Reader

Καὶ ἐπιστρέψας ἐποίησε στόλον καὶ ὥρμησεν ὁ στόλος προστάγμα τι αὐτοῦ κατὰ τῆς Λέσβου ἣν καὶ παρέλαβεν. χχ. Τῷ δὲ Νοεμβρίῳ τοῦ# 22 οα- ου ἔτους ἐπιδραμόντος τοῦ υἱοῦ τοῦ Τουραχάνη Ἀμάρη ᾐχμαλώτισε πάντας τοὺς περὶ τὸν Ναύπακτον τῆς Αἰτωλίασ, τὴν αὐτοῦ περιοχὴν τὸν Γαλατᾶν λεγόμενον, καὶ οὐ τοὺς Ἑνετοὺς μόνον, ἀλλὰ καὶ τοὺς τελοῦντας αὐτῷ τοῦ τῆς Μικρῆς Βλαχίας Φλαμπούρου. Ὅπερ μαθὼν ὁ τῶν Ἑνετῶν τριήρεων ναύαρχοςκαὶ δραμὼν πρὸς ἐπικουρίαν εἰς τὴν ἀντίπερα πόλιν τοῦ ἀμηρᾶ, Βοστίτζαν ὀνόματι διελθὼν ἐνέπρησεν αὐτὴν καὶ ᾐχμαλώτευσεν ἅπασαν πλὴν τοῦ Κουλᾶ μόνου· καὶ ἀγαγὼν Βοστιτζανοὺς ἐν τῷ Ναυπάκτῳ, με τὰ τῶν ἑαυτοῦ ἐναλλαγὴν ἐποιήσατο. Καὶ δὴ προμελετωμένης οὔσης τῆς μάχης τοῦ γενέσθαι κατὰ τοῦ ἀμηρᾶ ὑπὸ τῆς τῶν Ἑνετῶν γερουσίας, τοῦτο δὴ τὸ ἔργον ἀπεκάλυψεν αὐτὴν καὶ ἀρχὴ κατέστη. Καὶ ἐλθόντος τοῦ καθόλου ναυάρχου ὀνόματι Ἀλουϊσίου Λαουρεδανοῦ μετὰ πολλῆς παρασκευῆς καὶ ἑτοιμασίας καὶ δυνάμεως, ἐπίασε τὸ τῆς Πελοποννήσου Ἰσθμὸν καὶ ᾠκοδόμησε αὐτόν, κακῶς δὲ διὰ τὴν συντομίαν· οὐ γὰρ ἐν τῷ συντόμῳ τὸ ἀσφαλές, ὡς ὁ λόγος. Εἶτα πολεμήσας τὴν Κόρινθον καὶ μὴ τυχὼν τοῦ ἐλπιζομένου, ἀφεὶς τὸν Ἰσθμὸν ἀνεχώρησε. 2. Τῷ δὲ# 22 οβ- ῳ ἔτει παρέλαβον τὴν Μονεμβασίαν οἱ Ἑνετοί, οὐ τοσοῦτο θελέσει καὶ χάριτι τοῦ κυριεύοντος αὐτήν, ὅσον ἀνωφελείᾳ τοῦ ἡγεμονεύοντος ἐν αὐτῇ ἄρχοντος, ὥσπερ δὴ ὁμοίως ἀνωφελείᾳ καὶ ἀτυχίᾳ τοῦ ἡγεμόνος τῆς Λήμνου πολίχνιον τὸ λεγόμενον Παλαιόκαστρον ἐκλάπη μᾶλλον καὶ παρὰ τῶν ἐν αὐτῷ τυχόντων ξένων καὶ ἐδόθη τῇ αὐθεντίᾳ τῶν Ἑνετῶν· καὶ ἐξ αὐτοῦ, δῆλον τοῦ πολιχνίου, ἅπασαν τὴν νῆσον ἐκληρώσαντο. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Λέσβον ἀπελθόντος αὐτοῦ δὴ τοῦ Λαουρεδανοῦ καὶ πολεμήσαντος αὐτήν, ἔπραξεν οὐδὲν καὶ ἀνηχώ ρησεν ἄπρακτος. 3. Τῷ δὲ ἔαρι τοῦ ʹ ογ- ου ἔτους ὁ δεσπότης κὺρ Θωμᾶς ἐμήνυ σεν, ἵνα οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ ἡ θυγάτηρ ἐκεῖσε ἀπέλθωσιν, ὅπου κἀκεῖνος ἦν· καὶ ἐγένετο, ὅτε ἀπεσώθησαν μετὰ νηὸς εἰς τὸν Ἀγκῶνα. Καὶ μό νον ἤκουσεν, ὅτι ἐν Ἀγκώνᾳ παρεγένοντο, ἐν Ῥώμῃ ὢν καὶ μὴ φθάσας ἰδεῖν αὐτά, Μαΐου ιβʹ ἐν Ῥώμῃ πρὸς Κύριον ἐξεδήμησεν, ὑπάρχων ἐτῶν ν ʹ καὶ πρός τι μικρόν. Καὶ ὄντων τῶν παίδων εἰς Ἀγκώναν ἐπιστολὴν ἔγραψεν ὁ Βησ σαρίων καρδινάλις πρὸς τὸν παιδαγωγὸν αὐτῶν. 556 Ἐπιστολὴ πεμφθεῖσα παρὰ τοῦ εἰρημένου καρδινάλεως πρὸς τὸν παιδαγωγὸν τῶν εἰρηθέντων παίδων εἰς Ἀγκώναν Εὐγενέστατε ἄνερ καὶ ἡμῶν φίλτατε φίλων, ἐδεξάμην καὶ πρότερον καὶ νῦν διὰ τοῦ Ἑρμητιανοῦ γράμματα τῆς εὐγενίας σου, πρὸς ἃ οὐκ ἀπεκρινάμην, ἀναμένων, ἵνα γένηταί τις ἀποκατάστασις εἰς τὴν πρόνοιαν τῶν αὐθεντοπούλων. Ἐπειδὴ οὖν νῦν ἐγέ νετο, νῦν καὶ γράφω. Παραμυθεῖσθαι μὲν καὶ ὑμᾶς καὶ τοὺς αὐθεντοπούλους διὰ τὴν ἀφόρητον λύπην τοῦ μακαρίτου ἐκείνου καὶ ἁγίου δεσπότου οὐκ ἔστι τοῦ παρόντος καιροῦ· διὸ παραιτήσωμεν τοῦτο τὰ νῦν. Γίνωσκε δέ, ὡς ὁ ἁγιώτατος πάπας διὰ πα ρακλήσεως φίλων καὶ οἰκείας καλοθελείας ἔταξε νὰ δίδῃ κάθε μῆνα τὰ αὐθεντόπουλα δουκάτα τριακόσια, ὥσπερ ἔδιδε καὶ τῷ ἁγίῳ δεσπότῃ. Θέλει δὲ καὶ ὁρίζει ὁ ἁγιώτα τος πάπας, ἵνα τὰ μὲν διακόσια κατὰ μῆνα νὰ εἶναι διὰ τὰ τρία ἀδέλφια ἐπίσης ἀνέγ γιστα νὰ ἐξοδιάζωνται εἰς τροφὴν ἐκείνων καὶ ἀνθρώπων ὑποχειρίων μικρῶν, ἓξ ἢ ἑπτὰ τοῦ καθ' ἑνός, καὶ εἰς ἀγορὰν καὶ τροφὴν ἀλόγων τεσσάρων τὸ ὀλιγώτερον καὶ εἰς ῥόγαν τῶν αὐτῶν ὑποχειρίων καὶ εἰς ἐνδύματα τῶν αὐθεντοπούλων, νὰ εἶναι καλὰ ἐνδύματα, καὶ κἄπου νὰ περισσεύσῃ καὶ τίποτε τὸν καθ' ἕνα, διὰ νὰ βοηθη θῶσι κἄπου εἰς ἀσθένειαν τοὺς ἢ εἰς ἄλλην ἀνάγκην. Καὶ τοῦτο θέλει νὰ γένῃ ἐξ ἅ παντος καὶ νὰ μηδὲν γένῃ ἀλλέως. Τὰ δὲ λοιπὰ ἑκατὸν δουκάτα τὸν μῆνα, ἤγουν χίλια διακόσια τὸν χρόνον, νὰ ἐξοδιάζωνται εἴς τινας ἄρχοντας καὶ καλὰ πρόσωπα, ὁποῦ νὰ εἶναι κοντά των νὰ τὰ δουλεύουν καὶ νὰ τὰ συντροφιάζουν καὶ νὰ τὰ φυλάτ τουσιν. Ἀκούσας δὲ ὁ ἁγιώτατος πάπας τὸ πόσοι εἶναι αὐτοῦ ὑπερεθαύμασε καὶ κα ταγινώσκεταί μας· καὶ γὰρ ἐὰν εἰς τὸν αὐθέντην τὸν μακαρισμένον ἐκεῖνον, τοιοῦτον ἄνθρωπον, ἐθαύμαζον, πῶς εἶχεν ἐδὼ τόσους, καὶ ἐκατηγόρουν τὸν, ὅτι εἰς ξενιτείαν νὰ τρέφῃ τόσους μὲ ξένα δουκάτα καὶ ξένας ἐλπίδας, πόσον μᾶλλον τώρα, ὁποῦ ἦλ θον καὶ ἄλλοι πλειότεροι, παρὰ ὁποῦ ἦσαν ἐδώ, καταγινώσκονταί των καὶ κατηγοροῦ σί των, καὶ μάλιστα εἰς αὐθεντόπουλα, νέα καὶ ὀρφανά, ὁποῦ οὐδὲ ἀξίωμα, οὐδὲ ὄνο μα, οὐδὲ φήμην ἔχουσι· καὶ οὐ μόνον καταγινώσκονταί των, ἀμὴ οὐδὲ βούλονται νὰ ἐξοδιάζωσιν ἕνα τορνέσιν πλέον· καὶ ἄμποτες τὸ μᾶς ἔταξαν νὰ τὸ φυλάξωσι τελείως καὶ νὰ μηδὲν μεταβληθῶσιν, ὥσπερ ἐποίησαν καὶ ἄλλοτε. Δι' αὐτὸ εἶναι χρεία νὰ φροντίζῃ ἡ εὐγένειά σου μετὰ τοῦ ἄρχοντος τοῦ Κριτοπούλου τοῦ ἰατροῦ τοῦτο, ὁποῦ κατὰ τὸ παρὸν ἔχετε τὴν φροντίδα τῶν αὐθεντοπούλων. Ἐστ' ἀναστήσωμεν, τὶς νὰ τὰ διοικῇ, ἢ τὶς ἔναι ἀναγκαῖος νὰ κρατηθῇ. Καὶ μετὰ ταῦτα θέλουσι μερισθῆναι μετὰ βουλῆς ἐδικῆς μας εἰς ἐκείνους, ὁποῦ θέλουσιν ἀπομείνειν. Ἐμένα γοῦν προηγουμένως φαίνεταί με ὡς ἀναγκαιότατον ὁποῦ οὐδὲν ἠμπορεῖ νὰ λείψῃ, πρῶτον ὁ ἱατρός, δεύ τερον ὁ διδάσκαλος Ἕλλην, τρίτον ὁ διδάσκαλος Λατῖνος, τέταρτον δραγουμάνος· οὗτοι γοῦν εἰσὶν ἀναγκαιότατοι καὶ οὐδὲν ἠμπορεῖ νὰ λείψωσιν. Ἔτι δὲ καὶ εἷς ἢ δύο 558 παπάδες Λατῖνοι εἶναι ἀναγκαιότατοι διὰ νὰ ψάλλωσι λειτουργίαν Λατινικὴν συνεχῶς· ἔναι γὰρ χρεία νὰ ζῶσι τὰ παιδία Λατινικῶς, ὥσπερ ἐβούλετο καὶ ὁ μακαρισμένος ὁ πατήρ των. Καὶ οἱ ἄρχοντες, ὁποῦ θέλουσιν εἶσθαι μετ' ἐκείνους, ἔναι χρεία νὰ προσέχωνται εἰς τοῦτο, νὰ μηδὲν φεύγωσιν ἀπὸ τὴν ἐκκλησίαν διὰ τὸ μνημόσυνον τοῦ πάπα, ὡσὰν τὸ ἐποίησαν εἰς τὴν στράταν, ὁποῦ ἤρχεσθε, διότι, ἂν φεύγωσιν ἀπὸ τὴν ἐκκλησίαν, ἔναι χρεία νὰ φεύγωσι καὶ ἀπὸ τὴν Φραγκίαν· οὐδέ τινας γὰρ θέλει ἄνθρωπον, ὁποῦ τὸν ὀνομάζει ἄπιστον καὶ αἱρετικόν, καὶ ἀποστρέφεταί τον φανερά. Ἀφ' ὅτου γοῦν τοῦτοι οἱ ἀναγκαῖοι τοὺς εἴπαμεν, νὰ κατασταθῶσι καὶ στηθῇ τὸ μερ τικόν των, τότε θέλει εἶσθεν. Τοῦτο δὲ θέλω τὸ κυττάξειν ἐγὼ ἐδὼ καὶ θέλω τοὺς κα ταστήσειν, τότε θέλετε ἰδεῖν τὸ ὑπόλοιπον πόσον ἔναι καὶ πόσον ἀπομένει ἀπὸ τὰ ʹαςʹ φλωρία. Καὶ τότε ἡ εὐγένειά σας ὅλοι ἀντάμα θέλετε ἀποκαταστήσειν, τὶς νὰ ἀπομείνῃ καὶ τί νὰ ἔχῃ ὁ καθεὶς μετὰ βουλῆς ἡμετέρας. Ἐμένα οὖν φαίνεταί μου, ὅτι ὅσον εἶναι πλείονες καὶ ἐλαφρότεροι, ὁποῦ μέλλουν νὰ ἀρκεσθοῦν μὲ ὀλίγον ὁ κα θείς, εἶναι δὲ ἄλλως χρήσιμοι, τόσον θέλει εἶσθεν κάλλιον, διότι θέλουσιν ἔχειν τὰ παιδία πλείονα συντροφίαν καὶ πλείονα δουλοσύνην καὶ πλείονα τιμήν. Ὅμως τοῦτο θέλομεν τὸ σκέψεσθαι ἀντάμα καὶ θέλομεν ποιήσειν τὸ κάλλιον. Ἡ εὐγένειά σου εἶ ναι κατὰ τὸ παρὸν ὥσπερ διοικητὴς τῶν παιδίων μετὰ τοῦ Κριτοπούλου. Ἔναι γοῦν ἀνάγκη πρὸ πάντων νὰ φροντίσετε τὴν παίδευσίν των καὶ τὰ ἤθη των, νὰ γίνουν καλὰ καὶ πεπαιδευμένα, ἂν θέλετε νὰ ἔχουν τιμὴν ἐδῶ· εἰ δὲ μή, θέλουν τὰ καταφρονήσειν, καὶ αὐτὰ καὶ ἐσᾶς ἐδῶ, καὶ στραφεῖν θέλουν νὰ σᾶς ἰδοῦν. Μὲ τὸν μακαρίτην τὸν αὐθέντην τὸν πατέρα τους ἐσυντύχαμεν περὶ τούτου· καὶ ἐκεῖνος ἐβούλετο νὰ τὰ ἐν δύσῃ καὶ νὰ τὰ ποιήσῃ νὰ ζοῦν Φράγκικα παντελῶς, ἤγουν νὰ ἀκολουθοῦσι τὴν ἐκ κλησίαν κατὰ πάντα ὡσὰν καθεὶς Λατῖνος καὶ οὐχὶ ἀλλέως, νὰ ἐνδύνωνται Λατινι κῶς, νὰ μάθουν νὰ γονατίζουν τοὺς ὑπερέχοντας καὶ πάπαν καὶ καρδιναλίους καὶ τοὺς ἄλλους αὐθέντας, νὰ ἀποσκεπάζωνται τὸ κεφάλι τους, νὰ τιμῶσι τοὺς χαιρετοῦν τας αὐτούς· ὅταν ὑπάγουν νὰ ἰδοῦν καρδινάλιν ἢ ἄλλον ὅμοιον αὐθέντην, νὰ μηδὲν καθίσουν ποσῶς, ἀμὴ νὰ γονατίζουν καὶ ἀπ' ἐκεῖ, ὅταν τοὺς εἰπῇ ἐκεῖνος, νὰ σηκω θῶσιν. Ὁ δὲ μακαρίτης ἐκεῖνος ἔλεγεν, ὅτι καὶ πολλάκις αὐτοὺς τὸ εἴπωσι, νὰ μη δὲν καθίσωσιν. Αὐτὰ οὖν ὅλα ἐνθυμᾶσθέ τα νὰ τοὺς νουθετήσετε καὶ νὰ τοὺς παιδεύ σετε καλά. Ἔτι ποιήσετε, ὅτι τὸ βάδισμά τους νὰ ἔναι σεμνὸν καὶ τίμιον, ἡ ὁμιλία τους χρησιμωτάτη καὶ ἡ φωνή τους νὰ ἔναι μετρία καὶ ἠρεμία, τὸ βλέμμα τους προ σεκτικόν, νὰ μηδὲν χάσκωσιν ἐδῶθεν κἀκεῖθεν. Ἃς τιμοῦν πάντας, ἂς ἀγαποῦν πάν τας, ἂς συντυχαίνωσι πάντας, καὶ τοὺς ἐδικούς των καὶ τοὺς ξένους, μετὰ τιμῆς· μη δὲν εἶναι ἀλαζονικοί, ἂς εἶναι ταπεινοὶ καὶ ἤρεμοι. Καὶ μηδὲν ἐνθυμοῦνται, ὅτι εἶναι βασιλέως ἀπόγονοι, ἀμὴ ἂς ἐνθυμοῦνται, ὅτι εἶναι διωγμένοι ἀπὸ τὸν τόπον των, ὀρ φανοί, ξένοι, ὁλόπτωχοι, ὅτι ἔναι χρεία νὰ ζοῦν ἀπὸ ξένα χέρια καὶ ὅτι, ἂν δὲν ἔχω σιν ἀρετήν, ἂν οὐδὲν εἶναι φρόνιμοι, ἂν οὐδὲν εἶναι ταπεινοί, ἂν οὐδὲν τιμώσι πάντας, οὐδὲ τοὺς θέλουν τιμήσειν οἱ ἄλλοι, ἀμὴ θέλουν τοὺς ἀποστρέφεσθαι πάντες. Αὐ τὰ οὖν ὅλα φρόντισέ τα καλὰ ἡ εὐγένειά σου μετὰ τοῦ Κριτοπούλου, ἐπειδὴ τὸ γο μάρι ἀπάνω σας ἔναι. Πρὸς τούτοις ἂς ἐπιμελοῦνται νὰ μάθωσι γράμματα, νὰ προ κόψουν· μηδὲν ἐνθυμοῦνται, ὅτι εἶναι εὐγενικοί. Ἡ εὐγένεια χωρὶς ἀρετῆς οὐδὲν εἶναι τίποτες καὶ εἰς πάντας μὲν τοὺς αὐθέντας, ὁποῦ ἔχουν καὶ μεγάλας αὐθεντίας καὶ ἀρ χάς, καὶ μᾶλλον εἰς αὐτούς, ὁποῦ ἔχασαν ὅλα. Διὸ ἂς σπουδάζουν νὰ μανθάνωσιν, ἃς ἔχουν εὐπείθειαν καὶ ὑποταγὴν καὶ ὑπακουὴν εἰς τὴν εὐγένειάν σου καὶ εἰς τὸν ἰατρὸν ὁποῦ τοὺς ἐνέθρεψε, καὶ εἰς τὸν διδάσκαλόν των, καὶ ἂς σᾶς ὑπακούωσι καὶ ἂς ποιοῦν τὸ τοὺς λέγετε ἐξ ἅπαντος. Ἃς μάθῃ ὁ καθεὶς ἀπ' αὐτοὺς ἐκ στήθους ἕνα προσφώνημα τὸ πλέον μικρὸν εἰς τὸν πάπαν, νὰ τὸ εἴπωσι τοῦ πάπα γονατιστοὶ καὶ ἀποσκέπαστοι, ὅταν ἔλθωσιν ἐδῶ· καὶ μηδὲν γένῃ ἀλλέως. Ὅταν περιπατοῦν εἰς τὴν στράταν καὶ οἱ ἄνθρωποι ἀποσκετάζονταί τους καὶ τιμοῦν τους, ἂς ἀποσκεπάζωνται καὶ αὐτοὶ τὸ καπάσι των, ἢ ὁλότελα ἢ πλεῖον ἢ ὀλιγώτερον ὡς πρὸς τοὺς ἀνθρώπους. Ὁμοίως