuerso in colle prophetam; uertice de cuius populum per castra locatum ut uidit, docili deprompsit pectore uerba:" Sublimes magnaeque domus, quascumque Iacobi semen habet, paribusque attollunt culmina tectis, ut cedrus siluaque nitens. quae frondis honorem uentilat et querulis modulatur sibila ramis. uel quae laeta uiret sub ripis fluminis acta. has dominus struxit celsaque erexit ad astra. semine de cuius quondam nascetur in omnes iura ferens populos regnoque insignis aeterno. quem deus e Pharia clemens arcessit Aegypto conspicuum nullique parem socioque carentem. diriget hic gentes diuersa in parte rebelles. plurima letali contorquens spicula dextra. adclinis cum deinde cubat similisque leoni. se coram somno lapso explicat, inde soporem dimouet, ad uigiles confestim redditus actus. et quis hunc tactu faciet consistere rursum? qui tua sanctifico laudat praeconia fatu. felix ille fiet; at qui contraria dicit. is male dicta sibi uentoso ex ore facessit. haec sunt quae nostra dominus te uoce moneri imperat, eloquio quod fas infringere nulli est nec mutare uiro quidquamue adiungere praeter. quamlibet argenti magnum des ferre talentum atque tuos census inmensi pondus et auri: munera nil prosunt; fixum quod dicitur hoc est." His actis sua tecta petit regemque relinquit attonitum duraque inmensum dicta gementem. at manus interea bellis Iudaea secundis luxuriat sanctasque putat quas uicerat aras:\' idolaque inlicito celebrat gentilia cultu Beseli deuota prius mutoque Phegoro. hinc ingens mox ira dei consurgit et exim patentem ad campum proceres procedere mandat. conuersusque iubet redeuntis lumina solis cernere et attentos factum noxale piare. id uates festinus agit ferrumque renudat innocuos sontesque uago mucrone secutus. Haec inter quidam fraterna obprobria prodens, quod sibi non licitum Madia ex gente parasset conubium. coram cunctos uatemque praesentat Zambrium Chasbumque pari sub fraude nocentes. quos Phinea citus arrepta euerberat hasta inmensamque plagam per iusta piacula sedat, quae bis dena uirum consumpsit milia leto atque tria. domini dum telum cun- it in omnes. hoc facinus propter sacrata altaria uates accipit et domini sublimem sumpsit honorem. Interea generata nouo de germine pubes adlegitur numerisque dehinc subducta notatur. primaeuo quae flore uirens iam germine molli uestibat uultus uicenos laeta per annos. quae deinde summa sexcenta ad milia uenit atque bis octona. tercentum insuper auctis. haec meruit sedes domino donante beatas; ilicet omnipotens obliquum uertere in hostem signa iubet uati coeptoque insistere bello. ad quos bis senis hominum cum milibus itur. quo se cuncta tribus miserat. dum milia quaeque singula de propriis numerant pugnacia turmis. Phineus haec ductor agit. dum uascula sancta terrificasque tubas consueta in proelia portat; atque alacris lecto confestim milite caedit Moabas acies regesque interficit omnes: fusorum dum terga premit uatemque Balamum enecat et domita praedam de gente reportat. sed quia femineas acies post bella trahebat agmine captiuo, proceris per iussa monetur uirginibus tantum meritam non demere uitam, corporeasque uirum maculas purgare fluentis. nec minus et praedam populum partitur in omnem. Leuitisque dedit merito de munere partem. quos domini in templo semper pia cura tenebat. primitiaeque deo nec non redduntur aeterno. omnibus ex rebus domita de gente relatis. His actis Rubena tribus mediaque Manasses atque Gada sedes laetae Galaditis orant. pecudibus facilis tellus: nam gramine multo herbida Iordani fluuio coniuncta uirebat. quos licet intrepido ductor sermone negarit. dum mutare putat futura ob proelia mentes, concedit praestatque tamen, si milite toto arma gerant sociasque iuuent in bella cohortes.

DEVTERONOMIVM.

Hactenus informis heremi uexatus harenis Iordanem ad fluuium populus promouerat arma; qui uirides inter saltus dum lubricus errat. eximiam Hiericho fluctu labente reliquit et sequitur pontoque dehinc miscetur aperto. illic sanctificus uates, dum funera cernit aduentare sibi summamque instare dierum. quae mundo perscripta fuit: dum degitur istic, collectum in turmas populum numerosque frequentes congregat et tali uerborum munere ditat:" Si placet hostiles penitus prosternere gentes et placidam pacem uentura in saecla tenere. formidate deum totoque in pectora sensu condite, ut inlaeso semper sit iunctus amore; qui uos oppressa dudum ceruice maerentes sustulit e uinclis et carcere soluit Aegypti; qui nebulas inter uosmet hostemque locauit instantem trepidis nudataque terga prementem; qui dedit et nubem securi ad signa diei, et piceam claro detersit lumine noctem: ut uos ignoto terrarum in tramite postos firmarent elementa dei, mutantia sese, quo nox fusca uenit, quo candent sidera cursu; ille et alterno solitum procurrere motu oceanum semperque uagum, quo flamina uenti indeprensa ferunt, sicca nudauit harena. sanguineam exsudans, rubrantia litora, terram; ut uos ancipiti constrictos clade laborum duceret, erectis alterna ad bracchia muris, aequore diuiduo, bifida dum pendet in unda. uidistis. quae cura foret tum numinis alti uos circum, dum pone uolans se concitat hostis consimilemque uiam uentoso in marmore quaerit. at non ille potens tumidos transmittere fluctus concidit et madidas inter uersatur harenas. uos, spoliis dites dederat quos mollis Aegyptus, informes heremi terras domibusque negatas uicistis tutante deo, dum lumina saxis ilicet et mannam nitido demittit olympo. grandibus et nimbis per noctem lapsa coturnix aequora conpleuit positis circum data castris. indumenta. pedum longus non discidit usus, nec uestes periere situ uel corpore tritae; omnia uos circum non perdit fessa uetustas. hostiles cedunt acies urbesque patescunt: signifer est dominus, celeri formidine missa debilitans omnes, uestris qui gressibus obstant. et nunc aequorei quoniam Iordanis ad undas uenimus et tellus sese iam proxima iungit. ab summo transcripta deo, per sidera testor et quidquid celsa domini praefulget in aula, ut legem aetheriam, quam scripsit dextra tonantis. sensibus et toto uelitis corde tenere. nil durum rigidumue iubet. sunt omnia iusta, mollia, iocunda longaeque accommoda uitae, utpote quae iubeant. ut, quidquid non placet ulli conmissum in sese. id nulli inferre laboret. sabbata diligite. sincero et corde fouete, quos lex una tenet. dominus quos exhibet unus. nil uetitum fecisse uolet. qui diligit omnes nascendi sub lege pares. sit pascha quotannis peruigili cum nocte potens septemque diebus otia lenta ferat nullique obnoxia curae. sit pater et genetrix cari semperque uerendi. coniugium uetitum externa in gente cauete. idola disicite n. tumque auertite laeuum, quem gentes peperere ferae, dum mortua curant numina. et umbrosis statuunt donaria lucis. quin etiam quotiens dat signum rauca cruentum bucina et aeratas educunt classica turmas, constructas sacrate domus uinetaque laeta coniugium et licitum consuetis iungito festis: nam dubios semper faciunt instantia casus bella uiris nullusque sibi dat tempora uitae. inbelles cohibete domi: mens saucia turbat saepe uiros fortes. omnique in tempore belli parcite supplicibus et debellate superbos. euitete. uiri. fecundam euertere siluam nobilibus pomis; steriles succidite saltus tempore bellorum. corpus si forte perempti cernitur intectum, Leuitas cura tenebit iuuencae truncare pedem. ne maximus ultor sit deus innocui. captiuam iungere lecto si placuit, ius omne sinet sub tecta tenere. crinigerum tondere caput unguesque secare terdenosque dies lacrimis praestare maerentis extinctos caesosque senes. quis illa creata est. coniugioque sibi tum demum adnectere iusto. ac si displicuit post damnum capta pudoris, deponat seruile iugum dominumque relinquat. uxores si forte duas uir duxerit unus et non aequali seruat consortia cura, pignora contemptae bissem cum iure tenebunt omnibus ex rebus, peperit quas cura parentis. damnatos tumulate uiros cunctosque sepulchris condite percussos: nulli nam terra negatur. uestimenta uiri nequaquam femina sumat mulierumue mares; uetito fit noxia cultu. inplumes auium si quis uult prendere fetus. ne matrem cum prole ferat. qui culmina pangit. prouldeat. ne forte faber uoluatur ab alto. uinea ne grauidos pariat bis feta racemos: nec tibi duplicibus carpatur messis aristis.. gentiles uitate uiros; et quidquid abhorret moribus aut cultu, longe lex sancta repellit. inmundas inhibite lupas, ne praemia noctis uenditae ad aeternam domini sacraria portent. fugacem ne reddat ero quicumque tenebit, ne ferus adficiat duro sub uerbere captum. messem nemo legat alieno in rure creatam; nec uinum pressare uelit, quod protulit uua uicini de parte sui; praecerpere sane racemos spicasque licet, non demere totum. coniunx pulsa domo alio si forte marito nupserit, amisso si post uiduetur eodem. ne redeat spreti repetens consortia lecti. nemo nouam nuptam infecto eliminet anno. nec mola uendatur. gemino quae concaua saxo in goerum sinuata uolat frumentaque frangit. alter ob alterius ne pendat crimina. poenam. ille quaterdena susceptet uerbera tergo, qui stolido sermone ferox conuicia iactat. ora triturantis fuerint ne uincta iuuenci. pignore non genito si fors decesserit ille. cui frater adstabit. dimissam ducat ad aedes, qui superest. natosque creet. ne semine nullo sit uacuata domus gentemque infuscet inanem; at si uir renuit, causam mox femina dicat ad proceres legemque citet, quae cogit inertes. iurgia se quotiens in rixam perfida uertunt frendentesque uiros alterna in iurgia pulsant, inserat his mediam sese ne femina, neue inguina corripiat alieni obscena mariti. Haec quisquis deuotus agit. non tangitur ulla peste mali, nec bella timet morbosque calentes, nec sterilem sentit consumptis mensibus annum, sed placidus toto laetatur tempore uitae, diuitias donante deo. qui crimina mundi despectat mitis iraeque in tempore punit." Talibus orabat uates cunctosque monebat Leuitas, quos cura manet uenerabilis aulae sacrorumque dei. ut legis iussa perennis omnibus adsidue legerent; quo promptior esset sollicitudo dei cunctorum in corde uirorum; utque etiam tabulas gemina de caute politas. bis quina quae iussa tenent metuenda per orbem, sanctificae adseruent clausas penetralibus arcae. His actis prodire iubet Nauete creatum iudicioque dei