Reader

PSALMUS XXVI.

Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo Titulus psalmi est:

IN FINEM, PSALMUS DAVID, PRIUSQUAM LINIRETUR.

Hic titulus mittit nos ad historiam. Legitur in libris Regum David ter fuisse unctum. Primo adhuc puerulus in Bethlehem a Samuele in domo patris sui Isai in designationem regni futuri, a qua unctione Spiritus Domini directus est in eum. Secundo, mortuo Saule, unctus est in Hebron, et regnavit super domum Juda septem annis et septem mensibus. Postea vero tertio unctus est, quando totius Israelitici populi provinciam accepit, ut regnaret super Israel universum, et ascendit in Jerusalem, et regnavit triginta tribus annis dejecta tunc a spe regnandi omni domo Saul.

Quae unctiones mysticant nobis aliquid. Nam in isto quasi speculo tota unctionis Christi praefulget forma. Ille namque tertio unctus est. Primo videlicet, ubi Spiritu sancto conceptus est, qua unctione accepta ipse puer David non statim exercuit regale officium, sed quasi parvulus apud se latuit. Secundo, ubi cum baptizaretur veniente super illum Spiritu sancto in specie columbae demonstratus est, qua secunda unctione coepit regnare super tribum Juda. Nam ex tunc miracula faciens in Judaea manifestavit se Regem esse Judaeorum, quod Pilatus licet minime intelligens in titulo crucis expressit. Tertio, ubi resurgens ex mortuis tantam unctionis suae gratiam in suos fideles transfudit, quantam hic idem unctus Rex, futurus pater illius, commendare cupit his verbis: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum; sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron, quod descendit in oram vestimenti ejus. Ubi enim resurrexit, ipsa die stans in medio discipulorum suorum, dicensque: Pax vobis, insufflavit, et, accipite, inquit, Spiritum sanctum. Et postmodum sedens a dextris Dei misit eumdem, et iterato dedit Spiritum sanctum. Ita unguentum verum de capite in barbam Aaron, et in oram vestimenti ejus descendit idem Spiritus sanctus de Christo, qui caput nostrum est. Primo in illos fortes ac perfectos viros apostolos Christi, ac deinde per ministerium illorum in totam Ecclesiam descendit.

Non solum autem in Christo prae suis participibus uncto, celebrata est haec trimoda unctio, sed etiam in quolibet christiano est idem specialiter considerandum. Sicut enim tertio unctus est David, sic quique fideles participes debent esse trinae unctionis. Prius in baptismo, ubi Spiritus sancti gratia innovantur. Secundo, quando per impositionem manuum episcopi donis ejusdem Spiritus sancti augmentantur. Tertio, in die judicii, quando ejusdem spiritualis gratiae perfectam dulcedinem adipiscentur. Non est credendum David hunc Psalmum, antequam in domo Patris liniretur; sed an post illam unctionem statim, an post secundam fecerit, incertum est.

Solent autem non solum reges, sed et sacerdotes ungi, ut Aaron in figura unius Christi, qui futurus erat sacerdos et rex, qui et fecit nos membra sua. Unde ad nos quoque pertinet tam sacerdotalis quam regalis unctio, qui et in illo sumus Christi, et cum illo sumus unus Christus, caput et membra. Sicut autem David in figuram futuri regni apud patrem unctus est, ita nos in domo diaboli existentes ungimur in sacramentum futurae impassibilitatis, in qua sicut David ante regnum laborabat sub hostibus et desiderabat regnum, ita et nos interim laboramus et gemimus adoptionem filiorum exspectantes, qua secundo liniamur in regno. Unde removens ab historia dicit in finem. Finis iste consummationis est, in quem dirigens psalmus iste attribuitur David, seu cuilibet fideli agens de his quae pertinent ad ea, quae fecit, priusquam secundo liniretur susceptus in regnum.

In prima autem parte ostenditur qualiter post primam unctionem inter adversa saeculi laborans speret in Dominum certus de secunda unctione. In altera vero parte exponitur labor, gemitus, oratio, ut secunda unctio possit haberi, ibi: Exaudi, Domine, vocem meam, qua clamavi ad te, quam etiam per Spiritum prophetiae promittit, ibi: Credo videre, etc. Ultimus versus intentionem aperit, ne quis post primam torpeat unctionem, sed longanimiter exspectando secundam vel tertiam viriliter agat. Sed nunc redeamus ad principium psalmi, quod continuatur fini praecedentis. Ibi enim dixit: In Ecclesiis benedicam te, Domine; hic autem ostendit, quis sit modus illius benedictionis. Hoc modo dixi ego David: In Ecclesiis benedicam te, Domine. Quod vovi, persolvo te Dominum benedicens, ac dicens:

Dominus illuminatio mea, et salus mea, quem timebo? In duobus malis praeoccupaverunt me laquei mortis in primis parentibus quibus, dum oculi carnis aperti fuerunt ad videndum, et concupiscendum lignum vetitum, quod erat pulchrum visu aspectuque delectabile, omne genus humanum per concupiscentiam ac eis generandum in ipsa radice vitiosae originis ac aerumnosae propagationis percussum est pariter caecitate et infirmitate: caecitate, ut bonum non videat; infirmitate, ut malum concupiscat. Unde cum ego David in iniquitatibus conceptus, omnino caecus et infirmus natus fuerim, caecus per ignorantiam boni, et infirmus per concupiscentiam mali; caecus non videndo veritatem, infirmus appetendo vanitatem; caecus nesciendo aeterna, infirmus concupiscendo temporalia: Dominus misit Samuelem angelum, id est nuntium suum, et tulit me de ovibus Patris mei, et unxit me unctione misericordiae suae, et directus est Spiritus Domini in me a die illo, et in reliquum. O quantum habet pulchritudinis et gratiae verbum istud, quo sic dicitur, et directus est Spiritus Domini. Non sic dictum est, nec sic dici debuit de Saul aemulo meo, a quo Spiritus Domini erat recessurus, nec de alio quocunque, cujus animam fictam aut duplicem ille Spiritus amoris recto nusquam osculo dignatur, fictionem ejus post levem attactum statim effugiturus. In me vero per sacramentum visibilis unctionis invisibilis unctio sancti Spiritus directa est quasi ab ore Domini non me oblique respicientis, imo recto et fideli osculo oris sui os meum demulcentis.

Quibusnam putas ab effectibus claruit mihi, quod in me Spiritus Domini esset directus, et in Saulem non esset directus? In hoc scilicet quia ego illum licet me odientem et persequentem rectis oculis aspexi, et non diligentem dilexi, atque milites meos compescui, ne illum dormientem interficerent, quibus dixi: Absit a me, ut manum meam mittam in Christum Domini! Ita rectis ac serenis oculis illum aspexi, quia rectus et directus fuerat in me Spiritus Domini, qui me non sinebat invidere honori persequentis me inimici. At ille non rectis oculis me aspexit, ex quo audierat mulieres decantantes: Saul percussit mille, et David decem millia in millibus suis.

Aliis quoque ab effectibus evidenter enituit, quod post primam unctionem Spiritus Domini fuerit in me directus. Primum a gratia prophetali, deinde et ab opere fortitudinis. Nam ex tunc mente serenatus et illuminatus Psaltes inclytus factus sum, prophetans et cytharizans magnalia Dei, psalmosque componens mysteria continentes Filii Dei, ejusdemque secundum carnem futuri Filii mei: et fortitudine simul ac salute secundum corpus inductus sum per eamdem unctionem, quemadmodum dixi ad Saul: Pascebat servus tuus patris sui gregem, et veniebat leo, vel ursus, tollebatque arietem de medio gregis, et persequebar eos, et percutiebam, eruebamque de ore eorum. Et illi consurgebant adversum me, et apprehendebam mentum eorum et suffocabam, interficiebamque eos: nam et leonem, et ursum interfeci ego servus tuus. Erit igitur et Philisthaeus hic incircumcisus quasi unus ex eis, qui ausus est maledicere exercitum Dei viventis. Per hoc igitur effectus patuit, quod directus fuerat in me Spiritus Domini, qui me secundum veritatem nominis mei fecit et dictis desiderabilem, et factis manu fortem, in typum videlicet Christi Filii mei vere manufortis et desiderabilis Regis futuri, et super solium meum sessuri. Ille sic praedicabit delectabiliter docendo, ut ei dicat fidelis discipulus: Verba vitae aeternae habes, et admirantes dicant ipsius adversarii: Nunquam sic locutus est homo sicut hic homo. Ille nihilominus in domo paterna unctus procedet de thalamo uteri virginalis pariter et sponsus desiderabilis, et gigas fortis atque desiderabilis. Ille suas oves desiderabiliter fovendo, leonem vero diabolum sive ursum Antichristum fortiter superando suffocabit, et ovem vel arietem de ore ipsorum eruet. Jure igitur ego David psallens in finem, psallendo videlicet prospiciens in ipsum Christum, qui est finis legis ad justitiam, in Ecclesiis benedicam Domino, dicens: Dominus illuminatio mea, et salus mea.

Scriptum est quia lex neminem ad perfectum ad duxit. Lex enim ignorantiam docere potuit, infirmitatem adjuvare non potuit. Duo haec mala in homine fuerunt, et ex his caetera mala hominis processerunt. Unum fuit ignorantia, aliud concupiscentia. Ignorantia boni, concupiscentia mali. Ex ignorantia venit delictum, ex concupiscentia peccatum. Haec igitur duo in homine ab initio fuerunt. Sed ut agnosceret homo morbum suum, dimissus est totus sibi, ne forte gratiam superfluam judicaret, si prius infirmitatis suae defectum non agnosceret. Positum ergo est tempus naturalis legis, ut natura per se operaretur, non quia per se quidquam posset, sed ut se non posse agnosceret. Illa ergo sibi relicta errare coepit a veritate, per ignorantiam, et convicta est de caecitate, postmodum etiam convincenda de infirmitate. Data est lex scripta, ut ignorantiam illuminaret, sed infirmitatem non corroboraret, ut in ea parte homo, qua defectum suum agnovit, juvaretur; ubi autem per se stare putavit, derelinqueretur. Accepta ergo scientia veritatis per legem conari coepit, ut perficeretur, sed pressus concupiscentia, quia adjuvantem non habuit, ab opere virtutis defecit. Convictus ergo est in utroque, quia videlicet per se nec veritatem potest agnoscere, nec bonum perficere. Post hoc itaque convenienter gratia data est, quae et illuminaret caecum, et sanaret infirmum: illuminaret ignorantiam, refrigeraret concupiscentiam; illuminaret ad cognitionem veritatis, inflammaret ad amorem virtutis. Propterea Spiritus sanctus in igne datus est, ut lumen haberet et flammam: lumen ad cognitionem, et flammam ad dilectionem.

Igitur ego David per unctionem primam illuminatus ad cognitionem veritatis, et inflammatus ad amorem virtutis propter lumen scientiae dico: Dominus illuminatio mea, et propter virtutis amorem adjungo: Et salus mea. Sic, inquam, dicam in Ecclesiis usque in finem saeculi resonante hoc psalmo per ora multorum fidelium, tam in mea quam in sua persona dicentium: Dominus illuminatio mea, et salus mea. Non ego me ipsum illuminare valeo, sed Dominus habitans in me, qui lutum fecit ex sputo, et linivit oculos meos per fidem incarnationis, quam ego David futuram credidi, et ego quilibet fidelis jam transactam credo, ipse est illuminatio mea contra tenebras ignorantiae, ut jam discernere possim inter bonum et malum: et salus mea contra infirmitatem, ut jam possim resistere peccato, nimirum libero in me arbitrio per adjuvantem et inhabitantem in me gratiam illuminato et confirmato, quod prius in tota humana natura caecum jacebat, et languidum.

