Reader

IN EPISTOLAM I AD CORINTHIOS. CAPUT XVI.

« De collectis autem quae fiunt in sanctos, sicut ordinavi ecclesiis Galatiae ita et vos facite. Per unam Sabbati unusquisque vestrum apud se reponat, recondens quod ei bene placuerit, ut non cum venero, tunc collectae fiant.» Cum autem« praesens fuero quos probaveritis per epistolas, hos mittam perferre gratiam vestram in Jerusalem. Quod si dignum fuerit ut ego eam, mecum ibunt.»

De aliis, inquit, hucusque monui. Sed nunc de collectis moneo, quae fiunt in sanctos, id est de sumptibus qui per singulas ecclesias colliguntur ut Jerusalem sanctis mittantur, qui in magna indigentia sunt apud infideles Judaeos, quasi desertores paternarum legum, et credentes in hominem crucifixum. Moneo ut( sicut ecclesiis Galatarum disposui) per unam Sabbati, quae est Dominica dies unusquisque vestrum reponat apud se, quod eis mittat. Apud se reponat, ne suspicetur fraudem si apud alium reposuerit. Ipse dico, recondens illud, ne iterum sibi sumat, et recondat quod ei bene placuerit, id est quod devoto corde offerre voluerit, non quod animum ejus gravet. Quod idcirco praemoneo, ut non tunc fiant collectae, cum venero, quia graviter, si totum subito simul fieret, et ego majoribus studiis sum deditus. Per Dominicam diem colligite, unde refrigerium habeant sancti pauperes, ut qua die Christus surrexit, vos ad opera misericordiae surgatis. Colligite, inquam, quia quod paulatim a multis colligitur, nec est grave, et invenitur multum. Interim colligite et quasi in thesauro reponite apud vos unusquisque quod voluerit. Sed cum fuero praesens, mittam in Jerusalem perferre gratiam, id est gratuitam dationem vestram eos quos probaveritis, id est probos judicaveritis, et mittam eos per epistolas, quia epistolae testimonium praebent missis, ut cum gratia excipiantur. Utrumque pono in vestro arbitrio, ut et quod vobis placuerit, tribuatis, et quos ad portandum mittam, eligatis. Sed si dignum fuerit ut etiam ego eam, id est pergere debeam, id est si copiosa fuerit sumptuum collectio, tunc mecum ibunt, id est pergent mecum.

« Veniam autem ad vos, cum Macedoniam pertransiero. Nam Macedoniam pertransibo. Apud vos autem forsitan manebo, vel etiam hiemabo, ut vos me deducatis quocunque iero. Nolo enim vos modo in transitu videre. Spero enim me aliquantulum temporis manere apud vos, si Dominus permiserit. Permanebo autem Ephesi usque ad Pentecosten. Ostium enim mihi apertum est magnum et evidens, et adversarii multi.»

Post omnem instructionem ut laetos illos faciat, adventum suum illis promittit. Per quod etiam omnes admonitiones suas quibus illos corrigit, magis firmat, quia qui audit venturum eum a quo legem accepit, sollicitior fit, ne, adveniente illo, erubescat. Parate, inquit, collectas antequam veniam; veniam autem ad vos, cum pertransiero Macedoniam, visitando singulas quasque ecclesias quae ibi sunt, et confirmando animos fratrum. Nam Macedoniam pertransibo, quia non est opus ibi diu morari, quoniam pauca sunt in illis emendanda. Sed apud vos forsitan manebo, vel etiam hiemabo, id est hiemis tempore toto morabor, quoniam multa sunt in vobis corrigenda. Sed apud Ephesios cum quibus maneo dum hanc epistolam scribo, permanebo usque ad Pentecosten. Nec mirum si tanto tempore ibi volo manere, nam ostium mihi apertum est ibi magnum et evidens, id est manifestum praedicationi meae, per quod possim praedicando ad corda audientium intrare, et fidem Christianam introducere, et adversarii multi obsistunt mihi, qui conantur opus meum impedire; et ideo me necesse est cum illis adhuc confligere. Quinquagenarius enim numerus semper ad poenitentiam referri solet vel ad remissionem, et multa continet sacramenta. Unde nunc Apostolus apud Ephesios, quibus mystica quaeque dissolverat, dicit se permansurum usque ad Pentecosten, id est usque ad quinquagesimam, donec perfecte ad Deum convertantur, et adventu sancti Spiritus digni efficiantur. Invenerat enim illic pectora Dei gratiam sitientia, quibus prompte infunderet mysterium Christi; invenerat et adversarios multos. Quanto enim idonei inveniebantur ad fidem, tanto magis insurgebant qui zelarentur, contradicentes et repugnantes doctrinae Domini. Nam in eo quod ait: Ostium mihi apertum est magnum et evidens, et adversarii multi, quid aliud intelligi potest, nisi primitus praedicato ibi per eum Evangelio, credidisse multos, et multos ejusdem fidei adversarios exstitisse secundum illam Domini sententiam:« Vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non est datum.» Ostium ergo apertum est in eis quibus datum est, adversarii autem ex eis quibus non est datum. Ostium magnum apertum est, id est multa corda ad audiendum aperta.