plebis dat iura regendae, utque libens Iudaea manus subuerteret aras mentitosque deos, hymno dat uerba melodo. CANTICVM MOVSI. Auditum tribuat deumque laudet caelum quodque supra praetexit astra; et tellus tumido diuisa ponto aures conmodet et sonos receptet. mentis nuntia quos ait loquella: ut sueuit pluuios potare rores, aestus cum rapidi calente flamma messis puluereo tabescit aruo; rident gramina parturitque mundus et multum patulis diuisa rimis nimbos frugiferos hiulca sorbet. nomen nam domini mei poposci. cuius gloriae conuenit honores et laudes meritos referre seruos. cuius eloquiis uerum cohaeret, quae semper ualida uigent iuuenta. rectum iudicium uiaeque iustae nullis flexibus inplicant uiantes: iniquum nihil est nihilque prauum. beatae dominus fidelitatis non reddit meritis pares reatus. quamuis progenies iniqua pactis pernix supplicium sibi laboret. heu plebs tristificae dicanda morti. haec reddis domino deoque nostro, illi. qui genitor mauult uocari. seruis dum tribuit nomen natorum: cunctos numine cum ragat perenni, ac possit subito delere leto? hic te constituit. creauit ille. qui nunc obtinet et tenebit olim. memento potius aeui perennis. et quae post obitum funusque uiuant; annos quos series futura sumat et quae sint iterum creanda, quaere. aut si mens hebetat. patrem precare. qui te continuo totum docebit: uel de presbyteris unum rogato: nubem discutiet dabitque lucem. cum semper dominus in astra celsus diuisos populos dedisset orbi. primus quos genitor creans Adamus terrarum trepido dedit labori: mo uerbum iusserat ut dei perennis. finem gentibus indiditque summam. qualem sidereae tenent cohortes. cohaesit domino plebes Iacobi. cuius cretio conrogatur ipsi: heres nam domini deique uiuit sola sufficiens sibique firma: qua tellus iacet abnegata tectis et solis calidis anhela flammis nullis perpetuum rigatur undis. istic eliciens- deus nocentes adfecit merita subinde plaga. et mox sanctificae dedit medellae.. subdens dexterae. ceu laborat ales pullos tegmine sub fouere pinnis. lumen ut medium solemus ipsi. per quod cernimus. abditum tenere. ne sit fors aliqua molesta plagae. solus quos dominus ademit hosti, qui caelum statuit fecitque terras, ipsis multimodum cibum parauit, quem tellus parit inrigata nimbis; mellis et latices dedere saxa, et pingui pariter fluente oliuo. lac uictum pecudum dedere mammae; tellus triticeas fecunda messes et uinum madidis creauit uuis. cuius laticibus repleta pubes gestit ebria denegare numen, cuius muneribus ditata regnat! quin et pestiferos secuta ritus pingues daemonibus parauit aras. uidit haec domini deique lumen et iustam meritis necem parauit sontes dissocians proculque pellens, dum rectum potius uidetur ipsi ignotam refugis praeferre gentem. ignis e domini coruscat ore, qui, cum perpetuum pererret orbem, ipsis emicat inferis timendus. sternit pabula diruitque messes et quae seminibus uenere iactis. lucent sidera fulgurantque montes, iusta cum dominus mouetur ira et telo timidos petit calenti. pallor corpora luridus necabit, ieiunum solitus adire pectus. illos pennigerae ferent uolucres; illos bestiae mordicus uorabunt: illos uulnera duriora ferro consumptis facient lugere natis; tandem desinat ut sibi uideri diues ceu proprio ludaea dono. illam uulnificus delebit hostis, unum dum fugiunt timentque mille. sed rursus dominus redit serenus, ut totam protinus[ placidus] sedauit iram; longe dissimilis deis reorum; quorum uinea uitis est Gomorrae fellito nimium fecunda musto. cunctis dirior aspidum uenenis. tempus iam properat, uidete. leti. omnes quo dominus cohercet ultor. et nunc pestiferos rogate diuos: adsint, subueniant leuentque poenas. ut uotis redeat medella uestris. solus sum dominus, uidete: solus uitae conditor arbiterque leti: ius est parcere, ius mihi ferire! nullus fortior arbiter caelorum extat. qui ualeat leuare leto illum, quem domini manus cohercet. quam dum stelligera per astra tollo. dicam:" Perpetuis mandabo saeclis educens gla. dium uagina nudum: qui dum per trepidos rotatur hostes. lucet fulgure candidus corusco. imis pestifer et timendus altis." semper cum domino laetare, caelum! quem cunctus polus angelique laudent et gentes socia parique plebe. longa nam dominus erumpit ira et, dum percutit inprobos superne, parcit subditis et pios reseruat. Postquam digna deo cecinit modulamina uates, uisurus terram Nabali e uertice montis donatam populo, cuius moderamen agebat. conscendit sublime iugum functusque deinde occubuit. nullo contectus membra sepulchro. cuius uita fuit bis sexaginta per annos omnibus in rebus felici interrita cursu. nullis ft\' acta malis nullique obnoxia morbo: quin etiam occiduo sub tempore lumina flammas seruauere suas. uisu sincera sereno.

IESV NAVE.

Haec inter dominus lesum dignatus adire promittit ualidis sublimem confore donis, admonitum transire uadum Iordanis amoeni castraque metata hostili inponere ripae; utque nouas sedes terrarum in parte reposta constituat plebemque locis disponat opimis.\' quin etiam gentes distincto ex nomine noscit monte tenus magno, quem Libanon incola dicit. usque tuas. prono qui laberis agmine, ripas. Euphrates. Syrio disiungens limite Persas, uel mare, quod tumidum uentosis fluctuat undis. nam praeter eximium conserta in proelia robur, terrorem late populis pallentibus indens, Iudaicus miles domini tutamine fidit. cui meritum insigne dominus largitus ab astris praestitit. ut caperet dites sine uulnere terras." Heia age uiriles, deus intonat, arripe curas, ut populus donata sibi mox regna capessat. legiferoque simul uisus ne dimoue libro. ut domino tutus numquam uiduere perenni." ille citus scribis mandata gerentibus infit. ut uictum populus et congrua tela capessat. moturus ualidas uicina ad bella cohortes. tertia puniceum signet cum linea mundum. adfatusque tribus iuncto Iordane manentes. ut pecora et natos percepta in rura. relinquant, at bellum commune gerant uictisque deinde se referant populis. domino quos principe pulsent. illae alacres iungunt cuneos atque agmina miscent. aspera quaeque pares ferro uotisque petentes. Haec inter iuuenes pugnaci ex agmine lectos. quae loca quiue habeant homines, ubi moenia gentis, uestigare iubet cursimque inspecta referre. pinguia qui Medium lustrant dum praedia terrae, inrumpunt urbis aditus custode uacantes occultique situm lustrant et tecta Hiericho. excipit hos meretrix, dudum quae dicta Rachaba est, clamque tegit trepidos ac uerbis sedula mulcet. quod postquam regi dictum, terrore minaci exigit absconsos stabili cum mente loquentis egressos dudum portis bipatentibus ambos. quos tamen occultim lignorum texerat antro. illos cura ducis per deuia quaeque requirit et, uelut hostis agat, portarum limina claudit. at meretrix, postquam cessauit cura tyranni, uertitur ad iuuenes et uatis more locuta est:" Nota mihi, fratres, dominus quae praemia uobis deferat, ex furua cum primum dempsit Aegypto: ut mare per medium fluctu suspensa tumenti unda fuit uobis ueluti pro moenibus ingens. uel cum per uacuas heremi squalentis harenas. caelicolum uictum niualis manna parauit. uel cum terriflci reges. trans flumina rauca Iordanis positi, uestro mucrone cadentes liquerunt patrias uobis uincentibus urbes. quid moror? obsedit mentes et pectora pallor; nullus tela capit curuo nec fidit in arcu: non pedes aeratas acies in proelia denset: non quadriga uolat ferrato bellica curru. uobis uera datur. iuuenes. uictoria, uobis sidereo ab rege, qui terram fecit et astra. et nunc, o iuuenes, iuratis dicite uerbis. ut, cum depositis procumbent moenia muris. sit salus in uestris conposta et credita dextris, ne captiua fiam socia cum stirpe domuque patribus et caris. quorum me cura fatigat." adnuitur cunctosque domi seruare iubetur. uiuere quos cupiat secum, atque indice signo spartea uincla sua suspendat cauta fenestra: ut, cum per captam legio se fuderit urbem. inlita puniceo cernatur lana colore. illi alacres superant fossas et tuta capessunt Aisamo in colle, trina sub luce latentes. ne, dum praepropero repetunt sua castra recursu. incurrant aliquos diuersa ex parte sequentes. at meretrix secura sui mandata facessit. nec non et princeps, iuuenum sententia doctus. raptim castra mouet Sattina ex ualle proculque aduolat atque animos palpat dans otia cunctis trina die; scribasque instigat dicere plebi. ut, cum sacratam praeferri adspexerit arcam atque sacerdotes post altar pergere celsum. signa leuent alacres promptim spatiumque relinquant. milia quod sensim duo conpleat: atque fluentis corpora purificent, domini ante ora locandi. Haec inter princeps domini dignatus honore emicat, eximio. Moysetis stemmate dignus. iamque sacerdotes fluuium transmittere iussi nuda in primori mergunt uestigia ripa: tum bissena tribus dat lectos iussa tribunos. qui medio e fundo legerent candentia saxa, calculus ut madidis bissenus demptus harenis. flumina testetur populo siccata uianti. consimiles etiam cautes numeroque modoque in medio posuere sinu. quas mobilis unda diluit et rauco perfundit lubrica fluctu. at Rubena tribus nudatum transmeat amnem: quam Gada subsequitur. media properante Manasse. quadraginta uirum mittentes milia bello. cum subito eluuies, fluuio decurrere sueta, stringitur et glacie cursus frenatur aquarum: euolat inferius positi pars fluminis ac se condit in oceanum uastoque inmergitur aestu a regione, pii quae condit membra Mosetis, usque ad inmensum dubiis cum fluctibus aequor. atque ubi Iordanem transmeauere frequentes, laxatur glacies solis mollita tepore exsuctasque prius coniungit flumine ripas. Haec ubi cognorunt diuersa in parte tyranni. demittunt mentes; nullum constantia firmat. hic princeps cultros bissena ex caute parauit, de quibus. ut iussum est. populi praeputia dempsit. nam bis uicenos heremo plebs tanta per annos ediderat ualidos maiora in milia natos. praebetur his lenta quies, ut tristia maestis uulnera mitificet sensim coitura cicatrix. pascha dehinc colitur et candens manna negatur ditibus annona. quam passim plurima messis exhibuit populo certatim farra metenti. azyma. niuosa pascit de polline laetos. noctis festa piae campo celebrantur aperto, nouorum in mense senis bis solibus actis. haec super e portis despectat turba pauentum, castra modo et lecto conseruans milite muros. interea