Firmus igitur et illuminatus, ut sciam et possim hostem cavere, aut superare, quem timebo? Nullum utique praeter ipsum. Qui enim prima unctione me illuminavit, et sanavit, ipse me secunda vel tertia unctione sic proteget contra hostes, ut ipse, qui est illuminatio mea et salus mea, sit etiam defensor meus, cui in gratiarum actione dico:

Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? A quo visibilium hostium trepidabo? Dominus ipse, qui me illuminat et sanat, ipse quoque me protegit, ne donum illuminationis et salvationis in me pereat. Nam ipse Dominus est protector vitae meae. Licet magnas illi gratias debeam, quod protegit res meas et corpus meum, prout vult: attamen inde majores gratias ago, quod est protector vitae meae. Si enim justus ex fide vivit, quisquis homini tollit justitiam et fidem, ipse illi tollit vitam. Sed Dominus est protector vitae meae, ne adversarius meus Saul, vel Sauli similis, etiamsi mihi tollit exteriorem substantiam, tollere possit fidem sive justitiam. A quo ergo trepidabo? Inimici mei illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor, putantes me intentum ad eos laedendum. Timebat enim Saul per me amittere Israeliticum regnum, timebant ejus amici ac mei inimici ejus regno finito incidere damnum: ideo trepidaverunt, quia res perituras perdere timuerunt, quae ab invitis auferri potuerunt. Ego autem, quia justitiam, seu fidem quasi vitam, imo vere vitam meam diligo, quae ab invito auferri non potest, a quo vel daemone vel homine trepidabo? Quare trepidem, cum Dominum sciam protectorem vitae meae? Justus est ipse non accidentali dono, sed essentiali bono et justitia, quae vita mea est, mihi est ab ipso fonte justitiae, ideo ipse est protector vitae meae. Etiam, qui caput mihi abstulerit, vitam hanc mihi auferre non poterit, quia Dominus est protector hujus vitae meae non solum ante mortem carnis undique latronibus infestantibus, ne perdam justitiam, sed etiam in ipsa carnis morte, ne perdam justitiae palmam. Palma quippe debetur justitiae, quia justus ut palma florebit. Cum ergo sit omnipotens Protector vitae meae, a quo trepidabo?

VERS. 2. Dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas. Inde est: quod quidam meorum commilitonum David magni martyr, milesque fortis insultat adversario, dicens: Assatus sum, jam versa, et manduca, quoniam sic appropiant super me nocentes, quasi lupi cupientes edere carnes meas. Appropiant ergo, quia nihil mihi magis prope est, quam caro mea. Quasi enim a longe me infestarent, si sola exteriora bona mea diriperent; nunc autem non his contenti appropiant, ut edant carnes meas: vel quia delectantur in afflictione carnis meae, vel quia machinationes eorum ad nocendum dispositas Deus convertit in melius, quoniam, quamvis non secundum intentionem, tamen secundum effectum ad hoc appropiant, ut edant carnes meas, id est carnalia desideria in me consumant, et carnalia peccata mea, quae mihi exprobrando, vel derogando quasi dentibus laniant, omnino edant et absumant, quibus consumptis caro mea fit Spiritus. Potens enim est Deus maledictiones eorum vertere mihi in benedictiones, sicut ipse talibus dicit: Maledicam benedictionibus vestris, et benedicam maledictionibus vestris. Potius igitur eligo talium maledictiones portare, quam benedictiones captare, quia, si de mundo essem, mundus quod suum erat, diligeret. Nunc vero istius mundi odium est mihi magnum testimonium, quod ipse, qui me per primam unctionem designavit ac praeaptavit in regale sacerdotium, per secundam quoque vel tertiam confirmet, et consummet in me gratiam bene coeptam. Confirmet, inquam, in me David puero suo, ut sim rex inclytus, regis aeterni pater temporalis; vel confirmet in me sancta catholica Ecclesia, ut sim genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis, annuntians virtutes ejus, qui de tenebris vocarit me in admirabile lumen suum. Unde in hujus luminis dono illustrata dico: Dominus illuminatio mea.

Vel certe confirmet in me persona Ecclesiastica gratiam bene in baptismo coeptam per unam unctionem, qua mihi contulit remissionem peccatorum, de caetero per secundam unctionem daturus in profectu virtutum bona merita, et per tertiam aeternae beatitudinis praemia sempiterna. Ad haec bona consequenda omnia cooperantur mihi in bonum, quae, Domino juvante, vel permittente, sustineo, dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas. Quod enim pro sola carnalitate mea consumenda sint admissi, inde patet, quia quasi devoratis carnibus meis, peccatis videlicet ministerio eorum consumptis, etiam dum appropiant super me, qui scilicet se mihi praeferunt, infirmati sunt paulatim cassata, et debilitata fortitudine illorum, secundum quod scriptum est: Eratque longa concertatio inter domum Saul, et domum David. David proficiens, et semper se ipso robustior; domus autem Saul decrescens quotidie. Sic, sic infirmati sunt, et tandem omnino occiderunt non tantum amici simulati, qui blanditiis volunt seducere, sed et inimici mei, qui ex odio aperto tribulant me, ipsi infirmati sunt, et ceciderunt, tam maligni spiritus, quam maligni homines, vel ipsae vitiorum malignitates, quibus, dum consensi ad malum, non sensi tribulationes eorum. Sed ubi eis disposui, ac firmissime proposui non consentire, quotiescunque mihi contingit eorum tentamenta sentire, continuo quae prius mihi erant ad delectationem, versa sunt mihi in tribulationem et dolorem, et in his, quae prius dilexi, tribulationem et dolorem inveni. Tribulatio autem haec patientiam operabatur, patientia probationem, probatio vero spem; spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in corde meo per primam unctionem tam copiose, ut etiam ipsos inimicos tribulantes diligam, eisque pro malis bona cupiam. Propterea infirmati sunt, et ceciderunt malo casu, quo cecidit maximus inimicorum meorum Saul, et filii ejus in monte Gelboe, quos ego plangens dixi: Quomodo ceciderunt fortes in bello, aquilis velociores, leonibus fortiores? Montes Gelboe, nec ros, nec pluvia veniat super vos, ubi ceciderunt fortes Israel. Considera tu quisque sapienter psallens hunc sapientis David planctum super casu inimicorum suorum. Non enim insultat illis cadentibus, imo jam per unctionem primam doctus gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus per hoc se dignum exhibuit secundae ac tertiae unctionis, quod ex radice dilectionis condolendo illis, et hic in psalmo plangit dicens:

Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt, et ceciderunt! Et alias dicit plorans: Quomodo ceciderunt fortes in bello? Plangit quisque carnalis cadentibus charis et amicis, atque gaudet in ruina inimicorum, qui, etsi prima unctione in baptismo sit unctus, per tale gaudium nisi poenitentia purgetur, justo judicio Dei secunda et tertia unctione privabitur, ne videlicet vel in praesenti vita bonis meritis, vel in futura bonis praemiis ditatus computetur inter filios regni, sed sit filius irae, filius gehennae, quibus dicitur: Vae vobis, qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis. Tu fortasse cadentibus inimicis tuis in monte Gelboe, in alto videlicet superbiae gaudens in eorum casu cantas, et dicis: Dominus illuminatio mea, et salus mea, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas. Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt, et ceciderunt. Sic psallendo sicut David putas te habere bonum sensum, ut sit psalmus tuus David: sed nescis te esse de numero illorum, de quibus Amos propheta loquitur: Sicut David putabant se habere vasa cantici, et nihil patiebantur super contritionem Joseph( Amos, VI, 5). Contritio Joseph in hoc loco ponitur pro contritione cujusque fratris mala patientis, qualia ille passus est primo a fratribus, deinde a domina sua Aegyptiaca. Qui talia vel pejora patientibus ipsis quoque inimicis suis non compatitur, non ei congruit hic psalmus David, in quo cadentes inimicos plangit dicens in cordis sui contritione: Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt, et ceciderunt! Item alibi: Quomodo ceciderunt fortes in bello?

Ut autem hunc ejus planctum diligentius consideratum in hoc psalmo ante oculos tuos habeas, tu qui cum David psallere ac plangere desideras, animadverte plenius, quod de planctu ejus in libro Regum continetur, ubi dicitur: Planxit autem David planctum hujuscemodi super Saul, et Jonathan filium ejus, et praecepit ut doceret filios Juda arcum, sicut scriptum est in libro justorum: Inclyti Israel super montes tuos interfecti sunt, etc. Quis planxerit, quid vel quare planxerit, amplius autem quid mysticum signet si rite consideres: planctus iste rationabilis, et de thesauro sapientis prolatus est. Quis planxit? Rex unctus electionis suae non inscius, qui non ignoraret per mortem Saul vacuum factum sibi esse thronum regium, ut qui profugerat, jam repatriaret, qui exsulaverat, jam regnaret. Mira ergo innocentia, mira adversus ambitionem temperantia! Parum fuerat manibus temperasse dicendo: Propitius sit mihi Dominus, ne extendam manum meam in christum Domini. Nam poterat et haec dicens optare, ut aut dies mortis ejus veniret, aut in praelium descendens periret. Sed ecce occulta cordis manifestus justitiae actus defendit, dum et ipse plangit, et per poenam vel mortem ejus, qui nuntiaverat, nemini suorum exsultandum esse decernit. Recte igitur canat, secure canat David fortis et dicat: Domine Deus meus, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis. Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis.

Quid autem planxit? Illud videlicet, quod Saul, cum esset Christus Domini, propter superbiam suam hoc commeruit, ut et ipse projiceretur a facie Domini, et cum illo cunctus Israel caderet coram hostibus suis, inclytis suis interfectis. Hoc plane viro sapienti plangendum erat, qui sciret in summa sibi humilitate cavendum esse exemplum ejus, qui cum esset Christus Domini, superbiendo spiritui maligno mancipari meruit, et eo usque devolutus est, ut consulto spiritu pythonico plena praevaricatione damnabilis vitam praesentem miserabili fine concluderet.

Et quare planxit? Ut docerent, inquit, filios Juda arcum, sicut scriptum est in libro justorum. Arcum, id est, belli fortitudinem, qui profecto arcus, vel quae fortitudo belli non est alia, quam manus vel auxilium Domini. Et recte hoc loco per arcum tota fortitudo belli significatur, quia videlicet maxime per arcum perierat Saul, sicut supra scriptum est, quia secuti sunt eum viri sagittarii et vulneratus est vehementer a sagittariis, quod utique non evenisset, si suum et ipse tenere arcum vel intendere voluisset, id est si suam in Deo spem posuisset, sine quo nunquam vicit, aut fortiter fecit Israel, sicut scriptum est, inquit, in libro justorum. Liber justorum quamvis quidam liber possit intelligi, qui hodie nusquam inveniri possit, constantius tamen liber idem hic intelligitur, de quo scriptum est in Numeris: Unde dicitur in libro bellorum Domini: Sicut fecit in mari Rubro, sic faciet in torrentibus Arnon, etc. Liber autem bellorum Domini, quis est nisi omnis Scriptura sacra, ex qua sine dubio docemur bellare bella Domini? Nec enim ante Moysen, qui illud dixit, scriptum fuerat quidpiam hujusmodi. Igitur ut docerent, inquit, filios Juda arcum, sicut scriptum est in libro justorum, id est, quia male pugnaverant filii Israel ob culpam suam, discerent saltem filii Juda contribules sui ponere Deum adjutorem suum, sicut omnes justi fecerunt, quorum omnes victoriae Deo mirabiliter cooperante sunt peractae, sicut testantur Scripturae quae, etsi pluribus libris distinctae, uno tamen Spiritu conscriptae sunt, et idcirco recte in unum reputantur librum, juxta illud: Et vidi in dextera sedentis super thronum librum scriptum intus, et foris signatum sigillis septem.

Quomodo vero per hujusmodi planctum dicendo: Inclyti Israel super montes tuos interfecti sunt, quomodo ceciderunt fortes in bello aquilis velociores, leonibus fortiores, Jonathas in excelsis tuis occisus est! Quomodo, inquam, per hujuscemodi planctum discunt filii Juda arcum praedictum? videlicet, ut sit subaudiendum: ab hoc experimento discant quicunque pugnant, quod, etsi fortes sint et inclyti multum, etsi velocitatem aquilarum atque fortitudinem habeant leonum, nullatenus tamen victoriam, adversante Deo, perficere poterunt; ab hoc, inquam, experimento istud discant. Nam ecce super montes tuos, o Saul; super montes, inquam, tuos, id est propter superbiam tuam inclyti Israel interfecti sunt, fortes ceciderunt tecum. Sed et Jonathas in excelsis tuis; tuis, inquam, non suis occisus est. Nam non propter suam, sed propter patris superbiam filius hic meliori patre dignus mortuus est. Repugnant namque quod dicitur: Sagitta Jonathae nunquam abiit retrorsum. Sagitta Jonathae fides fuit Jonathae, qua cum ipso David foedus iniit: et nunquam retrorsum abiit, nunquam enim foedus illud irritum fecit. Dicendo autem: sagitta Jonathae pro eo ut diceret: Fides Jonathae, pulchre ad rem gestam respexit. Supra namque scriptum est: Pepigit ergo Jonathas foedus cum David. Et addidit Jonathas dejerare David, eo quod diligeret illum; sicut enim animam suam, ita diligebat cum. Dixitque ad cum Jonathas: Cras Kalendae sunt, et requireris: requiretur enim sessio tua usque perendie. Descendes ergo festinus, et venies in locum, ubi celandus es in die, quo operari licet, et sedebis juxta lapidem, cui nomen est Ezel. Et ego tres sagittas mittam. Si dixero puero: ecce sagittae intra te sunt, tolle eas: tu veni ad me, quia pax tibi est, etc. Ergo sagitta Jonathae nunquam abiit retrorsum. Id est foedus, in quo sagittarum signo usus est Jonathas, nunquam fecit irritum.

