Reader

̔́ Οτι μὲ ν οὖ ν ἡ θρέ ψις ἀ λλοιουμέ νου τε καὶ ὁ μοιουμέ νου γί γνεται τοῦ τρέ φοντος τῷ τρεφομέ νῳ καὶ ὡ ς ἐ ν ἑ κά στῳ τῶ ν τοῦ ζῴ ου μορί ων ἐ στί τις δύ ναμις, ἣ ν ἀ πὸ τῆ ς ἐ νεργεί ας ἀ λλοιωτικὴ ν μὲ ν κατὰ γέ νος, ὁ μοιωτικὴ ν δὲ καὶ θρεπτικὴ ν κατ' εἶ δος ὀ νομά ζομεν, ἐ ν τῷ πρό σθεν δεδή λωται λό γῳ. τὴ ν δ' εὐ πορί αν τῆ ς ὕ λης, ἣ ν τροφὴ ν ἑ αυτῷ ποιεῖ ται τὸ τρεφό μενον, ἐ ξ ἑ τέ ρας τινὸ ς ἔ χειν ἐ δεί κνυτο δυνά μεως ἐ πισπᾶ σθαι πεφυκυί ας τὸ ν οἰ κεῖ ον χυμό ν, εἶ ναι δ' οἰ κεῖ ον ἑ κά στῳ τῶ ν μορί ων χυμό ν, ὃ ς ἂ ν ἐ πιτή δειος εἰ ς τὴ ν ἐ ξομοί ωσιν ᾖ, καὶ τὴ ν ἕ λκουσαν αὐ τὸ ν δύ ναμιν ἀ πὸ τῆ ς ἐ νεργεί ας ἑ λκτική ν τέ τινα καὶ ἐ πισπαστικὴ ν ὀ νομά ζεσθαι. δέ δεικται δὲ καί, ὡ ς πρὸ μὲ ν τῆ ς ὁ μοιώ σεως ἡ πρό σφυσί ς ἐ στιν, ἐ κεί νης δ' ἔ μπροσθεν ἡ πρό σθεσις γί γνεται, τέ λος, ὡ ς ἂ ν εἴ ποι τις, οὖ σα τῆ ς κατὰ τὴ ν ἐ πισπαστικὴ ν δύ ναμιν ἐ νεργεί ας. αὐ τὸ μὲ ν γὰ ρ τὸ παρά γεσθαι τὴ ν τροφὴ ν ἐ κ τῶ ν φλεβῶ ν εἰ ς ἕ καστον τῶ ν μορί ων τῆ ς ἑ λκτικῆ ς ἐ νεργού σης γί γνεται δυνά μεως, τὸ δ' ἤ δη παρῆ χθαί τε καὶ προστί θεσθαι τῷ μορί ῳ τὸ τέ λος ἐ στὶ ν αὐ τό, δι' ὃ καὶ τῆ ς τοιαύ της ἐ νεργεί ας ἐ δεή θημεν: ἵ να γὰ ρ προστεθῇ, διὰ τοῦ θ' ἕ λκεται. χρό νου δ' ἐ ντεῦ θεν ἤ δη πλεί ονος εἰ ς τὴ ν θρέ ψιν τοῦ ζῴ ου δεῖ: ἑ λχθῆ ναι μὲ ν γὰ ρ καὶ διὰ ταχέ ων τι δύ ναται, προσφῦ ναι δὲ καὶ ἀ λλοιωθῆ ναι καὶ τελέ ως ὁ μοιωθῆ ναι τῷ τρεφομέ νῳ καὶ μέ ρος αὐ τοῦ γενέ σθαι παραχρῆ μα μὲ ν οὐ χ οἷ ό ν τε, χρό νῳ δ' ἂ ν πλεί ονι συμβαί νοι καλῶ ς. ἀ λλ' εἰ μὴ μέ νοι κατὰ τὸ μέ ρος ὁ προστεθεὶ ς οὗ τος χυμό ς, εἰ ς ἕ τερον δέ τι μεθί σταιτο καὶ παραρρέ οι διὰ παντὸ ς ἀ μεί βων τε καὶ ὑ παλλά ττων τὰ χωρί α, κατ' οὐ δὲ ν αὐ τῶ ν οὔ τε πρό σφυσις οὔ τ' ἐ ξομοί ωσις ἔ σται. δεῖ δὲ κἀ νταῦ θά τινος τῇ φύ σει δυνά μεως ἑ τέ ρας εἰ ς πολυχρό νιον μονὴ ν τοῦ προστεθέ ντος τῷ μορί ῳ χυμοῦ καὶ ταύ της οὐ κ ἔ ξωθέ ν ποθεν ἐ πιρρεού σης ἀ λλ' ἐ ν αὐ τῷ τῷ θρεψομέ νῳ κατῳ κισμέ νης, ἣ ν ἀ πὸ τῆ ς ἐ νεργεί ας πά λιν οἱ πρὸ ἡ μῶ ν ἠ ναγκά σθησαν ὀ νομά σαι καθεκτική ν. ὁ μὲ ν δὴ λό γος ἤ δη σαφῶ ς ἐ νεδεί ξατο τὴ ν ἀ νά γκην τῆ ς γενέ σεως τῆ ς τοιαύ της δυνά μεως καὶ ὅ στις ἀ κολουθί ας σύ νεσιν ἔ χει, πέ πεισται βεβαί ως ἐ ξ ὧ ν εἴ πομεν, ὡ ς ὑ ποκειμέ νου τε καὶ προαποδεδειγμέ νου τοῦ τεχνικὴ ν εἶ ναι τὴ ν φύ σιν καὶ τοῦ ζῴ ου κηδεμονικὴ ν ἀ ναγκαῖ ον ὑ πά ρχειν αὐ τῇ καὶ τὴ ν τοιαύ την δύ ναμιν.

ἀ λλ' ἡ μεῖ ς οὐ τού τῳ μό νῳ τῷ γέ νει τῆ ς ἀ ποδεί ξεως εἰ θισμέ νοι χρῆ σθαι, προστιθέ ντες δ' αὐ τῷ καὶ τὰ ς ἐ κ τῶ ν ἐ ναργῶ ς φαινομέ νων ἀ ναγκαζού σας τε καὶ βιαζομέ νας πί στεις ἐ πὶ τὰ ς τοιαύ τας καὶ νῦ ν ἀ φιξό μεθα καὶ δεί ξομεν ἐ πὶ μέ ν τινων μορί ων τοῦ σώ ματος οὕ τως ἐ ναργῆ τὴ ν καθεκτικὴ ν δύ ναμιν, ὡ ς αὐ ταῖ ς ταῖ ς αἰ σθή σεσι διαγιγνώ σκεσθαι τὴ ν ἐ νέ ργειαν αὐ τῆ ς, ἐ πὶ δέ τινων ἧ ττον μὲ ν ἐ ναργῶ ς ταῖ ς αἰ σθή σεσι, λό γῳ δὲ κἀ νταῦ θα φωραθῆ ναι δυναμέ νην.̓ Αρξώ μεθ' οὖ ν τῆ ς διδασκαλί ας ἀ π' αὐ τοῦ τοῦ τέ ως πρῶ τον μεθό δῳ τινὶ προχειρί σασθαι μό ρι' ἄ ττα τοῦ σώ ματος, ἐ φ' ὧ ν ἀ κριβῶ ς ἔ στι βασανί σαι τε καὶ ζητῆ σαι τὴ ν καθεκτικὴ ν δύ ναμιν ὁ ποί α ποτ' ἐ στί ν. ἆ ρ' οὖ ν ἄ μεινον ἄ ν τις ἑ τέ ρωθεν ἢ ἀ πὸ τῶ ν μεγί στων τε καὶ κοιλοτά των ὀ ργά νων ὑ πά ρξαιτο τῆ ς ζητή σεως; ἐ μοὶ μὲ ν οὖ ν οὐ κ ἂ ν δοκεῖ βέ λτιον. ἐ ναργεῖ ς γοῦ ν εἰ κὸ ς ἐ πὶ τού των φανῆ ναι τὰ ς ἐ νεργεί ας διὰ τὸ μέ γεθος: ὡ ς τά γε σμικρὰ τά χ' ἄ ν, εἰ καὶ σφοδρὰ ν ἔ χει τὴ ν τοιαύ την δύ ναμιν, ἀ λλ' οὐ κ αἰ σθή σει γ' ἑ τοί μην διαγιγνώ σκεσθαι τὴ ν ἐ νέ ργειαν αὐ τῆ ς. ἀ λλ' ἔ στιν ἐ ν τοῖ ς μά λιστα κοιλό τατα καὶ μέ γιστα τῶ ν τοῦ ζῴ ου μορί ων ἥ τε γαστὴ ρ καὶ αἱ μῆ τραί τε καὶ ὑ στέ ραι καλού μεναι. τί οὖ ν κωλύ ει ταῦ τα πρῶ τα προχειρισαμέ νους ἐ πισκέ ψασθαι τὰ ς ἐ νεργεί ας αὐ τῶ ν, ὅ σαι μὲ ν καὶ πρὸ τῆ ς ἀ νατομῆ ς δῆ λαι, τὴ ν ἐ ξέ τασιν ἐ φ' ἡ μῶ ν αὐ τῶ ν ποιουμέ νους, ὅ σαι δ' ἀ μυδρό τεραι, τὰ παραπλή σια διαιροῦ ντας ἀ νθ ρώ πῳ ζῷ α, οὐ χ ὡ ς οὐ κ ἂ ν ἱ κανῶ ς τό γε καθό λου περὶ τῆ ς ζητουμέ νης δυνά μεως καὶ τῶ ν ἀ νομοί ων ἐ νδειξομέ νων, ἀ λλ' ὡ ς ἵ ν' ἅ μα τῷ κοινῷ καὶ τὸ ἴ διον ἐ φ' ἡ μῶ ν αὐ τῶ ν ἐ γνωκό τες εἴ ς τε τὰ ς διαγνώ σεις τῶ ν νοσημά των καὶ τὰ ς ἰ ά σεις εὐ πορώ τεροι γιγνώ μεθα. περὶ μὲ ν οὖ ν ἀ μφοτέ ρων τῶ ν ὀ ργά νων ἅ μα λέ γειν ἀ δύ νατον, ἐ ν μέ ρει δ' ὑ πὲ ρ ἑ κατέ ρου ποιησό μεθα τὸ ν λό γον ἀ πὸ τοῦ σαφέ στερον ἐ νδεί ξασθαι δυναμέ νου τὴ ν καθεκτικὴ ν δύ ναμιν ἀ ρξά μενοι. κατέ χει μὲ ν γὰ ρ καὶ ἡ γαστὴ ρ τὰ σιτί α, μέ χρι περ ἂ ν ἐ κπέ ψῃ, κατέ χουσι δὲ καὶ αἱ μῆ τραι τὸ ἔ μβρυον, ἔ στ' ἂ ν τελειώ σωσιν: ἀ λλὰ πολλαπλά σιό ς ἐ στιν ὁ τῆ ς τῶ ν ἐ μβρύ ων τελειώ σεως χρό νος τῆ ς τῶ ν σιτί ων πέ ψεως.

εἰ κὸ ς οὖ ν καὶ τὴ ν δύ ναμιν ἐ ναργέ στερον ἐ ν ταῖ ς μή τραις φωρά σειν ἡ μᾶ ς τὴ ν καθεκτική ν, ὅ σῳ καὶ πολυχρονιωτέ ραν τῆ ς γαστρὸ ς τὴ ν ἐ νέ ργειαν κέ κτηται. μησὶ γὰ ρ ἐ ννέ α που ταῖ ς πλεί σταις τῶ ν γυναικῶ ν ἐ ν αὐ ταῖ ς τελειοῦ ται τὰ κυή ματα, μεμυκυί αις μὲ ν ἅ παντι τῷ αὐ χέ νι, περιεχού σαις δὲ πανταχό θεν αὐ τὰ σὺ ν τῷ χορί ῳ. καὶ πέ ρας γε τῆ ς τοῦ στό ματος μύ σεως καὶ τῆ ς τοῦ κυουμέ νου κατὰ τὰ ς μή τρας μονῆ ς ἡ χρεί α τῆ ς ἐ νεργεί ας ἐ στί ν: οὐ γὰ ρ ὡ ς ἔ τυχεν οὐ δ' ἀ λό γως ἱ κανὰ ς περιστέ λλεσθαι καὶ κατέ χειν τὸ ἔ μβρυον ἡ φύ σις ἀ πεί ργασατο τὰ ς ὑ στέ ρας, ἀ λλ' ἵ ν' εἰ ς τὸ πρέ πον ἀ φί κηται μέ γεθος τὸ κυού μενον. ὅ ταν οὖ ν, οὗ χά ριν ἐ νή ργουν τῇ καθεκτ́ ικῇ δυνά μει, συμπεπληρωμέ νον ᾖ, ταύ την μὲ ν ἀ νέ παυσά ν τε καὶ εἰ ς ἠ ρεμί αν ἐ πανή γαγον, ἀ ντ' αὐ τῆ ς δ' ἑ τέ ρᾳ χρῶ νται τῆ ς τέ ως ἡ συχαζού σῃ, τῇ προωστικῇ. ἦ ν δ' ἄ ρα καὶ τῆ ς ἐ κεί νης ἡ συχί ας ὅ ρος ἡ χρεί α καὶ τῆ ς γ' ἐ νεργεί ας ὡ σαύ τως ἡ χρεί α: καλού σης μὲ ν γὰ ρ αὐ τῆ ς ἐ νεργεῖ, μὴ καλού σης δ' ἡ συχά ζει. καὶ χρὴ πά λιν κἀ νταῦ θα καταμαθεῖ ν τῆ ς φύ σεως τὴ ν τέ χνην, ὡ ς οὐ μό νον ἐ νεργειῶ ν χρησί μων δυνά μεις ἐ νέ θηκεν ἑ κά στῳ τῶ ν ὀ ργά νων, ἀ λλὰ καὶ τοῦ τῶ ν ἡ συχιῶ ν τε καὶ κινή σεων καιροῦ προὐ νοή σατο. καλῶ ς μὲ ν γὰ ρ ἁ πά ντων γιγνομέ νων τῶ ν κατὰ τὴ ν κύ ησιν ἡ ἀ ποκριτικὴ δύ ναμις ἡ συχά ζει τελέ ως ὥ σπερ οὐ κ οὖ σα, κακοπραγί ας δέ τινος γενομέ νης ἢ περὶ τὸ χορί ον ἢ περί τινα τῶ ν ἄ λλων ὑ μέ νων ἢ περὶ τὸ κυού μενον αὐ τὸ καὶ τῆ ς τελειώ σεως αὐ τοῦ παντά πασιν ἀ πογνωσθεί σης οὐ κέ τ' ἀ ναμέ νουσι τὸ ν ἐ ννεά μηνον αἱ μῆ τραι χρό νον, ἀ λλ' ἡ μὲ ν καθεκτικὴ δύ ναμις αὐ τί κα δὴ πέ παυται καὶ παραχωρεῖ κινεῖ σθαι τῇ πρό τερον ἀ ργού σῃ, πρά ττει δ' ἤ δη τι καὶ πραγματεύ εται χρηστὸ ν ἡ ἀ ποκριτική τε καὶ προωστική: καὶ γὰ ρ οὖ ν καὶ ταύ την οὕ τως ἐ κά λεσαν ἀ πὸ τῶ ν ἐ νεργειῶ ν αὐ τῇ τὰ ὀ νό ματα θέ μενοι καθά περ καὶ ταῖ ς ἄ λλαις. καί πως ὁ λό γος ἔ οικεν ὑ πὲ ρ ἀ μφοτέ ρων ἀ ποδεί ξειν ἅ μα: καὶ γά ρ τοι καὶ διαδεχομέ νας αὐ τὰ ς ἀ λλή λας καὶ παραχωροῦ σαν ἀ εὶ τὴ ν ἑ τέ ραν τῇ λοιπῇ, καθό τι ἂ ν ἡ χρεί α κελεύ ῃ, καὶ τὴ ν διδασκαλί αν κοινὴ ν οὐ κ ἀ πεικό ς ἐ στι δέ χεσθαι. τῆ ς μὲ ν οὖ ν καθεκτικῆ ς δυνά μεως ἔ ργον περιστεῖ λαι τὰ ς μή τρας τῷ κυουμέ νῳ πανταχό θεν, ὥ στ' εὐ λό γως ἁ πτομέ ναις μὲ ν ταῖ ς μαιευτρί αις τὸ στό μα μεμυκὸ ς αὐ τῶ ν φαί νεται, ταῖ ς κυού σαις δ' αὐ ταῖ ς κατὰ τὰ ς πρώ τας ἡ μέ ρας καὶ μά λιστα κατ' αὐ τὴ ν ἐ κεί νην, ἐ ν ᾗ περ ἂ ν ἡ τῆ ς γονῆ ς σύ λληψις γέ νηται, κινουμέ νων τε καὶ συντρεχουσῶ ν εἰ ς ἑ αυτὰ ς τῶ ν ὑ στερῶ ν αἴ σθησις γί γνεται καὶ ἢ ν ἄ μφω ταῦ τα συμβῇ, μῦ σαι μὲ ν τὸ στό μα χωρὶ ς φλεγμονῆ ς ἤ τινος ἄ λλου παθή ματος, αἴ σθησιν δὲ τῆ ς κατὰ τὰ ς μή τρας κινή σεως ἀ κολουθῆ σαι, πρὸ ς αὑ τὰ ς ἤ δη τὸ σπέ ρμα τὸ παρὰ τἀ νδρὸ ς εἰ ληφέ ναι τε καὶ κατέ χειν αἱ γυναῖ κες νομί ζουσι. ταῦ τα δ' οὐ χ ἡ μεῖ ς νῦ ν ἀ ναπλά ττομεν ἡ μῖ ν αὐ τοῖ ς, ἀ λλ' ἐ κ μακρᾶ ς πεί ρας δοκιμασθέ ντα πᾶ σι γέ γραπται σχεδό ν τι τοῖ ς περὶ τού των πραγματευσαμέ νοις.̔ Ηρό φιλος μέ ν γε καὶ ὡ ς οὐ δὲ πυρῆ να μή λης ἂ ν δέ χοιτο τῶ ν μητρῶ ν τὸ στό μα, πρὶ ν ἀ ποκυεῖ ν τὴ ν γυναῖ κα, καὶ ὡ ς οὐ δὲ τοὐ λά χιστον ἔ τι διέ στηκεν, ἢ ν ὑ πά ρξηται κύ ειν, καὶ ὡ ς ἐ πὶ πλέ ον ἀ ναστομοῦ νται κατὰ τὰ ς τῶ ν ἐ πιμηνί ων φορά ς, οὐ κ ὤ κνησε γρά φειν: συνομολογοῦ σι δ' αὐ τῷ καὶ οἱ ἄ λλοι πά ντες οἱ περὶ τού των πραγματευσά μενοι καὶ πρῶ τό ς γ' ἁ πά ντων ἰ ατρῶ ν τε καὶ φιλοσό φων̔ Ιπποκρά της ἀ πεφή νατο μύ ειν τὸ στό μα τῶ ν ὑ στερῶ ν ἔ ν τε ταῖ ς κυή σεσι καὶ ταῖ ς φλεγμοναῖ ς, ἀ λλ' ἐ ν μὲ ν ταῖ ς κυή σεσιν οὐ κ ἐ ξιστά μενον τῆ ς φύ σεως, ἐ ν δὲ ταῖ ς φλεγμοναῖ ς σκληρὸ ν γιγνό μενον. ἐ πὶ δέ γε τῆ ς ἐ ναντί ας τῆ ς ἐ κκριτικῆ ς ἀ νοί γνυται μὲ ν τὸ στό μα, προέ ρχεται δ' ὁ πυθμὴ ν ἅ πας ὅ σον οἷ ό ν τ' ἐ γγυτά τω τοῦ στό ματος ἀ πωθού μενος ἔ ξω τὸ ἔ μβρυον, ἅ μα δ' αὐ τῷ καὶ τὰ συνεχῆ μέ ρη τὰ οἷ ον πλευρὰ τοῦ παντὸ ς ὀ ργά νου συνεπιλαμβανό μενα τοῦ ἔ ργου θλί βει τε καὶ προωθεῖ πᾶ ν ἔ ξω τὸ ἔ μβρυον. καὶ πολλαῖ ς τῶ ν γυναικῶ ν ὠ δῖ νες βί αιοι τὰ ς μή τρας ὅ λας ἐ κπεσεῖ ν ἠ νά γκασαν ἀ μέ τρως χρησαμέ ναις τῇ τοιαύ τῃ δυνά μει, παραπλησί ου τινὸ ς γιγνομέ νου τῷ πολλά κις ἐ ν πά λαις τισὶ καὶ φιλονεικί αις συμβαί νοντι, ὅ ταν ἀ νατρέ ψαι τε καὶ καταβαλεῖ ν ἑ τέ ρους σπεύ δοντες αὐ τοὶ συγκαταπέ σωμεν. οὕ τω γὰ ρ καὶ αἱ μῆ τραι τὸ ἔ μβρυον ὠ θοῦ σαι συνεξέ πεσον ἐ νί οτε καὶ μά λισθ', ὅ ταν οἱ πρὸ ς τὴ ν Ῥ ά χιν αὐ τῶ ν σύ νδεσμοι χαλαροὶ φύ σει τυγχά νωσιν ὄ ντες. ἔ στι δὲ καὶ τοῦ το θαυμαστό ν τι τῆ ς φύ σεως σό φισμα, τὸ ζῶ ντος μὲ ν τοῦ κυή ματος ἀ κριβῶ ς πά νυ μεμυκέ ναι τὸ στό μα τῶ ν μητρῶ ν, ἀ ποθανό ντος δὲ παραχρῆ μα διανοί γεσθαι τοσοῦ τον, ὅ σον εἰ ς τὴ ν ἔ ξοδον αὐ τοῦ διαφέ ρει. καὶ μέ ντοι καὶ αἱ μαῖ αι τὰ ς τικτού σας οὐ κ εὐ θὺ ς ἀ νιστᾶ σιν οὐ δ' ἐ πὶ τὸ ν δί φρον καθί ζουσιν, ἀ λλ' ἅ πτονται πρό τερον ἀ νοιγομέ νου τοῦ στό ματος κατὰ βραχὺ καὶ πρῶ τον μέ ν, ὥ στε τὸ ν μικρὸ ν δά κτυλον καθιέ ναι, διεστηκέ ναι φασί ν, ἔ πειτ' ἤ δη καὶ μεῖ ζον καὶ κατὰ βραχὺ δὴ πυνθανομέ νοις ἡ μῖ ν ἀ ποκρί νονται τὸ μέ γεθος τῆ ς διαστά σεως ἐ παυξανό μενον. ὅ ταν δ' ἱ κανὸ ν ᾖ πρὸ ς τὴ ν τοῦ κυουμέ νου δί οδον, ἀ νιστᾶ σιν αὐ τὰ ς καὶ καθί ζουσι καὶ προθυμεῖ σθαι κελεύ ουσιν ἀ πώ σασθαι τὸ παιδί ον. ἔ στι δ' ἤ δη τοῦ το τὸ ἔ ργον, ὃ παρ' ἑ αυτῶ ν αἱ κύ ουσαι προστιθέ ασιν, οὐ κέ τι τῶ ν ὑ στερῶ ν, ἀ λλὰ τῶ ν κατ' ἐ πιγά στριον μυῶ ν, οἳ πρὸ ς τὴ ν ἀ ποπά τησί ν τε καὶ τὴ ν οὔ ρησιν ἡ μῖ ν συνεργοῦ σιν.