καὶ ἂν ἔρχωνται ξένοι εἰς τὸ σπίτι τίμιοι ἄνθρωποι νὰ τοὺς βλέπουσιν, ἂς τοὺς προσηκόνωνται, ἂς τοὺς ἀποσκεπάζωνται, ἂς τοὺς παρεκβάνωσι κατὰ τοὺς ἀνθρώ πους. Ἃς συντυχαίνωσι ὀλίγα μέν, ἔντιμα δὲ καὶ εὐχαριστικὰ καὶ ταπεινά, μηδὲν γε λῶσι ποσῶς, μηδὲν διαχαιτῶνται, ἀλλὰ μετὰ καθεστηκότος καὶ σοβαροῦ φρονήματος αὐτοὺς συντυχαίνουσιν. Εἰς τὴν τροφήν των ἂς εἶναι προσεκτικοὶ καὶ ἐγκρατεῖς. εἰς τὸ τραπέζι των ἂς κάθωνται μετὰ προσοχῆς καὶ παιδεύσεως. Ἂν θέλετε νὰ εἶναι πε παιδευμένοι εἰς τοὺς ἔξω, ποιήσατε νὰ εἶναι πεπαιδευμένοι εἰς τοὺς ἐδικούς των. Νὰ μηδὲν ἀναισχυντοῦν τινα· συνηθίσετέ τους ἀπὸ τώρα καλὰ ἤθη καὶ ταπεινὰ καὶ ἥμερα. Ἃς μανθάνωσιν ἀπὸ τώρα νὰ γονατίζουν ἐπιτήδεια καὶ εὔμορφα. Καὶ μηδὲν τὸ ἔχωσιν ἐντροπήν, ὅτι μεγάλοι ῥηγάδες καὶ βασιλεῖς τὸ ποιοῦσιν. Ὅταν σεβαίνουν εἰς ἐκκλη σίαν Λατινικήν, ἂς γονατίζουν καὶ ἂς εὔχωνται ὥσπερ οἱ Λατῖνοι· ὑπαγένετέ τους συνεχῶς εἰς τὰς ἐκκλησίας εἰς τὰς λειτουργίας καὶ ἂς στέκωνται μετὰ εὐλαβείας καὶ προσοχῆς χωρὶς γέλωτος, χωρὶς λαλιᾶς· ἂς γονατίζουν καὶ ἂς ἀποσκεπάζωνται ὥσπερ καὶ οἱ Λατῖνοι καὶ ἂς μιμοῦνται ἐκείνους. Ἂν οὕτως ποιῶσι, θέλουσι, βοηθηθεῖν, θέλουν ἔχειν τιμὴν παρὰ πάντας, θέλω δύνασθεν καὶ ἐγὼ νὰ τοὺς συνεργῶ. Εἰ δὲ τἀ ναντία ποιοῦσιν, ἐγὼ οὐδὲ θέλω δυνηθεῖν νὰ τοὺς βοηθήσω οὐδὲ ὅλως· οἱ ἄνθρωποι θέλουν τους ἀποστραφεῖν καί τινας οὐδέν τους θέλει τιμήσειν οὐδὲ ποσῶς. Ταῦτα οὐ δὲν λέγω γράφειν τὴν εὐγένειάν σου καὶ τοὺς ἄλλους μὲ τόσην πολυλογίαν εὔκαιρα καὶ μάταια, ἀλλὰ διὰ νὰ λέγετε συνεχῶς τὰ αὐθεντόπουλα, νὰ ποιήσητε νὰ τοὺς τὰ ἀναγινώσκῃ συνεχῶς ὁ διδάσκαλός των, νὰ τὰ ἀγροικοῦν καλά, διὰ νὰ τὰ ποιῶσιν. Ἐκείνους τὰ ἤθελα γράψειν, ἀλλ' ἐπειδὴ ἐκεῖνοι ὡς νέοι ἀκόμι οὐδὲν τὰ ἀγροικοῦν καλά, δι' αὐτὸ γράφω τὰ τὴν εὐγένειάν σου, νὰ τοὺς παραινῆτε καὶ ἀπὸ λόγου μου καὶ ἀπὸ ἐδικοῦ σας νὰ ποιῶσιν, ὡσὰν γράφομεν. 562 Ἐνταῦθα ἔναι θανατικὸν κατὰ τὸ παρόν· δι' αὐτὸ ἐφάνη καλὸν μὲ τὴν βουλὴν τῶν ἀρχόντων, ὁποῦ εἶναι ἐδῶ, καὶ μὲ τὸ θέλημα τοῦ ἁγιωτάτου πάπα, νὰ μηδὲν ἔλ θουν τὰ αὐθεντόπουλα ἐδῶ διὰ τὸν κίνδυνον, ἀλλ' οὐδ' αὐτοῦ εἰς τὸν Ἀγκῶνα νὰ εἶναι, ἐπειδὴ οὐδὲ αὐτὸς ὁ τόπος εἶναι γερός, ἀμὴ νὰ διαβῆτε νὰ ὑπάγετε εἰς ἄλλην χώραν την λέγουσι Τζίκολον, ὁποῦ ἔναι καλὸς ἀήρ, νὰ στέκετε ἐκεῖ ἕως τοῦ Σεπτεμ βρίου ἢ Ὀκτωμβρίου μὲ τοὺς αὐθεντοπούλους καὶ τὴν αὐθεντοπούλαν. Σκέψασθε ἐσεῖς ἐν τῷ μέσῳ, ἂν πρέπῃ νὰ ἀπομείνουν αὐτοῦ πάντοτε, ὡσὰν βουλεύονται καὶ ἄρχον τες, ὁποῦ εἶναι ἐδῶ. Ὁ μακαριώτατος πάπας καὶ ἐγὼ γράφομεν τὸν λεγάτον τῆς Μάρ κας, ὁποῦ νὰ σᾶς βοηθήσῃ καὶ νὰ σᾶς συνδράμῃ, εἰς εἴ τι ἔναι χρεία. Αὐτοῦ ἔναι καί τις ἐπίσκοπος τοῦ Ἰκόμου, ὁποῦ ἔναι ἐδικός μου καὶ ἧτον καὶ δουλευτὴς τοῦ ἁγίου δεσπότου. Τὸ Τζίκολον εἶναι ἐνορία του καὶ ἔχει καὶ ἐκεῖ καλὸν ὁσπίτιον καὶ θέλει σᾶς τὸ δώσειν, νὰ κατοικήσετε ἐκεῖ, καὶ θέλει σᾶς συνεργήσειν εἰς τὸ εἶναι δυνατόν. Ἐκ Ῥώμης, Αὐγούστου θ- ῃ, ʹαυξε- ου ἔτους. Ὁ Βησσαρίων καρδινάλις καὶ πα- τριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. χχιι. Μαθὼν οὖν ὁ πάπας τὴν ἔλευσιν τῶν ἀρχοντοπούλων εἰς Ἀνγῶνα, ἐξαπέστειλε διὰ ἐπιμελείας καὶ σπουδῆς καὶ βοηθείας τοῦ αἰδε σιμωτάτου καρδινάλεως καὶ πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Βησσα ρίωνος καὶ ἦλθον εἰς Ῥώμην· καὶ τὴν οἰκονομίαν, ἣν ὁ πατὴρ αὐτῶν εἶχε, δέδωκε αὐτοῖς πρὸς τὸ ζῆν. Καὶ τὸν πρῶτον υἱὸν τὸν κὺρ Ἀνδρέαν τὸν Παλαιολόγον δεσπότην ὁ πάπας τετίμηκε. 