Haec dicens, et planctum hujusmodi plangens confortat tamen, et suadet Israel opportunam a Deo sperare consolationem. Ait enim: Nolite nuntiare in Geth, neque annuntietis in compitis Ascalonis, ne forte laetentur filii Philisthiim, ne exsultent filiae incircumcisorum. Quod est dicere: quamvis inclyti Israel interfecti sint, quamvis ceciderint fortes, et arma bellica perierint, citius resumite arcum vestrumque bona spe roborate brachium, ut non vacet hostibus aestimare, quod plenum de vobis egerunt triumphum, ut annuntient illis, quamvis fortes ceciderint, vos adhuc Deum tamen habere fortissimum.

Quare autem montes, inquit, Gelboe nec ros, nec pluvia veniat super vos, neque sint agri primitiarum? Videlicet, ut ipsa montis ariditas perpetua permanens posteris sit necessariae rei documentum, ut semper prae oculis habeant, unde commoneantur futuri reges cavere superbiae vitium, propter quod ibi abjectus sit clypeus fortium, clypeus Saul, tam ignobiliter, ac si non esset unctus oleo, ac si nunquam efficax rediisset a sanguine interfectorum, ab adipe fortium. Filiae, inquit, Israel super Saul flete: flendus est enim: quia qui vestiebat vos coccino in deliciis, qui praebebat ornamenta aurea cultui vestro, subauditur: de praedis hostium, quas agebat, nunc ipse nudus jacet, nunc ipse hostium visibilium atque invisibilium praeda factus est.

Quid tandem planctus iste mysticum signat, nisi lamentum veri David, id est manufortis Christi, quo gentis suae, gentis Judaicae flevit ruinas? Ille namque per semetipsum videns civitatem flevit super illam dicens: Quia si cognovisses et tu. Et per Apostolum suum jam peractam deflet ruinam dicente illo, in quo sine dubio ipse loquitur Christus: Veritatem dico in Christo, non mentior, testimonium mihi perhibente conscientia mea in Spiritu sancto, quoniam tristitia magna est mihi, et continuus dolor cordi meo; optabam enim ipse anathema esse a Christo pro fratribus meis, etc.. Plangit ergo David Saul, et eos qui ceciderant, fortes et inclytos Israel; plangit manufortis sive desiderabilis Christus superbiam carnalis Israel, falsamque Israelitarum fortitudinem, de qua ipse in psalmo: Et irruerunt, inquit, in me fortes, suam videlicet justitiam statuere volentes, et non in gratia Dei, sed in operibus legis, quasi inclyti gloriantes. Et vae illis qui planctum hujus David nequaquam poenitentiae suae praevenerunt lamentis! Plangendo autem et hoc praecipit, ut docerent filios Juda arcum, ut docerent filios confessionis suae, scilicet Christianum de gentibus populum non gloriari quasi de suis meritis, sed subjiciendo se gratiae Dei, verum et constantem tenere supernae fortitudinis arcum. Quod praeceptum docendi Apostolus sagaciter exsequens: Quod, inquit, si aliqui ex ramis fracti sunt, tu autem, cum oleaster esses, insertus es in illis, et socius radicis factus es, et pinguedinis olivae: noli gloriari adversus ramos. Quod si gloriaris, non tu radicem portas, sed radix te. Noli altum sapere, sed time. Si enim Deus naturalibus ramis non pepercit, ne forte nec tibi parcat. Haec et caetera cum dicit, profecto docet filios Juda arcum, ut scilicet, si fortiter agere velint, non glorientur, sed humiliter stent in gratia Dei.

Nam inclyti, inquit, Israel super montes tuos interfecti sunt, et ceciderunt fortes. Inclyti videlicet qui sunt secundum carnem Israelitae, quorum adoptio est filiorum, et gloria, et testamentum, et legis latio, et obsequium, et promissa, quorum patres, et ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Amen. Itaque secundum haec vere quidem inclyti sunt, sed de his superbiendo falso fortes sunt. Idcirco interfecti sunt, idcirco ceciderunt, maxime ob culpam sacerdotum, deceptam plebem devorantium. Propter quod dicit: Montes Gelboe, nec ros, nec pluvia veniat super vos, neque sint agri primitiarum. Gelboe namque devoratio, sive decursus interpretatur, quo nomine non incongrue Pharisaei, sive sacerdotes illi denotantur, quos in domo Patris latrocinantes et praedam de populo facientes Salvator cum flagello ejecit, devoratores et voraces, juxta illud propheticum: Peccata populi mei comedunt( Ose IV, 8). Igitur, montes, inquit, Gelboe, nec ros, nec pluvia veniat super vos, nec sint agri primitiarum, id est, universa valle gentium humilium superne irrorata et compluta, ut abundet frumento, ut edant pauperes, et saturentur et laudent Dominum, vos alti et superbi neque rorem, id est Spiritum sanctum, neque pluviam accipiatis, id est salutaris doctrinae verbum. Nam et nubibus meis mandabo ne pluant super vos imbre. Nubibus, inquam, meis, id est apostolis meis mandabo ut vestrae superbiae se subtrahant, pluantque gentibus Evangelii praedicationem. Itaque non eritis agri primitiarum, non eritis primitiva messis, quae deportetur hoc tempore de vobis in illud coeleste horreum, donec subintret plenitudo gentium. Tunc enim reliquiae salvae fient ex vobis, eritque non jam primitiva, sed serotina messis. Quare? quia ibi abjectus est clypeus fortium, clypeus Saul, quasi non esset unctus oleo. Ibi, inquam, id est in superbia vestra ego abjectus sum, qui solus clypeus sum fortium, qui esse debueram clypeus Saul, id est defensio vel protectio furiosi vel arreptitii populi hujus. Vestro namque suasu negavit me ante faciem Pilati, negavit, inquam, dicens: Non habemus regem nisi Caesarem. Quid hac negatione, nisi clypeum suum, clypeum fortium abjecit, quasi non esset unctus oleo, quasi non essem ego Messias, non essem Christus, non essem unctus Spiritu sancto testimonium habens a sanguine interfectorum, ab adipe fortium, scilicet malignorum spirituum, vel impiorum hominum, quasi nullam omnino praedam tollere possem de manibus inimicorum meorum.

Igitur post haec consuluit David Dominum, dicens: Num ascendam in unam de civitatibus Juda? Et ait Dominus ad eum: Ascende. Et dixit David: Quo ascendam? Et respondens, ait, in Hebron( II Reg. II, 1). Hactenus profugus, hactenus exsul ploravit et flevit multa amaritudine inebriatus; nunc autem repatriare et regnare obedienter paratus in tabernaculo Dei sui cantare et psallere vult, videlicet in exemplum ejus, cujus in persona ipse loquitur: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum, cantabo et psallam in gloria mea. Nempe et huic consulenti, num ascendam in unam de civitatibus Juda? Ascende, inquit, in Hebron: et illi in sepulcro velut responsum patris praestolanti, quippe qui non a semetipso venit, sed obedienter omnia fecit: Exsurge, inquit, gloria mea, exsurge, psalterium et cythara. Et ille protinus: Exsurgam, inquit, diluculo; et quasi jussus in Hebron ascendere libenter hoc accipiens: Confitebor, inquit, in populis, Domine, et psallam tibi in nationibus. Hebron namque civitas sepulcrum erat Abraham, Isaac et Jacob, et maximi Adae, sicut in libro Jesu Nave scribitur. Unde et Cariatharbe dicebatur. Nomen, inquit, Hebron antea vocabatur Cariatharbe, quod interpretabatur civitas quatuor. Adam maximus ibi inter Enacim situs est. Hebron itaque Davidici regni principium propter Abraham quidem, et Isaac et Jacob ibi sepultos populum significat Judaicum; propter Adam autem maximum ibidem situm universum designat genus humanum. Proinde David recte et in persona sua in Hebron ascendere jubetur, ubi secundo erat ungendus in regem super tribum Juda, quod interpretatur confitens, et in persona Christi cantare docetur: Confitebor tibi, inquiens, in populis, Domine, et psallam tibi in nationibus. Attamen consulens in unam tantum quaerit ascendere de civitatibus Juda; quia videlicet non nisi in una unius fidei Ecclesia Christus regnat. Et hic in psalmo isto: Unam, inquit, petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae. Quasi dicat: Recte unam petii a Domino, qui mihi conscius fui tantae charitatis et unanimitatis, ut etiam inimicos diligerem, ac de ruina illorum plangerem tam unanimi compassione, et tanta condolendi affectione, quanta expressa est in planctu meo de quo jam dictum est et adhuc dicendum est. Non enim frustra post planctus mei completionem statim unam petii et accepi, unam videlicet de civitatibus Juda, in qua secundam et tertiam suscepi linitionem, sive unctionem in planctus et luctus mei consolationem. Sed ideo certa ratione cautaque Dei ordinatione factum est hoc in me David, vel potius in Filio et Deo meo vero David flente super civitatem Jerusalem, et plangente inimicos suos ante exaltationem sui, ut tu, quicunque cupis bene psallere hunc psalmum David ad obtinendam secundam et tertiam linitionem in meritis virtutum et praemiis beatitudinum, scias tibi prius esse plangendum in charitativa compassione pereuntium inimicorum tuorum, et sic ascendendum in unam civitatum, in qua divina gratia largiente accipias regalem unctionem.

Noli ergo similis esse Sauli superbo et invido, qui arcum suum, divinum scilicet non habens auxilium, vehementer a sagittariis vulneratus, tandem super gladium irruit ac periit. Habeas itaque tu arcum tuum, dilectionem videlicet veritatis rigidam quasi lignum in arcu, et charitatem fraternitatis quasi chordam de carneis visceribus confectam, qua rigor veritatis temperetur et flectatur ad compassionem. De hoc arcu mitte sagittas contra inimicos tuos orando et preces assiduas fundendo pro eorum salute. Sint sagittae tuae acutae, et tunc populi sub te cadent non in carnali morte, sed in corde inimicorum regis, ut videlicet corde humiliato ex inimicis regis fiant amici regis, et cuilibet parvulo in regem uncto non invideant regnum, quomodo Saul invidit mihi parvulo David uncto in regem. Si autem te pro illis orante non cadent in corde inimicorum regis, sed cadent in monte Gelboe, tu eos ita plange, ut tuo planctu doceas filios Juda arcum sicut scriptum est in libro Justorum: quia omnis Scriptura divinitus inspirata hoc docet, ut et amicos in Deo et inimicos diligamus propter Deum. Cum tibi hujus charitatis conscius fueris, cum tu non ut Saul sagittis inimicorum vulneraris, quia in improperiis et conviciis eorum non ita sauciaris, ut sanitatem charitatis perdas, imo ejusdem geminae charitatis arcu preces assiduas velut sagittas acutas emittis pro salvandis inimicis, cumque in talis charitatis compassione videns inimicos tuos cecidisse dixeris: Qui tribulant me inimici mei ipsi infirmati sunt, et ceciderunt; tunc ex magna fiducia poteris psallere in finem et dicere:

VERS. 3 ET 4. Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum. Si exsurgat adversum me praelium, in hoc ego sperabo. Unam petii a Domino, hanc requiram. Igitur ego David exsul, et profugus a facie Saul ego semel unctus in regem, sed expulsus a regno mihi destinato, et habitans in Siceleg parvula sub rege alienigena; ego, inquam, David conscius mihi et magnae congratulationis in prosperis inimicorum, et magnae compassionis in eorum adversis, non credo me coram inimicis ruiturum, sicut ruit Saul: Sed credo me videre bona Domini in terra viventium( infra 13). Ideo si consistant adversum me castra Philisthinorum, id est molimina quorumlibet seu visibilium seu invisibilium inimicorum, non timebit cor meum, charitatis fraternae sibi conscium, quod neque sagittis alienis per opprobria malignorum sauciatur, neque proprio gladio per iram suam confoditur in monte Gelboe; quia non est in altitudine Satanae. Et si non tantum molimina conspirationum adversum me consistant, sed etiam exsurgat adversum me praelium, id est manifestus conflictus impugnantium allophylorum: In hoc ego sperabo, sciens, quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum.

Sic mihi David contigit historialiter ante secundam linitionem plerumque, ut exercitatus assiduis praeliis idoneus inveniret ad secundam et tertiam unctionem. Novissime autem consurrexit adversum me praelium, quando succensa civitate Siceleg hostes abduxerant uxores meas duas et omnem praedam captis mulieribus et parvulis, tunc ego consului Dominum, dicens: Persequar latrunculos istos an non? Et ait: Persequere. Sine dubio enim comprehendes eos, et excuties praedam. Tali responso Domini confortatus dixi: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum; si exsurgat adversum me praelium, in hoc ego sperabo. Nec frustratus sum in hac spe mea; nam et hostes victoriose superavi, et multam praedam tuli, de qua dicebatur: Haec est praeda David. Hac igitur praeda ditatus, cum subito audissem cecidisse Saul regem in praelio aemulum meum, multarum civitatum dominum, ego unam petii a Domino, unam tantum civitatem petii, dicens: Num ascendam in unam de civitatibus Juda? Et hanc unam requiram, ut ultra non compellar exsulare inter gentes idola colentes et euntes ad simulacra muta, prout ducuntur; sed inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam voluptatem Domini, et visitem templum ejus.