« Si autem venerit Timotheus, videte ut sine timore sit apud vos. Opus enim Domini operatur sicut et ego. Ne quis ergo illum spernat. Deducite autem illum in pace, ut veniat ad me. Exspecto enim illum cum fratribus.»

Quamvis ea praedicaret Timotheus quae ab Apostolo acceperat, tamen quia non erat auctoritatis ejusdem, commendat illum Apostolus, ne forte ab his qui dissentiebant in plebe, non ut erat dignus reciperetur, et perstrepentibus eis, nasceretur illi timor, nihilque proficeret adventus illius saluti eorum. Possent enim et gentiles excitari ad seditionem discordia plebis, accepta occasione irruendi in Timotheum. Ideo ne spernat eum aliquis, inquit, quoniam opus Dei operatur sicut et ego, ut scilicet in ea auctoritate accipiatur qua et apostolus, erat enim et ipse episcopus. Quem tanti meriti esse declarat, ut non solum inter eos honorandum illum praecipiat, sed etiam cum proficisci pararet, deducendum cum obsequio ut apostolum Domini. Tam enim necessarium eum ostendit, ut etiam ipse illum exspectaret cum fratribus propter evangelium Christi.

« De Apollo autem fratre vobis notum facio, quoniam multum rogavi eum ut veniret ad vos cum fratribus; et utique non fuit voluntas ejus ut nunc veniret, veniet autem cum ei vacuum fuerit.»

Hic Apollo ex Judaeis erat, Alexandrinus natione, doctus in lege et eloquentissimus, atque Corinthiorum episcopus; sed propter dissensiones eorum recesserat a Corintho. Quem dicit Apostolus redire noluisse, significans in hoc culpam eorum, ut, hoc audientes, respuerent falsos apostolos, et paci studerent, quatenus mererentur ut ad eos suus antistes reverteretur. Ideoque de Timotheo dixerat: Videte ut sine timore sit apud vos, quia aliqui missi non bene fuerant suscepti; ac per hoc non venturum Apollo, nisi concordes fierent. Non fuit, inquit, ejus voluntas vel Dei ut nunc veniret dum tales estis; sed veniet cum ei tempus vacuum fuerit, id est quando vos a pseudoapostolis et dissensionibus sic vacuos invenerit, ut audiendae praedicationi ejus vacare velitis, vel quando ab his quae nunc facit, exoccupatus fuerit.

« Vigilate et state in fide, viriliter agite et confortamini. Omnia enim vestra in charitate fiant.»

Ut Apollo gratanter ad vos veniat, vigilate, id est mentis oculos ad diaboli astutias praecavendas aperite, ne vel ab immundis spiritibus, vel a falsis praedicatoribus decipiamini. State in fide, id est ne cedatis vel pseudomagistris vel gentilibus, qui fidem vestram impugnare satagunt, et vos ab ejus arce pellere. Viriliter[ al. viritim] agite, id est nolite dissolvi, nolite vigorem perdere, nolite effeminari, sed viriliter bona facite, et mala tolerate, et confortamini, id est semper robustiores efficiamini ut sit in vestra virtute profectus. Et omnia vestra fiant non in dissensione vel ira vel cupiditate saecularis gloriae, sed in charitate. Nam quidquid sine charitate agitur, nihil est, quamvis esse bonum valde videatur. Cum dicit omnia, satis ostendit etiam ipsas correptiones, quas asperas et amaras sentiunt qui corripiuntur, cum charitate esse faciendas.

« Obsecro autem vos, fratres, nostis domum Stephanae et Fortunati et Achaici, quoniam sunt primitiae Achaiae, et in ministerium sanctorum ordinaverunt seipsos, ut et vos subditi sitis ejusmodi et omni cooperanti et laboranti. Gaudeo autem in praesentia Stephanae et Fortunati et Achaici, quoniam id quod vobis deerat, ipsi suppleverunt. Refecerunt enim et meum spiritum et vestrum. Cognoscite ergo qui ejusmodi sunt.»

