Reader

IN EPISTOLAM AD COLOSSENSES. CAPUT IV.

« Domini, quod justum est et aequum, servis praestate, scientes quoniam et vos Dominum habetis in coelo.»

Ideo vos domini, praestate, id est largimini servis vestris illud quod justum est, id est quod suo servitio promeruerunt; et quod est aequum, id est quod jus naturae vel rationis exigit, eorum scilicet necessaria dari ipsis, etiam ultra quod servitium eorum promeruit. Multi enim sunt servi, qui vel infirmitatis, vel alicujus rei causa non promerentur suo labore ea quae sunt illis necessaria; et tamen debent domini illis ea quibus indigent retribuere. Haec ita debetis praebere servis vestris, scientes quoniam et vos habetis Dominum in coelo, cujus servi estis, et a quo bona accipere etiam ultra meritum vestrum indigetis. Contra quem etiam de munere ejus superbitis, si illos, quos per conditionem tenetis subditos, aequales vobis per naturae consortium non cognoscitis. Nam justi etiam qui imperant, serviunt illis quibus videntur imperare, quia non dominandi cupiditate impetrant, sed officio consulendi; nec principandi superbia, sed providendi beneficentia. Et si sancti Patres nostri habuerunt servos, sic administrabant domesticam pacem, ut secundum haec temporalia bona filiorum sortem a servorum conditione distinguerent; ad Deum autem colendum, in quo aeterna bona speranda sunt, omnibus domus suae membris pari dilectione consulerent.

« Orationi instate, vigilantes in ea in gratiarum actione, orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium sermonis ad loquendum mysterium Christi, propter quod et vinctus sum, ut manifestem illud ita ut oportet me loqui.»

Reddit generalem exhortationem. Hoc enim omnibus convenit, ut instent orationi. Et bene in ea vigilare jubet, ut cum stamus ad orationem, cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec tunc quidquam animus cogitet praeter id solum quod precatur. Subripit enim frequenter hostis, et subtiliter fallens, preces nostras a Deo vocat, ut aliud habeamus in corde, et aliud proferamus in voce, cum intentione sincera Deum debeat non sonus vocis, sed animi sensus orare. Instate orationi ut obnixe et indeficienter oretis, vigilantes vivaci studio mentis in ea. Et hoc ut oratio sit in gratiarum actione, ut rogantes a Deo beneficia, gratias illi referatis pro his quae jam vobis contulit. Ita orate pro vobis, orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium sermonis, id est aperiat nobis os, quo sermo praedicationis egrediatur a nobis ad loquendum, id est ad disserendum et exponendum mysterium Christi, id est occultum secretum incarnationis et passionis Christi, ut occultas eorum causas pandamus audientibus, et in his restaurationem salutis humanae consistere doceamus. Propter quod mysterium, quia illud praedicabam, et vinctus sum, id est detineor in vinculis Romae, ne possim ire quo voluero, et pluribus evangelizare. Orate ut Deus det mihi loqui illud mysterium, ut manifestem illud et declarem aliis, ita ut oportet et convenit me loqui de tanto sacramento qui et annuntiare illud missus sum.

« In sapientia ambulate ad eos qui foris sunt, tempus redimentes. Sermo vester semper in gratia sale sit conditus, ut sciatis quo modo oporteat vos unicuique respondere.

Vos in Ecclesia, id est incorporati membris Christi, simul omnes orationi, ut expositum est, instate, sed procedentes ad eos qui foris sunt, id est venientes ad loca ubi vos videbunt illi, qui adhuc per fidem in Ecclesiam non intraverunt, ambulate in sapientia, id est agite sapienter, operamini prudenter, figite gressum operis caute, ne quid insipientiae, ne quid reprehensionis ab infidelibus notetur in vobis, ne nomen Domini per vos blasphemetur ab eis. Vos dico, tempus redimentes, id est vitam male actam poenitendo et bene agendo redimentes, ut transacta damna quotidianis meritorum lucris recompensetis. Tempus quippe redimimus, quando anteactam vitam quam lasciviendo perdidimus, flendo reparamus. Dixi ut in vestra ambulatione et in vestra actione luceat sapientia, et nunc addo ut et in sermone vestro semper appareat, scilicet sermo vester in gratia, id est, in dulcedine charitatis semper sit conditus sale sapientiae, sicut bonus animae cibus, ut nihil insipidum, nihil putidum habeat. Nam cibus cui sal immiscetur, fit sapidus; et caro bene salita, non putrescit nec fetet. Ita sit et sermo vester, ut quasi cibus sapidus recipiatur ab ore cordis audientium, non sit insipidus per insipientiam, nec putidus per admonitionem carnalis delectationis, nec corruptus per admistionem falsitatis, sed semper sale spiritualis sapientiae conditus, et integritate veritatis incorruptus, atque odorem coelestis et incorruptibilis delectationis spirans. Et ita condimentum divini salis in se habeat sermo vester, ut sciatis quomodo oporteat vos unicuique respondere, id est, per prudentiam moderatae discretionis sciatis quomodo respondendum sit fideli, quomodo infideli, quomodo diviti, quomodo pauperi, quomodo seni, quomodo juveni, quomodo viro, quomodo feminae, et quomodo caeteris gradibus vel conditionibus; unusquisque enim suo modo alloquendus est, et unicuique suo modo respondendum est: Respondendum est verbis ejus, si ipse prior locutus fuerit, vel respondendum facto ejus, si verbis tacuerit. Unusquisque suo modo vel corrigendus est, vel admonendus.