Aliter: Ego Christus verus David, persequente me Saule, id est morte in ea nocte, qua tradendus eram ad mortem, superaturus ipsam mortem, unam petii a Domino, et hanc requiram, semper interpellans ego Unitas pro meorum perficienda unione usque in finem saeculi. Nempe vox mea haec est. Pater, quos dedisti mihi, volo, ut omnes unum sint, sicut et nos unum sumus, ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Sic unam petii a Domino tunc moriturus pro gente, et non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui erant dispersi, congregarem in unum, ita ut fiat unum ovile et unus pastor. Hanc unam, hanc videlicet unionem tunc petii semel moriendo: et hanc requiram quotidiano mortis meae sacramento sacerdotibus meis illud celebrantibus et orantibus pro Ecclesia sancta, quam pacificari, custodiri, adunari et gubernari optantes unam petunt et requirunt. Imo ego, qui hanc unam in mea persona petii, ego idem ipse per ora sacerdotum hanc requiram, dum in sacramento altaris annuntiabitur mors mea, donec veniam in fine saeculi, ut inhabitem in domo Domini cum pace bellis undique sedatis, et membris meis perfecte mihi capiti adunatis, ac diversis lapidibus super me angulare fundamentum coaedificatis, atque Deo Patri conciliatis per me lapidem angularem, ac mediatorem.

Apostolus dicit: Mediator unius non est, Deus autem unus est. Duo enim erant, Deus, et homo, diversi, et adversi. Deus erat justus, homo erat injustus: in hoc nota adversos. Homo erat miser, Deus bonus: in hoc nota diversos. Sic igitur homo et adversus Deo erat per injustitiam, et diversus a Deo per miseriam, propter hoc necesse habuit homo primum quidem justificari a culpa, ut reconciliaretur; postea vero liberari a miseria, ut reformaretur. In hoc ergo mediatore eguit homo ad Deum, ut reconciliaretur illi, et reduceretur ad illum. Sed causam dissidentium agendam convenienter suscipere non posset, qui non aliqua societatis ac pacis amicitia utrinque familiaris, atque propinquus existeret. Propter hoc ergo Filius Dei factus est homo, ut inter Deum et hominem reconciliationis et pacis mediator esse possit. Suscepit humanitatem, per quam hominibus appropinquaret; retinuit divinitatem, per quam a Deo non recederet. Factus homo sustinuit poenam, ut demonstraret affectum; servavit justitiam, ut conferret remedium. Verbum quidem, quod cum Deo Patre unum erat per ineffabilem unitatem, cum homine assumpto unam factum est per admirabilem unionem. Unitas in natura, unio in persona, cum Patre Deo unum in natura, non in persona, cum homine assumpto unum in persona, non in natura. Quid magis unum, quam unitas? Quod unitate unum est, summe unum est. Verbum et Pater unitate unum erant, quia natura unum erant. Et voluit ipsum Verbum unum nobiscum fieri, ut nos in se, et per se unum faceret etiam cum illo, cum quo ipsum unum erat. Assumpsit ergo ex nobis nostram naturam, ut eam sibi sociaret per unionem in persona, quae sociata non erat per unitatem in natura, ut per id quidem, quod de nostro unum secum faceret, nos sibi uniret, ut cum ipso unum essemus per id, quod nostrum sibi unitum erat, et per ipsum unum essemus cum Patre, qui cum ipso unum erat. Pater, inquit, sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum, sicut et nos. Non pro eis autem rogo tantum, sed pro eis, qui credituri sunt per verbum eorum in me, ut et ipsi in nobis sint unum, et mundus credat, quia tu me misisti. Et ego claritatem, quam dedisti mihi, dedi eis, ut sint unum, sicut et nos unum sumus. Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum, et cognoscat mundus, quia tu me misisti. Rogat unitas pro unione, Verbum cum Patre unum in natura, homo cum Verbo unum in persona, membra cum capite unum primum in justitia, postea in gloria. Ut enim in justitia unum sint, cognoscat mundus, quia tu me misisti. Ut autem in gloria unum sint, volo, ut ubi ego sum, et illi sint mecum, ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, quia dilexisti me ante constitutionem mundi.

Hanc unam petii a Domino, hanc requiram, hanc petii semel oblatus ad multorum exhaurienda peccata per crucem et sanguinem cum aqua de latere meo exeunte delens chirographum, paci et unitati contrarium. Hanc requiram quotidie interpellans apud Patrem pro meis uniendis nunc in una justitia, post hoc in una gloria, ut videlicet in vita temporali sit eis unus Dominus, cui serviant omnes humero uno, sicut et in Isaia legitur. Sit quoque illis una fides, unum baptisma, sicut vocati sunt in una spe vocationis, ut habentes cor unum et animam unam in bono, unum denarium unanimiter exspectent nunc in vinea laborantes, posthac vero in vita aeterna sint consummati in unum in societate sanctorum angelorum, quae societas quotidie ascendentibus illuc aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum, id est in unum. Primo sint unum, ut se diligant invicem, et non sint in eis schismata, sed id ipsum dicant et sapiant omnes. Deinde mortalitatis tunica exuti adhaerentes Patri spirituum, sint unus Spiritus: quoniam qui adhaeret Domino unus Spiritus est. Adhaerentes Patri luminum sint quoque ipsi lux una in Domino; sicut ex diversis lampadibus in una domo lucentibus una claritas perficitur, ut ipsi clari videant claritatem meam, quam dedisti mihi Pater, quia dilexisti me ante constitutionem mundi, priusquam linitus essem vel in regem, vel in sacerdotem. Etenim totam linitionem hujusmodi ad naturam assumptae humanitatis pertinentem praecessit aeternalis claritas divinitatis meae, in qua dilexisti me ante constitutionem mundi.

Ne autem in me uno Dei et hominum mediatore divinitas et humanitas haberet claritatem diversam, ego unam petii claritatem meae humanitati, quam in divinitate mea semper habui. Dixi ergo: Clarifica me, tu Pater, apud temetipsum claritate, quam habui, priusquam mundus fieret. Sic unam claritatem mihi homini petii, quam ego Deus Dei Verbum semper habui: hanc requiram in membris meis desiderio desiderantibus, ut videant ipsam claritatem meam, eamque videndo sint una clara domus, de qua nunc dico: ut inhabitem in domo Domini, et de qua dicitur alias: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum eis.

Aliter: Ego David, ego fidelis cum fideli David, ego poenitens cum poenitente David, ego persecutionem ferens cum David, ego deperditionem inimicorum plangens cum David, ego humilis cum humili David, ego, inquam, talis et talis existens inter perfectos, aut certe saltem inter imperfectos adhuc positus talis esse concupiscens, habens talem concupiscentiam, quasi linitionem primam, ut habeam linitionem secundam et tertiam in virtute meritorum et beatitudine praemiorum, Unam petii a Domino. Qui in hac vita volunt esse felices, petunt multa et multiplicia. Ego vero qui post hanc vitam beatus esse desidero, unam petii, unam petitionem feci, unius tantum rei, videlicet ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam voluptatem Domini, et visitem templum ejus. Quae una res, quoniam indesinenter petenda est, hanc requiram omnibus diebus vitae meae: omnibus diebus vitae mortalis requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae immortalis, in qua licet sit sola dies una melior super millia, tamen pro una die interminabilis aeternitatis, pluraliter dico diebus, ut inexhaustam aeternitatem quam aliter non possum, saltem humana nominum pluralitate designem. Sive dicatur unum neutraliter, ut in Evangelio, ubi dicitur: Porro unum est necessarium. Et in Apostolo unum supernae vocationis postpositis multis, quae retro sunt, proponitur bravium: sive dicatur feminino genere: unam petii, non differt in sensu, quia ego David fastidiens multa quae retro sunt, quia temporalia sunt, in quibus turbatus erga plurima sollicitor, unum illud peto, quod est necessarium, unam petitionem petii, quam prae omnibus petitionibus meis cupio exaudiri, videlicet, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam voluptatem Domini, et visitem templum ejus. Quandiu luteam domum fragilem ego fragilis inhabito, longe sum ab illo uno, quod persequor, ab illa una, quam petii: quia homo natus de muliere, brevi vivens tempore, repletur multis miseriis; qui quasi flos egreditur, et conteritur, et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. Ideo contra multitudines miseriarum unam beatitudinem, contra instabilitatem vitae umbraticae unam vita permanentis aeternalem identitatem petii, et hanc requiram, ut, a multis miseriis liberatus, et una beatitudine sempiterna ditatus, atque deposita mortalitatis variabilitate unitati semper invariabili configuratus, habitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, in domo non manufacta, aeterna in coelis.

Ut videam voluntatem Domini omnibus diebus vitae meae, illa petitione pleniter exaudita, qua tibi Deus Pater dicimus: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Hic enim, dum ab uno separati periclitamur inter multa, nos multiplices unam simplicis divinae voluntatis identitatem videre non possumus; quia sicut homo, qui est in motu, turres et montes immobiles putat moveri, sic nos variabiles divinam voluntatem putantes mutari et variari, ut nunc hoc, nunc illud velit, non possumus clare videre quid Deus velit, quisve mortalium in ejus judiciaria sententia odia an amore dignus sit. Ideo illius domus inhabitationem peto, in qua videam voluntatem Domini plene, quam nunc ex parte cognosco. Scio enim quod sim vocatus, nescio tamen utrum sim electus et ad beatitudinem praedestinatus. Una unctione jam unctus sum, quoniam ad fidem vocatus credo videre bona Domini in terra viventium: sed quoniam adhuc ignoro utrum odio an amore dignus sim, adhuc unam unctionem petii, et hanc requiram, ut videlicet per charitatis unanimitatem fidei adjunctam sic inhabitem in domo Domini, ut possim cantare: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum: sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron. Hanc unctionem de tali unguento peragendam petii, et hanc requiram, ut ex hac de beneplacito Dei, erga me certificatus videam voluntatem Dei, et visitem templum ejus. Visitem, id est cum desiderio et jugi frequentia inspiciam templum ejus, id est coelestem Jerusalem, vel humanam ejus naturam, quae est templum Divinitatis.

Alia translatio habet: ut contempler delectationem Domini, et protegar a templo ejus. Idem sensus est, quasi dicat: Inhabitem in domo eo utique fine, ut contempler delectationem Domini, id est facie ad faciem appareat mihi desiderabilis species Dei, et protegar, id est absorpta morte induar immortalitate non aliunde data, sed ab ipso protectore templi ejus, in quo habitat. Simulacra gentium proteguntur a suis templis; sed Deus noster in ipso templo manens proteget templum suum. Haec autem hac fiducia peto;

VERS. 5. Quoniam abscondit me in tabernaculo suo. Ego David persequente me Saule ad tabernaculum fugi, atque ibi sacerdote Abimelech donante panes accepi, quos non licebat edere, nisi solis sacerdotibus, insuper et gladium Goliath Philisthaei reconditum in tabernaculo accepi ad mei defensionem et protectionem: Sic protexit me Dominus in abscondito tabernaculi sui.

Item ego verus David, persequente me morte, in abscondito tabernaculi sum protectus per Divinitatem latentem in abscondito tabernaculi, id est carnis meae.

Similiter ego quicunque vel innocens cum puero David, vel poenitens cum peccatore David, confidens in Deo protectus sum in abscondito tabernaculi sui. Tabernaculum Deitatis est caro Christi, in qua per fidem et spem me occultat, ne videar a quaerentibus me, sicut figuraliter David, cum fugeret Saul, absconditus est in latibulis, ne videretur. Abscondit, dico, in die malorum meorum, id est tempore tentationum, quod est dies vitae, vel in die malorum, quo soli mali florent. Et protexit me in abscondito tabernaculi sui. In abscondito dicit, quasi aliae partes ejus sint forinsecae, et intus sit penetrale, quod utique ita est. Nos enim forinseci sumus, in quibus per gratiam habitat. Ipse vero sacerdos est in abscondito tabernaculi Dei, quia Divinitas de nostro tabernaculo carnem sibi personaliter univit, in qua latuit. Qui vero in eum credit corde ad justitiam, admittitur in absconditum tabernaculi. Unde Apostolus: Vita nostra abscondita est cum Christo in Deo.