οὕ τω μὲ ν ἐ πὶ τῶ ν μητρῶ ν ἐ ναργῶ ς αἱ δύ ο φαί νονται δυνά μεις, ἐ πὶ δὲ τῆ ς γαστρὸ ς ὧ δε. πρῶ τον μὲ ν τοῖ ς κλύ δωσιν, οἳ δὴ καὶ πεπί στευνται τοῖ ς ἰ ατροῖ ς ἀ ρρώ στου κοιλί ας εἶ ναι συμπτώ ματα καὶ κατὰ λό γον πεπί στευνται: ἐ νί οτε μὲ ν γὰ ρ ἐ λά χιστα προσενηνεγμέ νων οὐ γί γνονται περιστελλομέ νης ἀ κριβῶ ς αὐ τοῖ ς τῆ ς γαστρὸ ς καὶ σφιγγού σης πανταχό θεν, ἐ νί οτε δὲ μεστὴ μὲ ν ἡ γαστή ρ ἐ στιν, οἱ κλύ δωνες δ' ὡ ς ἐ πὶ κενῆ ς ἐ ξακού ονται. κατὰ φύ σιν μὲ ν γὰ ρ ἔ χουσα καὶ χρωμέ νη καλῶ ς τῇ περισταλτικῇ δυνά μει, κἂ ν ὀ λί γον ᾖ τὸ περιεχό μενον, ἅ παν αὐ τὸ περιλαμβά νουσα χώ ραν οὐ δεμί αν ἀ πολεί πει κενή ν, ἀ ρρωστοῦ σα δέ, καθό τι ἂ ν ἀ δυνατή σῃ περιλαβεῖ ν ἀ κριβῶ ς, ἐ νταῦ θ' εὐ ρυχωρί αν τιν' ἐ ργαζομέ νη συγχωρεῖ τοῖ ς περιεχομέ νοις ὑ γροῖ ς κατὰ τὰ ς τῶ ν σχημά των μεταλλαγὰ ς ἄ λλοτ' ἀ λλαχό σε μεταρρεουσι κλύ δωνας ἀ ποτελεῖ ν. εὐ λό γως οὖ ν, ὅ τι μηδὲ πέ ψουσιν ἱ κανῶ ς, οἱ ἐ ν τῶ δε τῷ συμπτώ ματι γενό μενοι προσδοκῶ σιν: οὐ γὰ ρ ἐ νδέ χεται πέ ψαι καλῶ ς ἄ ρρωστον γαστέ ρα. τοῖ ς τοιού τοις δὲ καὶ μέ χρι πλεί ονος ἐ ν αὐ τῇ φαί νεται παραμέ νον τὸ βά ρος, ὡ ς ἂ ν καὶ βραδύ τερον πέ ττουσι. καὶ μὴ ν θαυμά σειεν ἄ ν τις ἐ π' αὐ τῶ ν τού των μά λιστα τὸ πολυχρό νιον τῆ ς ἐ ν τῇ γαστρὶ διατριβῆ ς οὐ τῶ ν σιτί ων μό νον ἀ λλὰ καὶ τοῦ πό ματος: οὐ γά ρ, ὅ περ ἂ ν οἰ ηθεί η τις, ὡ ς τὸ τῆ ς γαστρὸ ς στό μα τὸ κά τω στενὸ ν ἱ κανῶ ς ὑ πά ρχον οὐ δὲ ν παρί ησι πρὶ ν ἀ κριβῶ ς λειωθῆ ναι, τοῦ τ' αἴ τιον ὄ ντως ἐ στί. πολλὰ γοῦ ν πολλά κις ὀ πωρῶ ν ὀ στᾶ μέ γιστα καταπί νουσι πά μπολλοι καί τις δακτύ λιον χρυσοῦ ν ἐ ν τῷ στό ματι φυλά ττων ἄ κων κατέ πιε καὶ ἄ λλος τις νό μισμα καὶ ἄ λλος ἄ λλο τι σκληρὸ ν καὶ δυσκατέ ργαστον, ἀ λλ' ὅ μως ἅ παντες οὗ τοι Ῥ ᾳ δί ως ἀ πεπά τησαν, ἃ κατέ πιον, οὐ δενὸ ς αὐ τοῖ ς ἀ κολουθή σαντος συμπτώ ματος. εἰ δέ γ' ἡ στενό της τοῦ πό ρου τῆ ς γαστρὸ ς αἰ τί α τοῦ μέ νειν ἐ πὶ πλέ ον ἦ ν τοῖ ς ἀ τρί πτοις σιτί οις, οὐ δὲ ν ἂ ν τού των ποτὲ διεχώ ρησεν. ἀ λλὰ καὶ τὸ τὰ πό ματ' αὐ τοῖ ς ἐ ν τῇ γαστρὶ παραμέ νειν ἐ πὶ πλεῖ στον ἱ κανὸ ν ἀ πά γειν τὴ ν ὑ πό νοιαν τοῦ πό ρου τῆ ς στενό τητος: ὅ λως γά ρ, εἴ περ ἦ ν ἐ ν τῷ κεχυλῶ σθαι τὸ θᾶ ττον ὑ πιέ ναι, τά τε Ῥ οφή ματ' ἂ ν οὕ τω καὶ τὸ γά λα καὶ ὁ τῆ ς πτισά νης χυλὸ ς αὐ τί κα διεξῄ ει πᾶ σιν. ἀ λλ' οὐ χ ὧ δ' ἔ χει: τοῖ ς μὲ ν γὰ ρ ἀ σθενέ σιν ἐ πὶ πλεῖ στον ἐ μπλεῖ ταῦ τα καὶ κλύ δωνας ἐ ργά ζεται παραμέ νοντα καὶ θλί βει καὶ βαρύ νει τὴ ν γαστέ ρα, τοῖ ς δ' ἰ σχυροῖ ς οὐ μό νον τού των οὐ δὲ ν συμβαί νει, ἀ λλὰ καὶ πολὺ πλῆ θος ἄ ρτων καὶ κρεῶ ν ὑ ποχωρεῖ ταχέ ως. οὐ μό νον δ' ἐ κ τοῦ περιτετά σθαι τὴ ν γαστέ ρα καὶ βαρύ νεσθαι καὶ μεταρρεῖ ν ἄ λλοτ' εἰ ς ἄ λλα μέ ρη μετὰ κλύ δωνος τὸ παραμέ νειν ἐ πὶ πλέ ον ἐ ν αὐ τῇ πά ντως τοῖ ς οὕ τως ἔ χουσι τεκμή ραιτ' ἄ ν τις ἀ λλὰ κἀ κ τῶ ν ἐ μέ των: ἔ νιοι γὰ ρ οὐ μετὰ τρεῖ ς ὥ ρας ἢ τέ τταρας ἀ λλὰ νυκτῶ ν ἤ δη μέ σων παμπό λλου μεταξὺ χρό νου διελθό ντος ἐ πὶ ταῖ ς προσφοραῖ ς ἀ νή μεσαν ἀ κριβῶ ς ἅ παντα τὰ ἐ δηδεσμέ να. καὶ μὲ ν δὴ καὶ ζῷ ον ὁ τιοῦ ν ἐ μπλή σας ὑ γρᾶ ς τροφῆ ς, ὥ σπερ ἡ μεῖ ς πολλά κις ἐ πὶ συῶ ν ἐ πειρά θημεν ἐ ξ ἀ λεύ ρων μέ θ' ὕ δατος οἷ ον κυκεῶ νά τινα δό ντες αὐ τοῖ ς, ἔ πειτα μετὰ τρεῖ ς που καὶ τέ τταρας ὥ ρας ἀ νατεμό ντες, εἰ οὕ τω καὶ σὺ πρά ξειας, εὑ ρή σεις ἔ τι κατὰ τὴ ν γαστέ ρα τὰ ἐ δηδεσμέ να: πέ ρας γὰ ρ αὐ τοῖ ς ἐ στι τῆ ς ἐ νταῦ θα μονῆ ς οὐ χ ἡ χύ λωσις, ἣ ν καὶ ἐ κτὸ ς ἔ τι ὄ ντων μηχανή σασθαι δυνατό ν ἐ στιν, ἀ λλ' ἡ πέ ψις, ἕ τερό ν τι τῆ ς χυλώ σεως οὖ σα, καθά περ αἱ μά τωσί ς τε καὶ θρέ ψις. ὡ ς γὰ ρ κἀ κεῖ να δέ δεικται ποιοτή των μεταβολῇ γιγνό μενα, τὸ ν αὐ τὸ ν τρό πον καὶ ἡ ἐ ν τῇ γαστρὶ πέ ψις τῶ ν σιτί ων εἰ ς τὴ ν οἰ κεί αν ἐ στὶ τῷ τρεφομέ νῳ ποιό τητα μεταβολὴ καὶ ὅ ταν γε πεφθῇ τελέ ως, ἀ νοί γνυται μὲ ν τηνικαῦ τα τὸ κά τω στό μα, διεκπί πτει δ' αὐ τοῦ τὰ σιτί α Ῥ ᾳ δί ως, εἰ καὶ πλῆ θό ς τι μεθ' ἑ αυτῶ ν ἔ χοντα τύ χοι λί θων ἢ ὀ στῶ ν ἢ γιγά ρτων ἤ τινος ἄ λλου χυλωθῆ ναι μὴ δυναμέ νου. καί σοι τοῦ τ' ἔ νεστιν ἐ πὶ ζῴ ου θεά σασθαι στοχασαμέ νῳ τὸ ν καιρὸ ν τῆ ς κά τω διεξό δου. καὶ μέ ν γε καὶ εἰ σφαλεί ης ποτὲ τοῦ καιροῦ καὶ μηδὲ ν μή πω κά τω παρέ ρχοιτο πεττομέ νων ἔ τι κατὰ τὴ ν γαστέ ρα τῶ ν σιτί ων, οὐ δ' οὕ τως ἄ καρπος ἡ ἀ νατομή σοι γενή σεται: θεά σῃ γὰ ρ ἐ π' αὐ τῶ ν, ὅ περ ὀ λί γῳ πρό σθεν ἐ λέ γομεν, ἀ κριβῶ ς μὲ ν μεμυκό τα τὸ ν πυλωρό ν, ἅ πασαν δὲ τὴ ν γαστέ ρα περιεσταλμέ νην τοῖ ς σιτί οις τρό πον ὁ μοιό τατον, οἷ ό νπερ καὶ αἱ μῆ τραι τοῖ ς κυουμέ νοις. οὐ γὰ ρ ἔ στιν οὐ δέ ποτε κενὴ ν εὑ ρεῖ ν χώ ραν οὔ τε κατὰ τὰ ς ὑ στέ ρας οὔ τε κατὰ τὴ ν κοιλί αν οὔ τε κατὰ τὰ ς κύ στεις ἀ μφοτέ ρας οὔ τε κατὰ τὴ ν χοληδό χον ὀ νομαζομέ νην οὔ τε τὴ ν ἑ τέ ραν: ἀ λλ' εἴ τ' ὀ λί γον εἴ η τὸ περιεχό μενον ἐ ν αὐ ταῖ ς εἴ τε πολύ, μεσταὶ καὶ πλή ρεις αὐ τῶ ν αἱ κοιλί αι φαί νονται περιστελλομέ νων ἀ εὶ τῶ ν χιτώ νων τοῖ ς περιεχομέ νοις, ὅ ταν γε κατὰ φύ σιν ἔ χῃ τὸ ζῷ ον.̓ Ερασί στρατος δ' οὐ κ οἶ δ' ὅ πως τὴ ν περιστολὴ ν τῆ ς γαστρὸ ς ἁ πά ντων αἰ τί αν ἀ ποφαί νει καὶ τῆ ς λειώ σεως τῶ ν σιτί ων καὶ τῆ ς τῶ ν περιττωμά των ὑ ποχωρή σεως καὶ τῆ ς τῶ ν κεχυλωμέ νων ἀ ναδό σεως. ἐ γὼ μὲ ν γὰ ρ μυριά κις ἐ πὶ ζῶ ντος ἔ τι τοῦ ζῴ ου διελὼ ν τὸ περιτό ναιον εὗ ρον ἀ εὶ τὰ μὲ ν ἔ ντερα πά ντα περιστελλό μενα τοῖ ς ἐ νυπά ρχουσι, τὴ ν κοιλί αν δ' οὐ χ ἁ πλῶ ς, ἀ λλ' ἐ πὶ μὲ ν ταῖ ς ἐ δωδαῖ ς ἄ νωθέ ν τε καὶ κά τωθεν αὐ τὰ καὶ πανταχό θεν ἀ κριβῶ ς περιειληφυῖ αν ἀ κί νητον, ὡ ς δοκεῖ ν ἡ νῶ σθαι καὶ περιπεφυκέ ναι τοῖ ς σιτί οις: ἐ ν δὲ τού τῳ καὶ τὸ ν πυλωρὸ ν εὕ ρισκον ἀ εὶ μεμυκό τα καὶ κεκλεισμέ νον ἀ κριβῶ ς ὥ σπερ τὸ τῶ ν ὑ στερῶ ν στό μα ταῖ ς ἐ γκύ μοσιν. ἐ πὶ μέ ντοι ταῖ ς πέ ψεσι συμπεπληρωμέ ναις ἀ νέ ῳ κτο μὲ ν ὁ πυλωρό ς, ἡ γαστὴ ρ δὲ περισταλτικῶ ς ἐ κινεῖ το παραπλησί ως τοῖ ς ἐ ντέ ροις.

ἅ παντ' οὖ ν ἀ λλή λοις ὁ μολογεῖ ταῦ τα καὶ τῇ γαστρὶ καὶ ταῖ ς ὑ στέ ραις καὶ ταῖ ς κύ στεσιν εἶ ναί τινας ἐ μφύ τους δυνά μεις καθεκτικὰ ς μὲ ν τῶ ν οἰ κεί ων ποιοτή των, ἀ ποκριτικὰ ς δὲ τῶ ν ἀ λλοτρί ων. ὅ τι μὲ ν γὰ ρ ἕ λκει τὴ ν χολὴ ν εἰ ς ἑ αυτὴ ν ἡ ἐ πὶ τῷ ἥ πατι κύ στις, ἔ μπροσθεν δέ δεικται, ὅ τι δὲ καὶ ἀ ποκρί νει καθ' ἑ κά στην ἡ μέ ραν εἰ ς τὴ ν γαστέ ρα, καὶ τοῦ τ' ἐ ναργῶ ς φαί νεται. καὶ μὴ ν εἰ διεδέ χετο τὴ ν ἑ λκτικὴ ν δύ ναμιν ἡ ἐ κκριτικὴ καὶ μὴ μέ ση τις ἀ μφοῖ ν ἦ ν ἡ καθεκτική, διὰ παντὸ ς ἐ χρῆ ν ἀ νατεμνομέ νων τῶ ν ζῴ ων ἴ σον πλῆ θος χολῆ ς εὑ ρί σκεσθαι κατὰ τὴ ν κύ στιν: οὐ μὴ ν εὑ ρί σκεταί γε. ποτὲ μὲ ν γὰ ρ πληρεστά τη, ποτὲ δὲ κενοτά τη, ποτὲ δὲ τὰ ς ἐ ν τῷ μεταξὺ διαφορὰ ς ἔ χουσα θεωρεῖ ται, καθά περ καὶ ἡ ἑ τέ ρα κύ στις ἡ τὸ οὖ ρον ὑ ποδεχομέ νη. ταύ της μέ ν γε καὶ πρὸ τῆ ς ἀ νατομῆ ς αἰ σθανό μεθα, πρὶ ν ἀ νιαθῆ ναι τῷ πλή θει βαρυνθεῖ σαν ἢ τῇ δριμύ τητι δηχθεῖ σαν, ἀ θροιζού σης ἔ τι τὸ οὖ ρον, ὡ ς οὔ σης τινὸ ς κἀ νταῦ θα δυνά μεως καθεκτικῆ ς. οὕ τω δὲ καὶ ἡ γαστὴ ρ ὑ πὸ δριμύ τητος πολλά κις δηχθεῖ σα πρωιαί τερον τοῦ δέ οντος ἄ πεπτον ἔ τι τὴ ν τροφὴ ν ἀ ποτρί βεται. αὖ θις δ' ἄ ν ποτε τῷ πλή θει βαρυνθεῖ σα ἢ καὶ κατ' ἄ μφω συνελθό ντα κακῶ ς διατεθεῖ σα διαρροί αις ἑ ά λω. καὶ μέ ν γε καὶ οἱ ἔ μετοι, τῷ πλή θει βαρυνθεί σης αὐ τῆ ς ἢ τὴ ν ποιό τητα τῶ ν ἐ ν αὐ τῇ σιτί ων τε καὶ περιττωμά των μὴ φερού σης, ἀ νά λογό ν τι ταῖ ς διαρροί αις πά θημα τῆ ς ἄ νω γαστρό ς ἐ στιν. ὅ ταν μὲ ν γὰ ρ ἐ ν τοῖ ς κά τω μέ ρεσιν αὐ τῆ ς ἡ τοιαύ τη γέ νηται διά θεσις, ἐ ρρωμέ νων τῶ ν κατὰ τὸ ν στό μαχον, εἰ ς διαρροί ας ἐ τελεύ τησεν, ὅ ταν δ' ἐ ν τοῖ ς κατὰ τὸ στό μα, τῶ ν ἄ λλων εὐ ρωστού ντων, εἰ ς ἐ μέ τους.

ἔ νεστι δὲ καὶ τοῦ το πολλά κις ἐ ναργῶ ς ἰ δεῖ ν ἐ πὶ τῶ ν ἀ ποσί των: ἀ ναγκαζό μενοι γὰ ρ ἐ σθί ειν οὔ τε καταπί νειν εὐ σθενοῦ σιν οὔ τ', εἰ καὶ βιά σαιντο, κατέ χουσιν, ἀ λλ' εὐ θὺ ς ἀ νεμοῦ σι. καὶ οἱ ἄ λλως δὲ τῶ ν ἐ δεσμά των πρὸ ς ὁ τιοῦ ν δυσχεραί νοντες βιασθέ ντες ἐ νί οτε προσά ρασθαι ταχέ ως ἐ ξεμοῦ σιν, ἢ εἰ κατά σχοιεν βιασά μενοι, ναυτιώ δεις τ' εἰ σὶ καὶ τῆ ς γαστρὸ ς ὑ πτί ας αἰ σθά νονται καὶ σπευδού σης ἀ ποθέ σθαι τὸ λυποῦ ν. οὕ τως ἐ ξ ἁ πά ντων τῶ ν φαινομέ νων, ὅ περ ἐ ξ ἀ ρχῆ ς ἐ ρρέ θη, μαρτυρεῖ ται τὸ δεῖ ν ὑ πά ρχειν τοῖ ς τοῦ ζῴ ου μορί οις σχεδὸ ν ἅ πασιν ἔ φεσιν μέ ν τινα καὶ οἷ ον ὄ ρεξιν τῆ ς οἰ κεί ας ποιό τητος, ἀ ποστροφὴ ν δέ τινα καὶ οἷ ον μῖ σό ς τι τῆ ς ἀ λλοτρί ας. ἀ λλ' ἐ φιέ μενα μὲ ν ἕ λκειν εὔ λογον, ἀ ποστρεφό μενα δ' ἐ κκρί νειν. κἀ κ τού των πά λιν ἥ θ' ἑ λκτικὴ δύ ναμις ἀ ποδεί κνυται καθ' ἅ παν ὑ πά ρχουσα καὶ ἡ προωστική. ἀ λλ' εἴ περ ἔ φεσί ς τέ τί ς ἐ στι καὶ ἕ λξις, εἴ η ἄ ν τις καὶ ἀ πό λαυσις: οὐ δὲ ν γὰ ρ τῶ ν ὄ ντων ἕ λκει τι δι' αὐ τὸ τὸ ἕ λκειν, ἀ λλ' ἵ ν' ἀ πολαύ σῃ τοῦ διὰ τῆ ς ὁ λκῆ ς εὐ πορηθέ ντος. καὶ μὴ ν ἀ πολαύ ειν οὐ δύ ναται μὴ κατασχό ν. κἀ ν τού τῳ πά λιν ἡ καθεκτικὴ δύ ναμις ἀ ποδεί κνυται τὴ ν γέ νεσιν ἀ ναγκαί αν ἔ χουσα: σαφῶ ς γὰ ρ ἐ φί εται μὲ ν τῶ ν οἰ κεί ων ποιοτή των ἡ γαστή ρ, ἀ ποστρέ φεται δὲ τὰ ς ἀ λλοτρί ας. ἀ λλ' εἴ περ ἐ φί εταί τε καὶ ἕ λκει καὶ ἀ πολαύ ει κατέ χουσα καὶ περιστελλομέ νη, εἴ η ἄ ν τι καὶ πέ ρας αὐ τῇ τῆ ς ἀ πολαύ σεως κἀ πὶ τῷ δ' ὁ καιρὸ ς ἤ δη τῆ ς ἐ κκριτικῆ ς δυνά μεως ἐ νεργού σης.