« Quae circa me sunt, omnia vobis nota faciet Tychicus charissimus frater et fidelis minister et conservus in Domino, quem misi ad vos ad hoc ipsum, ut cognoscat quae circa vos sunt, et consoletur corda vestra cum Onesimo charissimo et fideli fratre, qui ex vobis est, qui omnia quae hic aguntur nota facient vobis.»

Quae circa me sunt, omnia vobis nota faciet Tychicus. Quia dixerat se vinctum causa Evangelii, ne putarent eum graviora pati, dicit Tychicum omnia sua eis et adversa et prospera dicturum. Cui credendum est, quia est frater, id est, Christianus, et pro vitae suae merito clarissimus Deo vel sanctis ejus, et fidelis minister, id est, fideliter ministrans sine fraude verbum praedicationis. Vel minister, id est, diaconus, et conservus, id est mecum serviens, in Domino, id est, in his quae Domini sunt; quem ad hoc ipsum, id est ideo ad vos misi, ut cognoscat quae circa vos sunt et mihi referat, et idcirco videte ne quid mali apud vos inveniat quod mihi renuntiet. Ob hoc etiam illum misi, ut et consoletur corda vestra, ne immoderatam habeatis tristitiam de his quae patimini, vel quae me pati audistis. Misi eum cum Onesimo charissimo et fideli fratre, non vilissimo et fraudulento servo, sicut olim fuit. Iste est enim Onesimus servus Philemonis, qui peracto furto apud Philemonem dominum suum vel postquam consumpsit vel dissipavit illud, confugit ad apostolum, et audivit ab eo verbum salutis, atque conversus est, et ideo sic commendat eum Apostolus, ne sit illis in aliquo suspectus. Unde liquido demonstratur, quod hanc epistolam a Roma de carcere Apostolus miserit sicut illam ad Philemonem direxit. Nam eosdem salutatores in ista ponit, et in illa, quos secum esse declarat, et adjutores suos appellat, id est, Aristarchum et Marcum et Epaphram et Lucam et Demam. Unde patet utramque epistolam ex uno eodemque loco missam, ubi vinctus tenebatur Apostolus. Nam Onesimum in vinculis Christo genuit. Vincula autem eum in Epheso pertulisse tacet omnino liber Actuum apostolorum. Et ideo probatur non habere veritatem sententiam eorum, qui dicunt Apostolum Ephesi tantum in vinculis fuisse, et inde hanc epistolam Colossensibus misisse.

« Salutat vos Aristarchus concaptivus meus, et Marcus consobrinus Barnabae( de quo accepistis mandata; si venerit ad vos, excipite illum), et Jesus qui dicitur Justus, qui sunt ex circumcisione. Hi soli sunt adjutores mei in regno Dei, qui mihi fuerunt solatio.»

