Ekkehardus Uraugiensisc.1085-c.1125
Chronicon universale
Univ 4.146
Choose a text
More by Ekkehardus Uraugiensis
—
21343 Chruni
4.1
An. ducat. Moysi.
4.1
Acherres Aegyptiorum 12u s rex regnavit ann. 8.
4.2
Echireus rex Syciniorum quintus decimus regnavit ann. 55.
4.3
Primus pontifex Hebreorum Aaron constituitur. Crotopus rex Argivorum octavus regnavit annis viginti et uno.-- Gravanus rex Atheniensium secundus regnavit ann. 9.
4.4
Cherres Aegypt. rex 13u s regnavit ann. 15. Amphicteon rex Atheniensium tercius regnavit ann. decem. Armagis Aegypt. rex 14u s regnavit annis 5. Hic etiam Danaus dictus est. Erycthonius Atheniensium rex quartus regnavit ann. quinquaginta. Hic in Grecia primum junxit currum. Ipse quippe in templo Vulcani et Minervae, quod ambo unum habebant, inventus est puer a dracone involutus; quod significavit eum magnum futurum. Et cum parentes ejus essent ignoti, propter commune templum dictus est Vulcani et Minervae filius. Et quia a dracone involutus erat, draconteis pedibus fingitur natus, et ob hoc junxisse currum.
4.5
Stenelus rex Argivorum nonus regnavit ann. 11.
4.6
Remeses, qui et Aegyptus, a quo Aegyptus, quae prius Acria dicebatur, nomen accepit, regnavit ann. 68. Huic erat frater Danaus, qui habuit quinquaginta filias; Aegyptus vero habuit totidem filios, qous Danaus simulatis nuptiis per filias suas una nocte omnes occidit, excepto Linceo, qui post eundem Danaum Argis regnavit, qui miseratione suae sponsae effugit. Ipse vero Danaus, pulso fratre, Aegypto regnavit, sed pulsus et ipse postea, Argos se contulit, ubi a Stenelo benigne susceptus, et ipsum postea expulit, et in loco ejus regnavit. 29 37 27 1 3 5 30 38 28 2 4 6 31 39 29 3 5 7 32 40 30 4 6 8 33 1 31 5 7 9 34 2 32 6 8 10 35 3 33 7 9 11 36 4 34 8 10 12 37 5 35 9 11 13
4.7
Amintes rex Assyriorum 18u s regnavit ann. 45.
4.8
Danaus, a quo et Danai, rex Argivorum decimus, expulso Stenelo, regnavit ann. 50, minoresque ejus perseveraverunt usque ad Euristeum, filium Steneli, nepotem Persei, post quem Pelopides imperium susceperunt, primo ex ipsis regnante Atreo.
4.9
Eodem tempore Dardanus Dardaniam condidit, templum Delphis a Flegeo incensum est.
4.10
Hoc etiam tempore Busyrides in Aegypto fuit, filius Neptuni et Lybiae, filiae Epaphi. Qui dum apud loca Nilo vicina tyrannidem exerceret, transeuntes hospites crudeli scelere posita ara interfecit.
4.11
Per haec tempora, id est, ab egressu filiorum Israel ab Aegypto usque ad mortem Josuae, sacra sunt instituta falsis diis a regibus, quae memoriam diluvii, quod fuerat sub Deucalione, vitaeque erumnosae modo ad alta modo ad plana migrantium revocaverunt. 38 6 36 10 1 14 39 7 37 11 2 15 40 8 38 12 3 16
4.12
Moyses cum esset annorum 120, anno principatus sui quadragesimo, defunctus est, ad cujus obitum a fabrica mundi computantur anni 3730 secundum Septuaginta interpretationem, juxta Hebraicam vero veritatem duo milia 493.
4.13
Josue, qui et Jesunave( ita Aug. et Jord.), minister et successor Moysi, introduxit populum in terram promissionis et divisit eis terram, et rexit populum annis 27 1 9 39 12 4 17 8 16 46 20 11 24 18 26 1 30 21 34 27 35 10 39 30 43
4.14
( An. 2500.) Corax Sycioniorum rex 16ussup; regnavit ann. 30.
4.15
Mortuus est Josue, cum esset annorum 110; post cujus mortem cum peccassent filii Israel coram Domino, tradidit eos Dominus in manus alienigenarum annis 8, dein clamantibus ad Dominum dedit ducem Gothoniel, qui primus judex rexit annis 40, quibus annumerantur illi octo afflictionis Hebreorum. 1 36 11 40 31 44 8 43 18 47 38 1 9 44 19 48 39 2 10 45 20 49 40 3 11 1 21 50 41 4
4.16
Eo tempore Finees suscepit sacerdotium Gotoniel. Pandion rex Athen. quintus regnavit ann. 40. Hujus filiae fuerunt Progne et Phylomela.
4.17
Belochus rex Assyriorum nonus decimus regnavit annis 25. Hujus filia Tosa, quae et Semiramis, regnavit cum patre ann. 8.
4.18
Hoc tempore Juppiter mixtus est Europae, filiae Phenicis, quam rapuerunt Cretenses navi, cui fuit insigne taurus, quam postea Asterius, quem alii Xantum dicunt, rex Cretensium accipiens uxorem, procreavit ex ea Radamantum et Sarpedonem et Minoem, quos magis ex eadem femina filios Jovis fuisse vulgatum est.
4.19
Tunc etiam Cathmus regnavit Thebis, ex cujus filia Semele natus est Dionisius, qui et Liber pater et Bachus dictus est. Postea Cathmus et Phenix profecti de Thebis in Syriam, apud Tyrum et Sydonem regnaverunt. Linus et Zetus et Amphion hoc tempore in musica arte claruerunt. Ea quoque quae de Dana, ex qua Perseus natus est, dicta sunt, hoc tempore gesta sunt.
4.20
Ephyra, quae nunc Chorintus dicitur, a Sysipho condita est, et Bythinia a Phenice. Tharsus quoque et Paphus conditae sunt. Hebr. Assyr. Sycion. Aegypt. Argiv. Athen. 21 11 1 60 1 14 30 20 10 1 10 23
4.21
Epopeus Sycion. rex 17u s regn. ann. 35.-- Linceus, Argivorum rex 11u s, regn. ann. 41.
4.22
Menopes, rex Aeg. 17u s regn. ann. 40.
4.23
Bellespares rex Assyriorum vicesimus, regnavit annis 30.
4.24
Hoc tempore Dionisius, qui et Liber pater, vitem dicitur ostendisse hospiti suo in Attica terra. Hic etiam subactam Indiam sanguine madefecit, cedibus obplevit, libidinibus polluit, gentem utique nulli unquam hominum obnoxiam vernacula tantum quiete contentam. Habebat autem multas in exercitu suo feminas, quae Bache appellatae sunt, non tam virtute fortes aut nobiles quam furore.
4.25
( AUG. l. l.) His etiam temporibus Hercules cognomento Desanaus in Phenice clarus habetur, sed non ille cujus ingentia et innumerabilia narrantur facta, et quem Greci suis litteris produnt se ipsum incendisse. Secretiori quippe hystoria, ut sanctus Augustinus ait, plures fuisse Hercules et Liberi patres et Apollines dicti sunt.
4.26
Eo quoque tempore Minos regnavit in Creta, et Celeus in Eleusina. Archas etiam, Jovis et Calistonis filius, Pelasgis in deditionem receptis, regionem eorum Archadiam nuncupavit. 31 21 11 2 11 24 32 22 12 3 12 25 33 23 13 4 13 26 34 24 14 5 14 27 35 25 15 6 15 28 36 1 16 7 16 29 37 2 17 8 17 30 38 3 18 9 18 31 39 4 19 10 19 32 40 5 20 11 20 33
4.27
Bellespares rex Assyriorum ann. 30.
4.28
Post mortem Gothoniel iterum peccaverunt Hebrei Domino, ipsoque dimittente afflixerunt eos Allophili ann. 18, qui tamen annumerantur annis Aoth.
4.29
Aoth ex tribu Effraim, secundus judex Hebreorum, judicavit eos ann. 80. Hic utraque manu pro dextera utebatur. 7 12 27 18 27 40. 1 6 21 12 21 34 8 13 28 19 28 1 16 21 1 27 36 9 22 27 7 33 1 15 23 28 8 34 2 16
4.30
Erictheus, rex Athen. 6u s, regnavit annis 30. Hujus filiam Orithiam rapuit Boreas, filius Astrei, rex Tracum, quem fabula ventum fuisse confingit.
4.31
Laomedon, rex Sycioniorum 18u s, regnavit annis 40 Arbas, rex Argivorum 12u s, regnavit ann. 23.
4.32
Lamprides, Assyriorum rex vicesimus primus, regnavit ann. 32.
4.33
His temporibus fabula conficta est de Triptolemo, Celei filio, quod, jubente Cerere, serpentium pennis gestatus indigentibus frumenta contulerit. Revera autem, ut Philocorus ait, longa navi ad urbes diversas accedens frumenta distribuit, cujus navis insigne serpens pennatus fuit.
4.34
Fabula quoque Proserpinae, quam rapuit Aidoneus, id est Orcus, rex Molossorum. Cujus canis mirae magnitudinis Cerberus nomine Pirithoum devoravit, qui ad raptum uxoris ejus cum Theseo venit, quem et ipsum Theseum jam in mortis periculo constitutum adveniens Hercules liberavit, et ob id quasi ab inferis ereptus dicitur.
4.35
Hac aetate Frixus dicitur fuisse secundum opinionem quorundam, qui cum Elle sorore sua fugiens insidias novercales, visus est per aerem vehi ab ariete velleris aurei. Fuit autem ei navis parata fugienti, cujus insigne aries erat.( AUG. l. l.) Porro Palefatus affirmat, illius nutritorem Taurum vocatum, per quem liberatus sit. His temporibus Latona peperit Apolloinem, non illum cujus oracula solebant consuli Delphis, sed illum qui cum Hercule servivit Admeto, qui tamen sic est deus creditus, ut pene omnes unum eundemque Apollinem fuisse opinentur. 24 29 9 35 3 17 25 30 10 36 4 18 26 1 11 37 5 19 27 2 12 38 6 20 28 3 13 39 7 21 29 4 14 40 8 22 30 5 15 1 9 23 45 20 30 16 1 38 56 31 1 27 12 49 57 32 2 28 13 50
4.36
Lamprides .
4.37
Setus, rex Aeg. 18u s, regn. ann. 55, qui primus fuit post 18 dinastiam.
4.38
Proetus, rex Argivorum 13u s, regn. annis 17. Sycion, rex Sycioniorum 19u s, regn. ann. 45, a quo Sycionii dicti sunt, qui prius Aegialei dicebantur.
4.39
Sosares, rex Assyriorum 22u s, regnavit ann. viginti.
4.40
His temporibus Pelops regnavit in Grecia, a quo Peloponensis est vocata. Hic fuit Pandionis filius, sub quo mysteria Grecorum esse cepere.
4.41
In Dardania vero regnavit Tros, a quo Trojani nuncupati sunt. Horum temporibus Melampus divinus agnoscitur.
4.42
Tunc Tantalus Frigas regebat, qui prius Meones vocabantur. Hic Ganimedem, Trois Dardaniorum regis filium, cum in venatu flagiciosissime rapuisset, majore conserti certaminis feditate detinuit, sicut Fanocles poeta confirmat, qui maximum bellum ob hoc excitatum fuisse commemorat.( HIER. Oros. l. l.) Quidam autem dicunt ipsum Tantalum, utpote asseclam deorum, raptum puerum ad libidinem Jovis familiari Jenocinio preparasse, qui filium quoque suum Pelopem epulis ejus non dubitasset impendere. Ipse etiam Pelops, quia Hyppotamiam duxit uxorem, contra Dardanios Trojanosque magna pertulit certamina.
4.43
Eo etiam tempore Atrei et Thiestis stupra et parricidia coelo quoque invisa contigerunt; Medea quoque sevo amore sauciata, cede pignorum parvulorum grassatur; Etheocles eciam et Polinices mutuis concursibus perierunt.
4.44
Perseus, interfecto non sponte Acrisio, a Grecia in Asiam transiit, ibi barbaras gentes gravi diuturnoque bello domuit, et novissime victor nomen subjectae dedit. A Perseo namque Persae sunt vocitati. Perseus vero et uxor ejus Andromeda post mortem sic in coelum rapti crediti sunt, ut imagines eorum stellis designarentur et eorum nominibus appellarentur.
4.45
Ino, uxor Radamanti, et filius ejus Melicertes precipicio spontaneo in mari perierunt, et Ino a Grecis Leucothea dicta est, a Latinis mater Matuta, Melicertes deus Portunus.
4.46
Tunc et Oedippus fuit, patris interfector, matris maritus, filiorum frater, suusque vitricus, de quo fabula refert, quod monstrum quoddam quadrupes humana facie, quod sphingam dicunt, suo precipicio perire compulerit, eo quod questionem, quam velut insolubilem solebat proponere, solverit.
4.47
Aliae quoque fabulae his temporibus fictae sunt. De Gorgone scilicet, quod serpentibus crinita fuerit et pulchritudine sui aspectus homines in lapides converterit, de Pegaso equo ex ejus sanguine nato, de Yppocentauris, quod equorum hominumque natura permixti sint, et aliae multae.
4.48
Ion, quidam vir fortissimus, Athenienses ex suo vocabulo Iones vocavit. Hebr. Assyr. Sycion. Egyp. Argiv. Athen. 58 1 3 29 14 1 59 2 4 30 15 2 60 3 5 31 16 3 61 4 6 32 17 4 62 5 7 33 1 5 78 1 23 49 17 21
4.49
Cecrops, junior Ericthei frater, rex Athen. 7u s regnavit ann. 40.
4.50
Acrisius, Argivorum rex 14u s, regn. ann. 39.
4.51
Lamperes, rex Assyriorum 23u s, regnavit ann. triginta.
4.52
Hujus temporibus, mortuo Acrisio, defecit regnum Argivorum, quod stetit per annos 452; exin translato in Micenas imperio, regnavit post Acrisium Euristeus, Steneli filius, deinde Atreus, Thyestes, Agamemnon, Egystus, Orestes, Thysamnus, Pentilus, Cometus usque ad Heraclydarum descensum in Peloponensem. 79 2 24 50 18 22 80 3 25 51 19 23
4.53
Post mortem Aoth Hebreos in ditionem sibi redigunt alienigenae annis 20, qui conjunguntur temporibus Debborae et Barach.
4.54
Debbora prophetissa judicavit populum annis 40, debellans hostes per Barach, qui fuit ex tribu Neptalim. Debbora vero fuit ex tribu Effraim, cujus prophetia de Christo minus est aperta et diuturna indiget expositione. 1 4 26 52 20 24 2 5 27 53 21 25 3 6 28 54 22 26 4 7 29 55 23 27 5 8 30 1 24 28 18 21 43 14 37 1 19 22 44 15 38 2 20 23 45 16 39 3
4.55
Ramses, rex Aegypt. 19u s, regnavit ann. 66. Pandion, rex Atheniensium 8u s, regnavit ann. 25. Micenarum regnum incipit. 21 24 1 17 1 4 28 1 8 24 8 11
4.56
Polibus, Sycion. rex 20u s, regn. ann. 40.-- Euristheus, rex Micenarum primus, regnavit ann. 43.
4.57
Pannias, rex Assyriorum 24u s, regnavit annis 45.
4.58
Hoc tempore Amphion regnabat Thebis, quem ferunt cantu cytharae saxa movisse, quia duro corde et, ut ita dixerim, saxei quidem erant auditores.
4.59
Ea etiam quae de Spartis memorantur hoc tempore contigisse dicuntur, quod Palefatus scribit, eos, cum proximarum essent regionum, adversus Cathmum constitisse, et propter repentinos quasi de terra contractus et ex omni parte confluentiam Spartos esse vocatos.
4.60
Ilium conditum est ab Ilo.
4.61
( H. R.) His temporibus Laurentes ubique in Italia regnabant, quorum rex primus, ut quidam dicunt, Picus fuit, filius Saturni. Qui Saturnus Jovem filium de Grecia fugiens, in civitate quae ex ejus nomine Saturnia dicta est latuit, cujus ruinae hactenus cernuntur in finibus Tusciae non longe ab Urbe. Et quia in Italia latuit, ab ejus latebra Latium appellata est. Hic rudes adhuc populos et in montibus aut silvis latitantes ad plana deduxit, domos aedificare, terras colere, vineas plantare docuit, atque humanis moribus vivere instituit, cum antea semiferi glaudium alimentis tantummodo vitam sustentarent, et aut in speluncis aut frondibus virgultisque contextis casulis habitarent. Et quia docuit eos terram stercore conficere, ut uberiores funderet fruges, Stercutius sive Sterticen vocatus est.( AUG. l. l.-- H. R.) Ipse etiam et nummos aereos primus instituit. Pro quibus meritis indocilis et rustica multitudo deum illum appellavit. Sed ut quibusdam placet, primus in Italia regnavit Janus, deinde Saturnus, quem ipse Janus fugientem de Grecia suscepit et propter ingenium ejus in regni consortium assumpsit,( H. R.) deinde Picus, filius ejus, de quo fabulose dicitur, quod a quadam maga famosissima Circe nomine ob contemptum ejus amorem in avem nominis sui mutatus sit, eo quod augur preclarus avem picum in augurio secum habuerit( Cf. AUG. l. l.).( H. R.) Post hunc filius ejus Faunus, qui fuit pater Latini, cujus mater Carmentis Nicostrata Latinas litteras creditur repperisse. Quibus regnantibus 150 anni referuntur evoluti. Regnante tamen Latino, qui Latinam linguam correxit Latinosque de nomine suo vocavit, Troja capta est, cum apud Hebreos Lapdon tercium sui principatus ageret annum. Hebr. Assyr. Sycion. Aegypt. Argiv. Athen. 40 13 20 36 20 23
4.62
Post mortem Debborae Hebreos in ditionem redegerunt alienigenae annis 7, qui conjuncti sunt annis Gedeon secundum traditiones Judeorum. Gedeon, qui et Hierobaal, ex tribu Manasse judicavit populum Hebreorum annis quadraginta. 1 14 21 37 21 24 2 15 22 38 22 25 3 16 23 39 23 1 21 34 1 57 41 19 22 35 2 58 42 20 23 36 3 59 43 21 24 37 4 60 1 22 31 44 11 1 8 29 32 45 12 2 9 30 33 1 13 3 10 31 40 8 20 10 17 38
4.63
Egeus, filius Pandionis, rex Athen. 9u s, regn. annis 48. Inachus, rex Sycion. 21u s, regnavit ann. 42.
4.64
Atreus et Thiestes fratres regnaverunt Mycenis annis 65.
4.65
Menoses, rex Aegypt. 20u s, regn. ann. 40. Hic a quibusdam( OROSIO) dicitur Vesoces.
4.66
Sosarmus, rex Assyriorum vicesimus quintus, regnavit annis decem et novem. His temporibus quidam asscribunt gesta Liberi patris et ea quae de Ligurgo et Acteone et Pentheo dicuntur.
4.67
Abimelech filius Gedeon ex concubina, occisis fratribus suis septuaginta, judicavit populum Hebreorum annis tribus 1 9 21 11 18 39 2 10 22 12 19 40 3 11 23 13 20 41 1 12 24 14 21 42 8 19 31 21 28 1
4.68
Thola, filius Foa patrui Abimelech, judicavit Hebreos annis 22
4.69
Theseus, filius Aegei, rex Athen. 10u s, regnavit ann. 30.