uates quendam mucrone minantem perspicit, et celere gaudet coniungere gressus. talia dum memorat:" Qua te de parte praesentas? noster es, an potius Phoenicum ex gente? fatere." accipit optati sermonis protinus usum. sublimi narrante deo." Delapsus ab alto aethere nunc ueni, totis cui militat astris insignis legio et quo sub principe degit." ille sub haec mixta tacitus formidine gaudet, fusus humi ueneransque deum, dum talibus infit:" O domine, inmensam dignatus linquere sedem, quae famulum celerare iubes, quas sumere curas?" dicitur, ut propere plantarum uincula soluat, fixerat in sancta quoniam uestigia terra. quin etiam ualidam muris atque obice firma casuram Hiericho uidet, gentesque feroces atque obitum regum, quibus est coniuncta ruina. ille celer toto circumdat milite muros, pone sacerdotes statuens arcamque sacratam. uatibus inperitans, quo plebs audentior esset. terrificos sonitus septem proflare tubarum. iussa dehinc legio tacite circumuenit urbem. ut tum belligerum tollat stipata clamorem. terrificum dederit proceris cum tessera, signum. septima iamque dies laetum patefecerat orbem. cum iubet aeratas acies in proelia Iesus fidentem proferre gradum uastumque fragorem mittere pectoribus, quem promptim tela sequuntur non aries caementa quatit turresque retundit incessens etiam muros portasque superbas. sed fragor et uastae concordi murmure uoces tormentum mortale gerunt, quo moenia sidunt nudataque suis patuerunt omnia claustris. inrumpunt alacres subuersam protinus urbem. omnia uertentes gladio flammaque uoraci. femina sola fuit meritae donata saluti, ciuili discreta neci atque abdita castris, cognata comitante manu, ne nescius illam interimat miles, totis dum postibus errat. seruatur domino uirtutum lauta supellex omnibus ex rebus. poterant quae pascere uisum. His actis princeps populum iurare coegit, ne studeat quisquam muros renouare iacentes pignore multandus primo fundamina. propter, extremo dehinc, temptet si attollere portas. interea euentus corrumpunt praua secundos. idola sectatur populus et pronus adorat saxa leuata manu. dum cautes numina credit. signifer est Acharus. Carmeli filius Ambri, quem sectata cohors dominum legemque reliquit. in uetitis haut laeta diu: nam milia postquam trina uirum consueta. nefas. sunt missa per arua hostica credentum facili formidine uinci Georum pubem, trepide dant terga per agros praecipitique fuga repetunt sua castra ducemque. dedecus id postquam ductoris contigit aures, discindit uestes et prouida pectora tundit. quem comitata senum confestim turba maerentum supplicat, innocuis dum poscit uocibus Auses:" O domine, quae causa fuit producere plebem Aegypti de sede tuam? quid pendere fluctus aequoreos cunctaque dehinc quae tradita nosti ingenti donante manu, qua ditius est nil? an ideo. adflictam tumidus ut sternat Amorreus? tutius ergo fuit trans magnum degere flumen. qui patuit nobis bibula siccatus harena. saucia quid faciet, aut quid confusa loquetur. quod mage seruitium cupias detrudere lectos. atqui uera salus et certae dona medellae te penes et quidquid mitis clementia praestat. I conuenient gentes. dederas quas uincere nobis; mixta Iebusaeus Amorreusque phalange aduersum te. summe sator, fera bella mouebunt. ergo tuum nomen pateris ridere superbos ignotaeque tibi gentes plus iuris habebunt?" flectitur his dominus uatemque adsurgere iussit. commemorans sensim deformis crimina culpae plectenda exitio capitis. quod talia suasit. hinc ubi prima dies noctem dimouit opacam. corripit e somno corpus sociosque fatigat cognatasque tribus per nomina singula uisit; deprendens noxale caput dat corpora morti inproba, dum pariter pecudes mittuntur in ignem. quod facinus primus conmissum dixit Acharus infelix praedae et spoliorum accensus amore. quae sepulta domi propria tellure tegebat. continuo haec missi quaerunt; quae cito reperta et coram conposta duce populoque frequenti. ille ubi quaesitam uidit non defore praedam. talibus eloquitur rector terretque timentem:" Fare age nunc cunctis, quae te dementia cepit. aut quid adiuuit rerum tibi nescius usus. inmemor ut legis ritum sequerere nocentum? et nisi saluasset sublimis gloria plebem, libera colla iugo pressisset uictor Amorrus. heia age, pro cunctis admissa piacula pende. ut saluata. deus dominusque in castra recurrat." haec ubi disseruit, saxorum tollitur imber damnatumque premit stirpemque euerberat eius; et pecora et quidquid rerum seruauerat idem, candens flamma rapit canoque in puluere soluit. his actis curae emotae: deus omnia mitis respicit et cunctis pariter consueta resignat robora, quis ualeant acies detrudere cunctas. accipit hic domini mandata insignia rector, instruat ut socias quaecumque in bella cohortes, mille legens iuuenes insigni corpore et annis, ut, belli dum furta parant, dumeta capessant, haut procul hos tacite Gergesi a moenibus abdens, ut cum mentita formidine uertere terga occipiat clausosque uiros educat in aequum, continuo celeres nemorosa cubilia linquant nudatasque uiris studeant peruadere portas. nec mora, propositis respondent omnia uatis. postquam obliquo decertant agmine turmae, princeps terga suos confestim uertere iussit, quos inimica super denso ruit agmine turba ac multo clamore premit ferrumque coruscat. quod speculata cohors, quae concaua ualle latebat. euolat et uacuis perrumpit moenia portis, subiciens rapidos tectis sublimibus ignes. confusus cum deinde sonus ac flebile murmur Gergessos conferre caput uisumque coegit. respiciunt atram in caelum uolitare fauillam flammarumque globos, quos culmina capta uomebant, diuersamque manum tergo frontique minantem: deprensi horrescunt exossaque tela relinquunt. confixa ante oculos lacrimantumque ora parentum pars in praecipites fossas uictore ruente truditur, aut captae portis sese arietat urbis. sternuntur ferro iuuenum bis milia sena. ipse quoque exultans aususque erumpere in aequum rex primo incursu capitur uinctusque tenetur configiturque cruci; miserum dant saxa sepulchrum. omnibus absumptis solum non sorbuit ignis. quod rapuit festina manus; iumentaque tantum sunt dirempta neci, subeunt quae pondera tergo. interea ad reges reuolat uictoria. cunctos. audit Amorreus Iordani adiunctus amoeno et qui dumosis posuere in montibus aulas uel campos habitant laetos uallesque supinas, et qui caerulei consistunt margine ponti. Cetaeusque simul Chananaeusque susurrat Eueusque pauet Pherezeusque labascit. et Iebusa manus pariter Gergessaque pallent. nec tamen infracti penitus penitusque iacentes attollunt animos seseque in proelia firmant: omnibus unus amor Iesum detrudere regnis. conueniuntque Gabana, loco atque agmina sistunt. ipse inter curas bellorum construit altar. Moysetis de more. deo; quod uincula fen\' i nulla ligant, dum saxa simul conpacta cohaerent, aequali coeunte situ. libamina promens grata deo. quis spirat odor iucundus in altis. quin etiam legis discribit iura magistrae: Deuteron est nomen, quoniam transacta reuoluit; quam pariter totum fas est cognoscere mundum. arca sacerdotum uehitur ceruicibus alma. quicumque ut uideant domini donaria summi. atque etiam uates populo benedicere suetus percurrit, quae iussa prius, quae cauta deinde, gestorum ratione pari atque ordine certo. at Gabaona manus postquam successibus altis Iudaeos creuisse uidet caesosque tyrannos urbibus euersis nullumque obsistere posse, callida uersuto celerant conludia facto et, quos contiguis regio coniunxerat aruis. confingunt discreta procul sese adfore terra mirantes tropaea uiri palmasque recentes,. si ualeant precibus uictori adiungere dextras et sociare domos totamque adnectere gentem uicturam ratione data. ni dissona corda. despiciant humiles et subdita colla retractent. utque fidis certae ualeant seruare colorem, deprensos multo conpellant pondere mulos, putria portantes celeri molimine farra. quae ueteres lasso cohibebant tegmine sacci; uinaque consuti multo cum uulnere folles uix retinent, dum plaga negat uincire liquorem. uestitus lacero nudabat corpora panno. calceus adtritis misere dat tegmina plantis. frangitur his ductor populi, dum supplice palma uincitur et mentes credit cohaerere loquellae. suscipit orantes ueniam castrisque receptat. set, ut saepe solet, non longum ficta teguntur, conpositosque dolos aperit testatio ueri. ilicet hos uates coram castigat amice; et, quia iurarat domini per nomen aeterni, mansit amica fides; sed ius commune negatum est: lixarum officio circum sacraria iussi conuehere exortes puris de fontibus undas. hos Donibezelo postquam descisse relatum est. regna Iebusaea qui tum tractabat in aula. quinque mouet reges suscepta in proelia fidos. acrius obliquus sociis pro foedere rupto, quam< in> populum, inmensas acies qui fuderat armis. at Gabaon coetu multorum territa regum mittit oratores uatemque exposcit amicum. confestim toto succurrat milite maestis. nec mora, correptis dimittit Galgala signis hostica castra petens. domino subdente uigorem talibus adloquiis:" Timeas ne nomina regum multa simul ualidasque putes his esse cohortes; quamlibet inmensa confidant nube cateruae. nil pedes efficiet equitum nec tela ualebunt, falcibus et curuis armatas temne quadrigas. namque ego pallenti quatiam formidine gentes; nusquam fronte pari concurrent comminus hostes palantes tumida ualido cum milite caede." haec ubi cognouit, numerosum tendit ad hostem; namque Apaphum belli tenuerunt sede tyranni confestimque fugam dimisso milite sumunt. cetera turba uirum confusae stragis aceruo occubuit camposque inpleuit fusa patentes. nec tantum exanimes uincentum perculit ensis. quantum praegelidi conferta ex grandine nimbi; et licet hinc enses, hinc fulmina clara coruscent. una dies tantis non est sat longa triumphis. ergo hebetes cernens gladios et funera lenta. auxilium a domino princeps, quod sueuerat. orat. Quamlibet extentis lux haec non sufficit horis. tempora ni iubeas noctis se adiungere luci. sit nunc flamma uagi librato in pondere solis nec moueat tremulos lunaris circulus ignes. ut elementa, suis ceu nescia currere metis, tempora protelent. condensus dum ruit hostis.. auditur propere: sol sistitur et uaga luna cohibuit faciles utroque in cardine cursus. nec minus et reges. quos concaua saxa tegebant, obstricta ceruice palam consistere iussit. undique tum