Potest etiam dici: ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, id est, quandiu vivo, non excludar aliqua adversitate ab unitate fidelium, ad hoc, ut videam voluntatem Domini, id est, ut praecepta intelligam, et si non oculis, saltem mente visitem templum ejus, id est corpus Christi, vel me faciam templum ejus, quod utique potero, quoniam abscondit me in tabernaculo suo. Inde panis mihi datur sacerdotalis per sacramentum Altaris. Inde mihi gladius, quod est Verbum Dei absconditum in panis et vini sacramento, atque tali pane satiatus, et tali gladio munitus, persequente me Saule, id est peccato, fortiter ascendam ego David super abruptissimas petras quasi caprea, quasi cervorum hinnulus, et dicam in laudibus Dei:

VERS. 6. In petra exaltavit me, et nunc exaltavit caput meum super inimicos meos. Petra enim Christus,, in quem ego David propheta credidi venturum, et ego quicunque David innocens, vel poenitens in Ecclesia credo eum venisse in mundum, et iterum relicto mundo ivisse ad Patrem tracturum post se et ad se omnia. In hac petra, in hujus fidei soliditate nunc exaltavit me, quia super hanc, inquit, petram, id est, super me ipsum aedificabo Ecclesiam meam, et nunc etiam in tempore peregrinationis meae, dum fugio Saulem, id est, peccatum, exaltavit caput meum super inimicos meos. In eo enim, quod ipso donante corde credidi ad justitiam, abscondit me in abscondito tabernaculi sui: in eo vero, quod ore confessus sum ad salutem, nunc exaltavit caput meum in petra. Dixit enim ipsa Petra uni Petro confidenti, et in ipso cuilibet confitenti: Tu es Petrus, et super hanc Petram aedificabo Ecclesiam meam. Sic in petra exaltavit me, et nunc exaltavit caput meum super inimicos meos, qui sunt portae inferi, de quibus promittitur firmissimae fidei, quia portae inferi non praevalebunt adversus eam. Neque enim daemones, neque maligni homines, neque vitiosi motus carnalium cupiditatum, qui omnes inimici et portae inferi possunt intelligi, super hanc Petram fundatam Ecclesiam, vel mentem cujusque fidelis poterunt movere, quia etsi illisum fuerit flumen domui tali, non poterit eam movere; fundata enim est supra firmam petram. In tali petra exaltavit me ponens me in fidei ac virtutum firmitate.

Decreverat enim Saul persequi me etiam super abruptissimas petras, quae solis ibicibus perviae sunt. Et ego quidem levavi oculos meos in montes multos et petras multas, unde venit auxilium mihi a facie Saulis, id est, consensu peccati criminalis fugienti, cujus manus incidissem, si peccato mortali consensissem. Unde in alio loco dixi: Si est iniquitas in manibus meis: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis. Persequatur inimicus animam meam, et comprehendat. Sed inter omnes montes unus est mons montium, unde venit auxilium mihi. Una est Petra petrarum, in qua refugium est herinaciis, in qua et ego David quasi parvus herinacius refugium habui, et habeo, qui licet peccatorum spinis minutis, et quotidianis totus inveniar coopertus ut herinacius, vel ericius, tamen in foraminibus petrae, id est in vulneribus Christi, qui est agnus tollens peccata mundi, spe firmissima requiesco, dum sicut ipse in cruce, ita ego quoque pro inimicis oro, atque illis cadentibus in monte Gelboe compassionis planctum persolvo.

Ideo non solum futuram spero exaltationem post ultimam regalem unctionem, quae beatis reposita est in finem, quando in resurrectione percipient sancti Spiritus plenam dulcedinem, ut gaudium eorum fit plenum, sed etiam nunc exaltavit caput meum, nunc, licet corpus mortuum, id est absque dubio moriturum sit propter peccatum, tamen super inimicos meos exaltavit caput meum, id est mentem, quae condelectatur, et servit legi Dei, licet captiva teneatur in carne serviente legi peccati. Hanc exaltavit super omnes inimicos meos, id est super vitiosos appetitus, ut non caro spiritui, sed spiritus dominetur carni. Vel caput meum, id est Christum, qui est caput viri, sicut vir caput est mulieris, exaltavit super omnes coelos, quod ego David propheta sine dubio futurum sciens enuntio quasi praeteritum. Ego autem quilibet ecclesiasticus cum David fideli fidelis jam sciens praeteritum confidenter dico: et nunc exaltavit caput meum, id est christum totius Ecclesiae caput, super omnes inimicos meos, Judaeos, haereticos, paganos et falsos Christianos vel spiritus malignos. Pro his omnibus beneficiis.

Circuibo, et immolabo in tabernaculo ejus hostiam jubilationis in gratiarum actione. Et quia ipse se mihi ducem praebet, ego me illi exhibebo militem, et ipso duce quasi miles circuibo in castris ejus consociatus illis de quibus alias dicitur: Convertentur ad vesperam, famem patientur ut canes, et circuibunt civitatem.

In Hebraeo sic legitur: Unam petivi a Domino, hoc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam pulchritudinem Domini, et attendam templum ejus. Abscondit enim me in umbra sua, in die pessima abscondit me in secreto tabernaculi sui, in petra exaltavit me. Nunc quoque exaltabit caput meum super inimicos meos, qui sunt in circuitu meo. Sensus hujus Hebraicae veritatis in ante dictis explanatus est, excepto, quod nunc dicitur: de inimicis, qui sunt in circuitu meo. Quod nimirum recte dicitur: De inimicis: quia in circuitu impii ambulant. Et ideo quanta differentia est inter centrum simplicissimum et multitudinem seu amplitudinem circulorum, centrum quidem circumdantium, sed ipsum centrum nusquam contingentium: tanta est differentia inter meum desiderium et illorum. Nam ego unam petii, illi multa petunt. Laborant illi in circuitu quasi rota nunc elati prosperis nunc depressi adversis. Ego vero quasi centro unitatis cohaerens tam prospera hujus mundi, quam adversa despiciens in uno semper desiderio fui, et semper unam petii, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae.

Omnes qui illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde premuntur, dumque desideriorum turbas intra se excitant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant. At contra sancti viri, quia nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae considerationis ejiciunt. Et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nasci cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla mundi hujus diligunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat ad magnam solitudinem, videlicet intra semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc solus solum inveniret.

Et quidem saeculares hoc volubile saeculum diligentes cum ipso volvuntur, et in ipso, atque cum ipso circumeunt. Ego autem David semel unctus unctione divinae misericordiae per Samuelem, vel ego quilibet innocens, aut poenitens cum David suscepta unctione prima, quae est peccatorum indulgentia, et secundam exspectans, quae est in virtute meritorum, ac tertiam, quae est in beatitudine praemiorum, Deo gratias agens pro unctione jam suscepta etiam preces offerens pro unctione adhuc suscipienda, circuibo in tabernaculo ejus. Si enim in lectulo meo per noctem quaerens dilectum non invenio, surgam, et circuibo civitatem, quaerens quem diligit anima mea. Nam ipsa civitas tabernaculum ejus est, in quo circuibo mente, et inquisitione cunctos ordines beatorum percurrens, vel etiam litanias canens incipiendo a sanctuario, ab ipso videlicet Sancto sanctorum Christo, totius Trinitatis oraculo. Hunc primo invocans, dico: Salvator mundi, adjuva nos. Deinde per omnes ordines electorum factis invocationibus, ut in idipsum redeat meus circuitus, circa finem litaniae revertar ad ipsum Christum, qui est A et Ω, principium et finis, atque in ipso tali sanctuario, scilicet Incarnationis ejus mysterio circuibo, dicens: Per nativitatem tuam libera nos, Domine Per baptismum et jejunium tuum libera nos, Domine. Per crucem et passionem tuam libera nos, Domine. Sic per obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones, pro cunctis ecclesiasticis ordinibus exhibitas circuibo et immolabo in tabernaculo Incarnationis Dominicae, vel totius Ecclesiae hostiam jubilationis in laudibus et precibus, quibus tandem succedit mentis tanta jubilatio, quae verbis non potest exprimi, licet non possit omnino sileri.

Non circuibo cum hoc volubili mundo, ut ejus adversis premar, vel prosperis extollar in modum rotae currentis in luto. Magis circuibo in tabernaculo ejus, id est in tota Ecclesia gaudendo cum gaudentibus, et flendo cum flentibus, ascendens per alienae ac fraternae felicitatis congratulationem, descendens per fraternae miseriae compassionem, in motum rotarum currentium, non in hujus mundi coeno, sed in tabernaculo, vel potius in coelo: quia de his ita scriptum est: cum elevarentur animalia, elevabantur pariter et rotae, cum euntibus ibant, et cum stantibus stabant, et cum elevatis a terra pariter elevabantur. Spiritus enim vitae erat in rotis. Itaque in modum rotarum spiritualium circuibo in tabernaculo ejus.

Vel sicut Martha satagebat circa frequens ministerium, et sicut Paulus ab Jerusalem usque ad Illyricum in circuitu replevit Evangelium: vel certe in contemplatione veritatis, principio et fine in modum rotarum coelestium carentis, et omnia circumplectentis: quidquid enim vere est, in veritate est, et hoc solum est. Quidquid autem nec vere, nec in veritate subsistit, falsum est, imo nihil est. Atque ideo quaecunque intra veritatis circulum non comprehenduntur, quia verae non sunt, nihil sunt. Unde qui a veritate fugiunt, ad nihilum tendunt, dum mentitur iniquitas sibi, aut etiam mentitur aliis dicendo bonum malum, vel malum bonum. Ego autem intra veritatis circuitum constitutus veritatis luce monstrante bonum bonum et malum malum dico, atque in tali veritatis judicio circuibo in tabernaculo Dei omne bonum approbans, et omne malum improbans primitus in mea propria persona, deinde in aliis, qui sunt in tabernaculo ejus. Nam de his, qui foris sunt, prohibemur judicare, dicente Apostolo: Nonne de his, qui intus sunt, vos judicatis? Quid enim mihi de his judicare, qui foris sunt? Nam de his, qui foris sunt, Dominus judicabit. De his ergo, qui intus sunt, licite judicamus. Itaque verum judicans, circuibo in tabernaculo ejus et immolabo in tabernaculo ejus hostiam vociferationis, vel jubilationis, id est laudis, consideratione bonorum, quae vere bona sunt.

Aliter: Circuivi, et immolavi in tabernaculo ejus hostiam vociferationis. Attendi exempla sanctorum, circumspexi omnia creata per diversas pulchritudinum species quasi per diversas voces Creatorem suum laudantia. Consideravi fidem orbis terrarum, per quam Ecclesia cum capite suo exaltata est. Pertractavi beneficia divina mihi specialiter, et Ecclesiae universaliter exhibita, et propter haec omnia in tabernaculo ejus, id est in tota mundi fabrica immolavi hostiam vociferationis, omnes creaturas invitans ad laudandum, et benedicendum Creatorem suum sicut fit in hymno trium puerorum et in ultimis tribus psalmis.

Item in tota Ecclesia, quae tabernaculum Dei est, vel consideratione tabernaculi, id est Incarnationis Christi, qua pro nobis immolatus est, immolavi hostiam vociferationis in hymnis, et canticis spiritalibus, vel hostiam jubilationis in sanctis meditationibus, ubi deficiente, vel quiescente sermone sola jubilatio restat. Nam tali hostia jubilationis pro veris Dei beneficiis ipsa aeterna veritas delectatur, quae non falso, sed vere laudabilis est per omnia, quae in tabernaculo totius mundanae fabricae vel ipsius benignitate agente perficiuntur, vel ipsius justitia disponente fieri permittuntur, cujus et operatio semper bona, et permissio semper justa est. Unde super hujus aeternae veritatis misericordia.

Cantabo, et psalmum dicam Domino; misericordiam scilicet et judicium cantabo credens, et ore confitens Dominum misericordem misericordibus, et judicem sine misericordia immisericordibus. Hoc non solum fide ac voce cantabo. Etiam in hac fide psallam Domino per operis evidentiam demonstrans fidem meam. Nam quia hoc verum credidi, etiam inimicis meis per misericordiam compassus ego David planxi eos planctu magno, qui planctus magnus quasi hostia vociferationis acceptabilis fuit in conspectu veri David suos inimicos plangentis non solum in lamentationibus Jeremiae, aliorumque prophetarum, sed etiam in sua persona. Videns enim civitatem sibi rebellem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses et tu. Tandem post hujusmodi planctus ego Christus verus David pendens in cruce, ac pro inimicis reconciliandis moriens hostiam vociferationis et jubilationis immolavi, sanguine meo vociferante vel clamante melius quam sanguis Abel. Nam sanguis Abel clamans de terra postulavit vindictam; sanguis vero meus in ora fidelium fusus clamat de terra, de tota videlicet sancta Ecclesia postulans non vindictam, sed misericordiam, sed indulgentiam, sed gratiam, sed pacem. Propterea dico:

VERS. 7. Exaudi, Domine, vocem meam, qua clamavi ad te. Sanguine meo clamante ad te de terra, id est de tota Ecclesia, quae per fidei confessionem aperuit os suum, et suscepit, atque quotidie suscipit sanguinem meum clamantem et orantem pro illa una impetranda, quam petii semel oblatus ad multorum exhaurienda peccata, et adhuc peto eamdem unam, quam petii, peto in sacramentis mysticis, peto in membris meis, ideo dico: Exaudi, Domine, vocem meam, qua clamavi ad te. Vocem meam plenam gemitibus inenarrabilibus pro unctione secunda et tertia exaudi, Domine.