4.70
Mitreus, rex Assyriorum vicesimus sextus, regnavit annis 27.
4.71
Hoc tempore Orpheus Trax clarus habebatur, cujus discipulus fuit Museus, Emolpi filius.
4.72
Linus etiam, magister Herculis, famosus fuit; ipse etiam Hercules certamina multa egit, Antheum interfecit, qui idcirco filius Terrae dicitur fuisse cadensque vires ex ea sumpsisse, quia palestricae artis, quae in terra exercetur, scientissimus erat. Ydram autem quam Hercules occidit, licet alii dicant paludem fontibus redundantem, Plato asserit mulierem fuisse callidissimam sophystam.
4.73
Bellum Laphytarum et Centaurorum hoc fuit in tempore, quos scribit Palefatus nobilissimos equites fuisse Thessalorum, ipsosque a Laphitis creditos et dictos esse Centauros, quia discurrentes in bello equites velut unum corpus equorum et hominum sua velocitate viderentur conficere.
4.74
Ea etiam quae de Dedalo referuntur hoc tempore fuisse dicuntur, qui visus est fecisse simulacra se moventia, qui etiam primus omnium pedes statuarum a se invicem separavit, aliis conjunctim eas facientibus, necnon quomodo cum filio Icharo Minoem navi fugerit, et propter nimiam velocitatem et investigabilem fugam avolasse pennis estimatus sit.
4.75
Minos Cretensibus leges dedit, cujus filius Androgeus ab Atheniensibus dolo interfectus est, cum ludos agentes superaret. Unde atrocissimum inter Cretenses et Athenienses certamen fuit, ubi populis utrisque profligatis, cruentiorem victoriam infeliciter exercuerunt Cretenses. Qui nobilium Atheniensium filios Minotauro devorandos crudeliter addicebant. Utrum vero hic Minotaurus ferus ac inhumanissimus crudelisque fuerit homo, an informe prodigium, dubitatur( ita Oros.). Scribit enim Philocorus in secundo Attidis libro, magistrum Minois fuisse Taurum nomine inhumanum atque crudelem, et quia Minos super mortem Androgei agonem statuerat, premii nomine pueros Atticos largiens, ille fortissimus omnes in contentione superabat; sed tandem factum est, ut a Theseo in palestria vinceretur, ob quod Athenienses pueri a tributaria poena liberati sunt. Theseus autem Athenienses, qui prius per regionem dispersi erant, in unam congregavit civitatem. Qui etiam Helenam rapuit, quam rursus fratres illius receperunt, capta matre Thesei. Tandem Theseus Athenas profugus dereliquit, ignominiose ejectus.
4.76
Hoc etiam tempore Argonautae fuerunt, qui cum Jasone pro rapiendo vellere aureo Colchos petierunt. Quo tempore Laomedon regnavit apud Trojam, post quem filius ejus Priamus, sub quo Troja capta est.
4.77
Eodem quoque tempore Vesoces rex Aegypti meridiem et septentrionem, divisas pene toto coelo ac pelago plagas, aut miscere bello aut regno jungere studens, Scythis primus bellum indixit, missis prius legatis, qui hostibus parendi leges dicerent. Scythae autem legatis responderunt, stolide opulentissimum regem adversus inopes sumpsisse bellum, quod timendum sibi magis versa vice fuerit; propter incertos belli eventus nulla ibi premia, et dampna manifesta; porro sibi non exspectandum dum ad se veniatur, sed causa predae ultro se obviam ituros. Nec mora; nam dicta factis insecuntur, primumque ipsum Vesocen territum refugere in regnum cogunt, destitutum vero exercitum invadunt, omnemque belli apparatum capessunt, universam quoque Aegyptum depopularentur, nisi paludibus Nili impedirentur. Inde continuo reversi, totam Asiam infinitis cedibus perdomuerunt. Hi autem fuerunt, qui Getae vel Gothi dicti sunt, et hoc modo hocque tempore primum de Scythia exierunt( cf. Jord. de reb. Cet., c. 6. 9 1 32 22 29 2 20 12 1 33 40 13 21 13 2 34 41 14 22 14 3 35 42 15
4.78
Mitreus .
4.79
Festus, Sycion. rex 22u s, regn. ann. 8.
4.80
Jair ex tribu Manasse judicavit populum Dei annis viginti duobus habens filios bellatores 30, totidem civitatum principes. Hebr. Assyr. Sycion. Aegypt. Mycen. Athen. 1 15 4 36 43 16 2 16 5 37 44 17 3 17 6 38 45 18 4 18 7 39 46 19 5 19 8 40 47 20 6 20 1 1 48 21 7 21 2 2 49 22 8 22 3 3 50 23 9 23 4 4 51 24 10 24 1 5 52 25 11 25 2 6 53 26 12 26 3 7 54 27 13 27 4 8 55 28
4.81
Adrastus, Sycion. rex 23u s, regn. ann. 4.-- Agamenes, rex Aegypt. 21u s, regnavit annis 26.
4.82
Phylopides, Sycion. rex 24u s, regnavit annis 31.
4.83
Thautanes, rex Assyriorum vicesimus septimus, regnavit annis 32.
4.84
His temporibus Minos adhuc leges et jura constituit, qui tandem in Sicilia adversus Dedalum arma capiens, a filiabus Cocali occiditur.
4.85
Tunc etiam Hercules agonem Olympiacum constituit, a quo usque ad primam olimpiadem subputantur anni 430. Cui inter ejus ingentia duodecim annumerantur insignia Qui dum plura fortiter fecisset, incidit in morbum pestilentem, et ob remedium doloris injecit se in flammas in monte Oeta, sicque morte finitus est anno aetatis suae 52.
4.86
Per hoc tempus Alexander Paris Helenam rapuit, propter quam decennale Trojanum bellum ortum et Troja capta est. Rapuit autem eam anno 15. Thautanis et 25. anno ejus Troja capta est 14 1 5 9 56 29 15 2 6 10 57 30 16 3 7 11 58 1 22 9 13 17 64 7
4.87
Thautanes .
4.88
Menesteus, rex Athen. 11u s, regn. ann. 23.
4.89
Post mortem Jair Hebreos in suam ditionem redigunt Ammonitae annis 19, qui cum temporibus posteriorum judicum computantur juxta traditionem Judaeorum. 1 10 14 18 65 8 2 11 15 19 1 9 1 16 20 24 6 14
4.90
Jepthe judicavit populum Hebreorum annis 6.
4.91
Agamemnon Micenis imperat. ann. 15, cujus anno 15o Troja capitur.
4.92
Abessan sive Esebon judicavit populum Dei annis septem, habens triginta filios totidemque filias, deditque filias viris et filiis duxit uxores dum adhuc viveret 2 17 21 25 7 15 3 18 22 26 8 16 4 19 23 1 9 17 5 20 24 2 10 18 6 21 25 3 11 19 7 22 26 4 12 20
4.93
Theores, Aegypt. rex 22u s, regn. ann. 7.
4.94
Labdon judicavit populum Dei annis octo, habens filios 40. In libro autem Judicum fertur post Esebon rexisse populum ann. 10 judex Aglaon, qui apud 70 interpretes non habetur. Tercio autem anno Labdon, qui est 25u s Thautanis, capta est Troja. 1 23 27 5 13 21 2 24 28 6 14 22 3 25 29 7 15 23
4.95
Excidium Trojae, ex quo usque ad primam olimpiadem computantur anni 405.
4.96
Aegyptiorum dinastia vicesima mox post excidium Trojae incipit, tendens per annos centum septuaginta septem, cujus temporis reges apud nos non habentur.-- Micenarum vero reges post haec non scribuntur in ordine; regnavit tamen post Agamennonem Egistus, post quem Orestes, dein Thysamenus, Pentilus, Cometus; sicque post annos octoginta ab excidio Trojae ad Lacedemones translatum est regnum. 4 26 30 1 1 5 27 31 2 2
4.97
Demophoon, filius Thesei, rex Athen. 12u s regnavit ann. 33.
4.98
Aeneas fugiens de Troja venit ad Italiam cum viginti navibus, ut dicunt( H. R. JORD.), anno tercio post excidium Trojae, licet quidam dicant( cf. Hier., Jord., H. R., AUG.), eum venisse anno septimo, seque conjunxit affinitatis gratia cum Latino, filio Fauni, rege Latinorum, accepta filia ejus Lavinia in uxorem, interfecto Turno, Dauni Tuscorum regis filio, qui eam desponsaverat; sicque Frigas Italosque populos unitos nominavere Latinos, et jam ex tunc et deinceps quamvis in pauperrimo regno locoque angusto qui dicebatur Agro Laurentum regnaverunt. Mortuo autem Latino, regnavit Aeneas annis tribus, fecitque castellum quod ex nomine uxoris suae Lavinium appellavit. Qui dum sevissimus esset ac crudelissimus belligerator et nulli parceret, ob tantam impietatem a Deo ictu fulminis percussus interiit. Quidam dicunt quod Aeneas et Frigas duo fratres fuerint germani, e quibus Aeneas in Latio, Frigas regnaverit in Frigia, de quo progressa progenies cum per multas regiones vagando cum uxoribus et liberis oberraret, elegit sibi regem ex se Francionem nomine, ex quo Franci putantur vocari, eo quod ipse fortissimus esset, et dum cum plurimis gentibus pugnasset, dirigens iter suum in Europam, inter Rhenum et Danubium consedit, ibique mortuo Francione, plurima prelia gesserunt quos reliquit, quibus attriti, ad parvam manum deducti sunt. Hinc duces ex se constituerunt, attamen jugum alterius ferre semper recusaverunt. Ex quibus progressi estimantur qui adhuc Franci vocantur.
4.99
( H. R.) Mortuo autem Aenea, Ascanius, filius ejus, quem ei Creusa apud Trojam peperit, quemque secum adduxit, regnum suscepit, annisque 38 regnavit. Genuit autem Lavinia filium post mortem Aeneae, quem Postumum Aeneam vocavit, qui etiam Silvius dictus est, ut quidam dicunt quia Lavinia, metuens invidiam Ascanii, clam eum in silva genuit et nutrivit.( H. R.) Quem tamen Ascanius summa pietate educavit, et derelinquens Lavinium novercae suae Laviniae, Albam condidit civitatem, ibique regnavit, filiumque generans Julium vocavit, unde familia Juliorum orta est. Cumque regnasset Ascanius annis 38, et filius ejus adhuc esset parvulus nec regendis civibus idoneus, fratrem suum Postumum Aeneam Silvium regni reliquit heredem, a quo reges postmodum dicti sunt Silvii, et ab Alba Albani
4.100
His temporibus facta dicuntur ea quae de Ulixe referuntur, quomodo trieri fugerit Scyllam, hospites spoliare solitam. Scribit quoque Palefatus in primo libro incredibilium, Syrenas tunc fuisse meretrices, quae decipiebant navigantes.
4.101
Tunc etiam Pyrrus in templo Delphici ab Oreste occiditur, proditione sacerdotis Macharei.
4.102
Homerum quoque tunc fuisse quidam dicunt, de cujus tempore varia opinio est, aliis dicentibus eum fuisse post annos centum Trojanae eversionis, aliis post 200 aliis post 180 aliis diverso modo. Hebr. Assyr. Sycion. Aegypt. Alban. Athen. 6 28 1 3 Latin. Aeneas. 3 7 29 2 4 1 4 8 30 3 5 2 5
4.103
Pelasgus, Sycion. rex 25u s, regn. ann. 20.
4.104
Post Lapdon Hebreos in ditionem suam redigunt alienigenae annis 40, qui annumerantur temporibus judicum posteriorum secundum traditionem Hebreorum.
4.105
Samson judicavit populum Hebreorum annis viginti. Qui cum mirabiliter fortis esset, a gentibus putatus est Hercules. 1 31 4 6 3 6 2 32 5 7 1 7 3 1 6 8 2 8 18 16 1 23 17 23 19 17 2 24 18 24 20 18 3 25 19 25
4.106
Ascanius, Albanorum rex primus, regn. ann. 38.
4.107
Teuteus, Assyriorum rex vicesimus octavus, regnavit ann. quadraginta. Cujus anno primo Ascanius civitatem condidit, quam Albam longam vocavit.
4.108
Zeuxippus, rex Svcioniorum 26u s et ultimus, regnavit ann. 32.
4.109
Heli sacerdos pariter et judex erat annis quadraginta, sub quo arca capta est, quod ille audiens ceci de sella sua et mortuus est. 1 19 4 26 20 26 9 27 12 34 28 1 20 38 23 45 1 12 21 39 24 46 2 1 22 40 25 47 3 1 23 1 26 48 4 2 30 8 55 11 1 31 9 56 12 2 40 18 65 21 11
4.110
Onixistes, Athen rex 13u s, regnavit ann. 12.
4.111
Silvius Postumus, filius Aeneae, Albanorum rex secundus, regnavit annis 29.
4.112
Aphidas, Athen. rex 14u s, regnavit annum unum.
4.113
Thymaetes, Athen. rex 15u s, regnavit ann. 8.
4.114
Tineus, rex Assyriorum 29u s, regnavit annis 30. Quo regnante filii Hectoris, expulsis Antenoris posteris, receperunt Ilium, Heleno subsidium sibi ferente.
4.115
Melanthus Athen. 16u s regnavit ann. 37
4.116
Defecit regnum Sycioniorum, quod per annos 962 traditur porrectum.
4.117
Samuel propheta et judex et Saul rex populum Hebreorum regebant annis quadraginta. Ex hoc coeperunt reges esse in populo Hebreorum; Saul quippe primus erat 1 19 66 22 12 9 27 74 1 20 10 28 75 2 21 11 29 76 3 22 12 30 77 4 23
4.118
Aeneas Silvius, Albanorum rex tercius, regnavit ann. 31, In alia vero reperitur hystoria, Latinum Silvium quarto regnasse loco, Silviae et Melampodis filium, fratrem Postumi Silvii, et quinto, qui nunc hic quartus ponitur, Silviam Aeneam, Silvii Postumi filium.
4.119
Dercilus, rex Assyriorum tricesimus, regnavit annis 40. Quidam dicunt, hoc tempore Homerum fuisse.
4.120
Hoc tempore Peloponenses contra Athenienses dimicant. Codrus autem rex Atheniensium Peloponensibus, suae civitatis hostibus, se interficiendum ignotus obtulit, sicque patriam liberavit, Responsum enim acceperant Peloponenses, tum demum se superaturos esse Athenienses, si regem illorum non occidissent; Codrus autem habitum pauperis induens, accessit ad castra colligens ligna, eosque jurgiis provocavit, donec eum quidam interfecerunt.( AUG. l. l.) Unde ait Virgilius: Et jurgia Codri. Quem Athenienses tanquam deum honore sacrificiorum coluerunt. Hebr. Assyr. Aegypt. Alb Athen. Laced. Chorinth. 13 1 78 5 24 14 2 79 6 25 15 3 80 7 26 16 4 81 8 27 1 1 27 15 92 19 1 12 12 40 28 105 1 14 25 25
4.121
Lacedemoniorum et Chorinthiorum regna exoriuntur; sed Lacedemoniorum rex primus Euristheus regnavit annis 42. Corinthiorum vero primus Alethes regnavit annis 35.
4.122
Codrus, filius Melanthi, rex Atheniensium 17u s, regnavit annis 21.
4.123
Latinus Silvius, rex Albanorum quartus, regnavit ann. 50.
4.124
Hic finitur aetas tercia, habens annos nongentos quadraginta, et fiunt simul anni trium aetatum 2888. Quarta aetas dehinc incipit a David 1 29 106 2 15 26 26 8 36 113 9 1 33 33 9 37 114 10 2 34 34 10 38 115 11 3 35 35 11 39 116 12 4 36 1 12 40 117 13 5 37 2 13 1 118 14 6 38 3 14 2 119 15 7 39 4 15 3 120 16 8 40 5 16 4 121 17 9 41 6 17 5 122 18 10 2 7 18 6 123 19 11 1 8 19 7 124 20 12 1 9 28 16 133 29 1 10 18 1 29 146 42 14 23 31 2 30 147 43 15 24 32 3 31 148 44 16 25 33 4 32 149 45 17 26 34 5 33 150 46 18 27 35 6 34 151 47 19 28 36 7 35 152 48 20 29 37 8 36 153 49 21 30 1 9 37 154 50 22 31 2 10 38 155 1 23 32 3 11 1 156 2 24 33 4 12 2 157 3 25 34 5 13 3 158 4 26 35 6 14 4 159 5 27 1 7 24 14 169 15 1 11 17 33 23 1 24 10 20 26 40 30 8 31 17 27 33
4.125
David ex tribu Juda rex Israel regnavit annis 40, prophetantibus in Judaea Samuele, Gath, Nathan, Asaph; sub quo Abiathar pontifex.
4.126
Medon, rex Athen. 18u s, regnavit ann. 20.
4.127
Yxyon, rex Chorinthiorum secundus, regnavit annis 37.
4.128
Eupales, Assyriorum rex tricesimus primus, regnavit annis triginta octo. Cujus anno 30, ut quidam dicunt, Kartago condita est a Carcedone Tyrio, sive ut alii volunt a filia ejus Didone, anno centesimo tricesimo quinto post eversionem Trojae.
4.129
Aegis, Lacedemonum rex secundus, regnavit annum unum, post quem tercius Echestratus regnavit ann. 35. Acastus, Athen. rex 19u s, regnavit ann. 36.
4.130
Salomon, filius David, omnium Hebreorum regum sapientissimus ac ditissimus, potitur regno Israhelitico, a patre David nobiliter dilatato, qui Domino monente templum Hierosolimis mirabiliter, patris suffragantibus impensis, quarto regni sui anno aedificare coepit, annoque regni 11o omne opus templi consummavit. Regnavit autem annis 40. Sadoch et Ahias Sylonites prophetabant.
4.131
Prima templi aedificatio, ex qua usque ad desolationem ejus anni 442, menses 4, dies 10, usque ad restaurationem vero ejus, id est ad secundum annum Darii, anni 512, menses 7, dies 20.
4.132
Egelaus, rex Chorint. 3u s, regnavit ann. 37.
4.133
Alba Silvius, Albanorum quintus, regnavit ann. 39. Laosthenes, rex Assyriorum tricesimus secundus, regnavit annis quadraginta quinque.
4.134
Labotes, rex Lacedem. quartus, regnavit ann. 37. Archippus, rex Athen. 20u s, regnavit ann. 19. Aegyptiorum dinastia 21a, in qua primus regnavit Semendis ann. 26.
4.135
Hic oritur dissonantia hystoriarum in annis videlicet Salomonis, qui in libro Regum dicitur annis quadraginta regnasse. Josephus vero dicit( III, 11), eum annis octoginta regnum tenuisse, et omne vitae illius spacium annorum 94 fuisse. Mortuo autem Salomone, regnum Hebreorum divisum est, et duae tantum tribus remanserunt cum Roboam, filio Salomonis, qui regnavit in Hierusalem; quae duae tribus ex eo quod David ex tribu Juda ortus est, dictae sunt Juda, unde et universa gens Judaeorum sortita est nomen; decem vero tribus retinentes antiquum nomen, Israel dictae sunt, regemque sibi elegerunt Hieroboam, qui regnavit in Samaria.
4.136
Roboam itaque, filius Salomonis, regnavit super Judam in Hierusalem ann. 17, licet alii dicant 22. Cujus anno quinto Sesahc( ita Beda) sive Susachim rex Aegypti pugnans contra Hierusalem, cepit eam, et spoliavit templum. Prophetabant autem in Judaea Achias, Amos, Johel et Azarias.