2. Τῷ δὲ# 22 οδ- ῳ ἔτει Ὀκτωμβρίου ιε- ῃ καὶ ὁ πνευματικὸς πατὴρ ἡμῶν καὶ ἀδελφὸς καὶ φίλος ἄριστος ὁ Δωρόθεος ἐν Κυρίῳ ἐξεδήμη σεν, ἡμᾶς δὲ κατέλιπε τὴν ἐκείνου λυπουμένους στέρησιν. 3. Κἀγὼ δ' ἀναγκασθεὶς ὑπὸ τῆς ἐνδείας, Ἀπριλλίου ιη- ῃ ἐξελ θών, παραγέγονα εἰς Ἀγκῶνα τῇ ιζ- ῃ Μαΐου. Καὶ τῇ πρώτῃ πάλιν Ἰουνίου ἐξελθόντος μου ἀπῆλθον διὰ τῆς ὁδοῦ τοῦ Βιτέλμου, ἐπεὶ ἐκεῖσε εἰς τὰ θερμὰ ἦν ὁ καρδινάλις ὁ κὺρ Βησσαρίων καὶ πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως τῇ κλήσει, ὡς ἠκούσαμεν· καὶ δι' ἡμερῶν ἐννέα ἐφθάσαμεν εἰς Ῥώμην καὶ κατελύσαμεν ἐν τῷ οἴκῳ τῶν αὐθεντῶν ἡμῶν. 4. Τότε καὶ ὁ μακαριώτατος πάπας διὰ τοῦ αἰδεσιμωτάτου καρδινάλεως κὺρ Βησσαρίωνος ἐξαπέστειλε πρὸς τούσδε τοὺς ἡμῶν αὐθέντας, κὺρ Ἀνδρέαν λέγω τὸν δεσπότην καὶ κὺρ Μανουὴλ τὸν αὐθεντόπουλον τοὺς Παλαιολόγους, ἵν' εἰς γυναῖκα δώσωσι τὴν αὐτῶν ἀδελφήν τινι ἄρχοντι ἐκ γένους Καρακκιόλῳ πλούτῳ τε καὶ γένει 564 καὶ λαμπρότητι διαπρέποντι· καὶ τῆς συμφωνίας γενομένης ἡ τῶν μνήστρων ἱερολογία ὑπὸ τοῦ ἄκρου ἀρχιερέως διετελέσθη. Ἡμεῖς οὖν οἱ τῆς νύμφης οἰκιακοὶ παρὰ τοῦ νυμφίου πλείστας φιλοτιμίας ἐλάβομεν, εὐφραινόμενοι ἐν τῇ χαρᾷ. 5. Ἔνθα προσέμεινα ἡμέρας λ ʹ· καὶ τοὺς τῶν κορυφαίων ἀποστό λων ἐπισκεψάμενος τάφους καὶ πολλῶν ἄλλων ἁγίων καὶ ἱστορήσας τὰ ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκείνῃ πρεσβυτέρᾳ Ῥώμῃ τῇ ι- ῃ Ἰουλίου δι' εὐθείας ὁδοῦ παρεγενόμην εἰς Ἀγκῶνα. Καὶ μετὰ μικρὸν εἰς Ἑνετίαν ἀπέπλευσα τῇ κη- ῃ τοῦ αὐτοῦ· κἀκεῖσε προσέμεινα ἐν τῷ τοῦ Σταυροῦ μοναστηρίῳ ἄχρι κγʹ τοῦ Αὐγούστου, ὅθεν ἐξελθόντες σὺν θεῷ ἀπεσώθημεν ἐνταῦθα εἰς Κερκύραν τῇ ε- ῃ Σεπτεμβρίου# 22 οε- ου ἔτους. 6. Καὶ ἡνίκα ἡμεῖς εἰς τὰ περὶ τὴν Ῥώμην διετρίβομεν, ὁ ἀμηρᾶς ἐλθὼν κατὰ τῆς Ἀλβανιτίας ἐδίωξε τὸν αὐτὴν κυριεύσαντα Σκαντέρην· καὶ αἰχμαλωτίσας καὶ ἀφανίσας τὸν τόπον καὶ κτίσας καὶ ἄστυ πλησίον τοῦ καθολικοῦ ἄστεως αὐτῆς, Κρούας ὀνομαζομένου, πρὸς ἀντιμάχεσθαι αὐτῷ ἐπανέστρεψεν εἰς τὰ περὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν. 7. Καὶ τοῦ αὐτοῦ ἔτους τῷ θέρει# 22 οε- ου, ὁ Βίκτωρ Καππέλλος, ὁ καθολικὸς ναυάρχης τοῦ τῶν Ἑνετῶν στόλου, ἀπελθὼν εἰς νῆσον Ἴμβρον παρέλαβεν αὐτήν· καὶ πάλιν ἀπελθόντος αὐτοῦ εἰς Ἀθήνας πᾶ σαν τὴν τῶν Ἀθηνῶν πόλιν ᾐχμαλώτευσεν. Εἶτα ἐλθὼν περὶ τὸν Αὔγουστον μῆνα εἰς τὴν Παλαιὰν Πάτραν ἀπῆρε τὴν χώραν. 