ἀ λλ' εἰ καὶ κατέ χει καὶ ἀ πολαύ ει, καταχρῆ ται πρὸ ς ὃ πέ φυκε. πέ φυκε δὲ τοῦ προσή κοντος ἑ αυτῇ κατὰ ποιό τητα καὶ οἰ κεί ου μεταλαμβά νειν: ὥ σθ' ἕ λκει τῶ ν σιτί ων ὅ σον χρηστό τατον ἀ τμωδῶ ς τε καὶ κατὰ βραχὺ καὶ τοῦ το τοῖ ς ἑ αυτῆ ς χιτῶ σιν ἐ ναποτί θεταί τε καὶ προστί θησιν. ὅ ταν δ' ἱ κανῶ ς ἐ μπλησθῇ, καθά περ ἄ χθος τι τὴ ν λοιπὴ ν ἀ ποτί θεται τροφὴ ν ἐ σχηκυῖ ά ν τι χρηστὸ ν ἤ δη καὶ αὐ τὴ ν ἐ κ τῆ ς πρὸ ς τὴ ν γαστέ ρα κοινωνί ας: οὐ δὲ γὰ ρ ἐ νδέ χεται δύ ο σώ ματα δρᾶ ν καὶ πά σχειν ἐ πιτή δεια συνελθό ντα μὴ οὐ κ ἤ τοι πά σχειν θ' ἅ μα καὶ δρᾶ ν ἢ θά τερον μὲ ν δρᾶ ν, θά τερον δὲ πά σχειν. ἐ ὰ ν μὲ ν γὰ ρ ἰ σά ζῃ ταῖ ς δυνά μεσιν, ἐ ξ ἴ σου δρά σει τε καὶ πεί σεται, ἂ ν δ' ὑ περέ χῃ πολὺ καὶ κρατῇ θά τερον, ἐ νεργή σει περὶ τὸ πά σχον: ὥ στε δρά σει μέ γα μέ ν τι καὶ αἰ σθητό ν, αὐ τὸ δ' ἤ τοι σμικρό ν τι καὶ οὐ κ αἰ σθητὸ ν ἢ παντά πασιν οὐ δὲ ν πεί σεται. ἀ λλ' ἐ ν τού τῳ δὴ καὶ μά λιστα διή νεγκε φαρμά κου δηλητηρί ου τροφή: τὸ μὲ ν γὰ ρ κρατεῖ τῆ ς ἐ ν τῷ σώ ματι δυνά μεως, ἡ δὲ κρατεῖ ται. οὔ κουν ἐ νδέ χεται τροφὴ ν μὲ ν εἶ ναί τι τῷ ζῴ ῳ προσή κουσαν, οὐ μὴ ν καὶ κρατεῖ σθαί γ' ὁ μοί ως πρὸ ς τῶ ν ἐ ν τῷ ζῴ ῳ ποιοτή των: τὸ κρατεῖ σθαι δ' ἦ ν ἀ λλοιοῦ σθαι. ἀ λλ' ἐ πεὶ τὰ μὲ ν ἰ σχυρό τερα ταῖ ς δυνά μεσί ν ἐ στι μό ρια, τὰ δ' ἀ σθενέ στερα, κρατή σει μὲ ν πά ντα τῆ ς οἰ κεί ας τῷ ζῴ ῳ τροφῆ ς, οὐ χ ὁ μοί ως δὲ πά ντα: κρατή σει δ' ἄ ρα καὶ ἡ γαστὴ ρ καὶ ἀ λλοιώ σει μὲ ν τὴ ν τροφή ν, οὐ μὴ ν ὁ μοί ως ἥ πατι καὶ φλεψὶ καὶ ἀ ρτηρί αις καὶ καρδί ᾳ. πό σον οὖ ν ἐ στιν, ὃ ἀ λλοιοῖ, καὶ δὴ θεασώ μεθα: πλέ ον μὲ ν ἢ κατὰ τὸ στό μα, μεῖ ον δ' ἢ κατὰ τὸ ἧ πά ρ τε καὶ τὰ ς φλέ βας. αὕ τη μὲ ν γὰ ρ ἡ ἀ λλοί ωσις εἰ ς αἵ ματος οὐ σί αν ἄ γει τὴ ν τροφή ν, ἡ δ' ἐ ν τῷ στό ματι μεθί στησι μὲ ν αὐ τὴ ν ἐ ναργῶ ς εἰ ς ἕ τερον εἶ δος, οὐ μὴ ν εἰ ς τέ λος γε μετακοσμεῖ. μά θοις δ' ἂ ν ἐ πὶ τῶ ν ἐ γκαταλειφθέ ντων ταῖ ς διαστά σεσι τῶ ν ὀ δό ντων σιτί ων καὶ καταμεινά ντων δι' ὅ λης νυκτό ς: οὔ τε γὰ ρ ἄ ρτος ἀ κριβῶ ς ὁ ἄ ρτος οὔ τε κρέ ας ἐ στὶ τὸ κρέ ας, ἀ λλ' ὄ ζει μὲ ν τοιοῦ τον, οἷ ό νπερ καὶ τοῦ ζῴ ου τὸ στό μα, διαλέ λυται δὲ καὶ διατέ τηκε καὶ τὰ ς ἐ ν τῷ ζῴ ῳ τῆ ς σαρκὸ ς ἀ πομέ μακται ποιό τητας. ἔ νεστι δέ σοι θεά σασθαι τὸ μέ γεθος τῆ ς ἐ ν τῷ στό ματι τῶ ν σιτί ων ἀ λλοιώ σεως, εἰ πυροὺ ς μασησά μενος ἐ πιθεί ης ἀ πέ πτοις δοθιῆ σιν: ὄ ψει γὰ ρ αὐ τοὺ ς τά χιστα μεταβά λλοντά ς τε καὶ συμπέ ττοντας, οὐ δὲ ν τοιοῦ τον, ὅ ταν ὕ δατι φυραθῶ σιν, ἐ ργά σασθαι δυναμέ νους. καὶ μὴ θαυμά σῃ ς: τὸ γά ρ τοι φλέ γμα τουτὶ τὸ κατὰ τὸ στό μα καὶ λειχή νων ἐ στὶ ν ἄ κος καὶ σκορπί ους ἀ ναιρεῖ παραχρῆ μα καὶ πολλὰ τῶ ν ἰ οβό λων θηρί ων τὰ μὲ ν εὐ θέ ως ἀ ποκτεί νει, τὰ δ' ἐ ς ὕ στερον: ἅ παντα γοῦ ν βλά πτει μεγά λως. ἀ λλὰ τὰ μεμασημέ να σιτί α πρῶ τον μὲ ν τού τῳ τῷ φλέ γματι βέ βρεκταί τε καὶ πεφύ ραται, δεύ τερον δὲ καὶ τῷ χρωτὶ τοῦ στό ματος ἅ παντα πεπλησί ακεν, ὥ στε πλεί ονα μεταβολὴ ν εἴ ληφε τῶ ν ἐ ν ταῖ ς κεναῖ ς χώ ραις τῶ ν ὀ δό ντων ἐ σφηνωμέ νων. ἀ λλ' ὅ σον τὰ μεμασημέ να τού των ἐ πὶ πλέ ον ἠ λλοί ωται, τοσοῦ τον ἐ κεί νων τὰ καταποθέ ντα. μὴ γὰ ρ οὐ δὲ παραβλητὸ ν ᾖ τὸ τῆ ς ὑ περβολῆ ς, εἰ τὸ κατὰ τὴ ν κοιλί αν ἐ ννοή σαιμεν φλέ γμα καὶ χολὴ ν καὶ πνεῦ μα καὶ θερμασί αν καὶ ὅ λην τὴ ν οὐ σί αν τῆ ς γαστρό ς. εἰ δὲ καὶ συνεπινοή σαις αὐ τῇ τὰ παρακεί μενα σπλά γχνα καθά περ τινὶ λέ βητι μεγά λῳ πυρὸ ς ἑ στί ας πολλά ς, ἐ κ δεξιῶ ν μὲ ν τὸ ἧ παρ, ἐ ξ ἀ ριστερῶ ν δὲ τὸ ν σπλῆ να, τὴ ν καρδί αν δ' ἐ κ τῶ ν ἄ νω, σὺ ν αὐ τῇ δὲ καὶ τὰ ς φρέ νας αἰ ωρουμέ νας τε καὶ διὰ παντὸ ς κινουμέ νας, ἐ φ' ἅ πασι δὲ τού τοις σκέ πον τὸ ἐ πί πλοον, ἐ ξαί σιό ν τινα πεισθή σῃ τὴ ν ἀ λλοί ωσιν γί γνεσθαι τῶ ν εἰ ς τὴ ν γαστέ ρα καταποθέ ντων σιτί ων. πῶ ς δ' ἂ ν ἠ δύ νατο Ῥ ᾳ δί ως αἱ ματοῦ σθαι μὴ προπαρασκευασθέ ντα τῇ τοιαύ τῃ μεταβολῇ; δέ δεικται γὰ ρ οὖ ν καὶ πρό σθεν, ὡ ς οὐ δὲ ν εἰ ς τὴ ν ἐ ναντί αν ἀ θρό ως μεθί σταται ποιό τητα. πῶ ς οὖ ν ὁ ἄ ρτος αἷ μα γί γνεται, πῶ ς δὲ τὸ τεῦ τλον ἢ ὁ κύ αμος ἤ τι τῶ ν ἄ λλων, εἰ μὴ πρό τερό ν τιν' ἑ τέ ραν ἀ λλοί ωσιν ἐ δέ ξατο; πῶ ς δ' ἡ κό προς ἐ ν τοῖ ς λεπτοῖ ς ἐ ντέ ροις ἀ θρό ως γεννηθή σεται; τί γὰ ρ ἐ ν τού τοις σφοδρό τερον εἰ ς ἀ λλοί ωσί ν ἐ στι τῶ ν κατὰ τὴ ν γαστέ ρα; ποτερα τῶ ν χιτώ νων τὸ πλῆ θος ἢ τῶ ν γειτνιώ ντων σπλά γχνων ἡ περί θεσις ἢ τῆ ς μονῆ ς ὁ χρό νος ἢ σύ μφυτό ς τις ἐ ν τοῖ ς ὀ ργά νοις θερμασί α; καὶ μὴ ν κατ' οὐ δὲ ν τού των πλεονεκτεῖ τὰ ἔ ντερα τῆ ς γαστρό ς. τί ποτ' οὖ ν ἐ ν μὲ ν τῇ γαστρὶ νυκτὸ ς ὅ λης πολλά κις μεί ναντα τὸ ν ἄ ρτον ἔ τι φυλά ττεσθαι βού λονται τὰ ς ἀ ρχαί ας διασῴ ζοντα ποιό τητας, ἐ πειδὰ ν δ' ἅ παξ ἐ μπέ σῃ τοῖ ς ἐ ντέ ροις, εὐ θὺ ς γί γνεσθαι κό προν; εἰ μὲ ν γὰ ρ ὁ τοσοῦ τος χρό νος ἀ δύ νατος ἀ λλοιοῦ ν, οὐ δ' ὁ βραχὺ ς ἱ κανό ς: εἰ δ' οὗ τος αὐ τά ρκης, πῶ ς οὐ πολὺ μᾶ λλον ὁ μακρό ς; ἆ ρ' οὖ ν ἀ λλοιοῦ ται μὲ ν ἡ τροφὴ κατὰ τὴ ν κοιλί αν, ἄ λλην δέ τιν' ἀ λλοί ωσιν καὶ οὐ χ οἵ αν ἐ κ τῆ ς φύ σεως ἴ σχει τοῦ μεταβά λλοντος ὀ ργά νου; ἢ ταύ την μέ ν, οὐ μὴ ν τή ν γ' οἰ κεί αν τῷ τοῦ ζῴ ου σώ ματι; μακρῷ τοῦ τ' ἀ δυνατώ τερό ν ἐ στι. καὶ μὴ ν οὐ κ ἄ λλο γ' ἦ ν ἡ πέ ψις ἢ ἀ λλοί ωσις εἰ ς τὴ ν οἰ κεί αν τοῦ τρεφομέ νου ποιό τητα. εἴ περ οὖ ν ἡ πέ ψις τοῦ τ' ἔ στι καὶ ἡ τροφὴ κατὰ τὴ ν γαστέ ρα δέ δεικται δεχομέ νη ποιό τητα τῷ μέ λλοντι πρὸ ς αὐ τῆ ς θρέ ψεσθαι ζῴ ῳ προσή κουσαν, ἱ κανῶ ς ἀ ποδέ δεικται τὸ πέ ττεσθαι κατὰ τὴ ν γαστέ ρα τὴ ν τροφή ν. καὶ γελοῖ ος μὲ ν̓ Ασκληπιά δης οὔ τ' ἐ ν ταῖ ς ἐ ρυγαῖ ς λέ γων ἐ μφαί νεσθαί ποτε τὴ ν ποιό τητα τῶ ν πεφθέ ντων σιτί ων οὔ τ' ἐ ν τοῖ ς ἐ μέ τοις οὔ τ' ἐ ν ταῖ ς ἀ νατομαῖ ς: αὐ τὸ γὰ ρ δὴ τὸ τοῦ σώ ματος ἐ ξό ζειν αὐ τὰ τῆ ς κοιλί ας ἐ στὶ τὸ πεπέ φθαι. ὁ δ' οὕ τως ἐ στὶ ν εὐ ή θης, ὥ στ', ἐ πειδὴ τῶ ν παλαιῶ ν ἀ κού ει λεγό ντων ἐ πὶ τὸ χρηστὸ ν ἐ ν τῇ γαστρὶ μεταβά λλειν τὰ σιτί α, δοκιμά ζει ζητεῖ ν οὐ τὸ κατὰ δύ ναμιν ἀ λλὰ τὸ κατὰ γεῦ σιν χρηστό ν, ὥ σπερ ἢ τοῦ μή λου μηλωδεστέ ρου-- χρὴ γὰ ρ οὕ τως αὐ τῷ διαλέ γεσθαι-- γιγνομέ νου κατὰ τὴ ν κοιλί αν ἢ τοῦ μέ λιτος μελιτωδεστέ ρου. πολὺ δ' εὐ ηθέ στερό ς ἐ στι καὶ γελοιό τερος ὁ̓ Ερασί στρατος ἢ μὴ νοῶ ν, ὅ πως εἴ ρηται πρὸ ς τῶ ν παλαιῶ ν ἡ πέ ψις ἑ ψή σει παραπλή σιος ὑ πά ρχειν, ἢ ἑ κὼ ν σοφιζό μενος ἑ αυτό ν. ἑ ψή σει μὲ ν οὖ ν, φησί ν, οὕ τως ἐ λαφρὰ ν ἔ χουσαν θερμασί αν οὐ κ εἰ κὸ ς εἶ ναι παραπλησί αν τὴ ν πέ ψιν, ὥ σπερ ἢ τὴ ν Αἴ τνην δέ ον ὑ ποθεῖ ναι τῇ γαστρὶ ἢ ἄ λλως αὐ τῆ ς ἀ λλοιῶ σαι τὰ σιτί α μὴ δυναμέ νης ἢ δυναμέ νης μὲ ν ἀ λλοιοῦ ν, οὐ κατὰ τὴ ν ἔ μφυτον δὲ θερμασί αν, ὑ γρὰ ν οὖ σαν δηλονό τι καὶ διὰ τοῦ θ' ἕ ψειν οὐ κ ὀ πτᾶ ν εἰ ρημέ νην. ἐ χρῆ ν δ' αὐ τό ν, εἴ περ περὶ πραγμά των ἀ ντιλέ γειν ἐ βού λετο, πειραθῆ ναι δεῖ ξαι μά λιστα μὲ ν καὶ πρῶ τον, ὡ ς οὐ δὲ μεταβά λλει τὴ ν ἀ ρχὴ ν οὐ δ' ἀ λλοιοῦ ται κατὰ ποιό τητα πρὸ ς τῆ ς γαστρὸ ς τὰ σιτί α, δεύ τερον δ', εἴ περ μὴ οἷ ό ς τ' ἦ ν τοῦ το πιστώ σασθαι, τὸ τὴ ν ἀ λλοί ωσιν αὐ τῶ ν ἄ χρηστον εἶ ναι τῷ ζῴ ῳ: εἰ δὲ μηδὲ τοῦ τ' εἶ χε διαβά λλειν, ἐ ξελέ γξαι τὴ ν περὶ τὰ ς δραστικὰ ς ἀ ρχὰ ς ὑ πό ληψιν καὶ δεῖ ξαι τὰ ς ἐ νεργεί ας ἐ ν τοῖ ς μορί οις οὐ διὰ τὴ ν ἐ κ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ξηροῦ καὶ ὑ γροῦ ποιὰ ν κρᾶ σιν ὑ πά ρχειν ἀ λλὰ δι' ἄ λλο τι: εἰ δὲ μηδὲ τοῦ τ' ἐ τό λμα διαβά λλειν, ἀ λλ' ὅ τι γε μὴ τὸ θερμό ν ἐ στιν ἐ ν τοῖ ς ὑ πὸ φύ σεως διοικουμέ νοις τὸ τῶ ν ἄ λλων δραστικώ τατον. ἢ εἰ μή τε τοῦ το μή τε τῶ ν ἄ λλων τι τῶ ν ἔ μπροσθεν εἶ χεν ἀ ποδεικνύ ναι, μὴ ληρεῖ ν ὀ νό ματι προσπαλαί οντα μά την, ὥ σπερ οὐ σαφῶ ς̓ Αριστοτέ λοὺ ς ἔ ν τ' ἄ λλοις πολλοῖ ς κἀ ν τῷ τετά ρτῳ τῶ ν μετεωρολογικῶ ν ὅ πως ἡ πέ ψις ἑ ψή σει παραπλή σιος εἶ ναι λέ γεται, καὶ ὅ τι μὴ πρώ τως μηδὲ κυρί ως ὀ νομαζό ντων, εἰ ρηκό τος. ἀ λλ', ὡ ς ἤ δη λέ λεκται πολλά κις, ἀ ρχὴ τού των ἁ πά ντων ἐ στὶ μί α τὸ περὶ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ξηροῦ καὶ ὑ γροῦ διασκέ ψασθαι, καθά πεῤ Αριστοτέ λης ἐ ποί ησεν ἐ ν τῷ δευτέ ρῳ περὶ γενέ σεως καὶ φθορᾶ ς, ἀ ποδεί ξας ἁ πά σας τὰ ς κατὰ τὰ σώ ματα μεταβολὰ ς καὶ ἀ λλοιώ σεις ὑ πὸ τού των γί γνεσθαι. ἀ λλ'̓ Ερασί στρατος οὔ τε τού τοις οὔ τ' ἄ λλῳ τινὶ τῶ ν προειρημέ νων ἀ ντειπὼ ν ἐ πὶ τοὔ νομα μό νον ἐ τρά πετο τῆ ς ἑ ψή σεως.

