Reader

Post mortem Stephani papae sedit nonagesimus septimus Adrianus papa, secundum magistrum Hugonem annis viginti tribus, mensibus decem, diebus octodecim. Hic ad reprimendam rabiem haereticorum, imagines Dei, sanctorumque ejus exsecrantium, nimis laboravit; et libro adversus eos edito multis Scripturarum inductionibus roborato, eorum errores infirmavit, fidemque rectam solidavit. Hic in offertoriorum versibus, quod geminatum est, geminavit. Carolus ad Saxonicum bellum animum intendit. Herebuch castrum Saxonum capit. Hormen Sultanum destruit; ibique siti laborante exercitu, subito in torrente largissimae aquae effusae sunt divino nutu. Carolus compos voti, obsides accepit a Saxonibus. Hoc bellum Saxonicum, ut ait Eginardus, contra Carolum triginta tres annos duravit. Adrianus papa ad tuendas res Ecclesiae Carolum Romam accessit. Quo pergens ille Papiam obsedit, ibique relicto exercitu, Romam pervenit, Pascha ibi fecit. Rediens Papiam cepit; iterumque Romam rediens synodum constituit cum Adriano papa, aliisque centum quinquaginta tribus episcopis et abbatibus. In qua Adrianus papa cum universa synodo dedit ei jus eligendi pontificem, et ordinandi apostolicam sedem, dignitatem quoque patriciatus. Insuper archiepiscopos et episcopos per singulas provincias ab eo investituram accipere definivit: et ut, nisi a rege laudetur et investiatur episcopus, a nemine consecretur; omnesque huic decreto rebelles anathematizavit; et nisi resipiscerent, bona eorum publicari jussit.

Offa rex Merciorum Caroli amicitias frequentibus legationibus expetit. Hic sedem archiepiscopatus olim Cantuariae fundatam in Lincefeldam transferre conatus est, obtinuitque ab Adriano papa, ut archiepiscopatus Merciorum in Lincefelda esset; Lambertumque archiepiscopum Cantuariensem omnium praediorum, quae intra terminos suos erant, et episcopatuum ditione privavit. Alcuinus a regibus Angliae pro pace missus ad Carolum, ab eo fotus est hospitio, et apud eum resedit: vir undecunque doctissimus, qui Carolum instituit in dialectica, et rhetorica et praecipue in astronomia. Hic omnium Anglorum, post beatum Adelmum et Bedam, doctissimus fuit, et pluribus libris ingenii periculum fecit.

Praelatus est idem Alcuinus a Carolo monasterio Beati Martini Turonensis. Hic ait in epistola ad Cambaldum, tertio loco Egberti successorem:[ Mitte mihi exquisitiores eruditionis scolasticae libellos; quales in patria mea habui, per bonam et devotissimam magistri mei Ecberti industriam: et, si placet, aliquos ex pueris nostris, qui excipiant inde quaeque necessaria. Remittam qui revehant in Franciam flores Britanniae, ut non sit tantummodo in Eboraca hortus conclusus; sed et in Turonica emissiones paradisi.] Idem Alcuinus dicit:[ Legitur in libro Gildae Britonum sapientissimi, quod iidem Britones propter avaritiam et rapinam principum, et injustitiam judicum, et desidiam praedicationis episcoporum, et luxuriam, et malos mores populi, patriam perdiderunt. Caveamus haec eadem vitia nostris temporibus inolescere.] Idem in epistola ad Ethelardum episcopum antecessorem Cutberti, et Lamberti successorem, ait inter caetera: Ut cum Romam vadens, Carolum magnum imperatorem, nepotem illius Caroli, de quo Bonefacius locutus est, visitaret: non adduceret clericos vel monachos versicoloribus, et pompaticis vestibus indutos; quia solerent non Francorum clerici, nisi religiosis vestibus amiciri.