8. Ἐπιδραμόντος οὖν τοῦ Ἀμάρη εἰς βοήθειαν τῆς χώρας, ὁ προμηθὴς τοῦ τῶν Ἑνετῶν στόλου, μετὰ παντὸς τοῦ στόλου, καὶ ὁ Ῥαοὺλ Μιχαὴλ ὁ Ἴσης μετὰ πολλῶν καὶ καλῶν στρατιωτῶν ἔτρεψαν αὐτὸν κατὰ κράτος καὶ πολλοὺς τῶν αὐτοῦ ἀπέκτεινον. Καὶ διώξαντες μέχρι πολλοῦ οὐκ εἴασαν αὐτοὺς φεύγειν, ὡς ἔθος παρὰ τοῖς ἐμπείροις πολεμισταῖς ἐστι τοῖς ἀντιδίκοις ποιεῖν· καὶ αὐτοὶ ἐπιστρέψωσιν ἐπὶ τὸν ἴδιον στόλον, ὡς καθὼς ἐσυμ βούλευον αὐτοὺς οἱ τοῦ τόπου Ῥωμαῖοι ἄρχοντες καὶ πᾶς ὁ δῆμοσ. Καὶ ὁ ῥηθεὶς ναύαρχος, ἤτοι ὁ τοῦ στόλου προμηθής, μὴ καταδεξάμενος τὴν τούτων βουλήν, ἀλλ' ἐπαρθεὶς τῇ νίκῃ καὶ σκληρὸς φανεὶς καὶ μᾶλλον κατὰ τῶνδε τῶν συμβουλευόντων αὐτῷ ἀπειλητι κοὺς λόγους ἐξέχεε, λέγων, ὅτι ἐξ ἀνανδρίας καὶ ἀπιστίας αὐτῶν οὐκ ἀκο λοθοῦσι κἀκεῖνοι τῷ τῶν ἐχθρῶν διωγμῷ. Καὶ οὕτως θέλων καὶ μὴ θέλων ὁ στρατὸς ἐδίωξεν τοὺς ἐναντίους ἄχρι Σαραβελίου καὶ ἐπέκεινα πρὸς τὴν ἐπάνοδον, ἤτοι ἀνάβασιν, τοῦ Σιδηροκάστρου. 566 9. Ὁ γοῦν Ἀμάρης ἰδὼν τὸν τούτων διωγμὸν ἄκαιρον καὶ ἄπρα- κτον καὶ ἄτακτον, καταλείψας εἴς τινας τόπους ἀνθρώπους ποιοῦντας, ἤτοι κρατοῦντας τοὺς τόπους, ὅθεν ἔμελλον διελ θεῖν, εἶτ' ἐπιστρέψας κατ' αὐτῶν ἔτρεψε καὶ ἐδίωξεν αὐτοὺς καὶ φθά σας ἀνεῖλε τὸν εἰρημένον προμηθέα τοῦ στόλου ἐπὶ ἡμιόνου καθεζόμενον καὶ δὶς ἀπ' ἐκείνου πεσόντα. Καὶ ἄλλους ἀνεῖλον πολλοὺς καὶ αὐτὸν δὴ τὸν Ῥαοὺλ Μιχαὴλ ἁλώσαντες, τοῦ ἵππου ἐκπεσόντος, ἐκάθισαν αὐτὸν ἐπὶ σκόλλοπος. Καὶ τέλος ὡς νικηταὶ δραμόντες εἰς τὸν αἰγιαλόν, ἔνθα ἦσαν αἱ τριήρεις, καὶ πλείστας εὑρόντες ἐπὶ τὴν γῆν ἑλκομένας ἀνεῖλον καὶ ᾐχμαλώτευσαν. Καὶ ὑποπτεύσαντες τὸν μητροπολίτην τῆς αὐτῆς Πα λαιᾶς Πάτρας εἶναι αὐτὸν αἴτιον τῆς ἐπιδρομῆς τοῦ τῶν Ἑνετῶν στόλου κατ' αὐτῶν καὶ πιάσαντες αὐτὸν ἀνεσκολόπισαν. 10. Τοιαῦτα οὖν παθόντες ἄπρακτοι καὶ ζημιωμένοι οἱ τοῦ εἰρημέ νου στόλου ἐπανέστρεψαν. Ἀφ' οὗ δὴ κακοῦ συμβεβηκότος ὁ ναυάρχης λυπηθεὶς καὶ βαρέως ἀσθενήσας ἐν Εὐρίπῳ ὢν ἀπέθανε· καὶ ἀντὶ αὐτοῦ ἐγεγόνει ναυάρχης ὁ Ἰάκωβος Λαυρεδανός, ὁ ἐκείνου τοῦ Πέτρου Λαυ ρεδανοῦ υἱός, ἐξάδελφος δὲ τοῦ πρὸ αὐτοῦ ναυάρχου Ἀλουϊσίου Λαυρε δανοῦ. Καὶ ταῦτα μὲν δὴ παρηκολούθησαν τῷ τοῦ ἐνεστῶτος χρόνου χει μῶνι, τὸ δὲ τῆς Πάτρας τῷ πρὸ τοῦ φθινοπώρου Αὐγούστῳ συνέβη. 11. Τῇ δὲ κθ- ῃ τοῦ Μαρτίου μηνὸς τοῦ# 22 οε- ου ἔτους, ἐν ᾗ καὶ τὸ ἡμέτερον πάσχα γέγονε, λέγω δὴ τὸ χριστιανὸν πάσχα, ἐναπέψυ ξεν ὁ τῶν κακῶν πάντων τῆς Πελοποννήσου αἴτιος Ματθαῖος ὁ Ἀσάνης. Καὶ ἰδοὺ καὶ τὸ τοῦ Δαβὶδ μελῴδημα ἔτι πεπλήρωται, τὸ διασκορπι σθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ καὶ φυγέτωσαν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ οἱ μισοῦν τες αὐτόν. 12. Καὶ τούτου γενομένου, ὡς ἠκούσαμεν παρά τινων, ὅτι καὶ ὁ δεσπότης ἀπέπεμψε πρὸς τὸν ἀμηρᾶν τὴν πρόσοδον, μὴ θέλων ἔτι ἔχειν τὸ βάρος, ὃ εἶχεν εἰς τὸ στρατόπεδον, εἰπόντος αὐτοῦ· Ἐγώ εἰμι γέρων καὶ ἀσθενὴς καὶ ὁ ἐκπληρῶν τὴν δουλωσύνην ἀπέθανε· λοιπὸν ἡ πολλὴ πρόσοδος δοθήτω, ὅπου δ' ἂν κελεύσῃς, ἐμοὶ δὲ δοθήτω μόνον τὸ ἀρκοῦν πρὸς τὸ ζῆν με καθήμενον ἐνταῦθα μετά τινων ὀλίγων. Ὁ οὖν ἀμηρᾶς ἀπεκρίνατο· καλῶς ἔχει· διαχωρισάτω ὁ δεσπότης, οὓς βούλεται. Καὶ χωρίσας, δέδωκε πρὸς αὐτὸν ἄσπρα πεντήκοντα χιλιάδας, ἵνα ἔχῃ αὐτὰ ἐκ τοῦ κομερκίου τοῦ ἀλεύρου, τοὺς δὲ πλείονας τῶν ὑποχειρίων αὐτοῦ περιορίσας ἀπῆρεν, ἵνα εὑρίσκωνται ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει. 13. Ἄλλοι δὲ εἶπον· ἄλλως γέγονεν, ὅτι ὁ τῶν κακῶν ἁπάντων ἐφευρετὴς Ματθαῖος ὁ Ἀσάνης μετὰ τῶν ἐχόντων τὴν τῆς Αἴνου ἁλικὴν κλέψας τινὰ χρήματα μὴ εἰδότος τοῦ δεσπό 568 του καὶ τοῦτο μαθὼν ὁ ἀμηρᾶς ἐβουλήθη πιάσαι τὸν εἰρημένον Ἀσάνην καὶ ἀνασκολοπίσαι αὐτόν, ὁ δὲ Ἀσάνης ἐκ τοῦ φόβου, ἔνθα ἦν, ἀπέψυξεν. Ὁ δὲ ἀμηρᾶς ὑποπτεύων μήτοι καὶ ὁ δεσπότης ἐν τῇ τοιαύτῃ συμβουλῇ ἦν καὶ δρα πετεύσῃ, ἐξώρισεν ἐν τῷ Διδυμοτείχῳ καὶ ἦρεν αὐτοῦ πᾶν σιτηρέσιον· καὶ οὕτω κα κῶς διέκειτο. Μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν ἐρχομένου τοῦ ἀμηρᾶ ἀπὸ τοῦ κυνηγίου καὶ μέλ λοντος διελθεῖν, ὅθεν ὁ εἰρημένος δεσπότης ἦν, ἐξῆλθεν ὁ δεσπότης πεζηπορῶν καὶ συναντήσας προσεκύνησε τὸν ἀμηρᾶν τὸν καὶ γαμβρὸν αὑτοῦ. Ἰδὼν δὲ τοῦτον ὁ ἀμη ρᾶς περιπατοῦντα ἐλυπήθη σφόδρα· καὶ μᾶλλον σπλαγχισθεὶς τὸ γῆρας αὐτοῦ ἐκέλευ σε δοθῆναι αὐτῷ ἵππον τινὰ ἐκ τῶν αὐθεντικῶν. Καὶ ἀναβὰς ἦλθε σὺν αὐτῷ ἐν τῇ Ἀνδριανουπόλει· καὶ εἰς σιτηρέσιον αὐτοῦ δέδωκεν ἄσπρα χιλιάδας πεντήκοντα ἐκ τοῦ κομερκίου τοῦ ἀλεύρου. Καὶ τοῦτο ἀληθέστερον. 14. Τοῦ δ' αὐτοῦ χρόνου τῷ θέρει ἐγεγόνει τοσαύτη λοιμώδης νό σος ἔν τε τῇ Κωνσταντινουπόλει, Ἀνδριανουπόλει καὶ Καλλιουπόλει καὶ τοῖς πέριξ αὐτῶν πόλεσι καὶ κώμαις, ἄστεσί τε καὶ χώραις, οἷα οὐ γέ γονεν ἐν τοῖς παρελθοῦσι χρόνοις ἐκ πολλοῦ καιροῦ, ὥστε τεθνήκασιν, ὥς φασι, μυριάδες πολλαὶ ἀνθρώπων οὐ χιλιάδες· ἐν οἷς δὲ καὶ ἡ τοῦ δεσπότου θυγάτηρ ἡ ἀμήρισσα ἀπέθανε. 15. Τοῦ δὲ# 22 ο- ου ἔτους Νοεμβρίῳ μηνὶ ἀπῆλθον κἀγὼ εἰς τὴν Ἁγίαν Μαύραν παρακινήσει τῆς βασιλίσσης κυρᾶς Ἑλένης καὶ πεν- θεροῦ20 τοῦ αὐθεντὸς τοῦ τόπου ἐκείνου κὺρ Λεονάρδου, ἵνα καὶ τὸν τόπον ἐκεῖσε ἀναθεωρήσω καὶ ὡς δῆθεν ἀνεψιοῦ τοῦ μακαρίτου τοῦ αὐ θέντου μου τοῦ βασιλέως κὺρ Κωνσταντίνου καὶ ὑπὲρ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ παθόντος μου ζημίαν μεγίστην, ὡς προεδήλωσα ἐν τῷ λη- ῳ ἔτει, ἵνα ἀπο λαύσω τινὸς εὐεργεσίας ἐτησίου ὡς γέρων καὶ ἀσθενὴς καὶ πτωχὸς ἀπὸ τῆς αἰχμαλωσίας, ἐπαναστρέψας δὲ τῇ κβ- ῃ τοῦ αὐτοῦ, εὐτελῆ πάντα ἰδὼν καὶ ἀπολαύσας, ἄνευ τοῦ ὑπερέχεν ἐν τῷ μαστραϊδικῷ γένει τὴν πᾶσαν ἀρχὴν αὐτοῦ, δεῖ γὰρ τοῖς ἀρχομένοις ἐξομοιοῦσθαι τοῖς ἄρχουσι. 16. Καὶ τῷ Ἰαννουαρίῳ μηνὶ τοῦ αὐτοῦ ἔτους ὁ καὶ τῆς Ἀλβανιτίας αὐθέντης ὀνόματι Σκαντέρης τέθνηκε φυσικῷ θανάτῳ καὶ τὸ μὲν τοῦ τόπου καὶ τῆς αὐθεντίας αὐτοῦ παρέλαβεν ἡ αὐθεντία τῆς Ἑνετίας, τὸ δὲ ὁ τῆς ἀδελφῆς αὐτοῦ υἱὸς Τοῦρκος ὢν παρὰ τῷ ἀμηρᾷ ἐστάλη παρ' ἐκείνου. 17. Ἀπὸ δὲ τοῦ ἡμίσεως ἔαρος τοῦ αὐτοῦ, δηλονότι# 22 ο- ου, ἔτους καὶ ὅλῳ τῷ θέρει διαβιβάσοντός μου κακῶς ἀπὸ τῆς συνήθους ἀσθενείας τοῦ ῥευματισμοῦ, ἀλλὰ δὴ καὶ τῶν κοσμικῶν μου φορεμάτων διαλυθέντων ἐρασοφορήσαμεν τῇ πρώτῃ τοῦ Αὐγούστου μηνὸς καὶ ἀντὶ Γεώργιος Γρηγόριος μετωνομάσθην, ἀντὶ δὲ Ἑλένη ἡ ἐμὴ σύνευνος Εὐ- πραξία, δεδωκότες πρῶτον τῆς εἰς Θεὸν πίστεως ὁμολογίαν ἡμῶν, ὡς ἔθος ἐστὶ τοῖς ὀρθοδόξοις μεταλαμβάνουσι τὸ μοναχικὸν σχῆμα. Καὶ οὕτως ἠρξάμην πρῶτον μὲν τὸ ἅγιον σύμβολον καλῶς ἐκθέσθαι καὶ ὅθεν τὸ ἱερώτατον παρὰ 570 τῶν θείων πατέρων συνετέθη σύμβολον, ἵνα γνῶμεν, ὡς οὐδ' αὐτοὶ ἐξ αὐτῶν, ἀλλ' ἐκ τῶν θείων χρησμῶν ἐρανισάμενοι τὰς ῥήσεις τε καὶ τὴν γνῶσιν εὐσεβοφρόνως αὐτὸ συνεγράψαντο. 