4.137
Hieroboam autem regnavit super Israel in Samaria ann. 22, et peccare fecit Israel in vitulis aureis, quod malum per annos multo prevaluit. Juda. Israel Assyr. Aegypt. Alban. Athen. Laced. Chor. 1 1 31 9 32 18 28 34 2 2 32 10 33 19 29 35 3 3 33 11 34 1 30 36 4 4 34 12 35 2 31 37 5 5 35 13 36 3 32 1 6 6 36 14 37 4 33 2 7 7 37 15 38 5 34 3 8 8 38 16 39 6 35 4 9 9 39 17 1 7 36 5 10 10 40 18 2 8 37 6 11 11 41 19 3 9 1 7 12 12 42 20 4 10 2 8 13 13 43 21 5 11 3 9 14 14 44 22 6 12 4 10 15 15 45 23 7 13 5 11
4.138
Thersippus, Atheniensium rex vicesimus primus, regnavit ann. 41.
4.139
Primnis rex Chorinthiorum quartus, regnavit annis triginta quinque.
4.140
Egyptus Silvius sive Atis, rex Albanorum sextus, regnavit annis viginti quatuor. Doristus, Lacedemoniorum rex quintus, regnavit annis viginti novem.
4.141
Pyriciades, rex Assyriorum tricesimus tercius, regnavit annis triginta.
4.142
His temporibus Ephesus condita est ab Andronico. Samus quoque conditur et Smirna in modum urbis ampliatur. Una etiam ex Sybillis claruit, quia plures legimus. 16 16 1 24 8 14 6 12 17 17 2 25 9 15 7 13 1 18 3 26 10 16 8 14 2 19 4 1 11 17 9 15 3 20 5 2 12 18 10 16 1 21 6 3 13 19 11 17 2 22 7 4 14 20 12 18 3 1 8 5 15 21 13 19 4 2 9 6 16 22 14 20 5 1 10 7 17 23 15 21 12 8 17 14 24 30 22 28 13 9 18 15 1 31 23 29 20 16 25 22 8 38 1 1 21 17 26 23 9 39 2 2 22 18 27 24 10 40 3 3 23 19 28 25 11 41 4 4 24 20 29 26 12 1 5 5 25 21 30 27 13 2 6 6 26 22 1 28 14 3 7 7 27 23 2 29 15 4 8 8 28 24 3 30 16 5 9 9 29 1 4 31 17 6 10 10 30 2 5 32 18 7 11 11 31 1 6 33 19 8 12 12 40 10 15 1 28 17 21 21 41 11 16 2 1 18 22 22 1 12 17 3 2 19 23 23 2 1 18 4 3 20 24 24 2 19 1 4 21 25 25 4 3 20 2 5 22 26 26 5 4 1 3 6 23 27 27 12 11 8 1 13 30 34 34 13 12 9 2 1 31 35 35 14 13 10 3 2 1 36 1 15 14 11 4 3 2 37 2 16 15 12 5 4 3 38 3 17 16 13 6 5 4 39 4 18 17 14 1 6 5 40 5 19 18 15 2 7 6 41 6 20 19 16 3 8 7 42 7 21 20 17 4 1 8 43 8
4.143
Abia, filius Roboam regnavit super Judam in Hierusalem annis tribus.
4.144
Pseusennes, rex secundus vicesimae primae dinastiae Aegyptiorum, regnavit annis quadraginta et uno.
4.145
Asa, filius Abiae, regnavit in Hierusalem super Judam annis quadraginta et uno, prophetantibus in Judaea Aggeo, Hieu, Amos, Johel, Azaria, qui et Abdo, Abdia, Michea.
4.146
Nabath, filius Hieroboam, regnavit in Samaria annis duobus, quem interfecit Baasa, et regnavit pro eo.
4.147
Baasa regnavit super Israel in Samaria annis viginti quatuor.
4.148
Tria milia annorum ob origine mundi.
4.149
( HIER. et H. m.) Capis Silvius, qui Capuam condidit, filius regis superioris, rex Albanorum septimus, regnavit ann. viginti et octo.
4.150
Agesilaus, Lacedem. rex 6u s, regnavit ann. 44.-- Bachis, Chor. rex 5u s, regnavit ann. 35.
4.151
Phorbas, rex Atheniensium vicesimus secundus, regnavit ann. triginta et uno. Offractheus, rex Assyriorum tricesimus quartus, regnavit annis viginti.
4.152
Hela, filius Baasa, regnavit super Israel annis duobus, quem occidit Zambri et regnavit in loco ejus septem diebus.
4.153
Amri, occiso Zambri, regnavit super Israel annis duodecim. Nefercheres rex Aegypt. regnavit ann. quatuor. Carpentius Silvius, rex Albanorum octavus, regnavit annis tredecim.
4.154
Josaphat, filius Asae, regnavit super Judam in Hierusalem ann. viginti quinque. Cujus temporibus prophetaverunt Helias, Heliseus, Abdias, Zacharias, Micheas.
4.155
Ahab, filius Amri, regnavit super Israel ann. viginti duobus.
4.156
Ammenopthis, rex Aegypt. regnavit ann. novem.
4.157
Offratanes, rex Assyriorum tricesimus quintus, regnavit annis quinquaginta.
4.158
Osochor rex Aegypt. regnavit annis sex.
4.159
Tiberinus Silvius, Carpentii filius, rex Albanorum nonus, regnavit ann. octo.( H. m.) Hic cadens in fluvium Albulam extinctus est, unde postea Tiberis appellatus est.
4.160
Megiales vel Migades, rex Atheniensium vicesimus tercius regnavit annis triginta.-- Agelas rex Corinthiorum 6u s regnavit ann. 30.
4.161
Spinnacheus rex Aegyptiorum regnavit annis 9.
4.162
Agrippa Silvius, filius Tyberini, rex Albanorum decimus, regnavit annis 40.
4.163
His temporibus quidam dicunt Homerum fuisse. In Latina quippe hystoria haec ad verbum scripta reperimus( ita Hier.): Agrippa apud Latinos regnavit. Homerus in Grecia claruit, ut testantur Apollodorus grammaticus et Euphorbus historicus ante Urbem conditam anno 143, et ut ait Cornelius Nepos ante olimpiadem primam anno 138. 22 21 18 5 2 9 44 9 23 22 19 6 3 10 1 10 24 1 20 7 4 11 2 11 25 2 21 8 5 12 3 12 1 1 22 9 6 13 4 13 2 2 23 1 7 14 5 14 3 3 24 2 8 15 6 15 4 4 25 3 9 16 7 16 5 5 26 4 10 17 8 17 6 6 27 5 11 18 9 18 7 7 28 6 12 19 10 19 8 8 29 7 13 20 11 20 1 9 30 8 14 21 12 21 1 10 31 9 15 22 13 22 2 11 32 10 16 23 14 23 5 12 33 11 17 24 15 24 4 1 34 12 18 25 16 25 5 2 35 13 19 26 17 26 6 3 36 14 20 27 18 27 7 4 37 15 21 28 19 28 1 5 38 16 22 29 20 29
4.164
Archelaus, rex Lacedemoniorum 7u s, regnavit annis 60.
4.165
Ochozias, filius Ahab, rex Israel regnavit in Samaria annis 2.
4.166
Joram, filius Ahab, frater Ochoziae, regnavit super Israel annis 12.-- Joram, filius Josaphat, regnavit super Judam in Hierusalem annis 8. Quo tempore prophetabant in Judea Helias et Heliseus et Micheas. Septimo autem regni ejus anno Helias raptus est.
4.167
Spusennes rex Aegyptiorum regnavit annis 35.
4.168
Helias rapitur.
4.169
Aazias sive Ochozias( ita Hier.), filius Joram regis Juda, regnavit anno uno.
4.170
Athalia, mater Aaziae, regnavit in Hierusalem annis septem. Quae cum occidisset omne semen regis filii sui, Josabeth filia Joram, soror Aaziae, furata est Joas, filium regis Aaziae, et abscondit eum, qui postea regnavit. Haec Josabeth uxor fuit pontificis Joiadae, quem Dominus in evangelio Barachiam vocat, qui clarus eo tempore habebatur, solusque post Moysen centum triginta annos vixisse perhibetur.
4.171
Hieu interfecit Joram, filium Ahab, regem Israel anno duodecimo regni sui, et regnavit ipse super Israel ann. viginti octo.
4.172
Joas, filius Aaziae sive Ochoziae, patrocinante Joiada pontifice regnavit super Judam in Hierusalem annis quadraginta. Hic anno sexto sive ut quidam scribunt tricesimo sexto regni sui Zachariam, filium Joiadae, occidit oblitus bonorum quae fecit sibi Joiada.
4.173
Heliseus moritur. 2 6 39 17 23 30 21 30 3 7 40 18 24 1 22 1 14 18 1 29 35 12 33 12 15 19 2 30 36 13 34 13 10 20 3 31 37 14 35 14 17 21 4 32 38 15 36 15 18 22 5 33 39 16 37 16 19 23 6 34 40 17 38 17 20 24 7 35 1 18 39 18 21 25 8 1 2 19 40 19 22 26 9 2 3 20 41 20 23 27 10 3 4 21 42 21 24 8 11 4 5 22 43 22 25 1 12 5 6 23 44 23 26 2 13 6 7 24 45 24 27 3 14 7 8 25 46 25 28 4 15 8 9 26 47 1 29 5 16 9 10 27 48 2 30 6 17 10 11 28 49 3 31 7 18 11 12 1 50 4 39 15 26 19 1 9 58 12 40 16 27 20 2 10 59 13 1 17 28 21 3 11 60 14 2 1 29 1 4 12 1 15 10 9 37 9 12 1 9 23 11 10 38 10 13 2 10 24 12 11 39 11 14 3 11 25 13 12 40 12 15 4 12 26 14 13 41 13 16 5 13 27 15 14 42 14 17 6 14 28 16 15 1 15 18 7 15 29
4.174
Diognitus, rex Athenarum vicesimus quartus, regnavit ann. viginti octo.-- Eudemus, rex Corinthiorum septimus, regnavit annis viginti quinque.
4.175
Acrazapes, rex Assyriorum tricesimus sextus, regnavit annis quadraginta duobus.
4.176
Aremius Silvius, Agrippae filius, Albanorum rex undecimus, regnavit annis decem et novem. Hic inter montes ubi nunc Roma est presidium Albanorum ponens, ob impietatem fulminatus est. Hujus filius Julius Proculus proavus fuit Julii Proculi illius qui cum Romulo Romam commigrans fundavit Juliam gentem.
4.177
Sisonchus rex Aegypt. regnavit ann. viginti et uno.
4.178
Joazhaz, filius Hieu, regnavit super Israhel annis decem et septem.
4.179
Aristedemes, rex Chorinthiorum octavus, regnavit annis triginta quinque.
4.180
Fereclus, rex Athenarum vicesimus quintus, regnavit annis decem et novem.
4.181
Aventinus Silvius, Aremii filius, Albanorum rex duodecimus, regnavit ann. triginta sex. De cujus nomine mons Aventinus dictus est, quia ille ibi sepultus est.
4.182
Amasias, filius Joas, regnavit in Hierusalem annis viginti et novem.
4.183
Joas, filius Joachaz, regnavit super Israel annis sedecim.-- Osorthon rex Aegypt. regnavit ann. quindecim. Theleclus, rex Lacedemoniorum octavus, regnavit annis quadraginta.
4.184
Arifron, rex Atheniensium vicesimus sextus, regnavit annis viginti.
4.185
Tonos Concoloros, quem Greci Sardanapallum nominant, rex Assyriorum tricesimus septimus regnavit annis viginti. Hic muliere corruptior inter scortorum greges femineo habitu purpuram colo tractans, a nullo suorum pene videbatur, a prefecto autem suo Arbace, qui tunc Medis prefuit, visus atque exsecrationi habitus, mox etiam, excitis Medorum populis, provocatus ad bellum, vincitur, seque ardenti pyrae pre dolore injiciens concrematur; sicque Arbaces regnum capiens ad Medos transtulit; regnum vero Assyriorum post annos mille ducentos 19 a primordio regni Nini, ex quo vero pater ejus Belus regnare coepit post annos mille 294 finem tantae diuturnitatis accepit. Ferunt autem, interim usque ad Dejochum regem sine principibus res agi, et in medio hoc tempore Chaldeos proprie prevaluisse, quorum separatim quaedam regum successiones feruntur. Reliquae quoque gentes propriis regibus utebantur. Idem Sardanapalla Tharsum atque Anchiliadem condidit.
4.186
Per idem tempus Esiodus poeta claruit, atque Fidon Argivus mensurarum pondera reperit. Lycurgus Lacedemoniis jura componit. 17 16 2 1 19 8 16 30 18 1 3 2 20 9 17 31 19 2 4 3 21 10 18 32 20 3 5 4 22 11 19 33 21 4 6 5 23 12 20 34 22 5 7 6 24 13 21 35 23 6 8 7 25 14 22 1 1 13 15 1 32 1 29 8 2 14 16 2 33 2 30 9 3 15 17 3 34 3 31 10 4 16 18 4 35 4 32 11 5 17 19 5 36 5 33 12 6 18 20 6 37 6 34 13
4.187
Thelegotes rex Aegypt. regnavit ann. tredecim. Hieroboam, filius Joas, regnavit super Israel ann. quadraginta et uno.
4.188
Agemon, nonus rex Chorinthiorum, regnavit annis sedecim.
4.189
Ozias, qui et Azarias, filius Amasiae, regnavit super Judam annis quinquaginta duobus. Prophetabant hoc tempore Osee, Amos, Jonas, Ysaias, Micheas.-- Ponibastes rex Aegypt, regnavit ann. viginti quinque.-- Thespieus, Atheniensium rex vicesimus septimus, filius Arifronis, regnavit ann. viginti septem.
4.190
Hucusque ferunt hystoriae regnum Assyriorum stetisse a primo anno Nini per annos mille ducentos triginta et novem; ex hinc Medorum incipit regnum.
4.191
Arbaces Medus interfecto Sardanapalla rege Assyriorum, regnum eorum ad Medos transtulit, ipseque primus ibi regnavit viginti octo. Juda. Israel. Medeor. Aegypt. Alban. Athen. Laced. Chor. Maced. 7 19 1 7 1 7 35 14 8 20 2 8 2 8 36 15 9 21 3 9 3 9 37 16 10 22 4 10 4 10 38 1 11 23 5 11 5 11 39 2 12 24 6 12 6 12 40 3 13 25 7 13 7 13 1 4 1 26 38 20 1 20 26 14 17 14 27 39 21 2 21 27 15 18 15 28 40 22 3 22 1 16 19 16 29 41 23 4 23 2 17 20 17
4.192
Procas Silvius, filius Aventini, rex Albanorum duodecimus[ l. tredecimus, E. P.], regnavit annis viginti tribus. Alexander, rex Chorinthiorum decimus, regnavit annis viginti quinque.
4.193
Hoc in tempore regnum Macedonum sumpsit exordium, quorum rex primus Caranus fuit, qui annis viginti octo regnavit.-- Thalcamenes, rex Lacedemoniorum nonus et ultimus, regnavit annis triginta.
4.194
Osorthon rex Aegyptiorum, quem ipsi Herculem cognominaverunt, regnavit annis novem.
4.195
Agamestor, rex Atheniensium vicesimus octavus, regnavit annis viginti.
4.196
Zacharias, filius Hieroboam, regnavit super Israel mensibus sex, quem interficiens Sellum regnavit pro eo mense uno; hunc quoque interfecit Manaem et regnavit pro eo, sicque annus ille consumitur per diversos.
4.197
Amulius Silvius, Procae filius, rex Albanorum quartus decimus, regnavit annis quadraginta tribus. Hic habuit fratrem Numitorem, quem ipse regno privavit.( H. m.) Procas quippe, pater eorum, cum obisset, testamentum hereditatis duobus filiis suis Numitori et Amulio reliquit, ut unus pecuniam suam, alter regnum acciperet. Amulius vero fratri sui Numitori electionem dedit, ut quod desideraret acciperet. Qui pecuniam tulit, regnum Amulius obtinuit. Qui cum consuleret oraculum, responsum est ei quod a stirpe fratris occidendus foret; statimque fratrem de regno expulit. Qui abiens, vixit in agro suo. Erant autem e duo filii, Sergestus et Rhea, quae et Ilia est dicta. Metuens ergo Amulius responsum, Sergestum ad venationem secum duxit, eumque in venatione occidit, sororem vero ejus Rheam adimendi partus gratia Vestalem virginem fecit. Quae stupro subdita et gravida inventa, dum scelus suum excusare nititur a Marte se compressam mentitur.( H. m.) Quae cum duos geminos peperisset, septimo anno regni patrui, juxta legem viva defossa est in terra, pueros vero rex jussit exponi. Quos juxta ripam Tyberis vagiantes Faustulus, regii pastor armenti, inveniens, ad uxorem suam Accam Laurentiam detulit, quae ob rapacitatem corporis questuosi propter pulchritudinem a vicinis appellabatur Lupa. Unde et adhuc meretricum cellae lupanaria dicuntur. Acca vero pueros nutriens, inter alios pastores conversari docuit. Unde et a poetis finguntur a lupa in silva lactati et nutriti. Pueri vero Remus et Romulus cum adolevissent, collecta pastorum et latronum manu, Amulium apud Albam in ultionem matris interficiunt, et avum suum Numitorem in regnum constituunt. Juda. Israel. Medor. Aegypt. Alban. Athen. Laced. Chor. Maced. 30 1 24 5 1 3 18 21 18
4.198
Multa dissonantia est hystoriarum in dispositione regnorum Juda et Hierusalem, dicentibus aliis sic, aliis vero sic. In ipsis quoque Hebreorum libris, quorum auctoritate utimur, scilicet Josepho et Regum volumine ac Paralypomenon, quaedam in hujusmodi serie inveniuntur, quae sibi convenire non posse probantur, dum quidam regum tot et tot annis regnasse legantur, et tamen aliqui eorum necdum finitis precedentium annis alteri cum alteris maturius incoepisse regnare scribantur. Quod utrum vitio scriptorum pro varietate numeri errantium sit depravatum, vel qua ratione sic variatum, necdum invenimus certum. Quae dissonantia hoc in loco et in serie sequentium quatuor regum Israel usque in ejusdem regni destructionem reperitur, ubi liber Regum et ceteri Hebreorum cronicorum scriptoribus multum discordare videntur. Nam ut multis hystoriographis consentientibus habetur in cronicis, Hieroboam, filius Joas, regnavit in Israel ab 18o anno Amasiae per 40 annos et unum usque in vicesimum nonum Oziae sive Azariae, filii Amasiae, cujus tricesimo Zachariam, filium Hieroboam, cum sex menses regnaret, occidit Sellum, et regnavit pro eo mense uno; nam hunc occidens Manaem, regnavit pro eo annis decem usque in quadragesimum Azariae; a cujus 41o Phacee, filius Manaem, regnavit annis decem usque in quinquagesimum Azariae; a cujus quinquagesimo primo Phaceae, filius Romeliae, annis viginti usque in secundum Achaz regis Juda; a cujus tercio Osee annis novem usque in undecimum Achaz, qui est quintus decimus Madidi regis Medorum, quo anno multi scribunt captas esse decem tribus Israhel.