positis concurrit Iudaea telis inpressoque genu conculcat colla gementum. ilicet exsangues crucibus figuntur in altis pendentes, donec sese nox reddidit atra. tum suspensa uirum deponit corpora ligno. quae super adgestis onerantur saxa ruinis. his actis properat bellator subdere Lemnam. grandaeuosque necat. pueris nec defuit ensis; nil penitus tota permissum uiuere gente. inde petita Lachis prostratis moenibus ardet; rex etiam populi capitur ferroque necatur. Dabira quin etiam. paribus cooperta ruinis, extincta legione perit socioque tyranno. et qui dumosis habuere in collibus arces aut curuas coluit ualles camposque iacentes. occidit, extinctis pariter cum rege maniplis. ac dum cuncta fluunt successu laeta secundo. Iabirus, acta uidens uictricis fortia gentis. ditia qui populis Asorum regna regebat. festinans flammam uicini extinguere belli, congregat eximios reges populosque feroces. quem Roboamus adit propere Ma[ che] donis ab aula; et Somorus factusque comes Axinus in armis. et qui Sidonia ductor regnabat in arce. Ceneritus Arabusque. quibus contermina regna. firmabant animos sceptri socialis amore. iungitur Ernadurus et qui coniuncta Chanannus rura colit ponto. uel qui primordia solis rubra uident, roseus cum primum panditur axis. his super adproperat Iebuso adfinis Amorrus Cetius Eucheusque Pherezeusque sequuntur. qui deserta colunt squalentis deuia Thitsae. omnibus est animus stipata incurrere turba. exim quisque suo contorquent spicula ritu: hic peditum incedit legio densataque nube quadriiugique ruunt ferrato milite currus. ut fragor ipse fuget nitentem comminus hostem. at parte ex alia Iesus nil territus instat. propter aquas ueniens Maronis nomine dictas; atque ubi cum lecto conscendit milite collem, desuper incurrens securum proterit hostem. omnia caede madent tellusque infecta cruore est. mox currus celeres subiectus deuorat ignis cornipedumque pedes gladio truncantur acuto. ipse regum princeps ferro dat pectus Asurus; urbs etiam totis procumbit subruta muris. communis hic praeda datur uictoribus omnis. bis denos hac pugna duces nouemque peremit unus ab astrigera signum qui sumpserat aula. protinus adscribit uates populoque uiritim diuidit ablatas tantis pereuntibus urbes gentibus. obtentu positas et cardine terrae. unde rubet( croceum uenientis flamma diei trans amnem prisco Iordanem nomine dictum usque supinatam Chebronis nomine uallem. Hermonium ad montem. uasto qui uertice surgit, atque ad Amar pelagus Cheneri et marmora glauca, sepositam et Phasgam dudumque Asedota uocatum. solus conpositis restabat praeda duellis\' Bassamum rector( Ocum dixere uetusti), gigantum uirtute ferox, quos rector agebat. Astarota cui domus est et sedes in Aedra. huius terra datur tribubus sulcanda duabus et mediae, dum laeta placet atque herbida uallis, Rubenae Gadaeque simul sociaeque Manasse. cetera partitur sociis dux aequus in omnes. accedit regio qua Libanus exit in auras, et mare Masrefatum fecundaque Sidonis arua. Leuitas dominus uillarum nomine priuat. Balamus occumbit uentura edicere suetus. at socius semperque duci coniuncta Chalebus corda gerens. placido subnixus pectore fatur:" Nota tibi, ductor, animi sententia nostri tempore iam ex illo, pariter quo uisere terras hostiles missi, cunctis pauitantibus unus te socio exprompsi nil posse obsistere nobis; quamlibet inmensi facerent noua bella gigantes, stare deum contra nostraeque adsistere parti. nempe tenes, placidus ut nobis maxima quaeque pollicitus fuerit senior ac sorte seorsa hunc dederit collem mihimet cunctisque meorum. et nunc, quod bellum Enachina ex gente superstat, cognata cum pube geram. non degener aeuo. etsi quater denus bis iam mihi uoluitur annus. ordinis esto memor sedemque adlega petenti. quam propriam teneant nati prolesque natorum." talia poscentem Chebrono in colle locauit. additur et magnis haut decolor urbibus Ardoc. his actis properat Dabiram exscindere gentem, cuius opus suetum dociles conscribere fatus et elementa graues pueris dictare magistros. elicit ille uirum promissae ad foedera, natae. prompta cui uirtus animusque in pectore praesens. omnibus interea populis seruire coactis Iebusaea manus patriis non cessat ab aruis. Chananno perstante domi tectisque parentum. cetera ter ternis tribubus metata traduntur. Leuitis merito bis ternas segregat urbes perfugioque dedit factum noxale timenti, ne poena adficeret admissa piacula casu.\' quae proceres mandat librata. expendere lance, ut facto grauiore reum nex congrua damnet. ipse quater denas Leuitis deuouet urbes fenoris exsortes. tum plebis consona uoce accipit Ephremum uentura in tempora collem. urbe super iuncta, mansit cui Thamnatha nomen. condidit hic cultros dura de caute paratos, de quibus obscenos dictu truncauerat artus. omnibus explicitis socios remeare uolentes lordanis trans stagna uagi his inbuit orsis:. Grata manus nobis sanctoque electa tonanti fortibus e factis pariles meruistis honores, quos dedit omnipotens cunctis. qui collibus istis conposuere domus. et nunc remeate laetantes. illud pro cunctis repetens uos saepe monebo. ut memores sitis, quanta uos cura perennis diligat omnipotens. dederit quae praemia uobis; et quae constituit sanctis facienda loquellis. noritis seruanda fore. quia uita perennis. his quaeritur rebus, maneat si gratia legis inoffensa dei semperque in pectore degat. ergo deus dominusque simul timeatur, ametur uisceribus totis totoque e pectore nostro: sic fiet ut uestra pressentur sub iuga gentes.* haec ubi dicta dedit cunctisque optando poposcit. illi iter incoeptum peragunt fluuioque propinquant conspicuamque locant turrito culmine molem. quae tribubus ubi facta nouem monumenta patescunt. ceu domini inmemores cupiunt conlidere bello: ante tamen missi, certum qui noscere possent; Phineus legitur, Aaronis candidus heres, atque decem primi tribuum meritoque locoque, qui memores mandata simul procerisque patrumque euoluunt, maestis quamquam nil criminis esset:" Dicite, quae fuerit substructi cura sacelli? excideritne deus? sanctaene oracula legis? ergone deserto gentilia sacra tonante. quaeritis et uiui functorum conditis aras? numquid parua dedit cunctis monumenta Phagorus, exitio informi misero damnatus in ausu? haec odio in gentes mandant populosque patresque, dum bellum sociale parant atque arma resumunt. numquid parua data sunt uobis iugera terrae. quae placuit uobis? aut( si) producere fines ac proferre libet, de nostris sumite campis: dum modo sidereo semper sacrata tonanti sit synagoga parens, nobis nec dissona distet. conmoneat sensus factum dementis Achari, idola cum rigidis formauit mortua saxis. nonne malum praeceps contracti criminis egit. unius ob noxam populum qui perculit ultor?" illi humiles blandis respondent talia dictis:" Nos colimus. qui cuncta pio sermone creauit quique uidet tacitis haerentia crimina fibris; nec opus, ut testes ad publica facta uocemus: ipse deus nouit. quae causa extruxerit aram. nobis cura fuit condendae ad flumina molis perpetuae, ut captae maneat testatio terrae: ne quandoque fiant uenturae obprobria proli credentum sancti diuisa oracula templi. nescimus uanis oblata libamina diuis. ne uero. ne tanta pios dementia mutet. ut placeat quidquam, domino quod displicet alto! illa Nobis tantum mactare ac sternere fas est. quae sueuit synagoga deo libare perenni." his dictis manifesta fides placidique tribuni laudibus ornatos meritis liquere laetantes. interea longo uates iam senior aeuo accitum populum. monitis fidelibus inplet:" Cernitis ut, ciues, me iam longa- eua senectus ingrauet et motu tardentur membra supremo: et nunc uel moneo, uel, si non displicet, oro, ut uestra sit uita deus, lex, semper in ore, et quae praestiterit nobis cunctisque parentum patribus, euoluat memori sententia fatu. namque feras gentes, quarum nunc regna tenetis, non gladius domuit noster, non perculit arcus. sed dominus, qui signa pius agmenque praeiuit, praegrediens nosmet, quotiens fit comminus hostis; qui populos tantos gelida formidine missa subdidit ac reges uoluit succumbere nobis; quique parans uacuos nostris cultoribus agros post bellum atque arma feras prorumpere iussit. ut reliquam partem conductis morsibus essent. ergo agite et pontum siccatum discite uobis insuetoque modo fluuium sistente meatu concretum, tenuis si nondum desuper unda stringitur in glaciem calidum durata per aestum: ut deus inmensi per saecla ingentia facti accipiat meritas laudes. dum consona plausu lingua canit nil esse deum sublimius uno. pergite, quo ducit docilis sententia legis: ne uariis actus sub flexibus ambitus erret. idola nulla uirum deuicta ex gente supersint. sit dominus uobis deus arduus et deus ingens. quod si cassa placent et mortua numina cordi. dicite. discedam, noceant ne uana colentes. eligite, o cuncti, quae sunt accommoda uobis. deserit omnipotens refugas longeque refutat, qui sub pestiferi quondam monumenta Balacis omnia laeta magis uati despondit amico. adspice, quae teneas, quam fortes fuderis hostes et quam magna deus cunctis fidelibus addat. hunc colite et ualidas legi conectite mentes." consona respondit populi sententia uati:" Accipe. magne ducum, quae sit fiducia nobis; illum, Niliacis qui nos educere terris dignatus. colimus solumque agnoscimus omnes esse deum caeli terraeque et marmoris alti, quo mandante maris patuerunt aequora Rubri et qui signa dedit nostris percongrua uotis. qui gentes nostris subiecit gressibus omnes." haec ubi disseruit populus fidelia fatu. pagina sanctificis legitur laudabilis orsis. ipse senex cautem terebinthi in codice ponit. ut sit perpetuae testis noscenda fidei. expletis igitur uitae dux optimus actis. cuius uita fuit centum distenta per annos atque decem, functus merito da. t membra sepulchro Ephremo in colle, fuerat qui sedibus aptus. iustitiae ob meritum nulli defletur amico: cultellos tantum proceris iunxere fauillis, circumcisa quibus fuerat Iudaea iuuentus, ossaque in Sicimis Iosepi inposta. quiescunt, in quibus et membra fuerant tumulata Iacobi. post hunc terrenos linquit Eleazarus actus. ergo uiris tantis post acta insignia functis, gentiles populus cultus atque idola sumpsit,. defugiens dominum terrae dominumque caelorum. subditur Eglomum quae propter facta tyrannis, atque quaterdenos uixit captiuus in annos.