Et est quidem inter has duas unctiones una, quae in virtute meritorum consistit, antecedens, quam praecedentem altera, quae in beatitudine praemiorum aeternorum consistit, ita inevitabiliter consequitur, ut ex una praecedente alterius consequentis indubitabilis certitudo teneatur. Unde quidam de duabus istis unctionibus unam tenens de altera se certificatum profitetur, dicens: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi. De reliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex. Consummatio boni certaminis una unctio: corona justitiae altera intelligitur. Sed quia de una pendet altera quasi de antecedente inevitabile consequens, recte non duas unctiones ego David, sed unam petii a Domino, quia si una, quae in virtute meritorum consistit, quasi datum optimum desursum descendens a Patre luminum praedonata fuerit, sine dubio altera, quae in beatitudine praemiorum consistit, quasi donum perfectum subsequetur. Opera enim illorum sequuntur illos inevitabiliter, ut requiescant a laboribus suis, qui fide servata et cursu consummato in Domino moriuntur. Beati enim mortui, qui in Domino moriuntur. Ideo ego David semel unctus in perceptione sacramentorum fidei, et adhuc exspectans geminam in meritis et praemiis unctionem regalem recte solummodo unam petii, et hanc requiram, quoniam per unam sine dubio spero alteram. Credo enim videre bona Domini in terra viventium, si primitus fuero de hac una petitione auditus in terra morientium. Ideo dico: Exaudi, Domine, vocem meam, quae clamavi ad te pro illa una, vocem interiorem, quae non in strepitu verborum, sed in vehementia desideriorum clamat ad te, qui audis intentionem et cogitationem, quoniam cogitatio hominis confitebitur tibi: et reliquiae cogitationis diem festum agent tibi, etiam lingua tacente, sed corde clamante ac dicente: Miserere mei, et exaudi me. Miserere mei, qui miser sum, quandiu careo illa una, quam petii, et ideo tu misericors exaudi me dando illam unam, quam petii. Dico: Exaudi, miserere; iterum dico: Exaudi. Nec sufficit mihi petitio una pro illa unctione, quam petii, quoniam desideria dilata crescunt et augescunt, quae, si decrescerent, desideria non essent. Nunc autem quanto plus oro, tanto plus accendor ad orandum intus in corde, ubi tu audis, et credo, jam audisti, hoc scilicet, quod

VERS. 8. Tibi dixit cor meum. Quid tibi dixit cor meum? Hoc scilicet: Quaesivit facies mea faciem tuam. Cor humanum sive mens rationalis, quae significatur nomine cordis, habet faciem, et haec facies habet genas, de quibus dicitur ad sponsam Verbi, mentem scilicet rationalem: Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis. Putasne invisibilis et incorporea substantia mentis, nec corporeis distincta membris, nec visibilibus fucata coloribus, visibiles habet genas? Hoc delirabat haereticus Tertullus, qui animae formam dogmatizabat visibilem, atque in modum corporis circumscriptam. Tu vero spiritalem essentiam spiritali, si potes, attinge intuitu, et ad coaptandum propositae similitudinis schema cogita animae faciem mentis intentionem, ex qua nimirum rectitudo operis sicut ex facie pulchritudo corporis aestimatur. Porro inverecundiam intellige tanquam colorem in facie, quod haec potissimum virtus et venustatem ingerat, et augeat gratiam. Pulchrae ergo sunt genae tuae sicut turturis. Poterat usitatius faciem ponere et describere pulchram, sicut solet, cujus pulchritudo laudatur, pulchra facie, seu decora facie dici. Sed nescio quid sibi voluerit, ut magis genas pluraliter dicendum putaverit, nisi quod minime id putaverim otiosum. Spiritus namque sapientiae loquitur, cui non est fas, vel modicum quid omnino ascribere otiosum, aut secus dictum quam oportuerit. Est itaque sine dubio causa, quaecunque illa sit, cur pluraliter genas maluerit, quam singulariter faciem dicere. Et si tu melius non habes, ego, quod mihi videtur aperio.

Duo quaedam in intentione, quam faciem animae esse diximus, necessarie requiruntur: res et causa, id est quid intendas, et propter quid? Ex his sane duobus animae vel decor vel deformitas judicatur, ut, verbi causa, anima, quae ambo ista recta atque pudica habuerit, illi merito veraciterque dicatur: Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis. Quae vero altero horum caruerit, non poterit dici de ea: Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis propter eam, quae adhuc ex parte erit, deformitatem. Multo autem minus illi hoc poterit convenire, quae neutrum horum habere laudabile invenitur.

At id totum fiet planius in exemplis. Si, verbi causa, intendat quis animum inquirendae veritati, atque id solo veritatis amore, nonne is tibi videtur, et rem et causam habere honestam, meritoque sibi vindicare quod dicitur: Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis? Quippe cui in neutra genarum naevus reprehensionis appareat. Quod si minime quidem veritatis desiderio, sed aut inanis gloriae, aut alterius qualiscunque commodi temporalis obtentu in veritatem intenderit, jam etsi unam genarum videatur habere formosam, non tamen, ut arbitror, dubitabis judicare, vel ex parte deformem, cujus alteram genam causae turpitudo foedaverit. Si autem videris hominem nullis honestis studiis intendentem, sed carnis irretitum illecebris, ventri et luxuriae deditum, quales sunt illi, quorum Deus venter est, et gloria in confusione, qui terrena sapiunt, quid istud? Nonne ex utraque parte foedissimum judicabis, in cujus utique intentione res et causa reproba invenitur? Ergo intendere non in Deum, sed in saeculum saecularis animae est, nec ullam prorsus genarum speciosam habentis. Intendere autem quasi in Deum, sed non propter Deum hypocritae plane animae est, cujus etsi facies in hoc decora videtur, quod ad Deum qualicunque intentione respiciat, ipsa tamen simulatio omne decorum in ea exterminat, et magis per totum ingerit foeditatem. Si autem vel solum, vel maxime ob vitae praesentis necessaria ad Deum converterit intentionem, non quidem faece hypocrisis putridam, pusillanimitatis tamen vitio dicimus subobscuram et minus acceptam.

Porro e contrario intendere in aliud quam in Deum, tamen propter Deum, non otium Mariae, sed Marthae negotium est. Absit autem, ut de illa, quae hujusmodi est, quidquam dixerim deforme. Nec tamen ad perfectum affirmaverim pervenisse decoris: quippe quae adhuc sollicita est, et turbatur erga plurima, non potest terrenorum actuum, vel tenui pulvere non respergi. Quem tamen cito facileque deterget, vel in hora sanctae obdormitionis cassa intentio, et bonae conscientiae interrogatio ad Deum. Ergo solum inquirere Deum propter ipsum solum, hoc plane est utramque bipartitae intentionis faciem habere pulcherrimam, atque id proprium, ac speciale sponsae est, cui merito singulari praerogativa audire conveniat: Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis. Ut ergo facies cordis mei tota sit pulchra, pulchras utrasque habens genas, tibi, Deus meus, qui es vera et aeterna pulchritudo supernorum civium, angelorum et hominum, cujus gloria et pulchritudine pleni sunt coeli et terra, id est angelica et humana in electis natura, tibi, inquam, specioso forma prae filiis hominum dixit cor meum, quaesivit facies mea faciem tuam, et in hac inquisitione perseverabo. Nam

Faciem tuam, sive vultum tuum, Domine, requiram, ut de vultu tuo judicium meum prodeat, faciesque mea faciei tuae conformetur in eo quod sicut tu nihil facis, nisi bonum et propter bonum, ita intentio mea coram facie tua semper dirigatur ad bonum propter bonum, fulgens et lucens gemina pulchritudine genarum, de quarum pulchritudine supra jam dictum est. Vidisti enim tu cuncta quae feceras in principio, et erant valde bona, utpote a te Creatore bono propter bonitatem tuam creata, quibus bonis tu summe bonus es, A et Ω, principium et finis. Itaque tibi facienti bonum propter bonum, scio esse vultum bonum, cui conformari desidero vultum meum, ut et ego facie tua faciem meam illuminante, sibi quoque conformante omnimoda cordis intentione ad faciendum bonum propter bonum directus et intensus obtineam pro modulo meo similitudinem vultus tui, Domine, ita ut dicere possim cum omnibus sanctis: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine. Sicut enim regale sigillum plumbo vel auro impressum format in eo vultum seu faciem regis, ita tibi omnipotenti est possibile per impressionem tuae formae faciem meam faciei tuae conformare. Vel sicut facies pulchra in speculum purum intenta format in eo pulchritudinis suae conformitatem, sic te videmus nunc per speculum, sic mentis nostrae faciem bene detersam tibi exhibebis ut speculum purum, in quo appareat vultus tuus formosus. Tu es enim verus Eliseus, et ego sum puer mortuus, neque suscitari possum a morte, nisi tu, qui vita es, venias ad me, et me tibi conformando spiraculum vitae mihi mortuo conferas. Fiet hoc, te applicante vultum tuum vivum vultui meo mortuo, cum tu verus Eliseus posueris oculos tuos super oculos meos, et os tuum super os meum, et manus tuas super manus meas, quod ego David propheta per Incarnationis tuae mysterium credens futurum in hoc ipso Psalmo dico: Credo videre bona Domini in terra viventium.

Ego autem David poenitens jam in Ecclesia post Incarnationis accepta sacramenta, post vitalem in baptismo unctionem iterum peccando mortuus, jam secundam quaerens unctionem, vultum tuum, Domine, id est Filium tuum prae participibus suis unctum requiro, id est iterum quaero, ut oculos suos oculis meis, et os suum ori meo, et manus suas manibus meis imponendo faciat me vivere vera vita, quae est ipse, ita ut possim dicere: Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus. Hactenus dominante mihi morte impudicus, malus et superbus oculus meus impudici, mali et superbi cordis mei fuit nuntius. Amodo jam dicit spiritus, ut requiescant a laboribus suis oculi mei cum sensibus reliquis, et sit pudicus, benignus et humilis oculus meus, pudici, benigni et humilis cordis nuntius, ut ex hoc tali aspectu resplendeat in vultu meo vultus tuus, Domine. Similiter quia diffusa est gratia in labiis tuis ore vultus tui super os meum posito abundet gratia in labiis meis, ut nunquam inutiliter, sed semper utiliter aperiantur ad te laudandum et proximum aedificandum. Tuae quoque manus in manibus meis operentur, ut per opera bona fiat evidens ac manifestum sanctae Matri Ecclesiae, quod vultus tuus vultui meo superpositus me fecerit vivere. In hac fide et spe cum signaculum crucis vultui meo imprimo, vultum tuum in ipsa cruce cogito, quem vultui meo applicari desidero, et dico: Vultum tuum, Domine, requiram. Tali desiderio aestuabo crebro in ore crebrius, in corde habens hunc versiculum: Deus misereatur nostri, et benedicat nobis, illuminet vultum suum super nos, et misereatur nostri. Item: Illustra faciem tuam super servum tuum. Item: Faciem tuam illumina super servum tuum, et doce me justificationes tuas. Verum quantumlibet sit clarum speculum de facie formosa informatum, tamen erit informe aversa inde formosa facie. Sic rogo tibi, o aeterna sapientia et pulchritudo, conformari, et vultui bonitatis tuae assimilari, ut in hac faciei tuae conformitate permaneam in aeternum, non ad horam exsultans in luce tua, sed usque in finem fine carentem.