4.199
Haec cum juxta multorum opinionem sic teneantur, et in cronicis eodem modo scribantur, Hebreorum volumina, in quibus et liber Regum apud nos nescio an viciatus an purus, multum ab his discordare videntur; ubi scribitur quod supradictus Hieroboam, filius Joas, regnaverit in Israel a quinto decimo anno Amasiae regis Juda, Zacharias vero, filius Hieroboam, a tricesimo octavo Azariae, filii Amasiae, novem annis in medio transilitis. Quod qua ratione positum sit nescio. Cum enim Azarias rex Juda septimo decimo Hieroboam regis Israel quinquaginta duobus annis regnasse dicatur, Hieroboam vero quadraginta et uno regnum tenuisse dicatur, patet quod istius anni finiantur vicesimo octavo illius anno, qui regnare coepit suo septimo decimo. Et cum Zacharias, filius Hieroboam, tricesimo octavo Azariae regis Juda per sex tantum menses regnasse dicatur, invenire non valeo qua ratione a regno paterno, nemine interim regnante, tam diu suspenderetur, ut decimo a patris morte anno vix hereditate paterna potiretur, moxque post menses sex interficeretur. Nam Sellum quidam hunc occidit, ipseque secundum hanc computationem 39o Azariae anno mense uno regnavit; sed Manaen hunc interficiens, eodem anno regnare coepit, et usque ad quinquagesimum Azariae annum per decem annos regnavit. Cujus filius Phacee quinquagesimo et quinquagesimo primo Azariae anno regnavit per biennium, cum juxta superiorem supputationem in cronicis scribatur regnasse per decennium. Quem interficiens Phacee, filius Romeliae, regnavit in loco ejus annis 20, a quinquagesimo secundo Azariae anno usque in tercium Achaz, filii Jonatham, regis Juda, qui 18o anno ejusdem Phacee regnare coepit et sedecim annis regnavit. Osee vero, filius Hela, ultimus regnavit in Samaria super Israel annis novem, juxta quosdam cronicorum scriptores a tercio anno Achaz regis Juda, qui est septimus Madidi regis Medorum, ut captivitas decem tribuum, quae nono Osee anno facta est, in quintum decimum Madidi regis occurrat. At secundum Hebreorum libros quarto decimo Achaz regnare coepit Osee in Israel, decem annis item a morte Phacee nescio qua ratione intermissis, cum idem tamen Osee legatur Phacee propter regnum interfecisse. Hoc igitur ordine sexto anno Ezechiae regis Juda, qui est 26u s Madidi, nonus Osee annus occurrit, in quo ipse cum toto Israel captivatus est. Haec secundum Hebreos.
4.200
Has igitur diversitates in hystoriis inveniens, sed neutram partem veluti nullius auctoritatis homuncio reprehendere presumens, utriusque notavi opinionem, ut studiosiorem lectorem reddam cautiorem.
4.201
Nunc regum tempora, ut in cronicis inveni, sicut et hucusque perducta sunt, transcurram, in ultimo tantum Israheliticorum, hoc est in Osee, Hebreorum voluminum sequar auctoritatem. 31 1 25 6 2 4 19 22 19 32 2 26 7 3 5 20 23 20 33 3 27 8 4 6 21 24 21 34 4 28 9 5 7 22 25 22 35 5 1 1 6 8 23 1 23 41 1 7 7 12 14 29 7 1 42 2 8 8 13 15 30 8 2
4.202
Manaem, filius Gaddi, regnavit in Samaria super Israel annis decem.
4.203
Sosarmus, rex Medorum secundus, regnavit annis triginta. Cujus anno secundo Remus et Romulus nati sunt. Tunc etenim post innumerabiles, ut ita dicam, Laurenti loci et Latii reges Silvios Albanosque, qui per annos trecentos in Italia regnaverunt quamvis pauperrime, Amulius regnavit, cujus anno septimo de fratris sui Numitoris filia hi duo fratres nati sunt, qui postea Romam condiderunt,-- Spamus rex Aegypti regnavit annis decem.-- Thelestes, rex Chorinthiorum undecimus et ultimus, regnavit annis duodecim.
4.204
Phacee, filius Manaen, regnavit in Israel annis decem secundum quosdam, juxta Hebreos vero annis duobus.-- Chinus, rex Macedonum secundus, regnavit annis duodecim. 47 7 13 3 18 20. Juda. Israel. Medor. Aegypt. Alban. Athen. Maced. Lydor. 43 3 9 9 14 16 9 3 44 4 10 10 15 17 10 4 45 5 11 1 16 18 11 5 46 6 12 2 17 19 12 6 7
4.205
Finis regni Lacedem.
4.206
Bocchoris rex Aegypti regnavit annis quadraginta sex. Hic Aegyptiis jura constituit, sub quo et agnus locutus est.
4.207
Aeschilus, Agamestoris filius, rex Atheniensium vicesimus nonus, regnavit annis viginti tribus. Hujus anno secundo, qui ab excidio Troiae quadringentesimus quintus computatur, olympias prima coepit, quem Yphitus, filius Fraxonidis filii Hemonis, primus instituit, in qua Chorebus Eliensis victor extitit. Antea siquidem Elii quinquennale certamen agebant, quatuor annis in medio completis, in quibus annuos principes constituebant.
4.208
Ab hoc tempore hystoria Grecorum vera esse creditur; nam antea ut cuique visum fuit diversas protulerunt sententias.
4.209
( OROS I, 20). Ea tempestate Phalaris Siculus arrepta tyrannide Agrigentinos populabatur. Qui crudelis mente, commentis crudelior, omnia nefaria in innocentes agens, invenit aliquando quem juste puniret injustus. Nam Perillus quidam aeris opifex, tyranni affectans amiciciam, aptum munus crudelitati illius ratus, taurum aeneum fecit, cui januam e latere apposuit, ut cum aliquis inclusus ibidem subiectis ignibus torreretur, sonum vocis pre dolore clamantis cavitas aeris augeret, nefarioque spectaculo mugitus pecoris, non hominis gemitus videretur. Sed Phalaris factum amplexus, factorem vero execratus, et crudelitati materiam prebuit et ultioni. Nacta quippe occasione, ipsum opificem sua punivit inventione.
4.210
. Tunc etiam Peloponensium Atheniensiumque maximum bellum totis viribus animisque commissum est, in quo mutuis caedibus ad hoc coacti sunt, ut velut victi se ab alterutro subtraherent bellumque desererent,
4.211
Quibus etiam temporibus Lacedemonii contra Messenios per annos viginti indefesso furore bellantes, quamvis sepius ancipiti victoria, demum superabant. Sciendum est autem ipsam esse Spartam quam et Lacedomoniam civitatem, atque inde Lacedemonios Spartanos dictos. 48 8 14 4 19 1 8 1 49 9 15 5 20 2 9 2 50 10 16 6 21 3 10 3 51 1 17 7 22 4 11 4 52 2 18 8 23 5 12 5 1 3 19 8 24 6 1 6 13 15 1 21 36 18 13 18 1 19 5 25 40 22 17 22 2 20 6 26 41 23 18 23 3 7 27 42 1 19 24 4 8 28 43 2 20 25
4.212
( HIER). Regnum Lydorum incipit, quorum rex primus Ardysus regnavit annis triginta sex.
4.213
Olympias prima incipit
4.214
Phacee, filius Romeliae, interfecit Phacee, filium Manaen, regem Israel, et regnavit in loco ejus annis viginti, secundum quosdam a quinquagesimo primo Azariae regis Juda, juxta Hebreos vero ab anno sequenti.
4.215
Joatham, filius Oziae sive Azariae, regnavit super Judam in Hierusalem annis sedecim, prophetantibus in Judaea Osee, Ysaia, Michea, Amos, Johel, Jona.-- Tyrimnas, rex Macedonum tercius, regnavit annis triginta octo.
4.216
Madidus, rex Medorum tercius, regnavit annis quadraginta. Cujus tempore in Sicilia Siracusa et Cathina conditae sunt. Roma quoque ejus tempore condita est.
4.217
Achaz, filius Joatham, regnavit super Judam annis sedecim. Sub quo prophetabant idem qui et supra.
4.218
Alcmeon, rex Atheniensium tricesimus, regnavit annis duobus. Dehinc principes qui usque ad mortem suam rei publicae preerant desierant, et in decem annos magistratuum consuetudo versus est, ubi primus erat Carobs, filius Eschili.
4.219
Ab hoc etiam tempore secundum quosdam regnare coepit Osee super Israel interfecto Phacee, sed juxta Hebreorum volumina post undecim annos, scilicet a quarto decimo Achaz.
4.220
Numitor a nepotibus suis Remo et Romulo restitutus in regnum, occiso ab eis Amulio fratre suo, regnavit apud Albam anno uno, qui est annus nonus Madidi regis Medorum( cf. H. m. et JORD). Quo anno idem fratres urbem exiguam in Palatino monte constituunt, 10 Kal. Mai anno 429. post excidium Troiae, exactis ab origine mundi annis 3, 211. Cumque eam vallo circumdarent, sed Remus vallum non posse sufficere ad tutelam novae urbis increparet, ejusque angustias transsiliret, a Fabio Romuli duce aratro pastorali occisus est Quidam vera dicunt, hanc fuisse causam interfectionis ejus, quod condita civitate contenderint, ex cujus nomine vocaretur. Cumque statuissent illud augurio perquirere, Romulus ascendens montem Palatinum vidit vultures septem advolare, Remus vero in Aventino monte vidit duodecim, et ob hoc a militibus Romuli occisus esse refertur. Tunc Romulus solus regno potitus, urbem ex suo nomine Romam vocavit, templumque in ea faciens, asylum, id est domum refugii, appellavit, pollicitus cunctis illuc confugientibus impunitatem( H. m.). Quam ob causam magna multitudo ad eum confluxerat. Latini denique Tuscique pastores, transmarini quoque Friges, qui sub Aenea, Archades etiam, qui sub Evandro convenerant, et cum his, ut Salustius ait, Aborigenes, quasi in unum corpus convenientes, Romanum populum confecerunt. Tunc centum ex senioribus elegit, quorum consilio ageret omnia, quos senatores ob senectutem, et patres ob similitudinem curae nominavit. Mille etiam pugnatores elegit, quos a numero milites appellavit( JORD.-- H. m.). Cumque non haberent uxores, simulatis ludis equestribus vicinarum urbium populos ad spectaculum invitant ex Sabinia, eorumque virgines rapiunt anno ab Urbe condita quarto. Qui commotis bellis propter injuriam raptarum virginum urbem cingunt( JORD). Tunc per Tarpeaim virginem proditis portis intromissi Sabini, pugnam movent; sed quaedam ex his quae jam enixae fuerant, procedentes cum filiis, patres et cognatos flexerunt, sicque pacem inter eos et maritos fecerunt.( H. m.) Tarpeia vero clypeis obruta est in monte qui ab ejus nomine Tarpeius appellatus est, in quo postea Capitolium constructum est. Pepigere autem Romani cum Sabinis amicicias, in tantum u t Titus Tatius rex Sabinorum jam senex pariter cum Romulo regnaret.( OR.-- H. m.) Qui cum post non multum tempus vita excederet, sive, ut quidam* ferunt, ab ipso Romulo extingueretur, Romani et Sabini unus efficiuntur populus. Ad quam conjunctionem confirmandam Romani nomina Sabinorum suis preponebant nominibus, et Sabini Romanorum invicem suis, et ex illo consuetudo tenuit ut nemo Romanus sit absque prenomine. Propter hanc etiam societatem cum Sabinorum more Romulus hastam longam ferret, quae illorum lingua cyris dicebatur, Quirinus dictus est, et Romani Quirites exinde appellati sunt. Sic igitur Romanum imperium, quo neque ab exordio ullum fere minus, neque incrementis ullum aliud orbe toto amplius, a Romulo sumpsit exordium. Eo autem tempore quo Roma condita est, populus Israel habitabat in terra promissionis annos sexingentos octoginta quinque, quorum viginti septem pertinent ad Josue, deinde ad tempus judicum trecenti octo, ex quo autem reges ibi esse coeperunt erant anni trecenti quinquaginta; et rex tunc erat in Judea Achaz.
4.221
. Hoc tempore Sybilla Erithrea, sive ut quidam volunt Cumana, fuisse traditur, quae nonnulla de Christo manifeste scribit Juda. Israel. Medor. Aegypt. Rom. Athen. Maced. Lydor. 5 9 29 1 1 21 26 6 10 30 1 2 22 27 13 17 37 8 9 29 34
4.222
( HIER). Numitor itaque regnavit Albanis anno uno.-- Charobs principabatur Atheniensibus annis decem.-- Romae coepit aedificari.
4.223
Romulus, a quo Romanum coepit imperium, regnavit annis triginta octo, et apud paludem Caprae fulmine ictus 7. Kal. Aug. nusquam comparuit, et suadente Julio Proculo, qui illum in augustiore forma sibi apparuise et pro numine se adorari precepisse dicebat, ad deos transisse creditus est, et Quirinus consecratur Quidam tamen dicunt, ob asperius ingenium a senatu eum fuisse discerptum.
4.224
Osee, filius Hela, interfecit Phacee, filium Romeliae, regem Israel, et regnavit ipse in Samaria super Israel novem annis juxta Hebreos a quarto decimo Achaz regis Juda, undecim interjectis ab interfectione Phacee, secundum alios vero a tercio anno Achaz. Nono autem regni Osee ascendit Salmanasar, qui et Teglatphalassar, rex Chaldeorum, et cepit Samariam, et captivavit Israel, id est decem tribus, et transtulit eas in montem Medorum, cessavitque regnum Israel in Samaria, ubi regnatum est per annos 260 et menses septem ac dies septem, ex quo a domo David et tribu Juda seperaverunt se ceterae tribus, a tempore vero quo sub principe Jhesu provinciam obtinuerunt eandem erant anni nongenti quadraginta septem. Misit autem Salmanasar ad custodiendam regionem Israhelitarum accolas Assyrios, qui proprie vocati sunt Cuthei, quia a quodam flumine Cutha migraverunt. Hi emulatores Judaicae legis facti, Samaritae sunt appellati. 14 1 18 38 9 10 30 35 15 2 19 39 10 1 31 36 16 3 20 40 11 2 32 1
4.225
Aesimeles prefuit Athen. ann. 10 Aliattes, rex Lydorum secundus, regnavit ann. 14.
4.226
Ezechias, filius Achaz, regnavit in Judaea annis viginti novem, prophetantibus Ysaia et Osee. Cujus anno sexto captivatae sunt decem tribus juxta Hebreos, et defecit regnum Israhel.
4.227
Anno vero 14. Ezechiae ascendit Sennacerib, filius Salmanasar, in Judaeam, et cepit civitates ejus, et obsedit Lachis et misit servos suos in Hierusalem ad blasphemandum nomen Domini. Angelus autem Domini noctu venit in castra regis, et percussit de exercitu ejus octoginta quinque milia, et reversus est rex cum ignominia in terram suam, ibique a propriis filiis interfectus est Quo in tempore Tobias fuit in captivitate, captus a Salmanasar.
4.228
Eo tempore Thales Milesius ex septem sapientibus unus claruit. Sunt autem haec nomina septem illorum qui dicebantur sapientes: Thales Milesius, Pithacus, Mitilineus, Solon Atheniensis, Chilon Lacedemonius, Pariandrus Chorinthius, Cleobulus Lvdius, Bias Prieneus. Olympias decima. 1 4 21 41 12 3 33 2 6 9* 26 46 17 8 38 7 7 27 1 18 9 1 8 8 28 2 19 10 2 9 9 29 3 20 1 3 10 14 34 8 25 6 8 1 19 39 1 30 1 13 6 20 40 2 31 2 14 7 21 1 3 32 3 15 8
4.229
* Defecit regnum Israel, captivatis decem tribubus. Perdiccas, rex Macedonum quartus, regnavit annis 51.
4.230
Elidicus Atheniensibus annis decem prefuit. Meles tercius Lydorum regnavit annis 12.
4.231
Sebichus regnavit Aegypt. ann. 12.-- Yppomenes Atheniensibus prefuit annis decem.
4.232
Cardiaces, rex Medorum quartus, regnavit annis tredecim.
4.233
Eo tempore Sybilla Samia, quae et Erofila dicta est, in Samo habebatur insignis.-- Nicomedia est condita, quae prius Astacus dicebatur. 26 6 8 37 8 20 1 27 7 9 38 9 21 2
4.234
Candales, rex Lydorum quartus, regnavit ann, 17.
4.235
Post mortem Romuli senatores rem publicam rexerunt, singuli quinis diebus, et ita unus annus expletus est. 28 8 10 1 10 22 3
4.236
Numa Pompilius, rex Romanorum secundus, regnavit annis quadraginta.( H. m.) Hic bellum quidem nullum gessit, sed non minus quam Romulus Urbi profuit. Nam leges Romanis moresque constituit, qui usu praeliorum quasi latrones et semi barbari videbantur. Annum quoque in decem menses divisit secundum quosdam( H. m.), qui prius sine aliqua subputatione confusus erat. Quidam vero dicunt, quod prius sub Romulo decem menses habuerit annus, et iste duos, id est Januarium et Februarium, adjecerit. Hic capitolium a fundamentis aedificavit.
4.237
( H. m.) Hujus tempore Glaucus primus ferramenti glutinum excogitavit. Juda. Medor. Aegypt. Rom. Maced. Lydor. 29 9 11 1 1 23 4 1 10 12 2 2 24 5 2 11 1 3 3 25 6 3 12 2 4 4 26 7 4 13 3 5 5 27 8 5 1 4 6 6 28 9 10 6 9 11 1 33 14 14 10 13 15 5 37 1 20 16 19 21 1 43 7 21 17 20 22 2 44 8 22 18 1 23 3 45 9 29 25 8 30 10 1 16 30 26 9 31 2 17 34 30 1 35 6 21 39 35 6 40 11 26
4.238
( H. m.) Leucrates prefuit Athen. annis 10.
4.239
Manases, filius Ezechiae, regnavit super Judam annis quinquaginta quinque. Hic inter multa mala, quibus Dominum irritavit, precipisse fertur Ysaiam prophetam serra lignea secare( cf. HIER, in Isai. fin.-- JORDAN). Unde divina permissione captivatus a rege Babyloniae et ferreis vinculis alligatus, poenitentiam egisse fertur, cujus poenitentiae canticum etiam legitur. Postea vero in regnum reversus et bene conversatus, successorem regni reliquit Ammon filium suum.
4.240
Tracus Aethyops rex Aegypt. ann. 20.
4.241
Dejoces, rex Medorum quintus, regnavit annis quinquaginta quatuor. Cujus tempore Archilocus et Symonides et Aristoxenus musici habentur illustres.
4.242
Absander prefuit Athen. Ann. 10. Gyges, rex Lydorum quartus, regnavit annis 36. Erixias prefuit Athen. annis decem.
4.243
Aethyops, qui et Mermes, rex Aegypt. regnavit ann. 12. Argeus, rex Macedonum quintus, regnavit ann. 38. Post haec novem ex nobilibus urbis electi sunt, qui annuatim regerent rem publicam Atheniensium.
4.244
Stephinatis rex Aegypt. regnavit ann. septem.
4.245
Tullius Hostilius, Romanorum rex tercius, regnavit annis triginta duobus. Hic primus Romanorum purpura et fascibus usus est, et in re publica prior censum exegit.( JORD.-- H. m.) Hic omnem militarem disciplinam et usum belli instituit, et exercitata juventute bellum Albanis intulit, ab urbe Roma distantibus duodecim miliariis, illisque sexta congressione devictis, Albam destruxit. Hic etiam Vegientes et Fidenates devicit, quorum alii sex miliariis, alli decem et octo ab urbe distabant. Hic, adjecto Celio monte, urbem valli ambitu ampliavit. Tricesimo autem et secundo anno regni sui cum omni domo sua fulmine arsit. 40 36 1 12 27 41 37 1 2 13 28 47 43 1 8 19 34 48 44 2 9 20 35 49 45 3 10 21 36 50 46 4 11 22 1 55 51 1 16 27 6 1 52 2 17 28 7 4 1 5 20 31 10 5 2 6 21 32 11 2 9 13 28 1 18 1 10 14 29 2 19 2 11 15 30 3 20 3 12 16 31 4 21 4 13 17 32 5 22
4.246
Necepses rex Aegyptiorum regnavit annis sex. Nechao regnavit Aegypt. ann. octo. ab inicio 3300.
4.247
Ardisus, rex Lydorum 6u s, regnavit ann. 37. Spammetius rex Aegypt. regnavit annis 44.-- Pausanius, rex Spartanorum, condidit Bizantium, quae postea Constantinopolis dicta est.
4.248
Ammon, filius Manase, regnavit in Hierusalem super Judam annis duobus secundum Hebreos, juxta septuaginta vero annis duodecim, qui et in cronicis ponuntur
4.249
Fraortes, rex Medorum sextus, regnavit annis viginti quatuor Hujus tempore Thales Milesius et Terpander musici claruerunt. Annus centesimus ab exordio Romae. Philippus, rex Macedonum sextus, regnavit ann. 38.
4.250
Josias, filius Ammon, regnavit super Judam annis triginta duo. Cujus anno tercio decimo Hieremias prophetare coepit. Prophetabant etiam temporibus ejus Soffonias et Olda mulier.-- Hic ergo lucos succidit, et idola gentium de regno suo abjecit, et integre Deum coluit.
4.251
Ancus Marcus, Romanorum rex quartus, nepos Numae ex filia, regnavit annis viginti tribus. Hic moenia muro amplexus est, et influentem urbi Tyberim ponte commisit, Ostiamque civitatem coloniam in ipso maris fluminisque confinio sexto decimo miliario ab urbe Roma constituit, jam tunc videlicet presagiens animo, futurum, ut totius mundi opes et commeatus illo velut maritimo urbis hospitio reciperentur.( H. m.) Hic finitimos Tusciae populos duodecim potentes innumeris conflictibus concidit, et Aventinum montem et Janiculum adjiciens, urbem ampliavit. 16 1 29. 5 14 18 1 6 23 12 17 34 20 5 33 16 21 1 27 12 40 23 28 8
4.252
Cyaxares, rex Medorum septimus, regnavit annis triginta duobus. Hujus anno quarto Epydaunus condita est, quae postea Dyrachium vocata est. Ejus etiam tempore Arion Methymneus clarus habebatur, qui a delphine vectus dicitur.
4.253
Sadiattes, rex Lydorum 7u s, regnavit ann. 15.
4.254
Tarquinius Priscus, Romanorum rex quintus regnavit annis tringinta septem. Hic quamvis transmarinae originis regnum ultro peteret, ob industriam suam et elegantiam a Romanis regnum accepit, quippe qui Chorintho oriundus Grecam eloquentiam Italicis artibus miscuisset( H. m.) Hic numerum senatorum duplicavit, circum Romae aedificavit, ludos instituit. Sabinos vicit, primusque Romam triumphans intravit, muros et cloacas fecit, capitolium inchoavit. Fasces, trabeae, curules, anuli, phalera, paludamenta, pretextae, togae pictae, omnia denique ornamenta et insignia sub hoc sumpta sunt a diversis populis subactis.( H. m.) Tricesimo igitur et septimo imperii sui anno per filios Anci, cui successerat, ipse occisus est. Cujus anno duodecimo Pitacus Mitileneus, ex septem sapientibus unus, cum Frenone Atheniensi Olimpico ludo congressus, vicit eum.
4.255
His temporibus Stersicorus poeta et Alceus et Sapho, quae Saphicum metrum invenit, claruerunt. Juda. Medor. Aegypt. Rom. Maced. Lydor. 28 13 41 1 29 9 32 17 1 5 33 13
4.256
Nechao secundus, qui et Necepsus, rex Aegypt. regnavit annis 6.
4.257
Joachim, qui et Eliachim sive Jechonias, filius Josiae, regnavit in Hierusalem annis undecim. Cujus pater Josias tricesimo secundo regni sui anno cum Nechaone rege Aegypti ipso invito congressus, occiditur. Pro quo filius ejus Joachaz regnavit mensibus tribus; sed veniens pharao Nechao rex Aegypt. in Hierusalem, amovit eum ne esset rex, et abduxit eum secum in Aegyptum, constituitque pro eo regem Eliachim, fratrem ejus, et vertit nomen ejus Joachim. Hic fuisse creditur, de quo per Matheum dicitur: Josias genuit Jechoniam et fratres ejus in transmigrationem Babylonis. Tres quippe filios genuit Josias, Joachaz, Eliachim, Mathaniam, qui postea dictus est Sedechias, sicut Eliachim vocatus est Joachim et Jechonias. Anno igitur tercio Joachim ascendit Nabuchodonosor rex Babylonis et cepit Judaeam anno primo regni sui, et factus est ei tributarius Joachim annis tribus. Transtulit autem Nabuchodonosor in Babylonem partem vasorum domus Dei et multos ex Judeis, inter quos et Ezechielem et Danielem, Ananiam, Azariam Misahelem adhuc pueros Postea vero cum rebellaret Joachim, venit contra eum Nabuchodonosor, captumque et catenis vinctum duxit in Babylonem, sicut in Paralyppomenon( l. l.) legitur, secundum Regum vero librum( l. l.) dormisse cum patribus suis et extra muros Hierusalem occisus dicitur. Quae diversitas sic solvitur. Vinxit eum quidem et duxit de Hierusalem, sed occidit eum in itinere juxta Hierusalem, ideoque secundum hoc quod ibi occisus est dicitur dormisse cum patribus suis, utpote in patria sua occisus, juxta illorum vero opinionem qui viderunt eum ex urbe abduci, dicitur in Babyloniam ductus. Mos quidem est scripturarum, secundum vulgi opinionem aliquando texere orationis seriem. 1 18 2 6 34 14 2 19 3 7 35 15 3 20 4 8 36 1 4 21 5 9 37 2 5 22 6 10 38 3 6 23 1 11 1 4 11 28 6 16 6 9
4.258
Aliattes, rex Lydorum 8u s, regnavit annis 49.
4.259
Psammutes, qui Spammeticus, rex Aegypti, regnavit annis duodecim.-- Eropus, rex Macedonum septimus, regnavit annis viginti sex.
4.260
Joachin, qui et ipse Jechonias dictus est, filius Joachim, qui et Eliachim et Jechonias, regnavit in Hierusalem tribus mensibus et decem diebus, sicut et Joachaz, patruus ejus. Hunc constituit Nabuchodonosor pro patre suo, quem occidit, regem universae provinciae, quam sibi subjecerat victo Nechao rege Aegypti et omni Syria de potestate ejus ablata. Postea paenituit Nabuchodonosor quod constituisset Joachin pro patre suo: formidavit enim ne, habens mali memoriam, pro nece paterna provinciam suam invaderet; misit qui obsiderent eum Hierosolimis, et venit ad civitatem, ut expugnaret eam. Joachin vero accipiens jusjurandum quod sibi nichil mali fieret nec civitati, egressus est ad regem cum matre et omnibus suis, et suscepit eum rex Babylonis octavo sive nono anno regni sui, sed non servavit fidem; precepit enim ipsum et matrem ejus et amicos et omnes fortes Israel ad se ligatos adduci, et ducens eos in Babylonem, habuit in custodia, patruum vero Joachin regis Mathaniam regem constituens, imposuit ei nomen Sedechiam, sicque annus iste finitur.
4.261
Iste Joachin non Joachim nomen habebat, mutata littera ultima de nomine patris sui, fuitque binomius; vocabatur enim Jechonias, sicut et pater ejus; et hic est Jechonias, qui post transmigrationem genuit Salathiel, Mortuo enim Nabuchodonosor, ut Hieremias testatur: in 37o anno transmigrationis, Joachin regis Judae 12o mense, 25 die mensis Evilmerodach, rex Babylonis ipso anno regni sui elevavit caput Joachin regis Judae, et eduxit eum de domo carceris, et locutus est cum eo bona, et posuit thronum ejus super thronos regum, qui erant post se in Babylone, et mutavit vestimenta carceris ejus, et comedebat panem coram eo cunctis diebus vitae suae. 1 29 7 17 7 10
4.262
Prophetabant his temporibus Hieremias, Baruch, Sophonias.
4.263
Sedechias, qui et Mathanias, filius Josiae, frater Eliachim, qui et Joachim, regnavit in Hierusalem annis undecim. Cujus anno nono venit Nabuchodonosor in Judeam, et obsessa est Hierusalem usque in annum undecimum Sedechiae. Cumque videret Sedechias urbem capiendam esse, fuga elapsus est. Quem persequentes Babylonii comprehenderunt cum uxore ac filiis, et adduxerunt eum ad regem in Reblata, sive ut alii dicunt in Arabatha, ubi ipso Sedechia inspiciente filios ejus et amicos jussit interfici, oculos vero ejus erui, ipsumque vinctum in Babylonem duci, et usque ad finem vitae Nabuchodonosor in custodia carceris includi. In hoc autem loco quibusdam videntur discordare Hieremias et Ezechiel, quia Hieremias predixit Sedechiam ducendum esse in Babylonem, Ezechiel. vero dixit illum non visurum esse Babylonem; sed vera concordia utriusque prophetia completa est. Ductus est enim vinctus in Babylonem secundum Hieremiam, sed quia caecus ductus est, non vidit eam, juxta Ezechielis prophetiam( cf. JOS. l. l.). 1 30 8 18 8 11 2 31 9 19 9 12 3 32 10 20 10 13 4 1 11 21 11 14 5 2 12 22 12 15 6 3 1 23 13 16
4.264
Astiages, rex Medorum octavus, regnavit annis triginta octo.-- Solon leges dedit Atheniensibus.
4.265
Vafres, rex Aegyptiorum, regnavit annis triginta.
4.266
Anno undecimo Sedechiae capta est Hierusalem ab exercitu Nabuchodonosor, mense quarto, nona die mensis, anno tercio postquam obsessa est, regni vero Nabuchodonosor anno 19, sicut Hieremias testatur, qui dicit, quartum annum Joachim, filii Josiae, primum fuisse Nabuchodonosor, cum in libro Danielis legatur idem rex Babylonis anno tercio Joachim Hierusalem coepisse et spoliasse. Quae sibi quomodo conveniant, in questione est, nisi forte uterque illius hujus primus esset, scilicet finis tercii et principium quarti. Misit autem Nabuchodonosor principem militiae suae Nabuzardan in Hierusalem, qui veniens spoliavit templum, et succendit illud mense quinto, decima die mensis, anno Sedechiae regis undecimo, a prima aedificatione templi anno 443o; ab egressu autem filiorum Israel de Aegypto tunc erant anni 920, menses 4, dies 10, a diluvio vero anni 1717, menses 4, dies 10, ex quo vero factus est Adam 3373, menses 4, dies 10. Mansit autem hic populus sub regibus a Saul et David per quingentos quinque annos, menses 4, dies 10, sub ducibus vero ann. 348 post mortem Moysi et ducis Jhesu. Haec ita se habent juxta Hebraicam veritatem; Josephus autem et alii quidam aliter sentiunt.
4.267
Rex autem Joachim caecatus est, et cum pontifice Josedech omnique populo captivus ductus est in Babylonem, permansitque captivitas haec per annos septuaginta usque in secundum annum Darii, licet Cyrus multos eorum absolverit. Numerantur autem hi anni secundum quosdam a tercio anno Joachim, qui et Eliachim, usque ad vicesimum annum Cyri, regis Persarum, porro secundum alios a 13o Josiae, patris Joachim, anno, quo Hieremias prophetare coepit, usque ad primum Cyri annum, secundum alios vero ab undecimo Sedechiae anno usque ad secundum annum Darii, tercii regis Persarum. Desolationis vero templi sub Dario completi sunt anni septuaginta. Hujus rei testis est Zacharias propheta, secundo anno Darii dicens: Domine omnipotens, quousque non misereberis Hierusalem, et civitatibus Juda quas despexisti? Hic septuagesimus annus est.
4.268
Nabuzardan igitur princeps militiae regis, succenso templo et transmigrato populo, quasdam reliquias ex pauperioribus populi reliquit in Judea ad excolendam terram et persolvenda tributa, preficiens eis Godoliam. Quem cum Ismahel de regio semine occidisset, timentes ceteri Babylonios propter necem ejus, ad Vafrem regem Aegyptiorum fugientes, Hieremiam prophetam invitum et contradicentem cum discipulo suo Baruch secum pertrahunt. Quinto autem anno captivitatis Hebraicae, cum subdidisset sibi Nabuchodonosor Ammonitas et Moabitas, perrexit in Aegyptum et subvertit eam, et reversus denuo Judaeos duxit captivos in Babyloniam anno regni sui 24o, nullum jam ex eis in provincia relinquens, per quos excoleretur, nec aliam gentem imponens, sicut apud Samariam factum est in captivitate decem tribuum; ideo desolata est omnis Judaea, et templum per annos septuaginta desolatum permansit. Omne autem tempus a captivitate Israel, id est decem tribuum, usque ad duarum tribuum transmigrationem fuit annorum 145, mensium 6, dierum 10.
4.269
Nabuchodonosor autem post secundum annum vastationis Aegyptiacae, qui est annus regni sui 27, vidit somnium de statua, quod interpretatus est Daniel; postea facta sunt illa omnia quae leguntur de erectione statuae et trium puerorum in ignem immissione, et de secunda ejus visione, quae significabat ejus abjectionem de hominibus per septem annos, et de reversione ejus denuo in regnum, quae omnia certis annorum spaciis non sunt distincta in libro Danielis; regnasse tantum illum annis 43 in commentario super Danielem dicit sanctus Hieronimus. Neminem vero moveat quod nos dicimus eum visionem vidisse anno regni sui 27, cum Daniel dicat in anno secundo regni sui eam sibi ostensam fuisse; sed sciat, juxta sanctum Hieronimum ex traditione Hebreorum secundum annum regni ejus Danielem hic dicere non Chaldeorum et Judeae, quod diu jam tenuit, sed quod multis barbaris nationibus devictis postea acquisivit, et hunc esse apud Danielem eumdem secundum annum regni, quem Josephus dicit secundum vastationis Aegypti. Alioquin non stabit quod idem Daniel dicit, quod anno tercio Joachim, quem primum annum Nabuchodonosor dicunt, idem rex in Judaeam venerit, translatisque multis in Babylonem, eundem Danielem et socios ejus adhuc pueros nutriendos erudiendosque tradiderit, ut enutriti tribus annis postea starent in conspectu ejus. Tradit autem Josephus( X, 12), quod hujus quoque pater Nabuchodonosor dictus sit, et 21 annis in Babylone regnaverit. Quo defuncto, iste Nabuchodonosor regnavit annis 43 aut plus. Hic tantae fuit fortitudinis, ut etiam Majestenes in quarto Indicorum libro nitatur approbare hunc regem fortitudine et actuum magnitudine Herculem transcendisse. Post cujus mortem suscepit regnum ejus Evilmerodac, filius ejus, quem Josephus Almilmadapachum vocat( l. l.), qui Joachin de carcere sublevavit. Cui successit Baldasar, frater ejus, juxta Orosium et alios quosdam, sed Berosus, gentilis hystoriae scriptor, et Josephus aliter de successoribus ejus scribunt, quibus et beatus Hieronimus non dissentit, qui Baldasar filium Nabuchodonosor non fuisse dicit, Sic enim Josephus scribit( l. l.): Post mortem Nabuchodonosor Almilmadapachus successit in regnum, qui regem Joachin, qui et Jechonias, solvit a vinculis. Quo mortuo, Egesarius, qui et Neglisar, filius ejus, tenuit principatum. Eo mortuo, ad ejus filium Nabosardachum, qui et Laborsedech a quibusdam dicitur, pervenit imperium. Quod dum novem mensibus habuisset eo defuncto transiit ad Baldasar, qui et Naboar nuncupabatur. Contra hunc regem castra metati sunt Cyrus rex Persarum et Darius rex Medorum. Qui cum obsiderent eum, quadam nocte inter epularum convivia vidit manum scribentem in pariete, ut legitur in Daniele, et ipsa nocte capta est civitas, et ipse Baldasar occisus est. Darius itaque, filius Astiagis, quem Daniel filium Asweri nuncupat, qui et ipse alio nomine vocabatur a Grecis, cum esset major natu quam Cyrus-- erat enim annorum sexaginta duorum-- cedente sibi Cyro jure propinquitatis, Chaldeorum regnum obtinuit, unde Danielem secum abduxit in Mediam, eumque omni honore coluit. Erat enim unus inter tres satrapas quos Darius super trecentos sexaginta constituerat satrapas. Hunc ergo finem regni Babylonici, quem diximus, fuisse cognovimus. Sed cum tam potentes atque famosi Babyloniorum existerent reges, queritur quaenam causa sit cur non in numero et ordine illustrium habeantur regum. Scimus enim quoniam regnum Assyriorum, quod a Semiramide, Nini uxore, in Babylonia est fundatum, diuturno tempore in ea et usque ad Sardanapallum permansit. Quo interfecto, a Medorum prefecto Arbace regnum Assyriorum in Medos est translatum, Medorumque reges exinde in ordine et numero ab hystoriographis traduntur, donec ad Persas translatum est regnum. Ergo si regnum Assyriorum translatum est ad Medos, nunc regnum Babyloniorum quod sit si quis scire voluerit, recolat Asiam a Nino occupatam totumque orientem usque ad Indos, ab uxore vero ejus insuper Aethyopas aliasque nationes regno Assyriorum esse subjectas. Ex quo apparet, discedentem ad Medos Arbacem maximam regni partem dignitatemque invasisse ac penes se in Media retinuisse. Chaldei vero Babyloniam sibi adversus Medos vendicaverunt, et ita potestas Babyloniae apud Medos, proprietas vero regni apud Chaldeos fuit. Chaldei autem propter antiquam regiae urbis dignitatem, non suam dignitatem, sed illius vocare maluerunt. Unde factum est ut Nabuchodonosor ceterique post eum reges usque ad Darium et Cyrum, qui Chaldeorum regnum civitatemque Babyloniam destruxerunt, quamvis Chaldeorum viribus potentes, nomine tamen Babyloniae clari legantur.
4.270
His adhuc temporibus illi septem, quos antiquitas sapientes jactabat, fuerunt, qui nonnulla quidem honestiora morum precepta brevitate sententiarum complexi sunt, nichil autem monimentorum quod ad litteras attinet posteris reliquerunt, nisi quod Solon quasdam leges Atheniensibus dedit, Thales vero physicus fuit et suorum dogmatum libros reliquit.
4.271
Pythagoras Samius, a quo ferunt phylosophiae nomen exortum, qui et arithmeticae artis et musicarum consonantiarum repertor fuisse dicitur, eisdem temporibus fuisse fertur. Nam cum antea sapientes dicerentur, qui aliis prestare videbantur, iste interrogatus quid profiteretur, phylosophum se esse respondit, id est studiosum vel amatorem sapientiae, quoniam sapientem profiteri se arrogantissimum sibi videbatur.