IVDICVM.

Postquam conspicuo Iesus decesserat actu reddideratque deus famulum post bella quieti, confestim Iudaea tumens sibi poscere regem. incipit et dominum, quae sit sententia, poscit, ut Chanana manus, quae nondum subdita bello aemula pugnaci uersabat corda tumultu, suesceret imperiis excusso accedere ferro. inditur his ludas, qui fratre cum Simeone inlata extinguit confestim pugna Chananos. cum quibus admixta sternuntur caede Pherezi: milia ferme decem fuso cecidere cruore. ipse caput belli, magnorum causa malorum, dux fuit et princeps Donibezecus: aberrans corripitur meritasque luit pro crimine poenas. nam manibus pedibusque simul sine more recisis uberibus maeret lacrimis, quos non habet, artus, quosue gerit, simili dum perfurit inprobus actu: septuaginta prius truncarat corpora regum. ergo dedit poenas, quas fecerat, et mala pendens congrua decessit Solymis regnumque reliquit. ipsa etiam Ieru capitur flammisque perusta concidit, ingenti propere conuulsa ruina; post Chebrona ruit et Chananaea iuuentus. quae iuga celsa tenet surgentis in aethera terrae. Dabira post capitur trepido fecunda duello. praescia doctiloquae numeros euoluere linguae. quoque magis celeri lapsarent moenia casu. obtulit, ut thalamis natam coniungeret Ascham Chalebus genitor illi. qui fortibus armis arduus obliquas uertisset funditus arces. ilicet incensus promissae ad coniugis usum Gothoniezelus, proles laudata Genezae; atque ubi perfectis conpleuit gaudia uotis. accipit emeritam grandi cum dote parentis. nam praecelsa dedit et collibus ardua curuis iugera, et optatos lympharum praestitit usus. dimissi properant Phoenicum et moenia nota linquentes solas heremi scrutantur harenas. deueniunt celeres, ubi concitus explicat alas auster et umbrosis obducit sidera nimbis. fit domus ambobus, Aradam quam nomine dicunt. atque Amalec placitis adscita adiungitur aruis. inde petit ludas Sephetam cultore Chanano. et domitam tristi conpellat nomine terram, esset ut extorris et semper facta seorsa. solam non potuit sceptris subiungere Gazam, Ascalon atque Accaron, nec fines subdere Azoti. ipse deo fidens dominoque adiunctus aeterno successus bello faciles capiebat in omni. possedit montem, curuam quia subdera uallem non ualuit, forti fuerat quae uota Chalebo. his actis losepa cohors cum uindice Iuda Bethelam properant pugnaci excidere ferro. Luza prius fuerat, mutauit tempore nomen. hic cum terrifico uallassent moenia coetu, egressum casu quendam capiuntque rogantque, ut doceat urbis aditus, quibus agmine denso intrantes ualeant ferratas frangere portas. merces prima fuit iuueni deposcere uitam, quam meruit patrium gaudens conuellere uallum proditor, occulto penetrans sua moenia furto: dum redimit sese, cognatam uendidit urbem, ac post interitum sociorum ad iugera Cetae auolat et patriae de nomine construit aulam. at parte ex alia Manasses praedia Bethsae non tenuit, Scythicis fuerant quae capta colonis, nec Tanacam natasque suas, nec culmina Dorae, nec Balaam nec quae sunt iuncta( his) arua Madogi; his quoniam suerat Chananus sidere terris. qui solus cunctis Iudaea uindice captis emeruit medius patrias non perdere sedes, commoda perpetui solitus praestare tributi. is tantum, quem Midsa fouet, quem cultio Bethsae, inmunis nullum uectigal praestitit hosti. nec minus intrepidus, dum bellum temnit Amorras, exturbat subolem Danis ferroque cohercet, turgenti quoniam molitus degere colle non dederat faciles ad subdita plana recursus; incoluit montem, quo plurima turba ferarum pullulat et uario proterret murmure saltus. exim fusa manus redeuntem concipit iram uulneribusque accensa suis pugnacior exit. ac modo uictorem sublato nudat honore inpositumque iubet uectigal pendere Amorreum magnaque terrarum multatum parte cohercet. nam qua plana iacet grauidae telluris Ydomea, scrupea quaque tument pendentis saxa Crabinae, omnia uictor habet, subiectum seruitus urget. haec inter dominus contractas concutit iras. et iubet aetheriis famulum descendere regnis, qui memor aeterna domini depromeret orsa. emicat ille uolans. Clauthmona ex Galgala uisens. Bethelam ueniens, in qua Iudaea iuuentus dulcia sopitis adsumpserat otia bellis, gentiles uenerata deos, profanaque tura sculptilibus dederat iam dudum noxia saxis. ergo his adgreditur dictis terretque timentes:" Inmemor imperii rerumque oblita tuarum quo. Iudaea, ruis? uel quae nunc numina fingis V quaeue superstitio est terram praeponere caelo fictilibusque deis uesano adsistere cultu? quo abiit. profana, deus, qui dura gementem Niliacas inter gentes Pharaone tyranno. per mare diuiduum, heremi per torrida saxa exhibuit tantasque dedit tibi cedere gentes, ut uictrix totisque simul perfuncta duellis difflueres, alios ritus et sacra dicares, quam quae sidereae dederat tibi regula legis. ecce tenes terram, uatibus iurata sacratis quae fuit atque datur lectae per saecula plebi. testamenta mei non sunt iam cognita uerbi, quo mixta populis gentilibus ac male suadis exoras mutos, fabrorum pignora, diuos. quin potius uestrae fuerat res congrua uitae omnia conterere fictosque auertere cultus. sed quia nulla meis data est fiducia iussis, uictis regna dabo; uos rursum sub iuga mittam, ut similes sitis diuis, quos creditis esse." quae postquam Iudaea dei mandata recepit, uertitur ad gemitus et tristia pectora tundens uberibus lacrimis ueniam rogat; nec mora uotis ulla fuit, sanctaque dei per templa petentes prosequitur pietas, quae maestis laeta resignat. dispersus igitur populus ad nota recursat tecta libens locoque dedit plorabile nomen.*** Rursus corda labant, redeunt ad crimina sueta Bachalimque colunt; domino per talia laeso sustentant meritas mentita ob numina poenas. subduntur dominis, quos uicerat— heu dolor atrox!— nec miseris quoquam respondet conscia uirtus. lenitur mox ira dei proceresque creantur. qui male praecipiti populum rapuere periclo. his quoque despectis rabies consueta resurgit, nec solos sociant ritus: consortia miscent intonsosque dicant lucos arasque reformant. nec tamen inlaesa procedunt facta: premuntur seruitio regemque tremunt Achusa Rathomum, qui tum iura dabat, geminos qua diuidit amnes insula ab Assyrio disiungens limite Persas. subiectos cohibens annis redeuntibus octo. tandem congemuit merito Iudaea reatu ac dominum prostrata rogat; qui fractus amico numine restituit trepidis solamina uitae: nam missus saluator adest populoque salutem exhibet ac maestas deterget pectore curas bellator. Ceneza satus, Gothozelus heros. Chalebo cum fratre uigens, sed iunior aeuo. spiritus hunc domini uirtutis dote cluentem extulit et celsa sublimem sede locauit. hic ualidus fidusque deo discrimina uictis abstulit et regem pauidum seruire coegit. talibus in rebus multos Iudaea per annos eualuit nullique fuit obnoxia fraudi. sed postquam princeps decurso tramite uitae decubuit, ritus ueteres plebs laeta reformat; tempora mutantur bellumque et seruitus instant, concurrunt populi, quos rex Eglonus agebat, Ammones Moabique simul fortesque Amalechi, Hebraeamque aciem ferrata grandine fundunt, ipsaque Phoenicum uictores sceptra reuellunt. deduntur proceri, qui mortem euadere quaerunt. perpessique decem dominos ac messibus octo. his inflexa malis natio, quae fecerat, horret deposcitque deum, qui solus crimina donat. ilicet adlegitur, qui sceptrum sumat, Aotus: hic utraque manu conitens robore dextrae degenerem nullo sensit sub pondere laeuam. is cum uictori sociorum munera ferret, ancipiti gladio furtim sub ueste recinctus admissusque, dehinc regem subnixus adorat inualidum; nam membra toris uacuata lababant in tantum, ut modico posset procumbere culsu. adfirmat superesse sibi, quae dicere uellet confertamque rogat comitum discedere turbam. adnuitur, mediaque sedens dux barbarus aula surgit et admotus toto se corpore iungit; ac postquam longe fidorum abscesserat agmen, eripit a femine gladium, quem ueste tegebat, perque uterum regis capulo tenus abdidit omnem. proripit hinc sese ferrumque in uulnere linquit. limina concludens proceris postesque superbos. at famuli dominum, prodire ad munia suetum, mirantur tacita solum consistere cella, uentris onus forsam subducta effundere ab aluo secretum, sociae dum uitat lumina turbae. iamque memor facti socios in bella lacessit terribilesque tubae sonitus permiscet Aodus: raptim signa mouens Iordanis litora claudit, ne quisquam breuibus ualeat transire fluentis. cumque decem duro fudisset milia ferro. reddidit amissum sociis nomenque decusque. exin bella silent, nullum dant proelia motum bisque quater denos cessarunt tela per annos. post haec Semegras parili uirtute superbus Iudaeos rexit populos clarosque reliquit. sed dum securis pascuntur gaudia rebus. fastidit gens torua