Nunquid vero a semetipsa mens humana potest habere hanc interioris faciei, et genarum invisibilium pulchritudinem? Contradicit Apostolus, et dicit: Quid enim habes, quod non accepisti: Et Joannes: Non potest homo, inquit, a semetipso accipere quidquam, nisi fuerit ei datum desuper. Et alius testis veritatis ait: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est descendens a Patre luminum, apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Ego enim creatus ad imaginem et similitudinem tuam secundum creationis quidem nobilem conditionem sum speculum, sed peccato et miseria nimis obscurum: ideo contra peccati aeruginem peto justificationes tuas, quibus clarificatum cor meum sit quasi purum speculum capax tuae pulchritudinis tuaeque dilectionis, qua non solum pulchras, verum etiam foedas mentes adamas, ut pulchras facias. Ut autem possim obtinere, quod peto,

VERS. 9. Ne avertas faciem tuam a me. Et si avertis aliquando per id, quod es incomprehensibilis, et dicis mihi, quod dixisti Moysi: Facies mea non videbitur tibi: non enim videbit me homo, et vivere potest: Hoc obnixe rogo. Ne declines in ira a servo tuo. Sicut enim, qui bona temporalia petit a te largitore bonorum, non te sibi putat iratum, nisi cum negas, vel tollis ea: sic ego, qui unam petii, qui vultum tuum quaesivi, tunc te mihi puto, et sentio iratum, cum avertis a me vultum tuum desiderabilem, in quem desiderant angeli prospicere. Itaque in aliis bonis interdum praesentari, interdum absentari concedo, dum ea praestando tuam ostendis praesentiam, eamdemque tollendo, vel denegando quamdam tuae clementiae indicas absentiam, ut probes Job servum tuum, vel Tobiam, sive alium talem, sed in absentatione vultus tui, vel faciei tuae iram tuam formido. Ideo dico: Ne declines in ira a servo tuo.

Declinas enim non in ira, cum avertis faciem tuam a peccatis meis, ut deleas ea, sicut ego David soleo tibi dicere: Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele; sive cum labi permittis hominem, ut cautior fiat post lapsum. Sed sicut dictum est, in ira tunc declinas, cum vultum tuum sanctis et piis desiderabilem retro inimicitiarum parietem de peccatis constructum sic abscondis ab homine vel ab anima rationali, sponsa tua, ut non saltem per cancellos, aut fenestras prospiciendo tuam faciem etsi non deosculandam, attamen breviter contuendam et in confessionibus, vel orationibus de voluntate tua consulendam exhibeas. Cancelli ad ornatum domus quasi forinsecus domui adhaerent, et de domo, vel in domum prospiciendi arcuatis interius columnis aptitudinem praebent. Fenestrae autem domui sic inhaerent, ut eam illuminent lumine solis per se intromisso. Congrue itaque per cancellos Veteris Testamenti Patres, vel etiam sub lege naturali patriarchas et justos accipimus, et per fenestras apostolos aliosque viros apostolicos, quorum doctrina fulget Ecclesia, ut sole fulget luna. Cum ergo tam densus est paries peccatorum nostrorum, ut exigentibus culpis omnino simus in tenebris, intercluso aspectu nostro a facie verae lucis, tunc nobis litanias canentibus, et sanctos antiquos et novos, ut pro nobis rogent, rogantibus interdum quasi per cancellos et fenestras facies divinae clementiae datur inspicienda, ut ex ipsius aspectu remota ira super nos rutilet misericordia. Quam misericordiam ego David, ego innocens aut poenitens, ut David semper desiderans dico tibi, Deus meus, misericordia mea, illuminatio mea et salus mea: Ne declines in ira a servo tuo. Sed potius

Adjutor meus esto, quia licet contuleris mihi liberum arbitrium, tamen ipsum arbitrium, sicut est ab omnimoda necessitate penitus liberum, ita ut neque fatalis dispositionis, neque constellationis, neque ullius alterius rei constringatur necessitate ad inevitabilitatem peccandi, sic est omnimoda miseria miserum et infirmum, ita ut ei etiam ad minimum quodlibet bonum cogitandum, volendum, agendum, tuum adjutorium sit necessarium, cui nunc dico: Adjutor meus esto; et quia cessante adjutorio tuo statim totius humanae virtutis conatus aut nullus, aut cassus invenitur, sicut propter boni operis inchoationem et provectionem tibi dico: Adjutor meus esto, sic propter ejusdem perseverantiam et consummationem dico: Ne derelinquas me, id est non intermittas, vel dimittas inceptum.

Neque despicias me, id est non contemnas, quod ego mortalis aeternum, infirmus fortissimum te adjutorem audeo invocare, quoniam ad hanc fiduciam non praesumptio, sed fides animat, quia firmissime credo, ac nullatenus dubito quia tu es, Deus, salvator meus. Tu, qui es creator meus, etiam salvator meus es. Tu, Creator, fecisti mihi arbitrium liberum ab omni necessitate ad peccatum cogente. Sed quia per abusionem libertatis incidi laqueum culpae ac miseriae, contigitque mihi per peccatum et poenam peccati languor fortissimus, tu factus es mihi salvator, qui eras creator, ut arbitrii libertatem sui quidem conditione satis nobilem, sed in peccato et poena languentem salves ab utroque, in hac vita dando remissionem peccatorum, in futuro vero beatitudinem gaudiorum aeternorum. Gemina est haec unctio: sed ego unam petii, vel, sicut supra dictum est, unam illam, quae antecedit in virtute meritorum, quorum inchoatio et consummatio est remissio peccatorum primitus originalium, deinde actualium: vel certe alteram unam unctionem petii, quae in fine subsequetur, qua peracta fidelis anima quasi David perducetur in Jerusalem civitatem regalem, et sanctam sempiternae pacis visionem beatam.

Sic enim sunt contiguae sibi istae duae unctiones, ut una quaelibet earum impetrata necessario habeatur altera. Sane infantibus, quibus nunquam fuit operandi tempus, prior unctio est originalis peccati remissio. Nam praeveniente morte sine mediante unctione meritorum tales perveniunt ad unctionem sempiternorum gaudiorum. Hujus unctionem adhuc ignari apostoli audierunt veritatem sibi dicentem: Usque modo non petistis quidquam. Petite, ut gaudium vestrum plenum sit. Ac si diceret: Nisi hanc unam petitionem faciatis, qua per unctionem sancti Spiritus ad plenum gaudium perveniatis, nihil est quod petitis: et ideo usque modo non petistis quidquam, quia non petistis hanc unam actionem, qua gaudium vestrum sit plenum. O quam pulchrum et jucundum est in omnibus orationibus hanc unam petitionem subaudire, vel subintelligere, ut gaudium nostrum sit plenum, verbi gratia, cum oramus: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum: fiat voluntas tua sicut in coelo, et in terra, etc. Pulchre subintelligimus ad singulas septem petitiones, ut gaudium nostrum plenum sit. Quid enim prodest nobis, quod sine dubio sanctificatur nomen Dei, et adveniet regnum Dei, fietque voluntas Dei sicut in coelo, et in terra, nisi hanc unam petitionem accipiamus, ut gaudium nostrum sit plenum, plene gaudentibus nobis in adimpletione talium petitionum? Porro daemones et maligni homines, adveniente regno Dei, in quo sanctificatur nomen ejus, et fit voluntas ejus, non habent congratulationis gaudium, sed invidiae tormentum. Nos ergo ne talibus annumeremur, in omnibus petitionibus nostris hanc unam petitionem subintelligamus, ut gaudium nostrum plenum sit, non admittens ullum tormentum malitiae, secundum quod scriptum est de sanctis: Et non tanget illos tormentum malitiae. Nequam spiritus angelici et humani tanguntur, et anguntur nimio tormento malitiae et invidiae, malitiae in sua nequitia, invidiae de felicitate aliena. Omnes iracundi et superbi torquentur nimio tormento impatientiae, cum fit aliquid contra ipsorum velle. Charitas autem, quae non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati, a multis tormentis liberat, et gaudium plenum serenis mentibus confert. Hanc unam petamus, ut gaudium nostrum sit plenum. Hanc unam petii a Domino, hanc requiram, ut gaudium meum sit plenum. Quod gaudium, ut nemo tollat a me, Adjutor meus esto, Domine, ne derelinquas me, neque despicias me, Deus salutaris meus. Tu ne derelinquas me,

VERS. 10. Quoniam Pater meus et mater mea dereliquerunt me. Exaggeratio miseriae humanae affectum provocat misericordiae divinae. Nam qui suam agnoscit, et confitetur miseriam, per ipsius miseriae confessionem promeretur Dei miserationem.

Est autem non nova, sed antiqua miseria, quam sustineo ego David: Quoniam pater meus et mater mea derelinquunt me? Pater meus Adam, et mater mea Eva fuerunt benedicti a Deo dicente illis: Crescite, et multiplicamini, et replete terram, et subjicite eam, et dominabimini piscibus maris, et volatilibus coeli, et universis animantibus, quae moventur super terram. Sic benedicti parentes mei si permansissent in fide et obedientia, omnis posteritas eorum de benedictionibus divinae gratiae et virtute multiplicata esset benedicta, in qua et ego essem benedictus. Peccato vero emergente dictum est patri meo Adae: Maledicta terra inopere tuo. Cum operatus fueris terram, non dabit fructus suos; sed spinas, et tribulos germinabit tibi. Ad matrem quoque meam Evam dictum est a Deo: Multiplicabo aerumnas tuas, et conceptus tuos: in dolore paries filios tuos. Ex hujusmodi maledictione sunt spinae peccatorum ac tribuli poenarum, in humano genere, in quo multiplicatis aerumnis et conceptibus mulieris multiplicati sunt super numerum praedestinatorum filii hominum. Tunc ergo pater meus et mater mea dereliquerunt me, quando primi parentes mei exposuerunt me peccatis et miseriis.

Dominus autem assumpsit me assumendo carnem pro me de sancta Virgine. Quod jam tunc erat in praedestinatione divina ordinatum, quando dictum est ad serpentem: Ponam inimicitias inter te, et mulierem, et inter semen tuum, et semen illius. Ipsa conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo illius.

Etiam ad litteram pater meus et mater mea dereliquerunt me parvulum David, quia minimus fratrum meorum vilis et abjectus fui coram eis, ita ut requirente me Samuele vix admissus fuerim in numero fratrum meorum. Dominus autem assumpsit me, quoniam septem fratribus meis me majoribus contemptis, per Samuelem unxit me unctione prima, unctione misericordiae suae in domo paterna videntibus et invidentibus ipsis fratribus meis. Illam primam unctionem ego David non petii, quia nec petentem, nec opinantem praevenit me Dominus in benedictionibus dulcedinis, et assumpsit me in regem super Israël. Postea vero unam petii, mortuo Saule, dicens: Num ascendam in unam de civitatibus Juda. Et Dominus assumpsit me. Vocans ut ascenderem in Hebron, ubi denuo unctus in regem glorior in Deo, et dico: Dominus assumpsit me.

Aliter: Pater diabolus, et mater Babylonia, ex quibus in infidelitate natus sum, dereliquerunt me quaerentem te, et contemnentem se. Omnibus quippe in peccato per diabolum invento conceptis et natis dicere potest Veritas: Vos ex patre diabolo estis. Dominus autem assumpsit me in sua Ecclesia: cui dicit: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui. Hac vocatione facta ex ore Dei sanctam Ecclesiam filiam appellantis, et se Patrem ipsius filiae suae recognoscentis ego David parvulus, ego qualiscunque ipsius Ecclesiae matris filius audeo dicere: Quoniam pater meus diabolus, pater superborum, imo rex eorum, dereliquit me humilem factum, et in filiationem Dei adoptarum, et mater mea Babylonia civitas, et genitrix impiorum dereliquit me derelinquentem se. Dominus autem assumpsit me adoptando in filium per unum hominem assumptum sibi in naturalem filium. Dominus, inquam, assumpsit me, factus mihi pater bonus pro malo patre, quia tanquam pater virga disciplinae castigat me, sicut castigat omnem filium quem recipit. Idem quoque Dominus mihi est mater fovendo, et nutriendo maternis consolationibus, deficiam fractus paternis correptionibus.