4.272
Per idem tempus etiam alii plures claruerunt: Alcmannius et Stersicorus poetae, Pherecides hystoriarum scriptor, Xenophanes physicus et tragedus, Sapho mulier in multis poematibus clara, Anaximander physicus, cujus magister erat Thales Milesius( cf. AUG. l. l.). anni captiv.. Medor. Aegypt. Rom. Maced. Lyd. 1 9 7 29 19 22 9 17 15 37 1 30
4.273
Alcetas, rex Macedonum octavus, regn. ann. 29.
4.274
Finitur aetas saeculi quarta in captivitate Hebreorum, continens annos 486, et fiunt simul anni quatuor aetatum ab inicio mundi usque ad captivitatem 3374 Quinta aetas incipit a captivitate usque ad Christum.
4.275
( H. m.) Servius Tullus, Romanorum rex sextus, regnavit annis triginta quatuor. Hic genitus ex nobili femina, captiva tamen et ideo ancilla, cum dormiret adhuc puer in regia Tarquinii Prisci, uxor ejusdem regis Tanaquil vidit quasi ardere caput ejus, et propter hoc prodigium liberaliter eum inter suos pueros educavit, pro qua re ad regnum pervenit. Nam post mortem Tarquinii, annitente regina, subrogatus in locum regis quasi ad tempus, regnum dolo partum sic amministravit industrie, ut jure adeptus videretur.( HIER. et H. m.) Hic tres montes urbi adjunxit, Quirinalem, Viminalem, Esquilinum, fossas circa murum duxit, primus omnium censum ordinavit, qui adhuc per orbem terrarum incognitum, omnibusque sub eo Romae in censum delatis, inventa sunt capita civium Romanorum cum his qui in agris erant 84000. Ad utimum occisus est scelere generi sui Tarquinii Superbi, qui fuit filius superioris regis cui ipse successerat, consentiente in necem ejus filia sua, quam Tarquinius uxorem habebat. Quo adhuc regnante, Baldasar imperavit Chaldeis, sub quo Daniel mysticam scripturam in pariete legit et interpretatus est.
4.276
Eodem tempore Claudia, quinta vestalis virgo, pro stupri crimine accusata est. At illa purgare se dedignata humaniter, in vadum Tyberis ivit, navim ascendit, proram zonula sua ligavit et ait. Si virgo sum, sequere me. Mox navis mota Romam ingressa est. 1 2 31. 10 18 16 2 3 32 25 33 1 17 18 46 29 37 5 21 22 1 30 38 6 22 23 2
4.277
( HIER. Amasis rex Aegypt. regnavit ann. 42.
4.278
Croesus, rex Lydorum ultimus, regn. ann. 25.
4.279
Cyrus Persa Medorum destruxit imperium, quod steterat per annos 259 sub regibus octo, transferensque illud ad Persas, regnavit ipse ibi primus annis triginta, a tricesimo primo anno desolationis templi usque ad sexagesimum ejusdem desolationis. Qualiter autem ad Persas venerit regnum Medorum, dissonantia quaedam est historiarum. Quidam enim sic scribunt. Astiages, rex Medorum ultimus, virili prole vacuus, Cyrum nepotem apud Persas genitum habuit. Sed Cyrus mox ut adolevit, congregata Persarum manu, avunculo certamen indixit. Porro Astiages oblitus sceleris sui, quod in Arpalum dudum amiserat cum filium ejus unicum et parvulum interfecit epulandumque patri apposuit, ac ne quid infelicissimae orbitati felix ignorantia subtraheret, infames epulas ostensis patri cum capite manibus improperavit, hujus inquam facti immemor, ipsi Arpalo summam belli commisit. Qui acceptum exercitum statim Cyro per proditionem tradidit. Quo comperto Astiages, raptis secum copiis, in Persas ipse proficiscitur certamenque acrius instaurat, proposito suis metu, si quis e praelio cedere moliretur, ferro exciperetur. Qua necessitate acriter pugnantibus Medis, cum Persae paulatim cederent matres et uxores eorum eis obviam currunt, orantes ut in praelium reverterentur, cunctantibusque subalta veste obscena corporum ostendunt, quaerentes num in uteros matrum vel uxorum refugere vellent. Quo facto erubescentes Persae, in praelium redeunt, et impressione facta, quos fugiebant fugere compellunt. Ibi tunc Astiages capitur, cui Cyrus nichil aliud quam regnum abstulit, eumque maximae Hyrcanorum genti preposuit, in Medos vero ipse redire noluit. Is finis imperii Medorum fuit. Sed civitates, quae tributariae Medorum fuerunt, a Cyro defecerunt; quae res Cyro multorum bellorum causa fuit et origo. Sic Pompeius Trogus et alii quidam testantur. Ast alii, quibus etiam beatus Hieronimus consentire videtur, dicunt, Astiagem maternum avum Cyri fuisse, et Darium Astiagis filium extitisse et avunculum Cyri, qui cum eo Babylonem et regnum Chaldeorum destruxit, ac per illum Medorum regnum estimant ad Cyrum velut hereditario jure pervenisse. Unde Jordanis episcopus sic scribit: Post captam Hierosolimam a Nabuchodonosor rege Babyloniorum et post desolationem templi regnum Medorum, quod steterat per annos 259, destructum est et in Persas translatum, quia Cyrus rex Persarum et Darius rex Medorum, filius Astiagis, parentela conjuncti nepos et avunculus fuerunt, irruentesque super Baldasar, abnepotem Nabuchodonosor, regem Babyloniae, regnum ejus pervadunt, mortuoque Dario Cyrus et suum, id est Persarum, regnum, et affinis sui Darii, hoc est Medorum regnum, cum tercio illo regno quod captivaverant obtinuit. Post is ammodum Persarum regnum et gentem elevavit. Quae gens a predicto Cyro usque ad Darium, Arsami filium, regnavit per annos plus minus 230; sicque in Alexandriam regnum devenit. Hunc Darium dicit Daniel filium Asueri fuisse, nescio qua ratione, nisi forte Astiages, qui pater ejus ab aliis dicitur, binomius fuerit, ut et Asuerus dictus sit. Dicit enim sic Daniel: In anno primo Darii, filii Asueri, de semine Medorum, qui regnabat super regnum Chaldeorum, vidi visionem. Dicit et de Astiage: Rex Astiages appositus est ad patres suos, et suscepit Cyrus Perses regnum ejus, et erat Daniel conviva regis, et reliqua.
4.280
Horum omnium convenientia qualiter se habeat, studiosioribus propositam relinquamus; hoc tantum in hystoriis notum habemus, quod Cyrus Persis primus regnavit, et in cronicis annotatum invenimus, quod tricesimo primo anno desolationis templi regnare coepit, et vicesimo regni sui anno Babylonem coepit, interfecto Baldasar rege Chaldeorum, vixitque postea decem annos, et Medorum Chaldeorumque regna suo, id est Persarum regno, subjugavit. Hujus igitur anno primo concurrebat septuagesimus captivitatis Judaicae annus, ut Josephus refert( XI, 1); sed de illa captivitate, quando templum incensum est, hoc stare non potest, cum hic annus esset 31u s, nec de illa qua Joachin, filius Joachim, abductus est, cujus 43u s hic erat annus, nec de illa quoque quae sub patre ejus Joachim, qui et Eliachim, facta est, quando Daniel et socii ejus inter ceteros translati sunt, cujus hic annus est quinquagesimus primus, nisi forte pro captivitate deputentur omnes anni a tercio decimo anno Josiae, quo Hieremias primum coepit de captivitate predicare.
4.281
Cyrus itaque dum legeret prophetias Ysaiae, et scriptum reperisset dixisse dominum quoniam: Volo, Cyrum, quem multarum et magnarum gentium regem constitui, mittere populum meum ad propriam terram, et templum michi reconstruere, miratus est nomen Domini, et impetus quidam accepit eum, ut munificam illam scripturam impleret, quam ante 160 annos destructionis templi Ysaias predixit. Hic namque fere quinquaginta milia Judaeorum regredi fecit in Judaeam, qui constructo altari fundamenta templi jecerunt. Cumque a vicinis gentibus impediretur opus, usque ad Darium, filium Hydaspis, remansit imperfectum, solo tantum altario consistente. Apud Hebreos autem, qui tunc ascenderant ad Judaeam ex captivitate, pontifex maximus Jhesu, filius Josedech, et princeps Zorobabel clari habebantur. Quinto autem anno Cyri, qui est desolationis templi 35u s, prophetabant Aggeus et Zacharias.
4.282
Ea quae de Croeso memorantur, quomodo temptaverit oracula, his fuere temporibus. Hic decimo anno Cyri adversus eum iniit bellum. Vicesimo autem regni sui anno Cyrus coepit Babylonem cum avunculo suo Dario, Astiagis filio. Ibi tunc Croesus Lydorum rex, famosus opibus, cum ad auxiliandum Babyloniis venisset, victus in regnum suum refugit, Capta vero Babylonia, Cyrus bellum transtulit in Lydiam, captumque Croesum et vita et patrimonio donavit, regnum vero Lydorum destruxit, quod stetit per annos 230,
4.283
Igitur Cyrus cum plurimas gentes suo subdidisset imperio, Scythis bellum intulit. Ubi cum filium Thamaris reginae, quae tunc genti preerat, cum tercia parte copiarum suarum astu occidisset, illa econtra diffidentiam simulans desperatione cladis illatae, paulatim decedendo superbum hostem in insidias vocat, ibique compositis inter montes insidiis, ducenta milia Persarum cum ipso rege delevit, adjecta super omnia ammiratione, quod ne nuncius quidem tantae cladis superfuit. Regina vero caput Cyri amputans, atque in utrem humano sanguine obpletum conjici jubens, non muliebriter increpitavit; Sacia te, inquiens, sanguine quem sitisti, cujus per annos 50 insaciabilis perseverasti.
4.284
Anaximenes physicus his temporibus agnoscitur; Symonides clarus habetur; Stersicorus poeta et Thales Milesius moriuntur. Juda. Persar. Aegyp. Rom. Maced. Lydor. 31 1 7 22 23 3 38 8 14 29 1 10 43 13 19 34 6 15
4.285
Regnum Persarum coepit exordium. Amintas, rex Macedonum nonus, regn. annis 50. Annus ducentesimus a conditione urbis Romanae.
4.286
Lucius Tarquinius Superbus, quod cognomen ei ex moribus datum est, Romanorum rex septimus et ultimus, regnum avitum, quod a socero suo Servio tenebatur, rapere maluit quam exspectare, missisque in eum percussoribus, scelere partam potestatem non melius egit quam acquisivit. Nec abhorrebat moribus ejus uxor Tullia, quae ut virum regem salutaret, supra cruentum patrem vecta carpento consternatos equos egit.( H. m.) Iste primus excogitavit vincula, taureas, fustes, lautomas, carceres, compedes catenas, exilia, metalla. Ipse in senatum cedibus, in plebem verberibus, in omnes bonos superbia, quae crudelitate gravior est, grassatus est. Tam diu superbiam regis populus Romanus pertulit, donec libido affuit; hanc ex liberis ejus importunitatem tolerare non potuit.( H. m.) Nam cum Ardeam obpugnaret octavo decimo miliario ab urbe Romana positam, filius ejus Sextus Tarquinius nocte armatus de castris Romam venit, et nobilissimam Lucretiam, Lucretii Tricipini filiam, Tarquinii Collatini uxorem, per vim stupravit. Quae mox maritum et patrem cum aliis amicis e castris asciscens, vim quam perpessa est pudibunda et flens conquesta est. Quibus eam consolantibus, nec hoc quod per vim passa est pro crimine ducentibus, ait: Nulla impudica exin Lucretiae defendet se exemplo. Tum ferrum, quod sub veste celabat, subito visceribus immersit. Pro qua re commotus populus Romanus a Bruto ejus patre et viro Collatino, imperium Tarquinio adimendum decrevit. Mox quoque exercitus Ardeam, quam obpugnabat, cum ipso rege relinquens, Romam rediit, ipsumque Tarquinium venientem portis obseratis exclusit. Cumque imperasset annis 35, cum uxore et liberis fugit; sicque dominatus regii finis factus est.
4.287
( JORD.-- Hist. misc.) Haec est prima aetas et quasi infantia Romani populi, quam habuit sub regibus septem per annos 243, cum adhuc Roma ubi plurimum vix usque ad quintum decimum miliarium possideret.
4.288
( JORD.-- H. m.) Post exactos reges per annum unum singuli senatores quinis diebus rem publicam obtinuerunt, dehinc pro uno rege creati sunt duo consules per annos singulos hac de causa, ut, si unus malus esse vellet, alter similem habens potestatem eum coerceret, et ut scientes so annis tantum singulis populo preesse non insolescerent, magisque consulere civibus quam imperare discerent, et ita illo anno erga alios agerent qualiter eos erga se acturos postea vellent.
4.289
Igitur primum erant consules, deinde dictatores, exin tribuni plebis, et rursum consules; qui ordo permansit per nongentos sedecimque viros annis 408 usque ad Julium Caesarem, qui primus monarchiam arripuit.( JORD., HIER., H. m.) Primi autem consules, expulso Tarquinio, fuerunt Lucius Junius Brutus, avunculus Lucretiae, qui maxime egerat ut Tarquinius pelleretur, et Tarquinius Collatinus, ejusdem Lucretiae maritus; sed Collatino statim sublata est dignitas; placuit enim Romanis ne quisquam in urbe remaneret, qui Tarquinius vocaretur. Qui cum omni patrimonio suo ex urbe migravit, et in loco ejus consul factus est Lucius Valerius Publicola.
4.290
Tarquinius vero pulsus de regno ad Porsennam regem Etruriae ceterosque finitimos populos se contulit, et per triennium multa mala Romanis ingessit.( H. m.) Collectis enim multis gentibus, in eodem expulsionionis suae anno bellum commovit, et ut in regnum restitui posset dimicavit; ubi in prima pugna Brutus consul et Arruns, Tarquinii filius, invicem se occiderunt, Romani tamen vicerunt. Valerius Publicola Lucretium Tricipitinum, patrem Lucretiae, collegam sibi fecit; quo non multo post mortuo, iterum Horatium Pulvillum sibi collegam sumpsit; sicque primus annus quinque consules habuit.
4.291
Secundo anno iterum Tarquinius, auxiliante Porsenna Etruscorum rege, bellum Romanis intulit, continuisque impugnationibus trepidam urbem terruit, clausit, obsedit, et, nisi Mutius constanti patientia urbe submovisset hostem, aut urbem caperet, aut recepto rege jugi servicio populus subjaceret.( H. m.) Is enim Mutius ad feriendum Porsennam in castra ejus descenderat; sed videns subregulum ejus purpurato habitu stipendia dividentem, arbitratus regem esse, occidit eum. Videns autem se frustratum esse, ardentibus in ara focis manum mox intulit, terroremque dolo ingeminans ait: O manus, ut scias quem effugeris virum; idem enim trecenti juravimus. Hoc namque facto hic interritus perseverat, rex vero trepidabat, quasi ejus manus arderet. Siquidem una virginum Cloelia nomine ex obsidibus regi datis elapsa e custodia equum conscendit, et audacter Tyberi transmeato Romam rediit.( H. m.) Quadam etiam die cum Etrusci per pontem Tyberis irruerent in urbem, quidam Horatius Cocles in fronte pontis solus eis obstitit donec dissolutus pons per cives diruetur, et statim cum armis in Tyberim se dedit, ac pariter et hostium victor et fluminis, superjecta Etruscorum tela vitavit. Ergo tot tantisque virtutum monstris rex territus, abscessit, pacemque cum Romanis fecit.
4.292
( H. m.) Tercio anno Tarquinius cum se in regnum reverti non posse videret, nec ei Porsenna auxilium preberet, non longe ab urbe civitatem Tusculum condidit, atque ibi per 14 annos privatus consenuit.
4.293
( H. m.) Quarto anno Sabini bellum Romanis intulerunt, et victi sunt.
4.294
( HIER. H. m.) Quinto anno Lucius Valerius, ille Bruti collega, jam quater consul, mortuus est adeo pauper ut sumptu publico, collectis nummis a civibus, sepeliretur.
4.295
Nono anno post exactos reges cum gener Tarquinii ad injuriam soceri vindicandam ingentem collegisset exercitum, nova Romae dignitas est creata, quae appellabatur dictatura, major consulatu, similis imperiali potestati quam postea tranquillitas regni habebat, maxime cum Augustus quoque Octavianus et ante eum Julius Caesar sub dictaturae nomine atque honore regnaverint.( HIER. H. m.) Eodem etiam anno et magister equitum factus est, qui dictatori obsequeretur. Dictator autem primus fuit Marcus Valerius, magister vero equitum primus Spurius Cassius.
4.296
Sexto decimo anno Marco Valerio dictatore delectum militum faciente, seditionem populus Romae fecit, tanquam a senatu premeretur, discessionemque a patribus faciens, sacrum montem insedit armatus, sibique tribunos plebis quasi proprios judices et defensores creavit.
4.297
Septimo decimo anno Volsci contra Romanos bellum preparaverunt, sed victi per Marcum Valerium, Coriolos civitatem optimam perdiderunt. Idem vero Marcus anno sequenti expulsus ab urbe, ad Volscos contendit iratus, ipsorumque auxilio Romanis bella inferens, sepe illos vicit, et usque ad quintum miliarium urbis accessit, obpugnaturus eam, nisi mater ejus Veturia et uxor Volumnia venissent ad eum ex urbe, quarum precibus superatus, remisit exercitum. Et hic secundus erat a Tarquinio, qui dux contra patriam suam esset. 60 30 36 17 23. anni captivit. Persar. Aegypt. Rom. Maced. Lydor. 44 14 20 1 7 16 53 23 29 10 16 25 54 24 30 11 17
4.298
Croesus rex Lydorum a Cyro captus est, et regnum Lydorum, quod per annos 241 steterat, destructum est.
4.299
Thamaris regina Massagetarum interfecit Cyrum.
4.300
Cambises, filius Cyri, rex Persarum secundus, regnavit annis octo. Hic in libro Ezrae Assuerus et Artarxersis nuncupari creditur, ubi quosdam pro impeditione restaurationis Hierusalem ad eum scripsisse, ipsumque suggestioni eorum consensisse narratur Idem cum magos odio haberet, aures eorum jussit abscidi; sed post mortem ejus septem magi filium ejus clam occiderunt, ex quibus duo fratres magi, cum ei simillimi viderentur, regnaverunt secundum quosdam septem mensibus, juxta Josephum( XI, 3) vero anno uno; quorum temeritas, per hoc quod auribus detruncatis inventi sunt magi, cito deprehensa ferroque repressa est. Quidam autem scribunt eum qui a magis occisus est Smerdem dictum fuisse et Pantapten, Cambisis filiam, uxorem duxisse, quam illo interfecto Darius cum regno acceperit et ex ea Xersen genuerit. Cambisen vero quidam aiunt etiam secundum Nabuchodonosor vocatum, sub quo hystoria Judith et acta sit et conscripta, quia et et in Romana dicitur hystoria: Tarquinii sane Superbi temporibus Judith castissima Holofernem interfecit. Et revera Tarquinius Cambisis fuit contemporaneus; nam primus Cambisis annus illius fuit 18u s. Et Cambisen quidem Nabuchodonosor vocatum fuisse, Judithque hystoriam sub eo conscribi posse, non nego; quomodo autem sub eo acta sit, non video. Nam cum idem in hystoriis non ultra octo annos regnasse legatur, regnique illius tempus in cronicis sic annotatum inveniatur, quomodo ipse anno 12o regni sui Arfaxat regem Medorum potentissimum, qui apud nos nusquam in ordine regum qui Medis imperabant ex quo Assyriorum regnum ad Medos translatum est, vicerit, aut quomodo 13 anno pro injuriae suae vindicta Holofernem miserit, scientiae meae necdum occurrit, maxime cum regnum Medorum nuper a patre suo Cyro ad Persas translatum sit, sive subverso Astiage, ut quidam volunt, illud invaserit, sive, ut alii dicunt, defuncto Dario, ejusdem Astiagis filio, qui tamen in cronicis non ponitur in catalogo regum, hereditario jure velut avunculi sui regnum ad eum pervenerit. Eliachim quoque, qui sacerdos magnus in libro Judith legitur Judaeos ammonuisse de confidendo in Domino, non hoc tempore fuisse legitur, nisi forte idem sit qui et Joachim, quem post Holofernis occisionem ab Hierosolymis Bethuliam pro videnda Judith venisse liber idem testatur ut filius Hiesu, qui et Josue credatur. Sed hic Joachim Josedech est cognominatus, et Hiesus pater ejus etiam sub Dario tenuit honorem pontificatus. Sed nos forsan stulte proponentes, nichil autem temere definire presumentes, hystoriarum scriptoribus, ut par est, cedamus, haecque studiosioribus investiganda relinquamus.