Monui ut omnia vestra opera in charitate fiant. Sed nunc obsecro ut subditi sitis eis qui sunt tales, qualis est domus Stephanae et Fortunati. Nostis enim domum Stephanae et Fortunati et Achaici, quia sunt primitiae Achaiae, id est primi crediderunt ex his qui sunt in Achaia, nam et Corinthii sunt Achaici, et ordinaverunt seipsos in ministerium sanctorum, id est ut calcata avaritia, sanctis de laboribus suis ministrarent necessaria, et maxime praedicatoribus. Obsecro vos ut subditi sitis operariis ejusmodi, et omni cooperanti, id est cum talibus operanti, et laboranti. Vos talibus estote subditi. Sed ego in praesentia Stephanae et Fortunati et Achaici gaudeo, vel quia praesentes sunt apud vos, et in illis potestis magnum habere profectum, vel quia mihi venerunt pro vobis ministrare. Quoniam id quod ex vobis deerat, ipsi suppleverunt, id est ministraverunt mihi quod vos non fecistis. Refecerunt enim et meum spiritum mihi ministrando necessaria, et vestrum quibus apostolum servaverunt. Refecerunt spiritum meum, pro mea laetitia; refecerunt vestrum, pro charitate pro vobis exhibita. Ergo cognoscite, id est diligite et honorate eos qui ejusmodi sunt.

« Salutant vos omnes ecclesiae Asiae. Salutant vos in Domino multum Aquila et Prisca cum domestica ecclesia, apud quos et hospitor. Salutant vos omnes fratres. Salutate invicem in osculo sancto. Salutatio mea manu Pauli.»

Salutant, inquit, vos omnes ecclesiae Asiae. Ac si dicat: Quod ego scribo, omnes desiderant. Per hoc etiam commonet eos, ut studeant illis fieri similes a quibus salutantur. Aquila et Prisca sunt maritus et uxor, qui in Actibus apostolorum leguntur. Domesticu eorum ecclesia, congregatio fraternitatis apud eos manens. Erant enim hospitales. Osculum vero sanctum, signum pacis est. In quo ut invicem sibi adhaereant, sublata discordia, monet ut casta et pacifica sint oscula, quae in ecclesiis dantur, et simulata non sint. Dehinc se in hac epistola subscripsisse ostendit, dicens: Salutatio mea manu Pauli, ut indubitanter sciant epistolam ejus esse. Sequitur:

« Si quis non amat Dominum nostrum Jesum Christum, sit anathema maranatha.»

Amatores, inquit, Christi saluto. Sed si quis non amat Dominum nostrum Jesum Christum, sit anathema, id est alienatus a Deo. Anathema quippe alienatio vel alienatus interpretatur. Secundum Augustinum, anathema dicitur condemnatus, maranatha, id est donec Dominus redeat. Excommunicat ergo Apostolus eum, qui non amat Christum, usque ad diem judicii, quo ipse reddet unicuique quod justum fuerit reddere, ut tunc si Christo placuerit, communionem qui anathematizatus fuerat recipiat. Hieronymus autem sic ait: Maranatha magis Syrum est quam Hebraeum, tametsi ex confinio utrarumque linguarum aliquid et Hebraeum sonet; et interpretatur, Dominus noster venit. Ut sit sensus: Si quis non amat Dominum nostrum Jesum Christum, sit anathema. Et illo completo, deinceps inferatur Dominus noster venit. Quod superfluum sit adversus eum odiis pertinacibus velle contendere, quem venisse jam constet. Si quis non amat, etc., ac si dicatur: Si quis non diligit Dominum Jesum, non sit ei utilis adventus ejus qui jam completus est; et sic ad damnationem sit ei secundus, qui adhuc futurus est.

« Gratia Domini nostri Jesu Christi vobiscum. Charitas mea cum omnibus vobis in Christo Jesu. Amen.»

Sit vobiscum semper gratia Christi, sine cujus auxilio subsistere non potestis, nec aliquid boni facere. Propter illos qui dissensioni studentes Christum non amabant, dictum est: Si quis non amat Dominum nostrum Jesum Christum, sit anathema. Qui enim dicebant, ego sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephe, non amabant Christum, quia non Christo, sed hominibus gloriam dabant. Quia ergo non in hominibus, sed in Christo spes omnis ponenda est. Gratia, inquit, Domini nostri Jesu Christi sit vobiscum. Et addit: Charitas mea cum omnibus vobis in Christo, id est ea charitate vos invicem in Christo diligite, qua ego vos diligo. In Christo Jesu vos diligite exemplo mei, non in amore saeculi. Deinde subjungit, Amen, quod interpretatur, vere ac fideliter dicta esse confirmentur. Amen quippe omnium confirmatio est praecedentium.