deum cassoque precatu numinibus miseris. quas uicit. consecrat aras. ergo exercentur poenis et crimine digna supplicia expendunt. Iabinus regius heros Chananaea manu ex Asuris pube coacta, Sisara militiae ductore et principe pugnat ferratasque acies nongentis curribus implet. et licet inmensas fido trahat agmine turmas, plus terror quaesitus agit: namque axe uolanti quadrupedante putrem sonitu quatit ungula campum. uincuntur Solymi passim grassante Chanano bisque decem ducunt per tristia quaeque decembres. tempore non alio prophetis Debbora regnat. cui coniunx Lapidotha fuit, Metibile sedes. iura ferens populis adclinis caudice palmae. euocat haec procerem Baracum ex urbe Cadessa et monitis inbuta dei bis milia quina Sisareos mandat cuneos consistere contra. ille timet sociamque rogat in bella prophetin. nescius ingentis coepti sibi defore palmam. si pariter ad castra uocet. cui gloria prima est: at mulier solo sexu noua munia sumit delectasque mouet per barbara culta cohortes Cisonem ad fluuium. ueniens qui gurgite prono saxa rotat ripasque tumens euincere gaudet. iamque intra iactum teli uenere phalanges. cum dominus. cui uirtus inest. qua sidera mutat quaque tremunt terrae. qua fulmen nubibus ardet. qua monet incertum refugo molimine pontum. terrore inmisso Sisaram fugat; is male praeceps dimittit currus et deuia quaeque capessens casuram medio liquit certamine pubem. conpulsusque siti. pedibus nam fugerat hostem. pocula Ioelam poscit; mox pellis opertus tegmine femineo estinat uiuere dono; sed laudem Ioela uolens fastidit inertem perrumpitque uiri properans caua tempora palo. qui gelido captus leto fluitante cerebro exspirat tenuem transfixo uertice uitam. tum psallunt proceres simili sermone tonanti:" Quisque cluis regno, magnas qui temperas urbes, qui satrapes uel sceptra geris a rege secunda, procuruus uenerare deum. da digna perenni cantica; nam aliud dominus te cogere non uult, qui terras, qui saxa quatit, qui flamine pontum emouet et tonitru nigrantia nubila sulcat, exiguis qui celsa leuat. qui grandia mutat. dulcisoni cantate chori. collesque nemusque responsent laudesque nouet tinnitibus aether. protinus et uestrae concordent murmura uoci. respexit dominus, quos liquerat. et male fractis reddidit imperium medioque ex hoste recepit." Ergo quater denos requies est mira per annos. dumque bonis fruitur, iterum redeunte reatu, quae fuerant damnata. placent; namque idola laeti instituunt nomenque dei numenque relinquunt. quos dominus laesus septem disperdidit annis ac pauidos regi iussit seruire Madiae. non ulli dare se campo, non obuia ferre pectora, sed solis gaudent se condere muris:. castra modo celsaque metu munimina firmant, fornicibusque cauis absconsi sic quoque pallent. tum pecus omne capi, tum praedia cuncta cremari incipiunt saeptisque nihil nisi poena relinqui. ergo inopes famemque simul ferrumque timentes ad dominum rediere deum, qui supplice turba flectitur ac uatem mittit pia iussa ferentem, ut tandem memores rerum bellique recentis respiciant dominumque colant, qui numine dextro dilectum Pharia populum reuocauit ab urbe, ne rursus, uetitis adolent dum altaria flammis. non semper faciles incurrant numinis iras. nuntius inde dei sub quercu sedit amoena et Gedeum, dum farra terit, his uocibus urget:" Heia age rumpe moras! dominus te sumere iussit sceptra. quibus ualeas populum subducere fraudi." ille docet dominum mordacibus undique dictis infensum tristes nimium librare ruinas; quin etiam populum, nullo iam milite, fessum seque parum fortem non posse insistere bello. urgetur seruire deo, qui robore celso multimodas acies inuicto numine terret. adnuit imperiis sanctumque ad prandia poscit; aedulus eligitur, solo qui lacte refertus, mollior et cunctis, errabat nescius herbae; azyma mox niuea de polline facta locantur: haec iuuene admonito uicino infundere saxo ipse manum tendens summo de uertice uirgae contigit atque uirum medio sermone reliquit. ergo ubi dispexit Gedeon dominique ministrum ante oculos uolitasse suos pia mente reuoluit, continuo domino sacratum suscitat altar atque loco nomen posuit Pacemque uocauit. nocturnis monitus uisis gentilia templa subruit et lucos alta ab radice reuellit. ac ne profanus genitor contraria ferret iurgia. per noctem tacitus male condita uertit, constituens iuuenem subuersa ad templa iuuencum. quae postquam conperta patent subitaeque ruinae flammarunt animos, auctor per moenia facti quaeritur et lucos Gedeon strauisse docetur. poscitur ut dedat loas pro crimine natum. qui renuens diuos memorat sibi uindices esse et debere sua, si sint uiuantque, tueri. spiritus hic domini Gedeonem ad proelia firmat, classica iamque sonant, dat cornea. bucina signum. oratur dominus, canenti ut uellere lanae caelestes fluitent nocturno in tempore rores: nec mora, permaduit ac peluem pressa repleuit; inde aliud posuit rursus. terramque madentem sicca pruinosos nec sensit lana liquores. additur his aliud, bis dena ut milia plebis atque duo iubeat rursus remeare timentum, milibus inque decem certandi ut summa locetur. hanc etiam monitus minuit, ne turba coacta robore fida suo domini non cerneret arma. ut iuuenum princeps aciem deducit ad amnem, atque canum ritu fluitantes lambere lymphas praecipit, ut socios laetae uirtutis haberet. ter centum placuere uiri; nam cetera turba palma] monstratos non sumpsit languida gustus. in sedes] reditura suas ceu nescia pugnae. hoc fretus] cuneo bellum tot milibus infert, quot numer] are uiri nequeunt, quibus arte magistra porrectis] mos est digitis concludere summas:. hinc] acies equitum mixtis peditumque maniplis, illinc] innumeros torua cum mole camellos. at Gedeo] n properans famulo Pharane sequaci hostica] castra petit ac nocte obtentus opaca degredi] tur, lustransque situm mentesque animosque, audiu] it socio narrantem somnia quendam, quae m] ale sopitus sensu uigilante notarat. namque] uidebatur panem sibi uisere uolui, hord] ea quem faciunt quotiens frumenta negantur, et ua] rios glomerare modos per castra, per agmen: donec] per media uenit munimina ualli et penitus] regis inuasit pondere sedes. haec] ostenta uiri cecinerunt sanguinis esse augurium] finemque ferunt uenisse Madiae. hinc] postquam dominum iuuenis ueneratus abiuit, somnia] tum conperta uiris sublimior infit soluere, ia] mque manum trino mox agmine ducit. cornea] tela tubas manibus et lampadas indit exemplumque suis sese iubet esse laborum pro] mentesque deo grates primordia pugnae ed] ere. ne desit dominus, quo principe uincant. iam] uigiles prima noctis mutauerat hora, cum] rapidi incurrunt portis clausasque reuellunt serras at] que tubas uentosis flatibus implent; hyd] rias inde rotant, magno quae pondere quassae dissiliunt. saltusque cient atque aere canoro dant sonitus fractasque leuant ad sidera uoces. agmina flammarum laeuis protenta coruscant et noctem multo radiantes lumine uincunt. quo fremitu concussi animi, mens territa cunctis: qua data porta, ruunt et territa castra relinquunt. mox omnis Iudaea coit sequiturque palantes; pars fontes riguos ac raucos occupat amnes. ut dispersa metu sitientibus arida uenis hostica turba ruens custodum incurrat in arma. nec tanti cecidere doli; namque agmine prono Madiae proceres ueniunt Orebus et Axes inplacidi, ferrumque simul pro gurgite sumunt. et licet inuidia uirtutis torserit illos. qui procul afuerant communi et laude carebant. attamen eloquio Gedeon et supplice fatu leniuit, quod bina ducum monumenta tenerent. Soccodum post bella dapes dum poscit amice. spernitur ob reliquum medii certeminis actum. hostilesque etiam dicuntur uiuere reges; suspendit plectenda tamen minitansque recedit. inde opus inceptum peragit. fugientibus haeret. inuenit in Carris metantes castra Sabaeos; namque quater denis stipabant milibus agmen post cladem, centum ruerant qua milia ferro ac bis dena simul: numerus hic bella nouabat. sed meritis innexa suis gens concidit omnis. Zebeus ductor post funera tanta suorum et Salmana fugit; nam mens euicta periclo haesit ad extremae ueniens ludibria sortis. nam captos pariter Gedeon per singula ducit ostentatque uiris. qui dudum murmure duro poscentem uictus stolidis risere cachinnis. nec mora, per sentes raptantur membra nocentes intonsique uirum rorantur sanguine dumi. quin et. nequa forent sceleris uestigia tanti. urbs ferro subuersa ruit turresque minaces conuulsae penitus longam traxere ruinam. post reges iubet esse palam, quos undique turba mirantis claudit populi; tum dicere iussit, quos et quanta uiros strauissent caede superbi. qua Iudaea perit. tantos dixere fuisse, ut regum natos formarum proderet ardor. ille suos fratres germano in pectore uersat, caesorum speculans habitus, ceu corpore inhaeret. tum sic motus ait:" Testor te, sancte deorum omnipotens. et facta tuae sublimia dextrae, femineae meritum dare te memorabile laudi." Hunc sequitur Tholamus. bis denis qui fuit annis atque tribus nulla uexatus peste duelli. Iadirus inde uiget Galaditicus atque quiete aeq] ue multa potens[ sceptrum bis denis possidet annis]... praediues, genitor deno ter pignore gaudens, nobilis. undenis regnum bis possidet annis. cuius post obitum raptim noua idola crescunt; nam praeter adsuetum daemonis Astaratis aras et deos Assyriae uel Sidonis atque Moabi nescios ante sibi ritus Iudaea parauit. quos propter duris Ammanum pressa duellis bis nonas hiemes traxit confecta periclis. ex alt] o tandem recolit tandemque reuoluit placandum] magis esse deum, qui numine summo possit uel longum populi sedare reatum. et renouant] pia iura dei: nam protinus aras proiciunt] cunctosque deos et saxea frangunt idola, ma] nsuri memores per saecla tonantis. 