ἐ πὶ μὲ ν οὖ ν τῆ ς πέ ψεως, εἰ καὶ τἆ λλα πά ντα παρέ λιπε, τὸ γοῦ ν ὅ τι διαφέ ρει τῆ ς ἐ κτὸ ς ἑ ψή σεως ἡ ἐ ν τοῖ ς ζῴ οις πέ ψις, ἐ πειρά θη δεικνύ ναι, περὶ δὲ τῆ ς καταπό σεως οὐ δ' ἄ χρι τοσού του. τί γά ρ φησιν;"̔ Ολκὴ μὲ ν οὖ ν τῆ ς κοιλί ας οὐ δεμί α φαί νεται εἶ ναι." καὶ μὴ ν δύ ο χιτῶ νας ἡ γαστὴ ρ ἔ χει πά ντως ἕ νεκά του γεγονό τας καὶ διή κουσιν οὗ τοι μέ χρι τοῦ στό ματος, ὁ μὲ ν ἔ νδον, οἷ ό ς ἐ στι κατὰ τὴ ν γαστέ ρα, τοιοῦ τος διαμέ νων, ὁ δ' ἕ τερος ἐ πὶ τὸ σαρκωδέ στερον ἐ ν τῷ στομά χῳ τρεπό μενος. ὅ τι μὲ ν οὖ ν ἐ ναντί ας ἀ λλή λαις τὰ ς ἐ πιβολὰ ς τῶ ν ἰ νῶ ν ἔ χουσιν οἱ χιτῶ νες οὗ τοι, τὸ φαινό μενον αὐ τὸ μαρτυρεῖ. τί νος δ' ἕ νεκα τοιοῦ τοι γεγό νασιν,̓ Ερασί στρατος μὲ ν οὐ δ' ἐ πεχεί ρησεν εἰ πεῖ ν, ἡ μεῖ ς δ' ἐ ροῦ μεν. ὁ μὲ ν ἔ νδον εὐ θεί ας ἔ χει τὰ ς ἶ νας, ὁ λκῆ ς γὰ ρ ἕ νεκα γέ γονεν: ὁ δ' ἔ ξωθεν ἐ γκαρσί ας ὑ πὲ ρ τοῦ κατὰ κύ κλον περιστέ λλεσθαι: ἑ κά στῳ γὰ ρ τῶ ν κινουμέ νων ὀ ργά νων ἐ ν τοῖ ς σώ μασι κατὰ τὰ ς τῶ ν ἰ νῶ ν θέ σεις αἱ κινή σεις εἰ σί ν. ἐ π' αὐ τῶ ν δὲ πρῶ τον τῶ ν μυῶ ν, εἰ βού λει, βασά νισον τὸ ν λό γον, ἐ φ' ὧ ν καὶ αἱ ἶ νες ἐ ναργέ σταται καὶ αἱ κινή σεις αὐ τῶ ν ὁ ρῶ νται διὰ σφοδρό τητα. μετὰ δὲ τοὺ ς μῦ ς ἐ πὶ τὰ φυσικὰ τῶ ν ὀ ργά νων ἴ θι καὶ πά ντ' ὄ ψει κατὰ τὰ ς ἶ νας κινού μενα καὶ διὰ τοῦ θ' ἑ κά στῳ μὲ ν τῶ ν ἐ ντέ ρων στρογγύ λαι καθ' ἑ κά τερον τῶ ν χιτώ νων αἱ ἶ νέ ς εἰ σι: περιστέ λλονται γὰ ρ μό νον, ἕ λκουσι δ' οὐ δέ ν. ἡ γαστὴ ρ δὲ τῶ ν ἰ νῶ ν τὰ ς μὲ ν εὐ θεί ας ἔ χει χά ριν ὁ λκῆ ς, τὰ ς δ' ἐ γκαρσί ας ἕ νεκα περιστολῆ ς: ὥ σπερ γὰ ρ ἐ ν τοῖ ς μυσὶ ν ἑ κά στης τῶ ν ἰ νῶ ν τεινομέ νης τε καὶ πρὸ ς τὴ ν ἀ ρχὴ ν ἑ λκομέ νης αἱ κινή σεις γί γνονται, κατὰ τὸ ν αὐ τὸ ν λό γον κἀ ν τῇ γαστρί: τῶ ν μὲ ν οὖ ν ἐ γκαρσί ων ἰ νῶ ν τεινομέ νων ἔ λαττον ἀ νά γκη γί γνεσθαι τὸ εὖ ρος τῆ ς περιεχομέ νης ὑ π' αὐ τῶ ν κοιλό τητος, τῶ ν δ' εὐ θειῶ ν ἑ λκομέ νων τε καὶ εἰ ς ἑ αυτὰ ς συναγομέ νων οὐ κ ἐ νδέ χεται μὴ οὐ συναιρεῖ σθαι τὸ μῆ κος. ἀ λλὰ μὴ ν ἐ ναργῶ ς γε φαί νεται καταπινό ντων συναιρού μενον καὶ τοσοῦ τον ὁ λά ρυγξ ἀ νατρέ χων, ὅ σον ὁ στό μαχος κατασπᾶ ται, καὶ ὅ ταν γε συμπληρωθεί σης τῆ ς ἐ ν τῷ καταπί νειν ἐ νεργεί ας ἀ φεθῇ τῆ ς τά σεως ὁ στό μαχος, ἐ ναργῶ ς πά λιν φαί νεται καταφερό μενος ὁ λά ρυγξ: ὁ γὰ ρ ἔ νδον χιτὼ ν τῆ ς γαστρὸ ς ὁ τὰ ς εὐ θεί ας ἶ νας ἔ χων ὁ καὶ τὸ ν στό μαχον ὑ παλεί φων καὶ τὸ στό μα τοῖ ς ἐ ντὸ ς μέ ρεσιν ἐ πεκτεί νεται τοῦ λά ρυγγος, ὥ στ' οὐ κ ἐ νδέ χεται κατασπώ μενον αὐ τὸ ν ὑ πὸ τῆ ς κοιλί ας μὴ οὐ συνεπισπᾶ σθαι καὶ τὸ ν λά ρυγγα. ὅ τι δ' αἱ περιφερεῖ ς ἶ νες, αἷ ς περιστέ λλεται τά τ' ἄ λλα μό ρια καὶ ἡ γαστή ρ, οὐ συναιροῦ σι τὸ μῆ κος, ἀ λλὰ συστέ λλουσι καὶ στενοῦ σι τὴ ν εὐ ρύ τητα, καὶ παρ' αὐ τοῦ λαβεῖ ν ἔ στιν ὁ μολογού μενον̓ Ερασιστρά του: περιστέ λλεσθαι γά ρ φησι τοῖ ς σιτί οις τὴ ν γαστέ ρα κατὰ τὸ ν τῆ ς πέ ψεως ἅ παντα χρό νον. ἀ λλ' εἰ περιστέ λλεται μέ ν, οὐ δὲ ν δὲ τοῦ μή κους ἀ φαιρεῖ ται τῆ ς κοιλί ας, οὐ κ ἔ στι τῆ ς περισταλτικῆ ς κινή σεως ἴ διον τὸ κατασπᾶ ν κά τω τὸ ν στό μαχον. ὅ περ γὰ ρ αὐ τὸ ς ὁ̓ Ερασί στρατος εἶ πε, τοῦ το μό νον αὐ τὸ συμβή σεται τὸ τῶ ν ἄ νω συστελλομέ νων διαστέ λλεσθαι τὰ κά τω. τοῦ το δ' ὅ τι, κἂ ν εἰ ς νεκροῦ τὸ ν στό μαχον ὕ δατος ἐ γχέ ῃ ς, φαί νεται γιγνό μενον, οὐ δεὶ ς ἀ γνοεῖ. ταῖ ς γὰ ρ τῶ ν ὑ λῶ ν διὰ στενοῦ σώ ματος ὁ δοιπορί αις ἀ κό λουθό ν ἐ στι τὸ σύ μπτωμα: θαυμαστὸ ν γά ρ, εἰ διερχομέ νου τινὸ ς αὐ τὸ ν ὄ γκου μὴ διασταλή σεται. οὐ κοῦ ν τὸ μὲ ν τῶ ν ἄ νω συστελλομέ νων διαστέ λλεσθαι τὰ κά τω κοινό ν ἐ στι καὶ τοῖ ς νεκροῖ ς σώ μασι, δι' ὧ ν ὁ πωσοῦ ν τι διεξέ ρχεται, καὶ τοῖ ς ζῶ σιν, εἴ τε περιστέ λλοιτο τοῖ ς διερχομέ νοις εἴ θ' ἕ λκοιτο. τὸ δὲ τῆ ς τοῦ μή κους συναιρέ σεως ἴ διον τῶ ν τὰ ς εὐ θεί ας ἶ νας ἐ χό ντων ὀ ργά νων, ἵ ν' ἐ πισπά σωνταί τι. ἀ λλὰ μὴ ν ἐ δεί χθη κατασπώ μενος ὁ στό μαχος, οὐ γὰ ρ ἂ ν εἷ λκε τὸ ν λά ρυγγα: δῆ λον οὖ ν, ὡ ς ἡ γαστὴ ρ ἕ λκει τὰ σιτί α διὰ τοῦ στομά χου. καὶ ἡ κατὰ τὸ ν ἔ μετον δὲ τῶ ν ἐ μουμέ νων ἄ χρι τοῦ στό ματος φορὰ πά ντως μέ ν που καὶ αὐ τὴ τὰ μὲ ν ὑ πὸ τῶ ν ἀ ναφερομέ νων διατεινό μενα μέ ρη τοῦ στομά χου διεστῶ τα κέ κτηται, τῶ ν πρό σω δ' ὅ τι ἂ ν ἑ κά στοτ' ἐ πιλαμβά νηται, τοῦ τ' ἀ ρχό μενον διαστέ λλεται, τὸ δ' ὄ πισθεν καταλεί πει δηλονό τι συστελλό μενον, ὥ σθ' ὁ μοί αν εἶ ναι πά ντη τὴ ν διά θεσιν τοῦ στομά χου κατά γε τοῦ το τῇ τῶ ν καταπινό ντων: ἀ λλὰ τῆ ς ὁ λκῆ ς μὴ παρού σης τὸ μῆ κος ὅ λον ἴ σον ἐ ν τοῖ ς τοιού τοις συμπτώ μασι διαφυλά ττεται. διὰ τοῦ το δὲ καὶ καταπί νειν Ῥ ᾷ ό ν ἐ στιν ἢ ἐ μεῖ ν, ὅ τι καταπί νεται μὲ ν ἀ μφοῖ ν τῆ ς γαστρὸ ς τῶ ν χιτώ νων ἐ νεργού ντων, τοῦ μὲ ν ἐ ντὸ ς ἕ λκοντος, τοῦ δ' ἐ κτὸ ς περιστελλομέ νου τε καὶ συνεπωθοῦ ντος, ἐ μεῖ ται δὲ θατέ ρου μό νου τοῦ ἔ ξωθεν ἐ νεργοῦ ντος, οὐ δενὸ ς ἕ λκοντος εἰ ς τὸ στό μα. οὐ γὰ ρ δὴ ὥ σπερ ἡ τῆ ς γαστρὸ ς ὄ ρεξις προηγεῖ το τοῦ καταπί νειν τὰ σιτί α, τὸ ν αὐ τὸ ν τρό πον κἀ ν τοῖ ς ἐ μέ τοις ἐ πιθυμεῖ τι τῶ ν κατὰ τὸ στό μα μορί ων τοῦ γιγνομέ νου παθή ματος, ἀ λλ' ἄ μφω τῆ ς γαστρὸ ς αὐ τῆ ς εἰ σιν ἐ ναντί αι διαθέ σεις, ὀ ρεγομέ νης μὲ ν καὶ προσιεμέ νης τὰ χρή σιμά τε καὶ οἰ κεῖ α, δυσχεραινού σης δὲ καὶ ἀ ποτριβομέ νης τὰ ἀ λλό τρια. διὸ καὶ τὸ καταπί νειν αὐ τὸ τοῖ ς μὲ ν ἱ κανῶ ς ὀ ρεγομέ νοις τῶ ν οἰ κεί ων ἐ δεσμά των τῇ γαστρὶ τά χιστα γί γνεται, σαφῶ ς ἑ λκού σης αὐ τὰ καὶ κατασπώ σης πρὶ ν ἢ μασηθῆ ναι, τοῖ ς δ' ἤ τοι φά ρμακό ν τι κατ' ἀ νά γκην πί νουσιν ἢ σιτί ον ἐ ν χώ ρᾳ φαρμά κου προσφερομέ νοις ἀ νιαρὰ καὶ μό γις ἡ κατά ποσις αὐ τῶ ν ἐ πιτελεῖ ται. δῆ λος οὖ ν ἐ στιν ἐ κ τῶ ν εἰ ρημέ νων ὁ μὲ ν ἔ νδον χιτὼ ν τῆ ς γαστρὸ ς ὁ τὰ ς εὐ θεί ας ἔ χων ἶ νας τῆ ς ἐ κ τοῦ στό ματος εἰ ς αὐ τὴ ν ὁ λκῆ ς ἕ νεκα γεγονὼ ς καὶ διὰ τοῦ τ' ἐ ν ταῖ ς καταπό σεσι μό ναις ἐ νεργῶ ν, ὁ δ' ἔ ξωθεν ὁ τὰ ς ἐ γκαρσί ας ἔ χων ἕ νεκα μὲ ν τοῦ περιστέ λλεσθαι τοῖ ς ἐ νυπά ρχουσι καὶ προωθεῖ ν αὐ τὰ τοιοῦ τος ἀ ποτελεσθεί ς, ἐ νεργῶ ν δ' οὐ δὲ ν ἧ ττον ἐ ν τοῖ ς ἐ μέ τοις ἢ ταῖ ς καταπό σεσιν. ἐ ναργέ στατα δὲ μαρτυρεῖ τῷ λεγομέ νῳ καὶ τὸ κατὰ τὰ ς χά ννας τε καὶ τοὺ ς συνό δοντας γιγνό μενον: εὑ ρί σκεται γὰ ρ ἐ νί οτε τού των ἡ γαστὴ ρ ἐ ν τῷ στό ματι καθά περ καὶ ὁ̓ Αριστοτέ λης ἐ ν ταῖ ς περὶ ζῴ ων ἔ γραψεν ἱ στορί αις καὶ προστί θησί γε τὴ ν αἰ τί αν ὑ πὸ λαιμαργί ας αὐ τοῖ ς τοῦ το συμβαί νειν φά σκων. ἔ χει γὰ ρ ὧ δε: κατὰ τὰ ς σφοδροτέ ρας ὀ ρέ ξεις ἄ νω προστρέ χει πᾶ σι τοῖ ς ζῴ οις ἡ γαστή ρ, ὥ στε τινὲ ς τοῦ πά θους αἴ σθησιν ἐ ναργῆ σχό ντες ἐ ξέ ρπειν αὑ τοῖ ς φασι τὴ ν κοιλί αν, ἐ νί ων δὲ μασωμέ νων ἔ τι καὶ μή πω καλῶ ς ἐ ν τῷ στό ματι τὰ σιτί α κατεργασαμέ νων ἐ ξαρπά ζει φανερῶ ς ἀ κό ντων. ἐ φ' ὧ ν οὖ ν ζῴ ων φύ σει λαιμά ργων ὑ παρχό ντων ἥ τ' εὐ ρυχωρί α τοῦ στό ματό ς ἐ στι δαψιλὴ ς ἥ τε τῆ ς γαστρὸ ς θέ σις ἐ γγύ ς, ὡ ς ἐ πὶ συνό δοντό ς τε καὶ χά ννης, οὐ δὲ ν θαυμαστό ν, ὅ ταν ἱ κανῶ ς πεινά σαντα διώ κῃ τι τῶ ν μικροτέ ρων ζῴ ων, εἶ τ' ἤ δη πλησί ον ᾖ τοῦ συλλαβεῖ ν, ἀ νατρέ χειν ἐ πειγού σης τῆ ς ἐ πιθυμί ας εἰ ς τὸ στό μα τὴ ν γαστέ ρα. γενέ σθαι δ' ἄ λλως ἀ μή χανον τοῦ το μὴ οὐ χ ὥ σπερ διὰ χειρὸ ς τοῦ στομά χου τῆ ς γαστρὸ ς ἐ πισπωμέ νης εἰ ς ἑ αυτὴ ν τὰ σιτί α. καθά περ γὰ ρ καὶ ἡ μεῖ ς ὑ πὸ προθυμί ας ἐ νί οτε τῇ χειρὶ συνεπεκτεί νομεν ὅ λους ἡ μᾶ ς αὐ τοὺ ς ἕ νεκα τοῦ θᾶ ττον ἐ πιδρά ξασθαι τοῦ προκειμέ νου σώ ματος, οὕ τω καὶ ἡ γαστὴ ρ οἷ ον χειρὶ τῷ στομά χῳ συνεπεκτεί νεται. καὶ διὰ τοῦ τ' ἐ φ' ὧ ν ζῴ ων ἅ μα τὰ τρί α ταυτὶ συνέ πεσεν, ἔ φεσί ς τε σφοδρὰ τῆ ς τροφῆ ς ὅ τε στό μαχος μικρὸ ς ἥ τ' εὐ ρυχωρί α τοῦ στό ματος δαψιλή ς, ἐ πὶ τού των ὀ λί γη Ῥ οπὴ τῆ ς ἐ πεκτά σεως εἰ ς τὸ στό μα τὴ ν κοιλί αν ὅ λην ἀ ναφέ ρει. ἤ ρκει μὲ ν οὖ ν ἴ σως ἀ νδρὶ φυσικῷ παρ' αὐ τῆ ς μό νης τῆ ς κατασκευῆ ς τῶ ν ὀ ργά νων τὴ ν ἔ νδειξιν τῆ ς ἐ νεργεί ας λαμβά νειν. οὐ γὰ ρ δὴ μά την γ' ἂ ν ἡ φύ σις ἐ κ δυοῖ ν χιτώ νων ἐ ναντί ως ἀ λλή λοις ἐ χό ντων ἀ πειργά σατο τὸ ν οἰ σοφά γον, εἰ μὴ καὶ διαφό ρως ἑ κά τερος αὐ τῶ ν ἐ νεργεῖ ν ἔ μελλεν. ἀ λλ' ἐ πεὶ πά ντα μᾶ λλον ἢ τὰ τῆ ς φύ σεως ἔ ργα διαγιγνώ σκειν οἱ περὶ τὸ ν̓ Ερασί στρατό ν εἰ σιν ἱ κανοί, φέ ρε κἀ κ τῆ ς τῶ ν ζῴ ων ἀ νατομῆ ς ἐ πιδεί ξωμεν αὐ τοῖ ς, ὡ ς ἑ κά τερος τῶ ν χιτώ νων ἐ νεργεῖ τὴ ν εἰ ρημέ νην ἐ νέ ργειαν. εἰ δή τι λαβὼ ν ζῷ ον, εἶ τα γυμνώ σας αὐ τοῦ τὰ περικεί μενα τῷ στομά χῳ σώ ματα χωρὶ ς τοῦ διατεμεῖ ν τινα τῶ ν νεύ ρων ἢ τῶ ν ἀ ρτηριῶ ν ἢ τῶ ν φλεβῶ ν τῶ ν αὐ τό θι τεταγμέ νων ἐ θέ λοις ἀ πὸ τῆ ς γέ νυος ἕ ως τοῦ θώ ρακος εὐ θεί αις τομαῖ ς διελεῖ ν τὸ ν ἔ ξω χιτῶ να τὸ ν τὰ ς ἐ γκαρσί ας ἶ νας ἔ χοντα κἄ πειτα τῷ ζῴ ῳ τροφὴ ν προσενέ γκοις, ὄ ψει καταπῖ νον αὐ τὸ καί τοι τῆ ς περισταλτικῆ ς ἐ νεργεί ας ἀ πολωλυί ας. εἰ δ' αὖ πά λιν ἐ φ' ἑ τέ ρου ζῴ ου διατέ μοις ἀ μφοτέ ρους τοὺ ς χιτῶ νας τομαῖ ς ἐ γκαρσί αις, θεά σῃ καὶ τοῦ το καταπῖ νον οὐ κέ τ' ἐ νεργοῦ ντος τοῦ ἐ ντό ς. ᾧ δῆ λον, ὅ τι καὶ διὰ θατέ ρου μὲ ν αὐ τῶ ν καταπί νειν οἷ ό ν τ' ἐ στί ν, ἀ λλὰ χεῖ ρον ἢ δι' ἀ μφοτέ ρων. πρὸ ς γὰ ρ αὖ τοῖ ς ἄ λλοις καὶ τοῦ τ' ἔ στι θεά σασθαι σαφῶ ς ἐ πὶ τῆ ς εἰ ρημέ νης ἀ νατομῆ ς, ὡ ς ἐ ν τῷ καταπί νειν ὑ ποπί μπλαται πνεύ ματος ὁ στό μαχος τοῦ συγκαταπινομέ νου τοῖ ς σιτί οις, ὃ περιστελλομέ νου μὲ ν τοῦ ἔ ξωθεν χιτῶ νος ὠ θεῖ ται Ῥ αδί ως εἰ ς τὴ ν γαστέ ρα σὺ ν τοῖ ς ἐ δέ σμασι, μό νου δὲ τοῦ ἔ νδον ὑ πά ρχοντος ἐ μποδὼ ν ἵ σταται τῇ φορᾷ τῶ ν σιτί ων διατεῖ νό ν τ' αὐ τὸ ν καὶ τὴ ν ἐ νέ ργειαν ἐ μποδί ζον. ἀ λλ' οὔ τε τού των οὐ δὲ ν̓ Ερασί στρατος εἶ πεν οὔ θ' ὡ ς ἡ σκολιὰ θέ σις τοῦ στομά χου διαβά λλει σαφῶ ς τὸ δό γμα τῶ ν νομιζό ντων ὑ πὸ τῆ ς ἄ νωθεν βολῆ ς μό νης ποδηγού μενα μέ χρι τῆ ς γαστρὸ ς ἰ έ ναι τὰ καταπινό μενα. μό νον δ' ὅ τι πολλὰ τῶ ν μακροτραχή λων ζῴ ων ἐ πικεκυφό τα καταπί νει, καλῶ ς εἶ πεν. ᾧ δῆ λον, ὅ τι τὸ φαινό μενον οὐ τὸ πῶ ς καταπί νομεν ἀ ποδεί κνυσιν, ἀ λλὰ τὸ πῶ ς οὐ καταπί νομεν: ὅ τι γὰ ρ μὴ διὰ μό νης τῆ ς ἄ νωθεν βολῆ ς, ἐ κ τού του δῆ λον: οὐ μὴ ν εἴ θ' ἑ λκού σης τῆ ς κοιλί ας εἴ τε παρά γοντος αὐ τὰ τοῦ στομά χου, δῆ λον ἤ δη πω. ἀ λλ' ἡ μεῖ ς γε πά ντας τοὺ ς λογισμοὺ ς εἰ πό ντες τού ς τ' ἐ κ τῆ ς κατασκευῆ ς τῶ ν ὀ ργά νων ὁ ρμωμέ νους καὶ τοὺ ς ἀ πὸ τῶ ν ἄ λλων συμπτωμά των τῶ ν τε πρὸ τοῦ γυμνωθῆ ναι τὸ ν στό μαχον καὶ γυμνωθέ ντος, ὡ ς ὀ λί γῳ πρό σθεν ἐ λέ γομεν, ἱ κανῶ ς ἐ νεδειξά μεθα τοῦ μὲ ν ἕ λκειν ἕ νεκα τὸ ν ἐ ντὸ ς χιτῶ να, τοῦ δ' ἀ πωθεῖ ν τὸ ν ἐ κτὸ ς γεγονέ ναι. προὐ θέ μεθα μὲ ν οὖ ν ἀ ποδεῖ ξαι τὴ ν καθεκτικὴ ν δύ ναμιν ἐ ν ἑ κά στῳ τῶ ν ὀ ργά νων οὖ σαν, ὥ σπερ ἐ ν τῷ πρό σθεν λό γῳ τὴ ν ἑ λκτική ν τε καὶ προσέ τι τὴ ν ἀ λλοιωτική ν. ὑ πὸ δὲ τῆ ς ἀ κολουθί ας τοῦ λό γου τὰ ς τέ τταρας ἀ πεδεί ξαμεν ὑ παρχού σας τῇ γαστρί, τὴ ν ἑ λκτικὴ ν μὲ ν ἐ ν τῷ καταπί νειν, τὴ ν καθεκτικὴ ν δ' ἐ ν τῷ πέ ττειν, τὴ ν ἀ πωστικὴ ν δ' ἐ ν τοῖ ς ἐ μέ τοις καὶ ταῖ ς τῶ ν πεπεμμέ νων σιτί ων εἰ ς τὸ λεπτὸ ν ἔ ντερον ὑ ποχωρή σεσιν, αὐ τὴ ν δὲ τὴ ν πέ ψιν ἀ λλοί ωσιν ὑ πά ρχειν.

οὔ κουν ἔ τ' ἀ πορή σομεν οὐ δὲ περὶ τοῦ σπληνό ς, εἰ ἕ λκει μὲ ν τὸ οἰ κεῖ ον, ἀ ποκρί νει δὲ τὸ ἀ λλό τριον, ἀ λλοιοῦ ν δὲ καὶ κατέ χειν, ὅ σον ἂ ν ἐ πισπά σηται, πέ φυκεν, οὐ δὲ περὶ ἥ πατος ἢ φλεβὸ ς ἢ ἀ ρτηρί ας ἢ καρδί ας ἢ τῶ ν ἄ λλων τινό ς: ἀ ναγκαῖ αι γὰ ρ ἐ δεί χθησαν αἱ τέ τταρες αὗ ται δυνά μεις ἅ παντι μορί ῳ τῷ μέ λλοντι θρέ ψεσθαι καὶ διὰ τοῦ τ' αὐ τὰ ς ὑ πηρέ τιδας εἶ ναι θρέ ψεως ἔ φαμεν: ὡ ς γὰ ρ τὸ τῶ ν ἀ νθρώ πων ἀ ποπά τημα τοῖ ς κυσὶ ν ἥ διστον, οὕ τω καὶ τὰ τοῦ ἥ πατος περιττώ ματα τὸ μὲ ν τῷ σπληνί, τὸ δὲ τῇ χοληδό χῳ κύ στει, τὸ δὲ τοῖ ς νεφροῖ ς οἰ κεῖ ον.

καὶ λέ γειν ἔ τι περὶ τῆ ς τού των γενέ σεως οὐ κ ἂ ν ἐ θέ λοιμι μεθ'̔ Ιπποκρά την καὶ Πλά τωνα καὶ̓ Αριστοτέ λην καὶ Διοκλέ α καὶ Πραξαγό ραν καὶ Φιλό τιμον: οὐ δὲ γὰ ρ οὐ δὲ περὶ τῶ ν δυνά μεων εἶ πον ἄ ν, εἴ τις τῶ ν ἔ μπροσθεν ἀ κριβῶ ς ἐ ξειργά σατο τὸ ν ὑ πὲ ρ αὐ τῶ ν λό γον. ἐ πεὶ δ' οἱ μὲ ν παλαιοὶ καλῶ ς ὑ πὲ ρ αὐ τῶ ν ἀ ποφηνά μενοι παρέ λιπον ἀ γωνί σασθαι τῷ λό γῳ, μηδ' ὑ πονοή σαντες ἔ σεσθαί τινας εἰ ς τοσοῦ τον ἀ ναισχύ ντους σοφιστά ς, ὡ ς ἀ ντιλέ γειν ἐ πιχειρῆ σαι τοῖ ς ἐ ναργέ σιν, οἱ νεώ τεροι δὲ τὸ μέ ν τι νικηθέ ντες ὑ πὸ τῶ ν σοφισμά των ἐ πεί σθησαν αὐ τοῖ ς, τὸ δέ τι καὶ ἀ ντιλέ γειν ἐ πιχειρή σαντες ἀ ποδεῖ ν μοι πολὺ τῆ ς τῶ ν παλαιῶ ν ἔ δοξαν δυνά μεως, διὰ τοῦ θ', ὡ ς ἂ ν ἐ κεί νων αὐ τῶ ν, εἴ περ ἔ τ' ἦ ν τις, ἀ γωνί σασθαί μοι δοκεῖ πρὸ ς τοὺ ς ἀ νατρέ ποντας τῆ ς τέ χνης τὰ κά λλιστα, καὶ αὐ τὸ ς οὕ τως ἐ πειρά θην συνθεῖ ναι τοὺ ς λό γους. ὅ τι δ' ἢ οὐ δὲ ν ἢ παντά πασιν ἀ νύ σω τι σμικρό ν, οὐ κ ἀ γνοῶ: πά μπολλα γὰ ρ εὑ ρί σκω τελέ ως μὲ ν ἀ ποδεδειγμέ να τοῖ ς παλαιοῖ ς, οὔ τε δὲ συνετὰ τοῖ ς πολλοῖ ς τῶ ν νῦ ν δι' ἀ μαθί αν ἀ λλ' οὐ δ' ἐ πιχειρού μενα γιγνώ σκεσθαι διὰ Ῥ ᾳ θυμί αν, οὔ τ', εἰ καὶ γνωσθεί η τινί, δικαί ως ἐ ξεταζό μενα. χρὴ γὰ ρ τὸ ν μέ λλοντα γνώ σεσθαί τι τῶ ν πολλῶ ν ἄ μεινον εὐ θὺ ς μὲ ν καὶ τῇ φύ σει καὶ τῇ πρώ τῃ διδασκαλί ᾳ πολὺ τῶ ν ἄ λλων διενεγκεῖ ν: ἐ πειδὰ ν δὲ γέ νηται μειρά κιον, ἀ ληθεί ας τινὰ σχεῖ ν ἐ ρωτικὴ ν μανί αν, ὥ σπερ ἐ νθουσιῶ ντα καὶ μή θ' ἡ μέ ρας μή τε νυκτὸ ς διαλεί πειν σπεύ δοντά τε καὶ συντεταμέ νον ἐ κμαθεῖ ν, ὅ σα τοῖ ς ἐ νδοξοτά τοις εἴ ρηται τῶ ν παλαιῶ ν: ἐ πειδὰ ν δ' ἐ κμά θῃ, κρί νειν αὐ τὰ καὶ βασανί ζειν χρό νῳ παμπό λλῳ καὶ σκοπεῖ ν, πό σα μὲ ν ὁ μολογεῖ τοῖ ς ἐ ναργῶ ς φαινομέ νοις, πό σα δὲ διαφέ ρεται, καὶ οὕ τω τὰ μὲ ν αἱ ρεῖ σθαι, τὰ δ' ἀ ποστρέ φεσθαι. τῷ μὲ ν δὴ τοιού τῳ πά νυ σφό δρα χρησί μους ἤ λπικα τοὺ ς ἡ μετέ ρους ἔ σεσθαι λό γους: εἶ εν δ' ἂ ν ὀ λί γοι παντά πασιν οὗ τοι: τοῖ ς δ' ἄ λλοις οὕ τω γενή σεται τὸ γρά μμα περιττό ν, ὡ ς εἰ καὶ μῦ θον ὄ νῳ τις λέ γοι.