Aliter: Ego Christus, verus David, habens patrem Judaicum populum, de quo carnaliter propagatus sum, et matrem Synagogam, cujus adhuc puer tenui observantiam circumcisus octava die, et oblatus in templo cum legali sacrificio, cum coepissem jam adultus legales traditiones contemnere, in Sabbato curans infirmos, a tali patre ac matre derelictus sum dicentibus contra me Scribis et Pharisaeis: Non est hic homo a Deo, qui Sabbatum non custodit. Novissime nimis crudeliter pater meus et mater mea dereliquerunt me, quando tradentes me ad mortem dixerunt: Non habemus regem nisi Caesarem. Dominus autem, Dei Verbum assumpsit me, quoniam qui in conceptione assumpserat in unitatem personae suae, ut ego David verus homo essem et verus Deus, ipse me in Resurrectione assumpsit in identitatem regalis gloriae, ita ut victor mortis gloria et honore coronatus tanquam rex inclytus possem dicere: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Hoc ante mortem meam non dixi, quando adhuc non solum Deo Patre, sed et angelis minor exstiti. At postquam triumphata morte gloria et honore coronatus conscendi ad dexteram Patris regis cuncta regentis, et ubique dominantis, recte possum per ora meorum psallere ac dicere: Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me; Dominus autem assumpsit me. Dominus, inquam, assumpsit me, ut ego assumptus homo in Dominum sim Dominus, Domino Deo me hominem assumente jam non solum in persona, sed etiam in omni dominio unitus; quia data est mihi non particulariter quaedam potestas, sed universaliter omnis potestas, id est in coelo et in terra. Potestatem hanc in divinitate mea ego verus David semper habui, sed in humanitate mea usque ad mortem crucis humiliter se inclinante data est mihi haec omnis potestas, quam semper una cum patre meo omnipotente habuit mea divina majestas. Ego enim et Pater meus non sumus duo Domini, sed unus Dominus. Item ego verus homo, idemque Filius hominis, ita sum unus Dominus, ut in duabus meis naturis nulla sit omnino dualitas dominationis. Recte itaque dico: Dominus assumpsit me. Huic Domino me assumenti in naturalem filiationem, et per me meos assumenti in filiorum adoptionem ego verus psallens dico:

VERS. 11. Legem pone mihi, Domine, in via tua. Mihi, id est meis legem pone in via tua, id est in me, qui sum via, et veritas, et vita. Et dirige me, id est meos, in semina recta, per angustias tribulationum propter inimicos meos, nomen meum blasphemantes in meis, ubi a via et semita recta exorbitaverunt. Ideo non solum propter bonitatem tuam, sed etiam propter inimicos meos mihi et meis insidiantes ne tradideris me, id est meos, in animas tribulantium me. Si tradideris exteriorem substantiam, vel etiam corpora meorum in manus tribulantium, tamen ne tradideris me, id est meos, in animas tribulantium, ita ut animae meorum conformentur animabus inimicorum tribulantium, quod utique fieret, si martyr me Veritatem negando ad voluntatem et animam persecutoris tribulantis transiret. Scio ego verus David, quam sint proni ad blasphemandum parvulos meos inimici mei. Nam et ego talia passus sum: Quoniam insurrexerunt in me testes iniqui, et mentita est iniquas sibi. Sibi quippe satis conscii fuerunt, quod mendaciter locuti sunt contra me, dicentes: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia.. Item: Daemonium habet, et insanit, quid eum auditis? Novissime autem cum duo falsi testes contra me stetissent, dicentes: Hic dicit: Possum destruere templum hoc manufactum, et in tribus diebus aliud reaedificabo. Tunc plane mentita est iniquitas sibi, quia non erat conveniens testimonium eorum. Ego enim non dixeram de templo manufacto, quamvis hoc destruere, atque in momento reaedificare mihi possibile esset; sed dicebam de templo corporis mei: Solvite templum hoc, et post triduum reaedificabo illud. Postremo etiam tunc mentita est iniquitas sibi, quando a militibus mendacium ementes dixerunt: Dicite, quia discipuli ejus nocte venerunt et furati sunt eum nobis dormientibus.

Talia orante vero David, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus, ego peccator David confidens in tali talis David oratione facta pro me peccatore, credo videre bona Domini in terra viventium. Credo me per virtutem orationis ejus exaudiri orantem, et in ipso, atque cum ipso dicentem: Legem pone mihi, Domine, in via tua. Tu legem posuisti rebus, quando certa lege et gyro vallabas abyssos, et legem ponebas aquis et mari, ne transeant fines suos. Hac lege posita inter medium montium pertransibunt aquae, et mare sentit sibi legem positam te dicente: Huc usque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. Tibi ergo est possibile mihi quoque legem ponere in via tua, id est in Christo, qui est via, ne transeam terminos ambulantibus in via illa constitutos. Et dirige me in semita recta, ut sive ambulem in latitudine vitae activae tanquam in via, sive gradiar in angusta semita vitae contemplativae, non aberrem a justitia, seu veritate, neque inveniar aliquando extra viam justae actionis et semitam verae contemplationis errans in invio, et non in via.

Sic dirige ad anteriora semper extendendo me obliviscentem, quae retro sunt, propter inimicos meos a tergo sequentes, et retro in Aegyptum retrahere volentes. Dirige me in via dicente ipso, qui est via, et qui est columna ignis propter fortitudinem, et rectitudinem lucentis et ardentis divinitatis, et columna nubis propter fortitudinem et rectitudinem candidae ac blandae humanitatis. Vel est columna ignis propter zelum veritatis et justitiae: columna nubis, propter mansuetudinem gratiae ac misericordiae. Sic enim vidimus eum plenum gratia et veritate, credamus ejus ducatum sufficere nobis per diem prosperitatis, et per noctem adversitatis. Dirige me, ne apprehenso aratro aliquando retro respiciens non sim aptus regno Dei. Dirige me, ne de Sodomis egressus retro respiciam sicut uxor Lot. Dirige me, ne imitator sim eorum qui dixerunt in Evangelio: Durus est hic sermo, et abierunt retro jam nolentes ambulare in via per directum cum ipso, qui est via. Dirige me in semita recta, ne vadam per anfractus, ut serpens tortuosus et lubricus, neque incedam per labyrintheos circuitus curarum saecularium.

Legem pone mihi, Domine, in via tua, quam demonstrant praecepta tua, et dirige me in semita recta, quam demonstrant consilia tua, ne a rectitudine viae vel semitae ullatenus declinem, sive ad dexteram, sive ad sinistram: ad dexteram per malum specie boni opertum, ad sinistram per malum nudum et apertum. Dirige me, ut per cursum directum festinem pervenire ad bravium, sic currens, ut comprehendam. Dirige me semper in anteriora propter inimicos meos a tergo sequentes et persequentes, a dextris et a sinistris insidiantes, et juxta iter scandalum ponentes, unde si vel modicum deviavero a rectitudine viae, vel semitae incidam in latrones, ut homo ille, qui descendebat ab Jerusalem in Jericho. Latrones illi parati sunt spoliare, ac vulnerare, vel necare omnem hominem descendentem ab Jerusalem. Spoliant auferendo munera gratiae, ut est fides, spes et charitas, ac caetera dona perfecta naturae superaddita: plagis vero impositis vulnerant, quae auferre non possunt optima data naturalia, ut est memoria, ratio, voluntas. Et hoc faciunt homini descendenti ad Jerusalem in Jericho. Sed ego David unctus in regem, sciensque Jerusalem civitatem esse regalem, quam rex Melchisedech antea inhabitavit, quaero ascendere in Jerusalem, ut illic inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, qui persequente me Saule inter gentes idola colentes diu exsulavi: Volentem ergo ascendere in Jerusalem, non descendere ab Jerusalem in Jericho, tu dirige me in semita recta, et omnino sursum versus Jerusalem directa, inter eos, quibus dicit verus David: Ecce ascendimus Jerosolymam, et consummabuntur omnia, quae scripta sunt per prophetas de filio hominis. Et si tradendus sum gentibus ad illudendum, et conspuendum, et flagellandum, cum sic ascendo in Jerusalem, tunc oro:

VERS. 12, 13. Ne tradideris me in animas tribulantium me: Ut quod desiderat malignitas eorum, perficiant in me.

Quoniam insurrexerunt in me testes iniqui Doëg Idumaeus et alii mendaces, qui mentiti sunt, cum dixerunt Achimelech sacerdotem dedisse mihi consilia contra Saulem, et sacerdotes alios conjurasse mecum contra ipsum.

In Hebraeo legitur: Ostende mihi, Domine, viam tuam, et deduc me in semita recta propter insidiatores meos. Ne tradas me, Domine, animae tribulantium me, quoniam surrexerunt contra me testes falsi, et apertum mendacium. Ego autem credam, quod videbo bona Domini in terra viventium. Ergo per apertum mendacium mentita est iniquitas sibi contra suam conscientiam: sibi non mihi, quem non movit. Unde major mihi spes et fides, qua credo me visurum vera bona Domini in terra viventium pro malis falsis mihi objectis et improperatis in terra morientium. Si falsas objectiones, et detractiones, et iniquitatem sibi mentientem impatienter sustinuissem, nihil inde boni sperarem. Nunc autem quia patienter sustinui, ex merito patientiae inter mendacia servatae veraci fide credo videre bona Domini in terra viventium, ubi locum non habet iniquitas, aut mendacium. In terra autem morientium, quia locum habet mendacium, et iniquitas, ipsa iniquitas mentita est sibi, quia suo mendacio iniquus delectatur et cruciatur. Delectatur, cum sui similibus pro vero persuadet mendacium; cruciatur, dum a bonis deprehenditur apertum mendacium, quod mentita est iniquitas sibi; quia omne peccatum in suum auctorem redit, cumque potius quam innocentem proximum laedit. Sed ego David, ego poenitens ut David, inter tot et tanta pericula favente mihi bona conscientia de conservata patientia, vel etiam sequente poenitentia de non servata patientia fretus aut bonae conscientiae aut verae poenitentiae testimonio, credo videre bona Domini non in terra morientium, in qua granorum bonorum paucitas latet sub multitudine malarum palearum, in qua dies mali sunt multi, et paucitas dierum bonorum finitur brevi; sed in terra viventium, in qua melior est dies una super millia, paleis ac zizaniis de area Dominica ventilatis, et bonis granis in horreum domini congregatis.

Ego David, semel quidem unctus in domo Patris mei, priusquam linitus essem secundo vel tertio, cum essem in Siceleg peregrinus, et ejectus de terra Israel nullam habens civitatem regni mei, unam vetii dicens ad Dominum: Num ascendam in unam de civitatibus Juda? Et jussus ascendere in Hebron, diu sum dilatus ab introitu civitatis Jerusalem, in qua solium regni eram habiturus. Fuit enim longa concertatio inter domum meam, et inter domum Saul, neque mihi concessum est regnare in Jerusalem super universum Israel filio Saulis Isboseth regnante super Israel. In tanta vero dilatione, qua vivente Saule aut filios ejus prohibitus sum regnare in regno totius Israel mihi destinato, non sum fractus per vitium pusillanimitatis a longanimi exspectatione divinae promissionis, qua dictum erat de me per Samuelem, quod abjecto Saule deberem regnare. Hoc certissime credens futurum longanimiter, et patienter exspectavi Dominum sua promissa completurum sciens in suis praedictionibus, et promissionibus nullum esse mendacium, quia quaecunque promittit, haec et facit. Ideo diu militans ego David, vel in servitio militari sub Saule rege me mittente ad multa pericula, vel eodem me ejiciente de terra Israel non defeci per diffidentiam, sed viriliter egi magnam habens fidei certitudinem de promisso Dei. Propterea, ut dictum est, viriliter egi, et confortatum est cor meum: cogitavi mihi veracem et potentem esse promissorem, et sui promissi debitorem Deum, quem sustinui longanimiter, humiliter et patienter, quoadusque adimplevit mihi, quae promisit non modice, sed ita magnifice, ut non solum mihi regnum stabiliret, sed etiam in futurum genus mihi successurum se juramento constringeret, quod de fructu ventris mei super solium meum talem regem suscitaret, qui sine fine regnaret, cujus thronus esset permansurus in saeculum saeculi, et virga aequitatis virga regni ejus. Exemplum dedi tibi, quicunque in baptismo es linitus in regale sacerdotium, et non statim liberaris ab omni violentia Saulis, id est mortis. Noli deficere a disciplina Domini, neque fatigeris, cum eo argueris, et castigaris etiam per ministros impii Saulis, id est mortis, quibus te affligentibus, et interdum de regno tibi debito expellentibus, ita ut vix locum invenias, ubi tuta exspectatione maneas, tamen

VERS. 14. Exspecta Dominum, qui non fallit, et in exspectatione tua non segniter, sed viriliter age; non in fortitudine carnali, quia sunt fortes, qui contra te dimicant, sed in fortitudine cordis boni et optimi. Nam qui in corde bono et optimo verbum Dei retinent, quae praecepit amando, quaeque promisit exspectando, illorum laudabilis est fortitudo spiritalis. Hanc ut habere valeas, et si caro lassescat, tamen magis ac magis de die in diem per fidem et spem confortetur cor tuum, et sustine Dominum. Non putes negatum, quod sentis dilatum. Non deficias desperatione, sed longanimiter exspecta quod credis, et patienter sustine quod pateris. Esto unus de turba sustinente Dominum triduo, ut merearis audire Dominum, aut si non audis carnali auditu, persentias in divinae miserationis effectu de te dicentem: Misereor super istum pauperem, quia jam triduo sustinet me. Sustine Dominum castigantem, et sine dubio senties quandoque consolantem.

Gloria Patri, qui verum David plenissime unxit, ut regnet super universum Israel. Sit ipsi gloria in talis regni providentia. Gloria Filio vero David prae suis consortibus uncto. Sit ipse gloriosus non solum in se, sed etiam in suis consortibus ac participibus. Gloria Spiritui sancto, qui est regalis ac sacerdotalis unctio, sit ipsi gloria in Sancta et uncta Ecclesia, nunc et in saecula. Amen.