11 uertitur] interea distinctis cursibus ordo ductor) emque legit populus, qui milite firmo uel bello] uel pace queat moderarier urbes. lephthea] placuit quidam Galadite natus, cuius no] bilitas maculam de matre trahebat, quae pas] sim prostrata uiris sub fornice uixit. hunc] fratres pepulere domo. quia decolor heres, patre c] arens certo, rebus genetricis haerebat. quos fug] it metuens et colles inter opacos inue] nit scelerum comites raptoque potitur. at pa] rte ex alia Ammonus bella regebat Iebuseo] s urgens Solymos; Iudaea carebat nam] que duce facilesque dabat labefacta triumphos. mittu] ntur iuuenes. qui clarum lephthea bello conueniant] blandoque uocent in proelia suasu. auxilium] primum renuit: mox agmina miscet arbit] riumque tenens Ammones submouet hostes. sed prius] adloquio restinguere bella paratus legatis] mandata dedit, qui deinde reuersi nil I actum referunt hostemque instare loquuntur. sic ubi deposita est optatae gratia pacis, in] ferrum Iephthea ruit dominumque precatus grandia uota uouet. multum dolitura parenti. ilicet ut. quisquis primus redeuntem adisset. uictima perpetuo fieret condigna tonanti. his actis procedit ouans ac milite lecto signa mouet hostesque fugat, quos caede cruenta conficiens propere bis denas subruit urbes: sed dum regreditur, dum laudis nuntius ipse est et sequitur longa ueniens uictoria pompa. filia, quae patrios seruabat sola labores, occurrit blandumque canit cum congrege turba et leuis erecta consurgit ad oscula planta: quam pater ut uidit, constrictos scindit amictus et mala cernentes in fletum concitat orbes." Heu fatis funesta meis uictoria! uotum hoc potius hostile fuit! quo filia curris, quo ruis? extremum nobis, quod te adloquor, hoc est. nam dum signa mouens dominum munimina posco, uictima facta deo sanctas sisteris ad aras." at uirgo, secura sui mortisque beatae, blandius exultat interque pericula ludit. quin etiam exorat. sua sit sententia certa neu dubitet haereatque parens.( et parca) precatur tempora. quis ualeat lacrimis lugere iuuentam., adnuitur mensesque duo praestantur ouanti. ergo aderat praescripta dies genitorque sacerdos uirgineam domino mittebat in aethera mentem. haec inter rabies populi concurrit ad arma cognatasque acies urget furor. et liuor edax. dum carpit pia facta uiri. sese ipse peremit: nam triginta duo decumbunt milia ferro ex populis, Ephrema. tuis uictorque duello ciuiles etiam meruit Iephthea triumphos. conmutat Iudaea ducem uiduata priore. Israhelita prius Esebon. dux postea dictus. accepit patriae lectus moderator habenas. multorum genitor: nam quadraginta fuere ex iustis thalamis nati. spes tanta nepotum, ter denas cohibens uno sub tempore nuptas. expletis septem, dum rector iudicat, annis occidit et tectus tumulo mundana reliquit. insequitur sceptrumque tenet Zabulonius Helon. qui geminis rector lustris moderamina liquit. subditur huic propere princeps Abalenius Abdon. natarum triginta pater; nam mascula proles quaterdena fuit, multo cum ditior esset supposita de matre parens numeroque nothorum. iudicium populi bis quattuor obtinet annis. Ac dum sola dei uiguit cultura, perennis pax laetis seruata fuit; namque idola rursus adorata uiris bellum mouere cruentum; namque omnes dominus bellantum subdidit armis et poenas fecit octono expendere lustro. illis temporibus iuuenis Manoea uigebat et nondum genitor; sterili nam coniuge iuncta optabat uotis titulis gaudere natorum. huius mulieri dominus super aethera lapsus adstitit, insueti promittens munera partus, imperitans, natus ne uina et sicera libet, neu maculosa sinat patulo decerpere morsu, idcirco quoniam cunctis felicior esset matribus et numeri damnum pensaret in uno." Nam uirtus generosa fiet. nullique licebit inuictum uiolare caput uel laedere ferro. adlectus domini fecundo ex uiscere fetae. ut populum] saluare queat bellumque retundens acer in] hostiles conuertat damna maniplos.\' uenit et est] confessa uiro; nam flammea dixit ora uiri] uisumque dei fulgentis honorem, quaerenti] que dei nomen tacuisse tonantem. Nazaraeu] s erit, de te qui gignitur." inquit. adiuuat] uxorem uotis Manoea iugatis, missus qui] fuerit sanctus pia dicta retexat accend] atque nouum lumen, quo noscere possit quid pu] ero deceat, qui nondum natus ametur. ilicet] et caelo dimittitur et noua pandens adproper] at nuptamque uidens in gramine fusam, coniuge] seposito, confestim conminus adstat. haec sur] git cursimque uiro. quae uiderat, infit. hic sequi] tur pauitans sanctumque inuisere gaudens, et uidet] eximio fulgentem lumine uultum. adgr] editur poscitque uirum, si uera loquatur, expon] ato quae facta uelit. quibus ore sereno angel] us expromit paribus fas esse teneri omnibus], inmundis nec conmodet ora creandus. neu] uinum siceramue bibat, neu pocula sumat ulla], quibus ualeat mentem depellere sensu. exul] tans iuuenis haedum dat sumere sancto, mox ius] sus potius consueta offerre tonanti munera. quae] suscepta uelit pro munere uitae. quaerunt] quin etiam domini condiscere nomen. scrutari] quod nemo potest: mirabile namque est. tum iuuenis] mandata sibi libamina profert, cap] rigenam prolem sancta ad donaria sistens. mox] autem flammis ad candida sidera surgens aet] hera pulsabat uertex caelumque tenebat. per] quem conspicuus scandebat nubila sanctus. nec mora, promisso turgescunt uiscera fetu. et proles optata datur. quam nomine certo Samsonem dixere patres: hoc sedit utrique. ac dum prima puer titubans uestigia figit. incedit comitante deo; nam spiritus illi rector erat, quem terra tremit. cui sidera parent. quo fretus per castra fuit Danisque Thalique. inde pubescenti uenit iam corpore Thamnam. in qua conspicuae capitur candore puellae. patribus eloquitur. uxorem postulat ille: dissimulant licitumque negant, quia femina non sit ex tribubus generata suis. hoc acrius instat confirmans iuransque sibi placuisse parentes. quos habeat: optatori quaesita iugatur. ac dum per uirides laeto cum palmite uites incedit tacitumque mouet per singula uultum. ecce leo quasi Maxillae per auia regnat: rugitu horrisono stimulans se uerbere caudae excutiensque toros. patulo uenit obuius ore. hunc ille exceptum, neque enim labor, inpete dextra disicit et lacero diuisum dissipat artu. dotatus tacitae uirtutis munere factum occulit atque animo contentus teste laetatur. post aliquot redit ipse dies praedamque requirit: hic uero. horrendum ac dictu mirabile monstrum, mella uidet mediis in faucibus esse leonis flauenti permixta fauo. quae protinus aufert et gustu temptata suo fidentior offert fratribus egregiis iuuenis. iamque esse timori coeperat eximio uirtutis nomine multis. ter denis igitur pariter comitantibus exit praestanti uirtute uiris; tunc quaestio cunctis ponitur et plectens ignaros multa iocatur. ut uestes niueo confestim stamine textas exhibeant. si uera queant non promere fatu. incipiens uaria conuoluit uerba figura:" Ex mandente uiri communis prodiit esca. dulcius atque fauo ualidi de corpore fluxit." id cum ueridico nullus depromeret ore et septem post poena dies remearet amicis, confusi struxere dolos sociumque perosi ad ciuem uenere suam. quam diximus ante conubio placuisse uiro. rogitantque minaces. Samsone ut luso secretum nuntiet: ac ni id faciat. flammas testantur uindices esse. territa femineo permulcet pectora fletu dura uiri: nam clausa tegit. memoransque. parenti et matri non dicta suae cur garrula poscat? sed quid femineus non tendat cogere fletus? uincitur ac tacitae mentis secreta renudat. et docet illa uiros. septena in luce diei occiduus dubio pallebat lumine mundus: respondent socii:„ Quid melle dulcius. aut quid fortius esse potest crines uibrante leone V coniugis esse dolos confestim noscitat heros et simul:" O iuuenes, non haec sententia uestra est: nam nisi me blando lactasset femina suasu, cognita non fuerat permixtis quaestio causis.