Συμπεραντέ ον οὖ ν ἡ μῖ ν τὸ ν λό γον ἕ νεκα τῶ ν τῆ ς ἀ ληθεί ας ἐ φιεμέ νων ὅ σα λεί πει κατ' αὐ τὸ ν ἔ τι προσθεῖ σιν. ὡ ς γὰ ρ ἡ γαστὴ ρ ἕ λκει μὲ ν ἐ ναργῶ ς καὶ κατασπᾷ τὰ σιτί α τοῖ ς σφό δρα πεινώ δεσι, πρὶ ν ἀ κριβῶ ς ἐ ν τῷ στό ματι λειωθῆ ναι, δυσχεραί νει δὲ καὶ ἀ πωθεῖ ται τοῖ ς ἀ ποσί τοις τε καὶ πρὸ ς ἀ νά γκην ἐ σθί ουσιν, οὕ τω καὶ τῶ ν ἄ λλων ὀ ργά νων ἕ καστον ἀ μφοτέ ρας ἔ χει τὰ ς δυνά μεις, τή ν τε τῶ ν οἰ κεί ων ἑ λκτικὴ ν καὶ τὴ ν τῶ ν ἀ λλοτρί ων ἀ ποκριτική ν. καὶ διὰ τοῦ το, κἂ ν ἐ ξ ἑ νὸ ς ᾖ χιτῶ νος ὄ ργανό ν τι συνεστώ ς, ὥ σπερ καὶ αἱ κύ στεις ἀ μφό τεραι καὶ αἱ μῆ τραι καὶ αἱ φλέ βες, ἀ μφό τερα τῶ ν ἰ νῶ ν ἔ χει τὰ γέ νη, τῶ ν εὐ θειῶ ν τε καὶ τῶ ν ἐ γκαρσί ων. Καὶ μέ ν γε καὶ τρί τον τι γέ νος ἰ νῶ ν ἐ στι τῶ ν λοξῶ ν, ἔ λαττον πολὺ τῷ πλή θει τῶ ν προειρημέ νων δύ ο γενῶ ν. εὑ ρί σκεται δ' ἐ ν μὲ ν τοῖ ς ἐ κ δυοῖ ν χιτώ νων συνεστηκό σιν ὀ ργά νοις ἐ ν θατέ ρῳ μό νῳ ταῖ ς εὐ θεί αις ἰ σὶ ν ἀ ναμεμιγμέ νον, ἐ ν δὲ τοῖ ς ἐ ξ ἑ νὸ ς ἅ μα τοῖ ς ἄ λλοις δύ ο γέ νεσι. συνεπιλαμβά νουσι δ' αὗ ται μέ γιστον τῇ τῆ ς καθεκτικῆ ς ὀ νομασθεί σης δυνά μεως ἐ νεργεί ᾳ: δεῖ ται γὰ ρ ἐ ν τού τῳ τῷ χρό νῳ πανταχό θεν ἐ σφί γχθαι καὶ περιτετά σθαι τοῖ ς ἐ νυπά ρχουσι τὸ μό ριον, ἡ μὲ ν γαστὴ ρ ἐ ν τῷ τῆ ς πέ ψεως, αἱ μῆ τραι δ' ἐ ν τῷ τῆ ς κυή σεως χρό νῳ παντί. ταῦ τ' ἄ ρα καὶ ὁ τῆ ς φλεβὸ ς χιτὼ ν εἷ ς ὢ ν ἐ κ πολυειδῶ ν ἰ νῶ ν ἐ γέ νετο καὶ τῶ ν τῆ ς ἀ ρτηρί ας ὁ μὲ ν ἔ ξωθεν ἐ κ τῶ ν στρογγύ λων, ὁ δ' ἔ σωθεν ἐ κ μὲ ν τῶ ν εὐ θειῶ ν πλεί στων, ὀ λί γων δέ τινων σὺ ν αὐ ταῖ ς καὶ τῶ ν λοξῶ ν, ὥ στε τὰ ς μὲ ν φλέ βας ταῖ ς μή τραις καὶ ταῖ ς κύ στεσιν ἐ οικέ ναι κατά γε τὴ ν τῶ ν ἰ νῶ ν σύ νθεσιν, εἰ καὶ τῷ πά χει λεί πονται, τὰ ς δ' ἀ ρτηρί ας τῇ γαστρί. μό να δὲ πά ντων ὀ ργά νων ἐ κ δυοῖ ν θ' ἅ μα καὶ ἀ μφοτέ ρων ἐ γκαρσί ας ἐ χό ντων τὰ ς ἶ νας ἐ γέ νετο τὰ ἔ ντερα. τὸ δ' ὅ τι βέ λτιον ἦ ν τῶ ν τ' ἄ λλων ἑ κά στῳ τοιού τῳ τὴ ν φύ σιν ὑ πά ρχειν, οἷ ό νπερ καὶ νῦ ν ἐ στι, τοῖ ς τ' ἐ ντέ ροις ἐ κ δυοῖ ν ὁ μοί ων χιτώ νων συγκεῖ σθαι, τῆ ς περὶ χρεί ας μορί ων πραγματεί ας ἐ στί ν. οὔ κουν νῦ ν χρὴ ποθεῖ ν ἀ κού ειν περὶ τῶ ν τοιού των, ὥ σπερ οὐ δὲ διὰ τί περὶ τοῦ πλή θους τῶ ν χιτώ νων ἑ κά στου τῶ ν ὀ ργά νων διαπεφώ νηται τοῖ ς ἀ νατομικοῖ ς ἀ νδρά σιν. ὑ πὲ ρ μὲ ν γὰ ρ τού των αὐ τά ρκως ἐ ν τοῖ ς περὶ τῆ ς ἀ νατομικῆ ς διαφωνί ας εἴ ρηται: περὶ δὲ τοῦ διό τι τοιοῦ τον ἕ καστον ἐ γέ νετο τῶ ν ὀ ργά νων, ἐ ν τοῖ ς περὶ χρεί ας μορί ων εἰ ρή σεται.

νυνὶ δ' οὐ δέ τερον τού των πρό κειται λέ γειν, ἀ λλὰ τὰ ς φυσικὰ ς δυνά μεις μό νας ἀ ποδεικνύ ειν ἐ ν ἑ κά στῳ τῶ ν ὀ ργά νων τέ τταρας ὑ παρχού σας. ἐ πὶ τοῦ τ' οὖ ν πά λιν ἐ πανελθό ντες ἀ ναμνή σωμέ ν τε τῶ ν ἔ μπροσθεν εἰ ρημέ νων ἐ πιθῶ μέ ν τε κεφαλὴ ν ἤ δη τῷ λό γῳ παντὶ τὸ λεῖ πον ἔ τι προσθέ ντες. ἐ πειδὴ γὰ ρ ἕ καστον τῶ ν ἐ ν τῷ ζῴ ῳ μορί ων ἕ λκειν εἰ ς ἑ αυτὸ τὸ ν οἰ κεῖ ον χυμὸ ν ἀ ποδέ δεικται καὶ πρώ τη σχεδὸ ν αὕ τη τῶ ν φυσικῶ ν ἐ στι δυνά μεων, ἐ φεξῆ ς ἐ κεί νῳ γνωστέ ον, ὡ ς οὐ πρό τερον ἀ ποτρί βεται τὴ ν ἑ λχθεῖ σαν τροφὴ ν ἤ τοι σύ μπασαν ἢ καί τι περί ττωμα αὐ τῆ ς, πρὶ ν ἂ ν εἰ ς ἐ ναντί αν μεταπέ σῃ διά θεσιν ἢ αὐ τὸ τὸ ὄ ργανον ἢ καὶ τῶ ν περιεχομέ νων ἐ ν αὐ τῷ τὰ πλεῖ στα. ἡ μὲ ν οὖ ν γαστή ρ, ἐ πειδὰ ν μὲ ν ἱ κανῶ ς ἐ μπλησθῇ τῶ ν σιτί ων καὶ τὸ χρηστό τατον αὐ τῶ ν εἰ ς τοὺ ς ἑ αυτῆ ς χιτῶ νας ἐ ναπό θηται βδά λλουσα, τηνικαῦ τ' ἤ δη τὸ λοιπὸ ν ἀ ποτρί βεται καθά περ ἄ χθος ἀ λλό τριον: αἱ κύ στεις δ', ἐ πειδὰ ν ἕ καστον τῶ ν ἑ λχθέ ντων ἢ τῷ πλή θει διατεῖ νον ἢ τῇ ποιό τητι δά κνον ἀ νιαρὸ ν γέ νηται. τῷ δ' αὐ τῷ τρό πῳ καὶ αἱ μῆ τραι: ἤ τοι γά ρ, ἐ πειδὰ ν μηκέ τι φέ ρωσι διατεινό μεναι, τὸ λυποῦ ν ἀ ποθέ σθαι σπεύ δουσιν ἢ τῇ ποιό τητι δακνό μεναι τῶ ν ἐ κχυθέ ντων εἰ ς αὐ τὰ ς ὑ γρῶ ν. ἑ κά τερον δὲ τῶ ν εἰ ρημέ νων γί γνεται μὲ ν καὶ βιαί ως ἔ στιν ὅ τε καὶ ἀ μβλώ σκουσι τηνικαῦ τα, γί γνεται δ' ὡ ς τὰ πολλὰ καὶ προσηκό ντως, ὅ περ οὐ κ ἀ μβλώ σκειν ἀ λλ' ἀ ποκυί̈ σκειν τε καὶ τί κτειν ὀ νομά ζεται. τοῖ ς μὲ ν οὖ ν ἀ μβλωθριδί οις φαρμά κοις ἤ τισιν ἄ λλοις παθή μασι διαφθεί ρουσι τὸ ἔ μβρυον ἤ τινας τῶ ν ὑ μέ νων αὐ τοῦ Ῥ ηγνύ ουσιν αἱ ἀ μβλώ σεις ἕ πονται, οὕ τω δὲ κἀ πειδὰ ν ἀ νιαθῶ σί ποθ' αἱ μῆ τραι κακῶ ς ἔ χουσαι τῇ διατά σει, ταῖ ς δὲ τῶ ν ἐ μβρύ ων αὐ τῶ ν κινή σεσι ταῖ ς σφοδροτά ταις οἱ τό κοι, καθά περ καὶ τοῦ θ'̔ Ιπποκρά τει καλῶ ς εἴ ρηται. κοινὸ ν δ' ἁ πασῶ ν τῶ ν διαθέ σεων ἡ ἀ νί α καὶ ταύ της αἴ τιον τριττὸ ν ἢ ὄ γκος περιττὸ ς ἤ τι βά ρος ἢ δῆ ξις: ὄ γκος μέ ν, ἐ πειδὰ ν μηκέ τι φέ ρωσι διατεινό μεναι, βά ρος δ', ἐ πειδὰ ν ὑ πὲ ρ τὴ ν Ῥ ώ μην αὐ τῶ ν ᾖ τὸ περιεχό μενον, δῆ ξις δ', ἐ πειδὰ ν ἤ τοι τὰ πρό τερον ἐ ν τοῖ ς ὑ μέ σιν ὑ γρὰ στεγό μενα Ῥ αγέ ντων αὐ τῶ ν εἰ ς αὐ τὰ ς ἐ κχυθῇ τὰ ς μή τρας ἢ καὶ σύ μπαν ἀ ποφθαρὲ ν τὸ κύ ημα σηπό μενό ν τε καὶ διαλυό μενον εἰ ς μοχθηροὺ ς ἰ χῶ ρας οὕ τως ἐ ρεθί ζῃ τε καὶ δά κνῃ τὸ ν χιτῶ να τῶ ν ὑ στερῶ ν. ἀ νά λογον οὖ ν ἐ ν ἅ πασι τοῖ ς ὀ ργά νοις ἕ καστα τῶ ν τ' ἔ ργων αὐ τῶ ν τῶ ν φυσικῶ ν καὶ μέ ντοι τῶ ν παθημά των τε καὶ νοσημά των φαί νεται γιγνό μενα, τὰ μὲ ν ἐ ναργῶ ς καὶ σαφῶ ς οὕ τως, ὡ ς ἀ ποδεί ξεως δεῖ σθαι μηδέ ν, τὰ δ' ἧ ττον μὲ ν ἐ ναργῶ ς, οὐ μὴ ν ἄ γνωστά γε παντά πασι τοῖ ς ἐ θέ λουσι προσέ χειν τὸ ν νοῦ ν. ἐ πὶ μὲ ν οὖ ν τῆ ς γαστρὸ ς αἵ τε δή ξεις ἐ ναργεῖ ς, διό τι πλεί στης αἰ σθή σεως μετέ χει, τά τ' ἄ λλα παθή ματα τά τε ναυτί αν ἐ μποιοῦ ντα καὶ οἱ καλού μενοι καρδιωγμοὶ σαφῶ ς ἐ νδεί κνυνται τὴ ν ἀ ποκριτική ν τε καὶ ἀ πωστικὴ ν τῶ ν ἀ λλοτρί ων δύ ναμιν, οὕ τω δὲ κἀ πὶ τῶ ν ὑ στερῶ ν τε καὶ τῆ ς κύ στεως τῆ ς τὸ οὖ ρον ὑ ποδεχομέ νης: ἐ ναργῶ ς γὰ ρ οὖ ν καὶ αὕ τη φαί νεται μέ χρι τοσού του τὸ ὑ γρὸ ν ὑ ποδεχομέ νη τε καὶ ἀ θροί ζουσα, ἄ χρις ἂ ν ἤ τοι πρὸ ς τοῦ πλή θους αὐ τοῦ διατεινομέ νη μηκέ τι φέ ρῃ τὴ ν ἀ νί αν ἢ πρὸ ς τῆ ς ποιό τητος δακνομέ νη: χρονί ζον γὰ ρ ἕ καστον τῶ ν περιττωμά των ἐ ν τῷ σώ ματι σή πεται δηλονό τι, τὸ μὲ ν ἐ λά ττονι, τὸ δὲ πλεί ονι χρό νῳ, καὶ οὕ τω δακνῶ δέ ς τε καὶ δριμὺ καὶ ἀ νιαρὸ ν τοῖ ς περιέ χουσι γί γνεται. οὐ μὴ ν ἐ πί γε τῆ ς ἐ πὶ τῷ ἥ πατι κύ στεως ὁ μοί ως. ἔ χει: ᾧ δῆ λον, ὅ τι νεύ ρων ἥ κιστα μετέ χει. χρὴ δὲ κἀ νταῦ θα τό ν γε φυσικὸ ν ἄ νδρα τὸ ἀ νά λογον ἐ ξευρί σκειν. εἰ γὰ ρ ἕ λκειν τε τὸ ν οἰ κεῖ ον ἀ πεδεί χθη χυμό ν, ὡ ς φαί νεσθαι πολλά κις μεστή ν, ἀ ποκρί νειν τε τὸ ν αὐ τὸ ν τοῦ τον οὐ κ εἰ ς μακρά ν, ἀ ναγκαῖ ό ν ἐ στιν αὐ τὴ ν ἢ διὰ τὸ πλῆ θος βαρυνομέ νην ἢ τῆ ς ποιό τητος μεταβαλλού σης ἐ πὶ τὸ δακνῶ δέ ς τε καὶ δριμὺ τῆ ς ἀ ποκρί σεως ἐ φί εσθαι. οὐ γὰ ρ δὴ τὰ μὲ ν σιτί α τὴ ν ἀ ρχαί αν ὑ παλλά ττει ποιό τητα ταχέ ως οὕ τως, ὥ στ', ἐ πειδὰ ν ἐ μπέ σῃ τοῖ ς λεπτοῖ ς ἐ ντέ ροις, εὐ θὺ ς εἶ ναι κό προν, ἡ χολὴ δ' οὐ πολὺ μᾶ λλον ἢ τὸ οὖ ρον, ἐ πειδὰ ν ἅ παξ ἐ κπέ σῃ τῶ ν φλεβῶ ν, ἐ ξαλλά ττει τὴ ν ποιό τητα, τά χιστα μεταβά λλοντα καὶ σηπό μενα. καὶ μὴ ν εἴ περ ἐ πί τε τῶ ν κατὰ τὰ ς ὑ στέ ρας καὶ τὴ ν κοιλί αν καὶ τὰ ἔ ντερα καὶ προσέ τι τὴ ν τὸ οὖ ρον ὑ ποδεχομέ νην κύ στιν ἐ ναργῶ ς φαί νεται διά τασί ς τις ἢ δῆ ξις ἢ ἄ χθος ἐ πεγεῖ ρον ἕ καστον τῶ ν ὀ ργά νων εἰ ς ἀ πό κρισιν, οὐ δὲ ν χαλεπὸ ν κἀ πὶ τῆ ς χοληδό χου κύ στεως ταὐ τὸ τοῦ τ' ἐ ννοεῖ ν ἐ πί τε τῶ ν ἄ λλων ἁ πά ντων ὀ ργά νων, ἐ ξ ὧ ν δηλονό τι καὶ αἱ ἀ ρτηρί αι καὶ αἱ φλέ βες εἰ σί ν.