18. Σχεδὸν οὖν πᾶσαι αὐτοῦ θείου συμβόλου ῥήσεις ἐκ τῶν ἁγίων εἰσὶ γρα φῶν, ὡς κατὰ μέρος ῥηθήσεται. Πιστεύω· εὐαγγέλιον· πιστεύσεις εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ· καὶ πιστεύετε εἰς τὸν θεόν καὶ εἰς ἐμὲ πιστεύετε. Ἀπόστολος· πίστευσον εἰς τὸν Κύριον Ἰη- σοῦν. εἰς ἕνα θεόν· εὐαγγέλιον· ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν θεόν. Ὁ ἀδελφόθεος· πίστευε, ὅτι ὁ θεὸς εἷς ἐστι. Παύλου· καὶ ἡμῶν θεὸς ὁ πατήρ, ἐξ οὗ τὰ πάντα, καὶ ἡμεῖς ἐξ αὐτοῦ, καὶ εἷς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, δι' οὗ τὰ πάν τα. πατέρα· εὐαγγέλιον· ἀναβαίνω πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ πατέρα ὑμῶν καὶ πάτερ ἅγιε, καὶ ὁ κόσμος σε οὐκ ἔγνω καὶ πρὸς τὸν πατέρα μου πορεύσομαι καὶ ἐρωτήσω τὸν πατέρα μου καὶ πάτερ μου, εἰς χεῖράς σου παρατίθημι τὸ πνεῦμά μου καὶ οὐ δύναμαι ἄρτι παρακαλέσαι τὸν πατέρα μου. Πέτρος· εὐλογητὸς ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Παῦλος· ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. παντοκράτορα· Ζαχαρίας· τάδε λέγει Κύριος παντοκράτωρ καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ Κυρίου παντοκράτορος καὶ λέγει Κύριος παντοκράτωρ. Ἰεζεκιήλ· ἀδωναῒ Κύριε, ὅ ἐστι παντωκράτωρ. Καὶ τὸ σαββαὼθ δὲ παντοκράτωρ ἑρμηνεύεται, ὃ πάσῃ τῇ τριάδι ἀνατίθησιν ὁ Ἡσαΐας λέγων ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος Κύριος σαββαώθ. Εὐαγγέλιον· πατὴρ τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς. Δαβίδ· ὅτι ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ τὰ πέ ρατα τῆς γῆς. Ἐπιστήθιος· ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος παντοκράτωρ. ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆσ· Μωϋσῆς· ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. Εὐαγγέλιον· πάτερ κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς. ὡρατῶν τε πάντων καὶ ἀοράτων· Παῦλος· εἴτε ὁρατὰ εἴτε ἀόρατα, πάντα δι' αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται, ἐκ τοῦ πατρὸς δηλονότι διὰ τὸν Χριστόν. Ὁ Δαβίδ· ὅτι αὐτὸς εἶπε καὶ ἐγεννήθησαν· αὐτὸς ἐνετείλατο καὶ ἐκτίσθησαν. καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ τὸν μονογενῆ20· Παῦλος· καὶ ἡμῖν εἷς θεὸς ὁ πατὴρ καὶ εἶς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός. Εὐαγγέλιον· ἵνα γινώσκωσί σε τὸν ἀληθινὸν θεὸν καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος καὶ σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός καὶ κἀγὼ ἑώρακα καὶ πεπίστευκα, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ καὶ σὺ πιστεύεις εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καὶ ταῦτα γέγραπται, ἵνα πιστεύσωσιν, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ καὶ ὁ μονογενὴς υἱὸς ὁ ὢν εἰς τὸν κόλ πον τοῦ πατρός, ἐκεῖνος ἐξηγήσατο καὶ οὕτως ἠγάπησεν ὁ θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκε. Καὶ ὁ ἠγαπημένος· ἵνα γινώσκητε περὶ τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ. τὸν ἐκτοῦ πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πάντων τῶν αἰώνων· εὐαγ γελίου· πᾶς ὁ ἀγαπῶν τὸν γεννήσαντα ἀγαπᾷ καὶ τὸν γεγεννημένον ἐξ αὐτοῦ καὶ