- spiritus inde dei iuuenem dimittit in hostes; ter denos detruncat ouans et cuncta ruentum uictor habet uestesque suis, quas dixerat, offert. paulatimque uiro uirtutum semina crescunt; nam socer ambiguae ductus cupidine mentis denegat uxorem iuueni atque ipse negatam conloc] at externo. ne post accensus et acer restitujat fortasse petat, natuque minorem promittit, si] forte uelit." Pro maximus ultor!- exclamat] toruisque[ ex] oculis inmane minatur ulturus] que diu multum pro talibus ausis actut] um excidii. quo saeuiat. inuenit usum; ter cen] tum uulpes alacer capit hasque reuinctis inter se] caudis binasque ex ordine iunctas passim] perque oleas uinetaque collis amoeni mittit] agens caudisque ardentes lampadas indit. quae] uix dimissae campos petiere feraces. quocumque ad] celerant incendia lata trahentes. ilicet] ignis edax uentorum flatibus auctus uoluitur:] exuperant flammae tractaeque secuntur. nec lat] uere doli. cultorum conflua turba tam] grauibus mactata malis se congregat atque uxorem dudum iuuenes ipsumque parentem flammis] iniciunt tectaque ussere domorum. sic tum] ulus, quod poena, fuit; quod flamma, sepulchrum. illum] acuit uindicta grauis. nam multa minatur. hostibus at] que suis uasta dat strage ruinam. inter] ea iuuenes odio ter mille calescunt de] luda tribu, Samsonem ut milite tanto inte] rimant unumque petant tot milia ferro. sed] iuuenis mox arma capit sociosque precatur in] stantes. ut bella sinant pro laude capessi. ut] uoluit. est facta fides: tum uincula piomunt stup] pea. quae nouies conectunt bracchia nodis; p] ellitur e saxo. Maxillae aduentat ad oram turba] que collecta gaudebat uisere captum. dumque auidi intentant dextras fremituque minantur horrisono, trahit ille manus et linea rumpit uincula, tum curuam— nam quid non ira ministret?— maxillam tardi conixus stringit aselli: hac mille( res mira) uiros pulsatque necatque. cumque sitis sicco iuuenem pulmone moneret auxilium sperare dei, qui semine nullo cuncta creat, cui, cum uoluit. res torrida fons? st.. qui iussu uel sicca rigat, uel flumina siccat. qui uastos inter scopulos heremumque calentem inriguos duris laxauit cotibus amnes: nec mora, cum leui maxillae in osse patescens rima fluit flumenque tremit fugiente meatu. expletur iuuenis caelesti e gurgite potus. mira facit et magna uidet, laudanda meretur, cuius imperio bis denis Iudaea pollens orbibus enituit. duce hoc et milite fidens. inde abiit Gazamque uenit, ubi femina uilis iuuenibus calidis uendebat saucia noctes. hanc adiit. quae prima fuit mox causa pericli. ecce uolat Gazaea manus atque obice duras emunit portas et ferrea uincula subdit: inclusum retinens ut capto ludere gestit. nocte fere media Samsonem somnia linquunt; excitus inmane furit: tum limina pulsans conuellit geminos stridenti a cardine postes succedensque oneri cursim super ardua defert eminus oppositi montis iuga. atque periclis fortior( hinc) Dalilae capitur bellator amore. hanc omnes adiere uiri. quos liuor agebat inuictum superare uirum, ut iuncta cubili. dulcibus inlecebris lenitum mulceat et mox. quae uires fomenta nouent. quae semina tantum robur alant.: natura fiat tam fortis an arte? quae si dicta canat, donandam munere firmant. oratus iuuenis:" Si septem uinciar una uafer ait neruis. quos nondum deserit umor. omne robur perdam cunctisque ignauior exstem." instruit illa suos fallentem femina fallens. artatur iuuenis neruorum robore duro. quos modico adtractu ceu mollia uellera rupit. consultusque dehinc restes fert esse timori intactos, qui nulla fiant uei- sura soluti. inligat illa uirum, cum iam defessa labore proflarent tenuem marcentia pectora somnum. ut primum sensit nodos. euerberat auras et risit similes ceu ducit aranea casses. bis uariis elusa modis tamen ausa precari rursus adumbrato temptat Samsona rogatu. respondit diuersa satis nec uera petenti:" Tu crines dissolue meos rursusque retorquens texe memor. ulnam plectens non amplius unam; sic fiet, ut uirtus pereat spoliata uigore." quae fuerant praedicta. facit trepideque reuoluens suspensa nectit dextra palisque reflectens inligat et captum sociis Dalila resignat: exiliens reicit palos crinemque renodat. nil totiens periura timet totiensque repulsa denuo] adiurat lacrimis male sana paratis omnemque ad] sciuit. quo sit facilior, artem. nec iam fert] fictos mens emollita maerores et frau Idem, sed dira sibi patefecit amatae." Nazaraeus] ego domini sum, crede, perennis. et uirtus] in crine mihi est nec lamna capillos ferrato] mucrone secat: qua si quis adacta cerui] cem faciat nudato uertice caluam. is cer] tus mihi finis erit uirtutis inemptae." his dict] is manifesta fides: mox munere sumpto Samsonem] mulier gremio fouet; eximit omnes uires at] que comas tonsor mercede locatus. excutit] ur Samsona toro. mutatus et idem prensatur]. unaque deus cum robore linquit. confestim] gemino uiduatur lumine; namque orbibus] effossis uacuas liquere lacunas et ma] eret dura constrictus compede crura; attamen] haut nouit. quam caecus possidet, umbram. carcere] conclusus molam rotat inpete dextra: pondere s] ic gemino laterum sibi subuenit usus. nec mora] longa die crinis redeuntis honore caesa] ries rediuiua fuit. quae tempore eodem restituit] secum pariter roburque decusque. ecce] die quodam proceres coiere frequentes fact] uri sollemne deo, quem uana colentes num] en habent. Dagona uocant et nomine pristim. hic] dum depositi Samsonis clade laetantur ads] tantis longe media testudine templi. acciri iussere uirum iam uincere promptum. is] que mori iussus trahitur risuque solutis praebet nequitiae caeco de lumine causas. forte domus tota gemina subeunte columna pendebat: has inter agens constringit utramque amplexuque tenet toto retroque residit. ut nisu maiore ruat. dominumque precatus ultricem traxit propria cum morte ruinam. quo pater orbatus fratresque et pignora cuncta conueniunt functumque dolent decorantque sepulchro.[ hunc sequitur Semada ducem. qui fortibus ausis sescentos perimit et tempora laeta reducit.] Haec inter Micia petit pergrande talentum argenti matrem. quod sanctum femina fidens esse docet uotumque deo. sed tempore certo reddendum; mox celsa facit donaria sancto et theraphin templumque deo. sinibusque repletis, qui minor est natus, domino fert dona sacerdos. post ludam Micia legit. sedemque quaerentem congesto secum donorum munere nectit adsumptusque dei meruit sacraria uotis. ecce tribus Dana subito noua regna requirens mittit oratores socio de corpore quinque. scrutantes, ut cuncta probent, quae portio terrae sit melior, qua deinde iuuet conponere sedes. hi dum circumeunt saltusque ac deuia lustrant. ad ludam ueniunt socio sermone serentes, quid faciat, quae sacra nouet? poscentibus ille quae postquam exprompsit, conpulsus consulit, alti et domini mandata dei ueniamque supernam exhibuit, iussosque dehinc discedere laudat. haec reduces docuere suos; iamque agmine denso sescenti ueniunt. ephudem et sculptile portant et theraphin, secumque rogant consistere ludam. quem cum Micias profugum reuocare pararet, pellitur; adscitus non uult remeare sacerdos. Laisa bello petitur tectisque crematis amittit sedes et maestis denegat arces. uincentumque manus studio se conlocat illic et nomen tribule dedit; nam Dana uocatur. Vir quidam Leuita fuit, qui coniuge nulla concubitum de serua petit. haec dedita cessit dissocians conmune iugum infensaque longe auolat et spreti refugit consortia lecti. quam cum sollicite uellet reuocare maritus. conmunem famulum secum et iumenta ducebat ad socerum ueniens natamque ex foedere oscit; promittit blandeque fouet sensimque tenendo inlicit, ut secum maneat. mox ille residens uescitur et placida securus sede quiescit.

DEPERDITORUM CARMINUM RELLIQVIAE.

REGVM 1 denique quaesitos tetigit tamen ille penates.. praecaue nunc miser nec te dum nescis et audes obrepit partemque secat de ueste fluenti. KEGVM II.. quasi uermiculus ligni tenerrimus... hunc sequitur Semada ducem, qui fortibus ausis sescentos perimit et tempora laeta reducit. XXIII. Cypr. poet. REGVM III hinc repetita sacri gradiens per moenia templi distento et plenam monstrantes uentre saginam. REGVM IIII. purpureis maior Persarum in sede tyrannis PARALIPOMENON I. partitusque meis iustos indico labores iussit ut obrizo non parui ponderis auro PARALIPOMENON II IVDITH HESTER IOB a lanigerae pecudes et equorum bellica pubes INCERTAE SEDIS Omnibus attamen his sat perstat. quod uoluisti. Angelico monitu repetunt sed regna Canopi. nec lupus insidians Christi deroderet agnos. captiuamque manum deformis seruitus urget. contulit atque seni suffragia sancta salutis.