4.301
( HIER.-- H. m.) His diebus Hyppicus carminum scriptor et Xenophanes physicus ac tragoediarum scriptor agnoscuntur. Symonides et Sophocles, Anacreon et Phociles, lyrici poetae, clari habentur. Phytagoras quoque physicus et phylosophus celebrabatur. qui de Samo oriundus Crotone deguit, novissime Metapontum adiit, ibique sepultus est. 68 8 hoc 25 31. 61 1 37 18 24. anni captiv. Persar. Aegypt. Rom. Maced. 66 6 42 23 29 67 7 Defecit 24 30 regnum.
4.302
Darius, filius Hydaspis, rex Persarum tercius, regnavit annis 36, ab anno 69. desolationis templi. Hic unus ex his qui magos regnare volentes ferro coercuerunt, cum esset privatus, oravit Dominum pro accipiendo regno, promittens ut si fieret rex omnia vasa Dei, quae Babyloniae reperirentur, in Hierusalem remitteret, et templum reaedificaret. Cum autem consensu omnium factus esset rex, Neemias, unus ex Hebreis, invenit gratiam coram eo. Qui cum ammoneret eum ut votum quod voverat Deo adimpleret, secundo anno regni sui, qui erat septuagesimus destructionis Hierusalem et templi, omnem relaxavit captivitatem, sicut per prophetas predictum fuerat. Ergo venia reaedificandi templi sub Cyro exordium habuit, sed impedientibus inimicis mansit imperfectum usque ad Darium, cujus regni anno secundo a Zorobabel et Hiesu construitur, et quarto aedificationis anno, qui est Darii sextus, perficitur opus, juxta Josephum( XI, 6) vero anno septimo, qui est Darii nonus, consummatur, prophetantibus ultimis Aggeo et Zachario et Malachia, qui Angelus dicitur apud Judaeos. A prima autem aedificatione templi sub Salamone usque ad reaedificationem sub Dario secundum quosdam sunt anni quingenti duodecim, juxta Josephi vero assertionem( l. l.) 450.
4.303
Darius Antyro regi Gothorum Scythiae degentium bellum cum septingentis milibus intulit, eo quia sibi filiam suam in conjugium negavit, ubi ipse 80000 amisit. Post haec Asiam Macedoniamque perdomuit, et in campis Marathoniis cum Atheniensibus conflixit, ubi ducenta milia sui exercitus amittens, victus in Persas refugit. Cum autem instaurare bellum et ulcisci in victores moliretur, in ipso apparatu concidit.
4.304
His diebus claruerunt Ellanicus hystoriographus, Democritus phylosophus, Eraclius cognomento tenebrosus, Anaxarus et Diogenes et Xenophanes physici, Eschylus tragedus, Hyppicus carminum scriptor, Symonides et Anacreon et Pyndarus lyrici. Phytagoras vero his diebus moritur. anni captiv. Persar. Rom. Maced. 69 1 26 32 70 2 27 33 3 28 34 10 35 41 11 42
4.305
Hoc anno reaedificari coepit templum, ex qua reaedificatione usque ad 42. annum Augusti, quo natus est Christus, computantur anni 519, ad 15m u m vero Tyberii et predicationem Christi anni 547.
4.306
Apud Romanos dominatus regii finis est factus, quibus a Romulo usque ad Tarquinium Superbum septem reges dominabantur per annos 243. Persar. Maced. 16 47 17 48 18 49 19 50 20 1 26 7 31 12
4.307
Phythagoras moritur.
4.308
Nova dignitas Romae creata est, scilicet dictatura et magistratus equitum. Alexander, rex Macedonum decimus, regn. ann. 43. Discessio plebis a patribus; et tunc tribuni constituti sunt.
4.309
( H. m.) His temporibus gloriosissima numero et viribus familia Fabiorum, cum essent 306, speciale sibi adversus Vegentanos certamen expetiverunt in decennium, promittentes per se omne certamen impleri. Itaque profecti, omnes nobiles, et qui deberent singuli magnorum exercituum duces esse, insidiis circumventi, omnes trucidati sunt, uno tantum residuo, qui propter aetatem puerilem duci non potuit ad praelium. 1 18
4.310
Xerses, filius Darii, rex Persarum quartus, regnavit annis viginti. Hunc dicit Josephus( XI, 7) voluntatis paternae erga Judaeos et templum Dei heredem extitisse, unde et Ezram ejus gratiam adeptum cum multis aliis Hierosolimam directum fuisse, Neemiam quoque pincernam ejus extitisse, cum Ezras scribat se permissione Artarxersis regis a Babylone descendisse, ipseque Neemias testetur se pincernam Artarxersis regis extitisse. Per illud tempus princeps sacerdotum fuit Joachim, cognomento Josedech, filius Hiesu. Quo mortuo, successit ei filius ejus, Eliasib. Josephus( VIII, 11) vero Joachim vocat Judam. Defuncto autem Eliasib, Joiada, filius ejus, sacerdotium suscepit, cui Johannes, filius ejus, successit. Igitur Xerses septingenta milia armatorum de regno et trecenta de auxiliis, rostratas etiam naves mille ducentas, onerarias autem 3000 habuisse describitur, cum Greciam vastare disponeret, ut merito inopinato exercitui immensaeque classi vix ad potum flumina, vix ad ingressum terras, vix ad cursum maria suffecisse, memoratum sit. Hinc est quod mari pontem navibus imposuisse legitur.( OROS. l. l.) Huic tam incredibili nostris temporibus agmini, cujus numerum nunc difficilius est astrui, quam tunc fuit vinci, Leonida rex Spartarum cum quatuor milibus hominum in angustiis Termipolarum obstitit, et pene eum vicit. Deinde Themistocles, Atheniensium dux, navali praelio exercitum ejus superavit. Ad ultimum Xerses, bello in Grecia infeliciter acto, contemptibilis factus est suis, domumque reversus, per Artabanum prefectum suum in regia circumventus occiditur. Qui regnavit pro eo mensibus septem, dein Artarxersis. 1 38
4.311
Artarxersis, qui Macrochir, id est longimanus, dicebatur, regnavit apud Persas annis 40. a restauratione templi anno 56o. Quo regnante Ezras sacerdos clarus habebatur apud Hebreos, utpote magister omnium in legibus sacris; ipse quippe legem renovavit, Neemias vero muros civitatis perfecit, pontifex vero templi maximus fuit Joiada, filius Eliasib, quem Josephus Judam dixit. Maced. Persar. 2 39 7 1 8 2 14 8 26 20
4.312
Socrates nascitur. Perdicca, rex Macedonum 11u s, regn. ann. 28.
4.313
Annus tricentesimus a conditione urbis Romanae.
4.314
His igitur in locis de regum temporumque serie scriptores hystoriarum videntur dissentire. Ea quippe quae de Ezra et Neemia scribuntur, Josephus( XI, 8) sub rege Xerse, filio Darii, refert facta fuisse, si tamen codex in quo sic habetur mendosus non est, ut magis ex scriptorum neglegentia, quam ex hystoriographi hoc evenerit sententia. Scriptum quippe ibi reperitur, Neemiam regis Xersis pincernam fuisse, illumque anno ejusdem regis 25o ad reaedificandam Hierusalem ejus permissione venisse, et 38o ejus anno mense nono muros ejus perfecisse, cum nec ulla alia hystoria apud nos nec in cronicis inveniatur ultra 26 annos regnasse. Idem quoque dicit, Artarxersen, quem ipse Cyrum nominat, sub quo hystoria Hester acta est, hujus Xersis filium fuisse sibique in regnum successisse, cum in regni Persarum successione inter illos ponantur quinque, scilicet Artabanus, qui occiso eodem Xerse regnavit mensibus septem, Artarxersis iste, de quo nunc agitur, qui Macrochir dicebatur, quique regnavit annis 40, Xerses alius mensibus duobus, Sogodianus mensibus 7, Darius Nothus annis 19, qui simul computantur anni 60 menses quatuor. Ipse etiam Neemias, ut in libro Ezrae legitur( II, II), Artarxersis pincernam se fuisse fatetur, et vicesimo regni ejus anno accepta licentia ab eo ad reaedificandam Hierusalem descendisse, ac per annos 12, hoc est 32o ejusdem regis anno, opus suum perfecisse. Primum enim, ut sepe dictum est, ad imperium Cyri Zorobabel princeps Hebreorum et Hiesus pontifex summus et qui cum eis ire volebant, postea Ezras et cum eo multi de Babylone ad exstruendum templum et Hierusalem descenderant; sed contradicentibus in circuitu nationibus, constructo altari templum mansit imperfectum usque ad secundum Darii annum, qui est annus quadragesimus a primo Cyri anno; sed ipso Cyro permittente, templum cum peribolo suo perfectum est anno ejus sexto, muri vero Hierusalem remanserunt imperfecti usque ad Neemiam per annos 64 a perfectione templi, sicque 20o anno Artarxersis hujus Neemias eos aedificare coepit et 30o anno regis ejusdem perfecit. A quo tempore, scilicet a vicesimo Artarxersis anno, si quis numeraverit septuaginta ebdomadas a Daniele scriptas, quae faciunt annos 490, reperiet eas in regno Neronis expletas, sub quo Hierusalem obsideri cepta, secundo Vespasiani anno capitur. De quarum ebdomadarum subputatione multa inter doctores diversitas est. Quidam enim computant eas a 20o anno Artarxersis usque ad obsidionem Hierusalem sub Nerone, ut dictum est, alii vero a perfectione templi sub Dario usque ad Hyrcanum, in quo defecit sacerdotium, quorum sententia hujusmodi est. Igitur septem et 62 ebdomadae, quae simul fiunt 69, faciunt annos 483, in quibus christi, id est sacerdotes, per unctionem consecrati regnaverunt, ab instauratione templi sub Dario usque ad Hyrcanum, in quo novissimo crisma et sacerdotium defecit Judaeorum. Quod autem a perfectione templi, hoc est a sexto Darii anno, usque ad decimum Augusti annum septem et 62 ebdomadae, id est anni 483, computentur, sic possumus approbare. Sexagesimae sextae olympiadis anno primo, hoc est anno Darii sexto, completa est templi aedificatio, et centesimae octogesimae sextae olympiadis anno secundo, id est Augusti decimo, Herodes suscepit regnum Judaeorum, in quibus fiunt anni 483, per singulas olympiades quadriennio subputato. Alii vero easdem ebdomadas a vicesimo Artarxersis anno computantes, in octavo decimo Tyberii anno, quo Christus passus est, eas finiri volunt, sic scribentes:« Septuaginta, inquit, ebdomadae abbreviatae sunt super populum tuum, et super urbem sanctam tuam, ut consummetur prevaricatio, et finem accipiat peccatum, et deleatur iniquitas, et adducatur justicia sempiterna, et impleatur visio et prophetia et ungatur Sanctus sanctorum.» Nulli dubium quin haec verba Christi incarnationem designent, qui tulit peccata mundi, legem et prophetas implevit, et unctus est oleo leticiae pre participibus suis, notumque est quod ebdomades 70, per septenos annos distinctae, quadringentos et 90 annos insinuent. Sed notandum quod easdem ebdomadas non simpliciter annotatas sive computatas, sed abbreviatas asserit, occulte videlicet lectorem commonens ut breviores solito annos noverit indicatos.« Scito, inquit angelus, ab exitu sermonis,» id est licentiae ut iterum aedificetur Hierusalem,« usque ad Christum ducem ebdomades septem et ebdomades 62 erunt, et rursus aedificabitur platea et muri in angustia temporum.» Ezra narrante didicimus quod Neemias, cum esset pincerna regis Artarxersis, vicesimo anno regni ejus mense Nisan impetraverit ab eo instaurari muros Hierusalem, templo multo ante permittendo Cyro constructo, ipsumque opus, ut dictum est, in angustia temporis perfecerit, adeo scilicet a finitimis gentibus impugnatus, ut structores singuli gladio renes accincti, una manu pugnasse, altera murum recuperasse narrentur. Ab hoc ergo tempore, id est ex quo ei haec licentia data est a rege, usque ad Christum ducem ebdomadas 70 computa, et invenies annos duodenorum mensium lunarium 490, qui sunt anni solares 475. Siquidem Persae a prefato vicesimo anno Artarxersis usque ad mortem Darii regnaverunt annis 116, ex hinc Macedones usque ad interitum Cleopatrae annis trecentis, inde Romani usque ad 17m u m Tyberii annum monarchiam tenuerunt annis 59; qui sunt simul, ut diximus, anni solares 475, et continentur circulis decennovenalibus 25. Decies novies enim viceni et quini fiunt 475. Et quia singulis circulis embolismi septem accrescunt, multiplica 25 per septem, et fiunt 175, qui sunt menses embolismales 475 annorum. Si ergo vis scire quot annos lunares facere possint hi menses, partire 175 per duodecim. Duodecies quaterdeni sunt 168. Quatuordecim ergo annos faciunt, et remanent menses septem. Hos igitur quatuordecim annos junge ad superiores 475, et fiunt simul 489. His adde et menses superfluos septem et partem octavi decimi anni Tyberii, quo Dominus passus est, et invenies a tempore prefinito, id est a vicesimo Artarxersis anno, usque ad passionem Domini ebdomadas 70 abbreviatas, hoc est, lunares annos 490, solares vero 475, ad ejus vero baptismum, quando unctus est Sanctus sanctorum, descendente super eum Spiritu sancto in specie columbae, non solum ebdomadas septem et sexaginta duos fuisse completas, sed et partem jam septuagesimae ebdomadis videbis inchoatam.« Et post ebdomadas 62, inquit, occidetur Christus, et non erit ejus populus, qui eum negaturus est.» Non ergo statim post 62 ebdomadas, sed in fine septuagesimae ebdomadis occisus est Christus, quam ideo, quantum conicere possumus, segregavit a ceteris, quia de hac erat plura locuturus; nam et Christus in illa crucifixus est, et a populo perfido non modo in passione verum continuo ex quo a Johanne baptizatus predicare coepit negatus est. Quod autem sequitur:« Et civitatem et sanctuarium dissipabit populus cum duce venturo, et finis ejus vastitas, et post finem belli statuta desolatio,» non ad 70 ebdomadas pertinet: predictum enim fuerat, quod ipsae ebdomades usque ad Christi ducatum pertingerent, sed scriptura, predicto adventu et passione ipsius, quid etiam post hanc populo qui cum recipere nollet eventurum esset, ostendit. Ducem enim venturum dicit Titum, qui quadragesimo anno dominicae passionis ita cum populo Romano civitatem et sanctuarium dissipavit, ut non remaneret lapis super lapidem. Verum his anticipationem prelibatis, mox ad exponendum ebdomadae, quam omiserat, redit eventum.« Confirmabit autem pactum multis ebdomada una,» hoc est ipsa novissima, in qua vel Johannes baptista vel Dominus et apostoli predicando ad fidem multos converterunt.« Et in dimidio ebdomadis deficiet hostia et sacrificium.» Dimidium ebdomadis hujus quintus decimus annus Tyberii caesaris erat, quando inchoato Christi baptismate hostiarum purificatio fidelibus paulatim vilescere coepit. Item quod sequitur:« et in templo erit abominatio desolationis, et usque ad consummationem et finem perseverabit desolatio,» ad sequentia tempora respicit. Cujus prophetiae veritatem et hystoria veterum et nostrorum hodieque temporum testatur eventus.
4.315
Has diversas expositorum sententias de ebdomadibus in Daniele scriptis ideo posui, ut sapiens attendat, et quid eligat videat.
4.316
Hucusque divina scriptura temporum seriem continet; quae vero post haec apud Judaeos sunt gesta, de libris Machabeorum et Josephi atque Africani scriptis exhibentur, qui deinceps universam hystoriam usque ad Romana tempora prosecuti sunt. Equidem Africanus in quinto temporum volumine hujus temporis ita meminit scribens: Mansit itaque imperfectum opus usque ad Neemiam et vicesimum annum regis Artarxersis, quo tempore regni Persarum centum et tredecim anni sunt evoluti, captivitatis autem Hierusalem 173u s annus erat, et illo tempore si numerare velis 70 annorum ebdomadas, usque ad Christum poteris pervenire.
4.317
Anno ab Urbe condita 290o, qui est tercius regis Artarxersis, suspenso ad modicum bello quo Romani diu laboraverunt, gravis pestilentia per universam urbem violenter incanduit, quae cum magna multitudine ambos consules Ebutium et Servilium extinxit.
4.318
Proximo dehinc anno cives exules servique fugitivi, duce Herbonio quodam Sabino, invaserunt et incenderunt Capitolium; quibus cum Valerius consul et dictator fortiter resisteret, occisus est.
4.319
( H. m.) Sequenti anno Aequi Vulscique Minucium consulem in praelio superarunt, fugientemque in Algido monte, qui 12 ferme miliario abest ab urbe, ferro fameque cinxerunt, actumque esset infeliciter, ni Lucius Quintius Cincinnatus, ille precipuus dictator, obsidionem solvisset. Hic in rure quatuor jugera possidens, manibus suis excolebat, inventusque in ipso opere arans, ab aratro accersitus, togam pretextatam accepit; mox sumpto honore instructoque exercitu, caesis hostibus, victor rediit, jugumque boum equis imposuit, et victoriam quasi stivam tenens, subjugatos hostes pre se primus egit.
4.320
Nono dehinc anno, qui est ab Urbe condita 301u s, imperium consulare cessavit, et pro duobus decem facti sunt rerum potentes, qui a numero decemviri nominati sunt, quae res magnam perniciem rei publicae dedit.( H. R.-- H. m.) Nam cum primo anno bene egissent, anno secundo unus ex his Appius Claudius, cedentibus sibi ceteris, solus sibi continuavit imperium; deinde statim aliorum conjuratio subsecuta est, ut repente singuli regalibus cum fascibus procederent, omniaque superbo fastu secundum libitum facerent. Unde et Appius predictus Virginii cujusdam honesti hominis filiam stupravit, pro qua re pater adactus dolore libertatis et pudore dedecoris, protractam ad servitutem filiam in conspectu populi trucidavit. Qua rei atrocitate populus permotus, et periculo libertatis ammonitus, montem Aventinum occupavit armatus, nec tueri libertatem prius destitit, quam a decemviris potestas ablata est, ipsique dampnati sunt.