Aristarchus iste Thessalonicensis erat, et Apostolum secutus esse legitur. Unde et ad cumulum gloriae cum eodem Apostolo captus teneri meruit pro nomine Christi. Marcus autem consobrinus, id est consanguineus Barnabae apostoli, ipse est Joannes cognomento Marcus, pro quo facta est dissensio inter Paulum et Barnabam.« Barnabas enim volebat secum assumere et hunc Marcum. Paulus autem rogabat eum, ut qui discessisset ab eis de Pamphylia, et non isset cum eis in opus Evangelii, non deberet recipi. Sicque facta est inter eos dissensio, ita ut discederent ab invicem: et Barnabas quidem, assumpto Marco, navigaret Cyprum. Paulus vero electo Sila, profectus est, traditus gratiae Domini a fratribus.» Quoniam Marcus iste in ipsa se aciei fronte constituens, nimis tepide steterat, et insuper ex acie socors recesserat, merito eum Paulus abjecit, ne illius quasi contagione vires corrumperentur aliorum. Praedicator enim fortia debet in seipso caeteris exempla monstrare, et in bonis quae coepit, viriliter perseverare. Sed quia Marcus nec fortiter egerat, nec perseveraverat, merito Paulus eum ulterius in via praedicationis socium habere noluit. Timens etiam ne alios exemplo suo vanos ac desidiosos redderet, mandavit Ecclesiis suis, ne reciperent eum. Sed postea correptus est Marcus, atque dignus effectus ut eum Paulus adjutorem habere gauderet. Et hoc est quod dicit: Salutat vos Aristarchus concaptivus meus, et Marcus consobrinus Barnabae, de quo accepistis mandata, ne scilicet eum reciperetis, sed nunc si venerit ad vos, excipite illum, quia videlicet bene correptus est, et Jesus vos salutat, qui dicitur Justus, id est cui ab eventu sanctitatis suae datum est hoc agnomen quod est Justus, qui scilicet Marcus et Justus, sunt ex circumcisione, id est ex genere Judaeorum. Hi soli sunt adjutores mei in regno Dei, id est in praedicatione Evangelii, de qua Dominus Judaeis ait:« Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus,» vel in regno Dei, id est in Ecclesia aedificanda, de qua idem Dominus ait:« Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala.» Qui videlicet adjutores fuerunt mihi solatio in tribulatione mea.

« Salutat vos Epaphras, qui ex vobis est, servus Christi Jesu, semper sollicitus pro vobis in orationibus ut stetis perfecti et pleni in omni voluntate Dei. Testimonium enim illi perhibeo, quod habet multum laborem pro vobis, et pro his qui sunt Laodiceae, et qui Hierapoli.»

Iste est sanctus Epaphras, de quo in principio epistolae hujus dictum est.« Cognovistis gratiam Dei in veritate, sicut didicistis ab Epaphra charissimo conservo nostro, qui est fidelis pro vobis minister Jesu Christi( supra I).» Quia ergo praedicaverat eis gratiam Dei, idcirco sollicitus precibus Deum semper exorabat, ut ipsi in eadem gratia permanerent, ne labor ejus fieret vacuus. Corporali enim praesentia illinc abierat, et propterea Deo qui nusquam deest, illos commendabat. Et hoc est: Salutat vos Epaphras, qui est ex vobis originem ducens, et est servus Christi Jesu, id est serviens mandatis evangelicis, ipse dico, semper sollicitus pro vobis in orationibus, id est semper sollicite et attente orans pro vestra salute, ut scilicet stetis, id est perseveretis. Unde dictum est de diabolo:« In veritate non stetit,» quia fuit ibi, sed non perstitit. Et vos estis in religione Christiana, ideoque precatur Epaphras, ut stetis, id est permaneatis in ea. Stetis perfecti bona operatione, et pleni bona voluntate. Perfecti exterius, et pleni interius, ne sit mens interius vacua, cum perfecta foris apparuerint opera. Tales, inquam, stetis in omni voluntate Dei, id est in observantia omnis divinae voluntatis, ut scilicet omnem Dei voluntatem perseveranter impleatis Hoc ille vobis a Deo concedi precatur, sine cujus gratia nihil potestis. Nam ego testimonium illi perhibeo, quod multum laborat orando et vigilando pro vobis, id est pro vestra salute, et pro his qui sunt Laodiceae, quae est urbs vobis proxima, et pro illis qui sunt Hierapoli, quae et ipsa est civitas non procul a vobis posita.

« Salutat vos Lucas medicus charissimus et Demas.»

Lucas iste primo fuit medicus corporum, deinde conversus ad Christum, factus est medicus animarum. Inde est quod plus quam alii evangelistae, loquitur de misericordiis Redemptoris, per quas languores peccatorum ab animalibus pelluntur, et sacerdotis personam in Christo describit, intervenientis pro peccatis totius mundi.

« Salutate fratres qui sunt Laodiceae, et Nympham, et quae in domo ejus est Ecclesiam. Et cum lecta fuerit apud vos epistola haec, facite ut in Laodicensium ecclesia legatur; et ea quae Laodicensium est, vobis legatur.»