οὐ μὴ ν οὐ δὲ τὸ διὰ τοῦ αὐ τοῦ πό ρου τή ν θ' ὁ λκὴ ν γί γνεσθαι καὶ τὴ ν ἀ πό κρισιν ἐ ν διαφέ ρουσι χρό νοις οὐ δὲ ν ἔ τι χαλεπὸ ν ἐ ξευρεῖ ν, εἴ γε καὶ τῆ ς γαστρὸ ς ὁ στό μαχος οὐ μό νον ἐ δέ σματα καὶ πό ματα παρά γων εἰ ς αὐ τή ν, ἀ λλὰ κἀ ν ταῖ ς ναυτί αις τὴ ν ἐ ναντί αν ὑ πηρεσί αν ὑ πηρετῶ ν ἐ ναργῶ ς φαί νεται, καὶ τῆ ς ἐ πὶ τῷ ἥ πατι κύ στεως ὁ αὐ χὴ ν εἷ ς ὢ ν ἅ μα μὲ ν πληροῖ δι' αὑ τοῦ τὴ ν κύ στιν, ἅ μα δ' ἐ κκενοῖ, καὶ τῶ ν μητρῶ ν ὁ στό μαχος ὡ σαύ τως ὁ δό ς ἐ στιν εἴ σω μὲ ν τοῦ σπέ ρματος, ἔ ξω δὲ τοῦ κυή ματος. ἀ λλὰ κἀ νταῦ θα πά λιν ἡ μὲ ν ἐ κκριτικὴ δύ ναμις ἐ ναργή ς, οὐ μὴ ν ὁ μοί ως γ' αὐ τῇ σαφὴ ς τοῖ ς πολλοῖ ς ἡ ἑ λκτική: ἀ λλ'̔ Ιπποκρά της μὲ ν ἀ ρρώ στου μή τρας αἰ τιώ μενος αὐ χέ να φησί:" Οὐ γὰ ρ δύ ναται αὐ τέ ης ὁ στό μαχος εἰ ρύ σαι τὴ ν γονή ν."̓ Ερασί στρατος δὲ καὶ̓ Ασκληπιά δης εἰ ς τοσοῦ τον ἥ κουσι σοφί ας, ὥ στ' οὐ μό νον τὴ ν κοιλί αν καὶ τὰ ς μή τρας ἀ ποστεροῦ σι τῆ ς τοιαύ της δυνά μεως ἀ λλὰ καὶ τὴ ν ἐ πὶ τῷ ἥ πατι κύ στιν ἅ μα τοῖ ς νεφροῖ ς. καί τοι γ' ὅ τι μηδ' εἰ πεῖ ν δυνατὸ ν ἕ τερον αἴ τιον ἢ οὔ ρων ἢ χολῆ ς διακρί σεως, ἐ ν τῷ πρώ τῳ δέ δεικται λό γῳ. καὶ μή τραν οὖ ν καὶ γαστέ ρα καὶ τὴ ν ἐ πὶ τῷ ἥ πατι κύ στιν δι' ἑ νὸ ς καὶ ταὐ τοῦ στομά χου τή ν θ' ὁ λκὴ ν καὶ τὴ ν ἀ πό κρισιν εὑ ρί σκοντες ποιουμέ νας μηκέ τι θαυμά ζωμεν, εἰ καὶ διὰ τῶ ν φλεβῶ ν ἡ φύ σις ἐ κκρί νει πολλά κις εἰ ς τὴ ν γαστέ ρα περιττώ ματα. τού του δ' ἔ τι μᾶ λλον οὐ χρὴ θαυμά ζειν, εἰ, δι' ὧ ν εἰ ς ἧ παρ ἀ νεδό θη φλεβῶ ν ἐ κ γαστρό ς, αὖ θις εἰ ς αὐ τὴ ν ἐ ξ ἥ πατος ἐ ν ταῖ ς μακροτέ ραις ἀ σιτί αις ἕ λκεσθαί τις δύ ναται τροφή. τὸ γὰ ρ τοῖ ς τοιού τοις ἀ πιστεῖ ν ὅ μοιό ν ἐ στι δή που τῷ μηκέ τι πιστεύ ειν μηδ' ὅ τι τὰ καθαί ροντα φά ρμακα διὰ τῶ ν αὐ τῶ ν στομά των ἐ ξ ὅ λου τοῦ σώ ματος εἰ ς τὴ ν γαστέ ρα τοὺ ς οἰ κεί ους ἐ πισπᾶ ται χυμού ς, δι' ὧ ν ἔ μπροσθεν ἡ ἀ νά δοσις ἐ γέ νετο, ἀ λλ' ἕ τερα μὲ ν ζητεῖ ν ἀ ναδό σεως, ἕ τερα δὲ καθά ρσεως στό ματα. καὶ μὴ ν εἴ περ ἓ ν καὶ ταὐ τὸ στό μα διτταῖ ς ὑ πηρετεῖ δυνά μεσιν, ἐ ν διαφό ροις χρό νοις εἰ ς τἀ ναντί α τὴ ν ὁ λκὴ ν ποιουμέ ναις, ἔ μπροσθεν μὲ ν τῇ κατὰ τὸ ἧ παρ, ἐ ν δὲ τῷ τῆ ς καθά ρσεως καιρῷ τῇ τοῦ φαρμά κου, τί θαυμαστό ν ἐ στι διττὴ ν ὑ πηρεσί αν τε καὶ χρεί αν εἶ ναι ταῖ ς φλεψὶ ταῖ ς ἐ ν τῷ μέ σῳ τεταγμέ ναις ἥ πατό ς τε καὶ τῶ ν κατὰ τὴ ν κοιλί αν, ὥ σθ', ὁ πό τε μὲ ν ἐ ν τού τοις ἄ φθονος εἴ η περιεχομέ νη τροφή, διὰ τῶ ν εἰ ρημέ νων εἰ ς ἧ παρ ἀ ναφέ ρεσθαι φλεβῶ ν, ὁ πό τε δ' εἴ η κενὰ καὶ δεό μενα τρέ φεσθαι, διὰ τῶ ν αὐ τῶ ν αὖ θις ἐ ξ ἥ πατος ἕ λκεσθαι; πᾶ ν γὰ ρ ἐ κ παντὸ ς ἕ λκειν φαί νεται καὶ παντὶ μεταδιδό ναι καὶ μί α τις εἶ ναι σύ ρροια καὶ σύ μπνοια πά ντων, καθά περ καὶ τοῦ θ' ὁ θειό τατος̔ Ιπποκρά της εἶ πεν. ἕ λκει μὲ ν οὖ ν τὸ ἰ σχυρό τερον, ἐ κκενοῦ ται δὲ τὸ ἀ σθενέ στερον. ἰ σχυρό τερον δὲ καὶ ἀ σθενέ στερον ἕ τερον ἑ τέ ρου μό ριον ἢ ἁ πλῶ ς καὶ φύ σει καὶ κοινῇ πᾶ σί ν ἐ στιν ἢ ἰ δί ως τῷ δέ τινι γί γνεται. φύ σει μὲ ν καὶ κοινῇ πᾶ σιν ἀ νθρώ ποις θ' ἅ μα καὶ ζώ οις ἡ μὲ ν καρδί α τοῦ ἥ πατος, τὸ δ' ἧ παρ τῶ ν ἐ ντέ ρων τε καὶ τῆ ς γαστρό ς, αἱ δ' ἀ ρτηρί αι τῶ ν φλεβῶ ν ἑ λκύ σαι τε τὸ χρή σιμον ἑ αυταῖ ς ἀ ποκρῖ ναί τε τὸ μὴ τοιοῦ τον ἰ σχυρό τεραι. καθ' ἕ καστον δ' ἡ μῶ ν ἰ δί ως ἐ ν μὲ ν τῷ δε τῷ καιρῷ τὸ ἧ παρ ἰ σχυρό τερον ἕ λκειν, ἡ γαστὴ ρ δ' ἐ ν τῷ δε. πολλῆ ς μὲ ν γὰ ρ ἐ ν τῇ κοιλί ᾳ περιεχομέ νης τροφῆ ς καὶ σφοδρῶ ς ὀ ρεγομέ νου τε καὶ χρῄ ζοντος τοῦ ἥ πατος, πά ντως ἰ σχυρό τερον ἕ λκει τὸ σπλά γχνον: ἔ μπαλιν δὲ τοῦ μὲ ν ἥ πατος ἐ μπεπλησμέ νου τε καὶ διατεταμέ νου, τῆ ς γαστρὸ ς δ' ὀ ρεγομέ νης καὶ κενῆ ς ὑ παρχού σης ἡ τῆ ς ὁ λκῆ ς ἰ σχὺ ς εἰ ς ἐ κεί νην μεθί σταται. ὡ ς γά ρ, εἰ κἂ ν ταῖ ς χερσί τινα σιτί α κατέ χοντες ἀ λλή λων ἁ ρπά ζοιμεν, εἰ μὲ ν ὁ μοί ως εἴ ημεν δεό μενοι, περιγί γνεσθαι τὸ ν ἰ σχυρό τερον εἰ κό ς, εἰ δ' οὗ τος μὲ ν ἐ μπεπλησμέ νος εἴ η καὶ διὰ τοῦ τ' ἀ μελῶ ς κατέ χων τὰ περιττὰ ἢ καί τινι μεταδοῦ ναι ποθῶ ν, ὁ δ' ἀ σθενέ στερος ὀ ρέ γοιτο δεινῶ ς, οὐ δὲ ν ἂ ν εἴ η κώ λυμα τοῦ μὴ πά ντα λαβεῖ ν αὐ τό ν, οὕ τω καὶ ἡ γαστὴ ρ ἐ κ τοῦ ἥ πατος ἐ πισπᾶ ται Ῥ ᾳ δί ως, ὅ ταν αὐ τὴ μὲ ν ἱ κανῶ ς ὀ ρέ γηται τροφῆ ς, ἐ μπεπλησμέ νον δ' ᾖ τὸ σπλά γχνον. καὶ τοῦ γε μὴ πεινῆ ν ἐ νί οτε τὸ ζῷ ον ἡ περιουσί α τῆ ς ἐ ν ἥ πατι τροφῆ ς αἰ τί α: κρεί ττονα γὰ ρ ἔ χουσα καὶ ἑ τοιμοτέ ραν ἡ γαστὴ ρ τροφὴ ν οὐ δὲ ν δεῖ ται τῆ ς ἔ ξωθεν: εἰ δέ γέ ποτε δέ οιτο μέ ν, ἀ ποροί η δέ, πληροῦ ται περιττωμά των. ἰ χῶ ρες δέ τινέ ς εἰ σι ταῦ τα χολώ δεις τε καὶ φλεγματώ δεις καὶ ὀ ρρώ δεις, οὓ ς μό νους ἑ λκού σῃ μεθί ησιν αὐ τῇ τὸ ἧ παρ, ὅ ταν ποτὲ καὶ αὐ τὴ δέ ηται τροφῆ ς. ὥ σπερ οὖ ν ἐ ξ ἀ λλή λων ἕ λκει τὰ μό ρια τροφή ν, οὕ τω καὶ ἀ ποτί θεταί ποτ' εἰ ς ἄ λληλα τὸ περιττὸ ν καὶ ὥ σπερ ἑ λκό ντων ἐ πλεονέ κτει τὸ ἰ σχυρό τερον, οὕ τω καὶ ἀ ποτιθεμέ νων καὶ τῶ ν γε καλουμέ νων Ῥ ευμά των ἥ δε ἡ πρό φασις. ἕ καστον γὰ ρ τῶ ν μορί ων ἔ χει τινὰ τό νον σύ μφυτον, ᾧ διωθεῖ ται τὸ περιττό ν. ὅ ταν οὖ ν ἓ ν ἐ ξ αὐ τῶ ν ἀ ρρωστό τερον γέ νηται κατὰ δή τινα διά θεσιν, ἐ ξ ἁ πά ντων εἰ ς ἐ κεῖ νο συρρεῖ ν ἀ νά γκη τὰ περιττώ ματα. τὸ μὲ ν γὰ ρ ἰ σχυρό τατον ἐ ναποτί θεται τοῖ ς πλησί ον ἅ πασιν, ἐ κεί νων δ' αὖ πά λιν ἕ καστον εἰ ς ἕ τερ' ἄ ττα τῶ ν ἀ σθενεστέ ρων, εἶ τ' αὖ θις ἐ κεί νων ἕ καστον εἰ ς ἄ λλα καὶ τοῦ τ' ἐ πὶ πλεῖ στον γί γνεται, μέ χρι περ ἂ ν ἐ ξ ἁ πά ντων ἐ λαυνό μενον τὸ περί ττωμα καθ' ἕ ν τι μεί νῃ τῶ ν ἀ σθενεστά των: ἐ ντεῦ θεν γὰ ρ οὐ κέ τ' εἰ ς ἄ λλο δύ ναται μεταρρεῖ ν, ὡ ς: ἂ ν μή τε δεχομέ νου τινὸ ς αὐ τὸ τῶ ν ἰ σχυροτέ ρων μή τ' ἀ πώ σασθαι δυναμέ νου τοῦ πεπονθό τος. ἀ λλὰ περὶ μὲ ν τῶ ν παθῶ ν τῆ ς γενέ σεως καὶ τῆ ς ἰ ά σεως αὖ θις ἡ μῶ ν ἐ πιδεικνύ ντων ἱ κανὰ κἀ ξ ἐ κεί νων ἔ σται λαβεῖ ν μαρτύ ρια τῶ ν ἐ ν τῷ δε τῷ λό γῳ παντὶ δεδειγμέ νων ὀ ρθῶ ς. ὃ δ' ἐ ν τῷ παρό ντι δεῖ ξαι προὔ κειτο, πά λιν ἀ ναλά βωμεν, ὡ ς οὐ δὲ ν θαυμαστὸ ν ἐ ξ ἥ πατος ἥ κειν τινὰ τροφὴ ν ἐ ντέ ροις τε καὶ γαστρὶ διὰ τῶ ν αὐ τῶ ν φλεβῶ ν, δι' ὧ ν ἔ μπροσθεν ἐ ξ ἐ κεί νων εἰ ς ἧ παρ ἀ νεδί δοτο. καὶ πολλοῖ ς ἀ θρό ως τε καὶ τελέ ως ἀ ποστᾶ σιν ἰ σχυρῶ ν γυμνασί ων ἤ τι κῶ λον ἀ ποκοπεῖ σιν αἵ ματος διὰ τῶ ν ἐ ντέ ρων γί γνεται κέ νωσις ἔ κ τινων περιό δων, ὥ ς που καὶ̔ Ιπποκρά της ἔ λεγεν, οὐ δὲ ν μὲ ν ἄ λλο λυποῦ σα, καθαί ρουσα δ' ὀ ξέ ως τὸ πᾶ ν σῶ μα καὶ τὰ ς πλησμονὰ ς ἐ κκενοῦ σα, διὰ τῶ ν αὐ τῶ ν δή που φλεβῶ ν τῆ ς φορᾶ ς τῶ ν περιττῶ ν ἐ πιτελουμέ νης, δι' ὧ ν ἔ μπροσθεν ἡ ἀ νά δοσις ἐ γί γνετο. πολλά κις δ' ἐ ν νό σοις ἡ φύ σις διὰ μὲ ν τῶ ν αὐ τῶ ν δή που φλεβῶ ν τὸ πᾶ ν ἐ κκαθαί ρει ζῷ ον, οὐ μὴ ν αἱ ματώ δης γ' ἡ κέ νωσις αὐ τοῖ ς, ἀ λλὰ κατὰ τὸ ν λυποῦ ντα γί γνεται χυμό ν. οὕ τω δὲ κἀ ν ταῖ ς χολέ ραις ἐ κκενοῦ ται τὸ πᾶ ν σῶ μα διὰ τῶ ν εἰ ς ἔ ντερά τε καὶ γαστέ ρα καθηκουσῶ ν φλεβῶ ν. τὸ δ' οἴ εσθαι μί αν εἶ ναι ταῖ ς ὕ λαις φορὰ ν τελέ ως ἀ γνοοῦ ντό ς ἐ στι τὰ ς φυσικὰ ς δυνά μεις τά ς τ' ἄ λλας καὶ τὴ ν ἐ κκριτικὴ ν ἐ ναντί αν οὖ σαν τῇ ἑ λκτικῇ: ταῖ ς γὰ ρ ἐ ναντί αις δυνά μεσιν ἐ ναντί ας κινή σεις τε καὶ φορὰ ς τῶ ν ὑ λῶ ν ἀ ναγκαῖ ον ἀ κολουθεῖ ν. ἕ καστον γὰ ρ τῶ ν μορί ων, ὅ ταν ἑ λκύ σῃ τὸ ν οἰ κεῖ ον χυμό ν, ἔ πειτα κατά σχῃ καὶ ἀ πολαύ σῃ, τὸ περιττὸ ν ἅ παν ἀ ποθέ σθαι σπεύ δει, καθό τι μά λιστα δύ ναται τά χιστά θ' ἅ μα καὶ κά λλιστα, κατὰ τὴ ν τοῦ περιττοῦ Ῥ οπή ν. ὅ θεν ἡ γαστὴ ρ τὰ μὲ ν ἐ πιπολά ζοντα τῶ ν περιττωμά των ἐ μέ τοις ἐ κκαθαί ρει, τὰ δ' ὑ φιστά μενα διαρροί αις. καὶ τό γε ναυτιῶ δες γί γνεσθαι τὸ ζῷ ον τοῦ τ' ἔ στιν ὁ ρμῆ σαι τὴ ν γαστέ ρα κενωθῆ ναι δι' ἐ μέ του. οὕ τω δὲ δή τι βί αιον καὶ σφοδρὸ ν ἡ ἐ κκριτικὴ δύ ναμις ἔ χει, ὥ στ' ἐ ν τοῖ ς εἰ λεοῖ ς, ὅ ταν ἀ ποκλεισθῇ τελέ ως ἡ κά τω διέ ξοδος, ἐ μεῖ ται κό προς. καί τοι πρὶ ν διελθεῖ ν τό τε λεπτὸ ν ἔ ντερον ἅ παν καὶ τὴ ν νῆ στιν καὶ τὸ ν πυλωρὸ ν καὶ τὴ ν γαστέ ρα καὶ τὸ ν οἰ σοφά γον οὐ χ οἷ ό ν τε. διὰ τοῦ στό ματος ἐ κπεσεῖ ν οὐ δενὶ τοιού τῳ περιττώ ματι. τί δὴ θαυμαστό ν, εἰ κἀ κ τῆ ς ἐ σχά της ἐ πιφανεί ας τῆ ς κατὰ τὸ δέ ρμα μέ χρι τῶ ν ἐ ντέ ρων τε καὶ τῆ ς γαστρὸ ς ἀ φικνοῖ τό τι μεταλαμβανό μενον, ὡ ς καὶ τοῦ θ'̔ Ιπποκρά της ἡ μᾶ ς ἐ δί δαξεν, οὐ πνεῦ μα μό νον ἢ περί ττωμα φά σκων ἀ λλὰ καὶ τὴ ν τροφὴ ν αὐ τὴ ν ἐ κ τῆ ς ἐ σχά της ἐ πιφανεί ας αὖ θις ἐ πὶ τὴ ν ἀ ρχή ν, ὅ θεν ἀ νηνέ χθη, καταφέ ρεσθαι. ἐ λά χισται γὰ ρ Ῥ οπαὶ κινή σεων τὴ ν ἐ κκριτικὴ ν ταύ την οἰ ακί ζουσι δύ ναμιν, ὡ ς ἂ ν διὰ τῶ ν ἐ γκαρσί ων μὲ ν ἰ νῶ ν γιγνομέ νην, ὠ κύ τατα δὲ διαδιδομέ νην ἀ πὸ τῆ ς κινησά σης ἀ ρχῆ ς ἐ πὶ τὰ καταντικρὺ πέ ρατα. οὔ κουν ἀ πεικὸ ς οὐ δ' ἀ δύ νατον ἀ ή θει ποτὲ ψύ ξει τὸ πρὸ ς τῷ δέ ρματι μό ριον ἐ ξαί φνης πιληθὲ ν ἅ μα μὲ ν ἀ ρρωστό τερον αὐ τὸ γενό μενον, ἅ μα δ' οἷ ον ἄ χθος τι μᾶ λλον ἢ παρασκευὴ ν θρέ ψεως ἔ χον τὴ ν ἔ μπροσθεν ἀ λύ πως αὐ τῷ παρεσπαρμέ νην ὑ γρό τητα καὶ διὰ τοῦ τ' ἀ πωθεῖ σθαι σπεῦ δον, ἅ μα δὲ τῆ ς ἔ ξω φορᾶ ς ἀ ποκεκλεισμέ νης τῇ πυκνώ σει, πρὸ ς τὴ ν λοιπὴ ν ἐ πιστραφῆ ναι καὶ οὕ τω βιασά μενον εἰ ς τὸ παρακεί μενον αὐ τῷ μό ριον ἀ θρό ως ἀ πώ σασθαι τὸ περιττό ν, ἐ κεῖ νο δ' αὖ πά λιν εἰ ς τὸ μετ' αὐ τό, καὶ τοῦ το μὴ παύ σασθαι γιγνό μενον, ἄ χρις ἂ ν ἡ μετά ληψις ἐ πὶ τὰ ἐ ντὸ ς πέ ρατα τῶ ν φλεβῶ ν τελευτή σῃ. αἱ μὲ ν δὴ τοιαῦ ται κινή σεις θᾶ ττον ἀ ποπαύ ονται, αἱ δ' ἀ πὸ τῶ ν ἔ νδοθεν διερεθιζό ντων, ὡ ς ἔ ν τε τοῖ ς καθαί ρουσι φαρμά κοις καὶ ταῖ ς χολέ ραις ἰ σχυρό τεραί τε πολὺ καὶ μονιμώ τεραι γί γνονται καὶ διαμέ νουσιν, ἔ στ' ἂ ν καὶ ἡ περὶ τοῖ ς στό μασι τῶ ν ἀ γγεί ων διά θεσις, ἡ τὸ πλησί ον ἕ λκουσα, παραμέ νῃ. αὕ τη μὲ ν γὰ ρ τὸ συνεχὲ ς ἐ κκενοῖ μό ριον, ἐ κεῖ νο δ' αὖ τὸ μετ' αὐ τὸ καὶ τοῦ τ' οὐ παύ εται μέ χρι τῆ ς ἐ σχά της ἐ πιφανεί ας, ὥ στε διαδιδό ντων τῶ ν ἐ φεξῆ ς ἀ εὶ μορί ων ἑ τέ ρων ἑ τέ ροις τὸ πρῶ τον πά θος ὠ κύ τατα διικνεῖ σθαι μέ χρι τῶ ν ἐ σχά των. οὕ τως οὖ ν ἔ χει κἀ πὶ τῶ ν εἰ λεῶ ν. αὐ τὸ μὲ ν γὰ ρ τὸ φλεγμαῖ νον ἔ ντερον οὔ τε τοῦ βά ρους οὔ τε τῆ ς δριμύ τητος ἀ νέ χεται τῶ ν περιττωμά των καὶ διὰ τοῦ τ' ἐ κκρί νειν αὐ τὰ σπεύ δει καὶ ἀ πωθεῖ σθαι πορρωτά τω. κωλυό μενον δὲ κά τω ποιεῖ σθαι τὴ ν δί ωσιν, ὅ ταν ἐ νταυθοῖ ποτε τὸ σφοδρό τατον ᾖ τῆ ς φλεγμονῆ ς, εἰ ς τὰ πλησιά ζοντα τῶ ν ὑ περκειμέ νων ἐ ντέ ρων ἀ πωθεῖ ται. καὶ οὕ τως ἤ δη κατὰ τὸ συνεχὲ ς τὴ ν Ῥ οπὴ ν τῆ ς ἐ κκριτικῆ ς δυνά μεως ἄ νω ποιησαμέ νης ἄ χρι τοῦ στό ματος ἐ πανέ ρχεται τὰ περιττώ ματα. ταῦ τα μὲ ν οὖ ν δὴ κἀ ν τοῖ ς τῶ ν νοσημά των λογισμοῖ ς ἐ πὶ πλέ ον εἰ ρή σεται. τὸ δ' ἐ κ παντὸ ς εἰ ς πᾶ ν φέ ρεσθαί τι καὶ μεταλαμβά νεσθαι καὶ μί αν ἁ πά ντων εἶ ναι σύ μπνοιά ν τε καὶ σύ ρροιαν, ὡ ς̔ Ιπποκρά της ἔ λεγεν, ἤ δη μοι δοκῶ δεδεῖ χθαι σαφῶ ς καὶ μηκέ τ' ἄ ν τινα, μηδ' εἰ βραδὺ ς αὐ τῷ νοῦ ς ἐ νεί η, περὶ τῶ ν τοιού των ἀ πορῆ σαι μηδενό ς, οἷ ον ὅ πως ἡ γαστὴ ρ ἢ τὰ ἔ ντερα τρέ φεται καὶ τί να τρό πον ἐ κ τῆ ς ἐ σχά της ἐ πιφανεί ας εἴ σω τι διικνεῖ ται. πά ντων γὰ ρ τῶ ν μορί ων ἕ λκειν μὲ ν τὸ προσῆ κό ν τε καὶ φί λιον, ἀ ποκρί νειν δὲ τὸ βαρῦ νον ἢ δά κνον ἐ χό ντων δύ ναμιν οὐ δὲ ν θαυμαστὸ ν ἐ ναντί ας συνεχῶ ς γί γνεσθαι κινή σεις ἐ ν αὐ τοῖ ς, ὥ σπερ ἐ πί τε τῆ ς καρδί ας ὁ ρᾶ ται σαφῶ ς καὶ τῶ ν ἀ ρτηριῶ ν ἁ πασῶ ν καὶ τοῦ θώ ρακος καὶ τοῦ πνεύ μονος. ἐ πὶ μέ ν γε τού των ἁ πά ντων μό νον οὐ καθ' ἑ κά στην καιροῦ Ῥ οπὴ ν τὰ ς ἐ ναντί ας κινή σεις θ' ἅ μα τῶ ν ὀ ργά νων καὶ φορὰ ς τῶ ν ὑ λῶ ν ἐ ναργῶ ς ἔ στιν ἰ δεῖ ν γιγνομέ νας. εἶ τ' ἐ πὶ μὲ ν τῆ ς τραχεί ας ἀ ρτηρί ας οὐ κ ἀ πορεῖ ς ἐ ναλλὰ ξ ποτὲ μὲ ν εἴ σω παραγού σης εἰ ς τὸ ν πνεύ μονα τὸ πνεῦ μα, ποτὲ δ' ἔ ξω, καὶ τῶ ν κατὰ τὰ ς Ῥ ῖ νας πό ρων καὶ ὅ λου τοῦ στό ματος ὡ σαύ τως οὐ δ' εἶ ναί σοι δοκεῖ θαυμαστὸ ν οὐ δὲ παρά δοξον, εἰ, δι' οὗ μικρῷ πρό σθεν εἴ σω παρεκομί ζετο τὸ πνεῦ μα, διὰ τού του νῦ ν ἐ κπέ μπεται, περὶ δὲ τῶ ν ἐ ξ ἥ πατος εἰ ς ἔ ντερά τε καὶ γαστέ ρα καθηκουσῶ ν φλεβῶ ν ἀ πορεῖ ς καί σοι θαυμαστὸ ν εἶ ναι φαί νεται, διὰ τῶ ν αὐ τῶ ν ἀ ναδί δοσθαί θ' ἅ μα τὴ ν τροφὴ ν εἰ ς ἧ παρ ἕ λκεσθαί τ' ἐ ξ ἐ κεί νου πά λιν εἰ ς γαστέ ρα; διό ρισαι δὴ τὸ ἅ μα τοῦ το ποτέ ρως λέ γεις. εἰ μὲ ν γὰ ρ κατὰ τὸ ν αὐ τὸ ν χρό νον, οὐ δ' ἡ μεῖ ς τοῦ τό γέ φαμεν. ὥ σπερ γὰ ρ εἰ σπνέ ομεν ἐ ν ἑ τέ ρῳ χρό νῳ καὶ αὖ θις πά λιν ἐ ν ἑ τέ ρῳ ἀ ντεκπνέ ομεν, οὕ τω καὶ τροφὴ ν ἐ ν ἑ τέ ρῳ μὲ ν χρό νῳ τὸ ἧ παρ ἐ κ τῆ ς γαστρό ς, ἐ ν ἑ τέ ρῳ δ' ἡ γαστὴ ρ ἐ κ τοῦ ἥ πατος ἐ πισπᾶ ται. εἰ δ' ὅ τι καθ' ἓ ν καὶ ταὐ τὸ ζῷ ον ἓ ν ὄ ργανον ἐ ναντί αις φοραῖ ς ὑ λῶ ν ὑ πηρετεῖ, τοῦ τό σοι βού λεται δηλοῦ ν τὸ ἅ μα καὶ τοῦ τό σε ταρά ττει, τή ν τ' εἰ σπνοὴ ν ἰ δὲ καὶ τὴ ν ἐ κπνοή ν. πά ντως που καὶ αὗ ται διὰ μὲ ν τῶ ν αὐ τῶ ν ὀ ργά νων γί γνονται, τρό πῳ δὲ κινή σεώ ς τε καὶ φορᾶ ς τῶ ν ὑ λῶ ν διαφέ ρουσιν. ὁ πνεύ μων μὲ ν οὖ ν καὶ ὁ θώ ραξ καὶ ἀ ρτηρί αι αἱ τραχεῖ αι καὶ αἱ λεῖ αι καὶ καρδί α καὶ στό μα καὶ Ῥ ῖ νες ἐ ν ἐ λαχί σταις χρό νου Ῥ οπαῖ ς εἰ ς ἐ ναντί ας κινή σεις αὐ τά τε μεταβά λλει καὶ τὰ ς ὕ λας μεθί στησιν. αἱ δ' ἐ ξ ἥ πατος εἰ ς ἔ ντερα καὶ γαστέ ρα καθή κουσαι φλέ βες οὐ κ ἐ ν οὕ τω βραχέ σι χρό νου μορί οις ἀ λλ' ἐ ν πολλαῖ ς ἡ μέ ραις ἅ παξ ἐ νί οτε τὴ ν ἐ ναντί αν κινοῦ νται κί νησιν. ἔ χει γὰ ρ ὧ δε τὸ σύ μπαν. ἕ καστον τῶ ν ὀ ργά νων εἰ ς ἑ αυτὸ τὴ ν πλησιά ζουσαν ἐ πισπᾶ ται τροφὴ ν ἐ κβοσκό μενον αὐ τῆ ς ἅ πασαν τὴ ν χρηστὴ ν νοτί δα, μέ χρις ἂ ν ἱ κανῶ ς κορεσθῇ, καὶ ταύ την, ὡ ς καὶ πρό σθεν ἐ δεί κνυμεν, ἐ ναποτί θεται ἑ αυτῷ καὶ μετὰ ταῦ τα προσφύ ει τε καὶ ὁ μοιοῖ, τουτέ στι τρέ φεται. διώ ρισται γὰ ρ ἱ κανῶ ς ἔ μπροσθεν ἕ τερό ν τι τῆ ς θρέ ψεως ἐ ξ ἀ νά γκης αὐ τῆ ς προηγού μενον ἡ πρό σφυσις ὑ πά ρχειν, ἐ κεί νης δ' ἔ τι πρό τερον ἡ πρό σθεσις. ὥ σπερ οὖ ν τοῖ ς ζῴ οις αὐ τοῖ ς ὅ ρος ἐ στὶ τῆ ς ἐ δωδῆ ς τὸ πληρῶ σαι τὴ ν γαστέ ρα, κατὰ τὸ ν αὐ τὸ ν τρό πον ἑ κά στῳ τῶ ν μορί ων ὅ ρος ἐ στὶ τῆ ς προσθέ σεως ἡ πλή ρωσις τῆ ς οἰ κεί ας ὑ γρό τητος. ἐ πεὶ τοί νυν ἅ παν μό ριον τῇ γαστρὶ ὁ μοί ως ὀ ρέ γεται τρέ φεσθαι, καὶ περιπτύ σσεται τῇ τροφῇ καὶ οὕ τω σφί γγει πανταχό θεν αὐ τὴ ν ὡ ς ἡ γαστή ρ. ἕ πεται δ' ἐ ξ ἀ νά γκης τού τῳ, καθά περ καὶ πρό σθεν ἐ ρρηθη, τὸ πέ ττεσθαι τοῖ ς σιτί οις, τῆ ς γαστρὸ ς οὐ διὰ τοῦ το περιστελλομέ νης αὐ τοῖ ς, ἵ ν' ἐ πιτή δεια τοῖ ς ἄ λλοις ἐ ργά σηται μορί οις: οὕ τω γὰ ρ ἂ ν οὐ κέ τι φυσικὸ ν ὄ ργανον ἀ λλὰ ζῷ ό ν τι γί γνοιτο λογισμό ν τε καὶ νοῦ ν ἔ χον, ὡ ς αἱ ρεῖ σθαι τὸ βέ λτιον. ἀ λλ' αὕ τη μὲ ν μὲ ν περιστέ λλεται τῷ τὸ πᾶ ν σῶ μα δύ ναμιν ἑ λκτική ν τινα καὶ ἀ πολαυστικὴ ν κεκτῆ σθαι τῶ ν οἰ κεί ων ποιοτή των, ὡ ς ἔ μπροσθεν ἐ δεί κνυτο: συμβαί νει δ' ἐ ν τού τῳ τοῖ ς σιτί οις ἀ λλοιοῦ σθαι. καὶ μέ ντοι καὶ πληρωθεῖ σα τῆ ς ἐ ξ αὐ τῶ ν ὑ γρό τητος καὶ κορεσθεῖ σα βά ρος ἡ γεῖ ται τὸ λοιπὸ ν αὐ τά. τὸ περιττὸ ν οὖ ν εὐ θὺ ς ἀ ποτρί βεταί τε καὶ ὠ θεῖ κά τω πρὸ ς ἕ τερον ἔ ργον αὐ τὴ τρεπομέ νη, τὴ ν πρό σφυσιν. ἐ ν δὲ τού τῳ τῷ χρό νῳ διερχομέ νη τὸ ἔ ντερον ἅ παν ἡ τροφὴ διὰ τῶ ν εἰ ς αὐ τὸ καθηκό ντων ἀ γγεί ων ἀ ναρπά ζεται, πλεί στη μὲ ν εἰ ς τὰ ς φλέ βας, ὀ λί γη δέ τις εἰ ς τὰ ς ἀ ρτηρί ας, ὡ ς μικρὸ ν ὕ στερον ἀ ποδεί ξομεν. ἐ ν τού τῳ δ' αὖ τῷ χρό νῳ καὶ τοῖ ς τῶ ν ἐ ντέ ρων χιτῶ σι προστί θεται. καί μοι τεμὼ ν ἤ δη τῷ λογισμῷ τὴ ν τῆ ς τροφῆ ς οἰ κονομί αν ἅ πασαν εἰ ς τρεῖ ς μοί ρας χρό νων, ἐ ν μὲ ν τῇ πρώ τῃ νό ει μέ νουσά ν θ' ἅ μα κατὰ τὴ ν κοιλί αν αὐ τὴ ν καὶ πεττομέ νην καὶ προστιθεμέ νην εἰ ς κό ρον τῇ γαστρὶ καί τι καὶ τῷ ἥ πατι παρ' αὐ τῆ ς ἀ ναφερό μενον. ἐ ν δὲ τῇ δευτέ ρᾳ διερχομέ νην τά τ' ἔ ντερα καὶ προστιθεμέ νην εἰ ς κό ρον αὐ τοῖ ς τε τού τοις καὶ τῷ ἥ πατι καί τι βραχὺ μέ ρος αὐ τῆ ς πά ντη τοῦ σώ ματος φερό μενον: ἐ ν δὲ δὴ τού τῳ τῷ καιρῷ τὸ προστεθὲ ν ἐ ν τῷ πρώ τῳ χρό νῳ προσφύ εσθαι νό ει τῇ γαστρί. κατὰ δὲ τὴ ν τρί την μοῖ ραν τοῦ χρό νου τρέ φεσθαι μὲ ν ἤ δη τὴ ν κοιλί αν ὁ μοιώ σασαν ἑ αυτῇ τελέ ως τὰ προσφύ ντα, πρό σφυσιν δὲ τοῖ ς ἐ ντέ ροις καὶ τῷ ἥ πατι γί γνεσθαι τῶ ν προστεθέ ντων, ἀ νά δοσιν δὲ πά ντη τοῦ σώ ματος καὶ πρό σθεσιν. εἰ μὲ ν οὖ ν ἐ πὶ τού τοις εὐ θέ ως τὸ ζῷ ον λαμβά νοι τροφή ν, ἐ ν ᾧ πά λιν ἡ γαστὴ ρ χρό νῳ πέ ττει τε ταύ την καὶ ἀ πολαύ ει προστιθεῖ σα πᾶ ν ἐ ξ αὐ τῆ ς τὸ χρηστὸ ν τοῖ ς ἑ αυτῆ ς χιτῶ σι, τὰ μὲ ν ἔ ντερα τελέ ως ὁ μοιώ σει τὸ ν προσφύ ντα χυμό ν, ὡ σαύ τως δὲ καὶ τὸ ἧ παρ. ἐ ν ὅ λῳ δὲ τῷ σώ ματι πρό σφυσις τῶ ν προστεθέ ντων τῆ ς τροφῆ ς ἔ σται μορί ων. εἰ δ' ἄ σιτος ἀ ναγκά ζοιτο μέ νειν ἡ γαστὴ ρ ἐ ν τού τῳ τῷ χρό νῳ, παρὰ τῶ ν ἐ ν μεσεντερί ῳ τε καὶ ἥ πατι φλεβῶ ν ἕ λξει τὴ ν τροφή ν: οὐ γὰ ρ ἐ ξ αὐ τοῦ γε τοῦ σώ ματος τοῦ ἥ πατος. λέ γω δὲ σῶ μα τοῦ ἥ πατος αὐ τή ν τε τὴ ν ἰ δί αν αὐ τοῦ σά ρκα πρώ την καὶ μά λιστα, μετὰ δὲ τή νδε καὶ τῶ ν ἀ γγεί ων ἕ καστον τῶ ν κατ' αὐ τό. τὸ ν μὲ ν γὰ ρ ἐ ν ἑ κά στῳ τῶ ν μορί ων ἤ δη περιεχό μενον χυμὸ ν οὐ κέ τ' εὔ λογον ἀ ντισπᾶ ν ἑ τέ ρῳ μορί ῳ καὶ μά λισθ' ὅ ταν ἤ δη πρό σφυσις ἢ ἐ ξομοί ωσις αὐ τοῦ γί γνηται. τὸ ν δ' ἐ ν ταῖ ς εὐ ρυχωρί αις τῶ ν φλεβῶ ν τὸ μᾶ λλον ἰ σχύ ον θ' ἅ μα καὶ δεό μενον ἀ ντισπᾷ μό ριον. Οὕ τως οὖ ν καὶ ἡ γαστὴ ρ ἐ ν ᾧ χρό νῳ δεῖ ται μὲ ν αὐ τὴ τροφῆ ς, ἐ σθί ει δ' οὐ δέ πω τὸ ζῷ ον, ἐ ν τού τῳ τῶ ν κατὰ τὸ ἧ παρ ἐ ξαρπά ζει φλεβῶ ν. ἐ πεὶ δὲ καὶ τὸ ν σπλῆ να διὰ τῶ ν ἔ μπροσθεν ἐ δεί κνυμεν ὅ σον ἐ ν ἥ πατι παχύ τερον ἕ λκοντα κατεργά ζεσθαί τε καὶ μεταβά λλειν ἐ πὶ τὸ χρηστό τερον, οὐ δὲ ν οὐ δ' ἐ νταῦ θα θαυμαστὸ ν ἕ λκεσθαί τι κἀ κ τοῦ σπληνὸ ς εἰ ς ἕ καστον τῶ ν κοινωνού ντων αὐ τῷ κατὰ τὰ ς φλέ βας ὀ ργά νων, οἷ ον εἰ ς ἐ πί πλοον καὶ μεσεντέ ριον καὶ λεπτὸ ν ἔ ντερον καὶ κῶ λον καὶ αὐ τὴ ν τὴ ν γαστέ ρα: κατὰ δὲ τὸ ν αὐ τὸ ν τρό πον ἐ ξερεύ γεσθαι μὲ ν εἰ ς τὴ ν γαστέ ρα τὸ περί ττωμα καθ' ἕ τερον χρό νον, αὐ τὸ ν δ' αὖ θις ἐ κ τῆ ς γαστρὸ ς ἕ λκειν τι τῆ ς οἰ κεί ας τροφῆ ς ἐ ν ἑ τέ ρῳ καιρῷ. καθό λου δ' εἰ πεῖ ν, ὃ καὶ πρό σθεν ἤ δη λέ λεκται, πᾶ ν ἐ κ παντὸ ς ἕ λκειν τε καὶ πέ μπειν ἐ γχωρεῖ κατὰ διαφέ ροντας χρό νους, ὁ μοιοτά του γιγνομέ νου τοῦ συμβαί νοντος, ὡ ς εἰ καὶ ζῷ α νοή σαις πολλὰ τροφὴ ν ἄ φθονον ἐ ν κοινῷ κατακειμέ νην, εἰ ς ὅ σον βού λεται, προσφερό μενα. καθ' ὃ ν γὰ ρ ἤ δη πέ παυται χρό νον ἕ τερα, κατὰ τοῦ τον εἰ κὸ ς ἐ σθί ειν ἕ τερα, καὶ μέ λλειν γε τὰ μὲ ν παύ εσθαι, τὰ δ' ἄ ρχεσθαι, καί τινα μὲ ν συνεσθί οντα, τὰ δ' ἀ νὰ μέ ρος ἐ σθί οντα καὶ ναὶ μὰ Δί α γε τὸ ἕ τερον ἁ ρπά ζειν θατέ ρου πολλά κις, εἰ τὸ μὲ ν ἕ τερον ἐ πιδέ οιτο, τῷ δ' ἀ φθό νως παρακέ οιτο. καὶ οὕ τως οὐ δὲ ν θαυμαστὸ ν οὔ τ' ἐ κ τῆ ς ἐ σχά της ἐ πιφανεί ας εἴ σω τι πά λιν ὑ ποστρέ φειν οὔ τε διὰ τῶ ν αὐ τῶ ν ἀ γγεί ων ἐ ξ ἥ πατό ς τε καὶ σπληνὸ ς εἰ ς κοιλί αν ἀ νενεχθῆ ναί τι, δι' ὧ ν ἐ κ ταύ της εἰ ς ἐ κεῖ να πρό τερον ἀ νηνέ χθη. κατὰ μὲ ν γὰ ρ τὰ ς ἀ ρτηρί ας ἱ κανῶ ς ἐ ναργὲ ς τὸ τοιοῦ τον, ὥ σπερ καὶ κατὰ τὴ ν καρδί αν τε καὶ τὸ ν θώ ρακα καὶ τὸ ν πνεύ μονα. τού των γὰ ρ ἁ πά ντων διαστελλομέ νων τε καὶ συστελλομέ νων ἐ ναλλὰ ξ ἀ ναγκαῖ ον, ἐ ξ ὧ ν εἱ λκύ σθη τι πρό τερον, εἰ ς ταῦ θ' ὕ στερον ἐ κπέ μπεσθαι. καὶ ταύ την ἄ ρα τὴ ν ἀ νά γκην ἡ φύ σις προγιγνώ σκουσα τοῖ ς ἐ ν τῇ καρδί ᾳ στό μασι τῶ ν ἀ γγεί ων ὑ μέ νας ἐ πέ φυσε κωλύ σοντας εἰ ς τοὐ πί σω φέ ρεσθαι τὰ ς ὕ λας. ἀ λλ' ὅ πως μὲ ν τοῦ το γί γνεται καὶ καθ' ὅ ντινα τρό πον, ἐ ν τοῖ ς περὶ χρεί ας μορί ων εἰ ρή σεται δεικνύ ντων ἡ μῶ ν τά τ' ἄ λλα καὶ ὡ ς ἀ δύ νατον οὕ τως ἀ κριβῶ ς κλεί εσθαι τὰ στό ματα τῶ ν ἀ γγεί ων, ὡ ς μηδὲ ν παλινδρομεῖ ν. εἰ ς μὲ ν γὰ ρ τὴ ν ἀ ρτηρί αν τὴ ν φλεβώ δη, καὶ γὰ ρ καὶ τοῦ τ' ἐ ν ἐ κεί νοις δειχθή σεται, πολὺ πλέ ον ἢ διὰ τῶ ν ἄ λλων στομά των εἰ ς τοὐ πί σω πά λιν ἀ ναγκαῖ ον ἐ πανέ ρχεσθαι. τὸ δ' εἰ ς τὰ παρό ντα χρή σιμον, ὡ ς οὐ κ ἐ νδέ χεταί τι τῶ ν αἰ σθητὴ ν καὶ μεγά λην ἐ χό ντων εὐ ρύ τητα μὴ οὐ κ ἤ τοι διαστελλό μενον ἕ λκειν ἐ ξ ἁ πά ντων τῶ ν πλησί ον ἢ ἐ κθλί βειν αὖ θις εἰ ς ταῦ τα συστελλό μενον ἔ κ τε τῶ ν ἤ δη προειρημέ νων ἐ ν τῷ δε τῷ λό γῳ σαφὲ ς ἂ ν εἴ η κἀ ξ ὧ ν̓ Ερασί στρατό ς τε καὶ ἡ μεῖ ς ἑ τέ ρωθι περὶ τῆ ς πρὸ ς τὸ κενού μενον ἀ κολουθί ας ἐ δεί ξαμεν.