4.321
Post viginti deinde annos, id est 35o Artarxersis anno, Vegentani rebellaverunt Romanis, contra quos missus Furius Camillus dictator devicit eos, inventaque in civitate statua Junonis Monetae, jussit eam transferri Romam. Tunc unus ex militibus per jocum interrogavit simulachrum, an vellet ire Romam, statimque respondit: Volo. Postea idem Manlius cepit et Faliscos, non minus nobilem civitatem; sed commota est ei invidia, quasi predam male divisisset, dampnatusque ob eam causam expulsus est a civitate.
4.322
Igitur Galli Senones, duce Brenno Italiam intrantes, omnia vastaverunt. Quos cum Fabius consul obvius exciperet, ab eis occisus est. Qui cum Romam ingressi fuissent, cede et incendio urbem repleverunt, occisisque senatoribus, reliquam multitudinem juvenum, quam constat vix mille hominum tunc fuisse, in arce Capitolini montis latentem obsidione concluserunt. Qua necessitate revocatus Manlius supervenit, occisisque ex hostibus multis, Capitolium ascendit. Galli vero per noctem ascendentes Capitolium pene ceperunt, nisi quod Manlius voce anseris excitatus eis obstiterat. Sed cum eos diu obsiderent, acceptis mille libris auri pro discessu, abierunt. Manlius vero insecutus eos, ita cedebat, ut aurum totum reciperet, et omnia militaria signa, quae ceperant, reduceret. Ita tercio triumphans urbem ingressus, appellatus est secundus Romulus, quasi et ipse urbis conditor. Persar. Maced. Aegypt: 27 21 35 1 1 2 1 8 2 9 3 10 4 11 14 21 1 19 1 6 1 2 1
4.323
His temporibus agnoscuntur Aristarchus tragediagraphus, Cratinus et Plato comediarum scriptores, Zenon et Heraclytus, Ferecides secundus hystoriarum scriptor, Sophocles et Aristophanes tragedi, Empedocles atque Parmenides phylosophi clari habentur.
4.324
Archelaus, rex Macedonum 12u s, regn. ann. 25.
4.325
Xerses rex Persarum regnavit mensibus duobus. Post quem Sogodianus mensibus 7; sicque annus ille transigitur.
4.326
Darius, cognomento Nothus, regnavit Persis annis 19, a reaedificatione templi anno 97.
4.327
Herodotus, cum libros suos Athenis in concilio legisset, honoratus est.
4.328
Plato nascitur.
4.329
Hypocrates quoque medicus, et Socrates phylosophus, et Zeuxis pictor insignes habentur.
4.330
Rursum Aegyptiorum renascitur dinastia, in qua primus regnavit Amaritheus Saites annis sex.
4.331
Secundus Neferites rex Aegyptiorum regn. ann. sex.-- Artarxersis, qui et Memnon cognominatus est, Darii et Persatidis filius, regnavit Persis annis quadraginta, a restauratione templi anno 116. Hic est quem Josephi liber( XI, 9) dicit filium Xersis, quinque regibus transilitis, et iste est quem Hebrei dicunt Asuerum, sub quo hystoria Hester acta est
4.332
His diebus bellum civile vix parricidio terminatum est apud Persas. Mortuo enim Dario rege, cum Artarxersis et Cyrus, filii ejus, de regno certarent, tandem magnis provinciarum ac populorum ruinis utrimque conflictum est. In quo conflictu cum e diverso concurrentes sibi ambo fratres mutuo casus objectassent, prior Artarxerses vulneratus a fratre Cyro, equi velocitate morti exemptus evasit, Cyrus autem mox a cohorte regia obpressus finem certamini dedit. Ita ergo Artarxerses preda fraternae expeditionis et exercitu potitus, potestatem regni parricidio firmavit. Unde Josephus( l. l.) et alii quidam Cyrum eum nominant. 2 1 2 6 1 6 7 1 1 8 1 2 12 5 6 14 1 8 16 1 10 19 4 1 20 5 1 26 11 7 34 1 15 35 1 16 38 4 1 39 1 2 40 2 3
4.333
Archelaus, rex Macedonum 14u s, regnavit ann. quatuor.
4.334
Amintas 15u s regnavit anno uno.
4.335
Pausanitas 16u s regn. anno uno.-- Tercius Achoris rex Aegyptiorum regn. ann. 12.
4.336
Amintas, rex Macedonum 17u s, regnavit annis sex.
4.337
Socrates, venenum bibens, moritur.
4.338
Argeus 18u s regnavit annis duobus.
4.339
Amintas 19u s regnavit ann. 18.
4.340
Quartus Spammutes anno uno.
4.341
Nectanibus, quintus rex Aegyptiorum, regnavit annis decem et octo.
4.342
His temporibus Demostenes orator et Eudoxas astrologus ac Diogenes Cynicus agnoscuntur.
4.343
Aristotiles quoque 18m u m agens annum, auditor erat Platonis, qui et Xenophon cum aliis Socraticis tunc clarebant.
4.344
Alexander, rex Macedonum 20u s, regnavit anno uno.
4.345
Ptolomeus, qui et Alorites, rex Macedonum 21u s, regnavit ann. 4.
4.346
Sextus Theo rex Aegyptiorum regnavit annis 19; sicque regnum defecit.
4.347
Perdicca, rex Macedonum 22u s, regnavit ann. 6.
4.348
Anno ab Urbe condita 365, qui est Artarxersis Memnonis 18u s, dignitates in urbe mutatae sunt, et pro consulibus vel dictatoribus tribuni militares esse coeperunt, et hinc jam Romana res crescere coepit. Nam Camillus eo anno Volscorum civitatem, quae per annos 70 bellum contra eos gessit, devicit, et Aequorum urbem et Sutrinorum, Titus etiam Quintius Cincinnatus Prenestinos, qui usque ad urbis portas cum bello venerunt, persecutus usque ad flumen Alliam, vicit, et octo urbes, quae sub ipsis erant, Romanis adjunxit. Verum dignitas tribunorum militarium non diu perseveravit; nam post aliquantum tempus nullos fieri placuit, et quadriennium ita in urbe fluxit, ut potestates ibi majores non essent. Rursus consulibus factis Lucio Lenutio et Quinto Servilio, mortuus est Camillus, honorque ei secundus post Romulum delatus est anno ab Urbe condita 384o, qui est Artarxersis 37m u s.
4.349
( H. R.-- H. m.) His temporibus ingens universam Romam pestilentia per continuum biennium corripuit. Sequenti dehinc anno secutum est satis triste prodigium. Siquidem in medio urbis foro terra dissiluit, vastoque prerupto hiantia inferna patuerunt. Quod cum diu manens terrorem cunctis inferret, tandem aruspices dixerunt claudi posse illud baratrum, si juvenis, qui Romae preciosissimus esset, sponte illuc mitteretur. Tunc Marcus Curtius eques Romanus, domo clarus, insignibus sumptis, cum equo se in illud baratrum precipitavit, sicque conclusum est. Post quem sacrificantes in eundem locum jecere fruges, moxque terra in naturam suam rediit.
4.350
Iterum terribilis Gallorum inundatio juxta Anienem fluvium ad quartum lapidem ab urbe concedit. Ubi Lucius Manlius, juvenis nobilissimus ex senatoribus, provocantem ad singulare certamen Gallum progressus occidit, et sublata torque aurea colloque suo imposita, in perpetuum sibi et posteris suis Torquati cognomen accepit.
4.351
Alio quoque tempore sub hisdem diebus quidam ex Gallis, Furio nomine, aliquem ex Romanis, qui optimus esset, ad singulare certamen provocabat. Tunc Marcus Valerius tribunus militum se obtulit. Et cum processisset armatus, corvus ei super dextrum brachium sedit, moxque commissa adversus Gallum pugna, idem corvus alis et unguibus oculos Galli verberavit, ut in directum prospicere non valeret. Ita Valerius Gallum occidens, victoriam et nomen ut Corvinus diceretur obtinuit, ac propter hoc meritum 23 annis consul factus est. Occiso enim Gallo, ceteri fugientes trucidati sunt.
4.352
Eo etiam tempore nox usque ad plurimam diei partem tendi visa est, et saxea de nubibus grando descendens, veris terram lapidibus verberavit. Quibus etiam diebus Alexander Magnus, vere gurges miseriarum ac atrocissimus turbo totius orientis, natus est. In Sicilia vero Dionisius tyrannidem exercuit, et 19o anno moritur, filiusque suus Dionisius junior regnum invasit.
4.353
Socrates magister Platonis, Athenis tunc claruit, qui primus universam phylosophiam ad corrigendos mores flexisse memoratur, cum ante illum omnes magis physicis, id est naturalibus, rebus perscrutandis operam darent, finemque bonum non posse fieri nisi bene vivendo docuit. Qui cum plurima virtutum documenta dedisset, imperitorum invidia excitatis Atheniensibus adversus eum in calumniosam criminationem, sumpto veneno moritur, quem tamen postea omnis civitas publice luxit.( HIER.-- AUG. l. l. et c. 4, 9, 4.) Cumque plurimos ille suae phylosophiae sectatores relinqueret, quorum studium certatim fuit in questionum moralium disceptatione versari, ubi agitur de summo bono sine quo beatus fieri homo non potest, inter omnes discipulos ejus Plato gloria et fama eminentior fuit, nec immerito, cum determinasset, finem boni esse secundum virtutem vivere, et hoc ei soli evenire posse, qui noticiam unius Dei habeat in imitationem, nec aliam ob causam esse beatum. Hic itaque Plato cum apud suos honesto natus esset loco, et Athenis ingenio mirabili omnes suos condiscipulos anteiret, non contentus Socratica disciplina, longe lateque peregrinatus est, quaquaversum alicujus nobilis scientiae percipiendae fama illum rapiebat. Itaque et in Aegypto didicit quaecumque magna illic habebantur atque docebantur, et inde veniens in eas partes Italiae ubi Phytagorea fama celebrabatur, quicquid Italicae fuit phylosophiae facillime comprehendit. Et quia magistrum Socratem singulariter diligebat, eum loquentem facit fere in omnibus sermonibus suis. Itaque cum studium sapientiae in actione et contemplatione versetur, unde et una ejus pars activa, altera contemplativa dicitur, quarum activa ad agendam vitam, id est ad mores instruendos pertinet, comtemplativa vero ad conspiciendas naturae causas sincerissimamque veritatem, Socrates in activa eminuisse, memoratur, Phytagoras vero magis contemplativae quibus potuit intelligentiae viribus institisse predicatur. Proinde Plato utrumque jungendo phylosophiam perfecisse laudatur, quam in tres partes distribuit, unam moralem, quae maxime in actione versatur, alteram naturalem, quae contemplationi dedita est, terciam rationalem, qua verum disterminatur a falso. Persar. Maced. Aegypt. 1 3 4
4.354
Artarxerses, qui et Ochus, regnavit apud Persas annis 26, a restauratione templi anno 153o.
4.355
Hic Sydonem subvertit, Aegyptum suo subegit imperio, Nectanebo rege in Aethiopiam pulso, in quo Aegyptiorum regnum destructum est, Syriamque cunctam devastavit.
4.356
Judaeorum sacerdos his diebus fuit Johannes, filius Judae, qui et Joiada. Hujus Johannis frater erat Jhesus, cui Vagosus, dux regis Artarxersis, promisit principatum sacerdotii. Qua confidentia altercatus in templo adversus fratrem, interfectus est ab eo. Propter quod dux ingressus templum violavit illud, et multa mala Judeis intulit. 5 1 8
4.357
Philippus, filius Amintae, pater Alexandri Magni, rex Macedonum 23u s, regnavit annis 26, in quibus omnes acerbitatum acervos cunctasque malorum moles struxit. Hic primum ab Alexandro fratre suo Thebanis obses datus, per triennium apud Epaminondam, preceptorem strenuissimum et summum phylosophum, eruditus est. Ipso autem Alexandro scelere matris Euridicis interfecto, compulsus a populo, regnum parvo fratris occisi filio tuendum suscepit. Mox finitimis populis inferens bellum, victis Atheniensibus subjectisque Thessalis, Olimpiadem, Auruchae regis Molossorum filiam, Alexandri Epyrotarum regis sororem, duxit uxorem, de qua suscepit filium Alexandrum, qui appellatus est Magnus. Cumque per 26 annos incendia civitatum, excidia bellorum, subjectiones provinciarum, cedes hominum, rapinas opum, predas pecorum, venditiones mortuorum, captivitates vivorum per totam Greciam, Scythiam quoque et Traciam unius regis fraus et ferocia ac dominatus agitaret, tercio Arsis filii Ochi anno a Pausania, filio Cerastae, genus ab Oreste trahente, per insidias interimitur. Sufficerent ad exemplum miseriarum insinuata memoriae gesta per Philippum, etiam si Alexander ei non successisset in regnum. 14 10 17 15 11 18 16 12 19 17 13 1 23 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 7 8 9 10 11 12
4.358
Annus 400 ab Urbe condita.
4.359
Arses, filius Ochi, regnavit Persis annis 4, a reaedificatione templi anno 182o.-- Defuncto Johanne pontifice Judeorum, Jaddus, filius ejus, suscepit principatum, cujus frater Manasses templum in monte Garizim construxit.
4.360
Plato moritur his temporibus, post quem Speusippus achademiam tenuit, cui mortuo Xenocrates successit.-- Aristotiles omnium ore celebratur.
4.361
Darius, Arsami filius, rex Persarum ultimus, regnavit annis 6, a restauratione templi anno centesimo octogesimo sexto. Sexto quippe ejus anno Alexander, rex Macedonum, pugnavit cum eo, victoque, regnum Persarum dextruxit, quod stetit per annos 240.
4.362
Alexander Magnus, Phylippi, ut putabatur, et Olimpiadis filius, rex Macedonum vicesimus quartus, regnavit annis duodecim, sex adhuc stante regno Persarum, postea item sex, qui et in ordine temporum numerantur. Hic parvus statura, ferox natura, vir magni fuit animi, quietis impatiens, semper ad altiora contendens, crudelis et sanguinem siciens. Unde non solum de extraneis, sed de suis quoque multos occidit, inter quos Amintam consobrinum, Clytum quoque annis gravem et amicicia sibi conjunctum, Callistenen etiam phylosophum sibique apud Aristotilem condiscipulum, cum plurimis regni principibus. Hic regnum adeptus, primam experientiam animi et virtutis suae compressis celeriter Grecorum motibus dedit, quibus ut ab imperio Macedonum deficerent Demostenes orator extitit auctor. Subditis igitur Atheniensibus, deletis Thebanis, ceteris urbibus Greciae et Thessaliae vectigalibus factis, Ylliricis et Tracis domitis, profectus est ad Persicum bellum contra Darium regem, quem potentissimum et ditissimum fuisse, tam Grecae quam Latinae et barbarae narrant hystoriae. Habuit autem Alexander in exercitu suo viginti duo milia peditum, quatuor milia equitum et quingentos, naves centum octoginta, et cum tam parva manu universum orbem, utrum mirabilius quia vicerat, an quia aggredi ausus fuerit, incertum est. In primo ejus congressu cum Dario sexcenta milia Persarum in acie fuerunt, quae non minus arte Alexandri superata, quam virtute Macedonum terga verterunt. Magna igitur cedes Persarum fuit, in exercitu vero Alexandri centum viginti equites et novem tantum pedites defuerunt. Deinde Gordien, civitatem Frigiae, quae nunc Sardis vocatur obsedit et expugnavit. Interea Darius cum trecentis milibus peditum et centum milibus equitum advenit. Cumque congressi essent, ingentibus utrimque animis pugnatum est, in pagna ambo reges vulnerati sunt, ac tamdiu anceps certamen fuit, quoadusque fugeret Darius. Ibi tunc ex Persis 80 milia peditum et decem milia equitum cesa sunt, 40 milia capiuntur; ex Macedonibus vero cecidere pedites 130, equites 150. Post haec Alexander ad Judeam tendens, Hierosolimam adiit; cui Jaddus sacerdos cum jachinctina et aurea stola, habens super caput cydarim et laminam auream, occurrit, ceteri vero sacerdotes cum bissinis stolis, omnisque multitudo cum vestibus albis processit. Alexander autem solus accessit, et nomen Dei, quod in aurea lamina scriptum erat, adoravit, principemque sacerdotum primum veneratus est, deinde ascendens ad templum, sacrificavit Deo juxta sacerdotis ostensionem, ipsi vero pontifici ceterisque sacerdotibus multa donavit. De qua re suis omnibus stupentibus, Parmenius princeps exercitus interrogavit eum cur adorasset sacerdotem gentis Judeae. Non hunc, inquit, adoravi, sed Deum, cujus sacerdotii principatu functus est. Nam cum adhuc essem in Macedonia et cogitarem me non posse Asiam vincere, in hujusmodi habitu eum conspexi, incitantem me confidenter transire, seque ducturum dixit exercitum meum et Persarum potentiam michi traditurum[ OROS. l. l.] Interea Darius tercio, cunctis Persarum viribus sociorumque auxiliis contractis, bellum instaurat. Alexander vero revertens a Judea, Tyrum urbem coepit, Syriam et Aegyptum invadit, Alexandriamque in Aegypto condidit. Inde revertenti Darius apud Tharsum 404 milia peditum et 100 milia equitum obponit. Nec pugnae mora, omnes caeca rabie in ferrum ruunt, Macedones tociens a se victis hostibus animosi, Persae nisi vincant preoptantes mori. Raro in ullo bello tantum sanguinis fusum est. Sed Darius cum vinci suos videret, mori in bello paratos, persuasu suorum fugere compulsus est. Alexander 24 diebus continuis castrorum predam percensuit. Cum vero audisset Darium a propinquis suis vinctum aureis compedibus teneri, statuit eum persequi; sed inveniens eum in itinere solum relictum, multis vulneribus perfossum mortuum, hunc inani misericordia in sepulchris majorum sepeliri fecit. Occiso itaque Dario regni sui anno sexto, Alexandri quoque itidem sexto, Asiae viri conciderunt, et totus oriens in potestatem Macedonici cessit imperii, Persarumque regnum Alexandriam translatum est, ubi regnatum est per annos ducentos nonaginta sex.( Cf. HIER et OROS. l. l.) Quod regnum alii Grecorum, alii Aegyptiorum nominant regnum.
4.363
Alexander Macedo post mortem Darii regnavit annis sex, a reaedificatione templi anno 186o. Duodecim quippe annis trementem sub se orbem ferro pressit, sed sex postremi ejus anni, quibus destructo Persarum imperio monarchiam tenuit orbis, in ordine temporum numerantur, priores vero septem sub regno Persarum computantur. Omnibus itaque circumpositarum gentium regnis sibi subjectis, in Indiam tetendit, eamque cum omnibus orientalibus regnis sibi subjecit. Postquam vero multa miranda peragens dominus gentium diversarum nuncupatus est, anno aetatis suae 32o apud Babyloniam, cum adhuc sanguinem sitiret, ministri sui insidiis venenum bibit et interiit. Quo mortuo, Macedonum duces diversas sortiti provincias, ipso tamen adhuc vivo disponente, mutuis se bellis consumpserunt, orbemque ab Alexandro celeriter et fortiter acquisitum quatuordecim annis dilaniaverunt, et veluti optimam predam a magno leone prostratam avidi catuli discerpserunt. Sed quia idem Alexander multa mire peregisse legitur, quae scire multi delectantur, libet de vita ejus aliqua summatim decerpere, quibus delectationi querentium utcumque valeam satisfacere.
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).