Praedicti sancti vos salutant. Vos autem salutate vicinos vobis fratres qui sunt Laodiceae, et inter eos specialiter et nominatim salutate Nympham illam matronam religiosam, et Ecclesiam quae est in domo ejus, id est familiam ejus, vel multitudinem fidelium apud eam congregatorum, quos ipsa hospitatur et pascit. Et cum apud vos lecta fuerit haec epistola, facite ut et in Laodicensium ecclesia legatur, id est curate in conventu Laodicensium recitari, quia et propter eos secundarie scripta est, sicut propter vos principaliter, et ea similiter epistola, quae Laodicensium est, id est quam ego Laodicensibus misi, legatur vobis, quamvis et hanc epistolam quintam decimam, vel sextam decimam Apostolus scripserit, et auctoritas eam apostolica sicut caeteras firmavit, sancta tamen Ecclesia non amplius quam quatuordecim tenet, ut ex ipso epistolarum numero ostenderet, quod doctor egregius legis et Evangelii secreta rimatus esset. Quatuordecim quippe, quatuor et decem sunt; et quatuor significant Novum Testamentum, propter quatuor libros Evangelii; decem autem Vetus Instrumentum, propter Decalogum legis. Ex ipso itaque numero voluit Ecclesia sancta demonstrare, omnem sapientiam vel perfectionem Veteris ac Novi Testamenti breviter in his epistolis comprehendi; ideoque numerum qui haec significabat, excedere noluit.

« Et dicite Archippo: Vide ministerium quod accepisti in Domino, ut illud impleas.»

Dicite, inquit, Archippo episcopo vestro a nostra parte: Vide ministerium quod accepisti, id est attende et considera quale opus suscepisti, in Domino, id est in Domini gratia, vel in his quae Domini sunt. Noli caecus esse, noli oculos avertere ab officio ministerii tui, id est ab actione episcopatus tui, sed vide sollicita consideratione quale ministerium suscepisti, ut strenue illud impleas, non otiose vacuum teneas. Archippum praepositum eorum per eos commonet, ut qui regendam Ecclesiam eorum accepit, sit sollicitus de eis. Plebis causa scribitur epistola, et ideo non ad rectorem dirigitur. Vel quia ipse tepide agebat cum pseudoapostolis, idcirco Apostolus non per se, sed ad majorem confusionem per subditos suos, quasi pluris illos faciens, admonet eum.

« Salutatio mea manu Pauli. Memores estote vinculorum meorum. Gratia vobiscum. Amen.»

Salutatio, inquit, scripta mea manu Pauli, id est manu propria, ut ex subscriptione mea sciatis epistolam a me missam. Memores estote vinculorum meorum. Memoriam vinculorum suorum hortatur eos habere, sive ideo, ut ejus exemplo informati, patientiam in tribulationibus habere discant; sive ut orent pro eo, ut citius absolvatur, et ad praedicandum liber discurrat: sive( quod minus est credendum) ut aliquid ei largiatur, in ipsis vinculis minus necessaria procurare valenti. Deinde: Gratia, inquit, Domini sit vobiscum, ut ea cooperante valeatis opera bona facere. Hucusque protenditur epistola, quae missa est ad Colossenses. Congruum autem videtur, ut propter notitiam legentium subjiciamus eam, quae est ad Laodicenses directa, quam, ut diximus, in usu non habet Ecclesia. Est ergo talis.

EPISTOLA PAULI AD LAODICENSES, UT NONNULLI OPINANTUR.

Paulus Apostolus non ab hominibus, neque per hominem, sed per Jesum Christum, fratribus qui estis Laodiceae, gratia vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino Jesu Christo. Gratias ago Christo per omnem orationem meam, quod permanentes estis et perseverantes in operibus bonis, promissionem exspectantes in die judicii, neque disturbent vos quorumdam vaniloquia insimulantium veritatem, ut vos avertant a veritate Evangelii, quod a me praedicatur. Et nunc faciet Deus, ut qui sunt ex me, ad perfectum veritatis Evangelii sint deservientes, et benignitatem operum facientes, quae sunt salutis vitae aeternae. Et nunc palam sunt vincula mea quae patior in Christo, in quibus laetor et gaudeo, et hoc mihi est ad salutem perpetuam, quod factum est orationibus vestris, administrante Spiritu sancto. Sive per vitam sive per mortem, est mihi vita in Christo, et mori gaudium, et ipse in vobis faciet misericordiam suam, ut eamdem dilectionem habeatis, et sitis unanimes. Ergo, dilectissimi, ut audistis praesentiam Domini, ita sentite, et facite in timore, et erit vobis vita in aeternum. Est enim Deus qui operatur in vobis, et facite sine peccato quaecunque facitis. Et quod optimum est, dilectissimi, gaudete in Domino Jesu Christo, et cavete omnes sordes in omni lucro. Omnes petitiones vestrae sint palam apud Deum. Estote firmi in sensu Christi, et quae integra et vera et pudica et casta et justa et amabilia sunt, facite. Et quae audistis et accepistis, in corde retinete: et erit vobis pax. Salutate omnes fratres in osculo sancto. Salutant vos omnes sancti. Gratia Domini nostri Jesu Christi cum spiritu vestro. Amen. Hanc facite legi Colossensibus, et eam quae est Colossensium vobis.