ἀ λλὰ μὴ ν καὶ ὡ ς ἐ ν ἑ κά στῃ τῶ ν ἀ ρτηριῶ ν ἐ στί τις δύ ναμις ἐ κ τῆ ς καρδί ας ἐ πιρρέ ουσα, καθ' ἣ ν διαστέ λλονταί τε καὶ συστέ λλονται, δέ δεικται δι' ἑ τέ ρων. εἴ περ οὖ ν συνθεί ης ἄ μφω τό τε ταύ την εἶ ναι τὴ ν κί νησιν αὐ ταῖ ς τό τε πᾶ ν τὸ διαστελλό μενον ἕ λκειν ἐ κ τῶ ν πλησί ον εἰ ς ἑ αυτό, θαυμαστὸ ν οὐ δέ ν σοι φανεῖ ται τὰ ς ἀ ρτηρί ας, ὅ σαι μὲ ν εἰ ς τὸ δέ ρμα περαί νουσιν αὐ τῶ ν, ἐ πισπᾶ σθαι τὸ ν ἔ ξωθεν ἀ έ ρα διαστελλομέ νας, ὅ σαι δὲ κατά τι πρὸ ς τὰ ς φλέ βας ἀ νεστό μωνται, τὸ λεπτό τατον ἐ ν αὐ ταῖ ς καὶ ἀ τμωδέ στατον ἐ πισπᾶ σθαι τοῦ αἵ ματος, ὅ σαι δ' ἐ γγὺ ς τῆ ς καρδί ας εἰ σί ν, ἐ ξ αὐ τῆ ς ἐ κεί νης ποιεῖ σθαι τὴ ν ὁ λκή ν. ἐ ν γὰ ρ τῇ πρὸ ς τὸ κενού μενον ἀ κολουθί ᾳ τὸ κουφό τατό ν τε καὶ λεπτό τατον ἕ πεται πρῶ τον τοῦ βαρυτέ ρου τε καὶ παχυτέ ρου: κουφό τατον δ' ἐ στὶ καὶ λεπτό τατον ἁ πά ντων τῶ ν κατὰ τὸ σῶ μα πρῶ τον μὲ ν τὸ πνεῦ μα, δεύ τερον δ' ὁ ἀ τμό ς, ἐ πὶ τού τῳ δὲ τρί τον, ὅ σον ἂ ν ἀ κριβῶ ς ᾖ κατειργασμέ νον τε καὶ λελεπτυσμέ νον αἷ μα. ταῦ τ' οὖ ν εἰ ς ἑ αυτὰ ς ἕ λκουσιν αἱ ἀ ρτηρί αι πανταχό θεν, αἱ μὲ ν εἰ ς τὸ δέ ρμα καθή κουσαι τὸ ν ἔ ξωθεν ἀ έ ρα: πλησί ον τε γὰ ρ αὐ ταῖ ς οὗ τό ς ἐ στι καὶ κουφό τατος ἐ ν τοῖ ς μά λιστα: τῶ ν δ' ἄ λλων ἡ μὲ ν ἐ πὶ τὸ ν τρά χηλον ἐ κ τῆ ς καρδί ας ἀ νιοῦ σα καὶ ἡ κατὰ Ῥ ά χιν, ἤ δη δὲ καὶ ὅ σαι τού των ἐ γγὺ ς ἐ ξ αὐ τῆ ς μά λιστα τῆ ς καρδί ας: ὅ σαι δὲ καὶ τῆ ς καρδί ας πορρωτέ ρω καὶ τοῦ δέ ρματος, ἕ λκειν ταύ ταις ἀ ναγκαῖ ον ἐ κ τῶ ν φλεβῶ ν τὸ κουφό τατον τοῦ αἵ ματος: ὥ στε καὶ τῶ ν εἰ ς τὴ ν γαστέ ρα τε καὶ τὰ ἔ ντερα καθηκουσῶ ν ἀ ρτηριῶ ν τὴ ν ὁ λκὴ ν ἐ ν τῷ διαστέ λλεσθαι γί γνεσθαι παρά τε τῆ ς καρδί ας αὐ τῆ ς καὶ τῶ ν παρακειμέ νων αὐ τῇ φλεβῶ ν παμπό λλων οὐ σῶ ν. οὐ γὰ ρ δὴ ἔ κ γε τῶ ν ἐ ντέ ρων καὶ τῆ ς κοιλί ας τροφὴ ν οὕ τω παχεῖ ά ν τε καὶ βαρεῖ αν ἐ ν ἑ αυτοῖ ς ἐ χό ντων δύ νανταί τι μεταλαμβά νειν, ὅ τι καὶ ἄ ξιον λό γου, φθά νουσαι πληροῦ σθαι τοῖ ς κουφοτέ ροις. οὐ δὲ γὰ ρ εἰ καθεὶ ς αὐ λί σκον εἰ ς ἀ γγεῖ ον ὕ δατό ς τε καὶ ψά μμου πλῆ ρες ἐ πισπά σαιο τῷ στό ματι τὸ ν ἐ κ τοῦ αὐ λί σκου ἀ έ ρα, δύ ναιτ' ἂ ν ἀ κολουθῆ σαί σοι πρὸ τοῦ ὕ δατος ἡ ψά μμος: ἀ εὶ γὰ ρ ἐ ν τῇ πρὸ ς τὸ κενού μενον ἀ κολουθί ᾳ τὸ κουφό τερον ἕ πεται πρό τερον.

οὔ κουν χρὴ θαυμά ζειν, εἰ παντελῶ ς ὀ λί γον ἐ κ τῆ ς κοιλί ας, ὅ σον ἂ ν ἀ κριβῶ ς ᾖ κατειργασμέ νον, εἰ ς τὰ ς ἀ ρτηρί ας παραγί γνεται φθανού σας πληροῦ σθαι τῶ ν κουφοτέ ρων, ἀ λλ' ἐ κεῖ νο γιγνώ σκειν, ὡ ς δύ' ἐ στὸ ν ὁ λκῆ ς εἴ δη, τὸ μὲ ν τῇ πρὸ ς τὸ κενού μενον ἀ κολουθί ᾳ, τὸ δ' οἰ κειό τητι ποιό τητος γιγνό μενον: ἑ τέ ρως μὲ ν γὰ ρ εἰ ς τὰ ς φύ σας ὁ ἀ ή ρ, ἑ τέ ρως δ' ὁ σί δηρος ὑ πὸ τῆ ς ἡ ρακλεί ας ἐ πισπᾶ ται λί θου: καὶ ὡ ς ἡ μὲ ν πρὸ ς τὸ κενού μενον ἀ κολουθί α τὸ κουφό τερον ἕ λκει πρό τερον, ἡ δὲ κατὰ τὴ ν τῆ ς ποιό τητος οἰ κειό τητα πολλά κις, εἰ οὕ τως ἔ τυχε, τὸ βαρύ τερον, ἂ ν τῇ φύ σει συγγενέ στερον ὑ πά ρχῃ. καὶ τοί νυν καὶ ταῖ ς ἀ ρτηρί αις τε καὶ τῇ καρδί ᾳ, ὡ ς μὲ ν κοί λοις τε καὶ διαστέ λλεσθαι δυναμέ νοις ὀ ργά νοις, ἀ εὶ τὸ κουφό τερον ἀ κολουθεῖ πρό τερον, ὡ ς δὲ τρέ φεσθαι δεομέ νοις, εἰ ς αὐ τοὺ ς τοὺ ς χιτῶ νας, οἳ δὴ τὰ σώ ματα τῶ ν ὀ ργά νων εἰ σί ν, ἕ λκεται τὸ οἰ κεῖ ον. ὅ σον ἂ ν οὖ ν εἰ ς τὴ ν κοιλό τητα διαστελλομέ νων αὐ τῶ ν αἵ ματος μεταληφθῇ, τού του τὸ οἰ κειό τατό ν τε καὶ μά λιστα τρέ φειν δυνά μενον οἱ χιτῶ νες αὐ τοὶ τῶ ν ἀ γγεί ων ἐ πισπῶ νται. τοῦ δ' ἐ κ τῶ ν φλεβῶ ν εἰ ς τὰ ς ἀ ρτηρί ας μεταλαμβά νεσθαί τι πρὸ ς τοῖ ς εἰ ρημέ νοις ἱ κανὸ ν καὶ τοῦ τό γε τεκμή ριον. εἰ πολλὰ ς καὶ μεγά λας ἀ ρτηρί ας διατεμὼ ν ἀ ποκτεῖ ναι τὸ ζῷ ον βουληθεί ης, εὑ ρή σεις αὐ τοῦ τὰ ς φλέ βας ὁ μοί ως ταῖ ς ἀ ρτηρί αις ἐ κκενουμέ νας, οὐ κ ἂ ν τού του ποτὲ γενομέ νου χωρὶ ς τῶ ν πρὸ ς ἀ λλή λας αὐ ταῖ ς ἀ ναστομώ σεων. ὡ σαύ τως δὲ καὶ κατ' αὐ τὴ ν τὴ ν καρδί αν ἐ κ τῆ ς δεξιᾶ ς κοιλί ας εἰ ς τὴ ν ἀ ριστερὰ ν ἕ λκεται τὸ λεπτό τατον ἔ χοντό ς τινα τρή ματα τοῦ μέ σου διαφρά γματος αὐ τῶ ν, ἃ μέ χρι μὲ ν πλεί στου δυνατό ν ἐ στιν ἰ δεῖ ν, οἷ ον βοθύ νους τινὰ ς ἐ ξ εὐ ρυτέ ρου στό ματος ἀ εὶ καὶ μᾶ λλον εἰ ς στενό τερον προϊ ό ντας. οὐ μὴ ν αὐ τά γε τὰ ἔ σχατα πέ ρατα δυνατὸ ν ἔ τι θεά σασθαι διά τε σμικρό τητα καὶ ὅ τι τεθνεῶ τος ἤ δη τοῦ ζῴ ου κατέ ψυκταί τε καὶ πεπύ κνωται πά ντα. ἀ λλ' ὁ λό γος κἀ νταῦ θα πρῶ τον μὲ ν ἐ κ τοῦ μηδὲ ν ὑ πὸ τῆ ς φύ σεως γί γνεσθαι μά την ὁ ρμώ μενος ἐ ξευρί σκει τὰ ς ἀ ναστομώ σεις ταύ τας τῶ ν κοιλιῶ ν τῆ ς καρδί ας: οὐ γὰ ρ δὴ εἰ κῇ γε καὶ ὡ ς ἔ τυχεν οἱ ἐ ς στενὸ ν οὕ τω τελευτῶ ντες ἐ γέ νοντο βό θυνοι. δεύ τερον δὲ κἀ κ τοῦ δυοῖ ν ὄ ντοιν στομά τοιν ἐ ν τῇ δεξιᾷ τῆ ς καρδί ας κοιλί ᾳ τοῦ μὲ ν εἰ σά γοντος τὸ αἷ μα, τοῦ δ' ἐ ξά γοντος πολὺ μεῖ ζον εἶ ναι τὸ εἰ σά γον. ὡ ς γὰ ρ οὐ παντὸ ς τοῦ αἵ ματος, ὅ σον ἡ κοί λη φλὲ ψ δί δωσι τῇ καρδί ᾳ, πά λιν ἐ ξ ἐ κεί νης ἐ κπεμπομέ νου τῷ πνεύ μονι, μεί ζων ἐ στὶ ν ἡ ἀ πὸ τῆ ς κοί λης εἰ ς αὐ τὴ ν ἔ μφυσις τῆ ς ἐ μφυομέ νης εἰ ς τὸ ν πνεύ μονα φλεβό ς. οὐ δὲ γὰ ρ τοῦ τ' ἔ στιν εἰ πεῖ ν, ὡ ς ἐ δαπανή θη τι τοῦ αἵ ματος εἰ ς τὴ ν αὐ τοῦ τοῦ σώ ματος τῆ ς καρδί ας θρέ ψιν. ἑ τέ ρα γά ρ ἐ στι φλὲ ψ ἡ εἰ ς ἐ κεῖ νο κατασχιζομέ νη μή τε τὴ ν γέ νεσιν ἐ κ τῆ ς καρδί ας αὐ τῆ ς μή τε τὴ ν τοῦ αἵ ματος ἔ χουσα μετά ληψιν. εἰ δὲ καὶ δαπανᾶ ταί τι, ἀ λλ' οὐ τοσοῦ τό ν γε μεί ων ἐ στὶ ν ἡ εἰ ς τὸ ν πνεύ μονα φλὲ ψ ἄ γουσα τῆ ς εἰ ς τὴ ν καρδί αν ἐ μφυομέ νης, ὅ σον εἰ κὸ ς εἰ ς τὴ ν τροφὴ ν ἀ νηλῶ σθαι τῆ ς καρδί ας, ἀ λλὰ πλέ ον πολλῷ. δῆ λον οὖ ν, ὡ ς εἰ ς τὴ ν ἀ ριστερά ν τι μεταλαμβά νεται κοιλί αν. καὶ γὰ ρ οὖ ν καὶ τῶ ν κατ' ἐ κεί νην ἀ γγεί ων δυοῖ ν ὄ ντων ἔ λαττό ν ἐ στι πολλῷ τὸ ἐ κ τοῦ πνεύ μονος εἰ ς αὐ τὴ ν εἰ σά γον τὸ πνεῦ μα τῆ ς ἐ κφυομέ νης ἀ ρτηρί ας τῆ ς μεγά λης, ἀ φ' ἧ ς αἱ κατὰ τὸ σῶ μα σύ μπασαι πεφύ κασιν, ὡ ς ἂ ν μὴ μό νον ἐ κ τοῦ πνεύ μονος πνεῦ μα μεταλαμβανού σης αὐ τῆ ς, ἀ λλὰ κἀ κ τῆ ς δεξιᾶ ς κοιλί ας αἷ μα διὰ τῶ ν εἰ ρημέ νων ἀ ναστομώ σεων. ὅ τι δ' ἄ μεινον ἦ ν τοῖ ς τοῦ σώ ματος μορί οις τοῖ ς μὲ ν ὑ πὸ καθαροῦ καὶ λεπτοῦ καὶ ἀ τμώ δους αἵ ματος τρέ φεσθαι, τοῖ ς δ' ὑ πὸ παχέ ος καὶ θολεροῦ καὶ ὡ ς οὐ δ' ἐ νταῦ θά τι παρεώ ραται τῇ φύ σει, τῆ ς περὶ χρεί ας μορί ων πραγματεί ας ἐ στί ν, ὥ στ' οὐ χρὴ νῦ ν ὑ πὲ ρ τού των ἔ τι λέ γειν, ἀ λλ' ὑ πομνή σαντας, ὡ ς δύ ο ἐ στὸ ν ὁ λκῆ ς εἴ δη, τῶ ν μὲ ν εὐ ρεί αις ὁ δοῖ ς ἐ ν τῷ διαστέ λλεσθαι τῇ πρὸ ς τὸ κενού μενον ἀ κολουθί ᾳ τὴ ν ἕ λξιν ποιουμέ νων, τῶ ν δ' οἰ κειό τητι ποιό τητος, ἐ φεξῆ ς λέ γειν, ὡ ς τὰ μὲ ν πρό τερα καὶ πό ρρωθεν ἕ λκειν τι δύ ναται, τὰ δὲ δεύ τερα ἐ κ τῶ ν ἐ γγυτά τω μό νων. αὐ λί σκον μὲ ν γὰ ρ ὅ τι μή κιστον εἰ ς ὕ δωρ ἔ νεστι καθέ ντα Ῥ ᾳ δί ως ἀ νασπᾶ ν εἰ ς τὸ στό μα δι' αὐ τοῦ τὸ ὑ γρό ν: οὐ μὴ ν εἴ γ' ἐ πὶ πλέ ον ἀ παγά γοις τῆ ς ἡ ρακλεί ας λί θου τὸ ν σί δηρον ἢ τοὺ ς πυροὺ ς τοῦ κεραμί ου- καὶ γὰ ρ καὶ τοιοῦ τό ν τι πρό σθεν ἐ λέ γετο παρά δειγμα-- δύ ναιτ' ἂ ν ἔ τι γενέ σθαι τις ὁ λκή. σαφέ στατα δ' ἂ ν αὐ τὸ μά θοις ἐ πὶ τῶ ν ἐ ν τοῖ ς κή ποις ὀ χετῶ ν: ἐ κ τού των γὰ ρ εἰ ς μὲ ν τὰ παρακεί μενα καὶ πλησί ον ἅ παντα διαδί δοταί τις ἰ κμά ς, εἰ ς δὲ τὰ πορρωτέ ρω προσελθεῖ ν οὐ κέ τι δύ ναται, καὶ διὰ τοῦ τ' ἀ ναγκά ζονται πολλοῖ ς ὀ χετοῖ ς μικροῖ ς ἀ πὸ τοῦ μεγά λου τετμημέ νοις εἰ ς ἕ καστον μέ ρος τοῦ κή που τὴ ν ἐ πί ρρυσιν τοῦ ὕ δατος ἐ πιτεχνᾶ σθαι: καὶ τηλικαῦ τά γε τὰ μεταξὺ διαστή ματα τού των τῶ ν μικρῶ ν ὀ χετῶ ν ποιοῦ σιν, ἡ λί κα μά λιστα νομί ζουσιν ἀ ρκεῖ ν εἰ ς τὸ ἱ κανῶ ς ἀ πολαύ ειν ἕ λκοντα τῆ ς ἑ κατέ ρωθεν αὐ τοῖ ς ἐ πιρρεού σης ὑ γρό τητος. οὕ τως οὖ ν ἔ χει κἀ ν τοῖ ς τῶ ν ζῴ ων σώ μασιν. ὀ χετοὶ πολλοὶ κατὰ πά ντα τὰ μέ λη διεσπαρμέ νοι παρά γουσιν αὐ τοῖ ς αἷ μα καθά περ ἐ ν κή ποις ὑ δρεί αν τινά. καὶ τού των τῶ ν ὀ χετῶ ν τὰ μεταξὺ διαστή ματα θαυμαστῶ ς ὑ πὸ τῆ ς φύ σεως εὐ θὺ ς ἐ ξ ἀ ρχῆ ς διατέ τακται πρὸ ς τὸ μή τ' ἐ νδεῶ ς χορηγεῖ σθαι τοῖ ς μεταξὺ μορί οις ἕ λκουσιν εἰ ς ἑ αυτὰ τὸ αἷ μα μή τε κατακλύ ζεσθαί ποτ' αὐ τὰ πλή θει περιττῆ ς ὑ γρό τητος ἀ καί ρως ἐ πιρρεού σης. ὁ γὰ ρ δὴ τρό πος τῆ ς θρέ ψεως αὐ τῶ ν τοιό σδε τί ς ἐ στι. τοῦ συνεχοῦ ς ἑ αυτῷ σώ ματος, οἷ ό νπερ τὸ ἁ πλοῦ ν ἀ γγεῖ ον̓ Ερασί στρατος ὑ ποτί θεται, τὰ μὲ ν ἐ πιπολῆ ς μέ ρη πρῶ τα τῆ ς ὁ μιλού σης ἀ πολαύ ει τροφῆ ς: ἐ κ δὲ τού των αὖ μεταλαμβά νει κατὰ τὸ συνεχὲ ς ἕ λκοντα τὰ τού των ἑ ξῆ ς, εἶ τ' ἐ ξ ἐ κεί νων αὖ θις ἕ τερα καὶ τοῦ τ' οὐ παύ εται γιγνό μενον, ἄ χρις ἂ ν εἰ ς ἅ παντ' αὐ τοῦ διαδοθῇ τὰ μό ρια τῆ ς τρεφού σης οὐ σί ας ἡ ποιό της. ὅ σα δὲ τῶ ν μορί ων ἐ πὶ πλέ ον ἀ λλοιουμέ νου δεῖ ται τοῦ μέ λλοντος αὐ τὰ θρέ ψειν χυμοῦ, τού τοις ὥ σπερ τι ταμιεῖ ον ἡ φύ σις παρεσκεύ ασεν ἤ τοι κοιλί ας ἢ σή ραγγας ἤ τι ταῖ ς σή ραγξιν ἀ νά λογον. αἱ μὲ ν γὰ ρ σά ρκες αἵ τε τῶ ν σπλά γχνων ἁ πά ντων αἵ τε τῶ ν μυῶ ν ἐ ξ αἵ ματος αὐ τοῦ τρέ φονται βραχεῖ αν ἀ λλοί ωσιν δεξαμέ νου. τὰ δ' ὀ στᾶ παμπό λλης ἐ ν τῷ μεταξὺ δεῖ ται τῆ ς μεταβολῆ ς, ἵ να τραφῇ, καὶ ἔ στιν οἷ ό νπερ τὸ αἷ μα ταῖ ς σαρξί, τοιοῦ τος ὁ μυελὸ ς τοῖ ς ὀ στοῖ ς ἐ ν μὲ ν τοῖ ς μικροῖ ς τε καὶ ἀ κοιλί οις κατὰ τὰ ς σή ραγγας αὐ τῶ ν διεσπαρμέ νος, ἐ ν δὲ τοῖ ς μεί ζοσί τε καὶ κοιλί ας ἔ χουσιν ἐ ν ἐ κεί ναις ἠ θροισμέ νος. ὡ ς γὰ ρ καὶ διὰ τοῦ πρώ του γρά μματος ἐ δεί κνυτο, τοῖ ς μὲ ν ὁ μοί αν ἔ χουσι τὴ ν οὐ σί αν εἰ ς ἄ λληλα μεταβά λλειν ἐ γχωρεῖ, τοῖ ς δὲ πά μπολυ διεστῶ σιν ἀ μή χανον ἀ λλή λοις ὁ μοιωθῆ ναι χωρὶ ς τῶ ν ἐ ν μέ σῳ μεταβολῶ ν. τοιοῦ τό ν τι καὶ τοῖ ς χό νδροις ἐ στὶ τὸ περικεχυμέ νον μυξῶ δες καὶ τοῖ ς συνδέ σμοις καὶ τοῖ ς ὑ μέ σι καὶ τοῖ ς νεύ ροις τὸ παρεσπαρμέ νον ἐ ν αὐ τοῖ ς ὑ γρὸ ν γλί σχρον: ἕ καστον γὰ ρ τού των ἐ ξ ἰ νῶ ν σύ γκειται πολλῶ ν, αἵ περ ὁ μοιομερεῖ ς τ' εἰ σὶ καὶ ὄ ντως αἰ σθητὰ στοιχεῖ α. κατὰ δὲ τὰ ς μεταξὺ χώ ρας αὐ τῶ ν ὁ οἰ κειό τατος εἰ ς θρέ ψιν παρέ σπαρται χυμό ς, ὃ ν εἵ λκυσαν μὲ ν ἐ κ τῶ ν φλεβῶ ν τοῦ αἵ ματος, ὅ σον οἷ ό ν τ' ἦ ν ἐ κλεξά μεναι τὸ ν ἐ πιτηδειό τατον, ἐ ξομοιοῦ σι δὲ κατὰ βραχὺ καὶ μεταβά λλουσιν εἰ ς τὴ ν ἑ αυτῶ ν οὐ σί αν. ἅ παντ' οὖ ν ταῦ τα καὶ ἀ λλή λοις ὁ μολογεῖ καὶ τοῖ ς ἔ μπροσθεν ἀ ποδεδειγμέ νοις ἱ κανῶ ς μαρτυρεῖ καὶ οὐ χρὴ μηκύ νειν ἔ τι τὸ ν λό γον: ἐ κ γὰ ρ τῶ ν εἰ ρημέ νων ἔ νεστιν ἑ κά στῳ τὰ κατὰ μέ ρος ἅ παντα καθ' ὅ ντινα γί γνεται τρό πον ἐ ξευρί σκειν ἑ τοί μως, ὥ σπερ καὶ διὰ τί πολλοῖ ς κωθωνιζομέ νοις πά μπολυ τά χιστα μὲ ν ἀ ναδί δοται τὸ ποθέ ν, οὐ ρεῖ ται δ' ὀ λί γου δεῖ ν ἅ παν ἐ ντὸ ς οὐ πολλοῦ χρό νου. καὶ γὰ ρ κἀ νταῦ θα τῇ τε τῆ ς ποιό τητος οἰ κειό τητι καὶ τῇ τῆ ς ὑ γρό τητος λεπτό τητι καὶ τῇ τῶ ν ἀ γγεί ων τε καὶ τῶ ν κατ' αὐ τὰ στομά των εὐ ρύ τητι καὶ τῇ τῆ ς ἑ λκτικῆ ς δυνά μεως εὐ ρωστί ᾳ τὸ τά χος συντελεῖ ται τῆ ς ἀ ναδό σεως, τῶ ν μὲ ν πλησί ον τῆ ς κοιλί ας τεταγμέ νων μορί ων οἰ κειό τητι ποιό τητος ἑ αυτῶ ν ἕ νεκα ἑ λκό ντων τὸ πό μα, τῶ ν δ' ἑ ξῆ ς τού τοις ἐ ξαρπαζό ντων καὶ αὐ τῶ ν εἰ ς ἑ αυτὰ κἄ πειτα τῶ ν ἐ φεξῆ ς πά λιν ἐ κ τού των μεταλαμβανό ντων, ἄ χρις ἂ ν εἰ ς τὴ ν κοί λην ἀ φί κηται φλέ βα, τοὐ ντεῦ θεν δ' ἤ δη τῶ ν νεφρῶ ν τὸ οἰ κεῖ ον ἐ πισπωμέ νων. ὥ στ' οὐ δὲ ν θαυμαστὸ ν οἶ νον μὲ ν ὕ δατος ἀ ναλαμβά νεσθαι θᾶ ττον οἰ κειό τητι ποιό τητος, αὐ τὸ ν δὲ τὸ ν οἶ νον τὸ ν μὲ ν λευκὸ ν καὶ καθαρὸ ν ἑ τοί μως ἀ ναδί δοσθαι διὰ λεπτό τητα, τὸ ν δ' αὖ μέ λανα καὶ θολερὸ ν ἴ σχεσθαί τε κατὰ τὴ ν ὁ δὸ ν καὶ βραδύ νειν ὑ πὸ πά χους. εἴ η δ' ἂ ν ταῦ τα καὶ τῶ ν ὑ πὲ ρ τῶ ν ἀ ρτηριῶ ν ἔ μπροσθεν εἰ ρημέ νων οὐ σμικρὰ μαρτύ ρια. πανταχοῦ γὰ ρ ὅ σον οἰ κεῖ ό ν τε καὶ λεπτὸ ν αἷ μα τοῦ μὴ τοιού του Ῥ ᾷ ον ἕ πεται τοῖ ς ἕ λκουσιν. ἀ τμὸ ν οὖ ν ἕ λκουσαι καὶ πνεῦ μα καὶ λεπτὸ ν αἷ μα κατὰ τὰ ς διαστά σεις αἱ ἀ ρτηρί αι τῶ ν κατὰ τὴ ν κοιλί αν καὶ τὰ ἔ ντερα περιεχομέ νων χυμῶ ν ἢ οὐ δ' ὅ λως ἢ παντά πασιν ἐ πισπῶ νται βραχύ.